praag.co.za

Category: Buks van Rensburg

Buks van Rensburg is ‘n Vrystaater van geboorte en tans professor in Wiskunde aan York-universiteit in Kanada.

  • Finansiële Krisis, Deel 2

    Die Groot Resessie is besig om sy tweede fase binne te gaan.  Die Griekse regering se onvermoë om buitelandse skuld te vereffen beteken die begin van die begin van die Europese fase van die wêreldwye finansiële krisis.

    In die deel 1 van die krisis het Amerikaanse subprimaverbande Amerikaanse banke gekelder en ʼn finansiële krisis in Amerikaanse effektebeurse veroorsaak wat uiteindelik internasionale gevolge gehad het.

    Die ondergang van die Amerikaanse verbruiker as die enjin van ekonomiese groei in Sjina en Suid-Asie 18 maande gelede, het selfs Europese ekonomieë in resessie gedompel, en het die res van die wêreld ontwrig.

    Daar is egter steeds geen duidelike redes vir die nou historiese Amerikaanse finansiële krisis van 2008 nie.  Daar is ontleders wat na onverantwoordelike finansiële instrumente verwant aan subprima verbande as die sondebok verwys, terwyl die Amerikaanse regering beskuldigend na beleggingsfirmas staar.

    Myns insiens is die krisis die eerste tekens van ʼn nuwe energiekrisis, wat nog steeds nie opgelos is nie, en wat oor die volgende dekade gaan vererger.  Onverantwoordelike begrotings in die VSA en ander Westerse lande het ook ʼn rol gespeel, maar die sneller was die olieprys van oor die $140 per vat in 2008, wat aannames oor ekonomiese groei in Westerse begrotings ondermyn het.

    Die Amerikaanse effektebeurs het oor die laaste jaar taamlik herstel, en hoewel die krisis in Griekeland aandelepryse in die VSA negatief gaan tref, het die sentrum van die krisis nou na Europa verskuif.

    Daar is tekens dat die Amerikaanse ekonomie oor die kort termyn sterker as die Europese ekonomie sal vaar, maar daar is donderwolke op die horison in die vorm van piekolie (en die gevolge van die krisis in die Golf van Meksiko.  Die volgende Amerikaanse krisis is reeds oorgehaal, maar sal eers later begin.  Dit is naamlik die geweldige vlak van Amerikaanse regerings skuld, wat nou vergelykbaar met die grote van die Amerikaanse ekonomie is (en wat snel groei; in 2009 het die Amerikaanse regering 2 triljoen dollars in belasting ingebring, en ongeveer 4 triljoen dollars gespandeer).

    Die begin van Deel 2 van die Groot Resessie is in Griekeland.  Dit is moontlik dat ingryping deur Duitsland en Frankryk die krisis kan afweer, maar ek glo dat dit ten beste die onvermydelike net sal vertraag.

    Die EU het twee onmiddellike doelstellings in verband met die Griekse krisis:  Eerstens om effektebeurse te ondersteun, en tweedens, om die Euro te beskerm.  Beide die doelstellings vereis dat banke wat verbande op Griekse skuld gekoop het solvent gehou word met finansiële bystand, en ʼn syfer van 500 miljard Euros word genoem – die totaal kan groei tot 700 miljard Euros in die volgende paar maande.

    Europese en veral Duitse kiesers is erg omgekrap oor die Griekse krisis, veral omdat hulle belastinggeld aangewend word om die Grieke, wat dekades lank reeds onverantwoordelik spandeer, te red.  In Griekeland het onluste uitgebreek, en veral sosialiste en kommuniste het uit hulle post-1989 sluimer ontwaak om weereens die toon in die strate aan te gee.

    As Deel 2 van die krisis ontvou soos dit moet, sal eers Portugal, dan Spanje, dan Ierland, dan Brittanje en Italië, deur die Griekse tragedie gaan, met verskeie variasies op die tema.  ʼn Finansiële smelting in Brittanje of Italië, wat groot ekonomieë is, sal wêreldwye gevolge hê, wat selfs die Amerikas en Afrika dieper in Resessie kan dompel.  

    Die prentjie sal oor ʼn paar jaar ontwikkel, en soos die VSA, sal Europa anders lyk, beide ideologies en ekonomies, aan die einde daarvan.  Daar is reeds bespiegelings in die pers dat die EU die uiteindelike slagoffer kan wees, en saam daarmee, drome oor ʼn Europese supermoondheid wat die wêreld met Sjina en die VSA deel.

    Deels word die Groot Resessie veroorsaak deur piekolie wat die onderliggende energiekrisis veroorsaak, en andersins is dit die gevolg van dekadeslange onverwoordelike begrotings en spandering deur verskeie Westerse lande, met die VSA toonaangewend in die opsig.  ʼn Derde faktor is die ekonomiese gevolge weens die afname in bevolkingsgroei in Europa.

    Piekolie in Westerse lande is veroorsaak deur afnames in olieproduksie in die Westerse hemisfeer, veral in die Noordsee en in die Amerikaanse olie provinsie.  Die afname in bevolkingsaanwas is te wyte aan ʼn veranderde sosiale en ideologiese klimaat en is myns insiens te wyte aan die einde van die Kerk en die seeviering van linkse ideologieë.  Die einde van die Protestantse en Katolieke lewenswyse (wat soms “Sosiale Konserwatisme” genoem word), het gevolge, waarvan een die afname in geboortes is.

    Ekonomiese groei in ontwikkelde state is proporsioneel met bevolkingsgroei (meer verbruikers, meer belastingbetalers, meer produksie en dus meer ekonomiese aktiwiteit, en omdat die faktore eksponensieel groei, dus soortgelyke groei in BNP). 

    Afnames in bevolkingsgroei veroorsaak dus afnames in die groei van die BNP, wat dan begrotings ontdaan maak.  In somtotaal is beide faktore (die energiekrisis en afnames in bevolkingsaanwas) te wyte aan limiete in die natuurlike bronne waarop Westerse beskawings gebou is.  Limiete op water, krag en voedsel lê die vermoëns om te groei aan bande.

    Die faktore ondermyn  eksponensiële groei in Westerse ekonomieë, en saam daarmee die vermoëns van regerings in Europa en Noord Amerika om hulle begrotings te laat klop.  Goedkoop, maklik ontginbare, ru-olie is deur ʼn piek in 2005, en die totale ru-olie produksie uit alle bronne gaan in 2012 (of miskien ʼn bietjie later, tussen 2014 en 2016) deur ʼn maksimum.

    Intussen begin die realiteit van piekolie in die Westerse lande deurdring, en die Amerikaanse Departement van Energie het onlangs ʼn verslag bekend gemaak wat die datum (vir piekolie) tussen 2011 en 2015 plaas.  Dit volg kort op soortgelyke skattings in Brittanje (ʼn studie deur Britse Nyweraars) en in ʼn verslag deur World Energy Outlook.  Die verslae verskyn ook in ʼn periode van skerp toenames in aanvraag na ruolie in Indië en Sjina.

    Wat is in die vooruitsig?  Die Groot Depressie het ʼn dekade lank geduur, en daar is geen rede waarom die Groot Resessie ook nie so lank , of selfs langer, kan duur nie.  Ons is pas deur die eerste fase (ʼn krisis wat in die VSA ontstaan en daarna oor die wêreld versprei), en is nou aan die begin van die tweede fase.  

    As robuuste groei nie herstel nie, sal tekorte in begrotings problematies bly.  Uiteindelik is die enigste uitweg inflasie, en in die geval van ʼn voortslepende energiekrisis, stagflasie (dit gebeur omdat mens nie rykdom uit niks kan produseer nie).   In die opsig is daar reeds tekens dat inflasie in kos en brandstofpryse sedert die middel van 2009 gestyg het.

    Die res van die tweede fase van die energiekrisis sal nou hoofsaaklik in Europa woed, met gevolge vir die res van die wêreld.  Hou maar dop hoe Portugal, Spanje en die VK oor die volgende paar jaar bondspring om bankrotskap te vermy.  Die derde fase van die Groot Resessie sal later hoofsaaklik aan die inflasie van geldeenhede gesien word.  Dit is nog in die toekoms; op die stadium is baie ekonomieë steeds eerder deflasionêr.

    In die era van kommoditeits tekorte (ruolie, goud, metale soos litium, koper, raar aardmetale, en dies meer, en dan ook veral landbougrond) is daar tekens dat beplanners in Sjina druk besig is om feite op die grond te skep:  Sjinese boerderye, myne, olie-ontginning en ander investering is besig om oral in Afrika pos te vat.  Dit is die Tweede Kolonisasie van Afrika.  Julius Malema mag dit verwelkom, maar wat die werklike langtermyngevolge is, sal ons nog sien. 

    In die opsig moet mens opmerk dat die Europese feit in Afrika in trurat is, en dat Sjina besig is om die vakuum te vul.   Op ʼn dag gaan Beijing belangriker word as Londen, waarna Afrika onherroeplik gaan verander.

    free casinoФильчаков

  • Die gevolge van Piekolie, Deel IV

    Image

    In die finale deel van my aflewering wil ek die sosiale gevolge van Piekolie ontleed. Dit is die mees kontroversiele deel van die beskrywing, fundamenteel omdat dit ʼn oefening in voorspellings oor die toekoms is. Daar is baie filosofiese probleme met ons geneigheid om die toekoms te probeer beskryf, en ʼn versigtige benadering is die gewensde een.

    In dié rubriek maak ons die ietwat omstrede aanname dat ʼn piek in die produksie van petroleum wêreldwyd in die volgende dekade gaan plaasvind, waarna die produksie P afneem van een jaar na die volgende, terwyl die aanvraag A vir petroleum toeneem of ten minste konstant bly. Nie een van die twee is ʼn gegewe nie, maar is ʼn redelike aanname, as ons van huidige data ekstrapoleer.

    Ekonome onderskei tussen twee ekonomiese toestande: Enersyds ʼn toestand waar aanbod of produksie van ʼn produk sy aanvraag oorskry (P>A). In so ‘n geval word die prys deur kopers beheer, daar is potensieel ʼn oorvloed van die produk op die mark, en aanvraag is relatief laag vergeleke met produksie.

    Of andersyds sien ekonome ʼn toestand waar die aanvraag vir ʼn produk sy produksie oortref (P<A). In so ‘n klimaat word die prys van die produk opgejaag omdat baie bieërs ʼn tekort in die mark veroorsaak.

    Klassieke liberale kapitalistiese ekonomiese teorie het dit dat mense hulle omgewing sodanig organiseer dat aanbod en aanvraag stabiliseer (P=A) terwyl pryse so geaffekteer word dat winste ʼn maksimum is. As die prys vir ʼn produk hoog is, dan neem verkope af en produksie neem af. Produsente het die vermoë om produksie sodanig aan te pas en derhalwe om pryse sodanig te beïnvloed dat produksie en aanvraag in ʼn stabiele verhouding verkeer. In die oliemark was die toestand histories waar, en swaai-produsente het hulle produksie sodanig beheer om petroleum aanvraag en produksie teen ʼn taamlik goedkoop prys te stabiliseer.

    Piekolie-ontleders voer aan dat toekomstige produksie en aanvraag vir petroleum taamlik onelasties gaan wees.

    Dit wil sê, ʼn toename in prys laat aanvraag nie vinnig afneem nie, en stimuleer nie groter produksie nie omdat (1) die ekonomie ʼn sekere hoeveelheid energie benodig om te funksioneer (mense moet ry, ploeg, krag opwek, en dies meer), en (2) omdat daar skynbaar fundamentele limiete is op die hoeveelheid petroleum wat ons kan ontgin.

    Ek het punt (2) taamlik volledig in dele I, II en III beskryf, en redelike mense sal onmiddellik verstaan dat petroleumproduksie wel deur ʼn piek sal gaan – dit was laag in die verlede, is hoog vandag, en sal weer laag wees in die verre toekoms. Daar is dus ʼn maksimum in produksie êrens in die toekoms, of dalk selfs in die nabye verlede. Vir ons doeleindes aanvaar ons dat die piekproduksie reeds plaasgevind het, of dat dit in die volgende 5 of 10 jaar gaan plaasvind.

    Die sosiale sy van piekolie is dus verwant aan punt (1) hierbo – die voorstel dat ekonomiese bedrywighede sekere hoeveelhede energie nodig het, en dat kapitaal en rykdom in ʼn fundamentele sin verband hou met energie, en dat olieproduksie en aanvraag fundamenteel onelasties is en nie maklik verander kan word nie.

    Daar is verder ʼn paar relevante feite wat mens in gedagte moet hou: Ten eerste is daar ʼn onafwendbare toename in die aarde se bevolking, wat tot op 9 miljard in die volgende 40 jaar kan groei. Daar is tweedens ʼn sterk verband tussen lewenskwaliteit, landbouproduksie, rykdom, en energieverbruik. Die verband is baie sterk gekorreleer met energie van elektrisiteit omdat ons ʼn elektrisiteitsbeskawing is. Daar is egter ook ʼn taamlike sterk en belangrike korrelasie tussen voedselproduksie en petroleumverbruik. Ten derde is daar tans ʼn skerp toename in ekonomiese groei in Indië en Sjina, wat miljarde mense op die petroleummark gaan loslaat wanneer hulle motors en ander vervoer koop, en veral wanneer hulle lhul andbou gaan meganiseer.

    Ekonome het per geleentheid ʼn aanvraaganalise gedoen om petroleumverbruik vooruit te skat. Die IEA, wat hiermee gemoeid is, het byvoorbeeld beweer dat olieverbruik gaan toeneem van ongeveer 85 miljoen vate per dag in 2005 tot ongeveer 120 miljoen vate per dag in 2025. Dié soort analise maak aannames oor ekonomiese groei, en reken dan uit hoeveel petroleum benodig sal word. Die idee dat olieproduksie nooit tot 120 miljoen vate per dag opgestoot kan word nie, word heeltemal in die soort beskrywings geïgnoreer.

    Die teenoorgestelde word gedoen in Piekolie: Olieproduksie word in terme van aanbod vooruitgeskat, met Hubbard se logistieke ontleding in ag genome. In die analise word voorspel dat petroleumproduksie in 2025 so laag as 30 miljoen vate per dag, tot soveel as 60 miljoen vate per dag, kan wees. Daar sal dus, ten minste teoreties, ʼn geweldig tekort wees wat gaan ontwikkel, met verhoogde pryse en gedwonge afnames in verbruik.

    Wat sal die gevolge uiteindelik wees?

    Die optimistiese vooruitsig: In die scenario is daar ʼn plaasvervanger vir petroleum (waarskynlik aardgas), en die ekonomie pas aan in die nuwe paradigma. Motors word kleiner en meer effektief, alternatiewe energiebronne wis deel van die probleem uit, en aardgas word genoegsaam gebruik om die tekort te elimineer. Die ontwikkelende wêreld word nie te erg geaffekteer nie, maar selfs in die geval is dit uiters moeilik om voor te stel dat Zimbabwiërs eendag soos Amerikaners vandag sal kan lewe. Dit wil sê, die ontwikkelende wêreld bly arm, maar verval nie heeltemal nie, terwyl die ryker dele van die wêreld miskien stadiger groei, maar sonder groot ontwrigting. Die scenario is natuurlik baie optimisties, en myns insiens ietwat onwaarskynlik.

    ʼn Belangrike komponent van die optimistiese scenario maak staat op idees vir alternatiewe opwekking en bronne van energie. Abiotiese petroleum is een alternatiewe idee, terwyl ander ontleders beweer dat aardgas of steenkool so voldoende is dat dit petroleum heeltemal kan verplaas. Ek is bra skepties daaroor. Daar word ook van gevorderde windopwekkers gepraat, voorstelle gemaak om getye te dam en in hidro-elektriese skemas te gebruik, en dies meer. Verder ook nog kernkrag genoem, en as skeptici voorspel dat uraanvoorraad reeds te min is, dan toriumreaktors. Sonkrag en ander nuwer tegnologie word ook dikwels beloof as ʼn oplossing.

    Daar is iets wat ‘n mens ongemaklik stem oor al die beloftes vir alternatiewe bronne van energie. Dit is naamlik dat dit net té maklik is – amper soos ʼn enkele ridder wat oor die horison aangery kom met wat die Engelse ‘n “free lunch” noem. As ʼn petroleumtekort in die volgende dekade ontstaan sal ons natuurlik oorskakel, sover moontlik, na alternatiewe bronne. Daar is weliswaar baie goeie idees vir plaaslike opwekking, waar elke gesin hulle energie vanaf son- en windopwekking verkry, en dies meer.

    Maar mense wat beweer dat alternatiewe opwekking van welke aard ookal in samewerking met petroleum energie aan ons ekonomie kan verskaf, verstaan nie die skaal van die probleem nie. Die VSA alleen sal honderde nuwe kernkragsentrales moet bou en biljarde kubieke meters aardgas moet ontgin, net om petroleum te kan vervang, en dit sonder om verhoogde kapasiteit wat ekonomiese groei vra, in ag te neem.

    Terloops, aardgas, en dan miskien massiewe olie-uit-steenkool projekte wat die Sasol-proses gebruik, tesame met elektriese voertuie en kernkragopwekking, lyk na die beste van die alternatiewe voorstelle, en veral aardgas kan dien as ʼn oorgangsbron vir ʼn paar dekades, totdat dit self deur ʼn Hubbardpiek sal gaan.

    Om op te som: Daar is vir my iets utopies in die optimistiese vooruitsigte rondom Piekolie. Voorspellings van ʼn alternatiewe energie-utopie in ʼn wêreld wat gekenmerk word deur volop voedsel en vrede, skoon energie en elektriese voertuie, lyk vir my al te veel na ander utopiese ideologieë, wat mense dikwels aanmoedig om (dom) moeilike keuses vandag te maak om die toekomstige utopie later te skep. In die sin blyk die soort optimistiese beskouing vir my taamlik ideologies in karakter.

    Die pessimistiese vooruitsig: Die meer pessimistiese vooruitsig is reeds in 1994 deur Robert Kaplan verwoord in sy essay “The Coming Anarchy”, waarin hy opmerk dat “The cities of West Africa at night are some of the unsafest places in the world. Streets are unlit; the police often lack gasoline for their vehicles; armed burglars, carjackers, and muggers proliferate.”

    Kaplan se opstel is profeties. Hy merk op dat “West Africa is becoming the symbol of worldwide demographic, environmental, and societal stress, in which criminal anarchy emerges as the real “strategic” danger. Disease, overpopulation, unprovoked crime, scarcity of resources, refugee migrations, the increasing erosion of nation-states and international borders …” en dit is veral met die opmerking oor “scarcity of resources” dat sy beskrywing met die pessimistiese vooruitsig van Piekolie resoneer.

    Pessimistiese ontleders interpreteer die koms van die piek in olieproduksie soos volg: Ten eerste ʼn kortdurende maar skerp verhoogte olieprys. Het ons dit reeds in 2008 gesien? Daarna ‘n wêreldwye ekonomiese resessie met laer gepaardgaande energiepryse wat moontlik in ʼn depressie van ontwikkel.

    Daarna lei stimulasie van die ekonomie deur sentrale banke uiteindelik tot stagflasie of selfs ʼn periode van hiperinflasie. Onvermydelike verdere afnames in olieproduksie oor die volgende dekade vernietig die wêreldekonomie sodanig dat investering in nuwe projekte om olie te produseer begin afneem, met gevolglike verdere afnames in produksie in ʼn afwaartse spiraal. Minder olie, minder kapitaal, gevolg deur nog minder olie. In die ontwikkelende wêreld ʼn katastrofe soos afnames in gemeganiseerde landbou en etanol uit mielies of diesel uit sonneblom wêreldvoedselproduksie sodanig verminder sodat oorbevolking daarvoor sorg dat die totale bevolking nie gevoed kan word uit bestaansboerderye nie.

    In die ontwikkelde wêreld maak die Amerikaners seker dat Bush se doktrine, naamlik dat die Amerikaanse lewenstyl nie onderhandelbaar is nie, wel geïmplementeer word. Dit veroorsaak militêre ingryping van die VSA in plekke soos Meksiko en Wes-Afrika (en party mense voer reeds aan dat die oorloë in Irak en Afghanistan deur energie gemotiveer word). Honger bevolkings begin migreer, diere en die omgewing word gestroop, en Robert Kaplan se bleek landskap ontvou soos wat mense terugkeer na ʼn Hobbesiaanse wildernis, die lewe word brutaal, minagtend, arm, onseker en kort. Uiteindelik verdwyn tegnologie, en ons het teruggekeer na ʼn natuurlike staat in die wildernis.

    Slot-opmerkings: Ek is nie ʼn aanhanger van die pessimistiese vooruitsig nie. Dit is wel moontlik, maar (hopelik) onwaarskynlik. Diep in elke mens is daar ʼn optimistiese hartklop, en in die geval voel ek baie meer gemaklik met die optimistiese vooruitsig wat kortliks hierbo opgesom word. Dit is egter moeilik om ʼn piek in olieproduksie, op een of ander tyd, of dalk reeds, te ontken.

    Dit is verder doodlogies dat die tydvak van afname in produksie sekere gevolge gaan hê. Modelle van die aarde se ekonomie deur die Klub van Rome se “Limits to Growth” projek, asook ander argumente gebaseer op demografie soos in Kaplan se essays, is dit feitlik almal eens dat ons op die drempel van ʼn meer onsekere internasionale tydvak staan – sommige sosiale wetenskaplikes beweer dat ons die einde van die Verligting, wat met die Franse Rewolusie begin het, nog in die eeu sal ervaar en dat ʼn nuwe Middeleeuse donker tydvak voorlê.

    In die geval van Piekolie argumenteer my optimistiese sy dat die ontwikkelde wêreld erger as die derde wêreld ontwrig gaan word. In die opsig merk mens op dat die Amerikaanse ekonomie baie meer op goedkoop energie en petroleum gebaseer is, as dit vergelyk word met bestaansboerderye in, sê nou maar, Indonesië.

    Met ander woorde, die bestaansboere in Indonesië sal met minder ontwrigting en ontbering aan die anderkant uitkom, as Amerikaners. Groot Westerse stede soos Los Angeles is in besonder blootgestel – die groot bevolking in ʼn woestynklimaat kan net gevoed word met goedkoop energiebronne vir gemeganiseerde landbou en vervoer. Verder is hulpbronoorloë ook baie meer waarskynlik in die ontwikkelde wêreld, wat beide baie meer het om te verloor, en wat nog die kapasiteit sal hê om op groot skaal oorlog te voer.

    As mens nou êrens heen wil vlug of veiligheid wil soek, wat sal die advies wees? Ek het nie veel nie, maar kom ons probeer: Maak seker jy weet hoe om kos te verbou en te preserveer. As jy in ʼn stad bly, migreer dan eerder na ʼn kleiner plek met minder mense en meer natuurlike hulpbronne soos water per capita. Maak seker jy het ʼn agtertuin waarin jy tamaties kan groei, en dat jy jou tuin kan beskerm. As jy op ʼn plaas bly, dan bly jy net daar, maar maak seker jy is veilig. Maak seker jy weet hoe om biltong te maak en te bewaar.

    En onthou die drie dries: Mense kan drie minute maklik sonder suurstof leef, drie dae sonder water leef, en drie weke sonder kos. Na enige van die drie het jy ʼn probleem.

    Dit onthou en doen jy alles terwyl jy angstig op Piekolie wag.

    Andersins gaan jy aan met jou lewe soos die meeste van ons, en hoop jy dat more ʼn beter dag sal wees. Soos die apostel Paulus opgemerk het: “Nou kyk ons nog in ‘n dowwe spieël [na die toekoms] en sien ‘n raaiselagtige beeld, maar eendag sal ons alles sien soos dit werklik is. Nou ken ek net gedeeltelik, maar eendag sal ek ten volle ken soos God my ten volle ken….En nou: geloof, hoop en liefde bly, hierdie drie …” (I Korintiërs 13 verse 12, 13).

    Ek is nie so seker oor geloof en liefde onder mense nie, maar mense het altyd, almal het altyd, hoop.

    на тетивахлобановский александр досье

  • Piekolie en abiotiese petroleum, Deel III

    ImageIn die vorige rubriek het ek aangetoon dat P, die produksie van petroleum in vate per dag, deur ʼn logistieke kurwe beskryf kan word. P gaan deur ʼn maksimum of piek, ʼn toestand wat bekend staan as “Piekolie”. Die beskrywing word sterk deur historiese Amerikaanse olieproduksie gesuggereer: Produksie in die Amerikaanse oliedeelstaat het vanaf die 1930s skerp toegeneem, ʼn piek in 1970 bereik en daarna afgeneem, konsekwent met die logistieke model van die Amerikaanse geofisikus M King Hubbard.  

    Daar is sekere aannames onderliggend aan Hubbard se model. Dit is (1) dat petroleum ʼn onhernubare bron is, (2) dat dit biotiese in oorsprong is, en (3) dat dit in redelike vlak sedimentêre reservoirs onder antikliene versamel, waar dit dan ontgin kan word.

    Hubbard se model aanvaar verder ook dat oliebronne in verskeie grade voorkom: Daar is velde wat maklik ontgin word om hoë graad ru-olie te lewer, daar is lae graad velde soos oliesande, en moeilik ontginbare velde soos diepsee-olievelde. Die verspreiding van bronne kwaliteit en kwantiteit veroorsaak dat ʼn geïntegreerde oliedeelstaat se produksie deur ʼn logistieke kurwe beskryf sal word.

    Om ʼn kwalitatiewe prentjie te skilder, kan mens na die ontginning van ander ertse kyk, en die ontginning van kopermetaal is ʼn interessante geval wat in ʼn sekere sin soortgelyk aan ru-olieproduksie is.

    Produksie van koper: Meeste kopererts bevat maar klein persentasies koper wat verbind is met ander waardelose minerale soos silikate. Deesdae bevat gemiddelde kopererts ongeveer 0.6% koper, en boonop maak die erts net omtrent 2% van die rots waarin dit voorkom uit. Daar word tans ongeveer 15 miljoen ton koper per jaar geproduseer, en as ons dit in die geskatte ontginbare koper in deel, dan is daar genoeg erts vir ongeveer 33 jaar, as ons dit teen 15 miljoen ton per jaar produseer.

    Die bostaande is ʼn vereenvoudigde beskrywing, en beraam die skatting dat daar ongeveer 470 miljoen ton kopermetaal in erts is wat nog ontginbaar is. Daar is egter baie meer koper as dit op aarde. Daar is ten miste 10 keer meer koper in seewater opgelos, en ʼn verdere 10 keer soveel koper in die aardkors as wat daar in seewater is. As die 470 miljoen ton opraak na 33 jaar, dan kan ons koper uit seewater ontgin, en as dit ooit opraak, dan uit die aardkors uit? Of nie?

    Die antwoord is natuurlik dat ons waarskynlik nooit ekonomiese hoeveelhede koper uit seewater sal ontgin nie. Die rede hiervoor is taamlik kompleks, maar is ʼn gevolg van die tweede wet van termodinamika. Koper-atome wat in seewater voorkom moet gekonsentreer word, en dit verg baie energie, waarskynlik so baie dat dit nooit ekonomies gedoen kan word nie (al bestaan die tegnologie om dit te doen reeds). Derhalwe is ons beperk tot hoërgraad kopererts, en as dié ooit skaars raak, sal koper skaars word.

    Daar was in historiese tydvakke maklik ontginbare koperneerslae, waaruit antieke beskawings brons vervaardig het vir wapentuig en ander gebruike in die bronstydperk. Daardie maklike bronne is reeds uitgeput, en het miskien minder as 1% van die koper gelewer wat ons reeds ontgin het. Die verskeie grade van kopererts wat ons vind, met die maklikste wat eerste ontgin word, dui aan dat Hubbard se logistieke model van pas is. Koper produksie sal toeneem, piek, en daarna afneem. Die afname in koper-produksie sal ook gepaardgaan met die verbeterde tegnologie en meer energie vereistes as wat die makliker erts gebruik het.

    Deesdae word 30% van die wêreld se koper in Chili geproduseer, en ʼn logistieke benadering toon aan dat koperproduksie in Chili (en dus wêreldwyd) deur piek produksie sal gaan in die volgende dekade. Groot hoeveelhede koper word as skraap-metaal herwin en weer gebruik, maar koper word ook opgebruik in ander aktiwiteite, soos in die elektroniese industrie. Mens kan kontroleer vir die herwinning van afvalmetaal in kopermetaalproduksie, maar dit maak nie juis ʼn groot verskil nie. Ten beste skuif dit die datum vir piekproduksie met ʼn paar jare terug, omdat dit net nog ʼn bron vir kopermetaal is (en ʼn taamlike maklike een).

    Dit is die wese van dit ontginning van uitputbare natuurlike bronne – die hoogste graad bronne word eerstens ontwikkel, en soos die uitgeput word, beweeg ons af na laer graad bronne wat moeiliker ontginbaar is. Met elke afname in die kwaliteit van die bron vermenigvuldig die hoeveelheid kopermetaal wat ons kan ontgin, maar dit gaan gepaard met skerp toenames in die energie-uitgawes per ton koper wat ontgin word. In moderne tydvakke het petroleum en petroleumtegnologie in die vorm van dieselenjins en hoogoonde tesame met geochemiese tegnieke dit moontlik gemaak om kopermetaal te ontgin uit rotse wat net 0.6% persent koper bevat.

    As ons om een of ander rede weer verval tot ʼn pre-industriële beskawing sal daar nêrens genoegsaam kopererts van voldoende kwaliteit wees wat met primitiewe tegnieke ontginbaar is nie. Die bronstydperk was dus eenmalig in die mens se geskiedenis.

    Hier moet 'n mens nie energie met tegnologie verwar nie, die twee begrippe is nie dieselfde nie: Tegnologie laat ons toe om energie meer effektief te aan te wend, maar ons sal byvoorbeeld nooit tegnologie aanwend om koper ekonomies uit seewater te herwin nie omdat daar fundamentele limiete is in terme van energie, selfs al is die tegnologie volmaak. Tegnologie om koper uit seewater te herwin kan dus maklik ontwikkel word, maar niemand doen dit nie, omdat dit heeltemal te duur is.

    Olie-produksie: Die kwalitatiewe beskrywing van koper-produksie is toepasbaar op petroleumontginning. Daar word geskat dat daar ten minste 1 triljoen vate olie steeds in plek is in die wêreld se ontginbare olievelde. Daar is ook reeds 1 triljoen vate reeds ontgin. Die olie wat reeds ontgin is, was “makliker” olie – so maklik dat dit beraam word dat vir elke vat olie wat in energie gespandeer is om olie in die 1950s te herwin, tot 100 vate teruggekry is. Die verhouding het teruggesak tot ongeveer 14 tot 1 vandag, en sal verder afneem omdat mense steeds die maklikste beskikbare bronne eerstens herwin. Die verhouding kan selfs so ver as 3:2 daal in oliesande (wat reeds ontgin word om in die aanvraag te voorsien). Anders as koper, word al die petroleum wat ons ontgin opgebruik in ons ekonomie, en Hubbard se model voorspel ʼn piek in produksie tussen 2005 en ongeveer 2012 (maar sommige ontledings suggereer ʼn datum tot so laat as 2025).

    Soortgelyk aan die ontginning van koper, is daar fundamentele limiete aan die ontginning van petroleum, wat ons in energie-in, energie-uit, terme beskryf. As ons een eenheid energie in petroleum gebruik om petroleum wat een eenheid energie bevat te herwin, dan het ons ʼn 0% wins op ons belegging, terwyl ons tyd gemors het in die proses. Dit sou beter wees om daardie energie aan te wend vir ʼn ander doel.  

    Dit is waar dat beter tegnologie kan help, maar om tegnologie te ontwikkel gebruik self energie, en die hele proses om tegnologie te verbeter is onderhewig aan die wet van afnemende opbrengs. Daar is derhalwe ʼn harde limiet, wat perke plaas op ons vermoëns om tegnologie en produksie arbitrêr te verbeter.

    ʼn Abiotiese oorsprong vir petroleum kan die prentjie ietwat verander. Dit sou beteken dat olievelde weer aangevul sal word met petroleum wat dieper uit die aarde se kors perkoleer, en dat selfs tans uitgeputte velde later weer ontgin kan word. As die hernuwing van ʼn veld deur abiotiese petroleum oor tydskale van honderde jare plaasvind, is dit nie ʼn faktor in huidige olieproduksie nie, en sal dit Piekolie nie affekteer nie.  

    Olievelde en selfs hele oliestreke word in net 2 tot 3 dekades ontgin, soos mens in die Noordsee, die VSA en Meksiko se velde opmerk. As abiotiese bronne ʼn verskil in die piek produksie van ru-olie gaan maak, moet dit vloei oor enkele dekades. Dit wil sê, die vloei van abiotiese olie moet ʼn veld redelik affekteer binne tydperke van 2 of 3 dekades.  

    Daar is geen bewyse tans beskikbaar wat bostaande suggereer nie. Die VSA se olievelde het reeds in 1970 gepiek, en selfs na amper 40 jaar is daar ʼn jaar oor jaar se afname in produksie. Nuwer tegnologie, die teoretiese effekte van abiotiese bronne, dieper en meer boorgate, …kortom niks, kan die afname in Amerikaanse produksie skynbaar omkeer nie.

    Dit sal ook eindelik dieselfde met Saoedi-Arabië se velde wees, in welke geval die wêreldproduksie deur sy piek gaan. Niemand weet wat dan sal gebeur nie, maar in deel IV van die rubriek, bespiegel ek oor die toekoms nadat olieproduksie deur sy piek gegaan het. Laat ek net finaal opmerk dat mense oor 500 jaar sal terugkyk op ons olie-beskawing, en dat hulle dit as ʼn abnormale tydperk sal beskryf. As daar geen abiotiese petroleum is nie, is die olietydperk, net soos die bronstydperk, ʼn eenmalige era in die mens se geskiedenis.

    free bets no deposit required casinoДанильченко Юрий Брониславович компромат

  • Repliek op Johann Wingard: Abiotiese en biotiese olie II

    My eerste indrukke destyds was dat piekolie 'n vergesogte idee is wat selfs 'n samesweringsteorie kon wees, en ek het dit derhalwe geïgnoreer. Verdere probleme vir die teorie was dat anti-Amerikaanse aktiviste dit in 'n mate gekaap het wanneer hulle aanvoer dat petroleum die VSA se buitelandse beleid bepaal, en dat tekorte in olie in die VSA, asook Amerikaners se dors na olie, onderliggend aan alles wat gevaarlik en sleg is sover dit die VSA betref. Piekolie kan dus in sy meer ekstreme manifestasies ontaard in anti-Amerikaanse samesweringsteorieë. Die gevolg is dat die legitieme wetenskaplike debat rondom die ontginning van petroleum 'n ideologiese kleur aangeneem het, wat dit moeilik maak om die statistieke en wetenskaplike sy van die teorie neutraal te analiseer.

    Saddam Hoessein se avontuur in Koeweit en VS-president George H W Bush se reaksie in die Eerste Golfoorlog in 1992, het die debat rondom piekolie verder as ideologies van aard gekarakteriseer: Linksgesinde anti-oorlogaktiviste kon selfvoldaan opmerk dat Bush presies optree soos hulle verwag het: Beduiwel Amerika se verskaffers van olie, en die reaksie kan ernstig wees. VS-presidente Clinton en Bush junior het presies net so gereageer, en die jonger Bush het eenkeer opgemerk dat die Amerikaanse lewenswyse, gebaseer op 'n olie-ekonomie, nie onderhandelbaar is nie. Dit alles voed 'n ideologiese debat rondom piekolie, wat die wetenskaplike sy van die debat soms van koers af dwing.

    Daar is baie feite hier, en groot potensiaal om samesweringsteoretici baie materiaal te gee vir nadenke en kranksinnige profesieë. My eie indruk was op daardie stadium egter deurentyd dat piekolieteoretici presies die volgende is: samesweringsteoretici wat 'n ietwat snaakse, maar meestal skadelose, ontleding oor petroleum verkwansel, wat waarskynlik boonop nog verkeerd is.

    Dit is nietemin 'n feit dat M King Hubbard voorspel het dat die ru-olieproduksie wêreldwyd teen die einde van die twintigste eeu deur 'n maksimum of piek sal gaan. Teen dié tyd was Noordsee-olieproduksie hoër as ooit tevore, en feitlik niemand (die uwe inkluis) het juis aandag aan ru-olieproduksie gegee nie. Produksie het jaarliks toegeneem, die energiekrisisse van die 1970s was omtrent vergete, en die olieprys was stabiel en laag, met Saoedie-Arabië as die swaai-produsent wat telkens die toon aangegee het om pryse te beheer. Die Clinton-jare in die Withuis het groter sportgebruiksvoertuie op die mark gebring, wat nog groter en meer petrol per myl gebruik het as omtrent enige persoonlike voertuig van vervloeë dae.

    Tog was dit juis toe dat ek, na aanleiding van Hubbard se voorspelling, 'n paar jaar of wat later, toevallig besluit om na Amerikaanse ru-olieproduksiestatistieke te kyk. Dit was alombekend dat Hubbard die piek in Amerikaanse produksie voorspel het (die voorspelling is in 1959 gemaak vir 1971, terwyl die piek in 1970 was), maar niemand het juis verder in die hoofstroompers uitgebrei oor produksie in die Amerikaanse olieprovinsie sedert 1970 nie.

    Image 

    'n Kort blik oor die statistieke toon egter aan dat die VSA se produksie stelselmatig ná 1970 afgeneem het. Dit is ietwat onverwags – die energiekrisis in die 1970s, die VSA se afhanklikheid van Midde-Oosterse ru-olie, en OPUL se vyandigheid, tesame met skerp prystoenames in die prys van olie in die 1980s, en baie verbeterde tegnologie, het 'n motief vir sterk toenames in Amerikaanse olieproduksie geskep. Maar ten spyte van beter tegnologie, 'n skerp verhoogte prys, investering in eksplorasie deur die oliemaatskappye, asook die geopolitieke omstandighede, het Amerikaanse produksie net een rigting geken: minder olie met verhoogde produksiekoste, jaar na jaar.

    Niks kon dit omkeer nie: Die ontwikkeling van velde onder die see, verhoogde investering in nuwe tegnologie, meer geoloë om nuwe velde te vind, het wel in sekere liggings verhoogde produksie ten gevolg gehad, maar dit kon nooit ten volle vir afnames in ander velde vergoed nie.

    Vandag is Amerikaanse produksie minder as 60% van sy piek in 1970. Myns insiens bewys die Amerikaanse produksiekurwe dat M King Hubbard se idees 'n vrugbare manier is om produksie te ontleed, en toekomstige produksie te voorspel. Die reaksie van die Amerikaanse ekonomie op die piek in ru-olieproduksie in die Amerikaanse olieprovinsie is alombekend: Stagflasie en hoë rentekoerse, in 'n klimaat waar verbruikers naarstiglik werk om petroleumprodukte meer spaarsamig te gebruik.

    Wat is Hubbard se kurwe? Ek het reeds breedvoerig oor Hubbard se benadering in 'n vorige rubriek geskryf en ek gee net 'n paar kernidees hier.

    Hubbard het voorgestel dat ru-olieproduksie in 'n olieprovinsie (wat 'n geografiese area, soos die VSA, se totale olieproduksie insluit), met 'n logistiese kurwe beskryf kan word. Ons dui die produksie aan as P, in vate per dag. Die kumulatiewe produksie in die olieprovinsie is C, en is die totale hoeveelheid olie wat reeds ontgin is (sedert die provinsie ontwikkel is vir ontginning).

    As jy nie van wiskunde hou nie, spring maar oor die volgende twee paragrawe – die volgende is nie wesentlik vir ons diskussie nie, maar is nietemin interessant: Die produksie P van ru-olie is verwant aan C in die vergelyking [P/C] = K – C. K is 'n konstante term, en ons merk op dat as C=K, dan is P=0. Met ander woorde, K is die totale hoeveelheid ru-olie ter plaatse voor die provinsie ontgin word.  Die vergelyking [P/C]=K-C is 'n differensiële vergelyking, wat P, C en K in verband met mekaar bring en wat ook as 'n logistieke vergelyking bekendstaan. Die vergelyking kan maklik opgelos word.

    Image

    In die bostaande grafiek word die logistieke vergelyking geïllustreer. Die kumulatiewe olieproduksie is op die horisontale as, en die verhouding [P/C] op die vertikale as. Die data is in vate per dag, en nadat daar eers 'n rondskommeling in die data is, attenueer die data en begin die blou lyn volg. As mens die blou lyn tot by die horisontale as ekstrapoleer, kry mens, K, die totale hoeveelheid olie wat ontgin kan word. As ons die eenhede terugwerk tot vate, dan is die totale moontlike kumulatiewe opbrengs in die Amerikaanse olieprovinsie nie meer as 'n totale 240 miljoen vate nie.

    Die analise in die laaste twee paragrawe toon aan dat P 'n klokkurwe is, en wat bekend staan as Hubbard se kurwe – P begin laag as die provinsie nuut is, styg tot 'n maksimum, en neem daarna af. Die maksimum in P is die piek, en die hele argument rondom piekolie is gaande oor die Piek in P – waar is dit, hoe hoog is dit, en mees belangrik, kan mens dit voorspel deur van bestaande data te ekstrapoleer?  Verder kan mens ook die gebruik van ? logistiese benadering bevraagteken, hoewel bestaande ontginningsdata nie teenstrydig met dit is nie. Dit is verder belangrik om op te let dat petroleum nie soseer opraak nie, maar dat die produksie P (in vate per dag) afneem na die piek. Die afname kan nie omgekeer word nie, en dit veroorsaak tekorte op die oliemark, met verhoogde pryse en ander ekonomiese ontwrigtings.

    Die belangrikste begrip in die laaste paragrawe is P, die tempo van olie-produksie per tydseenheid (vate per dag). Die wêreldekonomie verorber 'n sekere aantal vate ru-olie per dag (tans ongeveer 85 miljoen vate per dag). Daar is ook 'n wêreldwye aanvraag A vir ru-olie. As P>A, dan is daar genoegsame produksie om in die aanvraag te voorsien, en die olieprys behoort laag en stabiel te wees, met produsente wat net genoeg produseer om in die vraag te voorsien. In so 'n geval het hulle 'n "spaarkapasiteit", of die vermoë om hulle produksie op te stoot indien nodig. Die ekonomie van ru-olie word in dié geval deur aanvraag beheer, en dit is die beste omstandigheid vir die wêreldekonomie. Dit was dan ook die omstandigheid tot op hede, behalwe vir twee kort periodes in die sewentigerjare se energiekrisisse. Piekolie is die bewering dat P deur 'n maksimum (of piek gaan) waarna ons 'n omgekeerde verhouding tussen P en A sal ervaar. Dit is dat P<A, in welke geval 'n stygende ru-olieprys chaos in die wêreldekonomie sal veroorsaak.

    Hubbard se kurwe en abiotiese petroleum: As daar 'n noemenswaardige hernuwing van ru-olie plaasvind, soos voorspel in 'n abiotiese oorsprong vir ru-olie, dan is Hubbard se ontleding dalk steeds van toepassing, maar dit word ten minste teoreties moontlik dat ru-olieproduksie kan toeneem sonder om ooit 'n perk te bereik. In deel III van my repliek kyk ek spesifiek na dié moontlikheid, en verduidelik waarom, in alle waarskynlikheid, selfs 'n abiotiese oorsprong piekolie ongedaan sal maak nie.

    куклы барбілобановский депутат

  • Repliek op Johann Wingard: Abiotiese en Biotiese Olie

    ImageJohann Wingard vra verskeie vrae in sy onlangse rubriek “Energie-krisis? Watter energie-Krisis?”. In ʼn poging om die vrae te ontleed (presiese antwoorde is dalk net te moeilik), sal ek verskeie kwessies probeer isoleer in aparte dele in my repliek.

    Johann vra tereg “Watter energie-krisis?”, en verduidelik breedvoerig dat, ten minste in die geval van petroleum, die moontlikheid bestaan dat ʼn feitlik onuitputbare bron in die vorm van abiotiese petroleum dieper in die aarde gevind kan word. As dit die geval is, dan is daar nie ʼn energiekrisis nie, en sal daar miskien nooit een wees nie.

    My poging om Johann se vrae te ondersoek is in 4 dele, en in die eerste deel kyk ons eerstens na die vorming van ru-olie, vanuit beide ʼn biotiese en abiotiese oogpunt.  

    Biotiese ru-olie: Dit is die konsensusbenadering tot die vorming van ru-olie in die aarde se kors (die boonste dun lagie van droë land en seevloer, miskien sowat 10 kilometers dik).  

    Die oorsprong van petroleum word dikwels soos volg kortliks saamgevat in standaardtekste oor geologie: Alge en ander mikro-organismes wat in ʼn vlak oseaan floreer reën neer op die oseaanvloer om ʼn dik mat organiese materiaal oor duisende of selfs honderde duisende jare te vorm. Oor miljoene jare word die organiese materiaal onder sedimente diep in die aardkors begrawe. Daar word dit deur die aarde se interne hitte in die afwesigheid van suurstof gekook. As die temperatuur en druk reg is, is die resultaat ru-olie. As die temperatuur en druk te hoog is, word aardgas (meestal metaan, met kleiner hoeveelhede groter alkane soos etaan, propaan, butaan, ensovoorts) gevorm.

    Hierdie prosesse (neerslag van organiese materiaal, begrawing en verhitting) vind oor miljoene jare plaas, en die gevormde ru-olie en gas perkoleer in poreuse dele van die aardkors. Die sand en ander anorganiese materiaal wat saam met die alge begrawe is, verander uiteindelik as sedimentêre rotse, wat taamlik poreus is. Die sedimentêre rotse absorbeer die ru-olie, en in gunstige toestande word dit alles onder ‘n koepel van ʼn ondeurdringbare materiaal (wat ‘n antiklien genoem word), soos byvoorbeeld ‘n laag sout, vasgevang en gestabiliseer. Daar bly dit, dikwels onder hoë druk. Uiteindelik boor iemand dan deur die antiklien, en ontgin die gas of olie.  

    Die vorming van biotiese olie is derhalwe in sedimentêre rotse, wat gevorm word as los materiaal soos sand ondergronds begrawe word en onder hoë temperatuur en druk in rots verander, terwyl organiese materiaal in ru-olie omgesit word. Die is ʼn baie kort beskrywing van die biotiese oorsprong van ru-olie, maar vir ons doeleindes is dit voldoende.  

    Dit volgende idees is belangrik: (1) Alge wat op die seebodem reën, (2) dan so diep begrawe word dat (3) dit deur die aarde se hitte gekook word en in ru-olie of gas verander word, wat dan (4) onder ʼn antiklien in poreuse sedimentêre rotse versamel om later ontgin te word.

    Lesers moet ook attent wees daarop dat mikro-organismes en alge die bron van die koolstof en waterstof in petroleum is, indien die biotiese oorsprong daarvan aanvaar word. As plante instede begrawe word, is die resultaat normaalweg steenkool, en nie petroleum nie.

    Abiotiese ru-olie: Thomas Gold se idees oor ʼn moontlike abiotiese oorsprong vir petroleum het oor die laaste 20 of 30 jaar ʼn aanhoudende gesprek in geologiese sirkels ontketen. Die gesprek duur in 'n sekere mate steeds voort, en het gepaard gegaan met intense meningsverskille in die laaste dekade van die vorige eeu. Die debat het egter sedert die jaar 2000 effe bedaar.

    Die abiotiese oorsprong van ru-olie kan kortliks soos volg opgesom word: Die aarde is gevorm in ʼn maalkolk van gasse en vaste materiaal waaruit die sonnestelsel gevorm is. Die materiaal in die maalkolk het koolstof in verskeie vorme bevat, naamlik as suiwer koolstofdeeltjies (roet), koolstofdioksiede, metaangas, asook meer komplekse verbindings wat verskeie organiese verbindings insluit.

    Die bronne van koolstof is uiteraard met die aarde se vorming in die aarde se mantel en kors vasgevang. Daarna het hoë temperatuur en druk dit in ru-olie en aardgas omskep, wat dan oor miljoene jare sal perkoleer om onder antikliene vasgevang te word. Daar is geen vaste verwantskap tussen abiotiese olie en sedimentêre rotse nie, en soos Johann Wingard tereg opmerk in sy rubriek, sal daar op enige plek, indien daar diep genoeg geboor word, waarskynlik tekens van abiotiese ru-olie te vinde wees (as dit bestaan).

    Die idees in die siening is kortliks soos volg: (1) Koolstof en koolstofverbindinge word met die aarde se vorming diep begrawe, (2) dan onder druk deur die aarde se hitte gekook en getransformeer in ru-olie en aardgas, om (3) of diep ondergrond vasgevang te bly, of (4) om andersins op te perkoleer na vlakker reservoirs waar dit dan onder antikliene vasgevang word en van waar dit dan ontgin kan word.  

    Thomas Gold se teorie vir ʼn abiotiese oorsprong vir ru-olie is wetenskaplik, en dit is moeilik om eksperimenteel verkeerd te bewys. Mens kan aanvoer dat dit waarskynlik ten minste deels korrek is omdat koolstof in verskeie vorme, net soos ander elemente, met die aarde se vorming diep ondergrond begrawe is.

    Die oorweldigende konsensus onder deskundiges (geoloë en geofisici gemoeid met die ontginning van olie) is dat ʼn biotiese oorsprong waarskynlik korrek is. Die konsensus veroorsaak dat eksplorasie vir ru-olie normaalweg plaasvind in sedimentêre rotse: Ondeurdringbare antikliene wat oor sedimentêre rotse lê word ondersoek vir potensiele ontginning. Die mees bekende olievelde op aarde, naamlik die Midde-Ooste, die Golf van Meksiko, die Noord See, Kaspiese See en dele van Wes-Afrika, voldoen almal aan die biotiese formule: Sedimentêre rotse onder ʼn antiklien.  

    ʼn Abiotiese oorsprong word dikwels deur Russiese wetenskaplikes ondersteun, en hulle het selfs ʼn paar keer beweer dat van hulle olievelde ontgin het wat geensins verband hou met sedimentêre rotse nie. Die bewerings word egter skepties deur Westerse geoloë bejeën, maar die debat word meer kompleks as mens die isotopiese fraksionering van ru-olie meet, die verhouding van die isotope C13 tot C12 van koolstof is nie konsekwent met ʼn suiwer biotiese oorsprong nie (en Johann Wingard verwys hierna in sy rubriek). Dit kan egter deels verduidelik word as pertroleum van baie diep onder die aarde na die oppervlak perkoleer, voordat dit ontgin word, en sodanige verduideliking is dan konsekwent met abiotiese petroleum.

    Die voorgestelde prosesse vir die abiotiese vorming van petroleum, soos beskryf in Johann Wingard se rubriek, is nie vergesog nie. Ek sou meer versigtig met die verband tussen helium gas en petroleum omgaan: Helium word gevorm in radio-aktiewe verval van uraan en torium in die aarde, en sal oor biljoene jare tot ʼn aardige hoeveelheid gas opbou, vasgevang in rotse, waar dit in kontak met ru-olie kom en saam daarmee perkoleer.

    Hoe dit ook al sy, Gold se idees het baie aandag getrek omdat dit ʼn baie belangrike voorstel maak: Naamlik dat daar dieper en meer wyd na moontlike ru-olie bronne gesoek moet word. Die abiotiese petroleum-debat is in ʼn sekere sin verwant aan die huidige polemiek rondom piekolie. As abiotiese ru-olie van baie diep in die aarde na die oppervlak perkoleer, kan uitgeputte olievelde herstel om later weer ontgin te word. As die proses vinnig genoeg plaasvind, kan die bron feitlik onuitputbaar wees – daar sal soveel ru-olie wees dat dit nie moontlik is om ooit alles uit te put nie.  

    Andersins, as abiotiese olie diep ondergronds vasgevang is, dan behoort mens dit te vind deur baie diep te boor. Die Russe het al verskeie kere probeer, skynbaar sonder sukses, maar kon natuurlik net op die verkeerde plekke geboor het.

    Persoonlik is ek taamlik agnosties oor die spesifieke debat. ʼn Abiotiese oorsprong vir petroleum kan nie summier verwerp word nie. Aan die ander kant, is ʼn biotiese verduideliking, indien ons dit korreleer met die ligging en geologie van die wêreld se belangrikste olievelde, ʼn baie maklike verduideliking, en as ons Okkam se lem gebruik, dan is dit die meer waarskynlike en korrekte teorie.

    In deel II van die rubriek hersien ek die idees onderliggend aan piekolie en begin verduidelik waarom daar waarskynlik nie ʼn sterk verwantskap tussen piekolie en Abiotiese olie is nie.

    Lees ook die vorige bydraes van Buks van Rensburg hier en hier.

    зарядное устройствоФільчаков Олександр Васильович

  • Marxisme en ‘n Afrikaanse Indentiteit

    ImageOnlangs lees ek in die aanlyn-Amerikaanse tydskrif “Red Country”(*) ʼn artikel oor Marxisme en die verkiesing van Obama as president. Die artikel is een in ʼn reeks artikels in Westerse tydskrifte wat opnuut na Marx kyk, en wat die huidige politieke en ekonomiese omgewing in terme van Marx se idees ontleed.

    Dit is deel van ʼn herlewing van Marx se idees in die Westerse pers en word enersyds veroorsaak deur die ekonomiese insinking, en andersyds deur Marx se volgehoue invloed in Westerse intellektuele kringe. Marx is deesdae springlewendig, en sy nalatenskap is nie net beperk tot Kuba en Noord-Korea nie. Dit was nog altyd hoogmode om Marx aan te haal, of om Marx se invloed in literatuur te ontleed, of om politiek in “Marxistiese dialektiek” te bedryf.

    Elders word daar Marx se idees in universiteite gedoseer, terwyl sy invloed op Westerse regerings na die val van Wallstraat nie gering geskat moet word nie. Marx het steeds baie getroue volgelinge, wat bereid is om baie op te offer en baie te doen om hulle meester se idees te versprei of selfs af te dwing. In Suid-Afrika verskyn Marx in die vorm van die SAKP en mense soos Jeremy Cronin, wie se opstelle en opinies dikwels op Politicsweb te lese is. Met die verkiesing van Zuma as president het Marxiste nou direk toegang tot die hoogste vlakke van die Suid-Afrikaanse regering.

    Die apartheidsregering het, danksy 'n verbod, Marx se invloed uit Suid-Afrika probeer hou, met die gevolg dat ‘n hele geslag Afrikaners naïef daaroor is. In nabetragting glo ek dat dit ‘n fatale fout was – die resultaat is dat ‘n Marxistiesgeinspireerde idee of houding ‘n Afrikaner oor die kop kan slaan, en hy of sy sal dit nie eers weet nie.

    Marxisme is in wese, net soos Kapitalisme, of Sosialisme, primêr ʼn ideologie wat menslike ekonomiese aktiwiteite en verdeling van bates in terme van ʼn morele verwysingsraamwerk beskryf en verdedig. Dit is ook ʼn utopiese ideologie in die sin dat dit voorgee dat perfekte samelewings geskep kan word.  

    Marx het sy idees in ‘n reeks van 3 volumes met titel Das Kapital opgesom. Die eerste is in 1867 gepubliseer en die laaste in 1895, na sy dood. ‘n Vierde volume gebaseer op sy notas is later deur Progress in (Kommunistiese) Moskou gepubliseer. Die publikasie van Das Kapitaal het verreikende gevolge gehad, en uiteindelik is duisende referate, boeke en publikasies geskryf oor die ekonomiese en sosiale gevolge van ‘n Marxistiese rewolusie. Leiers soos Lenin en later Mao en Castro het dan ook woord by daad gevoed, en Marxistiese state geskep, dikwels oor die lyke van duisende teestanders.  

    Marx se idees het ook Marxistiese ontledings oor literatuur en kuns, en oor sielkunde, geïnspireer, en het ook derduisende mense in die Gulag na hulle dood gestuur. Dit het die wêreld gedurende die Koue Oorlog tot op die rand van ʼn kernuitwissing gebring. Die gevolge was so verreikend dat dit vir my onmoontlik is om in enkele bladsye volledig kommentaar te lewer oor al die fasette en gevolge van Marx se idees. Wat egter duidelik is, is dat Marx ‘n prominente intellektuele en politieke invloed op die 20ste eeu gehad het, en dat ons dalk nog nie die laaste van die bebaarde oom se nalatenskap gehoor het nie.

    ʼn Russiese wetenskaplike wat deesdae in die Weste leef het my eenkeer vertel dat Marxistiese indoktrinasie in die Sowjet-Unie reeds in laerskole begin het, en dat dit tot op universiteitsvlak voortgeduur het. Die indoktrinasie was op sekere aksiomas of aannames gebaseer, en twee van die belangrikste aannames is (1) dat daar geen universele waarhede is nie, en (2) dat mense hulle identiteit in hulle ekonomiese klas en ervaring ontdek. Die basiese ekonomiese argument in Marxisme is juis dat die werkersklas (die proletariaat) deur die heersersklas (die bourgeoisie) uitgebuit word, en derhalwe dat beide die proletariaat en die bourgeoisie se identiteit primêr in hulle ekonomiese klas gegrond is. Daar is nog ander aannames, maar die twee is myns insiens die belangrikste.  

    Mens kan baie meer oor (1) hierbo skryf en die bestaan, aldan nie, van universele waarhede of kodes, is eeue lank druk deur filosowe ondersoek. Dit beteken byvoorbeeld dat ateïsme ʼn natuurlike aanname in Marxisme is, en dat daar geen universele morele kodes kan wees nie. Dit is verder onderliggend aan moderne dekonstruksie in literatuur, asook aandadig in die val van die moderne Christelike Kerk (wat juis aandring dat daar ʼn universele God-gegewe fondasie is vir morele gedrag. Sommige wetenskaplikes ervaar die beginsel as absurd omdat dit in ekstreme vorm selfs fisiese wette (Newton se Tweede Wet, die Wette van Termodinamika, en dies meer) as konstrukte beskryf, wat geen onafhanklike bestaan het van die wetenskaplikes wat dit formuleer nie. Ek sal nie verder oor (1) uitwei nie, maar net opmerk dat die aanname nou ook feitlik universeel in die Westerse wêreld geld.

    Ek sal in die volgende paragrawe oor (2) skryf, naamlik oor identiteit, of ten minste, identiteit soos ons dit as individue ervaar.  

    Marxiste ontken nie die (sielkundige) ervaring van ʼn mens se identiteit nie. Inteendeel, hulle argumenteer dat identiteit bestaan en dat dit hoofsaaklik vloei uit die lidmaatskap in ʼn ekonomiese klas. Met ander woorde, wat ons as identiteit ervaar berus op ons ekonomiese realiteite as werkers (lede van die proletariaat), of as lede van die bourgeoisie.

    Kom ek verduidelik verder: Normaalweg sal iemand verklaar “Ek is ʼn Botha” om in familieverband ʼn identiteit te konstrueer en op te eis. Verder sal mens byvoorbeeld hoor “Ek is ʼn Afrikaner”, of “Ek is ʼn loodgieter”, of “Ek is ʼn Suid-Afrikaner”, en dies meer. Elke verklaring konstrueer ʼn weier kring om die individu wat in elke geval sy identiteit bepaal as beperkend in sommige opsigte, en meer algemeen in ander opsigte. Wat egter elke keer die geval is, is dat daar ʼn emosionele komponent met die verklarings saamgaan. Met ander woorde, daar is ʼn emosionele opwelling met elke verklaring, soms meer intens (in familie of etniese verband), en soms minder intens (soos in “ek is iemand wat van piesangs hou”).

    Soms dien etniese identiteit (byvoorbeeld “I am an Englishman”), wat taamlik nou is, as die basis vir die politieke organisasie van ʼn staat. Dit word deesdae as “identiteitspolitiek” beskryf, en sedert die Tweede Wêreldoorlog het Westerse moondhede sulke politiek ontmoedig omdat dit sogenaamd vir fascisme en die Tweede Wêreldoorlog verantwoordelik was.

    Marxisme verwerp al die bogenoemde aansprake op identiteit. In die plek daarvan voer Marx aan dat mense hulle identiteit primêr in hulle ekonomiese klas vind. Dit is waarom Marxiste van die proletariaat, wat deur die bourgeoisie uitgebuit word, praat. Met ander woorde, mense ervaar hulle identiteit uitsluitlik in lidmaatskap as lede van die proletariaat of bourgeoisie in ‘n gemeenskap wat op klasseverskille gebaseer is. As ʼn Marxis skree “Workers of the World Unite!” maak dit juis ʼn argument dat werkers eerstens lede van die proletariaat is, en dat hulle gesamentlike aansprake op regte juis sodanig op daardie identiteit geskoei is.

    Die gevolge van ʼn Marxistiese ontleding van identiteit is legio. Dit verwerp etniese identiteit as ʼn basis vir ʼn gemeenskap. In Marxisme is daar nie plek vir konsepte soos “Afrikaners” nie, omdat dit onderhewig is aan die ekonomiese identiteit wat die proletariaat verskaf. In dié opsig is dit belangriker vir mense om lede van die proletariaat te wees as om Afrikaners te wees, veral omdat die gevolge van die eersgenoemde (wat inkomste bepaal) ekonomies van aard is, terwyl laasgenoemde se kenmerke (byvoorbeeld huistaal) nie direk verband hou met inkomste en ekonomiese welvaart nie.

    Marxisme gaan selfs verder as dit: Dit stel voor dat identiteit omvorm kan word. Iemand wat vandag tot ʼn heersersklas of in die bourgeoisie behoort (of ʼn Afrikaner is), kan heropgevoed word om ʼn nuwe werkersidentiteit in die proletariaat te verkry. Kommuniste het dit dan ook in verskeie lande gedoen deur ʼn Gulag te bou met die uitsluitlike doel om afvalliges van ʼn nuwe en meer aanvaarbare identiteit (as werkers in die proletariaat) te voorsien.  

    In sommige meer ekstreme gevalle is selfs verder gegaan. Kinders is van hulle ouers verwyder om van kindsbeen af opgevoed te word as werkers, met die doel om enige oordrag van etniese bagasie te verhoed. Identiteit as gegrond in ekonomiese klas het dus selfs die familie-eenheid en gesin getroef. Dit is dan ook waarom so baie Marxiste die familie vyandiggesind is, en waarom radikale feministe dikwels gemeenskaplike doelwitte met Marxiste deel.

    In die diskoers rondom ʼn Afrikaanse identiteit is Marx se invloed deesdae weer direk sigbaar. Die invloed is soms opvallend as iemand vra “Wat is ʼn Afrikaner?” asof die begrip sodanig swak gedefinieer is dat dit nie bestaan nie. Die implikasie is ook dan dat lede van die “Afrikaners” onderhewig is aan die ekonomiese definisies van identiteit (as werkers of as lede van die bourgeoisie, en dies meer) en dat in die opsig beteken dat hulle identiteit sodanig ervaar word. Met ander woorde, “Afrikaners” het ʼn interseksie met Marxistiese definisies vir identiteit wat volgens Marx meer grondig is. Om “Afrikaner” te verwerp ten gunste van “proletariaat” of “werker” of bloot net “Suid-Afrikaner” (en dus werker), is dus beslis 'n Marxistiese beskouing.

    Ter syde: Die vraag “Wat is ʼn Afrikaner?” word dikwels gebruik om te demonstreer dat “Afrikaners” nie bestaan nie. Dit is natuurlik verkeerd: Die feit dat dit nie moontlik is om iets te definieer nie, beteken nie dat dit nie bestaan nie: Probeer byvoorbeeld om ʼn akkurate definisie van die son neer te skryf Dit is doodgewoon nie moontlik nie, omdat daar baie sterre is wat net soos die son lyk, en omdat die son gedurig verander en boonop uit der miljoene deeltjies bestaan, maar die son bestaan ongetwyfeld. Dit feit dat “Afrikaners” nie gedefinieer kan word nie, beteken dus glad nie dat “Afrikaners” nie bestaan nie.

    Die gesprek rondom die Afrikaner se identiteit woed reeds geruime tyd in die pers, en het nou verskuif na die begrip “Afrikaanses”, asof dit ʼn identiteit verskaf wat net in taal gevestig is en wegbeweeg het van die identiteit “Afrikaner” wat tot onlangs nog in families oorgedra is en wat boonop ook nog ʼn rassekomponent het. In Marx se sin het “Afrikaanses” tot onlangs nog nie bestaan nie – maar die basiese idee dat die identiteit geskep kan word, en dat “Afrikaners” heropgevoed kan word om die (nuwer) identiteit aan te neem, is naakte Marxisme. Prominente Afrikaanse koerante is reeds druk besig met die heropvoedingsprojek, en die mate waartoe hulle suksesvol sal wees, sal ons nog sien.

    Die ironie is natuurlik dat selfs ʼn konstruk soos “Afrikaanses” nie vir hardekwas Marxiste aanvaarbaar sal wees nie. Dit maak steeds aanspraak op ʼn identiteit (die keer gebaseer op taal) wat nie in ʼn ekonomiese klas gegrond is nie. Alle lede van die proletariaat, ongeag taal, deel ʼn ekonomiese identiteit onder Marxisme, en hulle regte troef alle ander regte. Die uitgangspunt word briljant verwoord in ʼn Afrikaanse koerant in ʼn opinie oor voertale aan voormalige Afrikaanse universiteite: “Toeganklikheid weeg ieder geval swaarder as taaleksklusiwiteit”. Met ander woorde: die proletariaat se regte (toeganklikheid) troef “Afrikaanses” se aansprake op gemene taalregte (en Afrikaanse klasse aan ʼn Afrikaanse universiteit).  

    Alle identiteite is dus nie gelyk nie. Sommige is ekonomies en meer basies en dus meer gelyk.

    Om op te som: Afrikaners is so naïef oor Marx se idees dat hulle daarmee oor die kop geslaan kan word sonder om dit te erken vir wat dit is. Die naïwiteit is die oorsaak van die NP regering se verbod op Marx. Om Marx se geskrifte in ʼn land soos die ou Suid-Afrika toe te laat sou inderdaad sekere risikos behels, maar ek glo steeds dat die meeste mense as gevolg ʼn beter begrip daarvan sou gehad het en dat hulle vandag minder vatbaar vir Marxistiese ideologie sou wees.

    Intussen skryf Jeremy Cronin sirkels rondom sy kritici in die Suid-Afrikaanse pers, en gaan die ANC-regering onverpoos voort om opvoedkundige instellings en retoriek te gebruik om mense se identiteit te ondermyn met die doel om uiteindelik ʼn Marxistiese utopie te skep. Blade Nzimande is nie verniet aangestel as ʼn minister belas met Hoër Opvoedkunde nie. Hy het waarskynlik aangedring op die pos met die doel om die intellektuele klimaat aan universiteite te beïnvloed en om Marx se idees uit te brei en aan te pas in die huidige konteks (in terme van die National Democratic Revolution). Infiltrasie was nog altyd ʼn belangrike wapen in Marxiste se Lang Mars: Infiltreer die instellings, en voer die volgende geslag met Marx se idees. In die opsig is Marxisme nie verskillend van ʼn prosetilitiese kerk wat gereeld bekeerlinge soek nie. Onder Afrikaners het hulle baie naïewe bekeerlinge onder Afrikaanse intellektuele gevind.

    Sover dit Afrikaanse instellings (soos koerante, die paar oorblywende universiteite, skole, en organisasies soos Solidariteit en die ATKV) aangaan, is hulle skynbaar almal aan Marx se dissipels uitgelewer. Aansprake op ʼn Afrikaneridentiteit (gebaseer op geskiedkundige gronde) word omtrent universeel deur die organisasies verwerp asof dit nie sou bestaan nie omdat dit nie gedefinieer is nie. Marx, dink ek, sou breed glimlag oor die toedrag van sake – dit is nie net dat die verwerping van ʼn identiteit ʼn sielkundige opening laat vir die vorming van ʼn nuwe identiteit (in die proletariaat) nie, maar dat dit ʼn bewys is dat sy idees rondom die vorming en hervorming van ʼn sielkundige identiteit geldig is. As ʼn mens “Afrikaner” kan weg definieer, kan mense seker net so maklik ʼn identiteit soos “werker” konstrueer, wat uiteindelik net so werklik sal wees as dit wat dit vervang.

    ————————–
    (*) Die webwerf is
     http://www.redcounty.com/virginia/2008/10/neo-marxist-ideology—our-fut/
    en die teikenmark is die meer konserwatiewe ondersteuners van die Amerikaanse Republikeinse Party.укладка мозаики вДанильченко Юрий Брониславович

  • Jacob Zuma: die trein het reeds vertrek

    ImageUit die Praagargief: Buks van Rensburg se versiende rubriek van 1 Desember 2007
     
    In die agste uitgawe van die Helen Suzman-stigting se internetpublikasie Focus is daar ’n insiggewende artikel oor die Xhosa Nostra.  Daar word opgemerk dat Xhosas reeds lank deur Westerse sendelinge bearbei, opgevoed en bevoordeel is.  Derhalwe het Xhosas ’n opvoedkundige voorsprong oor ander swart Suid-Afrikaners en was hulle meermale beter geplaas om struggle-organisasies soos die ANC te lei.  Dit verklaar dan ook waarom Xhosas, en in ’n mindere mate Indiërs, uit die ANC se struggle te voorskyn gekom het as politieke leiers in Suid Afrika. 

    Op soortgelyke wyse was dit ook Xhosas wat geweldig persoonlike finansieel voordeel getrek het uit die koöptering van die ANC se leierskap na 1994 deur die voormalige wit Suid-Afrikaanse sake-establishment.  Kitsgemunte miljoenêrs (meestal Xhosas) wat uit die bloute verskyn het, is direk gekoop met geweldige bedrae geld om hulle politieke samewerking te verkry, die besigheidsatmosfeer te beskerm en om die finansiële, politieke en maatskaplike orde in Suid-Afrika te beïnvloed.

    In dié opsig word die invloede van Xhosas en van die (voormalige) wit besigheidsklas in die ANC se komende opvolgingstryd ’n interessante kwessie.  Die stryd sal aantoon in watter mate Xhosas as ’n politieke groepering en die besigheidsklas, asook hul organe wat onder meer die Afrikaanse pers, en ook ander publikasies en dinkskrums (soos die Helen Suzman-stigting, wat steeds deur die wit Engelse besigsheidsklas beheer word), en dan die gekoöpteerde Xhosaleiersklas in die ANC, nog beheer oor die ANC en oor Suid-Afrika uitoefen.  Dat die Afrikaanse pers byvoorbeeld druk besig is om te probeer om ’n invloed uit te oefen op die verkiesing van ’n nuwe ANC-leier sien mens byvoorbeeld in uitsprake in Beeld se hoofartikels dat

    Cosatu se dreigement dat hy strate toe sal gaan as mnr. Jacob Zuma voor die ANC-kongres in Polokwane (Pietersburg) aangekla gaan word, is ontstellend.

    Dit lyk duidelik dat daar gronde is om Zuma aan te kla. Schabir Shaik is reeds skuldig bevind aan korrupsie en in dié saak is hy duidelik aan Zuma gekoppel.

    Dit sal sekerlik wys wees om Zuma nie in die volgende drie weke aan te kla nie – die aanklag sal te maklik as politieke inmenging gesien kan word.

    Maar dit behoort ook duidelik te wees dat die enigste oplossing vir die voortslepende Zuma-kwessie ’n behoorlike hofsaak is. [27 November 2007]

    waarin voorgestel word dat Jacob Zuma voor ’n hof gedaag moet word, met die waarskynlike resultaat dat ’n skuldigbevinding hom van sy populariteit en aanspraak op die presidensie sal stroop.

    Jacob Zuma het reeds in die eerste ronde (om ANC-president te word) as ’n wegholoorwinnaar verskyn, met meer steun as wat daar voorheen bespiegel is.  Die skokgolwe van sy oorwinning kring steeds uit, en daar is ’n verslaentheid te bespeur onder ANC-hooggeplaastes en hulle aktiewe ondersteuners in die Afrikaanse en voormalige wit Engelse pers.  Publikasies soos Rapport, Beeld, The Sunday Times, en dies meer, wat reeds lank ’n stryd voer om die opvolgingsdrama in die ANC te beïnvloed, begin nou uitvind dat hulle irrelevant in die stryd geword het en dat hulle geen beheer uitoefen of invloed het oor die ANC, of oor Suid-Afrika se swart massas nie.  In dié opsig praat rubriekskrywers in Beeld byvoorbeeld steeds oor moontlike verrassings in die verkiesing.  Mens, wonder, wie se verrassings? Die ontsteltenis oor Zuma is so groot dat Mbeki selfs ondersteuning kry vir ’n derde termyn as president, ten spyte van die feit dat die grondwet dit eksplisiet verbied.  Verder verklaar briefskrywers in koerante dat hulle die land sal verlaat as Zuma verkies word as president, omdat dit hulle vertroue in die toekoms van die land ondermyn. 

    Jacob Zuma is ’n omstrede figuur en is tans die adjunkpresident van die ANC.  Ten spyte van sy bloutjies met die reg (’n aanklag van verkragting is uit die hof gegooi, en sy finansiële adviseur, Shabir Shaik, is skuldig bevind op aanklagte van bedrog), bly Zuma se gewildheid onaantasbaar onder sy ondersteuners.  Hy is in 2006 ontslaan uit sy pos as adjunkpresident deur president Thabo Mbeki, maar selfs die ontslag het sy ondersteuning in veral die ANC se jeugliga en vroueliga nie negatief beïnvloed nie.  Die ANC-jeugliga reageer byvoorbeeld soos volg op sy verkiesingsege op hulle webwerf:

    “The ANC Youth League welcomes the outcomes of the Provincial General Councils of the ANC which overwhelmingly endorsed the positions put forward by the Youth League. While we appreciate that this is but the conclusion of the first phase of the electoral process, we are however satisfied that these represent the will and conviction of the majority of the ANC membership on the ground.”  [28 November 2007]

    Jacob Zuma word ten beste verstaan as ’n African Strong Man, dit wil sê, as ’n hoofman in die Afrikakonteks, gebore om te lei, verhewe bo normale wette, en onaantasbaar in sy gesag.   Hy is die seun van ’n huisbediende in Durban, en het bitter min formele opleiding ondergaan.  Hy sluit in 1959 by die ANC aan en word ’n lid van Umkhonto we Sizwe in 1962.  In 1963 word hy op Robbeneiland toegesluit om ’n tienjaarvonnis uit te dien. Na sy ontslag is hy instrumenteel in die vorming van ondergrondse strukture in die ANC in KwaZulu-Natal in die 1970s.  In 1975 verlaat hy Suid-Afrika en vestig homself in Swaziland en Mosambiek tot in 1987.  Hy is vinnig tot senior posisies in die ANC bevorder, om uiteindelik as ’n senior verteenwoordiger van die ANC in Mosambiek aangestel te word.  Toe PW Botha se regering sterk druk op Mosambiek uitoefen om die ANC uit te skop, verhuis hy na Lusaka waar hy die hoof van die ANC se intelligensiedepartement word.  Na die ontbanning van die ANC in 1990 word hy verkies as die ANC se voorsitter in die Suid-Natalarea waar hy vredesooreenkomste met Inkatha onderhandel.  Die volgende jaar word hy as adjunk-sekretaris-generaal van die ANC verkies.  In 1994 word hy nasionale voorsitter van die ANC en in 1999 adjunkpresident van Suid Afrika.

    Hy is in 1998 met die Nelson Mandela-toekenning vir Uitstaande Leierskap in Washington DC vereer.  Ten spyte hiervan word Zuma skepties deur die voormalig wit Suid-Afrikaanse pers bejeën. Die Mail and Gaurdian reageer soos volg gedurende sy verskyning op aanklagte van verkragting voor die hof: 

    “The political damage is incalculable, with the ruling African National Congress now an openly divided and faltering movement. This has had a domino effect on the South African Communist Party and the Congress of South African Trade Unions, which have floundered and fractured in the face of damaging charges against a man they ardently backed as the country's next president.

     

    The trial has been fought against the backdrop of a bitter succession war between Mbeki and Zuma… Mbeki's support in the ANC has crumbled, with the party faithful refusing to accept that he will anoint a leader… But even Zuma's most diehard supporters privately acknowledge that he cannot now be president, regardless of the trial outcome.”  [22 November 2006]

    Die Mail and Gaurdian is natuurlik verkeerd.  Daar is nie skerp verdelings in die ANC nie. Jacob Zuma het nou weer gedemonstreer dat hy geweldige meerderheidsteun in die ANC het.  Nie net in die Jeugliga en die Vroueliga nie, maar ook in provinsie na provinsie, en op voetsoolvlak.  Selfs al verlaat die minderheid wat hom nie steun nie die ANC, sal hy steeds genoeg stemme op hom verenig om die ANC-president en uiteindelik president van Suid-Afrika te word.  Dit is wensdenkery om dit anders te ontleed.  Jacob Zuma is op ’n onvermydelike oorwinningskampanje om die volgende president van die ANC en van Suid-Afrika te word.  Dié feit veroorsaak konsternasie in die Afrikaanse (en ook in die Engelse) pers in Suid-Afrika, wat Zuma as ’n outokratiese en selfs as ’n gevaarlike figuur beskou.  Dit sal ’n ongewone versameling gebeure verg om hom te stuit, byvoorbeeld algemene onluste, of ’n ingryping deur die konstitusionele hof, of iets dergeliks.

    Wat baie meer interessant is sover dit senior ANC leiers aangaan, is hulle reaksie op Zuma se verkiesing as ’n Zoeloe, wat die dominansie van die Xhosaleierskap in die ANC gaan uitdaag en waarskynlik in ’n mate gaan verplaas en reinig.  In dié opsig is daar ’n moontlikheid dat die huidige Xhosaleierskap ’n bondgenoot in die voormalige wit establishment mag soek, iets wat eienaardig sal wees, en wat ook die irrelevansie van die establishment in die huidige politieke klimaat sal demonstreer.

    Die grondwet beperk Suid-Afrikaanse presidente tot net twee termyne.  Thabo Mbeki was die natuurlike opvolger vir Nelson Mandela in 1999 en sy tweede termyn loop ten einde in 2009.  Die enigste ander figuur wat Mandela kon opvolg (Chris Hani) is reeds baie jare terug vermoor en soos Mbeki en Mandela, was hy ’n Xhosa.  Daar is nou al geruime tyd bespiegelinge rondom moontlike opvolgers.  In veral Afrikaanse koerante en ander publikasies word moontlike leiers wat meer aanvaarbaar as Zuma sou wees, gepromoveer as opvolgers vir Mbeki.  So byvoorbeeld word Tokyo Sexwale reeds lank voorgehou as ’n verkieslike opvolger in die Afrikaanse pers, maar die name van Cyril Ramaphosa en ander senior ANC-figure het ook al die rondte gedoen.  Die idee dat Thabo Mbeki vir ’n derde termyn verkies moet word is ook al bevorder, in weerwil daarvan dat die grondwet dit verbied.   Al die voorgestelde opvolgers is Xhosas, konsekwent met die Helen Suzman-stigting se opmerking oor sendelinge en Xhosas.

    Terwyl die Afrikaanse pers druk besig is om die een of ander ANC-leier voor te hou as ’n moontlike opvolger en die verkiesing op dié manier probeer beïnvloed, is die ANC besig met sy eie prosesse.  As wit en Afrikaanse meningsvormers glo dat hulle idees enigsins nog ’n indruk op die ANC of selfs in Suid-Afrika maak, gaan die opvolgingstryd tot ’n wrede ontnugtering lei.  Die knaende bevording van Sexwale en/of Ramaphosa as opvolgers laat die indruk dat Afrikaanse redakteurs dink dat hulle voorkeure die proses kan beinvloed, so asof Rapport, of Beeld, nog ernstig deur die president of senior ANC-leiers gelees word. 

    Sexwale is ook ’n witbroodjie by die Helen Suzman-stigting wat in ’n onlangse uitgawe van Focus ’n hele toespraak wat hy by Wits gegee het, gepubliseer het.  Dit alles is egter irrelevant.  Nóg die Afrikaanse pers, nóg die voormalige wit Engelse persorgane soos die Mail and Gaurdian, nóg die Helen Suzman-stigting, kan nog enige invloed of beheer uitoefen op die ANC en hulle leierskapsverkiesing.  Om in die Afrikaanse pers verduidelikings te eis van die ANC-vroueliga vir hulle steun vir Zuma, of om die ANC-jeugliga te betig, is in der waarheid om jou asem te mors.  Die trein het die stasie reeds verlaat.

     

    радиоуправляемые верталётыФильчаков прокурор харькова

  • Ekonomiese krisis!

    ImageDit is net ses kort maande sedert ʼn subprimaverbandskrisis in twee regeringsondersteunde Amerikaanse huisleningsmaatskappye die Amerikaanse ekonomie gekelder het. Van die optimistiese vooruitsigte vir die Amerikaanse ekonomie aan die begin van 2008 is daar in 2009 niks oor nie. Maar dit is net een jaar gelede dat die New Yorkse en Londense aandelebeurse historiese hoogtepunte bereik het. Toe het selfs die mees pessimistiese vooruitskattings net ʼn korreksie in dié beurse voorspel. Oor die algemeen het Amerikaners nie geglo dat ʼn huisleningskrisis hulle ekonomie sou kelder nie, en hulle het 2008 optimisties verwelkom: Ekonomiese groei, meer rykdom, beter maatskaplike omstandighede en die onvermydelikheid van Amerikaanse oorheersing was die natuurlikste toestand ter wêreld.

    Een jaar gelede is waarskuwings wat hier en daar geuiter is oor die algemeen geïgnoreer. Bush se “Surge in Iraq” was besig om resultate te lewer. Barack Obama en Hillary Clinton was besig om vir die Demokratiese Party se kroon mee te ding, en Amerikaners sou binne maande begin uitsien na verlossing onder President Obama.

    Daar was die netelige probleem van die ruolieprys, wat in Januarie 2008 na meer as $100 per vat gestyg het, en wat skynbaar hardnekkig gaan aanhou styg tot bykans $150 per vat. Blaam hiervoor is vrylik toegewys:  Dis die spekuleerders, of dis oliemaatskappye soos Exxon-Mobil wat die mark nie genoegsaam voorsien nie, of dit is geheimsinnige internasionale agente in Saoedi-Arabië wat besig is om die mark te destabiliseer, of groen politici het saamgesweer om te verhoed daar vir ruolie geboor word. 

     
    Verduidelikings het gestrek vanaf die rasionele tot beskuldigings van sameswerings, en radikale teoretici het hulle waansinnige teorieë oor ruolie met oortuiging oorvertel. Maar terwyl die hoë olieprys dit duurder gemaak het om Amerikaanse vierwielvoertuie vol te maak, was niemand juis bekommerd nie. Pensioene en ander beleggings was kwansuis veilig in bekwame hande.  Bear Sterns en Meryl Lynch se uitstekende beleggingskemas waarin die pensioenfondse belê was, of Madoff se slim Ponzi-skemas, was veilig en aan die groei; Amerikaners het aanvaar dat hulle hulle oudag  skatryk in Florida gaan geniet – met son, seilbote en warm sand, en ʼn Martini in die hand.  Onbesorg kon hulle van een mooi droom van brandertjies op die strand tot ʼn ander met mooi beelde van rykdom en sekuriteit insluimer.

    Dit was natuurlik te goed om alles waar te wees. Uiteindelik het die mooi drome in nagmerries verander, en Amerikaners het in Augustus en September 2008 skielik met sweet op die voorkop wakkergeskrik en besef dat die geluide op die buitedeur nie reëndruppels is nie, maar dat ʼn ondier se kloue diep groewe in die hout krap. Vrees en afsku is aan die uitbreek, met onrus nou in sig.

    Daar was reeds enkele jare terug tekens dat alles nie pluis met Amerikaanse finansies is nie.  Die Bush-administrasie het reeds in 2001 geluide gemaak dat hoërisikoverbande sommige banke aan onaanvaarbare risiko’s blootstel. Die waarskuwings is in 2003 en in 2005 herhaal, maar die Amerikaanse Kongres het versuim om op te tree. Uiteindelik het die krisis die banke ingehaal – in ʼn klassieke illustrasie dat mens nie iets uit niks kan kry nie, selfs in die finansiële wêreld: Soos bloed kan rykdom, geld en ʼn groeiende ekonomie nie uit ʼn klip getap word nie, maar is onderhewig aan dieselfde Newtoniaanse gravitasiewette wat klippe aarde toe laat val.

    Uiteindelik was dit die stygende ruolieprys (wat Amerikaanse verbruikers se kontant opgeslurp het), in kombinasie met die toksiese hoërisiko huislenings, wat ʼn finansiële storm ontketen het tot so 'n mate dat dit in sommige oorde as ʼn Tweede Depressie beskryf word. Faktore wat verder bydra tot die gemors is die geweldige vloei van kapitaal vanaf die VSA na die Midde-Ooste en Sjina om vir ruolie en verbruikersartikels te betaal. Dié kapitaal moet teruggeleen word van Sjina om Amerikaanse banke solvent te hou, en deel van die Amerikaanse nagmerrie wentel rondom Sjina wat eendag daardie lenings gaan inroep.  

    ʼn Neweproduk van die ekonomiese insinking is ʼn sterk afname in aanvraag na petroleumprodukte, met die gevolg dat die ruolieprys afgedruk is tot onder $40 per vat. Die afname is net tydelik en is uitsluitlik die resultaat van die ekonomiese krisis. Waarom is dit so?

     
    Die gevolge van die ekonomiese storm is, om die minste te sê, skrikwekkend. Amerikaanse Motormaatskappye se verkope het gedaal met meer as 40% van jaar-tot-jaar tot Februarie 2009. Selfs Toyota se verkope is met ongeveer 40% af, en gerugte doen die rondte dat Sjinese motorvervaardigers Amerikaanse motorhandelsmerke gaan koop en produksie Sjina toe gaan verskuif. Die Amerikaanse ekonomie is ook besig om miljoene werksgeleenthede te verloor en is nou in volle resessie. Pogings om skokterapie toe te pas om die insinking om te keer is in volle swang, en is ʼn demonstrasie dat sommige mense steeds glo dat mens iets uit niks kan kry.  Die Bush- en Obama-administrasies het triljoene dollars begroot om banke te red, toksiese verbande te koop, en om kapitaal te verskaf om die ekonomie weer met finansiële stimulasie aan die gang te kry. Dit is egter soos om geld in ʼn swart maalkolk te stort. Behalwe om dit te sien verdwyn, het dit omtrent geen ander resultaat as om die groeiende Amerikaanse skuld van ongeveer elf triljoen dollar nog verder op te stoot nie.
    Internasionaal is daar gevaartekens vir die VSA. Die land moet kapitaal dringend  van Sjina leen, en Hillary Clinton het reeds geluide gemaak om die Sjinese te oortuig dat beleggings in Amerikaanse staatseffekte gesond is. ʼn Verlies aan vertroue in die VSA se vermoëns om lenings terug te betaal kan die Amerikaanse ekonomie in ʼn doodspiraaldepressie laat beland – of geld moet gedruk word (dit veroorsaak ʼn inflasie-spiraal), of deflasie gaan dit onmoontlik maak om reeds bestaande skuld te vereffen. Nodige en drastiese inkortings in die regeringsbegroting sal Amerikaners van hulle regering se uitgawes moet speen – wat sal lei tot verlore werksgeleenthede en maatskaplike onrus. Tans het die New Yorkse beurs reeds 50% van sy waarde verloor (oor ses maande), en daar is nóg tekens dat dit verder kan daal.  In vergelyking het beurse tydens die Depressie vanaf 1929 met ten minste 80% oor etlike jare gedaal. Dié keer kan dit geëwenaar word.

    Amerikaners is oor die algemeen ontnugter en ontsenu.  In ʼn interne memo aan sy werknemers skryf mediabaron Rupert Murdoch "We are in the midst of a phase of history in which nations will be redefined and their futures fundamentally altered” terwyl die finansier en biljoenêr (en linksgesinde) George Soros in Februarie by Columbia Universiteit sê dat “the world financial system has effectively disintegrated… there is yet no prospect of a near-term resolution to the crisis…the turbulence is actually more severe than during the Great Depression, …[comparing the current situation to the demise of the Soviet Union]…We witnessed the collapse of the financial system…There's no sign that we are anywhere near a bottom."

    Die gevolge van die finansiële vloedgolf is besig om uit te kring. Dat lande hervorm gaan word (soos Murdoch voorspel) in die proses, begin nou meer duidelik blyk. Die Engelse polisie is besig om voor te berei vir ʼn somer van misnoeë, stakings en onrus, terwyl feitlik elke ander Europese land ernstige finansiële probleme in die gesig staar. Onrus, stakings en selfs geweld is onvermydelik, en die naarstiglike begrotings om likwiditeit in die Westerse ekonomieë te pomp sal heel waarskynlik misluk.

    Hoe lank sal dit duur?  Optimiste praat van ʼn oplewing in 2010, maar ʼn langer en dieper resessie of ʼn depressie, tot 2012, is meer waarskynlik.  Die afname in die beurse het die ekonomie ten minste vir ʼn dekade teruggesit, en die verlore rykdom, deels gebou op sand en lugkastele, sal moeilik gerekonstrueer of herwin word.

    Dit bring my weereens by die prys van energie in die vorm van ruolie. Ekonome vergeet dikwels dat ekonomiese aktiwiteite, net soos elke ander fisiese aktiwiteit onder God se son, aangedryf word deur ʼn vloei van energie vanaf ʼn lae entropie toestand om dan uiteindelik geabsorbeer word in ʼn hittesink met hoë entropie. Dit is die wette van termodinamika, en die opmerking dat mens nie iets uit niks kan kry nie, is vierkantig hierop gebaseer. Deskundiges in olieontginning praat reeds dekades, en ten minste sedert die 1960's, oor hierdie feit, terwyl ekonome dit hardnekkig ignoreer, en dikwels meer konsentreer op die sielkundige aspekte van ekonomiese groei, eerder as om die vloei van energie deur die ekonomie (van ontginning tot by ʼn hittesink) in ag te neem.

    Dit is nie toevallig dat verhoogde kospryse en brandstofpryse die ekonomiese krisis voorafgegaan het nie. Inteendeel, hierdie pryse is ten nouste verbind aan die prys van energie – energie wat in geld verander word gedurende produksie van kos, goedere en dienslewering in die ekonomie. Kapitaal is die vermoë om energie aan te wend of te koop om sekere projekte uit te voer, en ʼn tekort aan kapitaal het noodlottige gevolge vir ekonomiese groei – dit lei tot eksponensiële inkrimping van die ekonomie, maw, dit lei tot ʼn resessie.

    Uiteindelik is die ekonomiese krisis veroorsaak deur ʼn sterk verhoging in die aanvraag van energie, terwyl produksie beperk word deur geologiese faktore (in ʼn meerdere mate), en ʼn versuim om kapitaal aan te wend om meer energie te ontgin (in ʼn mindere mate). Die onvermoë om uit bestaande olievelde genoegsaam ruolie te pomp om in die vraag te voorsien het ʼn skerp prysstyging en ʼn gepaardgaande skok deur die Amerikaanse ekonomie gestuur wat banke gedestabiliseer het, en derhalwe die finansiële krisis veroorsaak het. Ten spyte van die afname in aanvraag, is die olieprys histories gesien, steeds redelik hoog, en daar is geen tekens dat dit tot onder $20 per vat kan daal nie, selfs met verdere afnames in aanvraag.

    Die goedkoper energie kan dit makliker maak om uit die resessie te kom, en dit sal waarskynlik gebeur. Daar is egter ʼn stok in dié wiel:  ʼn Beter ekonomie sal aanvraag na energie weer verhoog, wat die prys weer sal opstoot omdat produksie steeds ʼn probleem is, en wat dan weer ʼn ekonomiese insinking sal veroorsaak, met verdere verhoging van voedselpryse en in die pryse van ander kommoditeite. Uiteindelik verlaag lewensstandaarde, met die gepaardgaande risiko dat hongersnood kan uitbreek omdat sekere wêrelddele bevolkings dra bo die natuurlike drakrag van die omgewing.   

    Die bostaande scenario, wat voorspel dat ʼn voordurende energiekrisis sal uitbreek telkens as die ekonomie sterk groei, is reeds druk bespreek onder geoloë en ander deskundiges, wat verstaan dat die mens se vermoë om hoëkwaliteitenergie goedkoop uit die aarde te pomp nou aan bande gelê gaan word deur die fisiese karakter en geologiese grense van die aarde. Daar is steeds baie energie in die vorm van ruolie, steenkool en gas (en selfs wind- en sonkrag) beskikbaar, maar dit is moeilik of duur om te ontgin, en soos meer kapitaal spandeer en gerangeer moet word om dit te ontgin, so sal lewensstandaarde afneem. Dit is die argument van die Romeklub, wat reeds in die 1970's voorspellings hieroor gemaak het.  Die volgende dekade sal hulle argument reg of verkeerd bewys.

    Oor die algemeen sal die bostaande scenario waarskynlik oor dekades afspeel, waarin ekonomiese krisisse met kleiner tussenposes gaan afwissel. Murdoch en Soros se opmerkings wat ek bo aanhaal, wys dat hulle miskien dieselfde scenario voorsien. Wat egter duidelik oor die kort termyn is, is dat die twintigste-eeuse paradigma van ʼn bipolêre of unipolêre wêreld met die VSA as die toonaangewende moondheid vir goed verby is. Die VSA is mank, en wanneer Obama sy troepe aan Irak oor 18 maande onttrek, sal die tydelike winste daar ook uitgeput wees. Met bondgenote soos die Europese moondhede, min geld en beperkte bronne om die avonture in Afghanistan en Irak te befonds, maak hierdie feite ʼn besliste oorwinning in Irak (en in Afghanistan) ʼn feitlik onbegonne taak.

    Die krisis in Europa sal tweeledig ontvou – eerstens ekonomies, en dan demografies. Islam gaan die historiese Christelike Europese hegemonie in Europa uitdaag en vernietig. Daar is die moontlikheid van verset en etniese geweld in Engeland en Frankryk, maar uiteindelik sal demografiese werklikhede die oorwinnaar bepaal, net soos dit in Suid-Afrika gebeur het. Met Europa se val sal Europese bevolkings elders, in Noord-Amerika, Suid-Afrika en Australië, waarskynlik onherroeplik verander in ʼn wêreld sonder Europese heerskappy. Ons Afrikaners se noodlot sal dan Europa se noodlot word.

    Ons kan treur oor Europa se verlore kultuur soos uitgebeeld in da Vinci, Dante, Bach en Mozart, met diepliggende wortels in Roomse, Lutherse en Calvinistiese Christelike filosofie, en gebaseer op die klassieke kulture van die Midde-Ooste, Griekeland en Rome. Die eienskappe wat Europese kultuur gebaar het, wat wetenskap en tegnologie uitgevind het, en wat haar kultuur wêreldwyd versprei het, is bankrot en in demografiese en kulturele verval. Vandag is dit oorgeneem deur hip-hop, dwelms en ander antichristelike giere.  More sal Islam die kulturele en ekonomiese vakuum vul.

    Europa is haar geskiedenis.  Die toekoms is sy nie.

    уличные светильники наФильчаков

  • Tempelprostitusie

    Die rol van tempelslette as vrugbaarheidsfigure het dikwels 'n sentrale rol in die geloofs- en ervaringsbelewenis van hierdie gemeenskappe gespeel. Die funksie van die Heilige Prostituut was sentraal in hulle gemeenskappe en hulle het deelgeneem het aan godsdienstige rituele as die beliggaming van die godin Aphrodite.

    Oor die algemeen was tempelslette soortgelyk aan priesters en is hulle vir hulle seksualiteit en voorkoms in hulle gemeenskappe geëer. Onder die Babiloniërs het tempelprostitusie vanuit die tempel versprei om feitlik die hele gemeenskap te raak. Hieroor skryf die Griekse historikus Herodotus soos volg, en ek vertaal vrylik:

    "Onder die afskuwelikste van die Babiloniese gebruike is dít wat elke vrou van die land verplig om in die tempel van Mylitta (Aphrodite) te sit en omgang te hê met 'n vreemdeling, ten minste een keer in haar lewe. Baie vroue wat ryk en trots is, word aangery na die tempel in bedekte waens en staan daar met slawe en helpers, maar die meeste (vroue) sit in die heilige area van Mylitta, met krone van toue op hulle koppe. Daar is baie vroue wat kom en gaan, en gange in die skare laat mans verbygaan om hulle keuses te maak. As 'n vrou haar plek gekry het, dan bly sy daar totdat 'n vreemdeling geld in haar skoot werp en sê: "Ek nooi jou uit in die naam of Mylitta." Dit maak nie saak hoeveel die geld is nie; die vrou kan nie weier nie; om te weier is 'n sonde voor Mylitta. Sy volg dan die man en verwerp niemand nie. Ná omgang, as sy haar heilige plig nagekom het, gaan sy terug na haar huis. Die vroue wat lank, blond en slank is, kan gou weer vry wees om huis toe te gaan, nadat hulle die wet nagekom het. Maar ander vroue bly daar vir drie jare, en selfs vier. Daar is ook 'n gebruik soos dié in Ciprus.

    Die Kanaänitiese ekwivalent van Mylitta is Astarte, en die Christelike skrywer Eusebius merk op dat tempelprostitusie steeds voorkom in Fenisië en hulle stede Afaca en Heliopolis (of Baälbek). In die vierde eeu ná Christus is dit deur deur die keiser Konstantyn verbied.

    Tempelprostitusie was raar onder die Grieke, en die etlike gevalle is op die rand van die Griekse wêreld (in Sisilië, Ciprus, ens.) beoefen, asook die stad Korinte waar 'n tempel van Aphrodite 'n groot aantal (vroue-) slawe gehuisves het. In die jaar 464 v.C. het 'n man by name Xenophon, 'n burger van Korinte, wat 'n uitstekende naelloper was en die vyfkamp by die Olimpiese spele gewen het, eenhonderd jong meisies aan die tempel as 'n teken van dankbaarheid gewy. Ons weet hiervan omdat Pindar 'n lied laat komponeer het wat die welkome meisies, dienaars van Peitho en Korinte, geëer het. Gedurende die Romeinse periode, skryf Strabo, het die tempel meer as 'n duisend slaweprostitute gehad. (VIII, 6, 20)."

    Aldus Herodotus.

    Heilige prostitusie speel 'n sentrale rol in voor-Christelike gemeenskappe, en verligte en demokratiese Grieke soos Herodotus, asook Christene, ervaar dit as barbaars. Die Jode verwerp die gebruik uitdruklik in Deuteronomium 23 verse 17 en 18 (vir beide mans en vroue), maar dit het in feitlik die meeste gemeenskappe in die antieke wêreld algemeen voorgekom. Selfs in Indië en in Egipte was dit normaal en in Indië mag dit selfs vandag nog voorkom (Human Rights Watch het al beweringe hieroor gemaak).

    Hoe dit ook al sy, prostitusie, veral die heilige soort, was nog altyd in een of ander vorm in gebruik, en is net by uitsondering verwerp. Dit is skynbaar net Christene, Jode en Moslems wat uitsonderlik in hulle verwerping van die verskynsel is.

    Herodotus se beskrywing van tempelprostitusie skep die indruk dat enige man enige beskikbare vrou in die tempel kon nader. Dit is egter nie waar nie. Vroue van hoë afkoms het slawe en helpers gehad om ongewenste mans weg te hou, en ryk mans het baie meer geld beskikbaar gehad om vroue te koop. Die sosiale werklikheid is dat tempelprostitusie 'n instelling was wat vroue beskikbaar gestel aan mans in die adelstand, wat godsdiens gerieflik gebruik het om vroue in die rol van prostitute te druk.

    Vandag het heilige prostitusie in wisselwerking met die nuwe media (fotografie, televisie, films, ensovoorts) getransformeer in moderne vermaak vanuit Hollywood en ander sentra. Tempelslette in Hollywood gebruik die moderne media om hulle vrugbaarheidsbates te vertoon, wat dikwels gerasionaliseer word deur te sê dat een of ander ster die tentoonstelling van haar vrugbaarheidsbates "professioneel benader" of, om nou 'n geval nader aan die huis te noem, dit doen vir "liefdadigheid" en om mense bewus te maak van "geweld teen vroue". Dit is maar 'n slenter; die waarheid oor die verskynsel is baie meer kru as dit, en om Herodotus te aan te haal, is ook meer barbaars as wat dit voorkom.

    Dit is onvermydelik dat barbaarse gewoontes weer kop sou uitsteek in ons post-Christelike gemeenskap. Die nuwe inkarnasie van tempelprostitusie in die media mag dalk nuut klink, maar is in der waarheid baie oud, definitief voor-Christelik en selfs ouer as Judaïsme. Moderne feministe verwar dikwels idees oor vryheid met gedrag deur vroue om mans te behaag. Om uit te trek om vrugbaarheid te vertoon, of om sestienjarige seuns op loop te jaag, is in die eerste plek 'n uitstekende vertoning van gene wat gedrag beheer; dit behoort elke ewolusionêre bioloog te verstaan. Herodotus was dus reg toe hy gebruike soos dié as barbaars beskryf het, omdat biologie oor kultuur seëvier (as mens die Christelike veroordeling verwerp, dan is hierdie biologiese veroordeling nog steeds daar).

    Pornografie as sulks moet nie verwar word met tempelprostitusie nie. Pornografie word universeel verstaan vir wat dit is – die laagste gemene deler wat universeel veroordeel word, en dit gebruik mense wat onbekend, onbemind en uiteindelik opgebruik is. Tempelprostitusie, aan die ander kant, word aanvaar as hoër kultuur (self ons eie Charlize se eskapades op die silwerdoek word as hoë kultuur verkondig) en het die goedkeuring van die adelstand (vandag is dit die rykes, die koerante se redaksies, en natuurlike politieke en geestelike leiers). Net soos in die antieke dae, is daar sanksies teen diegene wat tempelprostitusie veroordeel, dié keer sosiaal eerder as religieus: Om tempelprostitusie as barbaars te veroordeel, soos Herodotus dit gedoen het, word vandag as eng, verkramp, ouderwets, en konserwatief verdoem.

    Maar ek dink dat Herodotus se veroordeling reg was – dit bly maar onbeskaaf en barbaars.

    купить липецк балансировочное и шиномонтажное оборудование для грузового транспорталобановский харьков класс

  • Amerikaanse motors en die Amerikaanse eeu

    Gerugte dat General Motors (GM) (die vervaardiger van Chevrolet, Buick, Cadillac, Oldsmobile, Pontiac, Saturn, asook die Humvee- en Hummer- militêre voertuie, en deesdae ook SAAB) se rug teen die muur is, doen reeds maande lank die rondte en negatiewe kontantvloei is vinnig besig om die maatskappy se bankrekening leeg te suig.

    GM was eens een van die grootste en mees winsgewende maatskappye op aarde en het 'n sentrale rol gespeel in Amerikaners se liefde vir hulle motors. Die idee dat die maatskappy, wat steeds ten minste 56 verskillende modelle bemark, binne die volgende jaar nie hulle salarisstaat sal kan laat klop nie, is skrikwekkend vir Amerikaners en veral vir die tienduisende werknemers wat regstreeks of onregstreeks salarisse ontvang uit GM se nywerheids- en handelsaktiwiteite. Bankrotskap by GM sal nie net werkers en beleggers regstreeks skade doen nie, maar sal maatskappye wat onderdele verskaf en wat op hulle beurt weer ander dienste koop, ondermyn. Uiteindelik sal die totale uitwerking baie groter as net GM wees, soos die gevolge van bankrotskap oor die ekonomie uitkring en verwoesting saai.

    Image

    Die beroemde Chryslergebou in New York

    Chrysler, wat bekend is vir die blitsvinnige motors en kragtige enjins wat hulle vervaardig, is nie so groot soos GM nie, maar is nie minder belangrik in die Amerikaanse motormark nie. Die maatskappy, wat hoofsaaklik Chrysler-, Dodge- en Jeep-modelle vervaardig en bemark, is ook in die knyp. Dit word nou algemeen aanvaar dat beide GM en Chrysler as maatskappye gaan verdwyn, maar dat van die handelsname mag oorleef as hulle deur ander (oorsese) maatskappye soos Nissan, Toyota of Hyundai gekoop word. 'n Alternatiewe scenario stel nasionalisering van GM en Chrysler voor, met die Amerikaanse regering wat die maatskappye oorneem omdat hulle so belangrik in die Amerikaanse ekonomie geag word.

    Die laaste van die "Groot Drie" ("Big Three", soos dikwels na die maatskappye verwys word) is Ford, vervaardiger en bemarker van Ford-, Mercury- en Lincoln-modelle. Die maatskappy is miskien die gesondste van die drietal, en mag dalk die huidige krisis (min of meer) oorleef.

    Die Groot Drie se finansiële probleme is nie 'n groot verassing nie. Die markaandeel van Amerikaanse motormaatskappye neem reeds dekades lank in sowel plaaslike as oorsese markte af, terwyl Asiese motormaatskappye merendeels met beter reklame en soms met beter produkte die motormark oorheers. Honda, Nissan, en selfs Hyundai, is besig om stof in die Amerikaanse motorvervaardigers se oë te skop, en mag selfs die Groot Drie oorneem in 'n ekonomiese magsvertoon vanaf Asië. In sekere opsigte is daar 'n historiese parallel hier met Britse motormaatskappye.

    Daar was eens 'n gevestigde motorkultuur in Imperiale Brittanje. Maatskappye soos Rolls-Royce en Bentley het uitstekende luuksevoertuie vervaardig en doen dit nog steeds (Volkswagen het Bentley oorgeneem, en Rolls-Royce vervaardig 'n reeks produkte wat onder andere stralerenjins insluit). Jaguar se blitsvinnige sportmodelle van die 1950s en 1960s het nou in besadigde en meer luukse grasie ontvou (Jaguar is nou deel van Tata Motors in Moembaai). Dan is daar ook nog Lotus (oorgeneem deur Proton van Maleisië), Aston Martin (nou deel van Ford), McLaren (Ford), Landrover (nou onder beheer van Tata Motors), en BMC (vervaardiger van die Morris Minor en Mini) – die samesmelting van Aston Martin met Morris, MG en Riley het bekend gestaan as BMC (die British Motor Company).

    Britse motormodelle soos die Morris Minor was eens die Britse middelklas se wiele en is steeds 'n gesogde versamelstuk. Ander modelle, soos die Aston Martin, Anglia, Rover, Triumph, en die Mini was volop in Suid-Afrika in die 1960s, terwyl ouer mans vandag nog drome droom oor die Jaguar E-tipe. As Britse vervaardigers eens gesogte motors bemark het, is hulle ondergang as dominante maatskappye simptomaties van die ondergang van die Britse ekonomie (wat met Noordsee-olie 'n oplewing onder Thatcher getoon het, maar wat nou weer kwyn na gelang van die afname in Noordsee-olieproduksie).

    Soortgelyk aan die ondergang van Britse motorvervaardigingsmaatskappye, is die ondergang van die Groot Drie simptomaties van strukturele krake in die Amerikaanse ekonomie.

    Probleme in die Amerikaanse ekonomie kan teruggevoer word tot die oliekrisis in 1974 en die piek in Amerikaanse olieproduksie in 1971. Stagflasie het die Amerikaanse ekonomie in die 1970s gekortwiek, maar ekonomiese herstel in 1982 was die begin van ten minste twee dekades se feitlik ononderbroke ekonomiese groei. Kort resessies in ongeveer 1990 en weer in 2001 het korreksies in die ekonomie meegebring, maar die dekade 1991-2001 was 'n optimistiese periode – die historikus Fukuyama het selfs die einde van geskiedenis (oorloë, siektes en dies meer) aangekondig. Sedert 2005 was daar meer dikwels tekens dat alles nie pluis is nie – Amerikaanse verbruikers het ophou spaar, begin leen, en was besig om geld soos konfettie rond te strooi. Die gepaardgaande kredietlas het uiteindelik in 'n finansiële krisis ontaard, wat nou manifesteer as 'n gepaardgaande resessie.

    Die uitstekende ekonomie onder Reagan en Clinton het gevolg op die olieprys wat ná 1980 tot historiese laagtes gedaal het (die einde van die OPUL-oliekrisis). Onder die jonger Bush was die olieprys ook laag en ekonomiese groei is verder kunsmatig aangehelp deur histories lae rentekoerse in Amerika. Handelsoorkeenkomste en -beleid het sedert 1980 versoorsaak dat Amerika haar nywerhede na Asië uitgevoer het. Olie is van die Midde-Ooste aangekoop, motors van Japan en Korea, elektroniese produkte vanaf Sjina, selfs inbelsentra is Indië toe uitgevoer. Fantastiese hoeveelhede Amerikaanse geld is saam uitgevoer om produkte en dienste in Asië aan te koop. Terselfdertyd het Amerikaners opgehou spaar, en die tekort aan krediet is verlig deur geld oorsee te leen. Uiteindelik het Amerika geld van Sjina en ander lande geleen om motors en ander produkte vanaf plekke soos Korea en Japan aan te koop.

    Ekonome waarsku reeds dekades lank dat die uitvoer van Amerikaanse rykdom (as werksgeleenthede en dollars) onvolhoubaar is. Sedert 2005 het rentekoerse en die olieprys gestyg; dit het verbandhouers in laerinkomstegroepe onder druk geplaas, en uiteindelik is soveel bankrot verklaar dat hul banke saam met hulle na benede getrek is. Die gevolglike finansiële krisis het die ekonomie vinnig ondermyn. Motorverkope van sommige modelle is ten minste 30% laer en die vallende domino's loop nou die Groot Drie te pletter.

    Die idee dat die VSA se ekonomie reeds sedert die 1980s in die moeilikheid is, begin nou deurdring – die welvaart vanaf 1985 tot 2005 verteenwoordig 'n sandkasteel gebou op lenings van Asië en die goedkoop krediet wat die Amerikaanse verbruiker gebruik het om ekonomiese ontwikkeling in ander lande (Sjina, Japan, Korea) te bevorder. Dié tydvak loop nou ten einde met die ontrafeling van die ekonomie en die relatiewe ondergang van die Amerikaanse verbruiker as die dryfveer vir ekonomiese groei in Asië.

    Die val van die Amerikaanse finansiële markte sedert Augustus 2008 is asembenewend, om die minste te sê. Die New Yorkse aandelebeurs het reeds ongeveer 30% van sy waarde verloor en ander beurse se verliese is min of meer soortgelyk. Die verliese veroorsaak baie angs by aftredende "babyboomers" in die VSA – 'n bedorwe geslag wat nooit materiële tekorte ervaar het nie, maar wat waarskynlik minder ryk en dalk in depressiewe toestande hulle laaste dekades gaan beleef.

    Amerikaanse motorverkope het met 37% in November afgeneem en olieverbruik het ten minste 10% gedaal teenoor die vorige jaar se syfers. Amerikaners koop nie net minder motors nie, maar ry ook minder en die afname van 10% in olieverbruik is gelykstaande aan 2 miljoen vate ru-olie per dag, oftewel 3% van die wêreldolieproduksie.  Wêreldproduksie van om en by 86 miljoen vate per dag veroorsaak 'n ooraanbod en die gevolg is dat die olieprys met 'n asemrowende 70% afgeneem het vanaf histories hoë pryse net 'n jaar terug (en wat in die konteks van 'n geologiese perk op produksie veroorsaak is). Verdere verswakking in die ekonomie sal nog meer afwaartse druk op die prys van olie uitoefen en pryse so laag soos $35 per vat, of selfs minder, is nie buite die kwessie nie. Die prys sal klaarblyklik eers styg as die vraag toeneem en dit sal waarskynlik nie gebeur voor daar tekens van algemene ekonomiese herstel is nie.

    Tans is die grootste gevaar dié van deflasie in die Amerikaase ekonomie: Dit gebeur as 'n tekort in krediet en geld (wat op die oomblik ervaar word) die geldeenheid se waarde verhoog. Minder geld koop dus meer produkte en nywerhede en handelaars se winste neem proporsioneel af en betaal hulle werkers minder. Die werkers se dalende inkomste veroorsaak dat hulle koopkrag afneem, wat pryse dan verder afstoot, en wat dan verdere deflasie in die geldeenheid aanhelp. Die deflasie-spiraal is selfversterkend en kan 'n ekonomie baie vinnig heeltemal verlam. Daar is egter tekens dat die sentrale banke stappe begin neem om deflasie te verhoed. Tot welke mate dit moontlik is, sal ons nog oor die volgende paar maande uitvind.

    Dit is heeltemal naïef om te dink dat die res van die wëreld die Amerikaanse ekonomiese probleme sal ontduik. Asiese ekonomieë het nie verbruikers wat die wêreldekonomie soos Amerikaanse verbruikers sal kan laat groei nie en daar is reeds tekens dat Asië die Amerikaanse krisis begin voel. Die volle impak van die krisis gaan ons oor die volgende jaar voel, en almal sal die gordel moet styf trek en aanpas in 'n nuwe paradigma. Bekende handelsmerke gaan verdwyn. Die Westerse pers word baie hard getref, nie net deur die afname in ekonomiese aktiwiteite nie (dus afname in inkomste vanaf advertensies en reklame), maar ook deur lesers wat meer dikwels hulle nuus op alternatiewe maniere op die internet kry. Daar is selfs gerugte dat die New York Times in die moeilikheid is (hieroor sal ek nie 'n traan stort nie) en die Afrikaanse pers (Rapport/Beeld/Burger en Volksblad) sal die ekonomiese tsoenami nie ongedeerd vermy nie.

    Die simptome van Amerika se ekonomiese agteruitgang kan ons in die lot van GM, Ford en Chrysler sien, maar dit is net die toppunt van 'n ekonomiese ysberg wat die Westerse wêreld se ekonomie gekelder het. Die Titanic het 'n reusegat in sy sykant en daar is min reddingbootjies beskikbaar. Die gevolge is besig om uit te kring. Ysland is een van die eerste slagoffers – 'n hele land het bankrot gespeel toe hulle banke gevou het as gevolg van hulle beleggings in 'n reeks banke wat soos domino's getuimel het.

    Ander lande wat in die see van oorvloed gedurende die 1990s nie die mas kon opkom nie, gaan nou uitvind wat toestande behels gedurende 'n diep resessie of depressie. As Zimbabwe (of Suid-Afrika) dink dat Westerse lande soos prinse op perde aangery gaan kom om Zimbabwe van haarself te red, dan wag daar 'n wrede ontnugtering op hulle. Westerse moondhede is natuurlik verantwoordelik vir die vernietiging van Zimbabwe deur Robert Mugabe as regeringshoof op Rhodesië af te dwing, dít terwyl Ian Smith en ander se protes en waarskuwings op dowe ore geval het.  

    Sedertdien het baie water in die see gevloei en soos die diere in "Animal Farm" kan ons nie meer mooi onthou wie wat gesê het nie en wie wat gedoen het nie – maar uiteindelik is Brittanje en Jimmy Carter se regering hoofsaaklik verantwoordelik vir wat ons vandag in Zimbabwe sien gebeur. Die les is dat almal uiteindelik op hulle eie is: Nie net Zimbabwiërs en die oorblywende Rhodesiërs in Zimbabwe nie, maar ook Afrikaners in Suid Afrika.

    Anders as wat mense in 1975 gedag en gesê het, sal Westerse moonthede nie skroom om 'n staat (selfs Suid-Afrika) te laat faal nie. Die Weste het ander probleme en verkeer in elk geval in relatiewe verval. Die huidige ekonomiese krisis en komende demografiese uitdagings in Europa se belangrikste lande gaan baie aandag van Europa se regerings verg. Waarskynlik meer as wat hulle kan behartig.

    Uiteindelik bring dit ons weereens terug by die Groot Drie en die Amerikaanse ekonomie.

    'n Mens tref by baie Amerikaners 'n groot nostalgie oor motors aan. Elke Amerikaner – en in baie gevalle – elkeen wat in 'n motorkultuur groot geword het, onthou die eerste kar. In die VSA was dit altyd 'n Ford, of 'n Dodge of Chev, of as jy ryk is, 'n kragtige Corvette of selfs 'n Firebird, en as jy baie ryk is, 'n Cadillac. Die selfbeeld van Amerikaners was altyd nou verbonde aan Amerikaanse motors en die sielkunde van die Groot Drie se ondergang as simptomaties van Amerika se kulturele en ekonomiese agteruitgang moet nie onderskat word nie.

    Uiteindelik is die ondergang van GM, Chrysler en Ford tekens dat die Amerikaanse oomblik ook verbygaan. Die twintigste eeu was die Amerikaanse eeu, en Amerika in die een-en-twintigste eeu sal 'n minder dominante rol internasionaal speel. In sekere opsigte heers daar 'n nuwe internasionale paradigma wat reeds nassent gevorm is: Die demografiese ondergrawing van Europa en Amerika se ekonomiese probleme gaan 'n internasionale toneel sonder 'n Eurosentriese supermoondheid skep – vir die eerste keer in ongeveer 500 jaar. Die gepaardgaande vakuum kan dalk deur Sjina gevul word of miskien is hedendaagse bespiegelinge van 'n komende (internasionale) anargie eerder korrek.

    In ieder geval sal ons 'n wêreld met nuwe uitdagings betree.

    воронеж стойкилобановский харьков

  • Amerikaanse nagmerries

    Obama se gewildheid is deels te danke aan die huidige soeke in die VSA en Westerse lande na “Black Excellence”, en in Obama is dit gevind. Barack Obama is ‘n talentvolle politikus en ‘n uitstekende orator wat sy posisies logies kan verdedig. Hy is relatief jonk en aantreklik, en het ‘n stemtoon wat linksgesinde ondersteuners in ‘n beswyming laat verval. Dit is nie duidelik dat Obama wel die verkiesing in November sal wen nie; sy teenstander (John McCain) is ‘n gesoute en populêre oorlogsheld wat Obama, ten spyte van Obamania, by die stembus kan verslaan.

    Hoe dit ook al sy, die volgende Amerikaanse president (óf Obama, óf McCain), gaan ‘n bankrot VSA met diepliggende ekonomiese, sosiale en internasionale probleme van George Bush erf. Die blaam vir die VSA se huidige probleme word dikwels aan George Bush se administrasie toegedig, maar dit is meer eerlik om die oorsprong van die probleme verder in die verlede te soek.

    Die oorloë in Irak en Afghanistan is te wyte aan gebeure in die 1990s en die terroristeaanvalle op 11 September 2001, ‘n skrale 9 maande ná Bush die leisels van Bill Clinton oorgeneem het. Die finansiële krisis is die gevolg van dekades se onverantwoordelike besluite in Wallstraat. Amerika se sosiale probleme is hoofsaaklik te wyte aan ‘n immigrasiebeleid wat reeds dekades lank disfunksioneel is. Die kultuuroorlog tussen regs en links het sy oorsprong in die 1960s. Dit is verder duidelik dat daar nie maklike oplossings vir die VSA se komplekse probleme is nie, en die mees gevaarlike probleem (die finansiële krisis wat reeds verskeie banke geëis het) kan ‘n resessie of depressie veroorsaak.

    Met dié skrywe is die Amerikaanse regering besig om ‘n pakket van $700,000,000,000 (700 miljard dollar) saam te stel om te verhoed dat nog banke bankrot speel. Terwyl daar nog politiekery oor die pakket se doelwitte is, is dit duidelik dat een of ander pakket wel aanvaar sal word. Intussen steier die aandelebeurse in die VSA onder die nuus dat groot finansiële maatskappye (Fannie Mae en Freddie Mac), en verder ‘n versekeringsmaatskappy wat gespesialiseer het in die versekering van riskante finansiële transaksies (AIG) en nog drie bekende aandelemaatskappye (Merrill-Lynch, Lehman Brothers en Bear Stearns) bankrot is. Nog banke is bankrot of in die moeilikheid (Washington Mutual, Indy-Mac en Wachovia), en daar word naarstiglik geprobeer om hulle te red.

    Wat het gebeur, en wat kan ons nou verwag?

    Dat die VSA se ekonomie aan groot risiko's blootgestel was, is nou so duidelik soos daglig. Onlangse opmerkings dat die “fondamentele” van Amerika se ekonomie goed is, was dom en verkeerd. Die VSA se ekonomiese probleme het reeds in die 1950s begin, toe die VSA die grootste ekonomie op aarde was (50% van alle ekonomiese aktiwiteit op aarde was in die 1950s Amerikaans. Hierdie ryk ekomonie (van ‘n sterk land met ‘n bevolking met baie sosiale kapitaal) het ‘n verbruikersklas geskep op wie se skouers rykdom elders gebou is. Die herrysing van Japan se ekonomie, asook Duitsland se ekonomiese wonderwerk in die 1950s en 1960s, is gebou op uitvoere na die VSA, waar verbruikers se geld Japannese en Duitse invoere in rykdom in Japan en Duitsland omskep het.

    Die verhouding tussen Amerikaanse verbruikers en winste in Japan en Duitsland is vandag nog geldig, net die rolspelers het verander. Die Amerikaanse verbruiker koop steeds reusehoeveelhede goedere wat in die res van wêreld vervaardig word: Elektroniese toerusting en speelgoed uit Sjina, Korea en Japan, motors uit Japan en Europa, voedsel uit Suid- en Sentraal-Amerika en soms Suid-Afrika, asook klere uit Sjina en Europa. Die verhouding was nie ongesond in die vroeë dekades (1950-1970) nie. Die VSA was self ‘n nywerheidsreus met groot uitvoere na die res van die wêreld (motors, masjinerie, ruolieprodukte, chemikalieë, voedsel en dies meer).

    Maar sedert 1970 het iets verander. Die Amerikaanse verbruiker voer steeds dollars uit in ruil vir invoere soos motors en elektroniese ware, maar anders as voorheen verkoop die VSA nie meer genoeg motors, masjinerie, en dies meer, om die invoere te balanseer nie. Die gevolg is ‘n tekort op die Amerikaanse regering se lopende rekening, en die Amerikaanse regering het begin geld leen om hulle begroting te laat klop. Fantastiese hoeveelhede geld is oor die afgelope dekades geleen, en vandag is die totale regeringskuld van die VSA baie triljoene dollar (‘n triljoen dollar is $1,000,000,000,000).

    Die handelswanbalans is verder gekompliseer deur die VSA-regering se internasionale politieke doelwitte. Miljarde dollar is oor die laaste vier dekades geskenk as buitelandse hulp aan lande in Afrika, Suid-Amerika en die Midde-Ooste (Afrika alleen het die ekwivalent van vier Marshallplanne in hulp ontvang, met skynbaar geen resultate nie). Die oorloë in Irak en Afghanistan is duur, en kos nie net Amerikaanse lewens nie, maar ook miljarde dollar se toerusting, voorraad, oorlogstuig en ammunisie.

    Dan is daar ruolie: Olieproduksie in die VSA neem sedert 1970 af terwyl die vraag na olieprodukte (petrol en diesel) styg. Die tekort word verlig met invoere vanuit die Midde-Ooste en ander OPUL-lande. Teen ongeveer $100 per vat is die totale rekening $700 miljard net oor die laaste jaar, en triljoene dollar oor die laaste 30 jaar. Dit is geld wat die VSA aan vyandiggesinde regerings betaal, wat uiteindelik in Europese banke beland, en wat dit dan op hulle beurt weer aan die Amerikaanse regering en banke leen of, in sommige gevalle, gebruik om Amerikaanse landmerke te koop (soos die Chrysler-gebou wat onlangs deur Abu Dhabi gekoop is). Geld vir olie eindig uiteindelik as Amerikaanse skuld aan die res van die wêreld – inderdaad ‘n ironiese toedrag van sake.

    In 2007 het die totale Amerikaanse skuld die 10-triljoendollarmerk verbygesteek, en dit is net die oorsese skuld van die Amerikaanse regering. In teenstelling hiermee is die totale bruto nasionale produk van die VSA ‘n geskatte 13 triljoen dollar in 2007, en word die totale verbandlenings in die VSA tans op 9,2 triljoen dollar geskat.

    Die vooruitskatting van die regering se finansïele uitleg aan sosiale programme (medies, pensioene, rente op lenings, en dies meer) beloop om en by ‘n totaal van 40 triljoen dollar meer as die totale geprojekteerde inkomste van die VSA se federale regering oor die volgende 7 dekades. Daar is reeds ‘n algemene erkenning dat hierdie finansiële omstandighede nie volhoubaar is nie, en dat iets êrens sal moet meegee.

    Daar word bespiegel dat die ontrafeling van die Amerikaanse huisleningsmark onderliggend is aan die huidige finansiële krisis: ‘n Daling in pryse het die huismark ondermyn, en verkopers vind skielik dat die miljoendollarhuis met ‘n verband van ‘n miljoen dollar, nou net vyfhonderdduisend dollar werd is. Dit is derhalwe nie die moeite werd om die verband af te betaal nie, maar om bankrot te speel en weer voor te begin. Banke wat groot hoeveelhede geld in huislenings belê het, of wat bondels huislenings in die mark in gesofistikeerde finansiële kontrakte gekoop het, het skielik uitgevind dat hulle beleggings byna waardeloos is en onderpresteer. Die aandelebeurse het skerp hierop gereageer, en soos die aandelepryse van banke afgeneem het, het hulle in finansiële moeilikheid beland en moes êrens ‘n reddingsboei soek: Hetsy 'n koper, hetsy ‘n belegger, of selfs ‘n reddingsboei van die regering.

    Maar dit is nie die hele verhaal nie. Onderliggend aan die ontrafeling van die huisleningsmark is stygende voedselpryse, wat skerp sedert die begin van 2007 gestyg het, asook stygende werkloosheid in die VSA. Opwaarts neigende voedselpryse en werkloosheid veroorsaak dat leners minder geld het om huise teen geswolle pryse te koop, of om die rente op huislenings te betaal. Dit het huispryse afgedwing en die finansiële krisis veroorsaak.

    Waarom het voedselpryse gestyg? Die styging in ruoliepryse het duurder energiepryse beteken (duurder diesel en kunsmis), en die verhoogte insetkostes wat produsente moet dra, word in die pryse van voedsel weerspieël. Dit is dan die gevolge van ‘n stygende ruolieprys: aan die een kant inflasie, en as dit baie styg, dan destabiliseer dit banke en kapitaalmarkte.

    Vandag is die VSA finansieel gesproke ‘n kwesbare reus. Die land is belas met ‘n finansiële krisis, is onderworpe aan die soms vyandige houers van haar buitelandse skuld van triljoene dollar, is verder vasgevang in duur oorsese militêre avonture, en moet op die koop toe ruolie teen $700 miljard per jaar invoer, ‘n bedrag wat jaar ná jaar toeneem, en wat danksy die fisiese realiteite onderliggend aan die ontginning van ruolie, nie gaan afneem nie. Die probleme wat die land in die gesig staar, is so skrikwekkend dat die Duitse minister van finansies, Peer Steinbrück, onlangs opgemerk het dat die VSA haar posisie as die wêreld se mees belangrike finansiële sentrum gaan verloor.

    D-dag kan vir die VSA kom as die oorsese houers van haar skuld vertroue verloor in haar vermoë om rente op die skuld te betaal. Op daardie dag sal hulle die lenings inroep en dollers begin verkoop. Dit sal die VSA verarm, en waarskynlik ‘n depressie wêreldwyd veroorsaak omdat ekonomiese groei in Sjina en ander wêrelddele steeds op die Amerikaanse verbruiker gebaseer is. Die sosiale en politieke gevolge van so ‘n ontrafeling van die Amerikaanse ekonomie is te verskriklik om oor na te dink.

    Intussen is Barack Obama en John McCain in ‘n kop-aan-kopwedloop gewikkel om die volgende president te word. Obama het ‘n sterk kans om McCain te verslaan, en indien hy dit regkry, sal dié ongetoetste man president word van ‘n reuseland met geweldige ekonomiese en miltêre probleme. Die president sal nie net die ekonomie moet red om sosiale onrus te voorkom nie, maar sal ook internasionaal met vyandiggesinde en onstabiele regerings te doene kry. Op dié gebied is McCain baie beter toegerus as Obama, maar die Amerikaanse verkiesing sal uiteindelik beslis word op enkele aangeleenthede: die oorlog in Irak, die finansiële krisis, en dan natuurlik ook die tenore kwaliteit van Obama se stem en McCain se ouderdom. Amerikaners sal uiteindelik net kry wat hulle verdien, maar ek kan nie dieselfde oor die res van ons sê nie.

    тамбов мебельАлександр Фильчаков прокурор

  • Nog ‘n G8 beraad

    Die G8-lande word as die toonaangewende ekonomieë beskou, en is deesdae meer belangrik as die Verenigde Nasies en Veiligheidsraad; organisasies wat op die wêreldorde van 1950 gebou is, en wat sedertdien deur patologiese diktators en regimes gekaap is. Desnieteenstaande, is die G8 ook taamlik tandloos, en die groep se invloed, indien enige, is meestal beperk tot moralistiese uitsprake en vingerwysings. 

    Die mees onlangse beraad het drie sake uitgesonder vir spesiale aandag, naamlik (1) Die Wêreldekonomie, (2) Omgewingsbewaring en Klimaatsverandering, en (3) Afrika. Die drie items is die gewone agenda vir die G8, ten spyte daar van dat daar skynbaar nog nooit enige vordering gemaak is met preke en goeie voornemens na ‘n ontmoeting nie.

    Afrika is elke keer op die agenda van die G8, waarskynlik omdat die Christelike sendelingopdrag so sterk onder die G8-leiers is, waarvan ten minste 6 (met die uitsondering van Japan en Rusland waar kommunisme in laasgenoemde die Christelike kultuur vernietig het) se onlangse kultuur en afkoms in Christendom gewortel is. Die patologiese armoede en geweld in Afrika ken geen perke nie, en die Weste, wat deels hiervoor verantwoordelik voel, kan dit nie ignoreer nie.

    Die ander twee items, naamlik die wêreldekonomie en omgewingsbewaring, hou nou verband:  die huidige oliekrisis veroorsaak ekonomiese spanning, terwyl dieselfde verbruik van olie tot aardverhitting bydra.

    Die oliekrisis, wat eerder as ‘n energiekrisis ontleed moet word, het sedert 2007 begin byt. Verskeie G8-leiers, met die uitsondering van Rusland, is erg onthuts oor die olieprys, en het onlangs eers in Jeddah, en toe weer in Spanje, met OPUL-lande onderhandel en hulle versoek om meer olie te produseer om die histories hoë prys na benede te dwing. ‘n Volgehoue hoë energieprys sal inflasie veroorsaak, en as die lesse van die 1970s onthou word, sal ons eersdaags stagflasie en daarna ‘n resessie ervaar.

    Toe die vertoeë aan OPUL in Jeddah nie werk nie, het waarnemers eers spekuleerders geblameer, en daarna is verwyte rondgeslinger oor die afname in eksplorasie in die Noordsee en die VSA. Alles en almal is nou al geblameer, behalwe natuurlik die basiese ekonomiese wet dat aanvraag en produksie balanseer:  As die produksie van olie afneem, of as die aanvraag styg en produksie stagneer, sal die prys sodanig styg om aanvraag af te dwing tot dit in ekwilibrium met produksie kom.

    Dit word nou algemeen erken dat die wêreld sedert die begin van 2007 in die greep van ‘n volskaalse energiekrisis verkeer:  Die G8 voel die krisis nog net oppervlakkig in hulle ekonomieë (hoër brandstof, voedsel en kragpryse) , maar manifestasies in die ontwikkelende wêreld sluit voedseltekorte, kragonderbrekings, en fisiese tekorte aan brandstof in. Die res van die storie moet nog geskryf word, maar veral die armer dele van die wêreld gaan baie swaar deurloop, en hongersnood in sekere wêrelddele is nie uitgesluit nie.

    Die enigste oplossing is om die aanvraag na olie in die G8-lande onder bedwang te kry, maar kanse hiervoor is skraal. Die ryker G8-lande is juis die beste gesitueer om duurder olie te bekostig, en om ander bronne (wind, kernkrag, en dies meer) te aktiveer. Die “peak oil” verhaal is nou besig om te ontwikkel en die eerste tekens van die krisis kan ons reeds in hoër elektrisiteitsrekeninge, hoë brandstofpryse, bankrot lugrederye, en veral hoër voedselpryse sien. Die latere manifestasies sal realiseer in die grootskaalse afname in oorsese reise en die hervestiging van die mensdom, dan uiteindelik hongersnood en selfs energie-oorloë. Daar is nie ‘n maklike oplossing nie, en mense wat dink dat biobrandstof, windenergie, kernkrag of wat ookal tot ons redding gaan kom, verstaan nie die omvang van die probleem nie. Die mensdom het olie letterlik geëet, en minder olie beteken veral onder andere minder voedsel.

    Terwyl die G8-leiers onder mekaar debatteer en OPUL se hulp versoek, is voedselpryse steeds besig om te styg. Die rede hiervoor is tweevoudig: eerstens energiepryse, en tweedens biobrandstof. Oortollige graan wat voorheen as hulp aan eksponensieel groeinde bevolkings in die ontwikkelende wêreld geskenk is, word nou eerder in biobrandstof omgesit. Tesame met Sjina en Indië se groeinde aptyt vir vleis en graan, veroorsaak dit akute tekorte op die wêreldgraanmark.  Onluste oor voedseltekorte is reeds besig om uit te breek, en ontwikkelende lande met ontploffende bevolkings is magteloos om die effek van die energiekrisis om te keer, en om onluste wat as gevolg van voedseltekorte uitbreek, te voorkom.

    Dit is teen hierdie agtergrond dat Afrikaleiers (in die vorm van Suid-Afrika se ANC-leierskap) weer bakhand by die G8-beraad opdaag. Suid-Afrika se teenwoordigheid by die beraad moet ontleed word ten opsigte van die Zimbabwekrisis, wat Westerse leiers reeds erg omgekrap het. Robert Mugabe, wat skynbaar deur sy mede-Afrikaleiers erken word as staatshoof in Zimbabwe, in daad indien nie in woord nie, word nou openlik deur die G8 as ‘n illegitieme leier beskou, en hulp aan Afrika word gekoppel aan die oplossing van die krisis in Zimbabwe. In ‘n sterk bewoorde verklaring word aanbeveel dat dit Afrikalande se plig is om Mugabe te verwyder: ‘n senior Kanadese leier sê “The role of the Africans, since it's in their region, is to take whatever steps are needed to remove Mr. Mugabe from power, and this is up to them to do it."

    Niemand verwag wonderwerke nie, maar daar is nou duidelik ‘n verwagting geskep. Dit kan egter nie te ernstig opgeneem word nie. Daar is ‘n hele geskiedenis waar Westerse lande beloftes maak om hulp aan Afrika te verskaf. Drie jaar gelede is daar in Gleneagles belowe om hulp te verdubbel, waarvan maar min gekom het. Die koppeling van hulp aan die Zimbabwekwessie is nuut, en plaas veral Suid-Afrika se ANC-leiers in ‘n onbenydenswaardige posisie: Hoe keer die ANC hulle historiese ondersteuning vir Mugabe oortuigend om?

    Die werklike oplossing vir Afrika se probleme is uiteindelik nie gesetel in Westerse hulp nie. Hulp vanuit die Weste maak ‘n klein groepie ryk Afrikane nog ryker, en doen niks om die kontinent te ontwikkel nie. Die verslawing van ryk Afrikaleiers aan Westerse hulp doen baie meer skade as goed, en is in der waarheid ‘n belasting op armer Westerse burgers ten gunste van ‘n korrupte en ryk opperklas in Afrika.

    Afrika kan egter voordeel trek uit handel met die Weste, en dit sal die ontmoontlike verg:  Dat Westerse lande regverdige handelsooreenkomste met Afrika sluit, dat Westerse subsidies wat Afrikaboere so baie skade doen, stop, en laastens, dat goedkoop vervoer dit moontlik maak om produkte uit Afrika uit te voer. Dit is ontmoontlik dat al die vereistes bevredig kan word. Subsidies en geslote grense koop stemme in Westerse lande, en die stygende olieprys maak vervoer onbekostigbaar duur. Derhalwe is Afrika steeds waar dit 20 jaar terug was, en verder terug as wat dit 50 jaar terug was.

    Die verhouding tussen Afrika en die G8 is dus, om die minste te sê, disfunksioneel. Westerse lande se handelspraktyke, subsidies, en oliedors, maak dit onmoonlik vir ontwikkelende lande in Afrika om met handel in die wêreldekonomie mee te ding. Al wat nog uit Afrika kom is onverwerkte grondstowwe, gerugte van hongersnood, korrupsie en oorlog, en alle pogings om uit die verhouding te breek is skynbaar hopeloos.

    Die oplossing is natuurlik vanselfsprekend (maar word steeds universeel deur Afrikaleiers ontken): Moedertaalopvoeding, verbete optrede teen kriminele en korrupte gedrag (Singapoer het reeds gewys hoe om dit te doen), en sterk kultureel-gevestige instellings, ook vir Afrikaners en vir alle ander bevolkingsgroepe. En oor twintig jaar sal die vrugte daarvan gepluk word. Die waarheid is dat Suid-Afrika en Afrika nie die huidige vernietigende politieke sieninge en beleid van die ANC kan bekostig nie. 

    Maar ek hou nie my asem op nie.

    Op die G8 se agenda het klimaatsverandering ook aandag geniet. Dit is, as die energiekrisis en Afrika se probleme in ag geneem word, miskien die minder belangriker item. Nie omdat dit potensieel minder ernstig is nie, maar omdat dit oor ‘n langer periode sal ontwikkel, terwyl Afrika se probleme en die energiekrisis eersdaags nog groter probleme kan veroorsaak. As Westerse lande die olietekort gaan verlig deur meer steenkool te gebruik gaan die klimaat potensieel nog meer beïnvloed word. Dit is egter skynbaar ‘n probleem vir 2025 en nie vir 2010 nie.

    Op dié wyse het nog ‘n G8-beraad gekom en gegaan.  Die wêreld se belangrikste lande het hulle agendas vergelyk en saamgestem dat daar ‘n energiekrisis is, waaraan hulle nie veel gaan of kan doen nie, omdat hulle dit skynbaar nie heeltemal verstaan nie. Daar is darem versoeke dat Saoedi-Arabië meer olie te pomp. Maar dit kan die Saoedis skynbaar nie doen nie, terwyl ander OPUL-lande soos Libië ontken dat daar ‘n probleem is.

    Daar is ook ooreengekom dat Robert Mugabe verwyder moet word, en Afrikalande is deur hulle verteenwoordiger by die beraad (Suid-Afrika) laat weet dat hulle dit self moet doen. Die bakhandkontinent is daar gelaat met vae beloftes van meer hulp as hulle teen Mugabe optree. Ek stel my voor dat korrupte leiers van ander Afrikalande bekommered begin wonder: As dit vandag Mugabe is, wie is dan volgende? Maar ek dink nie hulle hoef te veel slaap te verloor nie: Die Weste is besig om invloed te verloor, en die energiekrisis gaan die wêreld se prioriteite baie verander. Oosterse lande het skynbaar ‘n ander lewensuitkyk en sal die Westerse vakuum uiteindelik vul.  

    Afrika gaan dus arm bly, en hulp wat wel opdaag sal in die korrekte bankrekeninge beland. Verder sal haar leiers hulle korrupte en patologiese regeringspraktyke onverstoord voortsit. Ek dink nie eers dat Robert Mugabe uitgestoot sal word nie – daarvoor is die bewondering wat die ANC vir hom het, net te groot.

     

    как сделать каменку для бани своими рукамитопкарго

  • Mugabe minag sy meesters openlik

     
    Op sy manier dwing Mugabe se hardkoppige en uitdagende houding ‘n mate van respek af.  Met sy vuis in die lug, en ‘n Bybel om ingesweer te word as staatshoof in die koloniale taal, stuur hy terselfdertyd die boodskap dat die Britte en die Amerikaners in hulle peetjie kan vlieg.
    Hy sal doen wat hy moet doen.

    Mugabe se vertoon is na alles ‘n duidelike illustrasie dat die voormalige koloniale moondheid se invloed nou sodanig getaan het dat hulle wense en politieke druk op Zimbabwe en op sy regering, nie meer sy gedrag, of die van sy land, noemenswaardig kan beïnvloed nie.

    Dit was nie altyd so nie.  Dekades gelede sou geen Afrika staatshoof hom so aan die Britte afsmeer nie. Inteendeel, die Britte, en tot ‘n mindere mate die Franse en Spanjaarde, was supermoonthede wat hulle invloed en wense oor lang afstande op vyandiggesinde mense met geweld afgedwing het.  Europa se politiek en mag was die enigste mag, en hulle politiek was noodwendig die politiek van Afrika, die Amerikas, en van die Ooste. Opstandige stamme of lande is summier ingeval en gedissiplineer.  Opstandige leiers is veroordeel en tereggestel.  In Afrikaanse geskiedenis is beide Slagtersnek en die Anglo-Boereoorlog voorbeelde van Brittanje se koloniale politiek en vermoë, en hulle brutale houding teenoor afvallige onderdane.

    In hierdie Eurosentriese wêreld, waaraan baie Afrikaners nog gewoond is, is die aannames van Europese oormag natuurlik en vanselfsprekend.  Die Britte (asook ander Europese lande en die VSA) se ekonomiese en politieke invloed in die Suid-Afrika van 1940 of 1960 was oorweldigend.  Dit was bykans onmoontlik om Suid-Afrika voor te stel sonder Brittanje en haar heersende Koning of Koningin. Toe Suid-Afrika in 1961 uit die Gemenebes gestap het, was dit ‘n traumatiese ervaring aan beide kante.

    Maar selfs dit het nie Brittanje se invloed in die land verminder nie. Brittanje het betrokke geraak aan beide kante van die anti-apartheidsbeweging. Terwyl haar burgers in die vorm die Aartsbiskop van Canterbury en Peter Hain teen apartheid gewerk het, het haar regering, later onder leiding van Margaret Thatcher, ruimte vir die SA regering probeer skep om ‘n volskaalse rewolusie te verhoed.

    Met Mandela se vrylating in 1990 was Brittanje se internasionale rol uitgedien, en haar koloniale sfeer het teruggekrimp to net Noord-Ierland en ‘n paar onbeduidende eilande in die Atlantiese en Indiese Oseane. Brittanje sit steeds op die Veiligheidsraad, maar het geen noemenswaardige invloed meer nie.  In die onsekere gees omarm die eens magtige Brittanje elke moderne politieke en sosiale gier en soek sy haar waardigheid in ‘n rol as ‘n “middle power” buitelands, en binnelands as ‘n post-moderne pretpark.

    Nelson Mandela, gebore ‘n Britse onderdaan, vier sy 90ste verjaarsdag in London en kondig daar aan dat hy die openbare lewe verlaat.  Hiermee oorhandig hy sy morele nalatenskap aan die Britte. As voormalige koloniale onderdaan egter, kry Mandela uiteindelik die morele oorhand oor sy voormalige heersers, beide in Brittanje en in Suid-Afrika.

    Die ommekeer in die verhouding tussen Mandela en sy voormalige Britse koloniale heersers, en Mugabe se houding teenoor die Britte, mag dalk onverwant klink. Daar is egter ‘n gedeelde onderstroming:  In beide gevalle het die magsverhouding omgekeer.  In Mandela se geval defineer sy visie Brittanje se toekoms, en in Mugabe se geval ontbloot dit Brittanje se impotensie en haar dekadente ondergang.

    Brittanje, eens magtig en invloedryk, se dekadensie is nou volbring.

    Groot dele van Europa, asook Brittanje, is besig om ‘n radikale verandering te ondergaan.  In Brittanje se geval is immigrasie besig om haar Engelse populasie in die geheel te vervang. Lae bevolkingsaanwas en baie immigrante werk saam om Mandela se Brittanje te skep; ‘n sosiale eksperiment in ‘n multikulturele milieu met ‘n onbekende uitkoms.   Die ondergang van Engelse en Skotte as outentieke Britte ontneem Brittanje van haar identiteit en daarmee die bron van haar mag en invloed.

    Brittanje steier vandag onder die nagevolge van die bomontploffings in London in 2005, is bekommerd oor radikale Moskees in Birhingham, Lancashire en Manchester, is volslae impotent in Irak en Afghanistan, kan net magteloos toekyk in Zimbabwe, en het feitlik geen invloed meer op internasionale vlak nie.

    Die laaste gesogte Britse eer is Ridderskap. Politieke leiers en sportsterre, filmsterre en popsterre, besigheidsmans en skrywers, staan letterlik tou om tot Ridder geslaan te word. In die tou was Robert Mugabe, en in 1994 word hy tot “Knight Commander of the Order of the Bath” deur Koningin Elisabeth II geslaan. Dit was na die moorde in Matabeleland, en dit was die Britse poging om Mugabe te beinvloed en te beheer.  Die eens magtige Ryk voor wie menige dapper vegters geswig het, was in 1994 reeds gereduseer tot ‘n impotente pretpark wat haar hoogste eer aan moordenaars en popsterre gee.

    Brittanje het geen rede meer om te wees nie. Terwyl naragtige diktators haar uittart word haar geskiedenis voor ons oë uitgewis terwyl haar mense soos mis voor die môreson verdwyn en verander in wêreldburgers wat geen erg vir haar het nie.

    Robert Mugabe bal sy vuis en sê: “Go hang a thousand times”!

    Die oorblywende Britte wat dit hoor trek hulle skouers op en klim in die volgende karretjie in die pretpark.  Koningin Elisabeth II het hom darem van sy Ridderskap gestroop, en meer as dit kan sy nie doen nie.

    Die koloniale dae is verby.

    ветровка пеликан для девочкиОлександр Васильович Фільчаков

  • Brittanje se Noordsee-olie

    Brittanje se rykdom was histories op haar koloniale beleid gebou. Engelsprekende gemeenskappe in die voormalige Noord-Amerikaanse kolonies het geleenthede vir handel in ‘n gemene taal en kultuur gebring, terwyl rykdom elders in suikerplantasies, die ontginning van edelmetale en diamante in Suid-Afrikaanse myne, en in die uitvoer van vervaardige goedere uit Brittanje na haar kolonies, geskep is. Internasionale finansies en investering word steeds op die Londonse Beurs behartig, vanweë London se eertydse posisie as koloniale hoofstad. Voorts het voormalige Engelse kolonies Engeland in twee Wêreldoorloë gered, want ‘n gemene politieke denke, taal en kultuur wat die VSA en Brittanje deel, het tot 'n soort natuurlike bondgenootskap gelei.

    Die Eerste Wêreldoorlog het ‘n dramatiese negatiewe effek op die Britse ekonomie gehad, en die Depressie van 1933 het veral groot sosiale en ekonomiese probleme geskep. Die Tweede Wêreldoorlog het ook die nodige ekonomiese en militêre steun vanuit die VSA en ander voormalige kolonies (ook vanuit Suid-Afrika) verseker, en Brittanje is bankrotskap gespaar. Haar ekonomie het egter enorme rykdom in die oorloë afgestaan, en die Gemenebes het gedurende die Tweede Wêreldoorlog hulle ekonomieë (gebaseer op die Pond) oopgegooi vir handel met die VSA om Brittanje se ekonomie te red.

    In die na-oorlogse jare het die Britse regering se vooroorlogse flirtasie met sosialisme in ‘n obsessie verander. Sosialistiese instinkte in veral die Arbeiderspartyregering van 1945-51 het uiting gekry in kollektiewe beleidsrigtings en in die nasionalisering van verskeie industrieë. Selfs die Britse Konserwatiewe Party het verskeie van die sosialistiese impulse ondersteun. Maar onderliggend aan Brittanje se sosialisme was die ondergang van Brittanje se eens voortreflike stoom-tegnologiese ekonomie van die 18de eeu. Verouderde arbeidsbeleid, tesame met verouderde tegnologie in beide die ontginnings- and vervaardigingsektore, het Brittanje se kanse geknou, en armoede in die werkersklas het eindelik uitgeloop op stakings en ander arbeidsonrus.

    Gedurende the 1950s het Brittanje se ekonomie sodanig verswak dat haar leiers die einde van die Gemenebes voorsien het (dit sien mens byvoorbeeld in Harold MacMillan se “Winds of Change” toespraak in Kaapstand in 1960). Britse leiers het rigting verander, weg van die Gemenebes, om ‘n ekonomiese toekoms in die Europese Unie te soek. Die 1960s was weereens ‘n moeilike dekade, en arbeidsonrus en stakings het toegeneem in ‘n algemene ekonomiese afname in Brittanje tot en met Margaret Thatcher se oorname in 1979.

    Thatcher het ‘n Nuwe Brittanje belowe, en het in alle oënskyn haar belofte nagekom. Onder haar en haar ideologiese opvolger, Tony Blair, het Brittanje haar posisie in die wêreld tot ‘n mate herstel. Die oorlog in die Falklande, en Blair se entoesiastiese toetrede tot die oorlog in Irak was ‘n teken van ‘n meer welvarende en self-versekerde Brittanje, en die verval van die na-oorlogse jare was skynbaar omgekeer.

    Die belangrikste ekonomiese nuus uit Brittanje in die 1970s, te midde van stakings, onrus, die “Winter of Discontent” en die val van Edward Heath and Jim Callaghan se regerings, is die ontdekking van Noordsee-olie naby Brittanje se kus. Die ekonomiese manifestasie van die ontdekkings het eers gedurende Thatcher se regering gekom, omdat dit baie tyd en baie kapitaal geverg het om die Noordsee-olievelde te ontwikkel.

    Uiteindelike sou die inkomste en ekonomiese groei in die olievelde beide Brittanje en Noorweë se ekonomieë baie baat (gedurende die 1980s), tot so ‘n mate dat Brittanje se ekonomiese uitsig van siek tot robuust en gesond onder Thatcher sou verander, wat ook op haar eie manier besig was om die invloed van arbeidersunies in Brittanje te breek.

    Met Thatcher en Noordsee-olie word Brittanje weer ryk:  Haar oorsese bates en investering neem toe van 12 biljoen pond in 1979 tot 110 biljoen in 1986 – ‘n mate van groei wat histories net deur die Japanese ekonomie ge-ewenaar word. Dit is die effek van ‘n olie-bonus op ‘n Westerse ekonomie – van ‘n siek man tot voortreflike groei en rykdom. Brittanje se ekonomiese opbloei duur steeds in ‘n mate voort, en fantastiese hoeveelhede rykdom is geskep en uitgegee in London, met olie-sjeiks en mynmagnate wat oorsee investeer en rykdom terugbring na London. Die Londonse Beurs is een van die belangrikste beurse ter wêreld, en groot hoeveelhede geld word daagliks daar gewissel in terme van investering, handel en ander transaksies.
    Image
    In 'n grafiek op BP se statistieke webwerf word olie-produksie uit die Britse deel van die Noordsee teen jaartal voorgestel, tot en met 2006. Brittanje het bykans geen olie tot in 1975 geproduseer nie. In 1976 styg produsie vinnig met die Noordsee-ontwikkeling, om ‘n kruin in 1984 te bereik.  

    Thatcher word eerste minister in 1979 en pluk dus die vrugte van investering in die ontwikkeling van die olievelde. Teen dié tyd was Brittanje ook al ‘n netto-uitvoerder van olie en olie-produkte (plastiek, kunsmis, ens). Daar was teen 1988 ‘n afname in die olieproduksie, maar nuwe tegnologie (byvoorbeeld om sywaarts te boor) keer die afname om, en die produksie bereik ‘n nuwe hoogte in 1999. Die velde word egter toenemend uitgeput en dit begin moeiliker word om olie te produseer. ‘n Dramatiese afname in die produksie van olie, tussen 5% en 10% per jaar, word tans ervaar en in 2006 het die produksie reeds met 46% afgeneem gemeet teen die spits in 1999.  

    In 2008 is Brittanje weer ‘n netto invoerder van ru-olie, en geen nuwe tegnologie gaan hierdie feit omkeer nie. Die Noordsee-meevaller is uitgeput, en die enkele belangrikste rede vir Brittanje se ekonomiese opbloei in die Thatcher-jare geld nie meer nie.

    Dit beteken nie dat Brittanje skielike ekomiese ondergang gaan ervaar nie. Inteendeel, die investering in ander sektore van die ekonomie gedurende 1975-2005 is steeds ‘n belangrike deel van die ekonomie wat rykdom in ander sektore genereer. Daar is egter nie meer goedkoop en maklike energie nie en Brittanje moet nou saam met ander lande ru-olie uit die Midde-Ooste invoer.

    Noordsee-olie, tesame met Meksiko se reuse Canterell-veld, het die olieskokke van die 1970s omgekeer, en was onderliggend aan die wêreld se uitstekende ekonomiese toestande gedurende die 1980s en 1990s. Die afname in produksie in hierdie velde veroorsaak tekorte op die oliemark vandag, en veral met toename in aanvraag uit Sjina en die Ooste, stoot dit die prys op, tot oor die $130 per vat, vergeleke met ‘n prys van onder $90 per vat sedert my laaste bydrae oor olie. Die onderliggende rede aan die olie-prys se dramatiese onlangse toename is presies die uitputting van Noordsee en Meksikaanse olie (en Rusland se onvermoë om hulle produksie te verhoog), wat vervang moet word met verhoogde produksie in die Midde-Ooste.  Daar is egter tekens dat selfs Saoedi-Arabië nie meer die kapasiteit het om produksie noemenswaardig te verhoog nie.

    Daar is steeds in baie Westerse kringe ‘n ontkenning dat ‘n nuwe energiekrisis dreig wat merkwaardige ekonomiese gevolge kan hê. Die wêreld se produksie staan vandag op ongeveer 86 miljoen vate per dag (taamlik konstant sedert 2005), en daar is huidige tekens dat dit nie volhou kan word nie. ‘n Onvermydelike afname, soortgelyk aan die afname in produksie uit die Noordsee, kan verdere prysstygings veroorsaak, en $200 per vat, of selfs meer, is nie buite die kwessie nie. Dit is so selfs as die huidige prys die gevolg van spekulasie is – in daardie geval sal die prys eers afneem, voor dit weer verhoog onder markdruk weens ‘n tekort. ‘n Jaar gelede was ‘n prys van $100 per vat ondenkbaar, maar vandag lyk dit goedkoop.

    Die geopolitieke gevolge van fisiese tekorte in ru-olie sluit hongersnood en oorloë in, soos wat die wêreld sal moet aanpas in ‘n laer-energie ekonomie sonder maklike vervoer in die vorm van motors en internasionale vlugte, asook dan akkute voedseltekorte weens tekorte in kunsmis en duur dieselolie, en dies meer.

    In die geval van Brittanje is die verband tussen Noordsee-olie en die rykdom en vooruitstrewendheid van jare tussen1980 en 2005 nie toevallig nie.  Daardie rykdom was dalk meer as gevolg van Noordsee-olie, as gevolg Thatcher. Die onderliggende redes vir Brittanje se ekonomiese agteruitgang na die Tweede Wêreldoorlog tot in 1975 is steeds daar, maar was verdoesel, en dit sal nou weer na vore begin kom. In die volgende dekades gaan Brittanje weer ‘n periode van relatiewe afname met gepaardgaande probleme ervaar, en dit in ‘n wêreld waar olieprysskokke die wêreldekonomie gaan ontwrig en menslike vernuf tot die uiterse gaan toets.

    мыльные наборыФильчаков прокурор харьков