praag.co.za

Tag: verengelsing

  • Stellenbosch: Afrikaanse Dept. se ‘Ope brief aan Wim de Villiers’

    Stellenbosch: Afrikaanse Dept. se ‘Ope brief aan Wim de Villiers’

    Hier op Praag, veral in die rubrieke en opstelle van Leon Lemmer, volg ons reeds geruime tyd die veldtog teen Afrikaans op die kampus van die Universiteit Stellenbosch. Onlangs het die US se Departement van Afrikaans en Nederlands vir die eerste keer in baie jare standpunt ingeneem ten gunste van Afrikaans, maar ook, die niksseggende begrip ‘veeltaligheid’ wat in die SA konteks meermale die betekenis van ‘tussenstasie op pad na Engels-eentaligheid’ verwerf het.

    Gaan Stellenbosch sonder slag of stoot verengels onder die jongste anglofiele rektor, Wim de Villiers, wat so gedienstig in die voetspore van sy ewe Engelsgesinde voorgangers, Chris Brink en Russel Botman, volg? Ter wille van die debat, plaas ons hier onder die volledige ope brief van die Dept. Afrikaans en Nederlands, wat aanvanklik nie toestemming wou verleen dat hul skrywe hier gepubliseer word nie. Maar, soos prof. Ilse Feinauer ons verseker het, bevind hul ope brief hom reeds ‘in die openbare domein’ en mag publikasie dus voortgaan.

    Afrikaans aan die Universiteit Stellenbosch

    Geagte prof. De Villiers,

    Ons departement bestaan nie uit taalaktiviste of taalstryders nie. Ons is ’n akademiese departement wat vakkundig omgaan met die vakgebied Afrikaans en Nederlands, die tale Afrikaans en Nederlands in die besonder, asook die veeltalige taalpraktyk.

    Tot dusver het ons nie openbaar toegetree tot die diskoers betreffende Afrikaans aan die Universiteit Stellenbosch (US) nie. Dit is egter vanuit ons vakkundige posisie dat ons nie verder ons stilte kan handhaaf oor die universiteit se hantering van veeltaligheid en Afrikaans nie.

    Ons word toenemend gevra of daar werklik nog ’n rede is om studente vir ’n veeltalige omgewing op te lei, teen die agtergrond van ons eie instelling se hantering van veeltaligheid. Daar word ook deurlopend van ons departement verwag om die universiteit se besluite rakende taal in die algemeen en Afrikaans in die besonder te verdedig of te verduidelik aan die gemeenskap daar buite, terwyl ons uiteraard lojaal aan die universiteit wil bly.

    Wanneer “Afrikaans” en “Stellenbosch” weer eens in die nuus is, dra ons swaar aan ’n unieke las. Ons is in die oë van die publiek aanspreeklik vir wat met Afrikaans aan ons instelling gebeur, nieteenstaande die feit dat geen lid van ons departement betrokke was by die samestelling van die huidige taalbeleid of die hersiene konsepweergawe nie.

    ‘Inheemse taal’

    Die eerste spesifieke saak om in dié brief te belig, is die uiters problematiese hantering van die begrip “inheemse taal” in die nuwe konseptaalbeleid. Die betrokke woordverklaring is uit die departement van hoër onderwys en opleiding se nuutste taalbeleidsraamwerk gelig. Die mees ideologies gelade gedeelte van dié woordverklaring is nie in ons konsepbeleid gekopieer nie: “An indigenous language is a language that is native to a re­gion or country and spoken by indigenous people.”

    Die uitsluiting van Afrikaans uit hierdie groep tale is eerstens wetenskaplik foutief en tweedens ideologies gekleur. Die verklaring is dalk dat hierdie bewoording gewoon oorgeneem is om met die oorhoofse beleidsdokument te strook, maar dan moet hierdie feit eksplisiet gestel en gekontekstualiseer word deur ook ondubbelsinnig te sê dat die universiteit beslis die taal Afrikaans as die inheemse taal beskou wat dit is. Dit is immers ook hoe taalkenners dit beskou.

    Kundiges uit verskeie vakgebiede maak dit oor dekades duidelik dat om ’n persoon se taal te negeer, hulle menswees negeer, en om selfs net implisiet te maak asof Afrikaans, en dus Afrikaanssprekendes, nie eintlik hier hoort nie, is derhalwe skokkend. Aangesien die konsepbeleid stel dat dit bygewerk kan word met relevante terminologie, versoek ons dat hierdie growwe mistasting reggestel word.

    ‘Afrikaans verklein’

    Ander tersaaklike punte in die konseptaalbeleid word kortliks hieronder genoem:

    • Die definisie van “vertaling” lees, ironies, soos ’n swak vertaling. Woorde soos “gehalte”, “kwaliteit” of “gehalteversekering” kom nêrens voor nie. Daar word genoem dat professionele vertalings “goed afgeronde” produkte “moet” wees, maar sonder enige verwysing na hoe die gehalte verseker sal word. Dit blyk gereeld uit informele terugvoer dat studente wat opvoedkundig van Afrikaans gebruik wil maak, swak vertaalde materiaal kry wat hulle noop om die Engelse materiaal te benut, met die gepaardgaande potensiële pedagogiese benadeling – dit is as daar wel iets beskikbaar gemaak word. Dit is ’n enorme tekortkoming in die beleid as daar geen proses vir gehalteversekering geëkspliseer word nie en ook geen kanaal vir klagtes oor gebrekkige toepassing van daardie versekering nie. Hierdeur word veeltaligheid en Afrikaans ondermyn.
    • Die kontekstuele faktore ter sprake by die gebruik van Afrikaans, Engels en isiXhosa, noem glad nie die beduidende akademiese, professionele en internasionale waarde van Afrikaans nie, maar wel Engels s’n. Ons vertrou dat hierdie fout reggestel sal word sodat dit nie lyk asof die waarde van Afrikaans verklein of verswyg word nie.
    • Die begrip “pedagogies verantwoordbaar” word verklaar, maar die verwante term “redelikerwys uitvoerbaar” staan nie daar nie. Hierdie vae en poten­sieel problematiese term moet duideliker gesistematiseer word deur minstens iets soos ’n metingsinstrument of verbandhoudende oorwegings eksplisiet te stel, anders lyk dit asof die US ’n agterdeur oophou vir enige afwyking van die beleid om ex post facto goedgemaak te word.
    • Daar is geen aanduiding van wie die medewerkers aan die beleid was nie.
    • In meegaande korrespondensie word gewag gemaak van die feit dat die huidige taalbeleid “grondwetlik geregverdig” is en dat die “proses om die beleid te aanvaar” aan bepaalde maatstawwe voldoen het. Die gereelde herhaling van hierdie gegewens kan gelees word as implikasie dat die taalbeleid eintlik bo kritiek verhewe is. Dit moet liefs eksplisiet genoem word dat nie een van hierdie twee stellings werklik ’n empiries of vakkundig gefundeerde uitspraak maak oor (a) die gehalte van die huidige taalbeleid of (b) die sukses en gevolge van die implementering daarvan nie.
    • Hier is reeds ’n nuwe konsepbeleid saamgestel waarop kommentaar gevra word voordat daar duidelik terugvoer gegee is oor die effekte van die implementering van die huidige weergawe. Beleidshersiening moenie as ’n administratiewe oefening gedoen word bloot omdat dit nou tyd is daarvoor nie. Dit moet gedoen word binne ’n duidelik geformuleerde vakkundige raamwerk wat werklike beleidseffekte en -uitkomste stel en in ag neem. Daar is immers geen rede om ’n beleid te hersien anders as om daarop te verbeter nie.

    Vervolgens ontstaan etlike vrae:

    • In hoe ’n mate het die huidige taalbeleid aan die gestelde doelwitte voldoen?
    • Wat het sedert 2015 met die Afrikaanse aanbod aan die universiteit gebeur?
    • Watter gevolge het die taalbeleid gehad?
    • Is data hieroor ingesamel, verwerk en openbaar gepubliseer? Indien wel, waar is dit verkrygbaar? Indien nie, waarom nie, en op grond waarvan word hierdie hersiening dan onderneem?

    Stilbly ook ’n antwoord

    Die vroeër vermelde indruk dat diegene wat Afrikaanssprekend is nie in gelyke mate op ons kampusse (be)hoort as hul Engelssprekende eweknieë nie, word versterk in die tweede aspek wat in hierdie brief aan bod kom, naamlik die openbare diskoers vanuit die universiteit waar dit Afrikaans betref, en die universiteit se omgang met Afrikaans in die algemeen.

    ’n Onlangse illustrasie is die debakel oor beweerde gevalle van die afdwing van Engels in sekere omgewings tydens die verwelkomingstyd.

    Die universiteit het hierna in die media gesê dat die afdwing van Engels “nie beleid” is nie. Daar is egter nie duidelike tekens, minstens wat ons kon opspoor, van ’n formele ondersoek en planne vir ’n hoëvlak-regstelling, indien dit uiteindelik nodig blyk, nie.

    Diegene wat reeds vyandig gestem is teenoor ons instelling kry sodoende skietgoed om verdere reputasieskade te berokken, en gemoedere loop hoog op grond van ongetoetste bewerings.

    Die media gons oor hierdie saak en studente vertel in informele kontekste van hul eie soortgelyke ervarings, maar die universiteit se topstrukture bly in die oë van die publiek net stil. Wat maklik hieruit afgelei kan word sonder die nodige regstelling, is dat die inhoud van die bewerings óf implisiet goedgekeur word, óf nie as ernstig geag word nie.

    Dit is tyd dat ’n senior lid van die universiteitsbestuur ’n duidelike standpunt daaroor inneem en versekering gee dat daar ’n deursigtige ondersoek sal wees om die bewerings as waar of onwaar te bewys, en dat daar konkrete optrede sal wees as hier wel eentaligheid afgedwing is of ’n atmosfeer geskep is waarin eentaligheid implisiet of eksplisiet die enigste aanvaarbare opsie is. Stilbly is ook ’n antwoord, soos die spreekwoord lui.

    Afjakke

    Ons ervaar in ons eie departement wel toenemend dat studente verbaas is dat hulle in Afrikaans met hulle dosente mag kommunikeer. Studenteleierskapstrukture (en selfs ander formele universiteitsomgewings en -strukture) moet gereeld daaraan herinner word om hulle materiaal tog in Afrikaans ook beskikbaar te stel. Versoeke vir die gebruik van Afrikaans word boonop in baie gevalle doodgewoon geïgnoreer of selfs afgejak.

    Dit raak ook al hoe meer algemeen dat bepaalde stukke amptelike korrespondensie eers net in Engels versprei word met ’n belofte dat die Afrikaanse weergawe daarvan op een of ander latere stadium of ander plek sal verskyn. Dit is moontlik nog regverdigbaar wanneer dit werklik oor besonder dringende sake gaan, maar nie andersins nie.

    Hierdie stand van sake gaan vir ’n betekenisvolle deel van die studentegemeenskap gepaard met persoonlike spanning en hoogs waarskynlik ook met opvoedkundige benadeling.

    Dit sal goed wees as die universiteit wys dat daar erns is oor veeltaligheid deur hierdie soort skadelike praktyk doodgewoon stop te sit. Dit plaas Afrikaans by verstek in ’n sekondêre posisie en dwing diegene wat Afrikaans gemakliker lees om maar die Engelse weergawe te lees as hulle ewe op hoogte as hulle Engelse kollegas of medestudente wil wees.

    Daar bestaan ook skynbaar die wanpersepsie dat personeellede wat Engels verstaan, hoewel dit nie hul eerste taal is nie, outomaties ook gemaklik hul hoëvlak- akademiese werk in Engels kan doen.

    Die implikasies van ’n verlies aan byvoorbeeld kommunikatiewe nuanse wanneer daar slegs in ’n dosent en studente se tweede taal gekommunikeer word, is so ver ons kan vasstel nie grondig ondersoek as deel van die opstel van ’n beleid wat duidelik toenemend in daardie rigting mik nie. So ook nie die verlies aan diepte en rykheid van die opvoedkundige ervaring vir byvoorbeeld die Engelssprekende student wat nou geen blootstelling aan ’n tweede akademiese taal kry nie.

    Mikroaggressie

    Die soort handelinge hierbo genoem, wat ’n seleksie voorbeelde is en geen omvattende opgawe nie, staan in die kader van die sosiale geregtigheid bekend as mikroaggressies – doelbewuste óf onbedoelde opmerkings, praktyke of handelinge wat vooroordeel teenoor ’n bepaalde groep of persoon, gewoonlik ’n minderheid, uitdruk.

    Dit kan iets so klein wees soos om ’n student met ’n Afrikaansklinkende naam en van te komplimenteer oor hulle “goeie Engels”, of so grof soos om enige versoek dat die universiteit deursigtig en verantwoordbaar met Afrikaans omgaan, af te maak as ’n politiese of etniese stryd.

    Dit is tipies nie die groot amptelike gebare wat hierdie soort aggressie(s) versinnebeeld nie, maar eerder ’n verskeidenheid kleiner opmerkings of optredes wat elkeen op sigself onbenullig kan lyk, maklik as onskuldig afgemaak word en nie noodwendig doelbewus kwetsend is nie, maar saam bydra tot ’n vyandige omgewing en atmosfeer.

    Die universiteit moet kennis neem daarvan dat Afrikaanssprekende studente gereeld die slagoffers is van hierdie soort mikroaggressie op grond van hulle moedertaal; iets wat die universiteit onderneem om te respekteer, te benut en beskikbaar te maak wanneer hulle dit nodig het. En die universiteit moet erns maak daarvan om te verseker dit word wel gedoen.

    Ons noodsaaklike transformasie kan nie plaasvind deur die lewensruimte van sekere studente in te perk omdat hulle taal nog in enkele persone se oë ’n uitgediende negatiewe politieke konnotasie het nie.

    In die tagtigs beskryf Ruiz drie oriëntasies teenoor taal en veeltaligheid wat vandag as paradigmas beskou word: Ons kan dit sien as ’n probleem, as ’n reg, of as ’n hulpbron.

    Ons hoop die universiteit kan die dringend noodsaaklike kopskuif maak dat werklike veeltaligheid eerder as slegs Engels, en daarmee saam die benutting van die enorme hulpbron wat Afrikaans is, nie net die mees wetenskaplik verantwoordbare pad vorentoe is nie, maar in ons land ook die mees etiese een.

    Met besorgdheid,

    Die Departement Afrikaans en Nederlands

  • Brief: Afdwing van Engels flankeer met volksmoord

    Brief: Afdwing van Engels flankeer met volksmoord

    Ek het gister afgekom op ‘n brief wat ek op 28 Februarie 1996 aan Rapport geskryf het vir publikasie op die brieweblad. Dit het nie verskyn nie.

    Hier volg die brief verbatim wat ek nou vir oorweging stuur aan Praag se brieweblad. Ek was ‘n joernalis by verskeie publikasies voordat ek as aktrise vir Kruik en ander instansies begin werk het.

    Elma Potgieter

    Geagte meneer,

    Deur Afrikaansmediumskole en Afrikaanse tersiëre inrigtings se taal van onderrig (onderwyskultuur) te wil verander en deur Afrikaans drasties af te skaal op die groot openbare kommunikasiemedium, televisie, word daar nie net ongrondwetlik (volgens die oorgangsgrondwet ) opgetree nie, (‘n taal se status sal nie aangetas of afgeskaal word nie, eerder uitgebou word) maar daar word geflankeer met ‘n veel ernstiger misdaad: Volksmoord.

    In die Suid-Afrikaanse Regskommissie se werkstuk oor Groeps- en Menseregte, Werkstuk 25, verskyn daar op p 334 die volgende oor Volksmoord:

    11.28 ‘Sedert die stigting van die VVO is vier belangrike konvensies aangegaan wat minderhede beskerm, te wete:

    i) Die Volksmoord-konvensie van 9 Desember 1948 (Die Konvensie met betrekking tot die Voorkoming en Bestrawwing van die Misdaad van Volksmoord)

    11.29 Die Konvensie bepaal dat aantasting van ‘n nasionale, etniese, rasse- of religieuse groep met die doel om dit ten dele of in die geheel te vernietig strafbaar is. Onder vollksmoord word nie alleen gereken die doodmaak van lede van die groep nie, maar ook die berokkening van ernstige liggaamlike of sielkundige leed aan lede van die groep…….’

    Kan die afdwing van ‘n ander taal van onderrig of die gedwonge integrasie van rassegroepe nie gereken word as ten minste “ernstige sielkundige leed” wat die lede van ‘n bepaalde bevolkingsgroep aangedoen word nie?

    Terloops, ek wonder nog die hele tyd wie organiseer die sogenaamde ‘studente-opstootjies’ by Afrikaanse onderwysinstellings. Nee, dit gebeur nie spontaan nie. Terugskouend het geen rewolusionêre beweging in die geskiedenis van die mensdom nog ooit spontaan ontstaan nie.

    En wat is dié betogings, optogte, sitproteste, vullisstrooiing en opstootjies met gereelde tussenposes anders as ‘n gestadige rewolusie of omvergooiing van werkende strukture?

    — Elma Potgieter

  • Dan Roodt: Waarom verengelsing so erg sleg vir ons is

    Dan Roodt: Waarom verengelsing so erg sleg vir ons is

    Sedert 1994 het dit duidelik geword dat Afrikaners op allerlei maniere deur ‘n vorige geslag leiers verraai is. Sogenaamde grondwetlike “wigte en teenwigte” is nie die papier werd waarop hulle geskryf is nie. Te oordeel aan die staat, maar ook die howe, se opvatting van Engels as hoofomgangs- en staatstaal in Suid-Afrika, is Afrikaans nie eens ‘n amptelike taal meer van  die land nie. Tensy ons onder “amptelike taal” ‘n blote soort benoeming verstaan, iets in die trant van “diere het ook regte”, maar elke dag stuur ons hulle by die duisende slagpale toe. Ek meen Afrikaans verkeer insgelyks daagliks in die taalslagpale, want telkens word dit uit nog ‘n universiteit, nog ‘n skool, nog ‘n munisipaliteit, provinsie of staatsdiensafdeling geweer.

    Terwyl daar voortdurend nuwe en beter “argumente” vir die voortbestaan van Afrikaans uitgedink moet word, hoef die voorstanders van Engels geensins hul optrede of beleid te regverdig nie. Aan die een kant geld ‘n soort “mag is reg” en aan die ander kant hoef hulle maar net te noem dat “Engels ‘n internasionale taal is” en dan verwag hulle dat jy jou bek sal hou en die Rooitaal sal praat. Die versameling van Afrikanerverraaiers en hensoppers het intussen ook aansienlik aangegroei en een van hul gunstelingredenasies, kwansuis ten gunste van die behoud van “‘n bietjie Afrikaans hier en daar” is dat “meertaligheid goed vir rassediversiteit is”. Verder word daar konstant allerlei geluide gemaak oor “moedertaalonderrig”, dikwels deur mense wie se eie bloedjies reeds op ‘n Engelse skool verkeer. Sover ek verstaan, stuur die meeste joernaliste by Naspers se Afrikaanse publikasies en media byvoorbeeld reeds hul kinders na Engelse skole. Die voorbeeld is deur Tim du Plessis gestel, wie se dogter op ‘n Engelse skool was en aan die Universiteit van Kaapstad – daardie giftige Boerehaatinstelling – afgestudeer het.

    Vir die doeleindes van my huidige argument, neem ek aan dat daar nie werklik ‘n goeie rede is waarom Afrikaans behoort voort te bestaan nie, net so min as wat daar ‘n goeie rede is waarom die mensdom of planeet Aarde behoort voort te bestaan. ‘n Mens kan seker voorhou dat alles op aarde, waaronder Afrikaans, deel uitmaak van die Skepping en daarom bestaansreg het, maar gewoonlik maak dié argument nie veel hond haaraf teenoor die aggressief progressiewe en sekulêre voorstanders van Engels nie. Dus neem ek hier aan dat, soos Jean-Paul Sartre eens gesê het: “Nee, die heelal bly donker”, en dus sinneloos. Terloops, dié woorde verskyn as motto by Breyten Breytenbach se bundel kortprosas, Katastrofes, wat in 1964 by Afrikaanse Persboekhandel verskyn het. Dit druk ‘n soort Westerse pessimisme en moegheid uit, waaraan vele verengelsde Afrikaners ook lei.

    Engels, veral in Suid-Afrika, speel egter ‘n uiters funeste rol. Trouens, ek sou selfs beweer dat Engels in ons land tot volksmoord en misdade teen die mensdom lei. (Noem dit “stelling een”.) Waarom sê ek so? Wel, daar is reeds getuienis daarvan, want toe Sargent en Lord Alfred Milner teenoor mekaar die konsentrasiekampe vir Boerevroue en -kinders geregverdig het, het Sargent onder andere gesê:

    “We must appeal to England, and ask the sisters and daughters of those who have been fighting for the Empire to come out and complete that part of the work which their male relatives are unable to accomplish. Our military police had gathered the greater part of the child population into these camps and … I feel that the opportunity during the next year of getting them all to speak English is golden”.

    Die voorstanders van Engels mag nie meer Britse imperialiste wees nie, maar hulle bly steeds Engelse imperialiste, dus mense wat Engels as heersende taal agressief wil uitbrei. Boonop was die huidige geslag ANC- en SAKP-leiers eens terroriste wat bomaanvalle op onskuldige burgerlikes geloods het.

    Panyaza Lesufi

    Dit lei tot my tweede stelling teen Engels: In Suid-Afrika spruit Engelse kultuurpolitiek steeds uit ‘n sin vir heerssug en terreur. Nie net ontken die Engelsgesindes alle norme van taalgelykheid of taalregte nie, maar hulle ontken die reg op lewe self. ‘n Mens hoef maar net te sien hoe die Gautengse LUR vir onderwys, Panyaza Lesufi, optree om te besef dat my stelling juis is.

    As ‘n derde stelling: Engels in Suid-Afrika is geen normale taal soos Engels in Engeland of in die VSA nie. Dit word met beide kolonialisme en kommunisme verbind. Die leidende Engelse figure, of dit nou skrywers (soos Nadine Gordimer) of intellektuele (soos Jeremy Cronin of Joe Slovo) of predikante (soos Trevor Huddleston) is, was almal kommuniste of radikale sosialiste wat hul bepaalde totalitêre siening op die res van die samelewing wou afdwing. Dus: Engels is kakiebos, ‘n koloniaal-kommunistiese onkruid hier by ons wat vir ons tot dusver net rampspoed beteken het en vorentoe in verdere volksmoord en menseregteskendings gaan ontaard.

    Dit amuseer my nogal dat die teenstanders van Afrikaans voortdurend die Soweto-onluste van 1976 moet ophaal. Op sy beste is dit ‘n tweesnydende swaard, want bewys dit nie óók dat Engels tot die afbrand van skole en die ontwrigting van opvoeding lei nie? Oor die afgelope jaar of meer is ongeveer 30 skole in die Limpopo-provinsie afgebrand. Dit is skole waar Engels as onderrigmedium gebruik is. Die voorstanders van Engelse heerssug brand daarom dikwels skole af, waar Engelse amptenare soos Lesufi nie skole terroriseer, afdreig of die ouers en beheerrade op totalitêre wyse van hul regte ontneem nie.

    Verder (stelling vier): Engels lei tot eentaligheid en onkunde. Die meeste ingeligte Engelssprekendes wat ek ken, erken ten minste die bestaan van ander tale en kulture, asook dat sodanige tale en kulture inherent waardevol is. Vele Engelse skrywers soos die Romantiese digters van die negentiende eeu, George Orwell, D.H. Lawrence, Ezra Pound, T.S. Eliot, Oscar Wilde, die Amerikaners Henry James en Ernest Hemingway en James Joyce het Frans geken, asook in Parys gewoon. Die hedendaagse Suid-Afrikaanse gedagte dat alle kennis en insig slegs van een taal – Engels – afhang, is bedenklik en word selfs nie eens in ander Engelssprekende lande gehuldig nie! Plaaslike anglomane demonstreer dikwels ‘n barbaarse onkunde en haat teenoor ander kulture, spesifiek die Afrikaanse kultuur.

    Samehangend hiermee, as ‘n vyfde stelling: Engels sonder ons af van Europa en ons Europese erfenis. Suid-Afrika het as ‘n Europese, spesifiek Nederlandse, vestiging ontstaan. Vandaar dus die internasionale afkorting vir die land: ZA, wat staan vir “Zuid-Afrika”. Dwarsdeur ons hele geskiedenis is veral Afrikaners voortdurend vanuit Europa beïnvloed en was daar ‘n wisselwerking met veral Noord-Europese lande waar tale wat aan Afrikaans verwant is, gepraat word: Nederland, Vlaandere, Duitsland, Oostenryk, Switserland, Skandinawië. Die geprogrammeerde uitwissing van Afrikaans soos dit tans geskied, gaan ons vir seker van so ‘n wisselwerking in die toekoms beroof.

    Dan: verengelsing lei tot Zimbabwifisering (stelling ses). Soos ek reeds hier bo genoem het, is die Suid-Afrikaanse Engelse kultuur radikaal-links, ekstremisties, selfs terroristies en daarom verwant aan die soort denkbeelde wat daar noord van die Limpopo in Zimbabwe heers. Dit spreek vanself dat die volslae verengelsing van ons land tot dieselfde soort absurde Afro-Saksiese, anti-blanke heerssug soos in Zimbabwe onder Robert Mugabe en sy ZANU PF sal lei. Trouens, so ‘n Afro-Saksiese heerssug is reeds by ons voelbaar.

    Sewende stelling: verengelsing lei tot die verdomming van Afrikaners. Daar is geen Afrikaner so dom soos een wat verengels het nie. Nie net het so ‘n persoon ‘n erfenis van etlike duisende jare (die eerste opgetekende waarneming van Nederlands is deur die Romein Tacitus gedoen) afgesweer nie, maar in die praktyk assimileer sulke mense juis by die laagste gemene deler van Engelsheid. In dié opsig verteenwoordig verengelsing ‘n verghwarring by Afrikaners, want ‘n hoë kultuur, ‘n kultuur van Noord-Europese oorsprong omgewe van letterkunde, musiek, styl en verfyndheid, word verruil vir ‘n ontwortelde Engelse kultuur van die massa. Soos die “Franskiljons” van België, raak sulke mense veral hatig op Afrikaans, as ‘n oordrewe blyk van hul nuwe lojaliteit jeens Engels en Engelsheid. Weereens is die verengelsde Naspersjoernaliste soos Adriaan Basson of Max du Preez goeie voorbeelde van dié sindroom.

    In die lig van bogaande sewe stellings, gaan veral die Afrikanerbevolking nie verengelsing oorleef nie. Dit gaan tot ons ondergang lei en kan selfs in fisieke volksmoord ontaard soos wat die atawistiese Engelse idees van die negentiende eeu begin oorheers. Ook die totalitêre, kommunistiese Engelsheid van die twintigste eeu wat ons met Slovo en Cronin, asook hul vele dissipels soos Mandela of Blade Nzimande, verbind, hou vir ons ‘n lewensgevaar in.

    Ns. Terwyl ek dié geskryf het, het ek tydens ‘n internetsoektog ‘n ou stuk van my ontdek wat hierby aansluit en blykbaar nie hier op Praag beskikbaar was nie. Daarom word dit nou ook hier geplaas, hoewel met die oorspronklike verskyningsdatum rondom 2006:

    Dan Roodt: Koos Kombuis en die verghwarring van die Afrikaner

     

  • Dan Roodt: Verontengelsing: om aan die Afrikaner se Engelse probleem te ontkom

    Dan Roodt: Verontengelsing: om aan die Afrikaner se Engelse probleem te ontkom

    As ‘n mens na ons geskiedenis kyk, is dit helder dat Suid-Afrika sonder Engelse veel beter daaraan toe sou gewees het. Sonder liberale en/of kommunistiese Engelse wat konstant die swartes teen ons opsweep, sou ons en die diverse stamme rondom ons baie goed klaargekom het. Dit hou selfs vandag nog aan: skakel net soggens Radio 702 aan, en u sal besef dis ‘n suiwer wonderwerk dat ons nie voor die voet deur swartes uitgewis word nie, want dis wat die propaganda wil hê.

    Iewers op my rak het ek ‘n boek deur ‘n Ier genaamd T.B. Floyd: The Boer nation’s English problem: The story of a small white nation in Southern Africa and its struggle to exist. Maar dit gaan oor ons geskiedenis, wat min of meer bekend is. Of dalk juis nie! Want daar het mos nou ‘n hele geslag op die skoolbanke grootgeword wat slegs aan Engelse propaganda blootgestel is, en nie eens weet van die Groot Trek of die Vryheidsoorloë nie.

    Maar ek is meer begaan oor die hede, die hier en nou. Ek dink nie daar was al ooit ‘n tyd toe Afrikaners so onder Engelse invloed — nee, Engelse oorheersing, Engelse hegemonie — verkeer het as juis tans nie! Luister maar hoe Afrikaners praat: “Ek hardloop my besigheid”; “die show was awesome“; “ons moet die probleem aanspreek”… In die Afrikastyl word geen probleem ooit opgelos nie, jy “spreek hom net aan”. Goeiedag, mnr. Die Probleem, sal u koffie of tee neem? Die enjin is klaar Engels, dis net dele van die bakwerk en die plakker op die agterbuffer wat nog so ‘n bietjie Afrikaans is, of voorgee om dit te wees.

    Vergeet van “verlig” en “verkramp”: die enigste twee politieke begrippe wat vandag saak maak, is verengelsing en veral sy teenoorgestelde: verontengelsing. In die vroeë dae ná 1948 het die Afrikaner (in ‘n mate) verontengels. Dis omtrent die enigste tyd in ons geskiedenis dat ons werklik vooruitgegaan het. Die res was maar net oorlewing, die gekreun van die galeislaaf onder die sweepslae van ‘n Engelse lord.

    Gepraat van “verlig” en “verkramp”, wat blykbaar deur FW se broer Wimpie uitgedink is, dis so tipies Engels. Dit druip van die snobisme, die neerbuigendheid teenoor die “hairyback Boer”! Wie wil in elk geval “verkramp” wees? Dis ‘n belediging, en Engelse spesialiseer in beledigings, bedek of onbedek. Omdat Engeland ‘n eiland is, hoef sy nog nooit ‘n oorlog op eie bodem te geveg het nie, behalwe miskien teen die Noormanne. Daarom voer sy ‘n woorde-oorlog, ‘n semantiese oorlog. Nodeloos om te sê, het die Afrikaner in die onlangse verlede elke semantiese veldslag loshande verloor. Ons is deur die BBC en die linkse, skynheilige Guardian oorwin. Want, hoe links en marxisties die Guardian-joernaliste ook al mag wees, hulle stuur steeds hul bloedjies na private skole… Die sogenaamde Britse “public schools” wat juis nie openbaar is nie. Dit lees ek onlangs.

    Willem de Klerk, die vader van die verlig/verkramp-digotomie, was ‘n Engelsman, net soos sy broer FW wat vir die Engelse hul “multikulturele” droom en Endlösung der Afrikanerfrage bewaarheid het.

    Die hele gedoente rondom Zuma en die Guptas irriteer my nameloos. Goed, waarskynlik het hulle geld gesteel of korrupsie gepleeg. Maar hoeveel geld het die Engelse nie al in Suid-Afrika gesteel nie? Want vir elke transaksie wat ‘n swart politikus in dié land pleeg, is daar iewers ‘n Engelse bankier of verkoopsman of swendelaar wat insgelyks sy miljoene sáám verduister. En die arme Afrikaner werk net harder en betaal meer belasting, want sien, “ons probeer net oorleef”. Die galeislawe kreun en smeek om genade.

    Die hele Afrikanerelite van ons tyd is so te sê reeds Engels. Al die senior Naspersjoernaliste — wit en bruin — het hul kinders Engels grootgemaak. Dan praat ek nie eens van skepsels soos Max du Preez, Adriaan Basson en Christi van der Westhuizen nie. Eintlik, as mens mooi die logiese gevolge van hul standpunte ontleed, bepleit hulle Afrikanervolksmoord, net soos Julius Malema. Dis net ‘n effense stylverskil.

    Maar wat nou van Soliforum, Flip Buys en Kallie Kriel, die volk se “redders” soos hulle hul dikwels voordoen (solank jy ‘n debietorder teken)? Kallie Kriel is meer Engels as Peter Bruce van die Business Day wat omtrent “God Save the Queen” in die stort neurie. Dis vir my interessant dat Kallie na Afriforum as ‘n “burgerregte-organisasie” verwys. Dit klink na ‘n direkte vertaling vanuit die Amerikaanse Engels, “civil rights organsation”, ‘n flou poging om jou as Engels en polities korrek voor te doen. En natuurlik “beveg” Afriforum kliphard “rassisme”! Hoe meer die Engelse media Afriforum as “rassiste” uitskel, hoe harder gaan Kallie Kriel en Ernst Roets soos egte Amerikaanse “kloekserwatiewe” poog om hulle verkeerd te bewys en harder as enige swart Engelsman op rassiste jag te maak. Dis skynheilig, dis Engels.

    Sommige Engelse in Suid-Afrika praat net slegter Engels as ander…

    Om rassisme te beveg, verteenwoordig vandag die apoteose van Engelsheid. Hier is ‘n videogreep vanaf die BBC waarin ‘n kleurlingtransgeslagpersoon hom of haar (want “sy” dra vroueklere) soos volg oor “die wit ras” uitlaat:

    “The uncomfortable truth is that the white race is the most violent and oppressive force of nature on earth.”

    As ek terugdink oor my lewe, dan lyk dit asof ek gedurig probeer het om, soos Andries Hendrik Potgieter, van Groot Brittanje en Engelsheid af weg te trek. Ek onthou toe ek jonk was, het ek baie Engelse boeke gelees, maar dit was alles vertalings van Europese boeke. Engels was vir my ‘n manier om van Engels af te probeer wegkom. Toe ek eers Frans kon lees, was dit vir my ‘n groot verligting dat ek nie meer Engels hoef te lees nie. Op my besoeke aan Nederland en Vlaandere het ek ontdek dat ‘n geweldige hoeveelheid boeke uit ander Europese tale ook in Nederlands vertaal is. As dit maar net in Suid-Afrika beskikbaar was, of in die Nasperspublikasies geresenseer en bespreek sou word. Maar ons weet dat Naspers deesdae ‘n Engelse maatskappy is wat hom nie eens aan Afrikaanse publikasies steur nie, wat nog te sê Nederlandse publikasies.

    A.H. Potgieter het op 28 Augustus 1841 aan Pretorius geskryf:

    “Nou oor die Brit … terwyl u wel my daarom vra, ek wil my in regverdigheid onder geen Brit, nog onder geen moondheid in die wêreld onderwerp nie, en is geen Brit nie en hoop en vertrou dat ek dit ook nooit mag word nie … en wil liewers tien tree voorwaarts gaan as een agteruit.”

    Of dit nou die DA of die ANC is, verkeer die hele Suid-Afrika tans onder Engelse regering. Die feit dat die Kaap tans sonder water is, is vir my die grootste grap van almal. In weerwil van hul louwarm Afrikaansheid, het die vorige NP-regering darem nooit ‘n hele provinsie sonder water gelaat nie. Iewers was daar darem Afrikanerbeplanners en ingenieurs wat na sulke dinge omgesien het.

    Toenemend word die georganiseerde Afrikaanse kultuur — in die mate waartoe dit nog bestaan — onder kleurlingbestuur geplaas. Ek dink dit pas ook die Engelse. Hulle het nog altyd Afrikaans as ‘n mindere inboorlingkultuur en -taal gesien. Male sonder tal het Engelse teenoor my al na Afrikaans as ‘n “vernacular” verwys, iets wat jy nie in die hof of op universteit behoort te gebruik nie. Die kleurling hunker na Engels soos ‘n hert na waterstrome, as ek die psalm reg onthou. Leon Lemmer het dit elders hier op PRAAG geboekstaaf, hoe elke kleurling wat in ‘n gesagsposisie aan ‘n universiteit of elders verkeer, alles voor die voet verengels.

    Terloops, ek dink nie Soliforum het al ‘n enkele hofsaak in Afrikaans gevoer nie; Engels is vir hulle goed genoeg. Maar hulle “veg baie hard vir Afrikaans”!

    Wat my betref, het ek my suksesvol verontengels. Hoewel ek hoofsaaklik in Johannesburg tussen Engelse grootgeword het, kon hulle my nooit assimileer nie — anders as menige ander Afrikaner wat na slegs enkele jare se verblyf hier volkome integreer en verengels. Dit klink seker net beter by die werk as jy sê: “Ek het Kosie nou by St. Stithians ingeskryf.”

    “Verlig” en “verkramp” was sulke onnosele, klakkelose clichés wat deur die Engelse De Klerks uitgedink is. Of nie eens uitgedink nie, dis so half uit Engels vertaal, soos “burgerregte” of “om jou besigheid te hardloop”. Dis bloot in naam Afrikaans; die denke (of gebrek daaraan) is suiwer Engels: Afrikaners moet beledig word, saggemaak word, daarom noem ons hulle “verkramp” of “reaksionêr” of “konserwatief” of “Calvinisties”, “rassisties”, ens.

    Daareenteen is “verontengelsing” ‘n magtige begrip. Dit laat ‘n mens byna terugdeins. Hoe kan ons ons van die empaaier bevry? Of selfs net, soos A.H. Potgieter en die ander Voortrekkers, daarvan wegtrek? Op ‘n stadium toe die polities korrekte Kaapse skrywer Etienne van Heerden nog met my gepraat het, het hy my iewers in ‘n kafee in Kaapstad vertel dat Albie Sachs aan hom gesê het: “English is the language that you breathe, Etienne.” Waarmee Sachs aan hom wou oordra dat Suid-Afrika eintlik nou Engels is en dat alles waarvoor ons voorouers getrek en gestry het eintlik tevergeefs was. Waarop Van Heerden hom geantwoord het: “No, Albie, English is the language that you breathe, not me.”

    Verontengelsing, soos ek reeds hier bo gesuggereer het, begin by jouself. Jy moet elke gewoonte, elke gedagte, elke woord wat jy uiter, ontleed om te bepaal of dit nie dalk Engels is nie. Afrikanerskap gaan oor egtheid. In die meeste Noord-Europese kulture, waarvan ons afstam, is egtheid verskriklik belangrik.

    Van my studentedae af het ek my van politieke korrektheid en kommunisme probeer bevry. In ons tydvak is die Anglo-Amerikaanse kultuur deurdrenk van politieke korrektheid en kultuurmarxisme. Dis omtrent al waaroor dit gaan: wees swart, wees gemeng, wees gay, wees trans, wees anti-blank. Bowenal: wees dekadent. Saam met die verengelsing van die Afrikaner het ‘n groot stuk dekadensie gekom. Ons het nog nie eens begin praat oor hoe dekadent ons geword het nie. Trouens, vir Naspers en Media24 is dekadensie iets positiefs: hoe meer losbandig, gesuip, bedwelm, verward, verdom die Afrikaner kan raak, hoe beter. Want dan aanvaar ons mos die Engelse oorheersing soveel makliker, nie waar nie?

    Moenie ‘n Engelse ontbyt eet nie: dis ongesond! Spek en eier is gif. Bly weg van die Wimpy en die Spur, veral die Spur, die Mugg & Bean en elke Engelse of pseudo-Amerikaanse eetplek.

    Ken jy my nou?
    Het jy die spieël gesien
    en ken jy jou?
    Wanneer jy wil vlug
    uit die stad wat brand,
    dan vlug ek saam
    soos ‘n vrou aan jou hand.

    Só het NP van Wyk Louw in “Ballade van die bose” gedig. En Engels, veral in hierdie land, is boos. Dis vernietigend. Sekerlik is dit nie toevallig dat die koms van Engeland na die Noorde van die land in die negentiende eeu met volksmoord saamgeval het nie, ewe seer as wat die huidige intense verengelsing weereens met ‘n tweede volksmoord op ons mense saamval nie.

    Ons sal van vooraf moet begin. Die postmoderne filosoof by wie ek in Frankryk gestudeer het, Gilles Deleuze, het iewers in ‘n heel ander konteks geskryf: “maak tabula rasa”. Vee die lei skoon. Ons lei is ‘n Engelse lei, vol Engelse woorde en begrippe: “verlig”, “verkramp”, “rassisme”, “laer trek”, en someer. ‘n Engelsman wat in sy belang optree, bevorder menseregte. ‘n Afrikaner wat dit doen, “trek laer”; ons ken dit mos.

    Ons moet aan maniere dink om ons te verontengels. Ons voorouers het Afrikaanse skole en kerke begin, die Bybel vertaal en ‘n letterkunde geskep. Ons teer steeds op hul reusebydrae. Maar dis nie meer genoeg nie. Ons sal self veel méér moet doen. Een manier waarna ek reeds verwys het, is ‘n soort geestelike terugkeer na die oorsprong, na Europa. Die feit dat Engeland hom aan die EU onttrek het, is eintlik ‘n bedekte seën vir ons. Dit bring vanself ‘n verwydering tussen die Europeërs en die Engelse mee. Hopelik begin Europa meer selfstandig na Suid-Afrika ook kyk, en nie net deur die bril van die Boerehaat-BBC en –Guardian nie.

    Die stryd teen Engels in Suid-Afrika moet na Europa uitgebrei word. Ek verstout my om te sê dat Afrikaans eintlik ‘n beter lingua franca vir Europa sou kon wees as Engels, veral in die huidige identitêre tydvak! Ons taal bevat steeds iets van ‘n oer-Europa, van die Hanse, toe vele Germaanse dialekte ook vermeng en vereenvoudig geraak het. As ‘n mens boeke uit Europese tale, veral Duits, Nederlands, Sweeds, Deens, ens., in Afrikaans begin vertaal, besef jy dit. Afrikaans is ‘n produk van die Nederlandse Goue Eeu, die sewentiende eeu, die eeu van Jan van Riebeeck en 1652. Ons beskik oor ‘n trotse geskiedenis, eeue lank al. Ons moet dit net deur die mis van verengelsing herontdek.

    Engeland is besig om, soos onder die bloeddorstige en fanatiese Cromwell, heeltemal kranksinnig te raak. Hulle smyt mense deesdae in die tronk vir polities inkorrekte twiets. Dis die nuwe Sowjetunie. Dit kan gevaarlik wees net om Engeland te besoek, as jy nie die nuwe geloof van politieke korrektheid en kultuurmarxisme aanhang nie. En natuurlik werk die plaaslike Engelse en hul Afrikanermeelopers kliphard om ook van ons land ‘n soort goulag à l’anglaise te maak…

    Die keuse is onverbiddelik: óf ons gaan verontengels óf ons gaan omkom.

  • Lesufi dwing 2 Afrikaanse hoërskole om Engelse klasse in te stel

    Lesufi dwing 2 Afrikaanse hoërskole om Engelse klasse in te stel

    Panyaza Lesufi, die anti-wit, anti-Afrikaanse LUR vir onderwys in Gauteng het Hoërskool Overkruin en Hoërskool Montana in Pretoria gedwing om Engelse klasse in te stel.

    Die twee skole het gister gepoog om Lesufi se verengelsingsaanslag af te weer deur ‘n dringende aansoek in die Noord-Gautengse Hooggeregshof in Pretoria te loods. Die saak is egter van die hofrol geskrap, waarskynlik omdat die regter nie die dringendheid wou toelaat nie.

    Lesufi het beveel dat elk van die twee Afrikaanse skole nou “moet plek vind” vir ‘n ekstra 40 leerlinge. Blykbaar is daar ‘n Engelse skool in die omgewing maar die swart ouers wil nie hul kinders daarheen stuur nie.

    Lesufi, wat reeds voorheen Afrikaanse skole met verengelsing gedreig het, het gesê: “Die geriewe van ons skole behoort aan al die kinders van Suid-Afrika.”

    Lesufi het gister gesê dat hy ten minste veertig Engelstalige leerlinge op die skole gaan “aflaai”. Met die toestroming va onwettige immigrante uit die hele Afrika, bestaan daar ‘n tekort aan skoolgeriewe vir ten minste 40 000 kinders in Gauteng.

    Terwyl skole in Soweto leegloop vanweë die onderwysers se swak reputasie, het die Gautengse onderwysdepartement gister ‘n nuwe laerskool in die gebied geopen, wat na Winnie Mandela vernoem is. Dit beskik volgens woordvoerders oor “uitstekende geriewe”.

  • Dan Roodt: Stuur gerus jou kind na ‘n Engelse skool (nie)

    Dan Roodt: Stuur gerus jou kind na ‘n Engelse skool (nie)

    ‘n Mens hoor deesdae van al hoe meer Afrikaners wat hul kinders na ‘n Engelse skool wil stuur. Dis nogal moeilik om te verstaan, maar dit blyk dat die hoofrede waarom ouers dit doen, is om hul eie Engels te verbeter. Gewoonlik kom die ouers van die platteland of van grondig Afrikaanse dele van Pretoria of die Rand af en voel hulle selfbewus oor hul eie vermoëns om die Rooitaal te besig. Dalk is hulle bang hulle steek af by Julius Malema of Jacob Zuma of watter ander figure ook al die toon aangee as dit by Suid-Afrikaanse Engels kom.

    “I frou him wif a ball.” As jy só Engels praat, is jou bloedjies reg vir die Engelse skool, is lyk my die doktrine.

    Daar mag egter nog ander redes ook wees. Miskien dink jy Afrikaanse skole is te goed vir jou kind. Hy sal moet meeding met slim, blanke Afrikaanse kinders waarvan sommige in wiskunde en wetenskap ook uitblink. Jy sien nie kans daarvoor nie en weet dat Engelse onderrig in Suid-Afrika volstrekte middelmatigheid verseker. As iemand wat talent en die ontwikkeling daarvan verafsku, is jou kinders op ‘n Engelse skool daarvan verseker dat hulle in middelmatigheid gaan versink.

    Blykbaar is die beste hoërskool in die land, of ten minste in Gauteng, Hoërskool Garsfontein in Pretoria. Dis nou volgens binne-inligting wat ek van iemand in die onderwysdepartement ontvang het. Min mense weet dit egter, want sien, die Gautengse onderwysdepartement, wat uit Engelse en verengelsde swartes bestaan, wil nie hê dat enigiemand dit moet uitvind nie. Dit word so te sê geheim gehou. Soos in ‘n Ayn Rand-roman waar die hele samelewing saamsweer om uitnemendheid te onderdruk of te verbied, wil niemand hê dat dié feit rugbaar word nie. Nóg minder dat Afrikaanse skole oor die algemeen stukke beter as Engelse skole presteer.

    As jy egter soos die Naspersrubriekskrywer, Tim du Plessis, van Klerksdorp af kom, nie baie goed Engels praat nie en voel jy wil met Sipho die swartbemagtigingswonder kan saampraat as dit by skole kom, gaan jy vir seker aangetrokke tot ‘n Katolieke of Anglikaanse privaatskool voel. Iets met “Sint” in die naam. Soos Sint John’s. Of Sint Stithians of Sint Peter’s of Sint Andrew’s of Brescia House of wat ook al.

    Sulke skole is natuurlik duur. R100 000 per jaar aan skoolgeld is niks buitengewoons nie. En dis nie al nie. Omdat jou duur Engelse privaat skool se standaard van onderrig so laag is, gaan jou kind ekstra lesse van ‘n private leermeester moet ontvang as hy matriek wil slaag. Gewoonlik is sulke leermeesters skrander oudleerlinge van Afrikaanse hoërskole wat tans een of ander hipermoeilike universiteitskursus draf en vir bietjie sakgeld die agtergeblewenes by Engelse privaat skole ekstra lesse gee. Agtergeblewenes soos jou bloedjies op hul Sint-skool met sy lae standaarde en swak leerkragte wat nie goed genoeg is om werk by ‘n Afrikaanse skool te kry nie…

    Een van die ironieë is natuurlik dat vele onderwysers aan Engelse skole self Afrikaners is. Nou betaal jy groot geld om jou kind deur tweedeklas- Afrikaanse leerkragte in Engels te laat onderrig. Maak dit sin? Seker nie vir ons gewone mense nie, maar vir jou, die Afrikaner wat voel jy is terug op die brug maar jou kind gaan een van daardie Van der Merwes wees wat nie Afrikaans magtig is nie, maak dit seker sin.

    As daar een ding is wat nog slegter as ‘n Engelse privaatskool is, is dit ‘n Engelse staatskool. Om jou kind in ‘n Engelse staatskool te plaas, is om hom letterlik vir die wolwe te gooi. As die Engelse privaatskool se standaard om en by 50% van die Afrikaanse skool s’n is, draai die Engelse staatskool s’n so tussen 20% en 25%.

    Maar vir jou gaan dit mos nie oor jou kind se opvoeding nie, dit gaan oor jou selfbeeld as ouer, met jou “wif” en jou “dis” en “dêt”. Jou kind moet sondebok wees vir jou eie gebrekkige uitspraak, in ‘n land waar gebrekkige uitspraak inderdaad die norm is en niemand eintlik meer daarvoor omgee nie. Trouens, om iemand op sy of haar gebrekkige Engelse uitspraak te wys, kom neer op rassisme en mag jou in die Gelykheidshof laat beland!

    Daar is nog ander, noem dit “byvoordele”, van ‘n multikulturele Engelse skool. Die kanse dat jou kind MIV mag opdoen, verhoog eksponensieel. Hier naby waar ek woon, is ‘n kliniek wat deur ons donkerder landgenote besoek word. As jy daar aankom, al is dit met ‘n verkoue, gee hulle jou sommer eers ‘n MIV-toets, net om seker te maak jy het nie óók Vigs nie. Volgens ‘n personeellid van die kliniek toets een uit elke tien van hul pasiënte positief vir MIV, dus 10%. Gegewe dié stand van sake, kan jy maar seker wees dat ‘n ewe aansienlike persentasie hoërskoolleerlinge aan jou kind se Engelse skool MIV-positief gaan wees. Miskien dink jy dis “goeie blootstelling aan die nuwe Suid-Afrika” of watter ander regverdiging jy ook al daarvoor uitdink. Kinders speel, val, kry seer, bloei en so ‘n ongeluk kan dalk in jou kind se geval lewensbedreigend raak. In weerwil van antiretrovirale middels, bly Vigs ‘n doodsvonnis.

    Maar goed, as anglofiel of anglomaan wat jou kind teen wil en dank wil verengels, is selfs die risiko van MIV die moeite werd. Niks gaan jou van sy Engelse “reënboogskool” laat afsien nie. Selfs nie eens die wete dat jou kind eerder Engels met so ‘n lokasie-aksent gaan praat as Britse Engels nie. Baie kinders op Afrikaanse skole maak daardie aksent na: “Eisj, me and my friend we smoke a zol during break, what what,” en dergelike meer. Dis nog iets wat jy moet oorweeg: danksy die wetteloosheid in ons lands, is daar dwelmhandelaars rondom elke skool, maar ten minste is dit nog taamlik taboe by Afrikaanse skole en werk hoofde en onderwysers hard daaraan om dit van kinders weg te hou. Maar Engelse skole synde “liberaal”, is die weerstand teen dwelms nie so groot nie en ons weet mos dagga is by uitstek die inheemse dwelm wat vrylik in elke swart woonbuurt beskikbaar is, dus is jou kind met al sy nuwe swart skoolmaats goed geplaas om te kan “eksperimenteer”.

    Iemand het eenkeer vir my gesê om ‘n seiljag te besit, is om met ‘n reënjas onder ‘n koue stort te staan en R200-note op te skeur. Maar dan het jy darem nog ‘n seiljag. Met jou kind by ‘n Engelse privaatskool, skeur jy R200-note op en kan min of niks daarvoor wys nie. Iemand het jou ingeloop met ‘n skoolwapen wat dalk vir jou kind ‘n pos by Anglo American gaan beteken. Skrik wakker: Anglo American is al amper bankrot en omtrent glad nie meer in die land nie. Daardie dae van “baantjies vir boeties met die regte Engelse skooldasse” is vir goed verby. Die kanse dat PW Botha terugkom, is groter as dat jou kind met sy Engelse privaatskool ‘n joppie gaan kry, want hy gaan nie kan meeding met skrander, goed opgevoede Afrikaanse kinders vanaf Afrikaanse skole wat toevallig ewe goed of nog beter as jou kind kan Engels praat nie. Boonop sonder ‘n lokasie-aksent. En hulle wiskunde en wetenskap is net soveel beter as jou agtergeblewe Engelse bloedjie met sy agtergeblewe vriende (en vriendinne).

    Toegegee, hier en daar is daar seker ‘n onderwyser by ‘n Engelse skool wat aan ‘n Engelse universiteit gestudeer het en oor ‘n soortgelyke kwalifikasie beskik as sy eweknie by ‘n Afrikaanse skool. Maar raai wat, synde iemand wat nie veel van die Engelse wêreld weet nie, anders sou jy nie so graag wou hê dat jou kind daarin opgeneem word nie, daardie Engelse onderwyser is van meet af aan by Wits, Kaapstad, Rhodes of Natal geïndoktrineer om Afrikaners en witmense te haat, in daardie volgorde. Hy het “witheidstudies” geneem, of Engelse “letterkunde” wat op dieselfde ding neerkom. Vir seker dra hy of sy nie jou kind se belange op die hart nie. Vir hom is jy en jou kind albei uit die bose…

    Dalk wil jy Australië toe emigreer en redeneer jy: “Hoe gouer my kind Engels word, hoe beter. Ek gaan mos nou in ‘n Engelse land woon en wil deel word van die Britse Statebond, met ‘n landsvlag wat die Union Jack trots vertoon.” Tensy jou kind matriek in Australië gaan skryf, moet hy dalk nog hier die eksamen slaag. Ook sal hy in Australië wat as ‘n eerstewêreldland beskou word, met kinders moet meeding waarvan die skole meer met Afrikaanse skole ooreenstem as met jou Engels-Suid-Afrikaanse skool. Hulle gaan bepaalde vaardighede van hom verwag, nie net die towerspreuk: “Ek is Engels want ek was op ‘n (sogenaamde) Engelse skool” nie.

    Dis nog ‘n neteligheid: die matriekeindeksamen, veral waar dit in Engels afgelê word. Volgens beskikbare inligting is die gehalte van die Engelse merkers wat matriekvraestelle moet merk heelwat laer as dié van die leerlinge wat hulle moet beoordeel. Foute word met die punte gemaak. Waar enige subjektiewe oordeel, soos byvoorbeeld die gehalte van ‘n opstel, ter sprake is, kan die vyftigpersentopstel ‘n negentig persent word, of andersom… Ten minste is die Afrikaanse kind nog verseker van ‘n redelike standaard sover dit die gehalte van merkers en nasieners in die matriekeindeksamen betref.

    Maar selfs al “frou” ek jou met “dis stoun” teen jou kop, gaan jy nie bes gee nie, dít weet ek. Want as jou kind se toekoms so min vir jou tel, is ons volk se toekoms vir jou nog veel minder werd. Jy is bereid om alles wat ons geslagte lank in ons taal en in ons onderwysstelsel belê het, te verloën ter wille van jou Australiese droom of om “in te pas” by ANC-Suid-Afrika. Dis die weg van die minste weerstand, of so dink jy.

    Stuur dus gerus jou kind na ‘n Engelse skool.

    Ek voel net jammer vir jou kind. Hy of sy verdien dit nie.

  • Leon Lemmer: Anton van Niekerk beskou Afrikaans as onding

    Leon Lemmer: Anton van Niekerk beskou Afrikaans as onding

    Sommige Afrikaanssprekendes gaan onverpoos voort om Afrikaans te saboteer. Aan die Universiteit Stellenbosch (US) kan Anton van Niekerk daarop aanspraak maak dat hy die aartsvader van die anti-Afrikaansbeweging is. Op Praag het ek by verskeie geleenthede kritiek op sy wilde bewerings uitgespreek. Pas het hy aan Afrikaans selfs minder bestaansreg as ooit tevore gegun (Die Burger, 15 deser, p 13). Daarmee gee hy stukrag aan die US-rektor, Wim de Villiers, se uitgesproke versugting dat die US moet verengels. Op Praag het Dan Roodt op dieselfde dag op Van Niekerk se stommiteite gereageer. Ek kon dit nie sou vinnig doen nie en sekerlik ook nie so goed soos Roodt nie. Wat ek beoog, is om Roodt se artikel met enkele gedagtes aan te vul.

    Van Niekerk se invalshoek is Maxisties: Daar moet nie vir Afrikaans geveg word nie. Afrikaners moet sonder protes buig voor diegene wat met hulle harde stewels oor hulle loop. Op hierdie manier word glo vriende vir Afrikaans en Afrikaners gewen, al kan Afrikaans en Afrikaners in hierdie proses verdwyn. Hulle verdwyning sou blykbaar in elk geval goed wees.

    ‘n Hofbevel verplig die US-bestuur om die US-raad se taalbeleid toe te pas. Nou skree Van Niekerk moord: “Wat is die implikasies as die gebruik van Afrikaans aan die US voortaan op die uitvoering van ‘n hofinterdik berus?” Dit is egter nie die hof wat Afrikaans aan die US opdring nie maar die US-raad. “Wie gaan dit afdwing, en hoe?” Die US-raad behoort sy beleid af te dwing op diegene wat in sy diens is. Hoe? Deur bv diegene te ontslaan wat nie die US-raad se beleid uitvoer nie. Die name van die rektor, Wim de Villiers, en die viserektor vir onderrig, Arnold Schoonwinkel, is al spesifiek in hierdie verband genoem.

    “Watter atmosfeer word in elke klas geskep as Afrikaans aan studente opgedwing word wat nie daarin belang stel nie?” Daar is (baie) studente wat Afrikaans as onderrigmedium verkies. Hulle ervaar Afrikaans nie negatief nie, dus nie as iets wat aan hulle opgedwing word nie. Dit is bevoordeelde eenogiges soos Van Niekerk, wat slegs vanuit die anti-Afrikaanskant na dinge kyk, wat Afrikaans as ‘n opdwingtaal etiketteer. Dosente met ruggraat sal hulle nie laat intimideer deur ideologie-gedrewe studente wat op politiek pleks van studie ingestel is nie.

    “Kan so iets op enige [!] manier goed wees vir Afrikaans, of vir die US?” Sekerlik! Op hierdie manier behou Afrikaans sy welverdiende posisie as akademies-wetenskaplike taal en kan meer as net Afrikaanssprekendes by onderrig in Afrikaans baat. Dit laat veral Afrikaanssprekendes tuis op die US-kampus voel. Dit is mos bv Wim de Villiers se ideaal dat alle Maties tuis op die kampus moet voel. Afrikaanssprekende blankes is per slot van sake diegene wat in groter mate as enige ander groep op die kampus hoort. Dit is hulle wat die US gestig en uitgebou het en steeds groot finansiële steun verleen. Baie US-personeellede is Afrikaanssprekend en baie van hulle (anders as Van Niekerk) koester Afrikaans en weet dat die eentalige US van weleer ‘n gesonde akademiese inrigting was waar uitnemende akademiese onderrig ongehinderd op ‘n heel, skoon, veilige kampus plaasgevind het.

    “Om die reg te hê om onderrig in Afrikaans aan ‘n universiteit in Suid-Afrika af te dwing, beteken nie dat dit altyd reg is om dit te doen nie.” Die US en ander universiteite het die reg om onderrig in Afrikaans aan te bied. Dit hoef nie te beteken dat Afrikaans afgedwing word nie. Daardie onderrig kan spontaan uit vrye wil deur dosente aangebied en deur studente ontvang en aanvaar word. Dit is mense soos Van Niekerk wat verkies om gedwonge onderrig uitsluitlik by Afrikaans in te lees, maar geen dwang erken as bv die Universiteit Vrystaat dwaaslik besluit om onderrig slegs in Engels aan Afrikaanssprekendes op te dwing nie.

    Van Wyk Louw word aangehaal as sou hy gesê het dat taal ‘n draer van ‘n “haatlike en bose” tradisie kan wees. Hier sinspeel Van Niekerk klaarblyklik op apartheid (asof dit net sleg, boos en dwaas was) en die assosiasie daarvan met Afrikaans. Maar hy kan gerus die Britte en per assosiasie Engels se geskiedenis nagaan. As hy objektief oordeel (en ek impliseer nie dat dit vir Van Niekerk moontlik is nie) sal hy heelwat van ‘n “haatlike en bose” tradisie daar teëkom, verspreid oor ‘n baie langer tyd as apartheid se skaars vier dekades en oor ‘n baie groter geografiese gebied. Dan sal Van Niekerk hom dalk met minder entoesiasme vir Engels beywer en met minder oorgawe Afrikaans en Afrikaners verguis.

    “Taal en dwang is vreemde bedmaats.” Regtig? Dit is ‘n verskynsel wat dwarsoor die wêreld en oor baie eeue heen aangetref word. Het hy nog nie van bv Alfred Milner gehoor nie? Dit is Engels wat toe aan almal in Suid-Afrika opgedring is. Hoe het Afrikaans oorleef? Deur verset, deur nie toe te gee aan die dwaasheid van ‘n bose bewind nie. Dit hou ‘n waardevolle les in vir Afrikaners wat tans onder ‘n nog boser bewind en die misplaaste ywer van meelopers soos Van Niekerk ly.

    Van Niekerk beweer oor ‘n groep van sy studente: “daar nie een onder hulle is wat Afrikaans as onderrigmedium verkies nie.” Dit herinner aan US-rektore, soos Chris Brink, Russel Botman en Wim de Villiers, wat verkies om eerder Engels as Afrikaans op die kampus te hoor, sodat dit hulle anti-Afrikaans-ingesteldheid versterk. Van Niekerk se stelling is waarskynlik oordrewe, maar hy moet ook die konteks waarin sy bestekopname plaasgevind het, in ag neem. Vir punte is sy studente van sy evaluering afhanklik. Hulle weet dat hy, oorbekend as oorverligte, geen ooghare vir Afrikaans op die US-kampus het nie. Die studente sal sy goedgesindheid wil behou eerder as om sy fanatiese toorn te ontlok.

    “Studente stel in die algemeen eenvoudig nie meer in Afrikaanse onderrig belang nie.” Dit is Van Niekerk se subjektiewe gevolgtrekking ooreenkomstig sy wensdenkery. Terselfdertyd het dit heelwat kruipwaarde by die rektor. Maar daardie “in die algemeen” is ‘n kwantitatiewe maatstaf. Dit verwys onder meer na studente wat om nie-akademiese (dus nie-meriete) redes (naamlik ras en geslag) tot studie aan die US toegelaat is, glad te dikwels ten koste van akademies beter studente. Daardie korpus vrot studente word al hoe groter (kan selfs al die meerderheid wees) namate die US ingevolge ras- en geslagsteikens (wat wesenlik niks met egte akademie te make het nie) transformasie versnel. Wat Van Niekerk behoort te doen, maar verseg om te doen omdat dit sy beeld as oorverligte sou skaad, is om ‘n kruistog teen hierdie akademies skadelike wanpraktyk genaamd transformasie te onderneem.

    As hy werklik ‘n egte akademikus wou wees sou hierdie uitgelese Van Niekerk eerder ‘n kwalitatiewe maatstaf gebruik. Dan sou hy agterkom dat baie (dalk die meeste, maar in elk geval ‘n substansiële getal) van diegene wat toegewyd aan die US studeer (eerder as om chaos te saai) verkies om in Afrikaans onderrig te word; des te meer as die US-bestuur sy ruggraatloosheid versaak en die wydverspreide intimidasie teen Afrikaans en Afrikaners daadwerklik teenwerk en verkies uitroei. Maar Van Niekerk beweer: “Ek merk weinig of geen antagonisme teen Afrikaans op die kampus op nie.” Hy sal geen vinger wys na diegene vir wie hy verkies om ‘n pleitsbesorger te wees nie.

    Wat is die uitgelese Van Niekerk se toekomsvisie? “‘n Wêreld … wat volledig [!] in Engels gaan funksioneer.” Alle tale – natuurlik (gelukkig?) ook Afrikaans – gaan verdwyn. Blykbaar gaan net Engels oorbly en ons is gelukkig om ‘n Van Niekerk te hê wat dit reeds in 2016 weet. Om in Afrikaans aan die US te studeer, is “‘n idee wat hedendaagse studente eenvoudig koud laat.” Omdat Van Niekerk ‘n polities korrekte wese is (anders as Jimmy Kruger in die konteks van Steve Biko), mag hy beweer dat onderrig in Afrikaans (alle) hedendaagse studente koud laat. Hoewel Afrikaans kultureel-polities belangriker as ‘n individu soos Biko is, sal sy opmerking in die huidige geestesklimaat nie so ‘n hewige storm soos Kruger se destydse opmerking ontketen nie. Van Niekerk se stelling is egter nie minder dwaas nie.

    Die voortgesette aanwesigheid van Afrikaans aan die US word deur Van Niekerk gebrandmerk as ‘n “ideologiese taalagenda”. In sy oë het slegs Engels blykbaar nie-ideologiese status. Vir US-doeleindes moet Afrikaans glo gestroop word van sy “kulturele of politieke identiteit”. Afrikaans moet ‘n neutrale kommunikasiemedium word soos wat Engels in Van Niekerk se waan reeds is. “Natuurlik is dit nie ideaal vir Afrikaans nie. Dis egter onontbeerlik vir die soort universiteit wat Stellenbosch gekies het om te wees.” Dit lyk vir my asof die US om nie-akademiese redes verkeerd gekies het. Uiteindelik kan/sal dit nie ‘n “soort universiteit” wees nie, maar bloot ‘n nie-universiteit omdat die US gekies het om politieke oorwegings doelbewus en gewetenloos bo akademiese belange te verhef.

    Van Niekerk fouteer as hy veronderstel dat die US as akademiese inrigting die huidige storm met sy huidige bestuur en De Villiers se soort optrede (insluitende gebrek aan daadwerklike optrede teen boosdoeners) gaan oorleef. Protes sal toeneem en al hoe erger vorms aanneem. Oorverligtheid gaan nie Van Niekerk se bas red nie. Hy erken dat hy die “vaardigste” in Afrikaans is. Die booswigte wil nie net alle lesings in Engels hê nie. Hulle wil dit ook nie van Afrikaanse dosente in onvolmaakte Engels ontvang nie. Bowenal wil hulle nie wit dosente hê nie, maar uitsluitlik swartes. Van Niekerk gaan hierdie politieke toets skouspelagtig druip.

  • Jaap Steyn: ANC benadeel Afrikaans, dog NP-bewind het wel Afrikatale bevorder

    Jaap Steyn: ANC benadeel Afrikaans, dog NP-bewind het wel Afrikatale bevorder

    Verskeie kommentators meen dat die veldtog teen Afrikaans eintlik oor politiek gaan. Dit aanvaar ek. Daarby dink ek egter dat die politiek van vergelding ook ’n rol speel.

    Maar dis die moeite werd om te kyk na ander gewilde argumente. Klasse moet toeganklik wees vir alle studente – en nie-Afrikaanse studente kan nie Afrikaanse lesings volg nie. Dit was tot onlangs die vernaamste argument wat anti-Afrikaanse aktiviste teen Afrikaans as voertaal aanvoer.

    In die geval van die meeste histories Afrikaanse universiteite het hierdie argument sy geldigheid verloor, want hulle bied alle klasse ook in Engels aan.

    Daar moes dus nuwe argumente teen Afrikaans bedink word, wat aan die Universiteit van die Vrystaat (UV) gebeur het.

    Die UV het ’n parallelmediumbeleid gevolg. Wanneer daar van dié beleid afgewyk is, was dit ten gunste van Engels. Minder as ’n jaar gelede het die rektor, prof. Jonathan Jansen, die eerste stappe gedoen om Afrikaans af te skaf.

    ’n Volksblad-berig van 7 Mei 2015 lui dat ’n gesprek oor die hersiening van die UV se taalbeleid begin het ná voorstelle deur studente dat Afrikaans in die klaskamer moet verdwyn en dat die onderrigtaal voortaan net Engels moet wees.

    Jansen noem dié studente se argumente vir Engels in ’n brief aan studente en dosente:

    • Die praktyk van afsonderlike klasse in Afrikaans en Engels lei tot skeiding van rasse, aangesien die meeste swart studente die Engelse klasse, en die wit studente hoofsaaklik die Afrikaanse klasse bygewoon. Dit is strydig met die UV se integrasiebeleid.
    • Die vermoede bestaan dat studente in Afrikaanse klasse bevoordeel word wat betref “eksamineerbare inhoud”, aangesien die opsomming van die hoofsaaklik Engelstalige handboeke net die noodsaaklikste inligting saamvat wat nodig is om te leer en waaraan studente getoets sal word.
    • Die herhaling van klasse in Afrikaans en Engels plaas ’n dubbele werklading op dosente terwyl hulle die tyd vrugbaarder aan navorsing en ander akademiese pligte kan bestee.

    Verskeie instansies en akademici het op die berig oor die verengelsingsplanne gereageer. Voorspelbaar het dit geen indruk op die UV-topbestuur gemaak nie.

    Prof. Hennie van Coller het in ’n lang Volksblad-artikel gewys op hoe prof. Jansen Engels ten koste van Afrikaans bevorder het. Van Coller was vir 26 jaar die hoof van die UV se departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans. Hy is ’n voormalige voorsitter van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.

    Hy het soos volg op Jansen se argumente geantwoord:

    “Die beskuldiging dat Afrikaanse studente bevoordeel sou word deur Afrikaanse dosente berus op persepsies (omdat hulle skynbaar beter presteer?) en nie op feite nie.

    “Die UV-bestuur se besluit om so ’n onbewese beskuldiging as belangrike argument te opper om ’n taalbeleid weer te bekyk, kom neer op die bevraagtekening van Afrikaanse dosente se integriteit.”

    Dat hierdie argument onsin was, blyk daaruit dat dit nooit weer geopper is nie.

    Van Coller gaan voort:

    “Dat afsonderlike taalklasse apartheid sou bestendig, is onwaar, omdat die klasse oop is vir almal – ongeag geslag of kleur – en talle studente anders as wittes daarin (in Afrikaanse klasse) sit.

    “Boonop word integrasie op soveel ander plekke op die kampus nagestreef (van die koshuise, studentepolitiek, sport en die verpligte eentalige Engelse UFS 101) dat dit ’n drogredenasie is.

    “Al geldige beswaar teen parallelmediumonderrig is die herhaling van lesings, maar indien verskillende dosente dit behartig, is daar geen verdubbeling vir dosente nie. En die verdeling van groot klasse is in baie departemente reeds die gebruik vir dekades.

    “Maar ek vrees, beredeneerde en logiese argumente (hoe vriendelik ook gestel) gaan geen effek hê op ’n uitkoms wat vir my vasstaan nie: ’n eentalige Engelse universiteit waar Afrikaans selfs nie in enige openbare ruimte geduld sal word nie. En hierdie toekomsvoorspelling berus op wat in die verlede by die UV gebeur het.”

    Wat daarna aan die UV gebeur het, toon dat Van Coller dit heeltemal gelyk gehad het. Dit kon die topbestuur ook regkry deur die regte mense aan te stel vir die komitee wat die taalkwessie moes ondersoek. Dié komitee het uit elf lede bestaan van wie die meerderheid hul vooraf reeds in die openbaar en boonop herhaaldelik ten gunste van Engels as die enigste (nagraadse) onderrigtaal uitgespreek het en dikwels (soos in die geval van die voorsitter en nog een lid) ook fel anti-Afrikaans was. Slegs twee lede was pro-Afrikaans of pro-meertaligheid.

    ’n Stemming op die kampus is geïgnoreer omdat die uitslag glo nie as onweerlegbaar beskou kan word nie: 2 562 het gestem vir “slegs Engels”, 1 107 vir Engels as primêre onderrigtaal, maar met tutoriale in Afrikaans en Sesotho, en 3 323 vir die huidige beleid van parallelmedium-onderrig. Wat personeel aan die hele UV betref, is daar ’n voorkeur vir Afrikaans as voorkeurtaal vir institusionele kommunikasie (55%) teenoor Engels (43%). Op die Bloemfontein- en Suid-kampus is die voorkeur vir Afrikaans onderskeidelik 61% en 59%, terwyl die Qwaqwa-kampus 86% vir Engels gestem het.

    Op een van die inligtingsessies oor die taalbeleid het een student beweer Afrikaanse studente word onregverdig bevoordeel omdat hulle in hul moedertaal kan studeer.

    Nog ’n student het gevra hoe enigiemand bevoordeel word deur iets van die een groep weg te vat sonder om iets tot ’n ander groep by te voeg: “Dit klink vir my baie soos wanneer sommige mense hul bene verloor het en ons almal nou ons bene moet afsny om gelyk te wees.”

    Dr. Munene Mwaniki, hoof van die departement linguistiek en taalpraktyk aan die UV en ook ’n lid van die taalkomitee, het geantwoord: “Miskien moet ons begin vra wie het daardie mense se bene in die eerste plek afgesny.”

    Hy laat dit dus lyk asof dit die Afrikaanse studente se skuld is dat swart studente nie deur middel van hul eie tale kan studeer nie. Dit is onwaar.

    Nooit in die afgelope 22 jaar het die bewind enige poging aangewend om Afrikatale vir akademiese doeleindes te bevorder nie.

    Die vorige bewind het die Afrikatale probeer bevorder deur moedertaalonderrig daarin uit te brei. Dit hét ook gebeur ondanks teenkanting van die sprekers van dié tale. Ná die 1976-onluste ten gunste van Engels as enigste voertaal in swart hoërskole is Engels ook al hoe meer in laerskole ten koste van moedertaalonderrig ingevoer.

    Omdat Afrikaanse studente danksy moedertaalonderrig goed presteer, wil die betogende studente dit van hulle afneem sodat almal ewe swaar moet kry. Dié argument het reeds jare lank ’n eie benaming: equal misery vir almal. Behalwe natuurlik vir die studente wat Engels as eerste taal het.

    ’n Mens presteer die beste in jou eie taal of ’n taal wat jy so goed as jou moedertaal kan besig. Waarom gun die betogers nie hierdie vryheid aan Afrikaanse studente – en aan hulself – nie?

  • Gaan EFF Afrikaans by Tuks afgeskaf kry?

    Gaan EFF Afrikaans by Tuks afgeskaf kry?

    In weerwil van die interdik wat die Universiteit van Pretoria teen die EFF-jeugbeweging op die kampus verkry het, lyk dit asof die universiteit reeds die weg berei op ‘n oorgawe oor die taalkwessie. In ‘n verklaring wat gister op die universiteit se webblad – slegs in Engels – verskyn het, word daar gepraat van ‘n verandering aan die taalbeleid van Tuks om dit ‘n Engelstalige instelling te maak.

    Die verklaring lui soos volg:

    As deel van sy voortdurende raadpleging oor die Universiteit van Pretoria se taalbeleid, het die universiteitsbestuur ‘n reeks vergaderings met studenteliggame op 18 en 19 Februarie gereël om terugvoer oor die Taalbeleidstaakspanverslag te verskaf, asook die voorgestelde wysigings aan die taalbeleid wat die verslag bevat. Ongelukkig kon die vergaderings wat vir 18 Februarie gereël is, nie voortgaan nie. Die vergadering wat vir 19 Februarie bestem is, word uitgestel.

    Afrikaans word aan Sepedi gelykgestel

    Onder die nuwe taalbeleidsvoorstelle wat voorgestel word, is dat Afrikaans aan Sepedi gelykgestel word en dat Engels tot die “hooftaal in alle lesings” bevorder word. Volgens die universiteit se verklaring het die Taalbeleidstaakspan die volgende “wysigings” aan die huidige taalbeleid voorgestel:

    • Dat Engels die hooftaal in alle lesings moet wees.
    • Dat die universiteit veeltaligheid behoort te bevorder as ‘n middel tot studentevordering en die bou van maatskaplike samehorigheid.
    • Dat Afrikaans en Sepedi gebruik word om bykomende ondersteuning aan studente in tutoriale, praktiese klasse en gesprekke te bied.
    • Oorgangsmaatreëls sal toegepas word, vir geval die voorgestelde wysigings aanvaar word.

    Vanweë onluste op die kampus, wat hoofsaaklik deur die EFF-jeugbeweging veroorsaak is, sal raadpleging nie meer plaasvind nie en word studente en personeel toegelaat om “per epos” kommentaar op die voorgestelde wysigings – wat op klakkelose verengelsing neerkom – te lewer.

    ‘Veranderende studente-demografie’

    Op vrae van PRAAG aan die skakelbeampte van Tuks, Anna-Retha Bouwer, het sy soos volg gereageer:

    Die Hersiening van die taalbeleid is reeds in Februarie 2015 van stapel gestuur in die lig van veranderende studente-demografie en om die Universiteit in staat te stel om studente se akademiese sukses te koester.

    Die verslag van die aangewese taakspan is op 27 Januarie 2016 by die Senaatsitting bespreek. Daar word nou verder gekonsulteer met studente en fakulteite.

    Na die konsultasieproses, sal die Raad die voorstelle vir die toekomstige taalbeleid oorweeg. Implementasie van enige veranderinge sal in ooreenstemming wees met die relevante wetgewing aangesien die taalbeleid ‘n statutêre kwessie is wat voor die Minister van Hoër Opvoeding en Opleiding moet dien.

     

  • Linkse akademici by Stellenbosch steun taalmoord op Afrikaans

    Linkse akademici by Stellenbosch steun taalmoord op Afrikaans

    ‘n Aansienlike groep van “meer as 220” linkse, marxistiese en feministiese akademici aan die Universiteit van Stellenbosch het in ‘n verklaring hul steun vir die afdwing van Engels aan dié universiteit uitgespreek.

    In ‘n verklaring wat slegs in Engels uitgereik is, sê die groep dat Afrikaans tot ‘n mindere posisie saam met Xhosa afgetakel moet word en dat Engels tot die hooftaal verhef moet word:

    “Die keuse van Engels as die hooftaal van onderrig met ondersteuning vir Afrikaans en IsiXhosa is gegrond op die beginsels van sosiale geregtigheid en inklusiwiteit.

    Die besluit sal die universiteit die geleentheid bied om ‘n waarlik Suid-Afrikaans universiteit te word wat oop en toeganklik vir al die land se studente en personeel is, asook vanuit ander dele van Afrika en elders.”

    Die groep, waaronder verskeie dosente met Afrikaanse name, meen dat Afrikaans polities besmet is en dat Engels ‘n beter voertuig vir hul linkse ideologie is. Volgens hulle, sal die volslae verengelsing van Stellenbosch “die universiteit in staat stel om sy (Afrikaner-)verlede te bowe te kom”.

    Die groep sal op 30 November met die Stellenbosse Universiteitsraad vergader om sy voorstelle vir die snelle en onherroeplike verengelsing van die kampus te bespreek.

    Blykbaar is daar 62 professore en 60 doktore wat die verklaring ten gunste van versnelde verengelsing onderteken het. Onder hulle is prof. Magda Fourie-Malherbe, prof. Amanda Gouws (rubriekskryfster van Die Burger) en prof. Mohammad Karaan.

     

  • ANC stoom voort met verengelsingsplan vir skole

    Voorstelle ter beperking van die magte van skoolbeheerliggame is glo deel van ‘n voorgestelde wysigingswetsontwerp van die departement van Basiese Onderwys.

    Die departement wil inmeng met die aanstelling van die bestuur en skoolhoofde, en wil skole dwing om Engels as die taal van onderrig te aanvaar.

    Dié maatreël is in die besonder gemik teen Afrikaanse skole.

    Een van die besluite wat geneem is deur die ANC by sy nasionale algemene raadsvergadering die afgelope naweek was om die magte van skoolbeheerliggame in te perk.

    Die Federasie van Beheerliggame van SA Skole se voorsitter Paul Colditz het gesê hy ondersteun meertaligheid.

    Colditz het gesê Fedsas is bereid om te werk met die voorstel van onderrig in meer as een taal vir skole.

    Fedsas het egter in Mei vanjaar ‘n dringende aansoek gebring teen die Gautengse departement van onderwys om gesentraliseerde opnames te stop vir 2016 en sy plan om enkelmediumskole in parallel-medium te omskep, in die wiele gery.

    Regter Gregory Wright het beslis dat skole geregtig is om waglyste vir leerlinge op te stel asook hul eie toelating en taalbeleid te bepaal.

    “Ons moet veeltaligheid bevorder. Maar, as daar ‘n opdrag vir ‘n ander taal van onderrig is, moet die staat die nodige hulpbronne daarvoor bewillig,” het Colditz gesê.

    Matakanye Matakanya, die sekretaris-generaal van die Nasionale Vereniging van Skoolbeheerliggame, het die voorstel oor Engels in Afrikaanse skole verwelkom.

    “Dit is regtig ‘n probleem. As jy daardie tipe skool [enkelmedium] in die nuwe Suid-Afrika het, weerspieël jy nog steeds apartheid,” het hy aan News24 gesê.

    ‘n Ouer wat valse verklarings maak om kinders in ‘n spesifieke skool te kry, kan ses maande se tronkstraf in die gesig staar, volgens nog ‘n voorgestelde wetsontwerp deur die departement van Basiese Onderwys.

    Colditz het aan News24 gesê hy ondersteun die voorstel, wat hy reeds bespreek het met die minister van Basiese Onderwys Angie Motshekga.

  • Dan Roodt: Gita du Toit en die gefabriseerde konsensus

    Dan Roodt: Gita du Toit en die gefabriseerde konsensus

    Verlede week het ek ‘n brief in die Business Day gepubliseer waarin ek verwys na die “georkestreerde veldtog” teen die Universiteit van Stellenbosch deur ‘n organisasie soos Open Stellenbosch, wat sy oorsprong in tradisionele Boerehaat het. Dit was in reaksie op ‘n meningsartikel deur Franny Rabkin wat ‘n pleidooi vir ‘n Engelse Stellenbosch gelewer het.

    Gegewe sy geskiedenis van giftige anti-Afrikaanse propaganda, is dit nogal verbasend dat Business Day – wat voorheen as die berugte Rand Daily Mail bekendgestaan het – hoegenaamd my brief sou plaas. ‘n Dag of wat later verskyn daar egter nóg ‘n meningsartikel deur ene Gita du Toit, ‘n voormalige studente aan dié universiteit onder die blatante opskrif: “Maties language policy excludes blacks”. Tot dusver was dit min of meer wat ons van die oud-Rand Daily Mail met sy Boerehaatbeleid kon verwag. Ek het ‘n paar punte gemaak oor die gebrek aan Afrikaanse taalregte in ons land, wat dus deur Gita du Toit geneutraliseer moes word met ‘n rasse-aanval. Taalregte mag verengelsing troef, maar die rassekaart troef alles, dit weet ons mos.

    Vandeesweek verskyn Du Toit se brief egter netjies in vertaalde vorm op Netwerk24.com. Iemand, iewers, het dus gemeen dat dit nie genoeg is dat die Business Day se Engelse lesers moet verneem dat “Stellenbosch swartes uitsluit” nie, maar dat dié gedagte ook onder Afrikaners gepropageer moet word. Omdat die rassekaart taalregte troef, moet die hele Stellenbosch sommer totaal verengels. Soos dit gestel word:

    “Afrikaans is nie, en sal nooit, erken word as ’n internasionale akademiese taal nie. Om die teendeel voor te gee, is gek. Enige universiteit, en veral dié wat hulself as besonders beskou, behoort die kommunikasie van kennis deur kritiese ontleding sy hoogste prioriteit te maak.”

    Ek is nie seker wat Du Toit, wat slegs in 2012 ‘n BA-graad behaal het, onder ‘n “internasionale akademiese taal” verstaan nie. Dit klink asof daar volgens haar geen “internasionale akademiese tale” behalwe Engels bestaan nie, dus is Afrikaans, Duits, Frans, Italiaans, Spaans, Russies, Nederlands, Sweeds, Noors, ens., almal in dieselfde bootjie. Om te argumenteer dat alle tersiêre opleiding oral ter wêreld slegs deur medium van Engels moet geskied, is honderd maal meer “gek” as die bestaan van een of twee Afrikaanstalige kampusse in Suid-Afrika!

    Kennelik is die jonge dame in haar anglosentriese kokon taamlik oningelig oor hoe kennis en universiteite “internasionaal” daar uitsien. Wat my egter meer interesseer, is die “onsigbare hand” agter die Afrikaanse hoofstroommedia wat toenemend daarvoor sorg dat ons met sulke ekstremistiese Boerehaatmenings gebreinspoel word. Wat Gita du Toit en haar marionetmeesters, wie hulle ook al is, aan ons wil oordra, is: Julle het geen regte nie. Taalregte wat “internasionaal” erken word, bestaan nie. Menseregte is slegs op gekleurdes of Engelssprekendes van toepassing. Die behoeftes van die swart, Engelssprekende student, waarin daar reeds rojaal op 22 kampusse dwarsdeur die land voorsien word, weeg swaarder as die behoeftes van die Afrikanerstudent en sy ouers wat vir sy opvoeding aan die US, die PUK of waar ook al ten duurste betáál.

    Soos wat die ANC-bewind al hoe meer “gek” en radikaal raak – om nou Gita du Toit se byvoeglike naamwoord te gebruik, neem die behoefte aan denkbeheer in ons land kennelik toe. Kritiek op die heersende orde en sy absurditeite, sy korrupsie en magsmisbruik, waaronder ook swart rassebevoordeling, moet in die HSM tot die minimum beperk word terwyl die konsensus van oorgawe en masochistiese onderdanigheid veral onder Afrikaners gestimuleer moet word. Vandaar dus sulke skrywes wat “wonderbaarlik” opduik sodra ‘n openbare debat opvlam of sodra ‘n mening posvat dat Afrikaners of Afrikaans ook tog iewers oor “regte” beskik.

    Ek bemerk ‘n evolusie in die gebruik van polities korrekte media-agente wat ‘n onderdanige konsensus onder Afrikaners in die hand moet werk. Aanvanklik was dit verloopte Afrikaners of hanskakies soos Max du Preez en Adriaan Basson wat dié takie moes verrig. Die nuwe fase van denkbeheer is egter, ironies genoeg, vertaling. Sowel amptelike as literêre vertaling is iets wat by uitstek met die NP-bewind geassosieer word. Immers het ons toe amptelike tweetaligheid geniet en is vele boeke uit Europese tale, asook Engels, in Afrikaans vertaal. Tans het ons amptelike eentaligheid, met min of geen vertaling. Behalwe waar dit gaan om ekstremistiese Engelse menings wat Afrikaners eenvoudig móét hoor. Dan word dit vir ons goedgunstiglik in die “apartheidstaal” vertaal en meedoënloos aan ons opgedring.

    Wie beheer dié proses? wonder ‘n mens. Is daar iewers ‘n komitee wat vergader en besluit: Afrikaners het nóg linkse en ekstremistiese propaganda nodig en as die huidige falanks links-liberale joernaliste dit nie self in Afrikaans kan produseer nie, laat ons dit vir hulle vertaal! Hier, dè: hier is vir julle ‘n bietjie Engelse neomarxisme om aan te herkou, in jul “eie geliefde taal”. Hoewel, bygesê, Die Burger publiseer toenemend artikels sommer regstreeks in Engels en waarskynlik gaan die koerant nog die paadjie van Tuks se studentekoerant, Die Perdeby, loop waar slegs die mashoof nog Afrikaans is en die inhoud 100% Engels.

    Vreemde tye, voorwaar.

  • Dan Roodt: Afrikaans op 140 jaar: En steeds beskik ons oor geen taalregte!

    Dan Roodt: Afrikaans op 140 jaar: En steeds beskik ons oor geen taalregte!

    Vandag is dit presies 140 jaar sedert die stigting van die Genootskap van Regte Afrikaners in die Paarlse huis van Gideon Malherbe in die Kaap op 14 Augustus 1875. Dit was die aanvang van die Eerste Taalbeweging wat hom ten doel gestel het om van Afrikaans ‘n geskrewe taal in die plek van Hooghollands te maak. Sedertdien het Afrikaans ‘n merkwaardige opbloei beleef en bevind hom waarskynlik vandag in die topdertig-tale ter wêreld sover dit sy hoër funksies, media-ontwikkeling, letterkunde en tegniese woordeskat betref.

    Die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty, asook vele stedelike Engelssprekendes in Johannesburg, maar ook Kaapstad, koester egter steeds ‘n felle renons in Afrikaans en werk aktief om Afrikaans te benadeel. In die onlangse verlede het Barbara Creecy, Panyaza Lesufi, Blade Nzimande, die Suid-Afrikaanse Inkomstediens en vele ander drastiese optrede teen Afrikaans geneem, met die doel om die taal se status te verlaag en dit verder na benede te druk. Selfs regters en landdroste ontneem Afrikaanssprekendes die reg om in hul eie taal aan hofverrigtinge deel te neem, ‘n basiese mensereg.

    Ook aan ons universiteite gaan Afrikaans sienderoë agteruit. Die huidige rektor van die Vrystaatse Universiteit, Jonathan Jansen, dwing Engels as enigste onderrigtaal af terwyl die Universiteite van Potchefstroom en Stellenbosch onder kwaai druk verkeer om te verengels. Die Universiteit van Pretoria volg ‘n pragmatiese taalbeleid, maar waarvan die uiteinde insgelyks volslae verengelsing gaan wees.

    Elders op dié werf verskyn Leon Lemmer se artikel oor Naspers se 100-jarige bestaan. Dikwels lees ‘n mens in die publikasies van dié mediagroep wat tans so ‘n bepalende rol in Afrikaans speel, dat dit “nie so sleg met Afrikaans gaan nie” of byvoorbeeld dat “Afrikaanse musiek ‘n bloeitydperk beleef”. By dié enkele ligpunte en oorblyfsels van ‘n vorige lewenskragtigheid, moet ‘n mens ook kennis neem van die tamheid wat die Afrikaanse taalstryd oor die afgelope dekade of meer kenmerk. Nie net gee mense baie maklik boedel oor as dit by die verengelsing van instellings kom nie, maar die Engelse taalnasionalisme wat Suid-Afrika beetgepak het, lyk veel lewenskragtiger, onder meer omdat dit veel beter – ook vanuit die buiteland – befonds word. ‘n Groepering soos Open Stellenbosch word nie net geldelik rojaal ondersteun nie, maar geniet ook steun vanuit die Engelse media wat tradisioneel oor die afgelope 200 jaar nog altyd vyandig teenoor Afrikaans gestaan het. Open Stellenbosch stel hom die doel voor oë om Afrikaans aan dié universiteit heeltemal af te skaf sodat alle lesings in Engels en slegs Engels aangebied sal word.

    Diegene wat beweer dat “dit nie so sleg met Afrikaans gaan nie” gee gewoonlik geen voorbeelde van ander tale waarmee hulle Afrikaans vergelyk nie, behalwe moontlik die Afrika-tale wat oor lae status en ontwikkeling beskik en wat skaars vir onderrig of ernstige navorsing of letterkunde gebruik word. Om appels met appels te vergelyk, moet Afrikaans daarom eerder met van die kleiner Europese tale soos Deens, Noors, Katalaans of selfs die piepklein Baltiese tale (Litaus, Lets en Esties) vergelyk word. Terwyl Afrikaans in die sestiger- en sewentigerjare glad nie teen Deens of Noors afgesteek het wat media, boekproduksie en status in die howe en aan universiteite betref nie, het dit oor die afgelope twee dekades geweldig teruggesak, dermate dat ‘n mens steeds van ‘n Afrikaanse krisis kan praat.

    Die totale boekmark in Suid-Afrika is R4,5 mijard werd, wat opvoedkundige en akademiese boeke insluit. Vanweë die verengelsing van die universiteite en tersiêre handboeke, is baie min van die een miljard rand se akademiese boekmark nog in Afrikaans. Dit laat slegs die sogenaamde “handelsektor” van boeke wat in winkels, aanlyn of deur boekklubs verkoop word. Daardie mark, waar Afrikaans met ingevoerde boeke vanuit Amerika maar veral Brittanje, moet meeding, verteenwoordig maar R753m in totaal, wat slegs 17% van die totale boekmark in die land uitmaak. Om te sê dat “Deon Meyer verkoop baie boeke” moet binne konteks gesien word. Wat is “baie boeke”?

    In ‘n land soos Denemarke koop vyf miljoen Dene elke jaar 30 miljoen boeke. Die totale Deense boekmark is in geldelike terme méér werd as dié van Suid-Afrika: 400 miljoen euro, oftewel R5,7 miljard teenoor Suid-Afrika se R4,5 miljard. Onthou egter: die Suid-Afrikaanse boekmark sluit skoolboeke vir miljoene leerlinge, asook voorgeskrewe boeke (alles in Engels) aan ons universiteite in.

    In Noorweë, nog ‘n klein Europese landjie met ‘n bevolking van slegs vyf miljoen mense, is die boekmark nóg groter as in Denemarke. Die Nore bestee €700m per jaar aan boeke, oftewel byna R10 miljard! As ons vir ‘n oomblik die mark vir Noorse fiksie met dié in Afrikaans vergelyk, kom ons bedroë daarvan af:

    • Jaarlikse verkope van fiksie in Noors (2012): R3,1 miljard (bron: Nordic Book Statistics Report 2012)
    • Jaarlikse verkope van fiksie in Afrikaans (2013): R36,4 miljoen (bron: Annual Book Publishing Survey 2013)

    Dus, vir diegene wat ons probeer wysmaak dat dit “so goed gaan met die Afrikaanse boek”, laat dit insink: Die Nore koop ongeveer honderd maal soveel romans soos ons!

    Indien die totale kleinhandelverkope van Afrikaanse boeke (kinderboeke, nie-fiksie en fiksie) bymekaar getel word, verteenwoordig dit maar R152 miljoen, ‘n skamele 1,5% van die boekmark in Noorweë en 2,7% van dié in Denemarke! Hoe op aarde kan Afrikaanse skrywers en uitgewers ‘n bestaan in Afrikaans maak terwyl daar, vergeleke met die kleiner Europese lande en volkere, skaars ‘n afset vir hul produkte bestaan?

    Wat van die sogenaamde “kunstefeeste”? ‘n Klomp dronk mense wat by ‘n multikulturele “kunstefees” gaan suip, verteenwoordig nog lank nie ‘n lewende kultuur nie. Die tekens is reeds daar dat die kunstefeeste se voertaal binnekort na Engels gaan oorskakel, soos wat die politieke oorheersing waaronder ons verkeer sy tol eis.

    Indien Afrikaans gaan oorleef en soos in die verlede gaan gedy, sal daar nuut gedink moet word. Daar sal veel meer moeite met die bemarking van Afrikaanse kultuurprodukte soos boeke of films gedoen moet word. Die byna-monopolie waaroor die Engelse kleinhandel in ons land beskik, sal oorkom moet word. Eers dan sal ons kan sê dat Afrikaans oorleef, wat nog te sê: “gedy” of “bloei”.

    Ons moet ook besef dat die taalsituasie in Suid-Afrika waar een taal die res en veral Afrikaans oorheers, nêrens elders ter wêreld vandag geduld sou word nie. Die enigste ander vergelykbare geval waaraan ek kan dink, is die diktatuur van generaal Franco in Spanje toe hy Katalaans ten gunste van Kastiliaanse Spaans onderdruk het. Die Engelse nasionalisme in Suid-Afrika, veral van die swart elite wat die taal as ‘n statussimbool sien, is vergelykbaar met die Frankisme.

    In “beskaafde lande” soos dit heet, word daar groot moeite gedoen om taalgelykheid en taalbillikheid te laat seëvier. As jy as Afrikaner vandag lees hoe tweetaligheid in Kanada of België byvoorbeeld op nougesette wyse toegepas word en daar selfs spesiale maatreëls bestaan vir die Engelse minderheid in Quebec of die Franse minderheid in die ander Kanadese provinsies, klink dit soos iets vanaf ‘n ander planeet. Trouens, Suid-Afrika is vandag meer anglosentries en taalverdrukkend as Amerika of Brittanje self, of eentalige Statebondslande soos Australië of Nieu-Seeland. Die pas aangekome Afrikaner-immigrante in Australië of Nieu-Seeland beskik oor meer taalregte dáár as in hul geboorteland. Om van Kanada nie eens te praat nie, waar dit enige etniese minderheidsgroep vry staan om sy taal en kultuur na hartelus uit te leef.

    Suid-Afrika mag nooit herstel van die politieke moeras waarin hy hom bevind nie, dus gaan ons vergeefs wag op sulke “beskaafde” taalwetgewing en billike behandeling.

    Vir Afrikaans om bloot te oorleef, gaan geweldige harde werk en geesdrif verg.

    Soos die Patriotte van ouds bereid was om die hand uit die mou te steek, sal ons vandag dieselfde moet doen. Die taalregte en ontvanklike omgewing vir skeppende aktiwiteit wat in ander lande as vanselfsprekend geag word, is ons eenvoudig nie beskore nie.

    Die stryd duur voort!

  • Fedsas wen eerste rondte vir Afrikaanse skole

    Die Johannesburgse hooggeregshof het ‘n tussentydse bevel toegestaan wat skoolbeheerliggame se reg om ‘n eie taal- en toelatingsbeleid te bepaal, bevestig.

    Leerlinge wat vir die volgende skooljaar om plek aansoek doen, se taalvoorkeur sal nie deur die Gautengse Departement van Basiese Onderwys misken word nie.

    Die Federasie van Beheerliggame van Suid-Afrikaanse Skole (Fedsas) se dringende aansoek is Dinsdagaand deur regter Gregory Wright toegestaan.

    Die regter het egter nie redes verskaf vir sy beslissing nie.

    Adv. Greta Engelbrecht, wat namens Fedsas verskyn het, het gesê dat die saak nie oor ras handel nie. “Ons woon in ‘n nuwe Suid-Afrika. Afrikaans word nie net deur witmense gepraat nie.”

    Paul Colditz, uitvoerende hoof van Fedsas, het die beslissing verwelkom.

    Die oppergesag van die reg is gehandhaaf en die administratiewe en burokratiese ingryping in die regte en bevoegdhede van beheerliggame is deur hierdie bevel bekamp, het hy aan Netwerk24 gesê.

    Volgens Colditz sal Fedsas se hoofaansoek teen die departement voortgaan.

    Phumla Sekhonya, departementele woordvoerder, het gesê die Departement is glad nie gelukkig met die uitslag nie.

    Hy meen die verantwoordelikheid vir toegang tot skole berus by die departement, ondanks die hofbevel.

    “Dit is leerlinge se grondwetlike reg om in ’n skool toegelaat te word, ongeag die taalfaktor. Taal moenie toegang tot ’n skool troef nie. Ons is glad nie gelukkig oor die uitslag nie.”

    Sekhonya het gesê die departement hét die laaste sê wat toelating betref.

    Adv. Muzi Sikhakhane Sikhakane SC, vir die departement, het ook volgehou dat die bevel nie ‘n finale besluit is nie.

    Die 124 Afrikaanse skole wat glo moet verengels, is volgens Sikhakane deel van ‘n “besprekingsdokument” oor die aangeleentheid.