Kategorie: Rubrieke

Leon Lemmer: Só word daar oor Jan van Riebeeck se heining gelieg

Jacob Zuma het onlangs beweer dat Suid-Afrika se probleme in 1652 met die aankoms van Jan van Riebeeck begin het. Dit is ‘n nouliks bedekte aanval op die kollektiewe nalatenskap van blankes. Zuma kan steun vir sy onware stelling uit die volgende idilliese leuen van Nelson Mandela put: “Elders told of the good old days before the arrival of the white man. Then our people lived peacefully under the democratic rule of their kings” (David James Smith, Young Mandela, London: Weidenfeld & Nicolson, 2010, p 18).

As ‘n mens sulke ANC-aktiviste moet glo, het swartes mekaar voor 1652 nie uitgemoor nie. In soverre hulle mekaar sedertdien uitgemoor het, kan die skuld goedsmoeds op die blankes gepak word. Dit is net so vergesog soos die 1990/1994-waan dat een mens, een stem in ‘n eenheidstaat vrede en voorspoed gaan bring. Die ANC-regering met sy sterk kommunistiese neigings het oor meer as twee dekades bewys dat hy nie doeltreffend kan regeer nie en nog minder welvaart kan skep.

Die protes teen Cecil Rhodes se standbeeld(e) het nou uitgekring na onder andere Jan van Riebeeck. Hy het glo die inheemses se grond onwettig beset, gevolglik kan dese en gene in die nuwe Suid-Afrika ook maar grond onwettig beset. Hierdie aktiviste neem nie in ag dat daar seker geen grond meer in private besit is wat deur oorerwing, terug tot by die eerste “steler”, verkry is nie. Dit beteken dat al die huidige grondeienaars eiendom besit wat wettig deur die huidige of ‘n vorige eienaar gekoop is. Maar daar is ‘n groter wordende getal inwoners wat daarop ingestel is om sonder teenprestasie te ontvang wat hulle ook al begeer. Hoe meer hulle só ontvang, des te meer wil hulle op dieselfde manier inpalm. Die eindresultaat van hierdie proses is bankrotskap; nie net finansieel nie, maar ook moreel.

Die aktiviste ken nie die plaaslike geskiedenis nie of transformeer dit om hulle agenda te pas. Die onlangse verlede (bv die apartheidsera) of die verre verlede (bv slawerny, kolonialisme, imperialisme) word vervals sodat dit misbruikbaar vir huidige politieke agendas is. Byvoorbeeld, as ‘n verband gevind kon word tussen ‘n gebeurtenis in Van Riebeeck se tyd en wat tydens apartheid plaasgevind het, sou dit in die kraam van hierdie mense pas. Dit sou ter ondersteuning van die genoemde Zuma-standpunt gebruik kon word. So ‘n gebeurtenis is inderdaad gevind, naamlik ‘n heining van amandelbome wat in Van Riebeeck se tyd geplant is. Vir gemene mense met ‘n politieke agenda maak dit nie saak dat die heining nooit bestaan het nie. Die amandelpitte het nie ontkiem, wortelgeskiet en tot bome gegroei sodat ‘n heining gevorm is nie.

Maar gestel die heining het voorbeeldige wasdom bereik. Dit sou nie ondeurdringbaar vir die nomadiese Khoi gewees het nie. Ook sou die heining nie lank genoeg kon wees om sulke inkommers doeltreffend uit te hou nie. Die onderliggende motief van diegene wat teen so ‘n heining beswaar maak, is dat blankes nie hulleself mag beskerm nie. As wittes dit op enige manier sou doen, is die beskuldiging van rassisme hulle voorland. Dit is waarom die ANC-regering die kommandostelsel afgeskaf het en blankes in groot mate nie toelaat om hulleself te bewapen nie.

Van Riebeeck se beoogde amandelboomheining word sonder meer in verband gebring met apartheid, wat egter eers bykans drie eeue later beslag gekry het. Daar is al dikwels beweer dat goeie heinings goeie buurmanskap verseker. Skeidsmure en heinings hoef niks met apartheid te make te hê nie. Byvoorbeeld, Spanje besit steeds twee enklawes aan die Afrika-kus waarop Marokko aanspraak maak, te wete Ceuta en Melilla. Albei gebiede is omheim in ‘n poging om te voorkom dat onwettige immigrante Spanje en die Europese Unie binnekom.

Op die grens tussen Amerika en Meksiko is daar talle skeidsmure en heinings om veral smokkelware (bv dwelms) en onwettige immigrante buite die VSA te probeer hou. In 2004 het Steven Hayward ‘n boek gepubliseer waarin hy Jimmy Carter die Amerikaners se “worst ex-president” noem; ‘n standpunt wat wyd onderskryf word. Carter (president 1977-1981) het nie sy eie land se skeidsmure en heinings met apartheid geassosieer nie. Hy het verkies om eerder Israel die sondebok te maak. In 2006 het hy sy boek, Palestine peace, not apartheid, gepubliseer. Reeds in 2002 het hy die Nobel-vredesprys ontvang. Voor hom het dieselfde “eer” vier Suid-Afrikaners te beurt geval: Albert Lutuli (1960), Desmond Tutu (1984), Nelson Mandela (1993) en FW de Klerk (1993). Dit is duidelik dat hierdie pryswenners dikwels mense is wat eerder onrus gestook as vrede bewerkstellig het.

By Suid-Afrikaanse swartes is opportunistiese politieke stellings oor Van Riebeeck se heining en apartheid te wagte. Die probleem is dat sommige openbare instansies hulle ook hieraan skuldig maak. SANBI (SA National Biodiversity Institute) beweer op sy webwerf dat Van Riebeeck in 1659 ‘n houtheining opgerig en in 1660 ‘n heining van wilde of bitter amandelbome geplant het om die Khoi uit die nedersetting te hou. Terselfdertyd word erken dat die inheemses hierdie amandels geëet het omdat hulle geweet het hoe om seker te maak dat hierdie vrug hulle nie vergiftig nie. In hierdie opsig sou die heining die Khoi dus eerder aangelok as afgeskrik het. Nogtans verkondig SANBI dat 1660 die begin van apartheid was. Op die webwerf van South African History Online word hierop voortborduur deur te beweer dat hierdie amandelheining as die aanvang van die “gated community” beskou kan word.

Soos te wagte, klim sommige nie-wit aktiviste graag onkrities op hierdie wa. Kyk bv Zubeida Jaffer se giftige anti-blanke retoriek, wat onlangs op IOL News (13 Februarie) gepubliseer is. Sy is ook oor die Van Riebeeck-standbeeld beswaard. Antjie Krog het haar skryfwerk geloof. As joernalis kan Jaffer die arm vrou se Christi van der Westhuizen genoem word. Dit is die soort joernaliste wat Jonathan Jansen na die Universiteit Vrystaat lok om militante linkse politiek te bedryf en ‘n joernalistiekleergang te skep. Van der Westhuizen was Jaffer se voorganger. [In die ou Suid-Afrika was daar amptelik, soos dit (seker) hoort, net twee geslagte. Deesdae is daar drie geslagte en binne hierdie nuwe groep ‘n multi-geslagtelike verskeidenheid. Die letterwoord is LGBT (lesbian, gay, bi-sexual, transgender). Die hans-African-American Jansen bemagtig diesulkes met LGBT-byeenkomste op die kampus.]

Die bedenklikste is egter wanneer soortgelyke onwaarhede deur blanke Afrikaanssprekendes die wêreld ingestuur word. Die resultaat is immers die bevoordeling van swartes en die benadeling van blankes. Pas het Jan Taljaard in sy paslik getitelde rubriek, “Lunsriem” (iets wat vuil of smerig is), met die volgende twee sinne as bladsyvuller vorendag gekom: “Jan van Riebeeck het nie Eskom gebreek nie, maar kan seker pa staan vir die ry amandelbome wat hy geplant het om rasse uitmekaar te hou. Al was sy verklaarde doel daarmee om veediewe hok te slaan” (Rapport, Weekliks, 5 deser, p 15). Dit is blykbaar Taljaard se polities korrekte manier om Van Riebeeck-dag (6 April) te gedenk.

Kyk wat skryf oud-Broeder Willie Esterhuyse in sy boek, Eindstryd (Kaapstad: Tafelberg, 2012):

“Meneer Badenhorst, my onderwyser in geskiedenis, het gesê daar was destyds twee grense. Die een was aangeplant deur Jan van Riebeeck; die ander een was natuurlik: die berge in die groot kom langs die baai” (p 284). “Die onderhandelingsproses hardloop na 1 April 1993 soos ‘n sneltrein. Swart meerderheidsregering word onafwendbaar. Die res is geskiedenis, met die verkiesing in April 1994, ‘n jaar ná die hervatting van die proses, dié groot gebeurtenis in Suid-Afrika se droewe geskiedenis, ‘n ‘skarnier-datum’ na ‘n totáál ander politieke bedeling sedert April 1652, toe Jan van Riebeeck hier in die Kaap geland het en daar ‘n fort gebou en heinings geplant is om die ‘barbare’ uit te hou” (p 300).

Esterhuyse se entoesiasme vir swart oorheersing blyk baie duidelik. Dit is die enigste twee verwysings na Van Riebeeck in sy boek. Esterhuyse se houding spreek boekdele: Van Riebeeck moes liewer nie ‘n fort gebou en ‘n heining geplant het nie; die wittes moes eerder vroeg-vroeg almal uitgemoor gewees het. Maar leef Esterhuyse self sonder heinings, diefwering, alarms, lewens- en eiendomsversekering?

Pleks van sonder meer te aanvaar wat ‘n naïewe teoloog-filosoof en daarby een van die mees verloopte Afrikaners, naamlik Esterhuyse, skryf, behoort ons ons eerder te verlaat op twee hedendaagse geskiedkundiges, Dan Sleigh en Francois Verster. Hulle is professionele argivarisse wat hierdie onderwerp in die staatsargief in Kaapstad nagevors het. Sleigh is ‘n deurwinterde Afrikaner in murg en been. Laat my asseblief toe om ‘n paar minute van my heiningtema af te wyk en aan te haal uit Sleigh se boek, Wals met Matilda (Kaapstad: Tafelberg, 2011, 399p), sodat u die verskil tussen die skryfwerk van ‘n verloopte Afrikaner (Esterhuyse) en dié van ‘n ware Afrikaner (Sleigh) kan sien. Sleigh se politieke waarnemings is myns insiens van die hoogtepunte in sy roman.

“Tussen hulle is die oudpolitici maklik om te herken van hulle dae aan lamppale, maklik om te vergeet, moeilik om te vergewe, minder opreg as hulle honde” (p 23). “Parlementslede verkies deur halfgeletterdes wat stem oor dinge waarvan hulle geen begrip het nie” (p 27). Robbeneiland het “‘n sleg versorgde apartheidsmonument en propagandakantoor van die [ANC-] Party” geword (p 37). “Reg voor ons is Robbeneiland, ons regering se poging tot ‘n toeristiese klaagmuur” (p 90).

Skaapboerdery het in Australië vinniger vordering as in Suid-Afrika gemaak “omdat hulle nie ons moeilikheid soos roofdiere en inboorlinge gehad het nie” (p 57). Dáár is die klein getal inboorlinge geleer: “Niks vir niks, anders wil hulle alles verniet hê” (p 279). “Bedags was die Spaanse merino’s in die veld met ‘n herder om te sorg dat hulle nie met Koina-skape verbaster nie” (p 301). “Onthou altyd, by hond, skaap, perd en mens: bloed tel” (p 189).

“Hy vind die gewoonte van volksliedere vóór rugby belaglik … Hy hou van goeie voetbal, maar die gesanik irriteer hom; ‘n onmusikale lied met onsinnige woorde geskryf deur mense wat niks van voetbal weet nie vir mense wat niks van musiek weet nie. Wat in godsnaam het dit met die wedstryd te doen? … Hy vra wat ek van Suid-Afrika se nuwe volkslied dink. Hulle s’n, nie myne nie, sê ek. ‘n Onsimpatieke sameflansing … Ek hoor julle [Australiërs] verkies ‘Waltzing Matilda'” (p 126-127).

Die kostelikste en tragiesste dialoog handel oor die veldblomtuin wat die hoofkarakter se vrou in die duine by die see gevestig het. Op ‘n dag, toe hulle nie gestaak het nie, kom ‘n hele leërskare munisipale werkers daar aan om ‘n verskil te maak. “‘Dees is wheets, de four man order us, I mus’ cut him … I mus’ cut him. Four man she order us’ … Sy het besef die wêreld waarvoor sy leef bestaan nie meer nie” (p 46-47). “Eendag … as ons die land teruggekry het, maar daar gaan geen eendag wees nie” (p 269).

“Alles verander agteruit” (p 54). “Noudat [Universiteit] Stellenbosch tot niet gaan” (p 89; ook p 375, 390). “Ons is almal op ons eie en alleen” (p 144). “Dit is ‘n snaakse land. Die gevaarlikes speel grootmeneer, die goeies vlug voor die gereg” (p 254). Daar is die geval van ‘n man wat daagliks gratis kos geneem het “met die bussie na twee bewaarskole in die swart woonbuurt. Toe eendag skiet hulle hom dood en steel die kombi” (p 321).

Tot so ver Dan Sleigh se roman. Oor Van Riebeeck se heining het Fancois Verster onlangs sy mening en dié van Sleigh saamgevat in die weeklikse koerant, Bolander, onder die opskrif, “Waarom ‘n goeie storie met feite bederf?” (1 April, p 4). Die res van wat hier volg, is die volledige teks van Verster se rubriek.

“Onwaarhede wat gereeld deur onkundiges aan liggelowiges verkondig word … Iets in die[r] voege omskryf die term ‘mite’. In hierdie rubriek is al oor mites geskryf, ook oor spesifieke mites, soos die offisieel-beskryfde mites oor ‘Van Riebeeck se heining,’ al twee jaar gelede. En nou is dit wéér nuus, veral op die internet, oa op Facebook. So, laat ek dit kategories stel: Daar. Was. Nooit. So. ‘n. Heining. Nie. Maar, hoe weet ek dit? Want soos enigiemand anders wat die moeite wil doen, kan ek in die staatsargief in Roelandstraat in die dokumente van ‘Van Riebeeck se Tyd’ gaan oplees. Dis nou ‘n tyd toe niemand van apartheid gehoor het en niemand in sulke onderdrukkende maatreëls belang gestel het nie.

“Soos dr Dan Sleigh, wêreld-beroemde VOC-kenner dit al telkemale uitgestip het, het Van Riebeeck gepoog om ‘n heining op te rig – nie om mense uit te hou nie, maar wel beeste en wilde diere, sodat die graan nie vertrap word en die nedersetting dan ‘n broodtekort sou ondervind nie. Hoe weet ons dit was nie om rassisties te wees, soos op ‘n gedenkplaat in Kirstenbosch beweer word nie? Omdat daar juis toe al vrede tussen die Khoi en Europese nedersetters was (1660) en omdat die mens, anders as (vier-voetige, nie-klimmende) herbivore, maklik tussen kreupelhouttakke kan deurklim.

“As Van Riebeeck dan probleme met die Khoi wou veroorsaak, kort nadat vrede gesluit is, was hy inderdaad onnosel én so rassisties as wat sekere politici deesdae beweer. Nie net dit nie, dan … [was hy] ook moedswillig, met ‘n selfvernietigingsdrang, want sy uitdruklike bevele was om vrede te handhaaf en hom by sy doelstellings van handel, voedselvoorsiening en die verpleging van siek matrose te hou. Nie net het Van Riebeeck dus gefaal om ‘n heining suksesvol aan te plant nie, sy beweegredes was nie so interessant of boos soos aktiviste voorgee nie.

“Hoewel hulle en die lui of oneerlike joernaliste wat hierdie leuen versprei nie verantwoordelik is vir die ontstaan van die mite nie, maar wel die botanis, ene professor RH Compton, wat ‘n paar wilde amandelbome (L Brabeium stellatifolium) in sy agterplaas gevind het in 1936. Hy laat toe die plek as gedenkwaardigheid verklaar. Dit, terwyl daardie gebied reeds ‘n beskermde area was. Prof Compton het die plantjies die ‘oorblyfsels van Van Riebeeck se Heining’ genoem. En sedertdien is dit ook die amptelike naam van die heining waarvan, sover mens uit geskrewe bronne kan vasstel, niks meer oor was teen die eerste Britse besetting van die Kaap in 1779 nie.

“Tog staan daar op die gedenkplaat dat die plante wat nog daar is, in 1666 deur kommandeur Van Riebeeck geplant is. Op die huidige kopie van die plaat (die oorspronklike koperweergawe is gesteel) staan ook geskryf dat die heining ‘n ‘symbol of exclusion’ is. Dis egter onwaar – eerstens is dit nie die heining wat destyds aangeplant is nie, maar slegs voorbeelde van die natuurlike plantegroei teen die berghange (amandels is daar eeu[e] lank deur die Khoina-nomade geoes en gebraai – heerlike lekkernye).

“Wilde amandels groei nie ondertoe na die Vlakte nie, want dis te sanderig en juis daarom moes die plantjies met groot moeite daar gepant word – en aanvanklik beskerm word teen herbivore en dies meer. Soos veewagters moes die plantjies toe bewaak word, maar tevergeefs. En hier is die kersie op die koek: die sterk Kaapse winde het die plantjies letterlik doodgewaai, terwyl dit te veel moeite en onkoste geverg het om die plantjies te besproei.

“Dr Sleigh, wat onlangs wéér hieroor by SASNEV (SA Sentrum vir Nederland en Vlaandere, in Pinelands) gepraat het, is oortuig dat daar geen bewyse is of die bome wat prof Compton ontdek het aangeplant is nie, maar indien wel, dit ‘n (latere) boer se heining kon gewees het, want draadheinings is eers sedert die 1860s in Suid-Afrika gebruik. Terloops, die amandelpitte is deur ‘n span Franse skipbreukelinge geplant – nie deur Van Riebeeck self nie, maar wel op sy bevel.

“Dr Sleigh beweer: ‘Omdat Van Riebeeck verwag het dat hulle ná ontkieming vyf of ses jaar sou neem om tot ‘n doeltreffende heining te groei, was ‘n tussentydse heining nodig. Daarom is die Liesbeek se walle steil afgesteek, ‘n takheining gepak en ‘n paalheining van sowat 3 km (waarskynlik van geelhout) getimmer. Die totale [paal- en amandel-] omheining was 13.4 km lank. Dit het ook Van Riebeeck se eie plaas, Bosheuwel, ingesluit.’

“En dit kan ook in talle argiewe en boeke daaróór gelees word. Ons hoef nie daaroor te spekuleer óf mites te skep nie.

“Nagedagte: Die naam Rondebosch het verwys na ‘n digte doringbos wat in Van Riebeeck se tyd op die wal van die Liesbeekrivier gegroei het. Die doringbos is in die middel uitgekap en daar is ‘n opening gemaak wat met ‘n hek gesluit het. Sodoende kan die polities-strydvaardiges dit eerder as erg diskriminerend bestempel?”

Leon Lemmer: Oor Arthur Kemp se boek, Nova Europa

Die blankes is ‘n bedreigde spesie. Hulle sal hulle posisie moet verskans. Die redes waarom wittes deur uitwissing bedreig word, is enersyds die groter wordende getalle-oorwig van die nie-wittes wêreldwyd en andersyds die mentaliteit van baie blankes, bv weens liberalisme, waardeur ongebreidelde nie-wit immigrasie na hulle lande toegelaat word. Dit is die mening van Arthur Kemp, ‘n Britse joernalis wat sy jeug in Rhodesië en Suid-Afrika deurgebring het. Ek skryf na aanleiding van sy boek, Nova Europa: European survival strategy in a darkening world (Ostara Publications, 2013, 90p; Amazon Kindle $9.06). Sy boodskap is ‘n voortsetting van wat Lothrop Stoddard in 1920 geskryf het (Praag 28 Februarie).

Tydens kolonialisme het Europese blankes hulle in lande met nie-blanke bevolkings gevestig. Deesdae gebeur die teenoorgestelde. Die “‘mass movement’ of people is exclusively one way: from nonwhite countries to white countries” (Kindle 38). “Current demographic trends have already turned Europeans into minorities in all major cities of the US, and increasing numbers of major cities in western Europe. This trend is speeding up exponentially. Simply put, the European people are being racially displaced from their traditional heartlands through mass Third World immigration” (43). Dit is ‘n verskynsel wat slegs in die Eerste Wêreld voorkom en dit is net die voortbestaan van blankes wat bedreig word, terwyl alle kulture volgens Kemp bestaansreg behoort te hê. Daar is geen sprake dat bv swart Afrikane, Chinese of Indiërs gaan verdwyn nie.

Teen die middel van hierdie eeu kan blankes in Wes-Europa en Amerika ‘n minderheidsgroep wees. Daar is veral drie redes hiervoor: massa-immigrasie, ongebreidelde voortplanting en rassevermenging. Op die lange duur sal blankes nie hulle identiteit kan handhaaf nie, tensy hulle hulleself betyds isoleer; “dyke bou”, soos Stoddard dit gestel het. Wit pare sal ook bereid moet wees om gemiddeld meer as twee kinders per gesin te hê. Die genoemde menseverskuiwing beïnvloed toenemend Wes-Europa as die bakermat van die blanke beskawing en kultuur en glad nie in dieselfde mate Oos-Europa nie. Vir projeksies in bv die Islamitisering van Wes-Europa, 2010 tot 2030, lees bv David von Drehle se artikel in Time (26 Januarie, p 16-23).

Kemp: “Europe and European man is well worth preserving” (111). “The contribution of European man to the world and well-being of all people is unsurpassed” (132). Soortgelyke stellings kan myns insiens met reg oor die rol van blankes en veral Afrikaners in Suid-Afrika gemaak word. “Many liberals talk of the ‘debt’ which Europeans owe for all sorts of past alleged ‘wrongs’ committed during the age of colonial exploitation” (138). Sonder om te veronderstel dat blankes op volmaaktheid aanspraak kan maak, behoort polities korrekte retoriek gebalanseer te word met openlike erkenning van die positiewe invloed wat blankes uitgeoefen het, bv wat hulle in kolonies en ook sedert daardie kolonies se onafhanklikheid in daardie lande tot stand gebring het.

Hedendaagse blankes word steeds oor slawerny verwyt.

“Africans were the ones to capture their fellows as slaves, and then merely sold them. If the ‘logic’ of blaming whites for slavery was consistently applied, then blacks, historically speaking, bear as much, if not even more, guilt as whites” (147). “The Arab slave trade in Africa … lasted far longer and involved millions more Africans than the Trans-Atlantic slave trade – but somehow there seems to be no similar demand for ‘reparations’ against present-day Arab nations or people … At some stage of history, almost all nations and all people have conquered or exploited other people” (155).

Maar net wittes word vir kolonialisme, imperialisme, slawerny en rasse-segregasie verwyt.

“If there ever was any such European ‘colonial debt,’ it has been repaid a million times over since then, simply in terms of how the living standards of the entire world have been improved through European technological gifts and modern foreign aid. If anything, the ‘debt’ is firmly the other way round: it is the rest of the world which owes the European world a mountain of almost incalculable debt” (162).

In die nuwe Suid-Afrika word menseregte graag gepropageer, maar blankes en veral Afrikaners se regte word dikwels geïgnoreer. Kemp verwys na uitsprake deur verskeie buitelandse en internasionale instansies en kom dan tot hierdie gevolgtrekking: “It is the inalienable right of every people on earth to rule themselves in their own territory, free from foreign domination. In that last sentence are two critical elements of all peoples’ rights: self-rule, in one’s own territory” (190). In die nuwe Suid-Afrika met sy verswelgende swart meerderheid is daar geen sprake van selfregering vir wittes nie; selfs nie van beduidende blanke inspraak in politieke sake nie. Eie gebiede in die sin van bv woonbuurte word nie toegelaat nie. Daar word selfs beoog om die helfte van die eiendomsreg van elke plaas in blanke besit aan die (nie-wit) werkers oor te dra. Vergelyk dit met FW de Klerk se belofte aan boere: “Julle kaart en transport is veilig” (Louis Changuion, Omstrede land, Pretoria: Protea Boekhuis, 2011, p 272).

“It is impossible for any group to maintain its identity without majority inhabiting a geographically-defined territory in which their existence is not threatened by immigration or submersion among foreign elements” (610). “The historical record is clear: those people who do not possess a territory in which they form the majority population, are doomed to extinction” (1374). Nahum Sokolow (1861-1936) het gesê: “A nation should be built like a pyramid on a broad base and strong foundations. This foundation was the land.”

Van die interessantste inligting wat Kemp verskaf, handel oor Indië. Sedert vroeg in die vorige eeu het die Indiese regering knaend by die Suid-Afrikaanse regering gekla oor die behandeling van Indiërs in Suid-Afrika. Daarna is hierdie veldtog in die Volkebond en die Verenigde Nasies voortgesit. Sedert onafhanklikheid in 1947 het Indië egter rasgebaseerde immigrasiewette. Enersyds is daar die “Persons of Indian Origin-” (PIO-) visa, “defined through their ‘birth or residency, or that of their parents and grandparents'” (211). Andersyds is daar die “Overseas Citizenship of India-” (OCI-) kaart waarvolgens PIO “who have obtained citizenship of another nation” toegelaat word “to acquire long-term leave to remain in India … OCI holders can acquire full Indian citizenship after five years. OCI cards are granted for life” (224).

Wat is die doel hiervan? “Indian immigration law is specifically designed to ensure that India remains racially homogenous by only granting permanent residence to those born of racial Indian stock, no matter where in the world they might have been born” (231). Suid-Afrikaanse Indiërs het dus ‘n tuisland en ‘n agterdeur; iets wat Afrikaners nie het nie. Maar dan is dit Frene Ginwala wat haar aanmatig om voor te skryf watter openbare kunswerke ons mag hê en Haroon Lorgat wat gelas watter krieketspelers in die Wêreldbekertoernooi mag speel.

“Japan, China, India, most sub-Saharan African states, most north African states, most middle-Eastern states, and, of course, Israel, are all ethnostates with varying degrees of legal enforcement designed to ensure that they keep their homogeneity” (237). Maar sodra lande in die Eerste Wêreld immigrasie beperk, word daar heftig beswaar gemaak. Daardie beperkings “has nothing to do with hating any person because of the color of his skin, or of trying to deprive any person of the opportunity for improvement” (308). Daardie regerings wat immigrasie beperk, stel die belange van hulle inwoners voorop en weet dat dit in hulle beste belang is om hulle kulturele homogeniteit te bewaar. Dit is waarom dit so belangrik is dat elke nasie sy eie grondgebied moet hê en homself moet regeer sodat hy sy eie beste belange kan najaag. Ek hou van wat Kemp oor “equality” skryf: “A far-fetched notion even among homogenous groups of people” (473). Arthur Balfour (kyk hieronder) het oor die verskillende rasse gesê: “They have been different and unequal since history began and different and unequal they are destined to remain.”

Kemp vestig die aandag daarop dat voor 1400 nie-wittes, naamlik Moslems, die eerste koloniale magte in Europa was, “a fact which is conveniently ignored by present-day liberal historians” (327). Die Ottomaanse Turke het Europa vanuit die suid-ooste binnegedring en die More (Arabiere en Berbers) vanuit die suid-weste. “The impact was felt, culturally and genetically, in the regions they occupied” (327). Na 1400 het Europese kolonialisme in Suid-Oos Asië, Afrika en Suid-Amerika tot gevolg gehad dat inheemse geboortes dramaties vermeerder het vanweë bv doeltreffende medisyne en onderrig/opvoeding; dermate dat blankes se voortbestaan bedreig word. Die geskiedenis is propvol van blanke goedertierenheid. Deesdae verkies anti-blanke elemente egter om net wittes se beweerde tekortkominge raak te sien. Bevolkingsdruk het in die hedendaagse wêreld ‘n omgekeerde immigrasiestroom veroorsaak. In die koloniale era was die immigrasievloei van Europese lande na die Derde Wêreld. Deesdae is dit van die Derde Wêreld na die Eerste Wêreldse Westerse lande. Teen die middel van hierdie eeu kan blankes in lande soos Amerika, Kanada en Brittanje in die minderheid wees. “Demographers have predicted that western Europe is set to be overrun by Third World immigrants before the year 2050” (412).

“The reelection of Barack Obama in 2012, despite his opponent winning in excess of 60 percent of the white US vote, has already conclusively shown that even at that early stage, it is nearly impossible for whites in America to choose the candidate of their choice to be president, without at least an 80 percent landslide vote” (499). “Even the 2012 US presidential elections show that when a majority (62 percent) of whites vote for a candidate, this vote turnout (which would have guaranteed victory for the candidate only fifteen years previously) is not enough to win anymore” (572).

Nie-wit presidente is die Amerikaners se voorland. As die Amerikaners so graag name verander soos ons plaaslike swartes sal die “White House” seker spoedig ‘n ander naam kry.

“There are in reality only three routes which can be followed if Europeans are to survive the fast-approaching racial demographic tidal wave” (551):

(1) Veldtogte om blankes bewus van die probleem te maak, sal gevoer moet word. Ras/etnisiteit sal noodwendig die uitgangspunt moet wees. Nie-wittes en bv blanke liberaliste is beswaard oor die term “ras” as blankes dit tot eie voordeel aanwend. As na ras verwys word sonder om swartes te prys, word dit gou “rassisme” genoem. Die assosiasie met naziisme word dadelik ingespan. Benjamin Disraeli (1804-1881), ‘n Britse eerste minister (1868 en 1874-1880), het gesê: “Race is everything.” In die HAT is een van die betekenisse van ras “enige groep wat (gewaande) gemeenskaplike eienskappe het.” By implikasie word rassuiwerheid ontken. Ek verkies om eerder die woorde “etnies” en “etnisiteit” te gebruik, wat volgens die HAT ‘n volkekundige assosiasie het. Afrikaners is etnies-kultureel ‘n volk en het in dieselfde mate as swartes die reg om nasionalisties te wees.

(2) “Start creating autonomous European communities in all nations and areas where it is practically possible to do so” (551).

(3) “Ultimately, create a European ethnostate(s) to serve as a homeland in which the unique and valuable European people can be preserved” (551).

Etniese enklawes/tuislande binne lande is glad nie ‘n vreemde of uitsonderlike verskynsel nie. “In Russia, there are ten major autonomous areas called ‘okrugs'” waarin inheemse minderheidsgroepe beskerm word (635). Volgens Kemp is daar in Brasilië 672 “indigenous territories” en in Australië is 15% van die oppervlak “indigenous protected areas” (616). In Belize is daar 8 “native Indian reserves,” in Bolivië 15 en in Kanada 500 (623). “There are similar territories set aside for Indians [Indiane] in Columbia, Costa Rica, Dominica, Guyyana, Peru” en vir ander minderheidsgroepe in Indië en Pakistan (630). Dit is die belange van nie-wittes wat so beskerm word omdat dit nodig geag is. Dinge het verander. Deesdae is daar ‘n ander etniese groep wat beskerming teen uitwissing dringend nodig het, te wete die blankes.

“The demand for European self-determination, and a European homeland, is also completely morally justified, because they are being threatened with extinction in exactly the same way that the Third World nations were during the Age of Colonization” (714). Die ideaal van, of eis vir, ‘n blanke tuisland “being in line with the rights accorded to all other people on earth, is not something special or unique and cannot be called ‘supermacist’ or any of the other pejorative adjectives” (733). “There is … no need to ‘justify’ it by referring to what are, after all, subjective notions of inferiority or superiority” (1254). Dit gaan om “identity, culture, heritage, tradition” (740).

In sy vyfde hoofstuk gebruik Kemp Orania as sy eerste gevallestudie. Hy begin met ‘n uitstekende karakterisering van die nuwe Suid-Afrika:

“In South Africa (as predicted by Lothrop Stoddard in his book, The Rising Tide of Color) [Praag 28 Februarie], whites have been reduced to a tiny minority and are the victims of a relentless Third World crime wave, are heavily taxed to support the ever-burgeoning welfare-gibbling nonwhite population, are actively discriminated against through ‘affirmative action’ for alleged past wrongs, and are generally blamed for anything which goes wrong with the new non-European masters of the land” (750).

“In the face of this, quite literally, murderous assault on their existence, a tiny group of Afrikaners were far-sighted enough to see and understand that an Afrikaner state (or in Afrikaans, a ‘volkstaat’), offered the only fair, just, reasonable and practical solution to their otherwise inevitable submersion into and destruction by the Third World” (756). In 1990 het ‘n groep Afrikaners ‘n stuk grond gekoop en in 1991 Orania gestig. Dit gaan om “an own area … own labor … and own institutions” (787). Deurlopend was daar groei en ontwikkeling. “They are realistic about obtaining full independence, which is still their ultimate goal” (837). “Orania offers the only hope for Afrikaner survival, and, even more importantly, has mapped out the path for beleaguered First World populations all over the world” (902).

Die tweede gevallestudie is Israel. “Zionism is simply racially-based Jewish ethnonationalism” (910). Een van die negatiewe faktore was dat baie Palestyne en Arabiere (en ook die Britse regering en Verenigde Nasies se gesag) uitgedryf moes word om sover moontlik ‘n “Jews-only homeland” daar te stel (910). Dié stryd het terrorisme deur Jode ingesluit. Byvoorbeeld, Menachem Begin (1913-1992, Israel eerste minister, 1977-1983) was hieraan skuldig, bv die King David Hotel-slagting in 1946 in Jerusalem waarin meer as 90 mense dood is. Dié hotel het die hoofkwartier van die Britse administrasie gehuisves. Nelson Mandela het gesê: “I read The Revolt [1951] by Manachem Begin and was encouraged by the fact that the Israeli leader had led a guerrilla force in the country with neither mountains nor forests, a situation similar to our own” (Amazon-Kindle-boekadvertensie vir The Revolt). Dit is ‘n geval van een terroris wat ‘n ander terroris komplimenteer.

Theodor Herzl (1860-1904) het sy plan vir ‘n Joodse staat in 1896 geformuleer, waaruit die World Zionist Movement voortgespruit het. Dit is interessant dat naas Palestina Argentinië aanvanklik as ‘n moontlike plek vir die vestiging van die Joodse staat oorweeg is; dus die land waarheen talle Boere (800 gesinne) na die Anglo-Boere-oorlog uitgewyk het (1903-1909). In 1934 was daar ‘n poging om ‘n Joodse tuisland in die verre ooste van Rusland te stig, maar dit “never became more than 25 percent Jewish, and today is less than 10 percent Jewish” (1288). Uganda is ook vir Joodse hervestiging oorweeg. Interessant is ook die feit dat die Nazi’s die Jode na Madagaskar wou verban.

Die Sioniste het op Palestina, “our ever-memorable historic home” (976), soos Herzl dit gestel het, as tuisland besluit. Met Arthur James Balfour (1848-1930), die Britse minister van buitelandse sake (1916-1919), se Balfour-verklaring in 1917 is die skepping van hierdie Joodse tuisland in beginsel deur die Britse regering aanvaar. [‘n Omvattende skrywe deur Johannes Comestor oor die Balfour-verklaring is op LitNet (12.02.2013) beskikbaar. Aanhalings waarvoor ek hier geen bronverwysing verskaf nie is aan Comestor se skrywe ontleen.] In 1948 het die onafhanklike staat Israel tot stand gekom.

Israel se immigrasiewette herinner aan dié van Indië. “‘The Law of Return’ passed by the Israeli parliament in 1950 … granted those recognized as Jews (ie born of a Jewish mother) immediate right of residence and citizenship” (1087). Wat myns insiens bewonderswaardig van die Israeli’s is, is hulle onwrikbare politieke wil om hulle tuisland te behou; die soort wil wat so skromelik by FW de Klerk se sy meelopers ontbreek het.

Kemp beklemtoon deurgaans dat slegs ‘n klein minderheid blankes sensitief is vir die uitwissing wat hulle nageslag wêreldwyd bedreig. Plaaslik ervaar ons dit wanneer daar spottenderwys na “die swart gevaar” verwys word, asof die werklikheid daarvan nie reeds algemeen en maklik sigbaar is nie. “A ‘mass exodus’ to a European homeland, if it comes at all, will come only long after the formerly European nations are totally overrun, as is the case with South Africa” (1177). Wat nodig is, is die versameling van “ideologically likeminded people” (1223). Verskeie tuislande vir blankes kan in verskillende lande geskep word. Een moontlikheid is bv in die ooste van Pole, waar die bevolking “hostile to classical western liberalism” is (1328).

In Europa, die bakermat van ons beskawing, word die voortbestaan van blankes bedreig. Hoeveel te meer nie dié van die klein wit stam in Afrika nie? Na hulle politieke magsverlies het daar vir diesulkes in die meeste gevalle nie die moontlikheid van liggaamlike emigrasie bestaan nie, maar tog die troos van geestelike emigrasie. Dit lyk nou asof sowel fisieke as geestelike ontheemding, eintlik kollektiewe uitwissing, ons voorland is.

As ons die voorafgaande op Suid-Afrika toepas, is dit duidelik dat FW de Klerk se dwase, roemlose, algehele politieke magsoorgawe op die lange duur nie die blanke inwoners se oorlewing bewerkstellig het nie, maar veel eerder hulle uitwissing verseker het. In die 1992-referendum het ek “nee” gestem, nie omdat ek teen magsdeling of ewolusionêre politieke hervorming gekant was nie, maar omdat ek De Klerk nie vertrou het nie. Hy weet hoe om toe te gee, maar nie hoe om ‘n streep in die sand te trek nie. Die oorgrote meerderheid van die blanke kiesers wat “ja” gestem het, het sekerlik ook nie hulle eie ondergang en die uitwissing van hulle nageslag begeer nie. Dalk is ek te betrokke en my benadering te subjektief, maar ek kan my nie ‘n groter dwaasheid voorstel as wat in 1990/94 voor my oë in die politiek afgespeel het nie. Die kern van wat sedertdien gebeur het, kan ek skets met verwysing na die drie staatshoofde wat ons gekry het.

  • Die hooffunksie wat Nelson Mandela vervul het, was om sy sjarme (dikwels “magic” genoem) uit te haal om die blankes te paai na hulle groot en heeltemal onverdiende algehele politieke magsverlies. In die annale van die geskiedenis is daar seker geen groep wat meer onverdiend as die plaaslike swartes so baie ontvang het van wat oor eeue onder blanke leiding tot stand gebring is nie.
  • In die Thabo Mbeki-era het die klem op die verheerliking van swartes en die ignorering van blankes geval. Asiate is ook uitgeskuif. Suid-Afrika is afgegradeer tot ‘n integrerende deel van swart (dus sub-Sahara-) Afrika. Mbeki is nie ‘n rassis nie maar eufemisties eerder ‘n Afrikanis genoem.
  • Tydens die bewind van Jacob Zuma is al hoe meer openlik met die ANC se wesenlik anti-blanke gesindheid vorendag gekom. Twee dekades was lank genoeg om tot die gevolgtrekking te kom dat swartes nie self (beduidende) welvaart kan skep nie; dat hulle op veral een manier bemagtig kan word, naamlik deur blankes te onteien en die buit (minus tussengangerskommissie, oftewel korrupsie) aan die swart gepeupel te oorhandig.

‘n Oorsig van die geskiedenis van die nuwe Suid-Afrika, soos die drie-punt opsomming hierbo, sal u nêrens in die gedrukte Afrikaanse koerante vind nie. Dit is omdat daar nie meer Afrikanerkoerante is nie; net polities korrekte Suid-Afrikaanse koerante.

Die de(kon)struksie van die Potchefstroomse universiteitskampus

Die mooi klinkende etiket “demokrasie” is eintlik maar net ‘n vyeblaar. Demokrasie is vir die ANC aanvaarbaar slegs omdat die oorgrote meerderheid kiesers swart is.

Om te verstaan wat op die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-Universiteit (NWU) aan die gang is, is dit nodig om, soos in die geval van talle dinge in die nuwe Suid-Afrika, die tragedie van “ons oorgang na demokrasie” te verstaan. Dit is per slot van sake FW de Klerk en sy dwase gideonsbende wat die voortbestaan van hierdie laaste oorwegend Afrikaanse kampus vergiftig het. Omdat De Klerk en sy groepie meelopers die grondslag van een mens, een stem (met elke stem wat gelyke waarde in ‘n eenheidstaat sonder enige minderheidsregte het) mandaatloos vir die nuwe politieke bedeling aanvaar het, is die blanke (en veral die Afrikaner en Afrikaans) tot vertrapping en verswelging deur die politieke mag van swartes verdoem.

Na analogie van gelyke stemreg word daar geredeneer dat almal nou in alle opsigte gelyk is. Met dít as glyplank is daar ‘n sterk neiging om sommer almal wesenlik eenders te verklaar. Weens swartmag word hierdie teoretiese gelyk- en eendersheid egter in die praktyk verwater sodat swartes in groter mate as blankes gelyk en eenders is. Daarvolgens is net swartes Afrikane en broers en susters en word hulle by uitstek vir bevoordeling uitgesonder. Ons het nie demokrasie in die sin dat almal se belange in gelyke mate in ag geneem word nie. Die mooi klinkende etiket “demokrasie” is eintlik maar net ‘n vyeblaar. Demokrasie is vir die ANC aanvaarbaar slegs omdat die oorgrote meerderheid kiesers swart is. Sodanige bestel maak die benadeling van nie-swartes en natuurlik die bevoordeling van swartes deur swartmag moontlik.

Sentralisasie is die metode wat die ANC gekies het om so gou en maklik moontlik verswelging deur swartes en voorkeur vir hulle belange te bewerkstellig. Munisipaliteite is saamgevoeg in supereenhede, dikwels met swart name, op so ‘n manier dat daar genoeg hoofsaaklik nie-swart belastingbetalers is om die hoofsaaklik swart nie-belastingbetalers te subsidieer. Kader Asmal (1934-2011) het as onderwysminister (1999-2004) universiteite en technikons in supereenhede saamgevoeg sodat swartes student- en dosentgewys hoër onderwysinrigtings gouer kon domineer. Dat Asmal hiermee eerder ANC-politiek as die akademie wou dien, blyk uit sy openlike erkenning dat die Universiteit Fort Hare en die Universiteit van Wes-Kaapland hierdie amalgamasieproses vrygespring het omdat hierdie twee inrigtings reeds uitermate hulle ANC-lojaliteit tydens die “bevrydingstryd” bewys het. [Beterweter Asmal was in naam ‘n professor maar nooit ‘n volwaardige akademikus met ‘n doktorsgraad nie omdat hy eerder sy tyd in veral Engeland en Ierland met anti-apartheidsbedrywighede verwyl het.]

Die Asmal-amalgamasieproses was van die grootste onnoselhede wat sedert die onderhandelde rewolusie van 1994 in Suid-Afrika plaasgevind het. Die duidelike verskille tussen universiteite en technikons is geïgnoreer. Die technikons is goedsmoeds “tegnologiese universiteite” genoem. Elkeen van die bestaande inrigtings het steeds ‘n rektor gehad. ‘n Verdere rektor, ‘n superrektor, is by elk van die saamgeflansde inrigtings aangestel. Daar kon kwalik verwag word dat sulke inrigtings meer ekonomies en doeltreffend sou funksioneer. Die teenoorgestelde is eerder die geval. Die superrektore ontvang astronomiese vergoeding; in baie gevalle soortgelyk aan, of beter as, dié van ‘n Zuma-minister. [Die vergoeding van ‘n visekanselier/superrektor behoort aan dié van ‘n professor gekoppel te wees en behoort myns insiens nie meer as 50% meer as dié van ‘n gewone professor te wees nie.] Aan die NWU is daar deesdae “die visekanselier [superrektor], die kampusrektore, die adjunk-visekanseliers … en die kampusse viserektore” (NWU-webwerf 19 deser). Toe Unisa en die Technikon SA (TSA) saamgesmelt het, het die Unisa-dosente stywe verhogings ontvang omdat die TSA-dosente voorheen beter as hulle vergoed is, ens. Maar die eintlike punt is: Inrigtings is bymekaar gedwing wat funksioneel glad nie bymekaar hoort nie.

‘Die PU is dus meer as enige ander universiteit in hart en niere ‘n Afrikaanse universiteit.’

Die Potchefstroomse Universiteit het in 1869 in Burgersdorp as ‘n teologiese opleidingskool vir die Gereformeerde Kerk begin. In 1905 is dit na die Transvaal verskuif, onder meer weens die verengelsingsbeleid in die Kaapkolonie (JC Steyn, Ons gaan ‘n taal maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 88). Dit het aanvanklik as die Potchefstroomse Universiteitskollege (PUK) bekend gestaan. In 1951 het dit die onafhanklike Potchefstroomse Universiteit (PU) geword. Die Randse Afrikaanse Universiteit (RAU) is in 2005 weens Asmal se inmenging vernietig en het die hoofsaaklik Engelsmedium Universiteit Johannesburg geword. Naas die RAU is die PU die enigste universiteit wat van die begin af Afrikaans as voertaal gehad het. Die PU is dus meer as enige ander universiteit in hart en niere ‘n Afrikaanse universiteit. In 1966 het die PU se Vaaldriehoek-kampus in Vanderbijlpark tot stand gekom, wat sedert die jare negentig oorwegend swart en Engels geword het. In 2004 het die Potchefstroom- en Vaaldriehoek-kampus ingevolge die Asmal-manie met die swart en Engelse Universiteit Bophuthatswana (Unibo) in Mafikeng saamgesmelt. Op hierdie kunsmatige manier het die NWU tot stand gekom.

Die momentum van verswarting en verengelsing van die NWU-kampusse is aanvanklik, bv wat bestuur en administrasie betref, veral op Potchefstroom teengewerk deur nie ‘n eenheidsmodel te aanvaar nie, maar ‘n federale model. In sodanige federale opset kon die Potchefstroom-kampus eerder ewolusionêr as rewolusionêr verander deur voort te gaan om langer hoofsaaklik Afrikaans en selfs blank te bly. Dit lyk na ‘n uiters billike hantering van ‘n benarde situasie. Universitêre onderrig word immers nie primêr aangebied om die politiek van die regering, wat universiteite met belastinggeld subsidieer, uit te leef nie. Dit is ook ‘n voor die hand liggende feit dat die drie kampusse op drie verskillende geografiese plekke ontstaan het om in die verskillende onderrigbehoeftes van verskillende groepe studente te voorsien. Wat om politieke redes kunsmatig saamgevoeg is, behoort myns insiens nie deur wetgewing en outoritêre burokratisering tot gelykheid en eendersheid gedwing te word nie. Op hierdie manier word die akademie nie ten beste gedien nie. Selfs al sou bv veelrassigheid, multikulturaliteit en meertaligheid sonder meer as bates beskou word, is daar verskillende maniere waarop elkeen van hulle binne die NWU tot hulle reg kan kom. Al drie hoef nie in dieselfde mate aan die drie kampusse opgedring te word nie.

Die PU was nie net ‘n baie ouer, meer gevestigde en groter inrigting as Unibo (gestig in 1979) nie, maar het ook akademies ‘n veel beter naam gehad. Ter bevoordeling van al drie kampusse het Potchefstroom die intellektuele en administratiewe sentrum van die NWU geword. In 1966 het Willem de Klerk in Potchefstroom met die verlig/verkramp-onderskeid vorendag gekom. Daarna het die oorverligte politieke studeerkamermenings van sommige PU-dosente dikwels opgeklink. Theuns Eloff (Dakar-ganger, 1987, en NWU-rektor, 2002-2014) dank sy aanstelling as rektor heelwaarskynlik aan die mate waarin daar ‘n verligte tradisie op die Potchefstroom-kampus was. Wat Eloff desnieteenstaande as rektor reggekry het, was om te sorg dat Afrikaans in groot mate op Potchefstroom as die onderrigmedium behoue gebly het en daarmee saam ‘n hoofsaaklik Afrikaanssprekende personeel (doserend en administratief). Engelse tolking van Afrikaanse lesings was die magiese manier waarop gesorg is dat die Potchefstroom-kampus tot dusver sy oorwegend Afrikaanse en selfs blanke/Europese karakter in die nuwe Suid-Afrika behou het. Vir ‘n ideologies (bv demografies) behepte ANC is dit heeltemal onaanvaarbaar.

Vier besoedelaars van die akademiese drinkwater

Twee dekades na ons politieke “bevryding” en ‘n dekade na die ontstaan van die NWU is hierdie opset in 2014 versteur toe daar vier besoedelaars in die Potchefstroomse akademiese drinkwater beland het, naamlik Hannelie Booyens, Adriaan Basson, Leon Wessels en Dan Kgwadi. Daarbenewens besmet Blade Nzimande, die kommunistiese minister van hoër onderwys, reeds sedert 2009 die plaaslike akademiese lewe met ANC-politiek. Ek kan hier hoogstens aanstip hoe dié sage ontvou het. Vir meer inligting kan na my vorige skrywes op Praag verwys word (15.12.2013, 2.03.2014, 8.06.2014, 24.08.2014, 30.11.2014, 24.01.2015).

Die ondergang van die laaste Afrikaanse universiteitskampus het in Desember 2013 in alle erns begin toe Hannelie Booyens, ‘n NWU-joernalistiekdosent, in Naspers-koerante beweer het dat ‘n groep NWU-studente aan die begin van daardie jaar tydens hulle koshuis-inlywingseremonie op die Potchefstroom-kampus ‘n Nazi-saluut gegee het. Booyens het ook vertel van ‘n swastika wat op ‘n sypaadjie in die sement gekerf is. Sy het bo-oor die swastika “Dankie, Madiba” geverf. Dit het ook bekend geword dat die kampusrektor, Herman van Schalkwyk, in Februarie 2013 op die NWU-webwerf inlywingspraktyke by twee ander koshuise as onaanvaarbaar veroordeel het.

Met hierdie getuienis as aanleiding het Adriaan Basson, die redakteur van Beeld, ‘n span van vier joernaliste na Potchefstroom gestuur om inligting oor die kampuskultuur te versamel. Basson se vriendin, Booyens, was waarskynlik die hoofkontakpersoon op die kampus. Die motief was klaarblyklik om ‘n negatiewe beeld van toestande op die Potchefstroom-kampus, wat onder blanke leiding gestaan het, te skep in afwagting van die bewindsoorname van die eerste swart NWU-rektor, Dan Kgwadi, wat toe reeds as die opvolger van Eloff aangewys was. Na die publikasie van negatiewe berigte in veral Beeld het beskuldigings van bv fascisme, naziisme en rassisme opgeklink van bv die direkteur-generaal van hoër onderwys, die kommunis Gwebs Qoonde; die premier van Noord-Wes, Thandi Modise; die Higher Education Transformation Network, by monde van Hendrick Makaneta; Hoër Onderwys Suid-Afrika (HESA), voorheen bekend as die Komitee van Universiteitshoofde; en Kgwadi, wat bv beweer het dat (wit) rassisme op die kampus voorkom en dat die ontgroeningspraktyke “barbaars” is. Druk vir optrede is uitgeoefen met die oog op verandering van die “wantoestande”.

Nzimande het daarop aangedring dat die NWU-verslag aan hom oor die gebeure en toestande doen. ‘n Ondersoekspan onder die leiding van Leon Wessels (Praag 20.10.2013) is aangestel. Die ander vier lede (wat spoedig tot drie verminder is) is almal nie-wit. Ten einde die onverstoorde funksionering van die Wessels-span te verseker, het Eloff vroeër as rektor uitgetree en plek vir Kgwadi gemaak. Die teks van die Wessels-verslag is op die internet beskikbaar. Wessels en sy span het hulle onder meer laat lei deur die verslag oor transformasie aan die Universiteit Stellenbosch wat deur ‘n ander Afrikaanssprekende nie-Afrikaner, Frederik van Zyl Slabbert, opgestel is.

Die ononderhandelbare uitgangspunt van die Wessels-verslag is ‘n enkele, gelykmakende, verenigende bestuursmodel vir die drie kampusse. Die hele NWU moet dus ‘n enkele institusionele kultuur kry. Die Potchefstroom-kampus mag glo nie ‘n “apartheidsenklawe”, soos Nzimande dit genoem het, wees nie. Die klimaat op die Potchefstroom-kampus is glo “toxic” (p 22) en daar word in die verslag veronderstel dat studente inderdaad ‘n Nazi-saluut met “racial undertones” (p 19) gegee het. Die redenasies is deurgaans gebaseer op die veronderstelling dat die ou Suid-Afrika sleg was en die nuwe Suid-Afrika goed is. Wannie Carstens was een van die dosente waarmee die Wessels-span ‘n onderhoud gevoer het. Carstens het pas beswaar geopper as ‘n private Afrikaanse universiteit ‘n Afrikaner-assosiasie sou hê (Netwerk24, 22 deser). Dit herinner aan die opmerking van sy oud-kollega, Hans du Plessis, dat Afrikaans “besig [is] om Afrikanernasionalisme te oorleef” (Maroela Media 4.12.2014).

Die samevoeging van die drie kampusse word soos volg geregverdig:

“The rationale behind the university merger was to transform the university landscape in South Africa in order to end the apartheid era racial and tribal configuration of universities and Technikons. Under the old dispensation, the higher education sector was segregated according to racial, ethic and linguistic communities. The success of merger would, therefore, be measured by the success of each institution’s ability to integrate and eradicate any vestiges of the colonial and apartheid legacy” (p 22).

Dit gaan dus wesenlik om politiek en nie akademie nie.

Die huidige federale model, waarvolgens ‘n mate van outonomie en eiesoortigheid aan bv die Potchefstroom-kampus gegee is, word veroordeel.

“This model will consequently encourage campus insulation [rather] than integration, thus undermining the very reason for which the merger was established. This model privileges campus diverse identities in student and academic life and undermines common institutional identity and culture … Campus structures could be used to undermine and resist any transformation effort” (p 22).

Van die Wessels-aanbevelings is dat die inwoners van elke koshuis die demografie moet weerspieël, taaldiversiteit bevorder moet word en selfs dat daar twee keer per jaar oor die stand van menseregte aan die NWU-raad en die minister van hoër onderwys verslag gedoen moet word. Daar word voorgestel dat ‘n jaarlikse gedenklesing oor bv menseregte op al drie kampusse aangebied word en dat dit na Thabarg Makhoang vernoem word. Hy het in 2012 in die swembad op die Potchefstroom-kampus verdrink enkele dae na sy aankoms as eerstejaarstudent. [Dit is Wessels-logika. Daar is nie ‘n kat se kans dat ‘n blanke, wat in geen opsig as student presteer het, met ‘n jaarlikse gedenklesing deur ‘n universiteit vereer sal word nie.] Dat politiek bo akademie verhef word, blyk ook uit die aanbeveling dat die universiteit se visie, missie en waardes hersien moet word “to foreground [!] transformation, integration and multi-cultural diversity” (p 24).

Dit bring ons by die onverkwiklike hede. Wat beklemtoon moet word, is dat die situasie vloeibaar is in dié sin dat die fyner besonderhede kan verander of nog uitgewerk moet word. Daar is nog ‘n probleem: “Sedert sy bewindsoorname het Kgwadi in dubbel-pratery uitgeblink” (Leopoldt Scholtz, Die Burger, 19 deser, p 18). Oor wat breedweg gaan gebeur, kan daar egter geen twyfel wees nie omdat dit volgens Kgwadi ononderhandelbaar is. Met die Wessels-verslag se enkele institusionele kultuur as grondslag en die sentiment wat deur Nzimande en mede-kommuniste en ANC-gesindes uitgespreek is, gaan die drie kampusse gelyk- en sover moontlik eendersmakend getransformeer word. Soos wat Russel Botman hom ten doel gestel het om die Universiteit Stellenbosch onherkenbaar tot iets anders as ‘n blanke (en veral Afrikaner) en ‘n Afrikaanse universiteit te transformeer, gaan Kgwadi dieselfde aan die NWU doen, met die klem op die vernietiging van wat eens kenmerkend van die Potchefstroom-kampus van weleer was, naamlik Afrikanerkultuur.

Kgwadi kan onmoontlik self die beoogde nuwe struktuur uitdink, wat by voorbaat ‘n “suksesmodel” vol “uitdagings” genoem is. Dit word wyd aanvaar dat dit ‘n skema afkomstig van ander ANC-gedienstige elemente, ook van buite die NWU, is. Scholtz verwys na “‘n duidelike politieke bondgenootskap” tussen Kgwadi en Nzimande. Dit gaan, in die ANC-idioom, om die sentralisering van (swart) mag. Die gelykmakingsproses behels onder meer die aanstelling van ‘n enkele superdekaan vir elke fakulteit, met hierdie superdekaan wat dan gesag oor al drie kampusse uitoefen. Dit is moontlik, maar myns insiens onwaarskynlik, dat die drie kampusrektorsposte afgeskaf sal word, want die bedrywighede van bv die superdekane moet op elke kampus gekoördineer en toegepas word. In die owerheidsektor in die nuwe Suid-Afrika word hoë poste immers eerder geskep as afgeskaf.

‘n Groot probleem is dat die drie kampusse histories op verskillende maniere ontwikkel het om in uiteenlopende behoeftes aan onderrig te voorsien. As gelyk- en eendersheid op die kampusse afgedwing word sodat onderrig in dieselfde fakulteite en vakke by almal verskaf moet word, sal groot en duur verskuiwings van personeel en studente genoodsaak word, om van die voorsiening van die nodige infrastruktuur en ander fasiliteite nie te praat nie. Die nuwe struktuur kan chaotiese en akademies uiters nadelige gevolge hê, maar dit is wat gebeur as ‘n universiteit hom deur nie-akademiese oorwegings laat lei. Dit spreek ook eintlik vanself dat “kulturele vlugtelinge,” veral blanke Afrikaanssprekende studente, nie meer so geredelik uit ander provinsies na Potchefstroom sal kom soos veral die afgelope twee dekades die geval was nie. Finansiële ondersteuning vir die neo-NWU uit die privaatsektor, bv van alumni, sal na verwagting ook sterk afneem.

Van die gevoeligste senuwees in die Kgwadi-eenmakingsproses is die posisie van Afrikaans as onderrigtaal. By implikasie sal al drie kampusse wat onderrigmedium betref in dieselfde mate tweetalig (Afrikaans en Engels), of meertalig, of (meer waarskynlik) eentalig Engels moet word. Op die oomblik is die Vanderbijlpark- en veral die Mafikeng-kampus oorweldigend Engels en die Potchefstroom-kampus in steeds afnemende mate oorwegend Afrikaans. Wat taalgewys gaan gebeur, is nogal voorspelbaar. Nzimande het gesê: “Ek wil beklemtoon dat ons nie langer Afrikaanse … universiteite het nie” (Die Burger, 23.07.2014, p 2). Wessels het gesê: “Afrikaans is nie ‘n prioriteit – ‘n soort godsdiens – vir almal nie” (Beeld, 4.06.2014). Kgwadi het Afrikaans ‘n “hindernis” genoem (Rapport, 2311.2014, p 1); die gewilde argument dat Afrikaans, maar nie Engels nie, glo as ‘n uitsluitingsmeganisme funksioneer. Kgwadi roem daarop dat die NWU se taalbeleid dinamies en buigsaam is. Hy noem dit “funksionele meertaligheid” (NWU-webwerf 25.11.2014). Die minagtende vyandigheid teenoor Afrikaans as onderrigtaal en die voorkeur vir Engels is in ANC-geledere goed gevestig:

“Asmal het in 2002 dit duidelik gestel dat die taalgelykheidsbeginsel in die onderwys ondergeskik is aan ander voorskrifte soos toegang vir agtergeblewenes tot onderwys (access) en transformasie van die onderwys (equity)” (Steyn, p 456).

Kgwadi begeer nie net verandering/transformasie nie, maar “deep transformation” (Maroela Media 12.01.2015). Dit hou die wesenlike gevaar in dat Afrikaans as onderrigtaal afgeskaal of selfs afgeskaf gaan word; des te meer as die aanbieding daarvan eweredig oor drie kampusse versprei en sodoende verskraal word. Die moontlikheid is reeds genoem dat die besluit oor watter onderrigtaal of -tale in ‘n fakulteit gebruik gaan word, afgewentel kan word na sy superdekaan. Iets soortgelyks het aan die Universiteit Stellenbosch in die Chris Brink-era (2002-2007) gebeur, waardeur Afrikaans in sommige fakulteite kwaai afgeskaal is. Aan enige universiteit waar sowel Afrikaans as Engels as onderrigtaal gebruik word, is dit Afrikaans wat op die lange duur aan die kortste end trek. Die enigste situasie waarin Afrikaans verseker van sy voortbestaan is, is wanneer dit die enigste onderrigtaal aan ‘n universiteit of op ‘n kampus is. Die oproepe vir “ontbondeling” wat deesdae opklink, dus dat die Potchefstroom-kampus weer uit eie reg ‘n outonome Afrikaanse universiteit moet word, sal Afrikaans se posisie verskans. Dít druis egter lynreg in teen wat Kgwadi en sy ANC-meelopers verlang.

Adriaan Basson gaan ongestoord voort om die laaste Afrikaanse kampus op die vernietigingspad te plaas. Beeld se nuusredakteur, Pieter du Toit het op Twitter gesê:

In die Wessels-verslag word verkeerdelik beweer dat tuislanduniversiteite (soos Unibo) van owerheidsweë histories minder as ander universiteite (soos die Potchefstroomse Universiteit) gesubsidieer is. Op ‘n soortgelyke manier beweer Beeld/Basson valslik dat dit Afrikaanse universiteite is wat so bevoordeel is (Beeld, 20 deser). In albei gevalle is dit ‘n poging om die agterstand van Unibo in vergelyking met PU of die huidige Potchefstroom-kampus te rasionaliseer. Hierdie verskil in bv fasiliteite kan enersyds toegeskryf word aan die meerdere finansiële steun wat die PU oor ‘n langer tyd van die privaatsektor geniet het. Andersyds het van die tuislanduniversiteite veral sedert die jare tagtig, toe hulle bestuur in al hoe groter mate aan die betrokke etniese groepe toevertrou is, kwaai onder wanadministrasie en korrupsie gely. Daar moet ook in die gedagte gehou word dat die studiegeld aan tradisioneel nie-wit universiteite laer as dié aan tradisioneel blanke universiteite was en is. Daarby word die studiegeld in die geval van veral swart studente in baie gevalle nooit (ten volle) betaal nie, sodat groot luukshede kwalik by sulke universiteite vir swartes verwag kan word.

Nadat vier nuwe universiteite vir nie-wittes, asook die oorgeneemde Fort Hare (dus drie universiteite uitsluitlik vir swartes en een elk vir bruines en Asiate), in 1960 tydens die Verwoerd-bewind begin funksioneer het, is hulle jare lank (anders as wat Basson beweer) bevoordeel met ekstra subsidiëring, wat as “vestigingskoste” bekend gestaan het. In ‘n poging om geskikte blanke dosente na die swart universiteite in die tuislande te lok, is ‘n “gebiedstoelae” maandeliks by iedere sodanige wit dosent se salaris gevoeg. Ek weet waarvan ek praat. Selfs Basson kan nie beter weet nie, want ek het dit eerstehands ervaar. Ek was deel hiervan.

Sedert 1960 is talle ander nuwe universiteite vir swartes gestig en bedryf, wat die volgende stelling van Basson as ‘n opsetlike en gemene leuen aan die kaak stel: “Universitêre onderwys was die voorreg van ‘n eksklusiewe groep (lees wit) uitverkorenes” (Beeld 21 deser). Basson gaan oor tot hierdie uiterste wanvoorstellings weens sy voorkeur vir egalitarisme bo elitisme en ook om sy bedenklike hipotese te staaf dat die NWU ‘n “skisofreniese instelling” is. As student aan die Universiteit Stellenbosch en ook sedertdien het Basson stemming teen (tradisionele) Afrikaners en Afrikaans gemaak (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 226-227). Deesdae spits hy sy dislojaliteit toe op die Potchefstroom-kampus.

Van Schalkwyk het tereg opgemerk dat Beeld se beriggewing “nie objektief of gebalanseerd en dus regverdig was nie” (NWU-webwerf 12 deser). Van die afkeurendwaardigste skryfsels wat sedert Hannelie Booyens se 2013-“onthullings” gepubliseer is, is Pieter du Toit, Naspers/Media24 se noordelike nuushoof, se rubriek, “Waar moet jou kind studeer?” (Die Burger, 24 deser, p 14). “Kultuur” en “Afrikaans” is volgens Du Toit retoriek wat as kodewoorde deur verdagmakers soos Van Schalkwyk en sy geesgenote gebruik word; mense wat reken dat daar steeds iets soos die “swart gevaar” is: “Asof ons nog in die 1980’s met grys skoene en paisley-dasse is.” Du Toit impliseer dat die Universiteit Kaapstad (UK) ‘n beter plek is om te studeer as die Potchefstroomse kampus omdat hulle aan die UK met geregtigheid (seker met verwysing na onder meer ontlastinggooiing) ons (gemeenskaplike) Suid-Afrikaanse identiteit herevalueer.

In dieselfde koerant (p 2) ondersteun Frene Ginwala, ‘n vorige speaker van die parlement, die verwydering van die Rhodes-standbeeld op die UK-kampus. “‘n Proses van konsensus en inklusiwiteit … is kort ná 1994 ingespan om duisende simbole [‘kunswerke, skilderye en standbeelde’] van apartheid en kolonialisme by die parlement te verwyder.” Hulle word nou onder meer in ‘n kelder bewaar. Ginwala: “Inklusiwiteit, konsensus en lewensvatbare oplossings was destyds die wagwoord.” Deur die Suid-Afrikaanse geskiedenis van voor 1990 van openbare sigbaarheid uit te sluit, word “inklusiwiteit” dus bereik; inklusief in die sin dat alles van voor 1990 ongewens verklaar is en verwyder moet word. Inklusiwiteit word uitsluiting. Dit is dus nie net die Suid-Afrikaanse geskiedenis wat herskryf word nie; woorde se betekenis word ook getransformeer. Rassediskriminasie word regstelling genoem, ens. Dieselfde nuwe soort inklusiwiteit word klaarblyklik aan die NWU nagestreef: Alles wat die PU was, bv as draer van Afrikanerkultuur, moet plek maak vir wat swartes verlang.

Ons universiteite verkeer in ‘n akademiese resessie

Die akademiese toneel in die nuwe Suid-Afrika word oorheers deur rolspelers soos Asmal, Nzimande en Kgwadi; mense vir wie politiek myns insiens belangriker as akademie is. Geen wonder dat akademiese standaarde die afgelope twee dekades so dramaties gedaal het nie. Ons universiteite verkeer in ‘n akademiese resessie. In so ‘n opset word ‘n deurwinterde, volwaardige akademikus soos Herman van Schalkwyk nie waardeer en selfs nie geduld nie. Die Potchefstroomse krisis is doelbewus geïnisieer deur verloopte, blanke Afrikaanssprekendes soos Booyens, Basson en Wessels, terwyl veral die Potchefstroom-kampus onherstelbare akademiese skade lei weens daardie blanke dosente wat in die NWU-senaat eerder vir Kgwadi as Van Schalkwyk as rektor gestem het.

In 2009 was Van Schalkwyk die ander rektorskandidaat toe Jonathan Jansen aan die Universiteit Vrystaat aangestel is. Die rede waarom die akademies sterker Van Schalkwyk nie aangestel is nie, is omdat die raadsvoorsitter, Faan Hancke, lank voor die tyd die versekering gegee het dat die volgende rektor nie-wit sal wees. Sedert 2010 is Van Schalkwyk die Potchefstroomse kampusrektor. In 2014 is Kgwadi (wat toe die kampusrektor op Mafikeng was) en nie Van Schalkwyk nie tot NWU-rektor verkies omdat Kgwadi deur die meerderheid senaatslede gesteun is. Ek het voorheen in besonderhede aangetoon waarom algemeen aanvaar word dat Kgwadi akademies glad nie in dieselfde liga as Van Schalkwyk is nie (Praag 15.12.2013). Kgwadi het myns insiens by uitstek om nie-akademiese (bv etniese) redes die NWU-rektor geword. Pas is bekend gemaak dat Van Schalkwyk se huidige aanstelling aan die einde van Januarie 2016 sal verstryk. Het iemand al gesê dat kolossale onreg teen Van Schalkwyk gepleeg word en daarvoor om verskoning gevra?

Daar is eintlik geen moontlikheid dat Van Schalkwyk, as hy aansoek doen, in sy huidige pos as kampusrektor heraangestel sal word nie: “Enige aansoeker om die rektorspos moet egter die steun van die vise-kanselier [rektor] van die NWU (prof Dan Kgwadi) hê” (Die Burger, 23 deser, p 1). Kgwadi se standpunt is glo “dat dit óf hy óf Van Schalkwyk is en dat daar nie plek vir hulle albei is nie.” By die aanstelling van “senior bestuurswerknemers” is Kgwadi ook in ‘n magsposisie. Op 25 November het hy op die NWU-webwerf geskryf dat hy vir al hierdie poste “die aanstellingsgesag” is. Kgwali is vir ‘n periode van ses jaar as die NWU-rektor aangestel. Dit lyk dus asof die Wessels/Kgwadi-eenheidsmodel die huidige federale model gaan vervang. Dit sal van die NWU ‘n mikrokosmos van die nuwe Suid-Afrika maak. Die NWU sal uitmunt in politieke korrektheid, terwyl akademiese korrektheid tweede viool sal speel. Dit beteken dat Afrikaans, soos Scholtz dit stel, ook op Potchefstroom op “die agtervoet” gaan wees, om van Afrikanerkultuur in die breë nie te praat nie.

Dit alles kan teruggevoer word na die grondwet wat indiwiduele regte erken, maar geen groepsregte nie. In die praktyk het swartes (en net swartes) egter as dominerende meerderheidsgroep al die groepsregte wat hulle kan verlang. Op hierdie manier word al ons universiteite en baie ander dinge in hierdie land verswart en verengels. Let op hoe swartes tans hulle wil op die Universiteit Kaapstad afdwing. Sowel die Kaapse as die Potchefstoomse universiteit is deur blankes daargestel en uitgebou. Deesdae maak mense wat tradisioneel glad nie op daardie kampusse hoort nie, aanspraak daarop dat die universiteite volgens hulle voorkeure verander moet word. Die blankes se voorkeure en belange word geensins deur hierdie swartes en die ANC en selfs die universiteitsowerheid in ag geneem nie. Die grondslag vir swart mag is hulle getalle en hulle kry hulle sin weens hulle (potensiële) gewelddadigheid. As swartes beweer iets gee aanstoot, moet dit opsluit verwyder word. As blankes in so ‘n proses veronreg word, is dit skynbaar van geen belang nie.

Nelson Mandela en Desmond Tutu stook nie meer onrus en sabotasie nie. Joe Slovo en Chris Hani voer nie meer militêre terreurbendes aan om dood en verwoesting te saai nie. Nzimande lei deesdae ‘n subtieler terreurkampanje; ‘n veldtog van kulturele vandalisme en sabotasie. In die visier is Afrikanerkultuur en Afrikaans. Met die oog hierop lei Kgwadi die brigade op Potchefstroom.

Die betekenis van ‘n woord in die titel van hierdie rubriek, de(kon)struksie, behoort nou duidelik te wees. Akademici soos Eloff en Van Schalkwyk het die NWU gedekonstrueer in relatief outonome dele, naamlik die drie kampusse, wat elk sy natuurlike publiek optimaal akademies bedien. Mense soos Nzimande en Kgwadi, daarenteen, is besig met ‘n vernietigingsproses. Hulle oogmerk is die destruksie van Afrikanerkultuur (moontlik wyer: Europese kultuur) aan die NWU en veral op die Potchefstroom-kampus, insluitende Afrikaans as universitêre onderrigtaal (en ook wyer, want Afrikaans sal dan ook as bv skoolonderrigmedium kwyn).

Die wêreld na Rhodes : Wat ons moet weet

Na aanleiding van Dan Roodt se rubriek oor Rhodes se bekladde standbeeld, bespreek Joseph Secreve oudergewoonte op sy skerp en besonderse manier, die proses wat eintlik al sedert die negentiende eeu in die wêreld afspeel.

Wat ons sien, veral die afgelope sestig jaar, is hoe die groot Engelse eugenitici ewe skielik die veld moes voorberei vir ‘n nuwe vorm van oorheersing.

Hoe is dit moontlik dat die Engelse – wat vir soveel eeue oor die wêreld geregeer het met ‘n Doctor Jekyll en Mr. Hyde persoonlikheid – met groot bewondering en gejuig in 1980 toegesien het hoe daardie ander Rhodes-standbeeld in Salisbury met die grond gelyk gemaak is? En nou na alle waarskynlikheid ‘n vreemde behae skep om te sien hoe hierdie aartsimperialis in Kaapstad ook nie meer veilig op sy voetstuk staan nie?

‘n Belangrike aanwysing is die maatskaplike ewolusie wat plaasgevind het sedert die Industriële Rewolusie. Die wêreld was gekenmerk deur verskillende fases van kapitalisme, en die huidige marxistiese variant het blykbaar die meeste sukses behaal en word om daardie rede toegepas.

Kortliks was die eerste fase van Industriële Rewolusiekapitalisme die begin, maar het beperkings begin toon. Baie bedrywe kon nie genoeg kapitaal genereer uit hul winste om hul bedrywe uit te brei nie. Die spoorweë in Engeland en later die Verenigde State het ‘n enorme kapitaalinspuiting vereis om produktiewer en effektiewer te word, en ander moontlikhede moes gesoek word om dit te bewerkstellig. Dit het aanleiding gegee tot aandeelhouers en eienaarskap van bedrywe deur ander finansiële partye. Uiteraard was diegene met die meeste kapitaal – die banke – die nuwe nodus in hierdie spinnerak, en tegelyk het steeds meer bedrywe heil begin vind in hierdie vorm van finansiering, wat aanvanklik baie suksesvol begin word het.

Hierdie ontwikkeling het aanleiding gegee tot ‘n nuwe fase van kapitalisme genaamd finansiële kapitalisme. Banke het steeds magtiger begin word, en vanuit hul aandeelhouersvergaderruimtes het hulle druk begin uitoefen op ander bedrywe om hul eie winste te verhoog. Dit het dikwels rampspoedige gevolge gehad vir die bedrywe self, aangesien bankiers ‘n setel gehad het in hierdie firma’s sonder dat hulle enige ervaring of idee gehad het wat goed is vir daardie maatskappye, maar perfek geweet het wat goed is vir die banke. Uiteindelik het hulle dermate uitgegroei dat hulle selfs regeringsbeleid begin beïnvloed het, en die periode 1850 – 1930 was gekenmerk deur regerings wat swak beleid begin voer het, aangevoer deur die gierigheid van die banke. In hierdie verband het die sekretaris van die Britse tessorier, Wiliam E Gladstone opgemerk dat regerings geen noemenswaardige spelers op finansiële gebied was nie, en dat hulle die geldmagte moes uitlos en geen vrae aan hulle stel nie.

Na die Eerste Wêreldoorlog, die beursval in 1929, die afskaffing van die goudstandaard, die ontnugtering oor die bankwese en bedreigings wat die bankiers in die oë gestaar het, het die wêreld se grootste banke in Londen, Parys en New York besef dat hulle saam moes begin werk as hulle wou oorleef, en het op daardie stadium die Bank of International Settlements in Basel, Switserland opgerig. Hierdie nuwe bank het as ‘n kartel gefunksioneer om enige vorm van bedreiging af te weer, met Londen as sentrum en New York en Parys as tentakels van dieselfde bankgroep, en het sodoende stadigaan bedrywe verder verswelg met hul mag. Aangesien die goudstandaard afgeskaf is, kon hulle geld uit niks produseer en teen rente terugeis. Hierdie fase staan bekend as monopoliekapitalisme.

Onder monopoliekapitalisme het die groot banke eksterne aandeelhouersmaatskappye moontlik gemaak wat van buite-af bepaal watter bedryf die moeite werd is om geld in te belê en watter nie, en op hierdie wyse met sentimente die beursgang beïnvloed, wat verder tot voordeel van die banke gestrek het.

Hierdie gebeurtenisse het veroorsaak dat banke magtiger as hul eie regerings begin word het, en bied ‘n verklaring hoekom imperialisme en kolonialisme “afgeskaf” was in die sestiger jare. In feite was imperialisme nooit afgeskaf nie, maar bloot vervang met ‘n meer onderduimse en onsigbare variant daarvan. Daar is geen sigbare land of koning wat oor ‘n ander moontheid meer heers nie, maar ‘n skadunetwerk van bankiers wat ons nouliks in die media gewaar wat nou die nuwe heersers geword het. Hul imperialistiese arm is die IMF, wat aan lande voorskryf hoe hulle hul ekonomiese beleid moet aanpas en het gelei tot die kranksinnigheid soos wat ons nou sien dat meer geld wegstroom uit Afrika as daarheen, laat staan nog hoe hulle Rusland geplunder het na die val van kommunisme.

In lande soos Wit-Rusland het president Loekasjenko destyds die IMF uitgeknikker en daarna bekendgestaan as die “laaste diktator van Europa”, maar dat sy land sonder te veel pyn deur die krisis in 2008 gekom het, word doodgeswyg. Interessant genoeg noem Loekasjenko sy beleid “sosiaal nasionalisme”: dit het nasionalisme as basis en ekonomie is ondergeskik hieraan, soos dit ‘n gesonde volk betaam.

Dit mag verklaar waarom die EU en hul internasionale bondgenote allerlei planne bekokstoof en wette deurvoer om nasionalisme te stigmatiseer en as boosaardig in ons gedagtes te prent: Die gewone burger word ryker van ‘n bedeling wat op nasionalisme gebaseer is, wat iewers in die toekoms tot die nadeel van die groot geldmagte sal strek. Elke ander poging wat die grootmagte bedink, soos die massa-emigrasie van nie-Westerse volkere, die afbreek van geloof (en dus nasionale identiteit) en die vernietiging van die kerngesin vorm deel van die groter prentjie om die gewone mens te reduseer tot verweesde slawe, slegs onderdanig aan die wil van die geldmagte.

Hierdie monopoliekapitalisme en die neomarxistiese ideologie wat daaruit voortgespruit het, gaan hierdie grypsug slegs verder bevorder. Waar Rhodes gedroom het van ’n wêreld wat Engels praat met ’n Union Jack op elke kontinent, gaan die neomarxiste ’n stappie verder en droom van Marx se werkers van die wêreld wat verenig sal word. Dit is in feite twee kante van dieselfde muntstuk, met die verskil dat die skaduregering weet dat ’n mens moet versigtig wees met simbole en standbeelde, wat die volk kan in opstand kom hierteen as hulle besef dat hulle bedrieg word. Vandaar dat hulle ’n nuwe taktiek het soos gayregte, radikale feminisme, minderheidsaansprake vir sommiges, voortdurende konflik in die wêreld as pogings om dit moeilik te maak om een komponent te isoleer waarop mense die skuld kan pak. “Dit is nou eenmaal die tydsgees”, hoor ons dan van die burgers, wat nie meer weet wat aangaan nie.

Gegewe die toestand in die wêreld, die globale skuif in rykdom en armoede, die stigmatisering van geloof (Jode is Sioniste, Moslems is barbare, Katolieke is pedofiele, Protestante is rassiste ens.), eindelose oorloë sonder ’n werklike vyand, die klem op brood en spele, kan ons net wonder wat ons te wagte staan in hierdie eerste helfte van die een en twintigste eeu.

Al wat ek weet is dat Sipho en Jonas mag gerus Rhodes se standbeeld besmeer, maar hul nageslagte sal seker eendag terugkyk na hierdie onskuldige vermaak en wens dat hulle weer na daardie tye kon terugkeer.

Ten minste het hulle toe geweet wie hul vyand was.

Dan Roodt: Rhodes-standbeeld en Afrikaner se Engelse probleem

My aanvanklike reaksie toe die petalje rondom die Rhodes-standbeeld op die kampus van die Universiteit van Kaapstad rugbaar raak, was dieselfde as dié van Manfred Delport: dat die Engelse kultuurmarxiste op die kampus nou hul eie medisyne proe. Jare lank het die links-liberale Engelse en Joodse establishment in Suid-Afrika op ‘n sluwe manier die swartman teen Afrikaners opgesweep, net om nou self die teiken van antiblanke woede te raak. Vandeesweek is Rhodes omtrent erger deur jong swartes verguis as Verwoerd of Malan.

roodt_fbfotoEintlik was dit logies dat dit vroeër of later moes gebeur. Om antiwit haat in ‘n land met ‘n swart meerderheid te saai, is omtrent die domste politieke “strategie” wat daar is. En tog is dit presies waarmee “slim” Engelse al jare lank mee besig is. Nie jare nie, dekades! Selfs eeue. Want sedert die dae van die Oosgrens en die hatige Engelse sendelinge van die vroeë negentiende eeu, het daar niks wesentliks aan Engelse politiek verander nie. Voeg daarby die Engelse identiteit wat so nou met dié van Groot Brittanje verbonde is, en ons kan sien dat Suid-Afrika eerder oor ‘n Engelse probleem as ‘n swart probleem beskik.

Van die tyd van die Xhosa-oorloë af het Afrikaners instinktief begryp dat dit geen sin maak vir blankes om mekaar in dié land te lyf te gaan terwyl hulle so dikwels self ‘n bedreigde minderheid is nie. Uit vele van die vertellings rondom die veldslae van die twee vryheidsoorloë kom ‘n mens agter dat die gesig van Engelse lyke ons mense kwalik met vreugde vervul het. “Waarom moet witmense mekaar doodskiet?” was die algemene gevoel onder die Boere.

Hierteenoor word die Engelsman deur geld en mag gedryf en wat agterna volg, maak nie saak nie. Van die ergste gruweldade in die geskiedenis – soos die konsentransiekampe by ons – is deur hoogheilige Engelse gepleeg. Trouens, terwyl die Engelse elke dag gal braak oor apartheid, het hulle stil-stil hul koloniale argiewe vernietig om die getuienis van Britse marteling en moorde op swartes in Afrika uit te wis.

Deel van die probleem met Engelse is natuurlik die Britse klassestelsel: die elite voel niks vir hul eie mense nie en beskou hulle óf as kanonvoer óf as skorriemorrie waarmee hulle liefs nie wil meng nie. In Suid-Afrika het die Engelse elite jare lank Afrikaners as ‘n natuurlike “Engelse werkersklas-in-wording” gesien terwyl hulle hulself as verteenwoordigers van die koloniale elite beskou het, terwyl hulle lelike Engelse huise in Parktown of Rondebosch gebou het.

Sedert 1994 het Suid-Afrika natuurlik meer Engels as ooit geword en is die links-liberale, “veelrassige” utopie met groot fanfare aangekondig. Die meerderwaardigheid van Anglo-Amerikaanse metodes sou aan ons gedemonstreer word deur middel van regstellende aksie, gedwonge integrasie en maniese verengelsing van die howe, die universiteite, die skole, die kerke en elke denkbare instelling.

Twintig jaar later verstaan ons waarom die Groot Trek plaasgevind het: nou weet ons hoe lyk die gemors waarop Engelse metodes en fanatisme oor rasvermenging afstuur. Ons voorouers het verkies om oor die Drakensberg te trek eerder as om langer Engelse regering, tesame met moreel histeriese Engelse kerklikes, te verduur.

Engelse (en Joodse) morele histerie is natuurlik die politieke petrol van Suid-Afrika. Terwyl die Britte en die Amerikaners in die onlangse verlede miljoene mense in hul oorloë gedood het, hoor ons elke dag watter “misdaad teen die mensdom” apartheid was. Tydens daardie Britse marionet, biskop Desmond Tutu, se lieg-en-biegkommissie is bevind dat daar oor 40 jaar van sogenaamde “apartheid” net meer as 500 mense in onluste en ander openbare geweld deur ons veiligheidsmagte gedood is. In die meeste gevalle was dit waarskynlik uit noodweer of selfverdediging. Dis nou die “misdaad teen die mensdom” waaroor die histeriese Engelse en hul swart marionette elke dag skuim-om-mond gil. Die skynheilige Engelse het, soos James Bond, ‘n “lisensie om dood te maak”, maar beoordeel die res van die wêreld volgens ‘n engelagtigte kode wat net op ander van toepassing is en nie op hulself nie.

In my onlangse essay, wat spesiaal in Engels geskryf is sodat die Angel-Saksers dit ook kan lees, verwys ek na ‘n frase deur Churchill, “Cromwell se vloek”, waarmee hy die fanatiese, puriteinse moordlus van Cromwell beskryf wat nie-Engelse soos die Skotte en die Iere voor die voet uitgemoor het. Dit was ook Cromwell wat die verbod op Jode in Engeland opgehef het en sedert sy bewind het die alliansie tussen die Rothschilds en die Londense finansiële distrik, die City, in die negentiende eeu tot Britse wêreldoorheersing gelei.

NOU OOK OP PAPIER!

Raidersblad2

Rhodes, oor wie se standbeeld daar nou in die Kaap geredekawel word, was so min of meer ‘n huurling van die Rothschilds en ander Londense finansiers. In Cecil John Rhodes is Cromwell en Rothschild verenig, want hy was sowel die Britse puritein met sy fanatisme en drome oor die wêreldoorheersing van die “Britse ras” as die geldhonger magnaat wie se sug na geld hom tot oorlog, verraad en elke oneerlike set (soos die Jameson-inval) sou verlei.

Dis seker eie onkunde oor die Universiteit van Kaapstad waarin ek geen besondere belangstelling koester nie, maar ek besef vandeesweek eers dat die “Jameson Hall” aan dié universiteit juis na Leander Starr Jameson vernoem is! Die Nasionale Party, wat op tipies Afrikaanse manier bewus was van die behoefte aan “blanke solidariteit” het feitlik nie ‘n enkele naam verander nie en Rhodes se standbeeld en die Jameson-saal met ‘n verdraagsaamheid behandel wat eenvoudig verstommend is. Milnerton in die Kaap, asook Milnerpark, Empireweg en die Koningin Elizabeth-brug is toegelaat om hul aanstootlike simboliek oor die hele Johannesburg uit te straal, alles om die Engelse te behaag.

Die oomblik toe die Engelse elite egter via hul surrogaat-terreurbende, in die vorm van die ANC/SAKP, mag bekom, is Afrikaans en Afrikaanse name egter met wortel en tak uitgeroei. Selfs “Kerkstraat” in Pretoria is uitgewis met dieselfde ywer as waarmee die Britse soldate in 1900 kerke afgebrand het.

Ek wonder dikwels: Wat het 200 jaar van “blanke solidariteit” ons gebaat? Behalwe die armer tipe middelklas- of laermiddelklas-Engelsman wat in elk geval oor geen politieke of ekonomiese invloed beskik nie en dalk ‘n soort Afrikanerbondgenoot kan wees, het Engelse hul nog nooit oor die lot van blankes in ons land verknies nie. Die elite-Engelsman, wie se enigste lojaliteit teenoor Brittanje en die Geldmag van Londen is, het geen erg aan enige plaaslike kultuur, geboue, name of selfs die hele landboubedryf nie. Selfs al misluk Suid-Afrika geheel en al soos Zimbabwe, sou dit hom geen duit skeel nie, want hy beskik oor ‘n hele spyskaart van Engelssprekende lande waarheen hy kan emigreer en waar hulle, met die uitsondering van Amerika en Kanada, óók krieket en rugby speel. Daarom, dít wat vir die Afrikaner van kosmiese en lewensbelang is – die toekoms van Suid-Afrika – is iets wat hy gemaklik in ‘n dobbelspel of ‘n beurstransaksie sou verwed. Ek het nog geen Engelsman, behalwe miskien ‘n paar gesoute oud-Rhodesiërs, teëgekom wat enige spyt of jammerte uitspreek oor die lot van Zimbabwe nie. Trouens, Baron Robin Renwick, die Britse argitek van die Lancaster-beraad, is vandag nog trots daarop dat hy die land aan Mugabe kon oorhandig om op te mors! Al verval Suid-Afrika in hiperinflasie, geweld en anargie, sal geen haan daaroor in Engeland kraai nie.

Terug by die Rhodes-standbeeld. Dis seker Rhodes se verdiende loon dat sy standbeeld vandag afgebreek word en dat ‘n stukkie van die Engelse tradisie in dié land daarmee saam gaan verdwyn. Miskien kan ons vir ‘n paar sekondes bly daaroor voel. Wat my betref, voel ek dat die hele land eintlik van Engels en Engelse name gesuiwer moet word. Wat het die goed in elk geval hier kom soek, behalwe goud en diamante? Die onreg wat die Engelse ons al tweehonderd jaar aandoen, skrei ten hemele. En dan dink ek veral aan die meer onlangse onreg: hulle leuens en morele histerie wat vanuit Londen, Johannesburg en Kaapstad op ons uitgegiet word. Hulle onbekookte revolusie wat ons land sedert 1994 in toenemende chaos en geweld dompel. Hulle verskoon diskriminasie teen Afrikaans en Afrikaners, asook plaasmoorde, maar raak berserk van woede as iemand die woord “Bantoe” iewers gebruik, soos in “Bantoetaal”.

Net gisteraand sien ek toevallig hoe daar weer ‘n ellelange program op die SAUK-TV uitgesaai word waarin ‘n klomp dom en waarskynlik ongewaste, onwelriekende Britse sangers kraai oor hoe hulle met hul Londense konserte in die tagtigerjare die ANC aan bewind geplaas het. Wat wéét ‘n Engelse takhaar met ‘n kitaar van ons land, en wat gee hom die reg om hier te kom inmeng? wil ek vra.

Ongelukkig verteenwoordig die debakel rondom Rhodes se standbeeld in Kaapstad geen kritiek op Engelsheid of selfs die Britse kolonialisme in dié land nie. Die spul rumoerige swart studente, wat ook hier en daar deur linkse kleurlinge en blankes ondersteun word, het geen probleem met Rhodes se Britse Ryk wat ons land met geweld kom plunder het en ons volk erger as diere uitgeroei het nie. Van ons geskiedenis van die laat negentiende eeu, waaronder die politieke stryd tussen Rhodes en Kruger, weet hulle niks en verstaan daarvan nog minder.

Nee, waaroor dit vir die gepeupel op die kampus van daardie kultuurmarxistiese instelling, die Universiteit van Kaapstad, gaan, is dat Rhodes iewers nog ‘n vergange blánke orde verteenwoordig. As Rhodes ‘n Portugees of Duitser of selfs Afrikaner was, sou die gejil nie minder gewees het nie.

Soos my vrou vanoggend vir my sê: “Indien Rhodes vandag gelewe het, is daar geen twyfel aan wie se kant hy sou gewees het nie.” Ek moes haar gelyk gee. Indien Rhodes vandag gelewe het, sou hy op die voorpunt van die internasionale beweging teen die blanke en Europese beskawing gewees het. Eintlik behoort daardie verwarde, aangehitste “studente” in aanbidding voor Rhodes se standbeeld neer te kniel, nes voor al die aaklige Mandela-beelde wat ons stede ontsier, want albei verteenwoordig die antinasionale, die internasionale, die globale. Of soos ek dit ‘n paar jaar gelede genoem het: die “Ryksgedagte“.

Daarom, die ironie is: Rhodes se standbeeld is tans die slagoffer van Rhodes se sukses. Die Ryk leef voort, met dié verskil: die Ryk is nie meer blank nie, maar mezisto of gekleurd of swart of wat mens dit ook al sou wou noem. Dis ook waarom die antiblanke rektor van die UK, Max Price – saam met wie ek destyds op die studenteraad van Wits was – min deur die relletjie gepla is. Om Rhodes se standbeeld te “verskuif”, soos hy dit noem, is ‘n klein prys om te betaal vir die multikulturele projek van rasserevolusie en “transformasie” waartoe hy en ander fanaties verbind is.

Die rasserevolusie gaan ons vernietig op ‘n manier waarvan Rhodes, Milner en Chamberlain, wat bloot handperde van die Londense Geldmag was, net kon droom. Toe Milner – wat later insgelyks ‘n bankier in Londen geword het – gesê het: “We must eliminate the last vestiges of Afrikanerism from South Africa”, het hy dit moontlik nie so voorsien nie, maar dit sou uiteindelik  beteken dat die Europese beskawing aan die suidpunt van Afrika saam met die Afrikaner sou verdwyn.

Daardie jillende “studente” wat ontlasting oor Rhodes uitgesmyt het, bring so min of meer die boodskap, wat deur die Boerehaat-spotprentkunstenaar, Zapiro, beaam is.

zapiro_rhodes

By alles wat ‘n mens oor Rhodes kon sê, het hy blykbaar ‘n klomp Latynse boeke in rooi Marokkaanse leer laat bind en taamlik gereeld daaruit gelees. Ek haat Rhodes en alles waarvoor die man gestaan het, maar dié brokkie wek so een persent simpatie by my.

Rhodes het van boeke gehou. Dieselfde kan nie van die ontlastingstrooiers van die Kaap gesê word nie. Die Ryk het ons tot digby Conrad se “donker hart van Afrika” gebring.

Volg Dan Roodt saam met 29 000 ander op Twitter!


Dwarsneukende, rammetjie-uitnek Max du Preez

Vir inkomste maak Max du Preez op sy skryfwerk staat. Hy skryf boeke en artikels. Hy is sowel skrywer as joernalis. Om suksesvol te wees, moet Du Preez publisiteit kry; vir sy skryfwerk en homself – nie noodwendig in daardie volgorde nie. Hy wil aandag trek met bv die andersheid en radikaliteit van sy menings. Die pad wat hy gekies het, is om nie ‘n tradisionele, konserwatiewe, behoudende Afrikaner te wees nie. Hy hou van ‘n liberaal-humanistiese benadering wat terselfdertyd met die modestrominge van ons tyd (bv swartmag, verguising van blankes, dus politieke korrektheid en handevat) versoenbaar is. Hy skryf om den brode vir hier en nou. Wat hy skryf hoef nie vorentoe sinvol te wees nie. Solank hy nou dinge kan opkikker, genoeg aandag trek en genoeg ontvang, is hy tevrede, oftewel suksesvol.

Hoe vernietigend Du Preez met sy ongenaakbare kritiek (dikwels gemik teen blankes en veral Afrikaners) kan wees, blyk uit die feit dat hy aanleiding daartoe gegee het dat die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) nie meer ‘n omvattende woordeboek probeer wees nie omdat woorde en uitdrukkings wat aanstoot kan gee, nou gesensor word (JC Steyn, Ons gaan ‘n taal maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 469).

Een van Du Preez se groot probleme is om onderwerpe vir al sy skryfwerk te vind. Die poel waaruit hy sy gedagtes put, is nie danig groot of diep nie. Daar is dus heelwat herhaling in wat hy kwytraak. Die gevolg is dat dit nie die moeite werd is om alles te lees wat hy produseer nie. Hoe dikwels moes ons nie al lees of aanhoor hoe wonderlik sy koerant, Vrye Weekblad (1988-1994), was nie? Eintlik is dit ‘n geval van jakkels wat sy eie stert prys. Hy sal hier en daar ‘n nuwe kinkel uitdink sodat sy teks nie te sterk die indruk van hersirkulasie wek nie. Die soort onvoorspelbaarheid waartoe hy in staat is, word egter spoedig voorspelbaar. Deel van dié voorspelbaarheid is dat Du Preez, ten spyte van al die getuienis van die teendeel, optimisties oor hierdie droewe land se toekoms bly. Optimisme se monetêre waarde is by skryfwerk en praatjiesmaak baie groter as dié van pessimisme. Sonder ‘n goeie skeut optimisme sal Du Preez nie sy inkomste kan handhaaf nie.

In hierdie skrywe beperk ek my aandag tot drie van Du Preez se onlangse skrywes. Hulle handel oor elementêre, alledaagse onderwerpe waaroor seker enigeen ‘n mening het. Deur sy mening hieroor te gee, openbaar Du Preez heelwat van homself.

Die eerste skrywe is, “Let’s end ‘black’ and ‘white’ neighbourhoods” (Moneyweb, 10 deser). Du Preez wil hê dat ons ‘n “normalised, integrated society” moet wees. Daarvolgens is rasse-integrasie per definisie normaal. Diegene wat teen rasse-integrasie is, is by implikasie abnormaal. Die vraag is of die waarheid nie presies andersom is nie. Soos die ANC beklemtoon Du Preez die gelykheid en selfs wesenlike eendersheid van mense. Daarom wil hy hê dat vermenging sonder beswaar plaasvind. Die onderskeid tussen “ons” en “hulle” word as uit die bose voorgestel. Ons kan ons medeburgers glo net leer ken as ons woongebiede deel. Dit is nie genoeg as skole, universiteite, werkplekke, sport, ens, geïntegreerd is nie. Volgens Du Preez moet wittes nie-wittes as bure hê. Wittes mag hulle nie kultureel verskans nie. Hulle moenie dink dat hulle in enige beduidende opsig anders is nie; om van beter nie te praat nie.

Dit is vir Du Preez maklik om die sondebok vir aparte woongebiede te vind: “Of course it is a hangover from our apartheid past.” Maar seker oral in die multikulturele wêreld is daar by mense die neiging om verkieslik tussen hulle eie mense, hulle kultuurgenote, te woon, bv dié wat min of meer dieselfde waardes (bv religie) en moeder- of huistaal het. In hierdie sin is daar suiwer menslik by ons almal ‘n natuurlike aanvoeling vir ‘n ons/hulle-onderskeid. Dit kom voor in alle ander multikulturele lande, dus lande wat nooit apartheid gehad het nie. Die oorgrote meerderheid lande het ook nooit ‘n beleid van rasse-segregasie geken nie. Sodanige segregasie het natuurlik gedy.

As die tendens van “birds of a feather” (soos Du Preez daarna verwys) natuurlik is, beteken dit dat algemene of algehele woongebied-integrasie gedwonge sal moet wees. Maar oral ter wêreld woon die rykes, middelklas en gepeupel in groot mate elk in hulle eie gebiede ooreenkomstig hulle mate van welvaart. Op grond waarvan sou orakel Du Preez dit plaaslik anders wou hê? Sy ideaal is “a good mix of upper income, middle income and lower income housing.” Dit is nie net ‘n finansiële of ekonomiese allegaartjie wat hy in die vooruitsig stel nie, want sy eintlike doel is dat mense soos ‘n etniese bredie moet integreer. Hy noem spesifiek swartes, bruines en wittes as die bestanddele.

Een van Du Preez se argumente is dat dit nie-wittes is wat ver van hulle werk woon. “This is unfair and bad for productivity.” Maar eintlik is dit ‘n kenmerk van die nuwe Suid-Afrika dat toestande in die stede al hoe meer onleefbaar vir wittes word. Dit is blankes wat ver uitwyk vir beter woonruimte. Dit is hulle wat dan ver tussen werk en woonplek moet reis; dus juis daardie mense wat by uitstek produktief is. Du Preez sal dít nie onreg noem nie, want dit word teen wittes gepleeg. Hy sal seker eerder redeneer dat wittes dit oor hulleself bring. In werklikheid is dit egter nie wittes wat vir die stedelike agteruitgang, selfs verroting, verantwoordelik is nie. In mense heugenis het ons pragtige, skoon stede gehad waarin by uitstek Europese beskawing gedy het. Dink aan hoe bv Hillbrow en Seepunt was en hoe hulle nou daar uitsien. Dit is om van te ween.

‘n Ander waarheid wat Du Preez verkies om te ignoreer, is dat naas blankes, bv Afrikaners en Jode, daar nie-wittes, veral swartes en Asiërs, is wat nie wil integreer nie. Die situasie waarmee ons in die nuwe Suid-Afrika gekonfronteer word, is dat swartes vryelik kan kies of hulle monokultureel of multikultureel wil leef. Hulle kan kies of hulle ‘n swart, tradisioneel bruin of tradisioneel wit skool of universiteit wil bywoon. Dieselfde geld woongebiede. Daardie vryheid van keuse word nie aan blankes gegun nie. In geen opsig mag wittes hulle isoleer nie. As Du Preez sy sin kry, sal wittes se blootstelling aan nie-wit kultuur veel meer word. Hy koester die illusie van ‘n Suid-Afrikaanse nasie, terwyl daar in werklikheid bloot ‘n Suid-Afrikaanse bevolking is wat oorheersend en toenemend swart is. Anders as Du Preez is daar baie blankes, veral Afrikaners, wat geen heil in verswelging sien nie.

Du Preez preek net of by uitstek vir blankes. Daar is egter ander etniese groepe wat hy ook oor hulle “rassisme” behoort aan te spreek. Een van sy leser het bv geskryf: “Coloureds don’t like Blacks moving into their areas and make it known as much as Blacks don’t like Somalis and other ‘foreigners’ moving into their areas.” Maar gestel ons is almal so gelyk en eenders soos wat die ANC en Du Preez veronderstel. Dan sou ‘n mens verwag dat Du Preez ‘n navolgenswaardige voorbeeld stel; dat hy uitleef wat hy predik. Dan sou Du Preez al meer as een keer oor die kleurgrens heen getrou het en nie sy blyplek, waarvan daar al baie was, telkens uitgesoek het sodat hy knus tussen kultuurgenote woon nie. Daar is opportunistiese skynheiligheid in wat Du Preez om den brode skryf. Tans woon hy in Riebeeck-Kasteel – “the heartland of White Afrikanerdom,” soos een van sy lesers dit gestel het. In werklikheid is sy leuse (soos ‘n ander lesers geskryf het): “Not in my back yard.”

Die tweede skrywe van Du Preez waarop ek die aandag vestig, is “Wat is in ‘n naam?” (Die Burger, 14 deser, p 13). Die onderskrif lui: “Dit is hoog tyd dat ons die land se oorspronklike mense meer in plekname gereflekteer sien.” Hy sê nie hoekom nie. Oorspronklikheid/eerste-hier-gewees is blykbaar vanselfsprekend ‘n bate. Hy verwys sekerlik na die Khoi-San; die Khoi wat veeboere was en die San wat gejag het. Die Khoi het die plante uitgeroei vir weiding en vuurmaakhout en die San het wilde diere uitgeroei om te eet en die velle te gebruik. Albei groepe het kwalik ‘n duit tot die ontwikkeling van die land bygedra. Vir Du Preez gaan dit nie soseer om ‘n lansie vir die oorspronklike inwoners te breek nie. Myns insiens is sy doel eerder om die blankes se bydrae te verkleineer.

Du Preez het dit bv teen Cecil John Rhodes (1853-1902) vir wie se standbeeld hy sê: “Jou moer, man.” “Ek stem dus heelhartig saam met die protesterende studente van die Universiteit van Kaapstad dat Rhodes ‘n simbool van kolonialisme is en dat sy standbeeld verskuif moet word – herdoop ook sommer Jameson Hall.” Volgens Du Preez se insig was kolonialisme blykbaar net (of oorwegend) sleg, terwyl dit in werklikheid, of ons daarvan hou of nie, ‘n groot bydrae tot die ontwikkeling van hierdie land gelewer het. Mense soos Rhodes en Leander Starr Jameson (1853-1917) het heel moontlik, hetsy goed of sleg, meer as die Khoi en die San tot ons geskiedenis bygedra. Hulle behoort as historiese figure geduld te word. Dit is gewoon dwaas as Du Preez hom skaar by die selektiewe herskrywing van die geskiedenis soos wat deur die ANC voorgestaan word. Apartheid was ‘n voortsetting van die tradisionele beleid van rasse-segregasie wat deur die koloniale Britte hier geplant is. Rasse-segregasie en apartheid het die blankes in staat gestel om die land tot die voorspoedigste in Afrika te ontwikkel. Daarom was dit nie net sleg nie en bevoordeel dit steeds al die huidige inwoners.

Die viserektor van die Universiteit Kaapstad, Max Price, het hom ten gunste van die verskuiwing van die Rhodes-standbeeld uitgespreek. Tony Weaver steun hom: “Rhodes, ou pel, jý het verloor” (Die Burger, 20 deser, p 14). Price gee toe aan die druk van ‘n groepie hoofsaaklik swart studente, wat na elke suksesvolle agitasie maar net nog iets sal vind wat hulle aanstootlik noem en daarom daarop aandring dat dit moet verander. Du Preez is gewoon dwaas deur sy steun aan hierdie soort anargie te gee. Hy sal geen verweer hê as beswaar teen die standbeelde van bv Jan van Riebeeck en Paul Kruger gemaak word nie. Of is dit ook in orde, solank die Mandela-standbeelde en soortgelykes bly staan? Wat hier gebeur, is dat die agitasie nou nie meer net teen bv apartheid en Afrikaners is nie, maar selektief teen die breër nalatenskap van blankes (bv slawerny, kolonialisme, imperialisme, selfs kapitalisme) gemik is. Op die FW de Klerk-manier word glad te maklik hieraan toegegee.

Die onderwerp van Du Preez se rubriek is simbole soos standbeelde (van mense) en plekname (bv vir geboue, strate, dorpe en stede). “Mense wat voel bestaande name en instellings reflekteer hul eie geskiedenis en erfgoed, ervaar gewoonlik verandering as aggressie … My eie gevoel is dat historiese figure wat ‘n bevolkingsgroep erge aanstoot gee, nie langer in die demokratiese era só vereer behoort te word nie.” Soos die ANC hou Du Preez dus van die verwydering of afbreek van sommige standbeelde en die verandering van sommige plekname, naamlik daardie wat “erge aanstoot gee.” Aanstoot wil wie? Hier oortref Du Preez homself met sy eensydigheid. Soos die ANC is sy uitgangspunt dié van die swartes. In sy derde paragraaf verwys hy na Nelson Mandela, maar daar is by Du Preez geen sprake dat ‘n Mandela-standbeeld of -pleknaam vir enigiemand aanstoot kan gee nie. Maar die nagedagtenis van Mandela gee vir my aanstoot elke keer as ek sy afbeelding op bv ‘n geldnoot of ‘n posseël sien omdat ek die misdadige en gewelddadige samelewing waarin ek my daagliks bevind as sy hoofnalatenskap beskou.

Wie behalwe Rhodes en Jameson is vir Du Preez erg aanstootlik? “DF Malan en PW Botha” Later volg die name van ‘n hele rits wittes uit die koloniale era, maar absoluut geen nie-wittes nie: “Sir Harry Smith, lord Charles Somerset, sir John Cradock, sir Benjamin D’Urban, sir Theophilus Shepstone, koning George III, sir Thomas Napier en die graaf van Caledon.” Nog later voeg hy kol John Graham se naam by hierdie lysie van weersinwekkendes. Die name van plekke wat na hulle vernoem is, moet glo verander. In soverre daar standbeelde van hulle is, sal dié seker ook moet verdwyn. Du Preez verwys na Jan van Riebeeck as “ou Jan”, wat op sy gebrek aan respek vir ons volksplanter dui, maar hy gaan darem nie sover soos Jacob Zuma om te beweer dat alles wat sleg in hierdie land is met Van Riebeeck se koms in 1652 ‘n aanvang geneem het nie. Maar sal Du Preez na Mandela as “ou Nelson” verwys? Dubbele standaarde is kenmerkend van die nuwe Suid-Afrika.

“Die simboliek van name en standbeelde help om gemeenskappe die gevoel te gee hulle word as ‘n betekenisvolle deel van die samelewing erken.” Rhodes en Jameson was destyds ‘n betekenisvolle deel van die plaaslike samelewing, of ons daarvan hou of nie. Dit geld ook die ander mense wat negatiewe gevoelens by Du Preez wek. Wat hy en die ANC met hulle sensurering van die geskiedenis bereik, is dus om die betekenisvolheid van die blankes (en net die blankes) se bydrae doelbewus af te skaal.

Soos hy so dikwels doen, kleur Du Preez graag sy teks in met verwysings na homself, bv: “My oupas was krygsgevangenes in die ou Ceylon.” Doelbewus gaan hy nie ‘n stappie verder nie. Hy kon gevra het: Waarom word die oorskot van die talle blankes wat in die Anglo-Boere-oorlog geveg het en dié van die Suid-Afrikaners wat aan die twee wêreldoorloë deelgeneem het, of dié wat om ander redes in die buiteland begrawe is en hulle lewens vir die land opgeoffer het, nie soos die oorskot van talle ANC-kamerade teen groot koste na Suid-Afrika teruggebring nie? Een van die deurslaggewende redes is: Omdat hulle hoofsaaklik blankes was. Etnisiteit en ANC-kameraadskap en nie diens aan die land nie is in hierdie geval die ANC-regering se eintlike norme.

Die (by)gelowigheid van vermoënde swartes het onlangs aanleiding tot hulle besoek aan Nigerië gegee. Toe sowat 80 van hulle tydens die ineenstorting van ‘n gebou gedood is, is hulle lyke teen buitesporige koste vir die belastingsbetalers hierheen teruggebring. As dieselfde met blankes gebeur het, sou die ANC-regering myns insiens van hulle familie verwag het om self die nodige reëlings te tref en die koste te dra.

Dit illustreer een van die bedenklike gevolge van die “demokratiese era”, waarna Du Preez so kritiekloos verwys. Die bevolking is oorweldigend swart. Die regering is afhanklik van die steun van die meerderheid kiesers, gevolglik is die regering die swartes ter wille, ook wanneer dit geensins geregverdig kan word nie. Dit is omdat ons opgesaal sit met ‘n stelsel van algemene, gelyke stemreg in ‘n eenheidstaat; ‘n grondwet wat heeltemal ongeskik vir hierdie land is. Daar is geen wigte en teenwigte wat die blankes beskerm nie. As uit ‘n ander hoek hierna gekyk word: Omdat die blankes persentasiegewys ‘n vinnig kleiner wordende minderheidsgroep is, kan hulle kultuur en ander belange, asook hulle strewes en hulle historiese en huidige bydrae. goedsmoeds deur die swart regering geïgnoreer word. Moet ook nie verwag dat die liberale DA hieroor vir die blankes in die bres sal tree nie. Die DA pomp immers liewer vir groter steun uit swart geledere.

Die derde strooipop wat Du Preez opstel en vet voer, is: “Met woede bereik jy niks” (Die Burger, 18 deser, p 8). Dit herinner aan die gewilde cliché: Geweld/misdaad sal jou niks in die sak bring nie. Dít terwyl geweld/misdaad die manier is waarop talle ANC-kamerade in die hoogste poste beland en groot rykdom in die nuwe Suid-Afrika versamel het. Geweld/misdaad is deesdae die beproefde metode waarmee die gepeupel, wat vir niks wil betaal nie, kry wat hulle ook al wil hê, of dit nou water, elektrisiteit, ander munisipale dienste, gratis televisie (met gratis dekodeerders in die pyplyn), spoeltoilette, skole of teerpaaie is. Die massa word, soos die “vryheidstryders” destyds, via woede tot geweld/misdaad opgesweep en dan staan hulle bakhand vir hulle beloning.

Du Preez begin sy rubriek met: “Dié is dae dat ek self wonder of die kommentators wat wil hê wit mense moet hul bek hou en net oor hul ‘eie sake’ menings lug, nie tog iets beet het nie.” Dít komende van iemand wat die ons/hulle-onderskeid wil ophef. Is daar nog “eie sake” waaroor wittes toegelaat word om sonder swart inmenging ‘n mening te lug? Swartes word algemeen as meer luidrugtig as blankes beskou, maar Du Preez wil juis die wittes se monde snoer. Polities korrek hou hy daarvan om selektief dinge in die verlede (wat nie verander kan word nie) te soek wat hy dan misbruik om verwyte na blankes te slinger, pleks daarvan om die chaos in die hede aan te spreek wat uiters vatbaar vir verbetering is. Let op Du Preez se gebruiklike soort invalshoek: Dit is wittes wat hul bek moet hou, nie swartes nie.

Hierna herhaal Du Preez goedkeurend wat hy in sy vorige rubriek geskryf het en kom dan met die volgende twee sinne vorendag, waarmee hy reeds die halfpadmerk in sy jongste teks bereik: “Nee, natuurlik mag ons nie ons mond laat snoer nie. Dis in niemand se belang dat wit Suid-Afrikaners hulle na ‘n intellektuele en sielkundige volkstaat onttrek nie.” Let op hoe slu verander Du Preez van spoor. Hy begin deur te pleit vir vrye meningswisseling, want sy onaptytlike opinies is sy brood, maar dan buig hy sake deur voor te gee dat die teenoorgestelde van sy verligte visie verkramtes se ontrekking in “‘n intellektuele en sielkundige volkstaat” is. Dit is tog sekerlik moontlik dat tradisionele, konserwatiewe, behoudende, Afrikaners hulle gees suiwer kan hou deur te bly strewe na Europese beskawing; iets wat voorheen plaaslik hoogs sigbaar was. Terselfdertyd kan hulle sodanige beskawing openlik bepleit en bevorder, soos hier op Praag. Meningsuiting en konserwatisme sluit mekaar dus nie uit soos Du Preez impliseer nie.

“Ek hoef nie eens by te voeg nie dat dié van ons wat voordeel uit die historiese onderdrukking van die swart meerderheid getrek het, darem ook sensitief moet wees oor wát ons sê en hóé ons dit sê, sodat dit nie verkeerd verstaan word of onnodig aanstoot gee nie. Enige ontkenning van die impak van apartheid is aanstootlik.” Let op Du Preez se aanspraak dat hy hier vanselfsprekend die waarheid beet het. Hy ry deurgaans en al prekende vir wittes (en net vir wittes) op sy hiperverligte perd. Hierbo het ek geskryf: “Rasse-segregasie en apartheid het die blankes in staat gestel om die land tot die voorspoedigste in Afrika te ontwikkel. Daarom was dit nie net sleg nie en bevoordeel dit steeds al die huidige inwoners.” Hierteenoor staan Du Preez se wit-of-swart (net goed of net sleg) benadering: “Enige ontkenning van die [slegte] impak van apartheid is aanstootlik.” Du Preez sal myns insiens nooit erken dat die “voorheen benadeeldes” tans juis deur daardie “benadeling” bevoordeel word nie. Swartes word tans in oortreffende mate juis nog verder bevoordeel met regstellende aksie, swart ekonomiese bemagtiging, ens. ‘n Ontwikkelde land het in hulle skoot geval, maar dit mag volgens Du Preez en sy geesgenote nie as (buitensporige) bevoordeling vanweë apartheid uitgewys word nie.

Daarna oortref Du Preez homself met sy blinde entoesiasme vir swart oorheersing: “Te veel mense kla net oor die verval van dienslewering en oor korrupsie sonder om enigsins te erken dat hul lewensgehalte vandag meestal hoër as 20 jaar gelede is en dat die land nog meestal goed funksioneer.” Kan ek maar, soos in die goeie ou dae, meubels op my stoep laat sonder dat dit nodig is om my erf te omhein? Kan ek my motor steeds oornag in die straat parkeer en my huis se vensters en deure sonder diefwering laat? Kan ek in veiligheid in die veld, op straat en in winkelsentrums loop? Is ons soos voorheen verseker van goedkoop en betroubare elektrisiteitsvoorsiening? Word blankes normaalweg steeds in poste in die openbare en private sektor toegelaat sodat daardie hoër lewensgehalte, waarvan Du Preez skryf, ook vir hulle moontlik is? Het ons FW de Klerk se nuwe Suid-Afrika, wat vry van geweld en kommunisme sou wees, beërwe? Het ons rede om so trots op ons mede-Suid-Afrikaners te wees dat die wit motte maar so naby soos Du Preez aan die ANC-vlam kan vlieg?

Du Preez beklemtoon sy politieke onredbaarheid deur ongesteurd in dieselfde trant voort te gaan. “Netelige kwessies, soos regstellende aksie, swart ekonomiese bemagtiging en plaasaanvalle, word misbruik as politieke knuppels wat woes rondgeswaai word. Net onder die oppervlak, so ervaar ek dit, lê die gevoel dat ‘swart’ en ‘onbevoeg’ sinoniem is.” Is laasgenoemde assosiasie werklik sonder gronde? Onervare swartes, dikwels sonder die nodige formele kwalifikasies en selfs met rekords van misdaad en geweld, is sedert 1994 op groot skaal om bv etniese of rassistiese, seksistiese en partypolitieke redes in poste (insluitende van die hoogste poste) aangestel. Daardie aanstellings was in daardie indiwidue en die ANC se belang, maar dikwels nie in die openbare of landsbelang nie. Du Preez het volgens eie erkenning op die eiland Gorée ‘n diepe emosionele ervaring gehad omdat dit destyds ‘n transatlantiese vertrekpunt in die slawehandel was. Het hy al ooit met dieselfde emosionele intensiteit die gruwelike werklikheid van plaasmoorde ervaar en met empatie oor die lot van sy mede-blankes geskryf, of sou dit te veel teen die grein van sy politieke korrektheid indruis?

Ek het ter karakterisering uit drie van Du Preez se artikels aangehaal en aangetoon hoe daar moontlik mee omgegaan kan word. Vir my was dit ‘n openbaring hoe platvloers en voorspelbaar hierdie soort joernalistiek eintlik is. Geen realistiese lig word in die donker tonnel van die nuwe Suid-Afrika gewerp nie.

Moenie my transformeer nie! Ek is Engels!

Cecil John Rhodes was nie ‘n gawe persoon nie. Jare voor die Nazi’s se konsep van rassuiwerheid het die homoseksuele Rhodes alle ander volke, behalwe sy mede-moddereilandjiebewoners, as benede hom en sy ingeteelde landgenote beskou. Hy het hom openlik beywer vir ‘n wêreldregering deur hom en sy Angel-Saksiese volksgenote, ook diegene oorkant die Atlantiese oseaan. Sy grypsug en territoriale aggressie het min perke geken. Dit het tot by Lusaka, die hoofstad van die voormalige Noord-Rhodesië, sowat 2500km noord vanaf Kaapstad, gestrek.

Ook die Boererepublieke het deurgeloop onder Rhodes se kolonialistiese aggressie. Hy was een van die aanstigters van die Jameson-strooptog, wat uit wat vandag Botswana is, teen die ZAR geloods is. Onder die vyande van die Boere- en Afrikanervolk, verdien Rhodes, naas die Kodesa-verraaiers, ‘n besonder prominente plek aan die skandmuur. Soos Jimmy Kruger dit dus oor Steve Biko se dood gehad het: Die vernietiging van Rhodes se standbeeld en die uitwissing van sy naam, laat my koud.

Nietemin het selfs die vorige regering Rhodes se standbeeld ongestoord laat staan op die kampus van UCT. Die Ooskaapse dorpie Rhodes, asook die universiteit op Grahamstad wat na Rhodes vernoem is, se name is onveranderd gelaat. Anders as die huidige misdaadbende wat die land tans wanbestuur, het Afrikaners nie ‘n minderwaardigheidskompleks nie, en vind ons dit nie nodig om ons minderwaardigheid te probeer besweer met sinnelose naamsveranderings nie.

Wat wel besonder interessant is, is dat die eise van die studente op beide UCT en Rhodes nie by die blote verwydering van Rhodes se standbeeld of sy naam eindig nie. Hulle eis ook dat blanke lektore etnies gesuiwer (“getransformeer”) moet word, dat studente deur swart professore en swart dosente onderrig moet word.

Nog interessanter is dat hoewel daar tot op hede bykans ekslusief op Afrikaanse plekname, ook name wat geen politieke konnotasie gehad het nie, en monumente jag gemaak is, daar tans ‘n klemverskuiwing plaasvind. Ook Engelse koloniale, name, simbole en liberale Engelse self – wat kan immers meer Engels wees as ‘n verwarde libgestremde professor op Rhodes of Ikeys? – is nou vierkantig in die visier van die toenemend-radikale gepeupel. Die gepeupel wil nou, midde-in die einste DA-beheerde Kaapstad, ‘n party wat self onlangs Afrikaanse of Hollandse name verander het, dieselfde maak met Rooi Helen en die res van die Afrikanerhatende DA-gespuis se erfenis.

Deur die jare het die liberale Engelse vanuit hul rykmansbuurte in die noorde van Johannesburg of die suide van Kaapstad op die konserwatiewe Afrikaner neergesien, terwyl hulle Prog of SAP gestem het, maar heimlik die Hemelse Vader vir die Natte bedank het. Baie van die Engelse blankes was ook veel meer radikaal, en veral Joodse Engelssprekendes – Slovo, Kasrils, Harris en andere – het hul Rhodes-agtige haat vir alles wat Afrikaner was, aktief uitgeleef, tot op die punt om terreurdade te pleeg teen die vorige regering.

En nou, meer as ‘n eeu ná Rhodes se dood, het die wiel gedraai. Die rewolusie is besig om sy eie kinders te verorber. Daardie radikaallinkse Engelse verkwisting van ‘n wit vel, Samantha Vice, wat Dowwe Dolla na ‘n Nasa-wetenskaplike maak lyk, en vanuit Rhodes haar blanke selfhaat sit en spu, is een van die einste blanke dosente wie se kop deur die gepeupel geëis word. Vice het reeds talle onsinnige, selfhatende stukkies gebrabbel gepubliseer wat wil-wil grens aan ‘n oproep vir die likwidasie van alle blankes in gaskamers. Selfs Dowwe Dolla sou egter besef dat Vice se swart eggenoot en selfhatende skrywes haar niks gaan help nie. Hulle gaan ook vir háár kom. Ook Vice se vel is en bly haar uniform.

Gaan die selfhatende Vice ook, die slag as die gepeupel haar soos ‘n wafferse Marie Antoinette uit haar kantoor op die Rhodes-kampus sleep, soos die Engelse dame tydens die Soweto-onluste gil?

“Don’t shoot! I’m English!”

Carstens-Landman-debat belig denkfoute oor Afrikaans

Die briewewisseling tussen proff. Wannie Carstens en Kas Landman vandeesweek in Beeld rondom die handhawing van Afrikaans is interessant. Oënskynlik gaan dit oor die kwessie of “Afrikaans in die verlede foute gemaak het” en of “sprekers van Afrikaans foute gemaak het”.

roodt_fbfotoEk het ook ‘n stuiwer in die armbeurs gewerp en wonder bo wonder het Beeld ‘n (verkorte) weergawe van my brief geplaas. Daarin meen ek dat die kwessie of “Afrikaans” ‘n metoniem vir “die sprekers van Afrikaans” is, egter minder ter sake is as die vrae: Watter foute het Afrikaners in die verlede rondom Afrikaans gemaak en watter foute maak hulle nou?

Benewens die internasionale status van Engels, oorheers dié taal vandag in Suid-Afrika juis vanweë die aggressie en ongenaakbaarheid waarmee dit in die negentiende eeu en sedert 1994 op ons afgedwing word. Toe Afrikaners in die verlede politieke mag gehad het, het hulle gefouteer deur te billik en regverdig op te tree wat veeltaligheid betref, gegewe die taalaggressor waarmee hulle te kampe het. Die hele mite rondom die Soweto-onluste is al deur prof. Jaap Steyn en ‘n paar ander skrywers ontmasker; benewens van die Anglikaanse kerk en sy ampsdraers was daar nog nooit veel vyandigheid teen Afrikaans in Soweto nie.

Carstens begaan egter vandag die groteske fout om te dink dat Afrikaans deur ‘n askiestoghouding en politieke korrektheid gered gaan word. Dit is bloot water op die meul van die taalaggressor wat meen dat Afrikaans maar ongelyk met Engels behandel mag word en dat Engelssprekendes ook in beheer van alle Afrikaanse instellings moet wees!

Tans verkeer PRAAG in ‘n absurde stryd met die Menseregtekommissie wat verseg om met ons in Afrikaans te korrespondeer, waarvoor ons waarskynlik hof toe sal moet gaan.

Ons het groter onafhanklikheid van denke en minder gedienstigheid nodig as dit by taalsake kom. Sowel Vlaandere as Québec het getoon dat geen taalstryd sonder die wil daartoe gewen kan word nie.

Prof. Kas Landman het saam met my en ‘n twintigtal ander op 22 Februarie 2000 die huidige PRAAG (Pro-Afrikaanse Aksiegroep) gestig. Sedertdien het die taalstryd bloot in felheid toegeneem.

Landman neem Carstens kwalik dat hy klakkeloos die polities korrekte clichés wat deur die ANC en SAKP oor Afrikaans as “verdrukkerstaal” (terwyl óns vandag verdruk vermoor word!) herhaal en noem dit ‘n “dinkfout”:

Die dinkfout het te doen met die sogenaamde skuld en politieke bagasie van Afrikaans. Vir perspektief daarop: Daar is nie ’n enkele menslike taal in die geskiedenis wat daarop kan roem dat haar sprekers heilig en skuldloos is nie: Engels (kolonialisme, uitbuitende kapitalisme, volksmoord), Duits (nasionaal-sosialisme, volksmoord), Zoeloe (Mfecane/Difacane/volksmoord), Spaans (kampe in Kuba, Inkas), Frans (Algerië, Kongo), Russies (Stalin) – om maar net enkele tale te noem.

Hoe dit ook al sy, Engels kom altyd sonder blaam en skotvry daarvan af. Onlangs is Frans in Rwanda deur Engels vervang.

Die nie-verstaan van die huidige politieke en kulturele werklikheid in Suid-Afrika kan ’n interessante, maar uiters gevaarlike, vorm van xenofobie of vreemdelingehaat bevorder.

Onthou die Mbeki-verwysing na die twee nasies: Die ryk wit mense en die arm swart mense en die Zuma-verwysing na Jan van Riebeeck. Skynbaar onskuldige politieke konstrukte soos regstellende aksie en swart ekonomiese bemagtiging is eintlik vorme van xenofobie of vreemdelingehaat. Die wit mens is die vreemdeling in Afrika.

Standaardafrikaans is die taal van wit en ryk apartheidsbevoorregtes. Dat al hoe meer Afrikaanssprekendes (wit en bruin) hul kinders na Engelse skole stuur, sê net vir ons dat hierdie ouers reeds die verswakte rol van Afrikaans verdiskonteer het.

Soos gewoonlik, Het Beeld kant gekies vir Carstens en sy linkse politieke korrektheid en herhaal ewe seer sonder enige kritieke insig of kennis die polities korrekte standpunt. Onder andere beweer Beeld in hul hoofartikel (sien volledige aanhaling hier onder):

Die apartheidsregering se belegging in die ontwikkeling van Afrikaans was enorm. Ná 1994 moes die ANC-regering sy begroting tussen tien ander amptelike tale ook verdeel.

Dit is natuurlik die grootste twak onder die son. Die NP was baie versigtig om op Engelse tone te trap en soos prof. Jaap Steyn al aangetoon het, is baie plattelandse, Afrikaanse munisipaliteite wat eentalig was gedwing om Engels in te voer om by die amptelike “tweetaligheid” in te val. Soos ek dit hierbo suggereer, het Afrikaners – anders as die Britse koloniale regerings, asook nou, die ANC se Afro-Saksers – nooit hul politieke mag gebruik om hul taal en kultuur af te dwing nie.

Die ANC verdeel hoegenaamd nie sy begroting gelykop tussen tien amptelike tale nie. Slegs Engels word in almal se kele afgedruk: dit strek van die SA Inkomstediens tot die sogenaamde Menseregtekommissie. Elke staatsdepartement en amptelike instansie verseg om in enige ander taal as Engels te kommunikeer. Dit is byna lagwekkend!

Verder teem Beeld oor “’n ahistoriese ontkenning van die verlede en dekades se bevoordeling van Afrikaans ten koste van die land se ander inheemse tale”. Waar is Afrikaans in die verlede ooit “ten koste van die land se ander inheemse tale bevorder”? Die NP het berge versit om swartes te oorreed om hul eie tale te skryf, daarin skool te gaan en het pakhuise vol boeke op staatsonkoste in daardie tale gedruk. Trouens, die swart tale in Suid-Afrika is, op een of twee uitsonderings na, die mees ontwikkelde van al die inheemse tale op dié vasteland! Ons miljoen of twee Afrikaners het meer vir die swartman se kultuur gedoen as die magtige Britse en Franse Ryke, om van die VSA of China nie eens te praat nie.

Ek het die Menseregtekommissie tot Vrydag 13 Maart gegee om my in Afrikaans te antwoord, anders gaan PRAAG hof toe om hulle daartoe te dwing. Ons sal dié week ‘n dagvaarding sommer in die landdroshof teen die Menseregtekommissie uitreik. Ek kan nie dink aan enige “Menseregtekommissie” wat onlangs nie die taalregte van die burgers in sy land wou respekteer nie. Maar soos baie ander dinge in die sogenaamde “nuwe Suid-Afrika” is die Menseregtekommissie insgelyks een groot klug.

Die strategie wat PRAAG meer onlangs begin formuleer het, is egter die mees haalbare: Terwyl ons steeds die staat en die groot maatskappye moet kasty oor hul weiering om Afrikaans te erken, met boikotte en regsaksies, moet ons ook ‘n Afrikaanse ekonomie vestig en uitbrei. Dit behels twee aspekte:

  1. Die bevordering van die Afrikaanse kultuurekonomie in die vorm van Afrikaanse boeke, films, webblaaie, musiek en ander media.
  2. Die oprigting van nuwe ondernemings wat met die Engelse ekonomie kan meeding en wat die koopkrag van Afrikaners van die Engelse/SEB-ekonomie moet weglok. Dit geld veral die finansiële instellings soos banke en versekeringsmaatskappye wat Afrikaans ewe gruwelik verwaarloos, terwyl hulle ons arme verbruikers uitbuit.
  3. Die Afrikaanse kultuur moet ook verhandelbaar gemaak word, m.a.w. aspekte van ons kultuur, kookkuns en taal moet as produkte op die markplein binne ‘n Afrikaans konteks aangebied word.
  4. Afrikaans moet internasionaal onder pro-Westerse en pro-Europese groepe bemark word. Van Rusland tot Amerika, asook in vele Europese lande, heers daar groot belangstelling in Afrikaans en ons kan op gelyke voet met vele ander lande en kulture aan allerlei aktiwiteite deelneem, selfs al het ons vir alle praktiese doeleindes staatloos geword.

Ons voorouers het tydens die Depressiejare van die vorige eeu daarin geslaag om teen Engels en Engelse oorheersing op te staan. Ons kan dieselfde regkry.

Nooit mag ons tou opgooi nie.

Sluit aan by PRAAG!

Beeld sê: Taalstryders kan gerus na hom luister

Die Potchefstroomse taalghoeroe prof. Wannie Carstens het Maandag ’n paar belangrike punte gemaak oor die toekoms van Afrikaans.

Dis nie nuwe menings nie, maar komende van Carstens, wat tot onlangs voorsitter van die Akademie vir Wetenskap en Kuns was, kan ’n mens gerus weer daarna luister.

Op ’n beraad oor die toekoms van Afrikaans as ’n universiteits­taal het Carstens gewaarsku oor die manier waarop daar vir Afrikaans gestry word.

“Ons moenie vergeet dat Afrikaans in die verlede baie foute gemaak het nie. Ons sit met ’n gemeenskap wat sy vertroue in die taal verloor het. Ál manier waarop ons hierdie situasie gaan ontlont, is met beredeneerde argumente,” het Carstens gesê. Hy het bygevoeg die dae van “kragdadigheid” is verby en dat Afrikaanse mense verhoudings deur dialoog en bydraelewering moet herstel.

Dis ’n nugtere en welkome bydrae tot ’n debat wat ongelukkig dikwels gekenmerk word deur ’n ahistoriese ontkenning van die verlede en dekades se bevoordeling van Afrikaans ten koste van die land se ander inheemse tale.

Die apartheidsregering se belegging in die ontwikkeling van Afrikaans was enorm. Ná 1994 moes die ANC-regering sy begroting tussen tien ander amptelike tale ook verdeel.

Dit is dus verstaanbaar dat die voortbestaan van Afrikaans as universiteitstaal nie boaan die regering se prioriteitslysie is nie. Nie terwyl miljoene mense in armoede krepeer en kinders nie behoorlike onderrig ontvang nie.

Daar is natuurlik niks fout daarmee om vir Afrikaans te agiteer nie. Maar soos Carstens uitgewys het, gaan dit oor hoe.

Solank daar ’n groot genoeg vraag is na Afrikaanse onderrig aan instellings, soos die Noordwes-Universiteit se Potch-kampus, moet daar in dié behoefte voorsien word. Dit beteken nie daar kan nie ook in Engels en veral Tswana op die kampus gekommunikeer word nie.

Kreatiewe oplossings, soos ’n werkende tolkstelsel, kan juis die soort omgewing vestig waarvan Carstens praat.

Die ontaarding van die Universiteit Stellenbosch

In sy boek, Maties en Afrikaans (Pretoria: Protea Boekhuis, 2013), vertel Pieter Kapp hoe die Engelse Victoria College die Afrikaanse Universiteit Stellenbosch (US) geword het. Oor die tyd voordat die US in 1918 sy beslag gekry het, skryf Kapp: “Dit [is] nodig om daarop te let dat hoewel soveel studente-aktiwiteite en veral publikasies in Engels geskied het, dit deur Afrikaanse studente geskryf is” (p 32). Uit Lindie Koorts se boek, DF Malan en die opkoms van Afrikaner-nasionalisme (Kaapstad: Tafelberg, 2014) blyk dat Malan (1874-1959, eerste minister 1948-1954) as kollegestudent aanvanklik deel van hierdie verengelsing was. Hy het selfs aan sy Afrikaanse vriendin in die platteland in Engels geskryf. (Iets soortgelyks kan egter ook van JBM Hertzog gesê word.)

Die onlangse betoging op die kampus van die Universiteit Stellenbosch
Die onlangse betoging op die kampus van die Universiteit Stellenbosch

Hierdie taalsiklus is na bykans ‘n eeu voltooi toe die US in 2014 amptelik besluit het dat Afrikaans nie meer sy enigste of hoofvoertaal sal wees nie; dat Afrikaans en Engels voortaan glo gelyke status geniet, maar met die duidelike implikasie dat indien Engels nie reeds die hoofonderrigtaal is nie, dit spoedig sodanige status sal verwerf en na verwagting van die US uiteindelik weer, soos die Victoria College, ‘n eksklusief Engelse inrigting sal maak (Praag 30 November en 7 Desember). Op die US-studentewebwerf Bonfiire Stellenbosch blyk dat die geskiedenis hom herhaal: feitlik al die Afrikaanssprekende studente publiseer hulle menings deesdae in Engels. Dit toon in hoe ‘n groot mate propaganda afkomstig van bv die ANC daarin geslaag het om Afrikaners en Afrikaans in onguns te bring.

In hierdie skrywe toon ek aan hoe drie astrante swart US-studente onlangs in die dorp skoor gaan soek en dit gekry het en hoe dit aanleiding gegee het tot ‘n reeks gebeure, soos ‘n verklaring deur die waarnemende rektor en daarna nog een deur ‘n viserektor, met ‘n optog op die kampus as “hoogtepunt”. Hierdie gebeure lê die anatomie bloot van ‘n eens gerekende inrigting wat gekies het om primêr eerder ‘n politieke as ‘n akademiese koers in te slaan, met betreurenswaardige gevolge. ‘n Mens sou verwag dat die teenoorgestelde liewer gebeur, dus dat die US hom eerder al hoe meer los woel van die swart regering en die ANC, want die staatsubsidie het van 41% van die US-begroting in 2000 na 25% in 2015 gedaal (Matieland, 2014, p 9). Desnieteenstaande is die US-bestuur soos klei in die hande van die minister van hoër onderwys, Blade Nzimande.

Op 4 Maart het Bradley Frolick op Bonfiire aangekondig dat daar op 6 deser ‘n optog op die US-kampus gehou gaan word met die oog op: “Reaffirming the importance of the human dignity of all Maties … we unite in solidarity as Maties to be able to walk free from the fear of violent attacks, cat-calling, homophobia, racism, xenophobia and other discrimination suffered.” Die US-studente word beskryf as “active agents of change.” Ander kenmerkende politieke retoriek sluit in “challenges” en “the spirit of Ubuntu”.

Die aanleiding vir hierdie optog was nie die onlangse ontvoering van ‘n blanke US-vrouestudent of die verkragting van ‘n ander een nie. Benadeling van blankes lei gewoonlik nie tot entoesiastiese openbare protes nie. Wat sowel wittes as nie-wittes hierdie keer geaktiveer het, is drie swart US-studente wat hulle ongevraagd bemoei het met ‘n geskil tussen wittes en swartes in ‘n kitskosonderneming in die dorp. Ek haal die koerantberig, geskryf deur Raymond Willemse, volledig aan.

“‘n Rassevoorval het kop uitgesteek by die Universiteit Stellenbosch (US) waar wit mans glo swart studente aangerand het. Of die wit mans studente is, kan nog nie bevestig word nie. Die voorval het glo oor die naweek by McDonald’s in Merrimanlaan gebeur. Een van die studente, Sikhulekile Duma, voorsitter van die Demokratiese Alliansie Studente-organisasie (Daso), het in ‘n verklaring namens die organisasie druk op die US-bestuur geplaas om op te tree.

“Luidens die verklaring het aanvallers glo swart werknemers by dié eetplek verneder en oor die toonbank aan hul klere gepluk. Duma het gesê hy was verplig [!] om tussenbeide te tree. Duma, Sphele Masuku en Lwazi Phakada is later buite die eetplek glo aangerand. Die aanval is by die polisiekantoor asook die US aangemeld en word ondersoek. In die verklaring eis Daso ook dat die US rassisme op die kampus moet prioritiseer en meer doen om rassistiese ingesteldhede onder studente te bekamp.

“By navraag oor die beweerde voorval het Prof Leopoldt van Huyssteen, waarnemende rektor en visekanselier, gesê die US beskou enige vorm van rassisme, geweld, skeltaal of menseregte-vergrype in ‘n baie ernstige lig, ongeag waar die insident plaasgevind het – op kampus of elders in die dorp. ‘Die identiteit van die aanvallers is in hierdie stadium nie aan die universiteit bekend nie, maar die onmiddellike prioriteit is om die beseerde studente te ondersteun. Die universiteit se krisisdiens was in verbinding met die studente om hulp en berading aan te bied.

“‘Ons het ‘n standpunt van zero-verdraagsaamheid ten opsigte van rassisme en diskriminasie. Ons sal nie skroom om op te tree teen enige student wat skuldig bevind word aan enige gedrag of uitlatings wat strydig is met die dissiplinêre kode vir studente, of wat ‘n kriminele oortreding begaan het nie. As dit in die ondersoek aan die lig sou kom dat die beweerde aanvallers in Saterdag se voorval wel US-studente is, sal die interne dissiplinêre prosesse geïnisieer word,’ het Van Huyssteen gesê” (Eikestadnuus, 26 Februarie, p 2; dié berig was ook in Die Burger, ‘n koerant wat ongeneë is om ruimte aan bv plaasmoorde af te staan).

Let daarop dat net die blankes se geslag in die berig gespesifiseer word. Hulle word dus as dubbel afkeurenswaardig voorgestel, want hulle is wit en boonop mans. Sedertdien was daar geen sprake van dat hierdie blankes, die “aanvallers” genoem, US-studente is nie. Duma, die klaer, is die voorsitter van Daso en dus polities aktivisties. Hy en twee mede-swartes het hulle aan die blankes opgedring en is toe reggesien. Nou eis Duma/Daso “dat die US rassisme op die kampus moet prioritiseer” omdat daar glo “rassistiese ingesteldhede” onder die studente is. Dít terwyl die voorval buite die kampus in die dorp plaasgevind het en dit drie swart studente is wat moeilikheid met (klaarblyklik) nie-US-studente gesoek en dit gekry het. Druk is deur Duma/Daso op die US-bestuur geplaas om op te tree en die waarnemende rektor, Van Huyssteen, het dadelik ‘n verklaring teen rassisme uitgereik en simpatie met die swartes uitgespreek. (Dit herinner aan Jonathan Jansen se onlangse gedrag teenoor twee wit studente aan die Universiteit Vrystaat toe Jansen kant vir die valse aantygings van ‘n swart student gekies het.)

Maar is dit (noodwendig) ‘n geval van rassisme? Gestel drie wit US-studente het in die onderonsie ingemeng en is deur daardie wit mans (of deur swartes) reggesien. Dan sou geen haan daaroor gekraai het nie en daar sou geen optog teen rassisme plaasgevind het nie. Dit is die lakmoestoets wat in al sulke gevalle aangelê moet word: Word wittes en swartes eenders behandel? Dus, is daar gelykberegtiging? Adriaan Basson het bv onlangs verkondig dat die dood van Solly Ozrovech kom koud laat (Netwerk24, 7 deser). Maar dit is die soort ding wat Basson nooit van enige nie-witte, hoe merieteloos dié ook al was, sal sê nie. Dit is goedkoop joernalistiek van iemand wat fanaties probeer om hom nie skuldig te maak aan enigiets wat Afrikaners of Afrikaans kan bevoordeel nie.

Op 7 deser is op die US-webwerf verslag oor die optog gedoen. Lede van die US-bestuur en -administrasie, asook dosente soos Amanda Gouws, het saam met studente aan die optog deelgeneem. Op die foto is daar bv swartes wat in die swartmag- en Nelson Mandela-tradisie gebalde vuiste vertoon. Die mate waarin die US reeds verengels het, blyk uit Engelse benamings wat op die webwerf in die Afrikaanse teks gebruik word, soos “Reaffirming Human Dignity March”, “2DO-program” en “BeWell-program”. Soos ek by vorige geleenthede uitgewys het, is daar deesdae talle verskynsels op die US-kampus wat Engelse name het, terwyl sulke eksklusief Afrikaanse name nie meer geduld word nie. Studente wat Engels is of probeer wees, moet glo welkom voel, terwyl Afrikaanse studente se sensitiwiteit vir hulle moedertaal klaarblyklik nie in dieselfde mate in ag geneem hoef te word nie.

Wanneer die militante feminis Amanda Gouws iets (oor ideologie) skryf, kan ‘n mens reken op ‘n linkse politieke inslag. Oorweeg wat sy oor die optog te sê het in die breër konteks wat ek hier in my teks skets. “Vrydag het personeel en studente ‘n optog by die Universiteit Stellenbosch gehou vir menswaardigheid en, onder meer, teen rassisme, seksisme en homofobie. Dit was ‘n sigbare gebaar teen die verdingliking van mense. Mans en vroue het aan die optog deelgeneem. Die vraag is hoekom meer mense nie deelgeneem het nie. Of is ons nie bereid om teen die monsters in onsself te veg nie?” (Die Burger, 9 deser, p 8).

Die optogorganiseerders het in Engels ‘n verklaring oor hulle versoeke en eise (“requests and demands”) uitgereik. Hulle verlang ‘n “Discrimination Policy … for both staff and students”, ‘n “Discrimination office” en ‘n “Discrimination officer”. Verder: “The current mechanisms in place have not been effective in addressing serious cases of discrimination in all its forms … We request the response from management within the next two weeks.”

Die gedienstige US-bestuur het spoedig ‘n bestuursverklaring uitgereik en daar is ook die genoemde berig op die US-webwerf gepubliseer. ‘n Viserektor, Arnold Schoonwinkel, het die versekering gegee “dat die US geen vorm van menseregteskendings, rasse-, geslags- of enige ander vorm van diskriminasie of aantasting van enige persoon se menswaardigheid sal verdra nie.” Dit gaan glo om “gelyke beregtiging vir almal … Omdat die US sy rol sien as belangrike veranderingsagent in Suid-Afrika, wat die omgewing skep waarin studente en personeel van alle agtergronde gedy, betreur ons dit dat onmenswaardige voorvalle soms ‘n skaduwee gooi oor jare se hard werk.”

Daar word dan uitgewei oor van die “inisiatiewe” waarmee die US reeds vorendag gekom het, soos “verbreding van toegang” (eintlik die verslapping van die toelatingsvereistes vir nie-wit studente), “fokus op bevordering van diversiteit … meng doelbewus plasing in koshuiskamers en versprei diversiteit doelbewus eweredig.” Met ander woorde, daar is aan die US, ooreenkomstig ANC-beleid, gedwonge rasse-integrasie. Die vryheid om, soos voorheen, jou koshuiskamermaat te kies, bestaan nie meer nie. Iedere US-student is teen wil en dank die slagoffer van (onnatuurlike) sosiale ingenieurswese/manipulering. Dit ressorteer onder “die voordele van diverse gemeenskappe.” Sodanige vermeende voordele word beklemtoon en nie nadele soos die onlangse verkragtingsgeval of dat akademiese werksaamhede (bv klasse en toetse) saans nie meer moontlik is nie. Dít ten spyte van enorme uitgawes om die veiligheidsituasie op die kampus te probeer verbeter. Die Woordfees het pas op Stellenbosch plaasgevind, maar die veiligheidsituasie is so bedenklik dat dit ‘n kontantlose fees was. Vir alles moet per kaart betaal word.

Dit is baie duidelik dat die optogorganiseerders en die US-bestuur veral blankes as sondebokke in hulle visier het. Gouws se monsters verwys ook eerder na wittes as nie-wittes. In werklikheid is blankes die tradisionele US-studente en wittes is ook die tradisionele inwoners van Stellenbosch. Blankes kan nie verantwoordelik vir die huidige verslegtende (bv misdadige en geweldadige) toestand op die kampus en in die dorp gehou word nie. Maar gestel ons aanvaar in hulle letterlike betekenis die bostaande mooi klinkende retoriek oor menswaardigheid, nie-diskriminasie, menseregte en gelykberegtiging vir almal. [Gelykberegtiging: “met dieselfde, ewe veel regte.” Geregtigheid: “hoedanigheid wat die mens in staat stel om reg aan ‘n ander te laat geskied; billikheid, regverdigheid” (HAT).]

Gelykberegtiging vereis dat blatante rassediskriminasie nie onder ‘n ander naam, bv regstelling/transformasie, aan die US voortgesit mag word nie. Dan moet studentetoelating en die toekenning van studiebeurse en koshuisplasings sonder inagname van bv ras (en geslag) gedoen word. In werklikheid word werwingsbeurse suiwer rassisties uitsluitlik aan nie-wit studente toegeken. (Matieland, 2014, p 9). In 2014 is “‘n addisionele R102.3 miljoen” vir hierdie doel bewillig (p 14). Die totale bedrag wat bestee word om nie-wit studente na die US te lok, moet dan astronomies wees. Dít terwyl die Botman-US geweier het om iets te make te hê met ‘n studiebeurs waaraan die erflater die voorwaarde gekoppel het dat dit aan ‘n blanke student toegeken moet word. Pleks van jaarliks miljoene der miljoene te bestee ter verswarting van die kampus en die dorp behoort die studiegeld eerder verlaag te word. Soos die geval op talle terreine is, word daar tans van blankes wat vir hulle onderrig betaal, verwag om noodgedwonge die studiegeld van nie-wittes te subsidieer. Is dit gelykberegtiging? Die US verkies om eerder naarstiglik Russel Botman se nie-akademiese, rassistiese “visie” na te jaag waarvolgens die US voor die einde van hierdie dekade ‘n oorwegend nie-wit universiteit moet wees. Wanneer ek deesdae op die kampus en in die dorp loop, vervul dit my met heimwee vir wat was en met afgryse vir wat is. (Maar dit geld eintlik vir die ganse nuwe Suid-Afrika.)

Verder behoort personeellede sonder inagname van ras en geslag aangestel en bevorder te word. Die US se advertensies mag dan ook nie meer lui dat voorkeur aan “die aangewese groepe” (dus nie-wittes en vroue) gegee word nie. Diegene in die akademie wat nie-akademiese norme soos ras en geslag gewetenloos aanhang, is myns insiens nie akademici in die ware sin van die woord nie maar bloot mense wat verkeerdelik akademiese poste beklee. Daar mag dan ook nie teen Afrikaanssprekende studente gediskrimineer word deur soos Schoonwinkel te redeneer dat alle klasse in Engels aangebied of getolk moet word, maar dat Afrikaanse studente nie noodwendig lesings in Afrikaans nodig het nie omdat hulle glo Engels goed genoeg verstaan.

Die US bepleit menswaardigheid net wanneer dit hom pas. Mensontering word op groot skaal gepleeg, maar blankes is die slagoffers, gevolglik kan enige beswaar wat daarteen geopper word as “rassisme” geëtiketteer word. Talle akademies uitnemende blankes se toekomsdrome word jaarliks verpletter, bv blankes met gemiddeld ‘n A-simbool in matriek word om suiwer rassistiese redes toelating tot mediese studie geweier, terwyl nie-wittes met ‘n C-simbool of swakker wel toegelaat word. In die geval van swart kandidate is daar reeds (onnodige) kompensasie in daardie C-simbool ingebou, bv omdat hierdie tans bevoordeeldes op skool nie in hulle moedertaal studeer het nie. Talle blankes met voortreflike akademiese rekords word deurlopend om suiwer rassistiese en seksistiese redes aan die US en ander universiteite aanstellings en bevorderings as dosente en navorsers geweier en (feitlik) geen haan kraai daaroor nie. Dit is ‘n mensonterende wanpraktyk wat terselfdertyd die akademiese gehalte van plaaslike universiteite (onherstelbaar) erodeer.

Blanke studente word aktief en doelbewus op die US-kampus ontheem deurdat geboue wat na eerbare blankes soos DF Malan, HF Verwoerd en BJ Vorster vernoem was, hernoem is. Dit word “visuele transformasie” genoem. Dit word gedoen omdat sulke benaminge glo (nie-wit) studente aanstoot kan gee. Terselfdertyd word name van ANC-aktiviste soos Beyers Naudé, Desmond Tutu en Russel Botman ingevoer as benaminge vir dele van die US. Dat sulke name aanstoot aan blankes kan gee, word glad nie in ag geneem nie. Ek sou eerder elders losies soek as om plasing in die koshuis Russel Botman te aanvaar. Ingelyks sou ek weier om te studeer of doseer aan ‘n universiteit wat die naam Nelson Mandela (uit eie erkenning ‘n vrot student) of Walter Sisulu (wat nooit op hoër skool was nie) dra. Albei was ANC-kornuite met hoë politieke profiele; twee mense wie se nagedagtenis aanstootlik vir minstens sommige blankes is.

Ek het egter nie beswaar om aan ‘n universiteit te studeer of doseer wat na Desiderius Erasmus (1469-1536) of Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716) vernoem is nie, omdat sodanige name akademies tersaaklik en sinvol is. Die punt is dat daar in die huidige US-bestuur groot sensitiwiteit vir die gevoelens van nie-wittes en veral swartes is, maar daar is nie naasteby dieselfde sensitiwiteit vir die gevoelens van blankes nie. Polities korrekte afgode word aanbid. Ons bevind ons tans in ‘n groot era vir klein geeste.

Daar word deur die bestuur op die US-webwerf gepleit vir ‘n “oop gesprek”. Daar is geen twyfel dat enige linkse mens, bv kommunis, hetsy as bv student of dosent, welkom is om op die US-kampus te sê net wat hy wil nie. Maar geld dit ook vir regse politieke menings? Wanneer laas is ‘n regse mens toegelaat om die US-studente toe te spreek of as spreker by bv die Woordfees op te tree? Talle ANC-kornuite, insluitende kommuniste, is die afgelope twee dekades deur die US met die toekenning van eredoktorsgrade vereer. Wanneer laas is ‘n Afrikaner op ‘n soortgelyke manier vir sy bydrae tot Afrikanerkultuur of die Afrikaanse taal en letterkunde vereer? Daar is talle nie-polities betrokke Afrikaanse skrywers wat erkenning verdien, maar die US is ongeneë om hulle te vereer omdat dit nie die nuwe ANC-gedienstige US-beeld sal bevorder waarna so naastiglik gestreef word nie.

Op 1 April sal Wim de Villiers diens as US-rektor aanvaar. Sy uitgangspunt behoort te wees dat die US ingevolge Jannie Marais (8.09.1851-30.05.1915) se stigtingsdonasie en -voorwaarde eerder Afrikaans as Engels moet wees; ook omdat alle ander plaaslike universiteite deesdae eerder eentalig Engels as Afrikaans is. Maar is daar werklik enige hoop om te glo dat De Villiers die US gelykberegtigend op die pad van pro-blank, pro-Afrikaner en pro-Afrikaans sal probeer plaas? Sou hy bv ‘n beroep op US-studente doen om hulle magisterverhandelings en doktorale proefskrifte in Afrikaans te skryf? Sou hy by US-professore aanbeveel dat hulle hulle intreeredes in Afrikaans lewer? Sodanige hoop sal waarskynlik beskaam. Jannie Marais was immers blank en ‘n man en daarby is hy ‘n eeu gelede dood. Dit is kenmerkend van die huidige US-bestuur dat nog geen poging aangewend of aangekondig is om Marais vanjaar te huldig nie. Deur sy standbeeld (voorlopig) op die kampus te duld, is blykbaar die soort erkenning waarmee hy en sy geesgenote tevrede moet wees. By vanjaar se Woordfees is André P Brink gehuldig; nie Jannie Marais nie. Sal Die Burger hom verwerdig om vanjaar ‘n hoofartikel oor Marais se publiseer?

Die fundamentele vraag wat ek in die midde wil lê, is: Is daar by die huidige US enigsins sprake van werklike gelykberegtiging van blankes en veral van Afrikaners en Afrikaans? Die US het ‘n inrigting geword wat sekerlik meer pro-nie-wit as pro-wit is en hy is (daarom) ook meer pro-Engels as pro-Afrikaans. Hierby moet gevoeg word dat die US halsstarig voortgaan om al hoe meer sy tradisionele akademiese voortreflikheid in te boet weens sy oordrewe toepassing van regstellende aksie en sy sug na politieke korrektheid. Die resultaat is ‘n universiteit waarop egte akademici, asook doodgewone mense met gesonde insig, kwalik trots kan wees.

Nabetragting oor Majuba-byeenkoms

Watter rol speel die geskiedkundige veldslag by Majuba op 27 Februarie 1881 vandag? Dié vraag hou my nogal besig ná verlede naweek se Majuba-byeenkoms wat deur ‘n beraamde 2000 mense bygewoon is (sien foto’s hierby).

Saterdagoggend het ek die Majuba-berg saam met honderde ander Majuba-gangers uitgeklim. Bo-op die berg is ‘n groot klomp Engelse soldate wat tydens die veldslag gedood is (slegs ‘n enkele Boer of Afrikaner het gesneuwel) begrawe, terwyl die plek waar die Engelse bevelvoerder, generaal Colley, getref is met ‘n wit kruis gedenk word.

Een van die massagrafte vir Britse soldate bo-op die berg
Een van die massagrafte vir Britse soldate bo-op die berg

Nadat ‘n groep studente van die cantus-gildes van Tukkies en die PUK in 1981 begin het om die berg jaarliks te besoek, neem die saamtrek jaarliks in getalle toe. Dis veral jongmense wat Majuba toe kom en die hele byeenkoms gee die gevoel van ‘n Voortrekkerkamp soos wat baie Afrikanerkinders steeds gereeld meemaak.

Vele vlae wat regdeur ons geskiedenis van 363 jaar in die land gebruik is, is deur die perdekommando tydens Saterdagoggend se vlaghysing vertoon. Daar was selfs drie ossewaens met bewaringsgeesdriftiges wat in periodekostuums selfs in die waens geslaap en gekampeer het. Noem dit jou 1836-model-karavaan!

Elke moontlike vlag wat ons deur die geskiedenis al gebruik het, is deur die perderuiters vertoon, met my gunsteling, die Prinsevlag, heel regs
Elke moontlike vlag wat ons deur die geskiedenis al gebruik het, is deur die perderuiters vertoon, met my gunsteling, die Prinsevlag, heel regs

Soos iemand teenoor my opgemerk het: “Majuba is vir ons oorwinningsgrond.” Afgesien van Bloedrivier en Magersfontein, is daar seker nie nog ‘n plek waar ons ons vyande so oortuigend verslaan het soos by Majuba nie. Wat die huidige Mujuba-terrein ook uniek maak, is dat dit volkome in privaatbesit (of dan volksbesit) verkeer in die vorm van die Majubatrust. Die plaas met die berg was voorheen in die hande van die Ossewabrandwag en daarna die Potchefstroomse Universiteit vir C.H.O., tans bekend as die Noordwes-universiteit. ‘n Mens sidder by die gedagte aan wat die huidige swart, Engelssprekende rektor, Dan Kgwadi, met Majuba sou aangevang het indien dit nie in 2002 deur die trust vir ‘n bedrag van R300 000 aangekoop is nie. Blykbaar het 300 Afrikaners elkeen R1 000 geskenk om Majuba te bekom en dit toon in watter mate ons tog kan “saamstaan” as dit belangrik is.

'n "Britse soldaat" bo-op die berg
‘n “Britse soldaat” bo-op die berg

Soos die bestaan van Finland moontlik gekenmerk word deur die Finne se eeue lange stryd teen die Swede en Russe, dra ons geskiedenis die letsels van ons konstante gevegte met Engeland. So onlangs as die tweede wêreldoorlog moes die klein Finse volk nog 93 000 soldate in gevegte met Russe afstaan.

Die plek waar generaal Colley doodgeskiet is
Die plek waar generaal Colley doodgeskiet is

Weliswaar word ons nie meer deur Groot Brittanje beset nie, maar Engeland is konstant in ons land teenwoordig deur middel van die Engelse taal, die British Council en die Britse media wat steeds ‘n propaganda-oorlog teen ons voer al is ons tans magteloos en verdruk.

Selfs die Kasteel in Kaapstad is aanvanklik deur die V.O.C. gebou om ons land teen ‘n Engelse aanval te verskans. Die teurreur van die 1980’s sou ook nooit plaasgevind het as Brittanje nie radikale Engelstalige “Suid-Afrikaners” gehuisves en hulle deur Swede laat befonds het nie.

Vandaar dus die betekenis van Majuba: ‘n plek waar ons die Engelse op hul baadjie gegee en vir twee goue dekades daarna in die Transvaal onafhanklikheid gesmaak het. Mense besef nie vandag watter geweldige oplewing daar op alle gebiede tussen 1881 en 1899 onder ons mense plaasgevind het nie: polities, ekonomies én kultureel. Sonder die steun van Kruger vir ‘n Nederlandstalige staatsdiens en onderwys, sou daar vandag geen Afrikaanse taal gewees het nie. Die mees aktiewe Kaapse taalstryder, S.J. du Toit, het ook tussen 1882 en 1888 as superintendent van onderwys in die Z.A.R. diens gedoen.

Die ossewaens met die misbedekte berg in die agtergrond
Die ossewaens met die misbedekte berg in die agtergrond

In sy mooi toespraak op Saterdag 28 Februarie, het mnr. Andries Breytenbach verwys na Majuba as “simbool van vryheid” wat soms deur die mis bedek word, maar ander kere weer helder in die sonlig skitter. Die vorm van Mujaba wat vaagweg soos ‘n paramide daar uitsien, vertoon daarom ook ‘n ooreenkoms met die Voortrekkermonument in Pretoria. Soos hy dit gestel het:

Daardie berg staan vas en geen mensehand kan dit uitwis nie.

Anders as byvoorbeeld die Taalmonument in die Paarl wat tans vir ANC- polities korrekte doeleindes misbruik word, kan Majuba as natuurlike berg nie sonder meer “oorgeneem en getransformeer” word nie. Selfs die Voortrekkermonument mag in die toekoms deur die ANC of SAKP steen vir steen afgebreek word, maar Majuba as “natuurlike piramide” en simbool van ons oorwinning sal vir altyd bly staan.

Vandat ek in Egipte was, word ek soveel te meer deur piramides geboei. Die piramide is naamlik ‘n soort teken van Afrikabeskawing, selfs die geboorteplek van die Mediterreense beskawing wat later op die Europese sou uitloop. Ek verstout my om te dink dat die Afrikanerbeskawing van Suid-Afrika en die Egipties/Griekse beskawing van Noord-Afrika die enigstes is wat ooit op dié vasteland geskep is en ‘n groot opbloei beleef het. Tussen die Voortrekkermonument, Majuba en die piramides van Egipte strek vier tot vyf duisend jaar se geskiedenis, waartydens die stryd teen barbarisme, dekadensie en verval byna konstant gewoed het. Van die magtige Rome, wat ook eens oor Noord-Afrika geheers het, het daar niks oorgebly nie!

Hoewel die jaarlikse Majuba-fees vergeleke met ander volksfeeste reeds ‘n byna ongekende sukses geniet, is daar nog ruimte om byvoorbeeld die hoeveelheid kulturele aktiwiteite daar uit te brei. Vrydagoggend het ons ‘n slypskool vir opstelskrywers op hoërskool aangebied. Die GHA reël vanjaar ‘n opstelkompetisie vir skoolleerlinge met een van twee temas om van te kies: “Slagtersnek” of “Afrikaans 90”. Sodoende word ons kinders aan die dink gesit oor ons geskiedenis en ons taal. Hulle kry die geleentheid om hul eie navorsing te doen en daaroor te besin.

Daar het ook Saterdag 28 Februarie ‘n skyngeveg tussen Boere en Engelse plaasgevind, waaraan ‘n Engelstalige vereniging van Johannesburg deelgeneem het. Oral in die kamp en teen die hange van die berg het ‘n mens veral “Britse soldate” in volle rooi mondering teëgekom, waarvan die meeste baie goed Afrikaans kon praat! Daar was egter ook heelwat mense in deftige Boeredrag met spesiaal gemaakte bandoliere wat deur ‘n leerwerkster van Pretoria, Biani Grune, van BG Leerwerk met die hand gemaak word. Sy het heel naweek fluks sake gedoen, ook met meer gewone gordels en swepe wat deur omtrent elke kind op die terrein aangekoop is.

Ons het ‘n PRAAG-stalletjie beman en ek het persoonlik ‘n hele paar van ons boeke verkoop, hoewel ons net drie titels saamgeneem het: die Paul Kruger-biografie, Negrologie en Kreeftegang. Dis vir my ‘n riem onder die hart om te weet dat nog mense só aan ons PRAAG-boeke, waaronder geskiedenis, vertalings en letterkunde, blootgestel kon word.

Met die sensuur en Grootbroerbeheer wat daar deesdae op kampusse en toenemend by ander monumente (soos die Taalmonument?) toegepas word, kan Majuba dalk ook vir simposia, literêre skryfskole en ander aktiwiteite gebruik word. Ná alles, en solank die terrein deur die trust besit word, verteenwoordig dit reeds ‘n stukkie “bevryde grondgebied” waar ons oor die hede en die verlede kan besin, maar ook die Afrikaanse kultuur kan bevorder noudat hy staatloos geraak het.

Die uitsig bo van Majuba af
Die uitsig bo van Majuba af

Om bo van die berg af na die piepklein kampeerterrein en herberg van Majuba te kyk, is ‘n ervaring wat die uur se steil stap bergop die moeite werd maak.

Majuba, wat in Zoeloe “plek van die duiwe” beteken, is regtig vrye Afrikanergrond wat deur ons almal benut behoort te word om die huidige Afrikaanse beweging tot groter en groter hoogtes te laat vorder, ampers soos ‘n mens die berg self bestyg. Dis nie te ver van Pretoria en die Rand af nie en ook van die Vrystaat af bereikbaar. Die berg en omgewing is asemrowend mooi en op Volksrust is daar blykbaar verskeie gastehuise ook vir diegene wat meer gerief verkies as om te kampeer of in die herberg te oornag.

Wat van ‘n PRAAG-naweek op Mujaba? Of dalk moet ons van ons buitelandse vriende ook aanstaande jaar op 27 Februarie saamnooi dat hulle ‘n Afrikaner- patriotiese byeenkoms in sy volle glorie en hartlikheid kan ervaar?

Kritiese besinning oor die nuwe direksie van die Afrikaanse Taalmuseum en -monument

Op 19 Februarie het Jacques van der Elst, die uitvoerende hoof op die Afrikaanse Taalraad (ATR), op die ATR-webtuiste die nuwe direksie van die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) aangekondig: “In ‘n onverklaarbare stap het die Minister van Kuns en Kultuur ‘n Engels-dosent van die Tshwane Universiteit vir Tegnologie benoem om die leiding te neem as voorsitter van die Raad van die Afrikaanse Taalmuseum en Afrikaanse Taalmonument in die Paarl. Hy is prof Mashudu C Mashigo [soms Mashige gespel, bv op die ATM-webwerf] wat op die oomblik waarnemende dekaan is vir Onderwys en Opleiding by die Tshwane Universiteit vir Tegnologie en ‘n doktorsgraad in Engelse letterkunde het.”

Die ander benoemde raadslede is: Wannie Carstens, M A B Nyamende, Steward van Wyk, Elvis Saal, Janis Grobbelaar en Donovan Lawrence. Die minister van kuns en kultuur, Nathi Mthethwa, benoem dié raadslede omdat die ATM finansieel afhanklik van ‘n staatsubsidie is. Die ANC-regering is gevolglik in die posisie om ruim misbruik van sy mag te maak en sy ideologiese voorkeure in ruil vir belastingsgeld aan sulke instansies op te dring. Dit gebeur bv ook aan al die plaaslike universiteite. By universiteite is die sondebok Blade Nzimande, die minister van hoër onderwys. Nzimande is egter nie verantwoordelik vir die ATM-vergryp soos verkeerdelik berig is in die Netwerk24-berig van 22 Februarie nie. Hieronder volg ‘n paragraaf oor elk van die ATM-raadslede. Ek vul Van der Elst se verklaring aan uit internetbronne, insluitende die genoemde Netwerk24-berig.

Uit Mashudu Mashigo se geskrifte blyk sy pro-swart- en anti-apartheid- (wat dalk kan verbreed tot anti-blanke- en veral anti-Afrikaner-) gesindheid. Hy dui die tale wat hy magtig is aan as Engels en vyf Afrika-tale; nie Afrikaans nie. ‘n Vraag wat hom voordoen, is: Op grond waarvan is Mashigo as voorsitter van die ATM-raad benoem? Nog ‘n vraag is: Gaan die voertaal van die ATM-raad voortaan Engels wees? Dat dit geen hersenskim is nie, blyk uit die feit dat Mashigo se eerste kommunikasie met sy mede-raadslede in Engels was. Net ‘n grootliks merietelose regering soos die ANC kan so ‘n verregaande sotlikheid bewimpel. By die ANC is daar geen werklike sensitiwiteit vir die Afrikaner en Afrikaans nie. Dit bring mee dat die ANC se periodieke oproepe om versoening van skynheilige valsheid drup.

Wannie Carstens het sy status as raadslid behou. Die rede is nie ver te soek nie. Hy het in sowel die ATM- as ATR-raad gedien. Sy uitgangspunt is polities en nie-taalkundig. Hy strewe daarna om versoening in die nuwe Suid-Afrika te bevorder; nie om in die eerste plek en kompromisloos die heil van Afrikaans te bevorder nie. Hy is ‘n Afrikaans-dosent aan die Noordwes-Universiteit in Potchefstroom. Carstens is die enigste blanke Afrikaanssprekende man in die ATM-raad, heel moontlik weens sy Damaskus-ingesteldheid. Dit veroorsaak dat hy die rol van nie-wittes in Afrikaans oorbeklemtoon en dié van Afrikaners (asook Nederlanders, Duitsers, Franse, ens) verswyg of onderbeklemtoon. Sy jongste uitlatings (Die Burger, 3 deser, p 6) is sorgwekkend. “Ons moenie vergeet dat Afrikaans baie foute in die verlede gemaak het nie. Ons sit met ‘n gemeenskap wat sy vertroue verloor het in die taal.” Het Afrikaans foute gemaak, of sekere mense? Maar let op Carstens se invalshoek: nie wat in en met Afrikaans tot stand gebring is nie, maar watter foute begaan is. Hy fokus ook nie op diegene wat Afrikaansgetrou is nie, maar op “‘n gemeenskap” (klaarblyklik die bruines) waarvan die opperlaag uitmunt in dislojaliteit teenoor Afrikaans. “Die dae van kragdadigheid is verby.” Carstens sou sonder gewetenswroeging ingepas het by die Nasionale Party se onderhandelingspan deur toe te gee aan elemente wat geweld, dreigemente van geweld en verswelging gebruik het om hulle doel te bereik. Ons kan dankbaar wees dat die leiding by die Slag van Bloedrivier nie aan Carstens toevertrou is nie. Daar is geen heil in ruggraatloosheid nie; sekerlik nie in taalsake nie.

Abner Nyamende is ‘n afgetrede dosent in Afrika-tale aan die Universiteit Kaapstad. Daar is niks wat daarop dui dat hy ‘n bydrae tot die heil van Afrikaans kan lewer of selfs dat hy Afrikaans goedgesind is nie. Dit is heel moontlik dat die twee swart swartes in die ATM-raad, Mashigo en Nyamende, sal veroorsaak dat die ander vyf raadslede (wat almal Afrikaanssprekend of ten minste Afrikaansmagtig is) welwillend en gelate (dus nie-kragdadig en versoenend) sal aanvaar (ooreenkomstig die algemene gebruik in die nuwe Suid-Afrika) dat daar voortaan op raadsvlak in Engels oor die Afrikaanse Taalmuseun en die Afrikaanse Taalmonument geskryf en gepraat gaan word.

Steward van Wyk is ‘n bruin Afrikaans-dosent in letterkunde aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK). Aan die UWK is hy bekeer tot die Jakes Gerwel-tradisie waarvolgens Afrikaans ingevolge ANC-politiek benader en gedoseer word. Soos by Carstens, kry politiek by Van Wyk voorkeur bo Afrikaans. Dit blyk duidelik uit sy magisterverhandeling (1992) oor Elsa Joubert se roman, Die swerfjare van Poppie Nongena, en sy doktorale proefskrif (1999) getiteld: Adam Small: apartheid en skrywerskap. Ooreenkomstig die huidige mode beskou Van Wyk homself nie as bruin nie maar as swart en is sy navorsingsbelangstelling “swart Afrikaanse skryfwerk”. Geen ewewigtige benadering van Afrikaans, veral Standaardafrikaans, kan myns insiens van Van Wyk verwag word nie.

Elvis Saal is ‘n bruin Afrikaans-dosent in taalkunde aan die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa). Sy doktorale proefskrif handel oor tienertaal en MIV. By hom gaan dit eerder om die mengeltaal Kaaps en slang/sleng, oftewel informele omgangstaal, as om die bevordering van ‘n ordentlike taal soos Standaardafrikaans.

Myns insiens dank Janis Grobbelaar haar aanstelling in die ATM-raad aan twee dinge: haar radikaal linkse politiek en die ANC-gebruik dat daar vroue-verteenwoordiging in alles denkbaar moet wees. Sy is sekerlik nie benoem op grond van haar taal- of letterkundige kennis nie. Die naaste wat Grobbelaar aan Afrikanerskap gekom het, was toe sy in ‘n Afrikaanssprekende blanke gesin gebore is. Sy is ‘n dosent in sosiologie, ‘n vak wat baie ruimte vir linkse politieke propaganda bied. Toe sy in die jare sewentig ‘n dosent aan die UWK was en daar gepoog is om haar tydelike aanstelling te verleng of om haar permanent aan te stel, is daar tereg in die UWK-senaat betoog dat ‘n dosent vergoed word om klasse aan te bied; nie om hulle te ontwrig soos sy tydens die 1976-kampusonluste gedoen het nie. Daarna was sy dosent aan Unisa en tans is sy aan die Universiteit Pretoria verbonde. Vir die 1994-verkiesing is sy as ANC-kameraad weke lank toegelaat om as amptenaar van die sogenaamde Onafhanklike Verkiesingskommissie (OVK) diens te doen. In 1996-1998 het haar voorliefde vir ANC-politiek bo akademiese werk weer geblyk toe sy twee jaar lank gesekondeer is om voltyds vir die sogenaamde Waarheids- en Versoeningskommissie (WVK) te werk. Sy was van die vroegste aanstellings wat Desmond Tutu en sy mede-kornuite gedoen het, wat ‘n aanduiding gee van hoe hoog sy in radikaal linkse politieke kringe aangeslaan word. Een van die maniere waarop sy haar ANC-spore verdien het, is die bydrae wat sy as mede-outeur tot die bundel, Vir volk en vaderland: a guide to the white right (1989), gelewer het. Die teks handel oor “the nature of white rightwing Afrikanerdom”. Op die internet is daar talle voorbeelde van linkse elemente wat Grobbelaar lof toeswaai. In Van der Elst se teks staan: “Grobbelaar wat kundigheid vermeld op die terrein van Afrikanernasionalisme, ras, klas, etnisiteit, die Suid-Afrikaanse demokratiese oorgang, menseregte, sosiale geregtigheid, en die SA Waarheids- en Versoeningskommissie.” Haar WVK-agtergrond het sy telkens in plaaslike en oorsese toesprake en publikasies gebruik. Wat duidelik behoort te wees, is dat Grobbelaar om linkse politieke redes in die ATM-raad aangestel is en sekerlik nie om Afrikaans en veral nie Afrikaners in enige positiewe opsig te dien nie.

Donovan Lawrence is ‘n bruin Afrikaans-dosent in taalkunde. Hy was voorheen aan die Universiteit Johannesburg verbonde, maar tans het hy ‘n pos in die Skool vir Opvoedkunde aan die Universiteit Witwatersrand (Wits).

Om klaarblyke redes het ek oor die twee blanke Afrikaanssprekendes (ek sal hulle nie Afrikaners noem nie) in die ATM-raad meer volledig as oor die ander raadslede geskryf. Opsommend kan van die sewe ATM-raadslede gesê word: 6 mans, 1 vrou; 2 wittes, 2 swartes, 3 bruines; 5 Afrikaanssprekendes, 2 nie-Afrikaanssprekendes; 4 Afrikaans-taal- of letterkundiges, 2 nie-Afrikaans-taal- of letterkundiges, 1 sosioloog. Bowenal: Daar is nie ‘n enkele raadslid wat ongekwalifiseerd vir Standaardafrikaans en Afrikaners in die bres sal tree nie. Die benoeming van die nuwe ATM-raad kan ‘n misdaad teen die mensdom en spesifiek ‘n misdaad teen Afrikaners en Afrikaans genoem word. Afrikaners en Afrikaans verdien beter as dit. Mense soos Van der Elst en Carstens behoort nou in te sien dat hulle kruip- en paaibeleid te midde van ANC-boosheid in die ATM, ATR en die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns die posisie van Afrikaners en Afrikaans net verder versleg het.

Van der Elst leun steeds agteroor om die ANC ter wille te wees. Hy het dit net teen die voorsitter: “Hoewel die samestelling van die raad redelik gebalanseerd lyk met kundigheid op die gebied van Afrikaans, is dit onverklaarbaar waarom die Minister juis prof Mashigo aanstel om leiding te neem van die raad van ‘n suiwer Afrikaanse instelling … Is dit in hierdie geval nie maar weer ‘n politiek gemotiveerde aanstelling nie? Kundigheid en geskiktheid vir ‘n pos moet vir seker die vernaamste norme vir ‘n aanstelling wees.” Maar Van der Elst behoort na meer as twee dekades tog te weet dat “kundigheid en geskiktheid vir ‘n pos” vir die ANC op geen vlak en op geen gebied “die vernaamste norme vir ‘n aanstelling” is nie. Die uitlewing van swart mag en die moedswillige belediging en versmaaiing van blankes en veral Afrikaners geniet by die ANC baie hoër voorkeur.

Die Afrikaanse Taalmuseum en die Taalmonument is in die Paarl omdat die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA) in 1875 daar gestig is. Dit is waarom regte Afrikaners elke jaar op 14 Augustus steeds Afrikaansdag vier. Wat sou die lede van die GRA van die samestelling van die huidige ATM-raad dink? Sou hulle hoegenaamd kon verstaan dat net twee van die sewe lede wit is? Minstens een van dié twee is boonop die Afrikanersaak glad nie goedgesind nie. Dat daar drie bruines in die raad van sewe dien, sal op grond van die propaganda wat Carstens versprei, seker geredelik deur hom aanvaar word. Dit is die wrange vrugte van sy oordrywing van die rol wat die Khoi-San en die slawe in die ontstaan van Afrikaans gespeel het. In werklikheid is daar ‘n reuse verskil tussen ‘n mate van aandadigheid aan die ontstaan van ‘n taal en die ontwikkeling of uitbouing tot amptelike erkenning en verdere konsolidering van daardie taal.

Die Afrikaanse Taalmuseum en die Taalmonument is van die allerheiligste plekke van die Afrikaner en Afrikaans. Die nuwe ATM-raadsopset is heiligskennis. Die klippe behoort dit uit te roep. Behalwe die enkele berig op die ATR-webwerf en die een op Netwerk24 was daar (sover ek weet) nog geen berig hieroor in enige Afrikaanse koerant nie. Waar is al die Broeders heen? Dood, of in die boesem van die ANC? Waar is die reaksie van die DA, wat soos Antjie Krog smeek om so swart moontlik te wees? Is daar nog lewe in die VF+? Adriaan Basson, die redakteur van Beeld, het dit hopelik op sy gewete dat hy die laaste Afrikaanse kampus, dié in Potchefstroom, vernietig het. Hy sal nie behae daarin hê om ‘n lawaai oor die samestelling van die nuwe ATM-raad op te skop nie; ook nie die redakteur van Die Burger, Bun Booyens jr, nie. Booyens skryf eerder weekliks oor ligte, substansielose Engelse liedjies en in sy rubrieke durf hy beuselagtige onderwerpe aan soos: “Hoe beland ‘n grassnyer in ‘n mangat?” (Die Burger, 28 Februarie, p 14).

Ten spyte van die koms van die nuwe Suid-Afrika was die samestelling van die ATM-raad voorheen darem meer Afrikaans-geöriënteerd. Maar selfs toe is buitensporig agteroor geleun om nie-wittes te akkommodeer. Polities korrek is gepoog om ook niks te doen wat die vermoede sou bevestig dat Afrikaans die taal van Afrikaners is nie. In ‘n omvattende artikel oor die Taalmonument het ek genoem dat die geskiedenis van Afrikaans doelbewus misleidend op die inligtingspanele in die besoekersentrum uitgebeeld word (Praag 31.08.2014). Die byeenkomste wat by die Taalmonument aangebied is, was meesal daarop gemik om nie-wittes te lok. Die nuwe ATM-raad sal hierdie neiging na verwagting baie versterk. Die ATM sal vorentoe selfs nog minder eg Afrikaans wees, om van pro-Afrikaner nie te praat nie. Die suile van die Taalmonument simboliseer al hoe meer ‘n ten hemele geroep na uitkoms vir Afrikaans en die Afrikaner.

Ek gaan ‘n aanduiding gee van die soort byeenkoms wat onder die vorige ATM-raad beslag gekry het. Dié opvoering sal eersdaags plaasvind. Kyk hoeveel blyke van (ordentlike) Afrikaans daarin te vinde is. My aanvoeling is dat dit ‘n bespotting is van die Afrikaans wat ek ken. Ek haal vervolgens aan uit Die Burger (By, 28 Februarie, p 3).

“Die bekroonde Afrikaaps-span tree op Vrydag 13 Maart op as deel van die Tuinteater Piekniekreeks by die Afrikaanse Taalmonument in die Paarl. Dié piekniekreeks word ten bate van die Laat ons Lees!-voorleesprojek vir kinders aangebied. Afrikaaps is ‘n Afro-futuristiese hip-hop-konsep wat die invloed naspeur van die inheemse bevolking aan die Kaap op die ontstaan van Afrikaans. Die ensemble Die Argitekbekke verteenwoordig ‘n samesmelting van musikale genres. In ware hip-hop-styl sluit dié vertoning ‘glitches’, ‘scratches’, ‘beats’ en rym in, terwyl ‘n verskeidenheid tradisionele Kaapse style soos ghoema ook ingewerk word … Die Afrikaaps-span sluit in die jazz-musikant Kyle Shepherd (as musiekregisseur), die streektaal-spesialis-rymkletser en digter Jitsvinger en die sielvolle sangeres Blaq Pearl. Die vertoning begin om 19:30 in die Tuinteater op die grasperk reg aan die voet van die Taalmonument.”

Wat met die ATM gebeur, is soortgelyk aan wat met ander Afrikaans-instansies gebeur sodra hulle om finansiële redes aan die ideologiese giere van die swart regering uitgelewer word. Die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) in Stellenbosch se owerheidsubsidie is in die nuwe Suid-Afrika in reële terme drasties ingekort, terwyl daar terselfdertyd van hierdie instansie verwag word om meer as voorheen te doen. Die fokus van die WAT is verwater ten behoewe van ander tale. Tans verkondig die WAT teen wil en dank dat hy veeltaligheid bevorder deur steun aan al tien die ander amptelike tale te verleen. Woordeboekmakers word nie net vir sommige van hierdie tale opgelei nie, maar selfs ook vir tale in die res van Afrika. Die werk ten behoewe van Afrikaans ly ongetwyfeld daaronder. Baie tyd en energie moet noodgedwonge aan fondsinsameling bestee word om die ANC se aalmoessubsidie aan te vul. Die weersinwekkendste feit is dat die WAT teruggekrabbel het van sy ideaal om ‘n werklik omvattende Afrikaanse woordeboek te wees. Dit is algemeen bekend dat politiek en seks die twee onderwerpe is wat by uitstek die taalkundige skeppingsvermoë van mense prikkel. Om die ANC te paai, is jare gelede reeds aangekondig dat “rassistiese” woorde en enige uitdrukkings wat dalk aanstoot kan gee, gesensor word.

Die Afrikaanse Letterkundige en Navorsingsentrum (NALN) in Bloemfontein gee ‘n selfs duideliker aanduiding van wat vir die ATM voorlê. Die webwerf is blykbaar net in Engels. “Since 1996, NALN prioritised its focus on the so-called Black (including Brown/Coloured) Afrikaans authors, extending the database and collection of their works”; sonder twyfel ten koste van blanke skrywers. “In 1994 NALN also initiated the idea of a literary museum for Sesotho … Following on a gradual downscaling in priority and loss of capacity over the past 20 years … a drastic restructuring in 2007 resulted in the immediate loss of 50% of professional capacity left.” Dit is waarskynlik uitsluitlik of hoofsaaklik blanke kundiges wat die trekpas gekry het. “This leaves the museum with the challenges of conceptualising and developing a total new generation of exhibitions, displaying a new, re-written story-line of the Afrikaans literature from the perspective of the post-1994 democratic dispensation. An exciting challenge – yet, without much internal intellectual, professional and technical capacity left, and without any budget for this mammoth task.” PJ Nienaber (1910-1995), die stigter, eerste uitvoerende hoof en siel van die NALN, sou in sy graf omdraai as hy moet sien hoe sy geliefde NALN nou daar uitsien. In die nuwe Suid-Afrika mag onreg maar gepleeg word, mits dit blankes is wat veronreg word.

Wat dus aan die drie Afrikaans-instansies (ATM, WAT, NALN) gebeur, is die afskaling van die kernfunksies en -take waarvoor hulle in die lewe geroep is en die byvoeging van nuwe funksies en take met ‘n sterk ideologiese, pro-nie-wit, ANC-inslag. Dit sluit die linkse herskrywing van die geskiedenis in. Dit is die bekende verskynsel: breek af en ontaard wat Afrikaners tot stand gebring het, want die nuwe heersers kan dit nie op hulle eie ewenaar nie. Daar word van hierdie eens blanke instansies verwag om soortgelyke nie-wit en veral swart instansies tot stand te bring, maar sonder voldoende middele, soos geld en bekwame personeel. Sub-Sahara-Afrika het hom aan die eens Europese Suid-Afrika opgedring, met katastrofiese gevolge.

Oor Lothrop Stoddard se boek: The rising tide of color

‘n Scenario is ‘n voorstelling van vorige of toekomstige gebeure. Verbeelding en fiksie kan ‘n groot rol speel. ‘n Speurder kan bv verskillende scenario’s oorweeg wanneer hy probeer vasstel watter gebeure ‘n moord voorafgegaan het. ‘n Gewilde soort scenario probeer bepaal wat in die toekoms gaan gebeur. Ons weet in meerdere of mindere mate wat voorheen gebeur het. Sommige gebeure kan vorentoe herhaal word, maar dit is moeilik om te voorspel watter dit gaan wees en nog moeiliker om te antisipeer watter nuwe situasies kan opduik. Hoe breër die onderwerp van ‘n toekomsscenario en hoe langer en verder die toekoms in die tydperk, hoe moeiliker is dit om korrek te voorspel. Dit is ‘n riskante speletjie omdat dit vroeër of later sal blyk in hoeverre die voorspellings in die kol was.

Ek verwys na twee geskiedkundiges wat hulle aan hierdie spel gewaag het. Arthur Keppel-Jones (1909-1996) het in 1947 die verloop van die Suid-Afrikaanse geskiedenis vyf of ses dekades die toekoms in voorspel en klaaglik misluk, onder meer weens sy vooroordeel jeens Afrikaners (Praag 16.03.2014). Lothrop Stoddard (1883-1950) het in 1920 die hele wêreldbevolking in sy scenario betrek en in baie opsigte uitnemend in sy voorspellings geslaag. Ek verwys na sy boek, The rising tide of color against white world-supremacy (New York: Charles Scribner’s Sons, 1920, 163p; Amazon Kindle $0). Anders as wat die boektitel in die terminologie van daardie tyd te kenne gee, het dit vir Stoddard nie soseer om blanke meerderwaardigheid gegaan nie, maar veeleerder om blanke selfbehoud. Hou asseblief deurgaans in gedagte dat die teks wat ek hier aanbied bykans ‘n eeu oud is. Byvoorbeeld, die outeur beklemtoon ras/etnisiteit, terwyl die neiging deesdae is om liewer kulturele eiesoortigheid/anderheid te benadruk en daarmee die maklike/gewilde beskuldiging van “rassisme” te probeer voorkom.

Die voorwoord by Stoddard se boek is deur ‘n mede-Amerikaner, Madison Grant (1865-1937), geskryf. Grant is veral bekend as die outeur van die boek, The passing of the great race (1916). Sy idees was sterk dierkundig geöriënteerd. Stoddard het sommige van hulle oorgeneem, bv deur die Europeërs in Nordiese, Alpynse en Mediterreense groepe te verdeel. Stoddard is verkwalik omdat hy aansluiting by sommige van Grant se idees gevind het. In werklikheid was hy meer gematig as Grant. Met Grant kan egter kwalik fout gevind word as hy skryf dat blankes “[should] shake off the shackles of an inveterate altruism [ubuntu], discard the vain phantom of internationalism [wêreldburgerskap], and reassert the pride of race and the right of merit to rule” (Kindle 273). Hy voorsien dat nie-wittes sal kom as “beggars at our gates, pleading for admittance to share our prosperity. If we continue to allow them to enter they will in time drive us out of our own land by mere force of breeding” (280). Stoddard formuleer dit soos volg: “The real enemy of the dove of peace is not the eagle of pride or the vulture of greed, but the stork!” (3052).

Voor die Eerste Wêreldoorlog (1914-1918) was die invloed van blankes oral oorheersend. In Oos-Asië het China, Japan en Siam/Thailand blanke dominansie vrygespring. In Wes-Asië het dit net Afghanistan, Persië en Turkye gegeld. In Afrika was daar twee taamlik onafhanklike gebiede, Abessinië en Liberië, en in die Weste net Haïti. In 1914 was 90% van die wêreld polities wit en 40% van die wêreldbevolking was blank (327). Teen 1920 was die verhouding reeds nader aan een blanke teenoor twee nie-blankes (334). Stoddard onderskei tussen wit, geel, bruin, swart en rooi mense. “Whites tend to double in eighty years, yellows and browns in sixty years, blacks in forty years” (351). Dit is die teenwoordigheid van blankes wat, naas “natuurlike” aanwas, veroorsaak het dat nie-blankes so vinnig vermeerder omdat bv hongersnood, siektes en stamgevegte minder (jeugdige) lewens as voorheen geëis het.

Die eerste aanduiding dat blanke mag aan die kwyn was, was die Russies-Japannese oorlog (1904-1905), toe die Japannese die Russe uit Korea en Mantsjoerye verdryf het. Die onderlinge stryd tussen blanke nasies in die daaropvolgende wêreldoorlog het die mag van blankes verder verswak. Stoddard noem die Eerste Wêreldoorlog “white race-suicide. It was essentially a civil war between closely related white stocks” (2126). Om mag te behou, moet die heersers se beskawing gerespekteer en hulle mag gevrees word. Stoddard onderskei tussen koloniale gebiede wat polities bloot deur blankes beheer is en dié waar blankes hulle in beduidende getalle gevestig het. Blanke politieke beheer kon oornag opgehef word. Blanke nedersettings kon egter nie sonder meer aan die inheemses afgestaan word nie.

Die Japannese, Chinese en Koreane word as geel nasies geklassifiseer. Die Japannese het in groter mate en gouer as die Chinese en Koreane aspekte van Westerse kultuur (dus hulle maniere van dink/idees en doen/metodes) tot eie voordeel oorgeneem en aangepas. Daarom kon die Japannese eerste die Westerse dominansie uitdaag en rassegelykheid propageer (722), terwyl China se krag in sy groot bevolking gevestig was: “the world’s greatest reservoir of intelligent man-power” (2708). Let op hierdie profetiese woorde: “Whenever that day comes, she [China] may wrest the control of the world’s markets” (2771). Dit sal ‘n geval wees van “changing the trade map of the world” (2785). Die Japannese het hulleself meerderwaardig geag en gesorg dat Chinese en Koreaanse immigrante hulle nie in Japan vestig nie (587, 3387). Oor een saak was daar in geel geledere spoedig konsensus: “Asia for the Asiatics” (621).

Die Indiërs, Arabiere en Turke word as bruin mense en terselfdetyd as Asiate beskou. Hulle word veral in Suid-Asië, die Midde-Ooste en Noord-Afrika aangetref en onderskei hulle deur hulle Islamitiese godsdiens, maar in Indië se geval is Hindoeïsme oorheersend. Islam funksioneer as skakel tussen Asië en Afrika, waar hierdie godsdiens besig is om suidwaarts uit te brei.

Swart mense word oorwegend in sub-Sahara-Afrika aangetref. “The key-note of black history … has been isolation. Cut off from the Mediterranean by die desert which he had no means of crossing, and bounded elsewhere by oseans which he had no skill in navigating, the black man vegetated in savage obscurity, his habitat being well named the ‘Dark Continent’. Until the white tide began breaking on its sea-fronts four centuries ago, the black world’s only external stimuli had come from brown men landing on its eastern coasts or ascending the valley of the Nile … Advancing from the east and trickling across the desert from the north, Arab or Arabized adventurers conquered black Africa to the equator” (1193). Swartes “have never passed the boundaries of their own habitats as conquerors, and never exercised the smallest influence over peoples not black” (1331). Afrika mag dalk die wieg van die mensdom wees, in die sin dat die mens daar ontstaan het, maar Afrika is nie die wieg van beskawing (hoë, verfynde, ontwikkelde kultuur) nie.

Al waar blankes hulle in Afrika in beduidende getalle gevestig het, is in die verre noorde (bv Algerië – die inheemse Berbers word soms as oorspronklik blank beskou; 1250 en Praag 24.02.2014) en verre suide. “The continent’s northern and southern extremities were climatically ‘white man’s country'” (1203). “In Africa, unlike Asia, the European has taken root” (1206). “The crux of the African problem therefore resolves itself into the question whether the white man, through consolidated racial holds north and south, will be able to perpetuate his present political control over the intermediate continental mass which climate debars him from populating. This is a matter of great importance, for Africa is a land of enormous potential wealth, the natural source of Europe’s tropical raw materials and foodstuffs. Whether Europe is to retain possession depends, in the last analysis, on the character of the inhabitants” (1206). In Suid-Afrika “in many sections the whites are outnumbered ten to one … the South African whites feeling obliged to protect their ascendancy by elaborate legal regulations and social taboos” (1298). Reeds in 1915 is daar in Njassaland/Malawi deur ‘n predikant onder Amerikaanse invloed propaganda versprei “that Africa belonged to the black man, that the white man was an intruder, and that he ought to be killed off until he grew discouraged and abandoned the country” (1307).

“Here, then, is the African problem’s present status: To begin with, we have a rapidly growing black population, increasingly restive under white tutelage and continually excited by Pan-Islamic propaganda with the further complication of another anti-white propaganda spread by negro radicals from America” (1318). “Black unrest may grow and cause much trouble. Nevertheless, the white man must stand fast in Africa. No black ‘renaissance’ impends [anders as Thabo Mbeki se wensdenkery], and Africa, if abandoned by the whites, would merely fall beneath the onset of the browns. And that would be a great calamity” (1342). “The white man has every reason for keeping a firm hold on Africa … to north and south the white man has struck deep roots into the soil. Both extremities of the continent are ‘white man’s country,’ where strong white peoples should ultimately arise. Two of the chief white Powers, Britain and France, are pledged to the hilt in this racial task and will spare no effort to safeguard the heritage of their pioneering children” (1349). “The real danger to white control of Africa lies, not in brown attack or black revolt, but in possible white weakness through chronic discord within the white world itself” (1355).

Kom ons besin oor wat in die vorige twee paragrawe staan. Die moontlikheid is steeds daar dat Islamiete Afrika en selfs die hele wêreld kan oorheers. Stoddard se voorspelling dat die karakter van die inwoners Afrika se lot gaan bepaal, blyk korrek te wees. Frankryk en Brittanje het egter nie volgehou om die blanke pioniers in Afrika te onderskraag nie. Dit was vir hierdie koloniale lande belangriker om die guns van nie-wittes te wen, terwyl wêreldwye blanke solidariteit van deurslaggewende belang vir blanke oorlewing is (2326). Charles de Gaulle (1890-1970) het die blanke Algeryne in 1962 aan die Islamiete uitverkoop. Blanke moondhede het daarna eerder mense soos Desmond Tutu en Allan Boesak se propaganda oor Suid-Afrika gesluk en alles moontlik gedoen om die blanke bewind plaaslik te beëindig. Stoddard se oproep was dat die blankes vas moet staan; dat wit swakheid die blankes se ondergang sou beteken. Daarom hierdie retoriese vraag: Het FW de Klerk en sy groepie blanke meelopers enige blyke gegee dat hulle vas sou staan, of het hulle sonder slag of stoot en daarby mandaatloos heeltemal boedel oorgegee? Ek dink hulle het hulle as swakkelinge by uitnemendheid bewys. In die politieke oorgang het ongeëwenaarde onnoselheid ongetwyfeld ook ‘n rol gespeel.

Die Indiane van die Amerikas is Stoddard se rooi mense. In veral Meksiko en Peru het hulle daarin geslaag om beskawings te vestig. Die Spanjaarde en Portugese het daarna hibriede bevolkings in Suid- en Sentraal-Amerika laat ontstaan. Hulle “trampled the fine flowers of culture under foot” (1423). Die swart slawe wat uit Afrika afkomstig was, het ook met die Indiane gemeng. Die blankes het mettertyd die politieke beheer in Suid- en Sentraal Amerika aan dié met gemengde bloed en al hoe meer ook aan die swartes afgestaan. “The near-whites’ supremacy is now threatened” (1485). “An ‘Indianista’ movement is to-day on foot throughout mongrel-ruled America” (1573). Argentinië, Uruguay en in mindere mate Chile het egter oorwegend blank gebly. Die weskus van die Amerikas word al hoe meer deur geel mense uit Asië ingeneem. Dit word die “Yellow Peril” genoem (1734).

Stoddard toon aan dat die blankes eeue gelede deur die geel mense al hoe meer weswaarts uit Sentraal-Asië gedryf is. Die bruin mense uit die suide, bv Midde-Ooste, het die blankes later ook verder weswaarts en noordwaarts (bv in Spanje) gedryf. Blankheid het dus grootliks sinoniem met (Wes-) Europeesheid geword. Uit Wes-Europa het blankes die wêreld verken, gekoloniseer, kultureel beïnvloed en selfs beskaaf, veral in Noord-Amerika. Sowel Stoddard as Grant beskou Noord-Europeërs as oorspronklik die eintlike of ideale blankes.

Wat ons deesdae al hoe meer dwarsoor die wêreld, insluitende in die nuwe Suid-Afrika, aantref, is “the dictatorship of the proletariat, and the destruction of the ‘classes’ by social war” (2540). Daar is ‘n “fanatical determination to enforce levelling, proletarian equality; the very existence of superior … values is a crime” (2553). Die proletariaat is die massa, die gepeupel, wat “demokraties” ‘n tirannie van die meerderheid (in die woorde van John Stuart Mill,1806-1873) bedryf, weens die valse aksioma dat almal gelyk is. Die resultaat is ‘n “rebarbarized” (2564) wêreld. In die hedendaagse wêreld is kommunisme in hierdie opsigte hoog in die mode. Dit is ironies dat die oorgawe van politieke beheer aan die massa, demokrasie genoem, wêreldwyd veral deur Amerika in die naam van menseregte gepropageer word. Omdat die massa oral al hoe meer nie-wit word, ontneem die wittes by implikasie hulleself van politieke beheer, met Suid-Afrika as ‘n klassieke en onvergeefbare tragiese geval.

Hierbo het ek verwys na Stoddard se onderskeid tussen koloniale politieke beheer (“outer dikes” genoem – 2581) en blanke nedersetting/”settlement” (“inner dikes” genoem – 2585). Hy het Suid-Afrika as ‘n tussengeval beskou, want “whites have settled in large numbers without displacing the native populations” (2578). Anders as in bv Noord-Amerika en Australië was die calvinistiese Boere nie daarop ingestel om die inheemses uit te roei nie. Dit is ironies dat veral die Afrikaners dikwels as “rassiste” gebrandmerk word, terwyl dit juis hulle is wat in hierdie opsig histories ‘n veel beter rekord as die blanke Amerikaners en Australiërs het. Die mees basiese mensereg, die reg op lewe (wat ‘n voorveronderstelling vir die benutting van alle ander regte is), is deur die Afrikaners aan ander etniese groepe gegun. Juis dit kan Afrikaners se uitwissing verseël, want ‘n etniese groep se voortbestaan is verseker slegs as hy met beduidende getalle en as ‘n meerderheid ‘n eie grondgebied beset. Dit kan ‘n klassieke geval wees van “consider humanity and forget the nation” (2985). Nog ‘n ironie is dat alhoewel Afrikaners nie-wit etniese groepe eeue lank die reg op lewe gegun het, daar al hoe meer aanduidings is dat daar (baie) swartes is wat nie noodwendig die reg op lewe aan blankes, veral Afrikaners, gun nie (vergelyk bv plaasmoorde).

“The white man, however conciliatory in Asia, must stand like flint in Africa and Latin America” (2829). In Suid-Afrika is die blanke kiesers in die 1992-referendum mislei en het FW de Klerk en sy derderangse span onderhandelaars voor swart mag geswig. Dit gaan lynreg in teen Stoddard se raad: “Fight to a finish rather than yield to a finish” (3445). “Immigration is incomparably the greatest external problem which faces the white world” (2846). Dink aan die na-koloniale instroming van immigrante uit die Derde Wêreld na Europa en ander gebiede wat eens grootliks homogeen blank was. Dink aan die Amerikaners wat doelbewus en selfs by voorkeur sulke immigrante toelaat. Stoddard skryf van “the dangerous fallacy in that short-sighted idealism which seeks to make America the haven of refuge for the poor and oppressed of all lands” (2981). Volgens een waarnemer: “Our ‘melting-pot’ … would not give us in a thousand years what enthusiasts expect of it – a fusing of all our various racial elements into a new type which shall be the true American” (2998). “If America is not true to her own [white] race-soul, she will inevitably lose it” (3013).

Stoddard skryf: “Immigration restriction is a species of segregation on a large scale” (2935). Die ANC-regering wil te graag die teenoorgestelde van die vorige politieke bedeling doen. Ter bevoordeling van veral swartes het die ANC alle Suid-Afrikaners gelyk verklaar. Maar net mede-swartes word broers en susters genoem en vir ekstra bevoordeling uitgesonder. Party Suid-Afrikaners is dus Orwelliaans meer gelyk as ander. Om etniese/rassistiese redes is swart inkommers meer welkom as ander nie-wittes en sekerlik as wittes. Nie net geboortes nie maar ook die miljoene swart inkommers sal sorg dat die Suid-Afrikaanse bevolking al hoe meer oorweldigend swart en die getal wittes toenemend onbeduidend word.

15 jaar van PRAAG: was dit die moeite werd?

Vandag is PRAAG presies 15 jaar oud. Vroeg in die nuwe millennium op 22 Februarie 2000 (22.02.2000!) het ek en ander besef dat daar iets oor die gestadigde ondergang van Afrikaans en die Afrikaner gedoen moet word en daarom hierdie organisasie gestig. Die internet het al bestaan, maar was nog in sy kinderskoene.

roodt_fbfoto‘n Maand na ons stigtingsvergadering, het ons op 22 Maart 2000 ‘n eerste betoging in Braamfontein, Johannesburg, gehou teen die verbod op mnr. Lukas Rautenbach om Afrikaans met sy Afrikaanse kliënte by Transnet te praat. Die koerant Beeld het die volgende dag daaroor berig onder die opskrif:

Klein groepie betoog oor taal voor Transnet-kantoor

Feit is dat daar in 2000 so ‘n atmosfeer van verdwaasde aanvaarding onder Afrikaners geheers het dat niemand eens daaraan gedink het dat dit verkeerd was om mense by die werk te verbied om Afrikaans te praat nie! Daar was ook reeds fanatiese ondersteuners van anti-Afrikaanse en ANC-beleid in die geledere van Naspers en veral Beeld. Die joernaliste Hannelie Booyens, wat verlede jaar daarvoor gesorg het dat die Potchefstroom-kampus se “Nazi-rituele” aan die groot klok gehang word, het in daardie dae reeds ‘n epos waarin sy my in gekruide taal uitvloek vanaf haar Beeld-adres aan my gestuur. Ons het dit op ons webblad gepubliseer, waarna Beeld ons met regstappe vir “skending van kopiereg” gedreig het. Met ander woorde: Beeld en Hannelie Booyens het kopiereg op anti-Afrikaanse gevoelens, asook die f-woord, onder andere.

Van die begin af was dit ‘n opdraande stryd om Afrikaans en die Afrikanerkultuur te behou. Suid-Afrika is immers deur die ANC en SAKP verower vanweë een van die grootste propagandaveldtogte wat die wêreld ooit gesien het. Suid-Afrika is met ‘n klaargemaakte polities korrekte, kultuurmarxistiese ideologie – Made in USA – oorspoel en voortaan sou die boodskap wees: Praat en skryf Engels, maar ook: die dae van die blanke ras en “witheid” is getel, daarom moet julle en julle kinders liefs uit die “reënboognasie” uitgeteel word.

Gaandeweg is nuwe lyne in Suid-Afrika getrek: tussen dié wat alle wetgewing en diskriminasie teen blankes maar gelate aanvaar, en dié wat hul daarteen verset. Ook tussen diegene wat graag Die Stem wil sing en diegene wat dit as outyds of polities inkorrek beskou. Op 31 Mei 2003 het ons ‘n byeenkoms in die Ou Raadzaal in Pretoria georganiseer waartydens die sangeres en dosent Linette van der Merwe Die Stem sou sing. Dit het die meeste Afrikaanse organisasies, waaronder die FAK en Solidariteit, so afgeskrik dat daar weereens net “‘n klein groepie” opgedaag het.

Weliswaar het ons in die vroeë dae van PRAAG die mag van die media en van politieke korrektheid onderskat. Ek het gedink dat dit net ‘n kwessie van tyd sou wees voor daar – soos in Frankryk, Tsjeggië of ander Europese lande – ‘n spontane opstand of rebellie teen die onreg sou plaasvind. Dit was bloot nodig om die ooglopende onreg en ongelykheid aan Afrikaners te kommunikeer, waarna hulle spontaan by PRAAG sou aansluit en hulle soos tydens die “Praagse Lente” van 1968 hulle in massas teen die kommunistiese verdrukker sou verset. Dis ook waarom ons die akroniem PRAAG (Pro-Afrikaanse Aksiegroep) gekies het, ter herinnering aan daardie grootse opstand teen kommunisme in Tsjeggië, waarvan die ANC en die SAKP destyds die onderdrukking deur die Sowjetunie uitdruklik gesteun het.

Is ons daarvan bewus dat daar ná die mislukte Praagse Lente-opstand ongeveer 7 000 Tsjegge na Suid-Afrika gevlug het, wat deur die destydse Nasionale Party-regering met ope arms ontvang is? Juis het hulle hierheen gekom omdat hulle gedink dat Afrikaners oortuigde antikommuniste was… Adriaan Basson en Max du Preez het nog nie bestaan nie. Maar dan wil ek ook vra: Waar is die Afrikaanse romans of geskiedenisboeke wat die verhale van daardie Tsjegge opgeteken en vergestalt het, soos wat Milan Kundera en ander skrywers hul vlug na Frankryk opgeteken het? Daar is nog soveel boeke om in Afrikaans te skryf, waaroor hier onder meer.

Tot dusver was daar egter van ‘n Praagse Lente min sprake onder Afrikaners wat, soos in die gedig van Jan F. E. Celliers, die juk “geduldig, gedienstig, gedwee” aanvaar het:

Die osse stap aan deur die stowwe,
geduldig, gedienstig, gedwee;
die jukke, al drukkend hun skowwe –
hul dra dit getroos en tevree.

Ten minste het ons mense in die onlangse verlede, veral by Steve Hofmeyr se konserte, openlik begin om Die Stem te sing. Dit het lank geneem, van 2003 af, maar ten minste doen ons dit al!

Die kwelvraag bly: Het PRAAG daarin misluk om ‘n gees van kritiek, verset en rebellie teen die ooglopende onreg wat daar teen ons gepleeg word, te kweek? Moes daar nie teen dié tyd, ná 15 jaar, al ‘n groter opstand, feller kritiek en minder aanvaarding gewees het nie? Vir my is dit ‘n moeilike vraag om te beantwoord. Die Afrikaner-establishment van oud-Broederbonders en ANC-gedienstige akademici het nog nooit enige erkenning aan PRAAG verleen nie. (Met die gelukkige uitsondering van daardie groot gees en skriba van die Afrikaanse taalgeskiedenis, prof. Jaap Steyn!) Wel het Max du Preez onlangs iewers gesê: “Dan Roodt rig groot skade aan”, bedoelende dat sy kultuurmarxisme (in sy mees onlangse rubriek haal hy die Italiaanse marxis, Antonio Gramsci, klakkeloos aan!) nie sonder kritiek in die gemiddelde Afrikaner se brein geplant word nie. In dié sin, wens ek ons kon méér skade aanrig.

As ek terugkyk oor vyftien jaar van betogings, petisies, vergaderings en buite-parlementêre politiek, dan moet ek erken dat ons slegs gemengde welslae daarmee gehad het. Onmiddellik moet ‘n mens egter die teendeel ook opper: Gestel ons het dit nié gedoen nie, wat sou die gevolg dán gewees het? Ek meen die enigste rede waarom die ANC en SAKP nie met selfs groter aggressie teen Afrikaans en Afrikaners opgetree het nie, is omdat hulle wel die oorblyfsels van taallojaliteit en patriotisme onder Afrikaners vrees. Die geluide wat ons gereeld gemaak het, het dus nie ongesiens verby gegaan nie, selfs al is dit by tye hoofsaaklik deur Naspers en die ander hoofstroommedia geïgnoreer.

Ná PRAAG het ander organisasies en groeperinge gekom wat ons model van intellektuele en openbare protes nagevolg het. Sommige het die oplaaiende gevoel van ontevredenheid onder Afrikaners in groot sake-ondernemings omskep, dog sonder om op ons grondbeginsels te kon verbeter.

As iemand my moes vra wat PRAAG se belangrikste bydrae oor die afgelope vyftien jaar was, sou ek sê dit was die nuwe Afrikaneridentiteit wat ons geskep het. In hierdie oorlog wat Groot Brittanje, die Johannesburgse uitlanders, terroriste soos Joe Slovo, Ronnie Kasrils en Aboobaker Ismail al jare lank teen ons voer, gaan dit in die eerste plek om ‘n aanval op ons identiteit. “Die Afrikaner moet verdwyn, hy moet oplos in die groter geheel, hy moet verengels en uitgeteel word tot ‘n vergete mulatbevolking,” is al jare lank hul konsekwente strategie.

Daarteen het ons nie net ewe konsekwent “nee” gesê nie, maar ook gaandeweg ‘n nuwe twintigste-eeuse identiteit vir die Afrikaner geskep. Ek sou dit só kon opsom:

  1. Die nuwe Afrikaner is meer as ooit lojaal teenoor sy taal en tradisies.
  2. Ons ly nie meer aan enige romantiese illusies oor Afrika soos die geslag van NP van Wyk Louw wat Afrikaans as “brug tussen die groot helder Weste en die magiese Afrika” gesien het nie. Veel eerder maak die internet en die verval van grense ons daarvan bewus hoeveel ons met ons Europese stamlande in gemeen het. Ook is ons probleme besig om hulle probleme te raak en heers daar vir die eerste keer in jare wedersydse begrip tussen ons.
  3. Die revolusie van 1994 het ook ‘n Afrikanerdiaspora veroorsaak, vandaar die soeke na ‘n globale Afrikaneridentiteit wat op ons gemeenskaplike taal en afkoms berus. Verkeer die Afrikaner vandag in Suid-Afrika nie ook maar in diaspora teenoor die ander, demografies en polities dominante volkere rondom hom nie?
  4. Terwyl Afrikaanse instellings een na die ander voor die politieke aanslag en staatsdruk geswig het, leef Afrikanerskap virtueel voort, op webblaaie en sosiale media. Sodoende ondergaan ons tradisie tegelyk ‘n herbevestiging en ‘n vernuwing.
  5. Hiermee saam en teenoor ‘n vyandiggesinde staat, ondergaan Afrikanerskap ook ‘n privatisering en Afrikaans verteenwoordig vandag ‘n opkomende mark vir musiek, letterkunde, films en ander kultuurprodukte wat sover moontlik ontwikkel moet word en wat Suid-Afrika se grense oorskry.
  6. Ons ekonomiese oorlewing, soortgelyk aan dié van Jode, Grieke of Portugese in Suid-Afrika, hang saam met die vestiging van etniese handelsnetwerke en onderlinge ondersteuning. ‘n Nuwe soort Reddingsdaadbond is nodig, wat egter aangepas is vir die een-en-twintigste eeu.

Watter rol kan PRAAG nog vorentoe speel? Ek dink kultuur en ekonomie onder Afrikaners is besig om op ‘n natuurlike manier saam te vloei. Soos wat diskriminasie in die werkplek of in die handel toeneem, word Afrikaners na die kleinsakesektor verdryf waar hulle noodwendig met mekaar moet handel dryf. Daarmee saam assosieer hulle deur Afrikaanse musiek, letterkunde, kunstefeeste en media met mekaar. Tans vind daar ‘n aanslag op die kunstefeeste plaas met Steve Hofmeyr wat gesensureer word en verbied word om op Oudtshoorn by die KKNK en Nelspruit se Innibos op te tree.

Die rol wat PRAAG kan speel, is om hierdie natuurlike samevloeiing van kultuur en ekonomie onder Afrikaners te stimuleer en uit te bou. Terwyl ons as ‘n versetsbeweging en taalaksiegroep begin het, bou ons tans aan ‘n sterker Afrikaanse kultuur en etniese ekonomie.

Meer konkreet, beteken dit die volgende:

Oor die volgende paar jaar, gaan ons die mark vir vertaalde Afrikaanse boeke waarmee ons reeds in 2003 begin het, geweldig uitbrei deur ten miste tien nuwe vertalings per jaar uit Frans, Duits, Nederlands, Russies, Tsjeggies en die Skandinawiese tale te publiseer. Nie net verbreed ons die aanbod van boeke in Afrikaans nie, maar neem sodoende ook weer bande op met Europese lande, ambassades, skrywers, uitgewers en alles wat daarmee saamhang.

Daarmee saam gaan ons voort om oorspronklike Afrikaanse boeke uit te gee, soos romans, digbundels, jeugliteratuur, geskiedenis, politiek, noem maar op. Kyk maar uit vir die wit PRAAG-boeke met hul blou titels, want oral in die boekwinkels sal hulle meer en meer rakruimte in beslag neem, asook op die winkel hier op ons webblad! Nuwe titels sal ook voor hul verskyningsdatum op Praag Uitgewery se amptelike webblad aangekondig word. Teenoor die armoedige, polities korrekte “Suid-Afrikaanse letterkunde” wat Naspers tans aan ons afsmeer, gaan PRAAG ‘n nuwe Afrikaanse letterkunde laat verrys wat volledig by die “Europese literêre metasisteem” ingelyf is. In sommige opsigte sal Afrikaans weer ‘n Noord-Europese taal raak en sal ons mense vir die eerste keer ‘n uitsig verkry op die taalgebied en stamlande waar ons vandaan kom. Meeste mense verkeer onder die illusie dat Engels ‘n mens toegang tot Europese letterkunde bied, maar hulle is verkeerd aangesien baie min Europese boeke ooit in Engels vertaal word. Veel eerder is die tale waar vertalings aktief heen en weer gedoen word: Frans, Duits, Nederlands, Sweeds, Noors en Deens. Afrikaans moet deel van dié groepering word.

Ons het daaraan gedink om Afrikaanse films ook te begin maak, maar omdat die behoefte aan goeie Afrikaanse boeke groter is en ons reeds in dié bedryf gevestig is, wil ons eers ‘n groot sukses daarvan maak alvorens ons ander media aandurf. Die kombinasie van kort artikels op ons webblaaie en boeklengte-publikasies in die vorm van romans of essays, sal hopelik ‘n groot bydrae tot die Afrikaanse kultuur lewer en vir daardie broodnodige herlewing sorg.

Vyf miljoen Dene koop jaarliks ‘n verstommende 30 miljoen boeke aan. Dit verteenwoordig ‘n uitgewersbedryf van seker om en by tien miljard rand. Enkele jare gelede is die totale uitgewersbedryf in Suid-Afrika, wat veral Engelse skoolboeke in die swart skole insluit, op slegs R1,6 miljard beraam. Indien Afrikaners, wat reeds geesdriftig Afrikaanse musiek ondersteun, Afrikaanse boeke teen dieselfde tempo as Dene begin aankoop, is dit dus teoreties moontlik dat ons boekbedryf dié van die res van Suid-Afrika kan oortref. Duisende werkgeleenthede kan sodoende geskep word, om nie te praat van die algemene kulturele en politieke uitwerking van so iets nie. Pleks van die stereotipe propaganda oor Suid-Afrika wat tans die wêreld ingestuur word, sal die komplekse, genuanseerde prentjie wat Afrikaners raaksien, in duisende romans en politieke boeke verwoord word.

Terloops, sal van ons boeke wat onlangs slegs as e-boeke verskyn het, binnekort ook op papier beskikbaar wees. Veral Gustav Venter se twee romans, Die amigdale van Alrina Smal en Bodem, verteenwoordig onverskrokke werke wat in enige normale land sonder sensuur reeds almal aan die praat sou gehad het.

Die ironie is dat die brandewyn-en-Coke-kultuur wat ons vyande ons so graag voor die kop gooi, vandag juis die linkse kultuur in Suid-Afrika benoem. Of miskien moet ‘n mens dit die dagga-en-domkop-kultuur noem. Onlangs lees ek ‘n onderhoud met die Franse skrywer en denker, Régis Debray, wat op ‘n stadium ‘n ondersteuner van Ché Guevara in Suid-Amerika was. Hy sê: “My menings is links, my smaak is regs, veral wat letterkunde of kuns betref.”* In dié opsig het die daggakoppe en marxiste in Afrikaans nog geen kultuur geskep nie; hulle het bloot dít wat bestaan en deur regses en konserwatiewes geskep is, probeer afbreek.

Die politieke en veral demografiese revolusie wat Suid-Afrika getref het, staan nog in sy kinderskoene. Na alle verwagting, gaan dit radikaliseer en sal ons uiteindelik soos in Zimbabwe die toenemende onteiening van blanke grond en ander bates soos aandele en pensioengelde beleef. Dit is dus van die uiterste belang dat Afrikaners, tesame met ons oor en weer vertaling van Europese skrywers, ook maatskappye buite Suid-Afrika in ander jurisdiksies moet vestig van waar ons ‘n gedeelte van ons ekonomiese aktiwiteit, soos invoer-uitvoer, aanlyndienste, ens., kan bedryf. Liefs moet ons ons eie bank in Europa vestig waar die ANC nie ons kontant, aandele en ander bates kan nasionaliseer nie.

By gebrek aan enige onmiddellike politieke oplossing, is dit ons doel om Afrikaners as ‘n hegte kulturele en ekonomiese eenheid saam te snoer, met die Afrikaanse kultuur wat bloei, asook klein en groter sake wat hier en globaal met mekaar handel dryf en sodoende die Afrikanerekonomie laat groei.

Dit was ‘n klein begin op 22 Februarie 2000, maar so tussen twintig en dertig mense in ‘n lesingsaal van UNISA. Vandag strek PRAAG se invloed – danksy ons webblaaie en ander inisiatiewe – regoor die wêreld. Maar dit is nog nie genoeg nie.

Persoonlik voel ek geweldig trots daarop om ‘n Afrikaner te wees. Ons beskik oor ‘n unieke taal en kultuur waarvan die hele wêreld behoort kennis te neem. Op gelyke voet met die lande van Noord-Europa waar ons vandaan kom, behoort ons ons as die mees suidelike punt van die Westerse kultuur te herbevestig, met dieselfde regte as elke ander volk op aarde.

Slegs wanneer ons in die naam van ‘n intelligente en gesofistikeerde tradisie praat wat ook vir ander verstaanbaar en toeganklik gemaak is, sal ons daarin slaag om ons só te laat geld.

Indien PRAAG hierin ‘n rol kan speel, was en is hierdie hele avontuur beslis die moeite werd.

* “Régis Debray: un candide à sa fenêtre” in Le Bulletin Gallimard nr. 506, janvier-février 2015, bl. 7.


Dawie Louw se roman, eMajuba

Helen Schöer het D(awie) Louw se roman, eMajuba (Tygervallei: Naledi, 2014, 397p, R179) geresenseer (Die Burger, By, 31 Januarie, p 8). Heel aan die begin verwys Schöer na die volgende opmerking van Louw: “Die pas waarteen die Afrikaner verengels, is egter geen verbeeldingsvlug nie. Dis die harde werklikheid en dis hoekom eMajuba geskryf is” (p 394). Die resensent skryf voorts: “Plek-plek slaan daar ‘n prekerigheid in die boek deur oor die dreigende heengaan van (goeie, ordentlike, suiwer) Afrikaans.”

“Louw het twee ander dinge ook op sy agenda … Hy voel duidelik beswaard dat die Boere alleen die blaam vir apartheid dra, en dat die Britte skotvry daarvan afkom. [“Net die Boer moet die skuld vir apartheid kry, niemand anders nie,” p 365.] Ook is hy nie gelukkig met die plek van die Anglo-Boereoorloë, of Vryheidsoorloë, in die geskiedenis nie, want daaroor preek die karakters ook plek-plek vir mekaar … As jy saamstem met Louw oor die taal en die geskiedenis, soos baie mense sekerlik doen, gaan jy sommer lekker lees. Maar wees gerus, selfs al is jy nie gepla met die Afrikaner en sy geskiedenis nie, is daar oorgenoeg in die boek om jou te boei.”

Die trant van Schöer se opmerkings maak dit myns insiens duidelik dat sy nie (of sekerlik nie in dieselfde mate as Louw) oor Afrikaans en Afrikanergeskiedenis “gepla” is nie. Let in hierdie verband ook op die woorde “prekerigheid”, “heengaan” en “beswaard”. Dat die karakters vir mekaar “preek”, is ‘n growwe veralgemening; ‘n vertolking gevoed deur die resensent se gebrekkige simpatie met Afrikaners en Afrikaans. Daar is myns insiens net ‘n enkele geval waar Louw se “agenda” (soos Schöer dit noem) moontlik te opsigtelik deurslaan (kyk heel aan die einde hieronder); ‘n geval van: “Askies, ek klink nou fokken prekerig” (p 63). Vir die res is dit nooit steurend nie.

Schöer skryf: “Ek het nie ‘n probleem daarmee dat skrywers ‘n agenda het nie – my probleem is eerder dat dit hier lomp hanteer is in die dialoog.” Ek dink die werklike probleem is dat “betrokke literatuur” in die nuwe Suid-Afrika geloof word as dit die huidige bedeling (bv swart meerderheidsregering en gedwonge rasse-integrasie) steun en dat pogings ter onderskraging van Afrikaners en Afrikaans feitlik outomaties met skeptisisme bejeen en glad te geredelik as ongewens beskou word.

Die boektitel verwys na die Slag van Majuba aan die einde van die Boere se Eerste Vryheidsoorlog (1880-1881) toe hulle met ‘n klinkende oorwinning politieke vryheid verkry het. “Met Majuba is ‘n hele oorlog gewen … Eie vlag, eie volkslied, eie taal, eie trots” (p 195). Die verwys ook na die kop Klein-Majuba in die omgewing van die plase waar die twee boeregesinne woon. Die e-voorvoegsel verwys na die hedendaagse elektroniese kommunikasie van inligting, wat later in die verhaal ‘n groot rol speel. Na die konvensionele en guerrilla-oorlogvoering van die Anglo-Boere-oorlog en die ANC en PAC se terreurveldtogte het kuberoorlogvoering sy verskyning gemaak. In die boektitel word dus aangedui dat die roman met sowel die verlede as die hede te make het.

Die boek handel oor twee ineengestrengelde boere-familiesages, dié van die Boshoffs en die De Beucks, oor vier of vyf geslagte heen, van 1901 tot 2014. Die Suid-Afrikaanse geskiedenis word in die teks weerspieël. Aan die begin skryf die outeur: “Die gegewens in hierdie verhaal is fiktief. Gebeure, mense en plekke wat vooreenstem met die werklikheid, is slegs as vertrekpunte gebruik” (p 5). Later brei hy hierop uit: “eMajuba is ‘n verbeeldingsvlug. Die ‘feite’ in die boek is geplaas om ‘n fiktiewe storielyn te ondersteun, al klink dit plek-plek histories korrek. Die karakters is ook almal fiktief, al word daar deurentyd so direk op die (bekende) man afgepraat” (p 394). In die teks word daar meermale na die Rubicon verwys; ook na bv Uhuru, Mulder-gate en die wapenskandaal. Ons weet dat PW Botha dit wyslik geag het om nie die Rubicon oor te steek nie. FW de Klerk het dit egter te midde van dawerende applous gedoen, met fatale gevolge vir die land, die blankes en veral die Afrikaners.

Daar is verwysings na historiese figure soos Paul Kruger, Christiaan de Wet, Koos de la Rey, Siener van Rensburg, koningin Victoria, koning Edward VII, Cecil John Rhodes, Horatio Kitchener, Emily Hobhouse, Louis Botha, Jan Smuts, DF Malan, John Vorster, Jaap Marais, PW Botha, Lang Hendrik van den Bergh, Eschel Rhoodie, Niel Barnard, Bram Fischer, Beyers Naudé, Ian Smith, Oliver Tambo, Nelson Mandela, Ruth First, Chris Hani, Kader Asmal en Thabo Mbeki. Daar is ook ‘n ligbruin airedale terriër genaamd Nelson. ‘n Karakter “wonder of dit is om iemand te vereer” (p 254). Oor FW de Klerk word daar geswyg.

Die verlede en hede word vindingryk in die hoofstukke afgewissel. In die hoofstukke wat oor onlangse gebeure handel, word daar soms verhelderende kommentaar op vroeëre hoofstukke gelewer. Daar is ‘n oorvloed aksie en dit lyk asof die boek geskryf is met moontlike verfilming in gedagte. Die teks vloei moeiteloos in goeie Afrikaans. Die gebeure is meesal geloofwaardig, hoewel hulle noodwendigheid soms bevraagteken kan word. Ek dink dit is gedoen om die spanningslyn in stand te hou. ‘n Ander oorweging was seker om onverwagte kinkels aan die verhaal te gee. Ek gaan egter nie die storie hier oorvertel nie en volstaan met die opmerking dat dit ‘n roman ver bo die gemiddelde in gehalte is.

Ek verkies om my aandag by ideologiese aspekte te bepaal en gebruik/misbruik Louw se teks as vertrekpunt. “Joernalistiek gaan oor … die skep van persepsie, en veral die manipulasie daarvan” (p 12). “Persepsies … is van die sterkste kragte wat bestaan” (p 70-71). Persepsie is: “Die krag wat die denke van die massas vorm en manipuleer … Dat persepsie ook die verlede kan misvorm, het hy ook geweet” (p 174). Tans is daar bv “‘n persepsie dat dit kief is om Engels te wees” (p 183). “Toe ek Afrikaans praat, bekyk hy my of die kat my daar ingedra het” (p 208). Ons moet myns insiens poog om hierdie situasie om te keer: Dat dit kief is om Afrikaner en Afrikaans te wees. Dit is propaganda in die massamedia (pers, radio, rolprente, televisie, internet) wat die persepsie geskep het dat apartheid net sleg was en dat gedwonge rasse-integrasie wonderlik is; dat die blankes boos en die swartes moreel meerderwaardig is; dat wittes verguis en swartes geprys moet word; dat Nelson Mandela “one of the great peace makers of all time” (p 374) was, dus nie ‘n geweldenaar nie maar ‘n vredemaker en versoener was; dat die nuwe Suid-Afrika nie-rassisties en strate beter as die ou Suid-Afrika is; en selfs dat ‘n blink toekoms op ons almal wag, al is daar nie eens genoeg elektrisiteit nie.

Ons verlede moet nie versmaai word nie. “‘n Mens het ‘n verlede nodig” (p 146). “Die verlede bied meer sekerheid as die hede” (p 62). Daar word verwys na “die onblusbare gees van ‘n Boerevolk wat hom nie laat onderkry nie” (p 84). In die skole in die konsentrasiekampe is net Engels geduld. Een van die karakters is ‘n onderwyseres en “word betrap dat sy Afrikaans met die kinders praat en word terug tent toe gestuur” (p 89). “Afrika is voos van die littekens van imperialisme” (p 235). “Kolonialisme en imperialisme het Afrika vermink, maar hoekom word net een deel van die bevolking vir die gruwels van apartheid blameer?” (p 64). “Boer is ‘n bedreigde spesie” (p 87). Daar word verwys na ‘n karakter se “beheptheid met die Boere” (p 106). “Ons moet nie opgee nie … Ons sal weer ‘n Majuba hê … Ons gaan Kitchener opdonder, net soos Colley destyds” (p 91). “Die Kakies kan óns in hierdie varkhokke aanhou, maar nie ons gedagtes nie” (p 108). Oor die konsentrasiekampe: “Hoe de donder het die Britte daarmee weggekom?” (p 117). “Die Britte [het] tot vandag toe nie om verskoning gevra … vir die gruwels wat hulle hier kom pleeg het nie” (p 329). “Engeland … sal hom nooit twee keer laat nooi om te moor en te vermink nie” (p 149). “Die Boer haal niks op niemand uit nie. Ons keer net dat ons mense weer beleef wat die Engelse aan ons gedoen het” (p 238).

Dit hinder dat die swartes deurgaans gunstig, dus polities korrek, voorgestel word. Dít word gedoen al is dit waar: “Xhosa en Boer veg sedert 1779 teen mekaar” (p 345). “Die Boer behandel die swartman nou soos wat hyself deur die Brit behandel is” (p 233). “Om iets soos Sharpeville te verdedig is moeilik” (p 251). Myns insiens is dit in hierdie geval moeiliker om die swartes se gedrag te verdedig as dié van die wittes. “Dis polities korrek om die Boer vir alles te blameer” (p 293). Van die wit karakters het heelwat geraamtes in die kas. Tydens die Anglo-Boere-oorlog skaar die Boshoffs hulle by die Boere, terwyl die De Beucks hulle lot by die Britte inwerp. “Om met die Kakies te heul was hoogs voordelig” (p 223). Daar was selfs ‘n De Beuck wat met ‘n dame uit Engeland getrou het. ‘n Ander De Beuck word “later lid van die Broederbond. Ook van die Ossewabrandwag, en later selfs ‘n Stormjaer” (p 199). Nog ‘n De Beuck beklee nog later een van die hoofposte in die Nasionale Party-regering se inligtingsdiens, terwyl ‘n Boshoff en sy vrou by die ANC se gewapende vleuel, MK, aansluit. In die meer onlangse geskiedenis word in albei families kinders by Tswanas verwek. “Ek is nie so trots om Boer te wees soos wat sy was nie” (p 226). Die uitbeelding van sulke drastiese gedragsveranderings is nie onrealisties nie. Daar word verwys na die twee Boere-generaals, “Louis Botha en Jan Smuts se verraad” (p 150; ook p 166). Oor die mynwerkersstaking in 1922: “Jannie [Smuts] was nog altyd gretig om die Ingelse mynbase se vuilwerk te doen” (p 165-166). “Smuts, die man met hande rooi van sy eie mense se bloed” (p 185).

“PW [Botha] sal uit ‘n posisie van mag wil onderhandel” (p 338). “Soos PW, wil Mandela ook uit ‘n posisie van mag onderhandel. En mag spel jy met ‘n A en ‘n K en ‘n 4 en ‘n 7” (p 344). “Politiek gaan … oor mag … die politikus wat bereid is om mag af te staan, moet nog gebore word” (p 243). Dit is in 1975 gesê, dus voordat FW de Klerk in 1989 die staatshoof geword het. Hy het homself en sy regering van mag gestroop deur die veiligheidsmagte (weermag en polisie) glad nie as troefkaarte te benut nie. Sy onderhandelings is in swakheid volbring. De Klerk se verraad was/is selfs meer skadelik en durend as dié van Smuts. “Jou siel kan jy vir welvaart verruil, maar betaaldag kom” (p 156). Die outeur verwys na “die sondaars Nimrod, Efialtes en Tifoon [oftewel (myns insiens) Louis Botha, Jan Smuts, FW de Klerk] in die negende sirkel van die bevrore hel in die Inferno van Dante. Daardie laaste sirkel wat beskore is vir hulle wat die ergste sonde denkbaar pleeg: verraad” (p 200). Dink ook aan die talle Broederbonders wat hulle knus by die ANC geskaar het. “ANC lede met wit velle is nie meer ‘n vreemde gesig nie” (p 218). “Solank daar joiners is, sal daar altyd oorlog wees” (p 155).

Na Nelson Mandela se afsterwe berig ‘n nuusdiens: “Die volk se pa is dood” (p 47-48). Daar word twee keer selfs na “Madiba” verwys (p 50). In die ou Suid-Afrika was die Afrikaners die volk, bv “Sy … bid … vir haar volk” en soggens sing hulle “Kent gij dat volk” (p 95). Op Kerkplein, Pretoria: “Oom Paul [Kruger] met ‘n wakende oog oor dat volk” (p 357). Die nuwe Suid-Afrika het ongevraagd talle swart volksvaders en -moeders opgelewer waarmee Afrikaners kwalik wil assosieer. Daar is geen sprake van ‘n Suid-Afrikaanse nasie waarvan Afrikaners deel is nie. Daar is bloot ‘n Suid-Afrikaanse bevolking. Waarna Afrikaners smag, is “om te behoort” (p 221) aan ‘n eie land en ‘n eie nasie. “Ek wil … tussen my mense” wees (p 223). Vir ware nasieskap is ‘n etnies-kulturele tuisland vir Afrikaners gevolglik noodsaaklik.

Oor die Soweto-opstand in 1976 word geskryf: “Afrikaans het die skuld gekry” (p 288), dus Afrikaans is tot sondebok gemaak. Die onderwyseres van een van die karakters was daarop gesteld dat sy Afrikaans “mooi moes praat … Sonder jou moedertaal is jy niks … Onthou dit” (p 77). Dit herinner aan Jan Rabie (1920-2001) se woorde: Sonder Afrikaans is ek niks. “Die Afrikaner, veral, verengels teen die spoed van lig” (p 183). “Afrikaans boer vinnig agteruit. Met die sogenaamde nuwe Afrikaans wat die ou Afrikaans verdring. Asof laasgenoemde ‘n verleentheid vir die Afrikaner geword het” (p 184). “Almal wat Afrikaans is … is selfs lief om hul Engels uit te stal. Op straat praat hulle al Engels met mekaar. Weliswaar swakkerige Engels, maar so suiwer as wat hul swaar r’e dit toelaat. Natuurlik sonder ‘n enkele Afrikaanse woord tussenin. Engels, die taal van konings. Van die elite” (p 383). Waarom is dit vir alle Suid-Afrikaners belangrik om Engels so suiwer moontlik te besig, maar Afrikaans mag maar in mengeltaal of koeterwaals ontaard? (HAT: “Koeterwaals: onverstaanbare brabbeltaal; gebroke taal, kromtaal.) Dit kom neer op ‘n gebrek aan respek vir Afrikaans en eintlik vir Afrikaners. Baie Afrikaners praat self bedenklike Afrikaans omdat hulle hulle selfrespek verloor het.

Ten slotte kom ek by die enkele keer waar die dialoog neig om te “prekerig” en dus roman-disfunksioneel te word (p 364-365).

Met verwysing na die gedig van Totius (1877-1953), “Vergewe en vergeet”, word genoem dat die wondmerk van die doringboompie wat al groter word,

“Engels [kan] wees wat ons taal so binnedring. Nee, nie binnedring nie. Binnegenooi word … Toe onse Lord Kitchener sy geveg teen die Boervrou wen, het Boer respek vir Kakie gekry.”

“Die Afrikaner is sy identiteit kwyt. Na ’94 is hy ‘n weggooikind. Een wat nou na aanvaarding soek.”

“Maar daar’s ‘n nuwe Afrikaner op pad. Wat soos ‘n Phoenix uit die as verrys. Wat lojaal teenoor Afrikaans gaan bly.”

“Watter Afrikaans? Die taal het deesdae vele stemme.”

“Ek praat van die Afrikaans wat uit die hart kom. Wat deel van jou is. Waarop jy trots is. Wat vertroetel en opgepas moet word.”

“Hoe lyk hierdie nuwe Afrikaner van jou?”

“Die Phoenix gaan verby velkleur kyk. Hy gaan verdraagsam wees teenoor ander wat ook lief vir die taal is. Hy gaan verdraagsaam teenoor hul godsdiens wees. Teenoor hul politiek. Onbenullige verskille tussen mense gaan nie saak maak nie. Die Taal gaan die gemene deler wees … Boer triomfeer omdat hy uiteindelik van sy vooroordele ontslae is.”

“Jy hou nie van die Engelse nie … Is ek reg?”

“Verkeerd. Om vandag se Engelsman vir destyds se vergrype te blameer is absurd. En onregverdig.”

Dan is dit ook onregverdig om al die hedendaagse blankes in Suid-Afrika vir slawerny, kolonialisme, imperialisme en rasse-segregasie/apartheid te blameer. Daarmee word nie geïmpliseer dat hierdie verskynsels noodwendig net sleg was/is nie.