Tag: China

Leon Lemmer: Oor klaviere in Siberië

Die dra van ‘n das is ‘n verskynsel wat in die middel van die 17de eeu, dus in die tyd van Jan van Riebeeck, in Europa begin het. Dit het veral by Westerse mans deel van hulle formele kleredrag geword. 18 Oktober is Wêrelddasdag. Deesdae word Vrydag soms tot Loslitdag verklaar en word dasse nie gedra nie. As modeverskynsel is dasdra in wisselende mate deur vroue aangehang; soms (bloot) om uitdrukking te gee aan die begeerte om stroomop te wees, soos by Antjie Krog. Omdat die das ‘n Westerse verskynsel is, is dit in die Midde-Ooste tot ‘n simbool van blanke onderdrukking verhef. ‘n Palestyn dra nie ‘n das nie. In Amerika, onder die swartes, word ‘n das met ondergeskiktheid aan blankes geassosieer en dus verwerp. Indien enigsins moontlik bring Amerikaanse swartes enigiets met slawerny in verband. Die das word dus deur hulle beskou as ‘n simbool van die ketting wat hulle verslaafde voorgeslag, al daardie broers en susters, na bewering om hulle nek gehad het.

Plaaslik het die dra van ‘n das ná 1994 feitlik oornag in onbruik verval. Enersyds is dit te wyte aan kruipsug by die ANC-regime. Andersyds is dit ‘n feit dat die Suid-Afrikaanse klimaat sodanig is dat dit veral in die somer ongerieflik kan wees om ‘n das te dra. Wat baie plaaslike blankes nie besef nie is dat ons ná-blanke-era, die ontwitting van die plaaslike openbare lewe, deur ons daslose samelewing gesimboliseer word. Hoewel dit belangrik is dat ‘n mens gerieflik moet aantrek, moet dit verkieslik nie tot slordigheid lei nie. Netjiese, mooi kleredrag is nie kenmerkend van die nuwe Suid-Afrika nie. Daar is formele, waardige geleenthede waar (blanke) mans steeds ‘n das behoort te dra, bv by begrafnisse en troues. Om estetiese redes kan dit ook nie verkeerd wees om ‘n das kerk toe te dra en by belangrike byeenkomste in bv ‘n werksituasie nie.

Ek wil die aandag op ‘n ander tipies Europese of Westerse verskynsel vestig, naamlik klassieke musiek. Daar is geen moontlikheid dat ‘n swarte ‘n Beethoven- of Mahler-simfonie kan komponeer nie. Die ras- en etniese verskille is te groot. Soos die das het klassieke musiek ná 1994 grootliks uit die plaaslike openbare lewe verdwyn. Die enkele simfonie-orkeste wat nog bestaan, sukkel om te oorleef. Op die SABC-, e- en DStv-kanale word bitter min klassieke musiek uitgesaai. Dit bevestig dat ons in Suid-Afrika in ‘n ná- (Europese/Westerse) beskawingsera leef.

Anders as in Afrika geniet klassieke musiek groot en toenemende aanhang in Oosterse lande, veral Japan en China. Anders as in Afrika is daar ontwikkeling en ekonomiese voorspoed in daardie lande, asook in ander opkomende lande in Suidoos-Asië, byvoorbeeld Suid-Korea. Klassieke musiek is nie die direkte oorsaak van hulle ekonomiese ontwaking nie. Dit is eerder omdat Oosterlinge selektief sommige aspekte van Westerse kultuur omarm, sonder om hulle eie kultuur te ondergrawe. Om hierdie rede het hulle ekonomies voorspoedig geword. Terselfdertyd het dit dit vir hulle moontlik gemaak om ‘n waardering vir klassieke musiek te ontwikkel.

Musiekinstrumente word, soos baie ander vervaardigde produkte, deesdae by uitstek in die Ooste gemaak. Maar daardie instrumente word nie almal na Westerse lande uitgevoer nie. Hulle word ook op groot skaal deur die inheemse inwoners gekoop en benut. Musiekonderrig word op groot skaal in daardie lande verskaf. Baie Oosterse musici dien deesdae in orkeste in die Weste, insluitend ‘n hele aantal prominente dirigente. Daar is selfs Oosterse musici wat musiek in die tradisie van Westerse klassieke musiek komponeer. In hierdie lande is daar ook baie meer simfonie-orkeste as in Suid-Afrika.

Dit bring my by die klavier as ‘n Europese/Westerse musiekinstrument. Soos die das het die klavier in die 17de eeu in Europa ontluik. Die klavier het uit byvoorbeeld die spinet ontwikkel. “The German word Klavier sometimes referred to a harpsichord, spinet, virginal or clavichord” (Sophy Roberts, bron hier onder, Kindle 659). Roberts beskou 1700 as die beginjaar van die klavier toe Bartolomeo Cristofori in Florence, Italië, ‘n musiekinstrument “that plays soft (piano) and loud (forte)” vervaardig het (4738). Die skrywer, George Bernard Shaw (1856-1950), het gesê: “The pianoforte is the most important of all musical instruments; its invention was to music what the invention of printing was to poetry” (4777). Die pianis en komponis, Franz Liszt (1811-1886),word soos volg aangehaal: “My piano is to me what his vessel is to the sailor, his horse to the Arab, nay even more, till now it has been myself, my speech, my life” (424). Liszt se uitvoerings in Rusland het tot die gewildheid van klaviermusiek in daardie land bygedra.

Klaviermusiek is nie noodwendig klassieke musiek nie, maar in ‘n skitterende nuwe boek word die verspreiding van – of ten minste begeerte na – beskawing met klaviere geassosieer. Ek verwys na Sophy Roberts (gebore in 1973) se The lost pianos of Siberia (London: Doubleday, 2020, 430p; Kindle $24,48). Die outeur noem die boek “a personal, literary adventure” (463). Klaviere is oënskynlik haar tema, maar naas inligting oor klaviere word baie historiese en kulturele inligting oor Rusland verskaf. Die outeur is uitstekend ingelig en die teks is goed geformuleer, interessant en meevoerend. Die foto’s is toepaslik. Aan alle aspekte van die boek is tot in die fynste besonderhede aandag geskenk. Wat veral nuttig is, is dat daar aan die begin van elke hoofstuk ‘n kaart van Rusland is waarop die plekke aangedui word wat in die betrokke hoofstuk genoem word.

Die resensente is liries oor die boek. Dit word as ‘n melodieuse boek met woorde wat sing beskryf. Volgens Roberts “each piano sings differently” (1066). ‘n Musikus het gesê: “Every piano has its own voice” (3482). Dit herinner aan wat die skrywer, Anton Chekhov (1860-1904), oor sy besoek aan Siberië – hy was tot by Sakhalin in die ooste – in 1890 geskryf het: “From Baikal onwards, the poetry of Siberia begins. Before Baikal it was all prose” (1773). Die tema van die boek is die musikale kolonisering van Siberië. Dit is gesê na aanleiding van ‘n roman, The piano tuner (2002) van Daniel Mason (gebore in 1976), waarin “the Erard [piano] functioned as a symbol of European nineteenth-century colonization in Asia” (843). Die Duitsgebore Sebastian/Sébastien Erard (1752-1831) het klaviere in Parys, Frankryk, vervaardig.

Weens die hoë humiditeit in tropiese Birma (Mianmar) – die land waarin die roman van Mason afspeel – bly ‘n klavier nie lank bruikbaar nie, tensy dit in omstandighede bewaar word waar die vogtigheid in die lug beheer word. Dieselfde moet ook in Siberië gedoen word, maar eerder weens die lae humiditeit. Een van die maniere in Siberië is “with the humidity kept in balance by hanging wet linen in the cottage” (1992). Meer gesofistikeerd is ‘n “humidity-controlled storage room” (3486). Roberts skryf: “I was told Siberia was a terrible place for pianos, especially because of the low humidity in winter” (1052). “In Siberia, violent swings in humidity and heat can shrink the wood. The soundboard, a large, thin piece of wood which transforms vibrations into musical tones, can easily crack” (1543). Sy verwys byvoorbeeld na ‘n Beckstein: “The piano’s bald hammers and loose strings [were] barely able to produce a sound. Located [in Kiathta] in one of the museum’s cold corners, its bones were chilled from a draught that slunk in through the windows” (1728). “How could such a piano ever sing again?” (2572).

“Only with the assistance of high culture, distributed beyond the city’s elite theatres, concert halls and galleries, will humanity thrive” (2622). Die kulturele kolonisering van Siberië het geskied deurdat veral regop- maar selfs vleuelklaviere uit die weste van Rusland na Siberië gekarwei is; per pad met perdekarre en later vragmotors, per treinspoor en selfs per slee (1292; ook 1476). Tydens die 1917-revolusie “pianos were tied on top of trains fleeing Russia through Siberia into Manchuria and beyond” (770). “During the Great Patriotic War [1941-1945], the country’s most significant national treasures [including pianos] were sent to Siberia for safekeeping” (775). Soms is klaviere per skip uit Wes-Rusland en Europa na die Siberiese ooskus vervoer. Deesdae word klaviere per vliegtuig afgelewer (3264). Party van hulle is in China vervaardig (3777).

Die aangrypendste gebeurtenis in die boek is toe ‘n oorgevoelige Russiese man van Oekraïense oorsprong, Kostya Lomatchenko, ‘n klavierstemmer en -restoureerder in Novosibirsk, in trane uitgebars het toe hy besef dat Roberts opreg belangstel in die werk wat hy doen (3504). Sy het daarna die nodige reëlings getref en dit vir hom finansieel moontlik gemaak om ‘n kursus in klavierstemming aan die CF Theodore Steinway-akademie in Hamburg by te woon (3504). Hy het die opleiding suksesvol voltooi. Die insiggewendste foto in die boek is van ‘n pragtige, jong, blanke Russiese vrou, Anna Khidirov, wat in haar ouers se deftige huis in Khabarovsk, noord van Vladivostok, sit met hulle Stürzwage-vleuelklavier in die agtergrond (4423). Die klavier het per slee van St Petersburg tot in Tobolsk (4434) en daarna per trein tot in Khabarovsk gekom (4449). Hierdie fotobeeld is heeltemal anders as die populêre voorstelling van Siberië by mense wat nog nooit daar was nie.

Die outeur is ‘n joernalis wat met haar man en twee kinders in ‘n kusdorpie in die suidweste van Engeland woon. Sy noem dat sy haar kinderjare in Magdeburg en Leipzig in Duitsland deurgebring het (828). Haar voorliefde is om afgeleë lande te besoek en dan daaroor te skryf. Dit is ‘n geval van: “I’m interested to be where I was not” (4561). Die indruk wat sy wek, is dat sy ‘n persoon met geestelike diepte is. Sy skryf uit diepe oortuiging: “The piano … was such a magnificent symbol of European culture” (1059). Sy verwys byvoorbeeld na “those brilliant exiles of 1825 who spead their European culture through a region [Siberia] that still feels fundamentally Asiatic – fenceless steppe country imbued with Buddhist history” (1770) – veral Tibettaanse Boeddhisme, soos in Mongolië. Roberts se gees is groot genoeg om diegene wat sy teëkom toe te laat om oor enige aspek van Rusland, veral Siberië, te praat. Maar sy waak daarteen om op te veel syspore te beland. “A piano, a piano, I kept telling myself; I needed to keep the object front of mind, not the symbolism Russians can read into every experience” (2665).

Roberts dring nie ‘n (ideologiese) standpunt van buite op die inwoners of haar lesers op nie. Sy haal byvoorbeeld ‘n ander reisverhaalskrywer, Astolphe-Louis-Léonor, die Marquis de Custine (1790-1857), soos volg aan (iets wat ook van die ANC gesê kan word): “The Russians have gone rotten without ever ripening!” (924). Nêrens maak sy haar skuldig aan sulke uiterste uitsprake nie. ‘n Britse ekonoom, AF Spencer, wat in 1919 Rusland besoek het, het (tereg) opgemerk: “There are few places on the earth’s surface about which the majority of mankind have such definite ideas with so little personal knowledge as Siberia” (924). Dit is seker ook in groot mate waar van “apartheid-Suid-Afrika.”

Maar Roberts is heel moontlik ook eienaardig. “I am no musician” (1131). “I have no formal musical knowledge” (1281). “I didn’t expect pianos to ever lead me, travelling further and further from my home in England in pursuit of an instrument I don’t even play” (813). Sy besef darem dat om klaviere in Siberië die onderwerp van haar eerste boek te maak nogal eksentriek is. Dit is so vergesog dat die Russiese owerheid nie wou glo waarmee sy as buitelandse besoeker en joernalis in Siberië besig was nie. Van 2016 tot 2018 het sy Siberië agt keer besoek. Sy het tolke as gidse gebruik. Sy het by klavierstemmers uitgevind waar klaviere is en hiervoor ook in verbinding met plaaslike uitsaaikanale en koerante getree. Hierdie onderneming moes ongetwyfeld baie geld gekos het.

Siberië omvat driekwart (12 050 000 vierkante kilometer) van die Russiese grondgebied, maar het slegs 40 miljoen inwoners. Suid-Afrika, wat 1 222 081 vierkante kilometer beslaan, het ‘n baie groter bevolking. Die naam Siberië is moontlik van die Tartar-woord sibir afgelei, wat “the sleeping land” beteken (544). Dit strek van die Oeralgebergte in die weste tot aan die Stille Oseaan in die ooste. Roberts het ook die eilande aan die Siberiese ooskus besoek: Sakhalin en die Kommandeur- en Koerile-eilande. Van ‘n inwoner word gesê: “Music – it is all that beautifies her life during long, long Sakhalin winter evenings … Disciplined classical music is her only happiness” (2126).

Roberts het hierdie eilande in die somer besoek (2144, 4315) omdat die See van Okhotsk sewe maande van die jaar bevrore is (3141). Die res van Siberië het sy in die winter deurreis omdat sy allergies vir muskietsteke is (496). “In summer … Siberia turned into a mire of mud covered with mosquitoes” (1300; ook 2167, 2248). Weens sy geografiese ligging is Siberië oorwegend toendragebied, dus sonder bome omdat die grond permanent gevries is. Roberts wou graag die Sewernaja Zemlja-eilande in die Noordelike Yssee verken, maar die Russiese owerheid het om sekuriteitsredes toegang aan haar geweier (4712).

Die outeur het ook Harbin, die tuiste van die oudste Chinese simfonie-orkes, in die noordooste van China besoek. Die indrukwekkende moderne operagebou (kyk “Harbin,” Wikipedia) lyk heeltemal anders as die stereotiepe beeld van Chinese argitektuur. Harbin was ‘n oorwegend Russiese stad toe die spoorlyn gebou is wat aansluiting by die Russiese Trans-Siberiese spoorwegstelsel vind. “It seemed strange to me that in a country which now counted piano talent as one of its most important cultural exports, there was only negligible evidence of the wonderful old Russian artists who did so much to turn the Chinese ear to piano music” (2865). “It was as if there was no past before Mao” (2877) – soortgelyk aan ons eie kommunistiese regime wat voorgee dat ons eintlike geskiedenis, ons ná-koloniale-era, in 1994 begin het.

Siberië word met straf- of arbeidskampe (Gulag) geassosieer. Lenin het daarmee in 1918 begin (4791). Lank voor dit het die gewoonte posgevat om veral om politieke redes Russe na Siberië te verband. Byvoorbeeld, in 1825 “the Decembrist Uprising [in St Petersburg] results in the exile of more than a hundred high-profile Russian aristocrats and gentlemen revolutionaries to Siberia” (4756). Sint Petersburg het ook as Petrograd (1914-1924) en Leningrad (1924-1991) bekend gestaan. In die Petrograd-era het ‘n Amerikaanse joernalis John Reed na “the meltdown of [Russian] civil society” verwys. “He wrote about electricity shortages, robberies … and servant problems” (2311). Dit is dinge wat ons daagliks in die nuwe Suid-Afrika beleef.

“From 1801 to 1917, more than a million subjects were banished to Siberia under the Tsarist penal exile system. From 1929 to 1953, 2 749 163 forced labourers died in the Soviet Gulag” (479). Alexander Solzhenitsyn (1918-2008) se boek, The Gulag Archipelago (1973), is op eerstehandse ondervinding gebaseer, byvoorbeeld: “To ‘play the piano’ meant having your fingerprints taken when you first arrived in camp” (620).

Siberië is egter baie meer en baie beter as bloot die goelag. Dieselfde geld vir Suid-Afrika tydens apartheid. “Many … migrants … ventured into Siberia for the taste of freedom – to live far from the reach of the Tsar and the moral reprimands of the Russian Orthodox Church” (1589). Deesdae trek Siberië ook immigrante uit ander lande. Daardie groot geografiese gebied kan nie sonder meer as hel op aarde beskryf of as “a godforsaken place” (2244) afgemaak word nie. Dit is net so min waar van Suid-Afrika tydens apartheid toe die regering groot moeite ondervind het om hordes swartes buite te hou wat hulle onwettig in die land wou vestig

Die geskiedenis van klaviere in Rusland het in 1774 begin (633) toe die Duitsgebore Katherina die Grote (1729-1796, keiserin 1762-1796) ‘n klavier bestel het wat in Londen gemaak is (4743), onder meer omdat sy aan Wes-Europese kultuur verknog was (638). “Catherine the Great … helped turn Russia into a European musical nation” (1063), maar “[she] claimed her musical ear was deaf as a post. ‘It’s just noise to me’, she wrote wryly to a friend, with one account claiming she was assigned court musicians to tell her when to clap” (1131). “She acquired an affection for opera, and opened a theater where it could be performed in the Hermitage [a major art museum in St Peterburg]” (1153).

Gedurende die Tweede Wêreldoorlog is Katherina se klavier vir veilige bewaring na Novosibirsk, “the de facto capital of Siberia” (3354), gestuur (3407). “Catherine’s 1774 piano anglais, its decorative cabinetry as pretty as a Fabergé egg, now stands behind red rope in Pavlovsk, an eighteenth-century Tasarist pleasure palace outside St Petersburg which functioned as one of Russia’s most important centers of musical life” (677). Dit is ‘n vierkantige klavier wat deur die Duitser, Johannes (Johann Christoph) Zumpe (1726-1790), in Londen vervaardig is. “European culture thrived in St Petersburg, even if the deeper questions surfacing in Western Europe – in books by, for example, Jean-Jacques Rousseau [1712-1778], the philosopher whose theories about the pursuit of individual liberty and the natural equality of men inspired a generation of Romantics – had no place in the Russian court” (642).

Teen 1830 kon gesê word “the piano resembles the modern instrument we play today” (4760). “A home-grown piano-making industry began to take off in Moscow and St Peterburg” (1214). Dit is veral Duitse klaviervervaardigers wat hulle in Rusland gevestig het. “By 1810, six Western entrepreneurs had set up piano workshops in Russia, [later] including a St Petersburg factory founded [in 1841] by the Bavarian-born maker Jacob Becker. This single workshop built more than eleven thousand pianos before the century was out” (1249). Gedurende die Eerste Wêreldoorlog het die produksie tot stilstand gekom (2325). Jacob Becker, “the Russian Steinway” (3861), het regop- en vleuelklaviere vervaardig maar moet nie met Becker Brothers, wat klaviere in New York City gemaak het (1892-1940), verwar word nie. “After the 1917 Russian Revolution, the [Jacob] Becker factory became state property, and was renamed Red October” (1263). “The Red October factory closed in 2004” (1267). Roberts het Becker- en Red October-klaviere tot in die verste uithoeke van Siberië opgespoor, bv in Kamchatka (3233, 3236). Ralph Waldo Emerson (1803-1882) het met verwysing na Amerika opgemerk: “‘Tis wonderful how soon a piano gets into a log-hut on the frontier” (3880).

Die opening van die Konservatorium in St Petersburg in 1862 het die begin van die era van professionele Russiese musici ingelui (4768). Hoewel die grammofoon in 1877 uitgevind is, sou dit eers in die 1910’s begin om die klavier as die hoofbron van musiek in huise te verdring (4773). In 1908 “Henry Ford introduces the Model T motor car. In the West, it won’t be long before the car overtakes the piano as a show of status” (4783; ook 2099). In my motorhuis is daar ‘n prestigelose Ford (‘n Fiesta, nie ‘n Mustang nie) en nie ‘n Porsche nie. Ek kan dus maar noem dat, danksy my skoonpa, daar ‘n Duitse regopklavier, ‘n Carl Ecke, in my woonstel staan. Russiese klaviervervaardiging het van 1953 tot 1970 sy hoogtepunt bereik (4796). Dit is veral sulke klaviere wat Roberts van 2016 af twee jaar lank in Siberië opgespoor het. Teen 1969 kon gesê word: “Japan now manufactures more pianos than any other country” (4801). Toe Roberts in 2016/18 in Siberië was “the last of Russia’s piano factories had closed” (1267).

Roberts skryf: “In the summer of 2015, I encountered Russia’s piano history for the first time” (806). Die aanleiding vir die boek was ‘n besoek wat Roberts in 2016 aan die Orkhon-vallei, by Karakorum in Mongolië, ‘n land suid van Siberië, gebring het. Sy het by ‘n welgestelde Duitse rolprentvervaardiger, Franz-Christoph Giercke, in sy ger (‘n nomadiese tent van seil en hout) tuisgegaan. Daar het sy ‘n Boeddhistiese pianis van Siberiese oorsprong, Odgerel Sampilnorov, ontmoet wat ‘n klavier nodig gehad het om reg aan haar uitsonderlike musiektalent te laat geskied (821), soos vir uitvoerings van Johann Sebastiaan Bach se komposisies (825) – “in the Orkhon Valley in summer, and at her home in Ulaanbaatar [the Mongolian capital] in winter” (851). Odgerel sê: “Bach taught me how to breathe” (1581). Bach se komposisies is gewild by Russiese pianiste. Op Vera Lotar-Shevchenko se graf in Akademgorodok staan: “Life in which there is Bach is blessed” (3696).

“Odgerel studied for nine years at a conservatory in Perugia, Italy” (828). “She gave recitals on Giercke’s Yamaha baby grand” (832). “She could play all the key piano pieces of the eighteenth, nineteenth and twentieth centuries” (828). Giercke het in 2016 in Roberts se oor gefluister: “We must find her one of the lost pianos of Siberia!” (839) – vandaar die boektitel. Met die rolprentvervaardiger se finansiële ondersteuning (869) het Roberts onderneem om ‘n geskikte klavier in Siberië te gaan soek. Ná verloop van twee jaar is die klavier in Mongolië afgelewer. Roberts kon nie saam met die klavier van Siberië na Mongolië reis nie omdat die Russiese owerheid nie haar visum wou hernu nie (4716).

Die klavier, wat Roberts in Novosibirsk opgespoor het, is “a 1930s Grotrian-Steinweg … a German piano” (3486; ook 3540), “one of the best uprights ever made” (4618), ‘n toonbeeld van “the superiority of German engineering” (3551). Dit is die klavier wat Vasily Lomatchenko, bogenoemde Kostya se pa, in 1962 gekoop het met ‘n kwart van die geld wat hy ontvang het toe hy sy huis verkoop het, “in the belief that a cultured life would change the family’s fortunes” (3528). Roberts het nie geweet daar bestaan ‘n plek soos Novosibirsk toe sy in 2015 oor klaviermusiek begin lees het nie (515).

Dit was nodig om hierdie klavier drie maande lank in Novosibirsk te restoreer voordat dit in Mei 2018 per pad op ‘n sleepwa, getrek met ‘n vragmotor, na Mongolië vervoer is. Giercke en Roberts het met die oog op die restourasie die nodige onderdele uit Duitsland bestel, asook “a system to stabilize humidity in order to protect the piano in the dry air of Mongolia” (4622). In Rusland is daar baie streng regulasies oor die uitvoer van waardevolle items soos klaviere. Hulle is ook nie toegelaat om die grenspos by Kosh-Agach te gebruik nie. Die klavier moes via Kiakhta, die enigste ander grenspos wat daar tussen die twee lande bestaan, vervoer word. Dit het ‘n 2 000 myl lange tog genoodsaak wat 8 dae in beslag geneem het (4632).

Terwyl Odgerel haar Grotrian-Steinweg-klavier bespeel het, “it was as if she were revealing the singing heart of the instrument” (4686). Roberts het tot die gevolgtrekking gekom “that people basically want the same thing: harmony, beauty, continuity” (4657). Dit is ‘n Europese perspektief. Roberts ken nie Afrika nie. Hier vind ‘n mens chaos in oormaat, baie wat lelik is en ‘n voorliefde vir revolusies.

Wat Roberts ontdek het, is dat daar hoë Westerse kultuur in Siberië is. “Tens of thousands of uprights were distributed into small towns, with piano factories even opening in Siberia, in Tyumen and Vladivostok” (1263; ook 788). “There is an ubandance of beautiful grand pianos in a bitterly cold town called Mirny – a fifties Soviet settlement enriched by the largest open-cast diamond mine in the world – and more than fifty Steinway pianos in a school for gifted children in Khanty-Mansiysk at the heart of Western Siberia’s oil fields. Such extravagances, however, are few and far between. What is more remarkable are the pianos dating from the boom years of the Empire’s nineteenth-century pianomania. Lost symbols of Western culture in an Asiatic realm, these instruments arrived in Siberia carrying the melodies of Europe’s musical salons a long way from the cultural context of their birth … The fact they survive stands as testimony to the human spirit’s need for solace. ‘Truly, there would be reason to go mad if it were not for music,’ said the Russian pianist and composer Pyotr Tchaikovsky [1840-1893]” (625). “Music was a way to keep the people’s spirits up” (3309).

Vir Roberts was daar ook teleurstellings, byvoorbeeld waar myne gesluit en baie van die inwoners weggetrek het. In die verre noordooste, “in Kadykchan [Kolyma], the only remnants of music were broken pianos in a practice room in the town’s abandoned school, the instruments’ innards strewn about the floor” (3278). “In a garage there was an upright piano stored with rotting rubber gas masks; another in a disused cinema; and an ill-sounding Red October … in a music school” (3289). Haar troos is die Grotrian-Steinweg-klavier: “[It is] the only piano of its kind in Mongolia … [It] continues to sing with one of the most beautiful voices I ever heard in the two years of searching” (4679).

Daar is diegene wat ‘n Siberië onafhanklik van Wes-Rusland begeer (1672 – kyk “Siberian Republic,” Wikipedia). In Rusland is daar baie gebiede wat in wisselende mate outonomie geniet, soos die Joodse Outonome Oblast in Siberië, met Birobidzhan as die administratiewe sentrum. Roberts verwys hierna (4581). Ek het voorheen daaroor geskryf (Praag 8.01.2017). Die outeur van die Kongo-roman, Heart of darkness (1899 – Praag 27.04.2019), die Pool Joseph Conrad (1857-1924), het nasionalisme in sy moederland as “not so much alive as surviving” gekarakteriseer (1820). Dit is myns insiens ook die geval met Afrikanernasionalisme.

Sedert 1994 voel dit vir my asof Afrikaners kultureel nie meer plase besit nie; selfs nie eens huise met tuine nie. Ons word kultureel tot klein woonstelletjies ingeperk en spreekwoordelik toegelaat om net ‘n paar potplante op ons balkonne te hê. Dit is dan wanneer die uitgestrekte en dun bevolkte Siberië met sy etniese minderheidsgroepe en relatiewe outonomie na ‘n aantreklike opsie vir die vestiging van ‘n Afrikanertuisland begin lyk. In Siberië kan daar plekke wees wat minder onherbergsaam as Pategonië is.

14 November 2020
Dan Roodt: Korona en vleislus

Ek sit hier en moet besluit of ek oor ‘n dag of wat op die vliegtuig moet klim Frankryk toe of nie. Almal raai my af om te gaan, want die hele land is nou in ‘n toestand van afsondering: skole, restaurante, kafees, openbare plekke en alle winkels wat nie van lewensbelang is nie, is gesluit. Vandag vergader die Suid-Afrikaanse kabinet van die ANC-terroristebewind en waarskynlik gaan hulle ook drakoniese maatreëls afkondig. Ek sien nog kans vir Frankryk onder beleg van korona, maar ek is nie lus om by my terugkeer by Jan Smutslughawe iewers in ‘n ANC-konsentrasiekamp onder “kwarantyn” geplaas te word nie.

‘n Doktersvriend, wat my ook afraai om te vlieg, noem terloops dat hy nou self onder kwarantyn verkeer want hy moes ‘n week of wat gelede ‘n pasiënt uit Iran in Pretoria ondersoek en agterna het die man positief vir Covid-19 getoets. Gelukkig is my vriend darem tuis onder kwarantyn en nie in ‘n Proteahotel of ander vreemde plek tussen ander moontlike draers van die virus nie. Dit sal my nie pla om onder tuiskwarantyn te wees nie; ek sal net my kruideniersware aanlyn bestel en laat aflewer.

Die globale toestand waarin ons verkeer het my gister weer so ‘n bietjie laat wonder oor die vleisprobleem. Meeste mense hou van vleis en Chinese selfs van vlermuis- en ietermagôvleis. Of pas uitgebroeide klein voëltjies wat hulle sommer so uit die nes haal en lewendig opvreet; daar is so ‘n video op Twitter wat ek eerder nie hier sal plaas nie, dis te grillerig.

Die probleem lyk vir my só: As jy doer op ‘n plaas as bestaansboer leef met ‘n paar beeste en hoenders vir eie gebruik, met die diere wat vry rondloop, sal dit waarskynlik nie lei tot ‘n globale epidemie of pandemie soos tans nie. Maar sodra mense in groot stede in hul miljoene begin leef en diere op ewe groot skaal geteel, gevoer en geslag word om hulle te voed, ontstaan allerlei risiko’s. Sulke diere het geen natuurlike lewens nie en bring hul bestaan in eng ruimtes vol ontlasting, urine, virusse en bakterieë deur. Eintlik is hulle nie lewende wesens nie, slegs “vleis” wat “geproduseer” word.

Chinese eet blykbaar ook katte en honde. Dis seker insgelyks “vleis”, nes ‘n vlermuis of ‘n ietermagog.

Die probleem is egter dat die onhigiëniese toestande van Chinese “nat markte” waar diere terstond geslag en verorber word, ewe seer deur die hele “dierlike voedselketting” bestaan – ook in die Weste en in Suid-Afrika. Dis ‘n teelaarde vir mikro-organismes, soos die koronavirus, voëlgriep (SARS), varkgriep en die res.

Dis seker nie toevallig dat daar die afgelope tien tot twintig jaar telkens ‘n virale uitbraak was nie. Want ons skep die ideale toestande waaronder daardie virusse van dier tot dier, en van dier tot mens, oorgedra kan word. En soos wat die Chinese ryker geword het, het hul nuwe koopkrag hul vleislus aangewakker. Pleks dat hulle by rys en tofu gebly het!

Een antwoord is natuurlik om van vleis af te sien, nie omdat dit polities korrek of “goed vir die klimaat” is nie, maar omdat dit die planeet dalk veiliger kan maak. As dit so aanhou, gaan jy dit naderhand nie meer op straat kan waag sonder ‘n wit pak met ‘n helm en ‘n asemhalingstoestel nie, want die kieme gaan oral krioel.

Wie onthou nog malkoeisiekte? Terwyl almal nou gal braak oor China waar Covid-19 ontstaan het, vergeet hulle van malkoeisiekte oftewel bees- sponsagtige ensefalopatie (BSE) wat in die middeltagtigerjare in die Verenigde Koninkryk uitgebroei het. Sover ek dit verstaan, was dit te wyte aan die breine van dooie koeie wat aan lewende koeie gevoer is. Dis seker ‘n vorm van beeskannibalisme wat deur mense op dié arme diere afgedwing is. Een bees kon dit nie aan ‘n ander bees oordra nie, maar mense wat die besmette beeste eet, ontwikkel ‘n soortgelyke breinsiekte genaamd Creutzfeldt-Jakobsiekte wat gate in hul harsings veroorsaak. Hieroor bevat Wikipedia die volgende interessante inskrywing:

It is thought that humans can contract the variant form of the disease by eating food from animals infected with bovine spongiform encephalopathy (BSE), the bovine form of TSE also known as mad cow disease.

Cannibalism has also been implicated as a transmission mechanism for abnormal prions, causing the disease known as kuru, once found primarily among women and children of the Fore people in Papua New Guinea. While the men of the tribe ate the body of the deceased, women and children consumed other parts, such as the brain, and were more likely than men to contract kuru from infected tissue.

Ek leef van rys, tofu, neute, sade, groente en vrugte, en was nog nooit gesonder nie. Toenemend laat die eet van vleis my gril, of dit nou mensvleis, vlermuisvleis, ietermagôvleis, beesvleis, varkvleis, hoendervleis of wildsvleis is.

Ek het via Google op die volgende aanhaling afgekom:

“Meat and poultry producers must bear primary responsibility for keeping pathogens out of their products, but when it comes to beef, chicken, and other raw meats, restaurateurs and home cooks must treat them like hazardous materials and take steps to minimize risk,” said CSPI senior food safety attorney Sarah Klein. “Care should be taken to avoid spreading germs from the meat around the kitchen, and meat thermometers should be used to ensure that ground beef, chicken, and other meats are fully cooked.”

“Hazardous materials,” inderdaad.

Hier is iets oor tofu.

15 March 2020
Leon Lemmer: ‘n Kaapse Amerikaner oor blanke gewelddadigheid

Soos tydens apartheid onderskei die ANC-regering vier rasgroepe. Al wat verander het, is die volgorde van voorkeur. Die ANC se hiërargie is: swart, bruin, Asiër, blank. Tydens apartheid was die volgorde: blank, bruin, Asiër, swart. In die huidige politieke bedeling is dit dus by uitstek die swartes wat bevoordeel en die blankes wat benadeel word. Tydens apartheid was dit in sommige opsigte andersom.

Naas verskillende rasse is daar onderskeibare etniese groepe binne elke rasgroep. By die swartes speel stamverwantskap steeds ‘n groot rol, bv Zoeloes en Xhosas. By die bruines is daar bv Christene en Moslems, Engels- en Afrikaanssprekendes. By die Asiërs is daar bv Hindoes en Moslems. By die blankes is daar bv Afrikaans- en Engelssprekendes. Wat opval, is dat etniese groepe, ten spyte van hulle verskille, geneig is om wanneer nodig volgens ras saam te staan; bv te mobiliseer. Die ANC is steeds verseker van die oorweldigende steun van die swartes. Daar was en is geen sprake van ‘n nie-rassige Suid-Afrika nie. Etnisiteit én ras is werklikhede wat nie weggewens kan word nie. In Suid-Afrika het die blankes histories in groot mate saamgestaan wat rasse-segregasie betref. Ivan Evans (bron hier onder) skryf bv van “the overlap between the ‘explicit racism’ of Afrikaners and the ‘implicit racism’ of English-speaking whites” (Kindle 3702).

In die politiek is daar die tradisionele verdeling van links en regs. Die skeidingslyn tussen hierdie twee is egter aan voordurende verskuiwing onderhewig. Sedert 1994 word bykans die hele spektrum plaaslik deur linksheid oorheers; deels uit oortuiging en deels weens kruipsug by die ANC deur nie-swartes. Enigiets buite hierdie dampkring word deesdae nie as regs geëtiketteer nie, maar as verregs. Dit hang saam met die verskuiwing van verwestering na afrikanisering. Soos Frantz Fanon (1925-1961) dit gestel het: “The men of African culture … speak more of African culture than of national culture” (The wretched of the earth, London: Penguin, 1961/2001, p 172). “The responsibility of the African as regards national culture is also a responsibility with regard to African-Negro culture” (199). “No one can truly wish for the spread of African culture if he does not give practical support to the creation of the conditions necessary to the existence of that culture; in other words, to the liberation of the whole continent” (189).

By implikasie gaan dit om die onderploeging van blanke invloed (en vroeëre oorheersing) en die gee van vrye teuels nie net aan afrikanisering nie, maar ook aan internasionalisering. In die plek van die tradisionele onderskeid tussen blank en nie-blank, regs en links, asook Westers en nie-Westers, is daar deesdae ‘n al hoe duideliker onderskeid tussen nasionalisme en globalisme. Fanon verwys bv na “the nationalistic virus” (232). Blankes is geneig tot individualisme en selfsorg en gee dus voorkeur aan outonome nasiestate wat op etnisiteit en ras geskoei is. Nie-blankes gee voorkeur aan groepverwantskap. Hulle tradisionele afhanklikheidsindroom, oftewel parasitering, bring mee dat hulle hulle heil in al hoe groter groepe soek; dus nie in nasiestate nie, maar in bo-nasionale, globale instansies wat as identiteitskenmerk het: die verswelgende nie-blanke (dikwels anti-blanke) aard daarvan.

Die voorafgaande berus op veralgemening, deesdae stereotipering genoem as die swartes dit as negatief takseer. Maar as dit vir swartes positief is, word veralgemening deur hulle onkrities as evangelie aanvaar. Japan en China het toenemend selfstandig en nasionalisties geword en is ongeneë om immigrante toe te laat, maar hulle verwelkom globalisme om bv Afrika-lande in hulle invloedsfeer te betrek. Afrika is die (ekonomies) agterlikste kontinent. Dit is veral Afrika-lande wat hulle aan parasitering skuldig maak. Maar Suid-Afrika was vóór 1994 die mees ontwikkelde, suksesvolste en voorspoedigste land in Afrika; ‘n Afrika-land met die aanskyn van Westerse, spesifiek Europese, beskawing. Eskom was toe ‘n betroubare verskaffer van elektrisiteit teen van die laagste tariewe ter wêreld. Sedert 1994 is die teenoorgestelde die geval. Die getransformeerde Eskom het die toonbeeld van die ondoeltreffende en korrupte nuwe Suid-Afrika geword.

Die vraag kan gestel word: Wat was die wesenskenmerk van die Suid-Afrika van weleer, dus blankbeheerde Suid-Afrika? Ook: Wat is die wesenskenmerk van die huidige Suid-Afrika, dus swart oorheersde Suid-Afrika? Deesdae word die sukses van blankes dikwels aan uitbuiting en ander negatiewe kenmerke toegeskryf. Vir my lyk dit asof blanke kundigheid, vindingrykheid, toewyding, deursettingsvermoë, ens, ‘n groot rol dwarsoor die wêreld gespeel het. As na ‘n wesenskenmerk by swartes gesoek word, veral in die konteks van politiek en (Suid-)Afrika, is gewelddadigheid ‘n (sterk) kandidaat. Fanon sou hiermee akkoord gaan. Dit is Nelson Mandela wat die potensiaal van geweld vir die verkryging van die plaaslike politieke mag deur swartes geïdentifiseer en geaktiveer het.

Soos Fanon dit in sy bogenoemde boek stel: “Decolonization is always a violent phenomenon” (27). “[The colonized] can only triumph if we use all means to turn the scale, including, of course, that of violence” (28). “The native … from birth it is clear to him that this narrow world, strewn with prohibitions, can only be called in question by absolute violence” (29). “The native discovers reality and transforms it into the pattern of his customs, into the practice of violence” (45). “The starving peasant … is the first among the exploited to discover that only violence pays” (47). “Between oppressors and oppressed everything can be solved by force” (56). “It is the intuition of the colonized masses that their liberation must and can only be achieved by force” (57). “The existence of an armed struggle shows that the people are decided to trust to violent methods only” (66). “For the native this violence represents the absolute line of action” (67). “The native has chosen the methods of counter-violence” (70). “The colonized people … have decided to reply by violence” (72). “For the colonized people this violence … binds them together as a whole, since each individual forms a violent link in the great chain, a part of the great organism of violence” (73). “Violence is a cleansing force. It frees the native from his inferiority complex and from his despair and inaction; it makes him fearless and restores his self-respect” (74). “The mass of the country people have never ceased to think of the problem of their liberation except in terms of violence, in terms of taking back the land from the foreigners, in terms of national struggle, and of armed insurrection” (101).

Mandela, wat deesdae aan ons as ‘n vredesikoon voorgehou word – hy was immers die ontvanger van die Nobel-vredesprys – sou heel moontlik iedere een van hierdie verheerlikings van geweld deur Fanon onderskryf het. Elke keer as die ANC tydens die grondwetlike onderhandelinge nie sy sin gekry het nie, het Mandela vir die armsalige FW de Klerk met geweld afgedreig en sy sin gekry; juis omdat De Klerk nooit van Mandela en die ANC vereis het dat hulle geweld afsweer nie en hulle dit ook nooit gedoen het nie. Geweld het die panasee (“cure-all”) vir die swartes se probleme geword. Onder die leiding van Mandela het die geweldskultuur in so ‘n mate by die gepeupel wortel geskied en ‘n vertroetelde wondermiddel geword dat die politieke magsoorname in 1994 glad nie ‘n einde hieraan gebring het nie. As ‘n skool te min klaskamers het, is die aangewese opsie om van die bestaande klaskamers af te brand. As daar met feitlik enigiets onder die son ontevredenheid is, word paaie, selfs hoofweë, gewelddadig deur swartes versper. Geen stappe word gedoen om met wetgewing sulke finansieel en ekonomies ontwrigtende gedrag uit te roei nie. Geweld is dié kern van die ANC se “bevrydingstryd” en voortgesette geweld is ‘n wesenskenmerk van die nuwe Suid-Afrika. Fanon skryf tereg: “The truths of a nation are in the first place its realities” (181).

In Suid-Afrika en Amerika is die gewelddadigheid van swartes ‘n onontkenbare werklikheid. Fanon se verheerliking van geweld is sedert die jare sestig deur Mandela en diesulkes in Suid-Afrika en deur die leiers van die swart burgerregtebeweging in Amerika nagevolg. In hierdie twee lande sou ‘n mens dus geneig wees om geweld eerder met swartes as met blankes te assosieer. Maar ‘n oud-Suid-Afrikaner het dit reggekry om ‘n boek oor die gewelddadigheid van blankes in Suid-Afrika en Amerika te skryf en geweldpleging deur swartes buite rekening te laat. Ek verwys na Ivan Evans (gebore in 1957) se boek, Cultures of violence: racial violence and the origins of segregation in South Africa and the American South (Manchester University Press, 2009/2011, 324p; Amazon Kindle $16,76). Aanvanklik was die newetitel: Lynching and racial killing in South Africa and the American South. Ek wou hierdie e-boek heelwat vroeër gekoop het, maar toe het dit dubbel soveel as tans gekos. Die publikasies van universiteitsuitgewerye is geneig om buitensporig duur te wees. Manchester University Press publiseer graag anti-blanke en veral anti-Afrikaner literatuur, bv Jeremy Krikler se boek (Kindle 6111) en dié van Paul Rich (7048). Evans is ook die outeur van Bureaucracy and race: Native administration in South Africa (California University Press, 1996), wat egter nie in Kindle-formaat beskikbaar is nie.

Evans begin sy 2009-boek met “having lived in South Africa and the United States for lengthy periods” (30). Wat hy nie sê nie, is dat hy ‘n gebore Suid-Afrikaner is wat ‘n student en dosent aan die Universiteit van Wes-Kaapland was. Hy het, soos Jonathan Jansen en talle ander bruines, studiebeurse ontvang wat hom in staat gestel het om jare lank vir ‘n magister- en doktorsgraad in Amerika te studeer. Die Amerikaanse, Britse en ander buitelandse regerings het voorkeur gegee aan die toekenning van studiebeurse aan nie-blankes en doelbewus akademies sterker blanke kandidate oor die hoof gesien. Hierdie kanker is deesdae ook plaaslik aan die orde van die dag, bv by universiteitstoelating, koshuisplasings en die toekenning van studiebeurse. In Amerika, soos deesdae in Suid-Afrika, word sterk druk uitgeoefen sodat eerder nie-blanke as blanke dosente aangestel en bevorder word. Evans is ‘n sosiologie-dosent aan die University of California San Diego. Op die internet word hy ‘n marxis genoem. In Amerika het Evans ontpop as ‘n kenner van Suid-Afrika, asook van vergelykings tussen die Suid-Afrika van weleer en die Amerikaanse Suide, dus raskwessies soos segregasie.

In die voorwoord staan: “My sincerest thanks go to Janis Grobbelaar,* a dear friend and now head of the Sociology Department at the University of Pretoria. Janis hosted me for four months while I was in Pretoria” (100). Hulle het toe heel moontlik (meesal) Afrikaans met mekaar gepraat, maar in die bibliografiese eindnotas word daar na net vyf Afrikaanse bronne verwys (6963, 6975, 7012 en twee op 7020). Engels koerante – en glad nie Afrikaanse koerante nie – is geraadpleeg. Afrikaanse woorde soos die volgende kom in die teks voor: baas (2778), baasskap (2728, 4004), bywoners (3784, 3898), gelykstelling (874, 3784), inboekseling [sic] (3983, 6994), knegte (6710), knobkerries [sic] (5506), kragdadigheid (4004), ossewa trek [sic](5813), platteland (2251, 2587), predikante (3763, 3770), swaart [sic] gevaar (4126), verkaffering (2511, 3784), die volk (3812, 3826) en volkskerk (3819, 3848).

[* Jonathan Jansen het na aanleiding van sy opvoedkunde-dekaanskap aan die Universiteit Pretoria ‘n boek geskryf waarin hy die UP van weleer van ‘n kant af slegsê. In sy erkennings bedank by “critical friends on main campus,” onder andere “Janis Grobler” (Knowledge in the blood: Confronting race and the apartheid past, Stanford University Press, 2009, p ix).]

Ek het voorheen na Grobbelaar in die konteks van die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) verwys: “Die enigste blanke raadslid is Janis Grobbelaar, ‘n sosioloog (dus nie ‘n Afrikaansdosent nie) wat as ‘n militante ANC-aktivis bekend is en bv twee jaar lank aan die berugte Waarheids- en Versoeningskommissie [WVK] verbonde was. Sy sou bv geen poging aanwend om Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit van Wes-Kaapland, die Universiteit van Suid-Afrika en die Universiteit Pretoria (die drie instansies waar sy ‘n dosent was/is) heringestel te kry nie” (Praag 12.08.2018). Eintlik geld dit heel moontlik al die huidige ATM-raadslede, wat ‘n ernstige aanklag is teen die toestand waarin hierdie Afrikaner-heiligdomme verval het. Evans en Grobbelaar ken mekaar heel moontlik sedert haar dae as UWK-dosent in die jare sewentig.

Daar is klaarblyklik verskille tussen Suid-Afrika en Amerika. In Suid-Afrika is daar ‘n gesentraliseerde staat terwyl Amerika ‘n federasie van state is. In Suid-Afrika het die mynbou ‘n groot rol gespeel terwyl die Amerikaanse Suide oorwegend ‘n landbou-samelewing was (35) wat mettertyd in ‘n mate geïndustrialiseerd geraak het. Wat albei histories gemeen gehad het, is “white supremacy … a system of racial domination” (42). Wat Evans doelbewus selektief vir aandag uitsonder, is “white on black violence” (42). “This study does not address ‘black on white’ violence” (6195). Besware teen blanke oorheersing word voortdurend teen die ou Suid-Afrika en Amerika geopper. Hoe dikwels hoor ons besware teen swart oorheersing? Hoeveel keer het u al die frase “black supremacy” teëgekom? Die boek handel oor blanke geweldpleging van die 1870’s tot 1940 (6078).

Aanvanklik wou Evans sy vergelyking van Amerika en Suid-Afrika tot ‘n later datum voortsit (113). Dan sou hy die Amerikaanse burgerregtebeweging van die 1960’s en die bedrywighede van Mandela en die ANC se Umkhonto weSizwe en ander terreurbendes moes betrek het. Dit sou dan vir Evans baie moeiliker gewees het om te volhard met sy ingesteldheid dat net blankes (van nature) gewelddadig is en swartes nie uit eie beweging nie maar bloot as reaksie op blanke misdadigheid tot geweldpleging oorgaan.

Wanneer dit sy anti-blanke ingesteldheid pas, verwys Evans egter wel na wat ná die jare veertig gebeur het, bv die publikasie van die WVK-verslag in 2002 (122) en die Amerikaanse senaat wat in 2005 verskoning vir die lynching van swartes gevra het (127). Evans beweer (doelbewus) valslik oor die WVK: “a massive investigation modeled on the lines of a criminal court” (127). Dit was blote skyn van ‘n onderneming wat wesenlik en opsigtelik pro-swart en veral anti-blank ingestel was. Een van die vernaamste besware teen die VWK-bevindings is dat hulle op ongetoetste getuienis, op blote bewerings, gegrond is omdat geen kruisondervraging plaasgevind het nie. Hoewel dit buite die bestek van sy boek val, smeer die marxistiese Evans apartheid soos volg: “The development of capitalist agriculture under the Apartheid regime was accompanied by an explosive increase in both official and private violence [by whites] in the farming areas from 1948 onward” (2844). In hoeverre dit aan kommunisties-geïnspireerde terrorisme toegeskryf kan word, word uiteraard nie ter sprake gebring nie. Evans verkies die ANC-regime bo apartheid: “The ‘miracle’ of 1994 successfully terminated the horrors that the TRC so painfully exposed” (5903). Maar die swart utopie sedert 1994 sal seker nie vir Evans oorreed om na sy geboorteland terug te keer nie. Hy objekteer teen die Westminster-stelsel toe die blankes Suid-Afrika regeer het (5916), maar hy opper geen beswaar teen die huidige swart oorheersing ingevolge dieselfde Westminster-stelsel nie, waarvolgens die politieke mag in die stemme van die meerderheid kiesers gesetel is.

Soos dit ‘n nieu-Amerikaner in die oorwegend linkse akademie betaam, hamer Evans op lynchings en die nalatenskap van slawerny. In sy boek is dit die blankes wat in die beskuldigingsbank staan; nooit die swartes nie. In soverre daar gesuggereer word dat swartes, hetsy in Amerika of Suid-Afrika, gewelddadig was, word dit as reaksie teen blanke gewelddadigheid geëtiketteer. Volgens Evans het die Amerikaanse Suide histories ‘n lynch-kultuur (62). Hy erken darem dat ‘n soortgelyke kultuur, wat blankes betref en die vorm van openbare teregstellings aangeneem het, nooit in Suid-Afruika bestaan het nie (48). Die Suid-Afrikaanse histories anti-swart owerheidsbeleid word ‘n burokratiese kultuur genoem (68). Daar was “violence from two deadly sources: armed officials and individual white civilians” (75). Die polisie en weermag het rasse-segregasie afgedwing en die blanke regering het hom glo met wetgewing en die howe aan anti-swart gewelddadigheid skuldig gemaak. Hierdie sistemiese geweld is egter van ‘n ander aard as wat gewoonlik onder geweld verstaan word.

Donald Horowitz onderskei die volgende soorte geweld: “[1] protests, [2] pogroms, [3] feuds, [4] lynchings, [5] genocides, [6] terrorist attacks, [7] gang assaults and [8] ethnic fights” (190). [1] In Suid-Afrika is gewelddadige protesaksies steeds ‘n daaglikse en ‘n feitlik eksklusief swart verskynsel. Bruin mense het hulle die afgelope jare egter ook in uitsonderlike gevalle, bv by skole en teen bendes en dwelmhandelaars, hiertoe gewend. [2] ‘n Pogrom is ‘n “georganiseerde aanval op Jode en Joodse eiendom” (HAT). Pogroms deur blankes het veral in die jare dertig in Suid-Afrika voorgekom: Milton Shain, A perfect storm: Antisemitism in South Africa, 1930-1945 (Johannesburg: Jonathan Ball, 2015, 396p; Amazon Kindle $10,08). [3] Twiste/vetes (“feuds”) kom oral ter wêreld in alle gemeenskappe voor. [4] Lynchings word hier onder verder bespreek. [5] Volksmoord (“genocide”) word dikwels aan die blankes in die Amerikaanse Suide en apartheid-Suid-Afrika toegedig, maar dit is hoogs oordrewe, soos soms ook, maar seker met meer reg, beweer word van die vlaag plaaslike plaasmoorde sedert 1994. [6] Terrorisme deur terreurbendes was kenmerkend van die swartes se “bevrydingstryd” in Suid-Afrika. [7] Bendebedrywighede kom bv in bruin geledere in Suid-Afrika en by Hispaniste in Amerika voor. [8] Etnies-gemotiveerde geweld word dwarsoor die wêreld in multi-etniese gemeenskappe aangetref.

“Lynch” en “gelynch” word as Afrikaanse woorde erken. Dit beteken: “sonder geregtelike verhoor ophang, meesal deur ‘n volksmenigte” (HAT). Naas ophang kan die slagoffer egter ook geskiet of op ‘n ander manier gedood word, bv deur verbranding. As meer as drie persone, naas die slagoffer, by die teregstelling teenwoordig is, kwalifiseer die groep as ‘n menigte en die byeenkoms as ‘n openbare gebeurtenis. “Lynching is a premeditated extrajudicial killing by a group. It is most often used to characterize informal public executions by a mob in order to punish an alleged transgressor, or to intimidate a group” (Wikipedia). Daar het al baie lynchings in Suid-Afrika plaasgevind maar hulle kom eerder by die swartes as by die blankes voor. Dink aan die talle halssnoer- en ander openbare moorde gepleeg in die naam van veral die ANC om beweerde NP-regeringsinformate, swart plaaslike raadslede en bv Inkatha-ondersteuners te elimineer. Hierdie moorde is sowel polities as ras- of etnies gemotiveerd, maar omdat swartes hierdie moorde gepleeg het en steeds pleeg (“peoples’ courts”/boendoehowe, bv om vermeende misdadigers in die nuwe Suid-Afrika uit te wis) word die term lynching gewoonlik nie daarvoor gebruik nie. Soos in die geval van slawerny is dit by voorkeur blankes wat van lynching beskuldig word en die slagoffers is swart. Sowel slawerny as lynching word dus as toonbeelde van blanke rassisme voorgehou. In die Amerikaanse blanke konteks word lynching “terrorisme” genoem (2036, 2043) terwyl dit veel eerder maar heelwat later op swartes in die Suid-Afrikaanse konteks van toepassing is. “There is no doubt that slavery and the inhumane culture it spawned contributed to the cavalier [!] killing of African Americans in the New South” (280).

Lynching het ná die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) sy kop uitgesteek, toe bevryde slawe die Amerikaanse Suide op horings geneem het. Lynching was gemik teen Reconstruction, wat die Amerikaanse Suide in die Noorde se politieke en rasbestel ingedwing het; soortgelyk aan transformasie in die nuwe Suid-Afrika. Die lynchings het tot die Tweede Wêreldoorlog voortgeduur en daarna sterk afgeneem, veral namate die sentrale federale hof beheer oor die staatshowe verkry het. Die Ku Klux Klan, ‘n organisasie gestig in 1866 met die oog op die behoud van blanke oppergesag, het ‘n prominente rol in lynchings gespeel.

“State control was never so effective or total to preclude unofficial white violence against blacks” (148). Die blanke bewind in Amerika en Suid-Afrika word hiermee in die beskuldigde bank geplaas. Die kernonderskeid wat Evans maak, is dat kollektiewe rasgemotiveerde moord op swartes algemeen in die Amerikaanse Suide voorgekom het, maar dat dit ‘n uitsonderlike verskynsel in Suid-Afrika was. Plaaslik het dit net tydens inter-blanke gewelddadigheid voorgekom, te wete tydens die Anglo-Boereoorlog (1899-1902), die 1914-Rebellie en die 1922-mynwerkersstaking (148) – “collective attacks … ‘make a holiday of killing’” (2483): “In March 1922 white workers hunted down and murdered dozens of unarmed [and “innocent” – 2498] black bystanders” (2491).

Oor die Anglo-Boereoorlog skryf Evans: “Numerous blacks were executed on suspicion of being ‘spies’, sometimes as a prelude to the seizure of the victims’ stock” (2637). “In the course of the war, Boer kommandos had resorted to a policy of massacring Africans, either because they suspected them of aiding the imperial enemy or to seize their livestock” (2574). Oor ‘n derde rede swyg Evans: die verkragting van Afrikanervroue tydens die ABO deur Britse soldate en swartes. ‘n Hele hoofstuk word hieraan gewy in Hélène Opperman Lewis se boek, Apartheid: Britain’s bastard child (Praag 22.04.2017). Evans borduur voort: Ná die ABO was daar glo “the familiar kommando tradition to violently hammer home their renewed but still tenuous dominance over Africans” (2587).

“Boer atrocities do indeed bear a strong resemblance to the mob violence that dispatched hundreds of African Americans during Southern Reconstruction. Boers’ capacity for cold-blooded racial murder was without doubt the bloody fruit of decades of frontier racism, wars that dispossed Africans of their land and the inability of penurious Boer ‘republics’ [!] to impose orderly control over black ‘tribes’. When nomadic bands of Boers departed the Cape colony, one source notes, they left behind the slave-holding past but took with them ‘the presumptions that would govern race relations and farm labor.’ A sense of personal mastery over Africans was an inevitable pillar of the Boer patriarchs who controlled the wobbly [! also 3777] ‘Boer republics’ in the late 1800s” (2595). Evans skryf van “the racist views that most South African whites held” (5062). Volgens hom geld dit feitlik alle blankes: “[the] near-universal racism amongst whites” (5681). Dit lyk asof hy ten gunste van die veel geprese nie-rassigheid van nie-blankes is en dat “prolong[ed] whiteness” (6064) vir hom problematies is; dus, dat hy seker die uitwissing van blankes sou verwelkom.

Suid-Afrikaanse blankes kom glad nie goed daarvan af in Evans se relaas nie. “Some Boer atrocities were as gruesome as anything perpetrated in the course of Southerners’ uprising against Reconstruction” (2622). Individuele vermoording van swartes deur blankes het glo algemeen in sowel die Amerikaanse Suide (“the festival of violence” – 170) as in Suid-Afrika voorgekom. In Suid-Afrika “personal violence was an ineradicable feature of both white civil society and the official bureaucracy” (2327). In Suid-Afrika se geval het dit glo veral op die platteland, bv op plase, voorgekom. “Extensive physical violence became a hallmark of agricultural employment” (2258). “White labor-hungry farmers were trigger-happy” (2851). Daar was ook “trigger-happy law enforcement” (5028). “White farmers in South Africa … committed many murders that meet [the] definition of ‘private lynching’” (2914).

Daarbenewens het buitensporige sistemiese geweld deur die blanke Suid-Afrikaanse owerheid (regering, wette, howe, polisie, weermag) na bewering baie “pyn” vir swartes veroorsaak. Byvoorbeeld: “Whites in South Africa supported policies that deeply embroiled state authorities in all facets of the labor market. The result was the early emergence of a bureaucratic culture that limited institionalization of Southern-style personal [and especially communal] violence and systematically amplified the ‘structural violence’ of the state in South Africa” (2292). Veral die “authoritarian native administrators” word in hierdie verband vir kritiek uitgesonder (2334, 2341). “Structural violence became a civil religion in South Africa” (2306). Dit is glo nie bekwaamheid, ens, wat die blankes welvarend gemaak het nie: “Structural violence … was the spine of white prosperity in South Africa” (2319).

Evans smeer die Amerikaanse blankes swart met ‘n opmerking soos die volgende: “Racial violence in the South was limited only by the imagination of white killers and incorporated everything from murder to communal (or ‘spectacle’) lynchings” (203). Openbare moorde was sowat ‘n derde van alle moorde wat van 1890 tot 1930 deur Amerikaanse blankes teen swartes gepleeg is (240). Oor die plaaslike blankes beweer hy: “White South Africans certainly [!] murdered blacks in large numbers as the twentieth century proceeded” (227). Hiervoor is gewere en vuiste glo gebruik (234). In die konteks van die myne skryf Evans: “Unprovoked thrashings and attacks with bare hands, sometimes resulting in fatalities, became a staple [!] of the black worker’s underground experience” (2245). Later skryf hy egter: “Fatal assaults on Africans appear to have been extremely unusual … lethal beatings most likely did not exceed ‘more than one every year’” (2390). “Confronted with physical beatings on a daily [!] basis, black workers resisted by dissuading men in the reserves from seeking employment on the mines” (2455).

“White South Africans who rarely resorted to communal violence in the public sphere nevertheless murdered blacks in large numbers in private spaces” (309). Blankes/Afrikaners “were typically crude racists” (2735). “Farmers … were marinated in racist ideology and confident in their capacity to violate black bodies – and get away with it” (2763). “In combination, the secluded nature and the regularity of private farm violence help to account for the paucity of records documenting violence in the farming areas” (2785). ‘n Ander moontlike verklaring vir die karige rekords is dat blankes swartes nie op die buitensporige skaal aangerand en vermoor het soos wat Evans voorgee nie. Maar hy hou vol: “Many cases confirm that farmers violently assaulted and murdered farm workers for the most trivial reasons and often [!] for no discernable reason at all” (2799).

Groepsmoorde in Suid-Afrika “assumed the form of ‘massacres’ perpetrated by law enforcement agencies. Police and army units acting under standing orders regularly [!] mowed down unarmed Africans who protested against various aspects of government policy or opposed the administrative regulations that mushroomed from 1920 onwards” (240). Die swart slagoffers in Suid-Afrika word deurgaans deur Evans as ongewapen en onskuldig voorgestel. Lynching in die Amerikaanse Suide word deur George Fredrickson (White supremacy: A comparative study in American and South African history, Oxford university Press, 1981, 383p; Amazon Kindle $11,49) aan “pathological Negrophobia” toegeskryf; “a persistent insecurity about the effectiveness of white domination” en “a lack of faith in the full adequacy of legal or institutional controls over blacks” (338). Ná die Amerikaanse Burgeroorlog het die blankes in die Suide nie vertroue gehad in die sentrale federale regering en die sentrale federale geregshof nie en gevolglik met lynchings die gereg in eie hande geneem.

Godsdiens het volgens Evans ook ‘n rol gespeel in die moorde wat die blankes op swartes gepleeg het. In die geval van Suid-Afrika het paternalisme ‘n versagtende uitwerking gehad en was die blankes geneig om die regering en die howe te vertrou sodat reg en geregtigheid geskied. In die Amerikaanse Suide het godsdiens die blankes geïnspireer om self geregtigheid volgens hulle Bybel-gegronde insig te laat geskied, bv dat die moord op ‘n blanke deur ‘n swarte en die verkragting van ‘n blanke vrou deur ‘n swarte met die dood gestraf moet word. “White Southerners … normalize[d] lynching as a form of divine retribution” (3452). “Serving God meant expelling evil” (5847).”Evangelical Protestantism in the South did not ’cause’ lynching. It did, however, establish a cultural predisposition that normalized lynching” (3639). Lynching is selfs as “ritual cannibalism” verdoem (3581). Orlando Patterson gaan so ver om christelikheid in hierdie konteks “socially cannibalistic” te noem (3639).

Let op die volgende twee mislike opmerking: “White men refused to surrender their access to black women” (733) en “No other factor in Southern life was as effective as the ‘Southern rape complex’ in providing an ever-ready excuse for white men to eliminate the sexual and economic rival that assumed the shape of the emancipated black male” (943). “The total of 1780 lynchings during the last decade of the [19th] century was, in large measure, the mob’s [whites’] effort to check this rising tide of [African American] economic independence” (1680). In die Suid-Afrikaanse konteks skryf Evans van “the fantasy of black rapists” (1019), die “myths about Black Peril” (1033) en “the ‘menace’ of Black Peril” (1096). Die wrede werklikheid waarin die plaaslike blankes sedert 1994 lewe word deur Evans as fiksie afgemaak. Wat verkragting betref erken hy self dat dit toegeneem het: “The number of assaults by blacks on white women had increased from 11 to 70 between 1901 and 1912” (1282). “White angst over Black Peril scares into an opportunity to bolster the emerging policy of segregation” (1412). In die konteks van burgerregte vir Amerikaanse swartes is rasse-segregasie selfs as “spiritual lynching” geëtiketteer (3473).

In Amerika word die doodstraf soms as ‘n “direct descendent of lynching and other forms of racial violence and racial oppression” beskou (4848). “Not the rope or fire, but the gallows [and lethal injections] became the preferred means for exercising lethal violence against blacks” (4876). In baie Amerikaanse state is die doodstraf afgeskaf; ook in Suid-Afrika. In 1994 en daarna was een van die argumente wat as klinkklare bewys vir die boosheid van die doodstraf aanvaar is, vervat in die volgende vraag: Gestel Nelson Mandela is in 1964 in die Rivonia-verhoor die doodstraf vir hoogverraad opgelê? Wat hiermee gesê word, is dat die verlies van Mandela op daardie stadium die land soveel slegter daaraan toe sou gelaat het dat alle misdadigers liewer voortaan die doodstraf moet vryspring. Dat dit eintlik ‘n valse argument is, blyk uit die talle oproepe wat sedert 1994 vir die terugbring van die doodstraf opgeklink het.

John X Merriman (1841-1926, die laaste eerste minister van die Kaapkolonie voordat die Unie van Suid-Afrika in 1910 tot stand gekom het) het ‘n eeu gelede, in 1917, profeties verklaar dat “the experiment of a white race settling in Africa [was] by no means assured” en dat Suid-Afrika “an African Mexico” kon word (3990), dus ‘n verbasterde nasie. Meer as 60% van die hedendaagse Meksikaanse bevolking is “mestizos”/hibriedes.

Evans se boek gee ‘n aanduiding van die toestand waarin akademies-wetenskaplike navorsing in heeltemal te veel gevalle verval het. Daar is te baie aktiviste wat akademiese poste beklee en (feitlik) geen poging aanwend om objektief en ewewigtig te wees nie.

23 June 2019
Leon Lemmer: Denis Worrall: Verligtheid baar die nuwe Suid-Afrika

Deesdae mag daar eintlik nie oor ras gepraat word nie. Ons is glo almal net mense. Daar is dus net een ras, die menseras. Almal word as gelyk en wesenlik eenders beskou. Almal is dus bekwaam genoeg om almal se lot te bepaal; vandaar demokrasie. Die meerderheid moet die oppergesag uitoefen anders word ‘n misdaad teen die mensdom gepleeg. In die Suid-Afrika van weleer is vier rasse onderskei: blankes, bruines, Asiate en swartes. Die blankes het die oppergesag uitgeoefen. Onder hulle leiding is die land ontwikkel tot die suksesvolste en voorspoedigste in Afrika. Die blankes het van die veronderstelling uitgegaan dat hulle die land beter as die nie-blankes kan bestuur. Daar was dus ‘n hiërargie van rasse. Deesdae word geredeneer dat sodanige hiërargie op stereotipering berus; dus dat ‘n valse veralgemenende beeld van die kwaliteit (bv kundigheid, bekwaamheid) van daardie vier rasgroepe doelbewus deur die blankes ter eie bevoordeling geskep is.

Binne die tradisionele rasgroepe kan verskillende etnisiteite onderskei word. Wat opval, is dat diegene wat ‘n geskiedenis van (relatiewe) prestasieloosheid het, verkies om die werklikheid van ras- en etniese groepe te ontken. Op hierdie manier deel die nie-presteerders in die prestasies van die presteerders. ‘n Ons/hulle-onderskeid word as uit die bose beskou. Die nie-presteerders ag hulleself gevolglik as die gelyke vennote van die presteerders. As die nie-presteerders in die meerderheid is, verseker ‘n demokratiese opset (een mens, een stem) dat hulle ‘n kwalitatiewe minderheid kan oorskadu; dus dat hulle ‘n polities meerderwaardige posisie inneem; selfs ‘n moreel meerderwaardige posisie deur bv te lieg en die geskiedenis te herskryf.

Naas ‘n blanke, bruin en swart ras word ‘n geel ras soms onderskei. Die Chinese en Japannese het histories gepresteer en doen dit steeds. By hulle is daar dus ras- en etniese trots en geen noemenswaardige beswaar klink daarteen op nie. Daar is net een ras wat deesdae wêreldwyd trots op hulle prestasies misgun word en dit is die blankes. In Suid-Afrika is daar twee etnisiteite wat ‘n land geskep het wat as ideaal en trekpleister vir swartes in Afrika dien, naamlik die Afrikaners en die blanke Engelssprekendes (oftewel Engelse). Die Afrikaners het in veel groter mate lewensruimte aan die Engelse gegun as andersom. Die Engelse (bv Charles Somerset en Alfred Milner) wou die kulturele kern van die Afrikaner, te wete Afrikaans, vernietig. Deesdae poog die ANC-regering om dieselfde te doen. Die tradisionele onderskeiding van vier rasse word tans voortgesit, maar met ‘n ander motivering as voorheen: om swartes soveel moontlik te bevoordeel en blankes soveel moontlik te benadeel. Die veronderstelling dat swartes ‘n land net so doeltreffend soos die blankes kan bestuur, lê reeds meer as twee dekades lank aan skerwe, met bv Eskom as ‘n toonbeeld van swartes se onbekwaamheid en geneigdheid tot roofbou (uitputting/afbreking van ‘n instansie) en korrupsie, oftewel steelsug.

Vanaf 1652 tot omstreeks 1980 is die werklikheid van ras en die noodsaaklike rol wat dit in die voortbestaan van die land moet speel plaaslik algemeen erken. Daarna het vermurwing ingetree. Die kernwaarheid is dat blankes tradisioneel in beheer van die land was. Rasse(onder)skeiding is in blanke geledere algemeen aanvaar as ‘n noodsaaklike voorwaarde vir die voortbestaan nie net van die blankes nie, maar ook vir ‘n voorspoedige land. Rassesegregasie/apartheid/afsonderlike ontwikkeling met (oorwegend) blanke stemgeregtigdes was die meganisme waarmee blanke beheer oor die land verseker is. Die aftakeling van rasse(onder)skeiding sou noodwendig oorheersing deur swartes tot gevolg hê. Denis Worrall (gebore in 1935) skets die rol wat hy in die vernietiging van blanke politieke gesag gespeel het in sy boek, The independent factor: My personal journey through politics and diplomacy (2018, 236p, R275; Amazon Kindle $9,19). Die outeur het die gedrukte uitgawe self gepubliseer.

In die eerste voorwoord maak David Grant, ‘n politieke geesgenoot van Worrall, gewag van “real reform” (Kindle 149) en loof hy Worrall se “massive contribution to the process of democratisation in South Africa” (157). Regter Ian Farlam verwys in die tweede voorwoord na “meaningful change” en Worrall se “enlightened views” (170). Werklike hervorming, demokratisering, betekenisvolle verandering en verligtheid is almal eufemistiese formulerings van wat ons as gevolg daarvan het, naamlik swart politieke oorheersing. In sy eie voorwoord noem Worrall sy boek “a memoir” (206). Hy bedank mense soos “my old friend” (2539), “my good friend” (2648), Max du Preez, en Jannie Momberg (wat ‘n ANC-parlementslid en daarna ambassadeur in Griekeland was) vir hulle ondersteuning (214). Later skryf Worrall oor Donald Woods, wat uit Suid-Afrika verban is en wat voorheen die uiters linkse redakteur van die Oos-Londense koerant, die Daily Dispatch (in die volksmond beter bekend as die Daily Disgrace) was: “I knew and liked Donald very much and I saw quite a lot of him in London” (2568). Dit gee ‘n aanduiding van hoe uiters links Worrall se politiek is.

Worrall het ‘n ma van Ierse afkoms en ‘n Engelssprekende pa gehad. Sy ouers was Sappe wat in 1961 teen republiekwording gekant was. Worrall het later ‘n lid van die Verenigde Party geword. Hy het in Cradock, Wellington en Bellville grootgeword. Veral in Bellville het hy Afrikaans en Afrikanerkultuur goed leer ken. “My upbringing and specifically my schooling in Bellville freed me of that ‘benign superiority towards Afrikaners’ which characterised white English-speakers down the years” (292). “Whereas to English-speaking whites, and a very powerful leader like General Smuts and even Jan Hofmeyr, the discrimination against black people and persons of colour which they introduced and enforced as policy was simply racial in kind. By contrast, the driving force behind the apartheid of Afrikaners was as much nationalism and the natural determination to grow itself as racial consciousness. In the end, the real struggle for control of South Africa would be between two indigenous nationalisms – the Afrikaner and the African” (300). “[Nowadays] there is a new national identity emerging in which white South Africans are likely to be subordinate players” (292).

Die outeur het vroeg met Edmund Burke (1729-1797) en John Stuart Mill (1806-1873) se liberalisme kennis gemaak. Aan die Universiteit Kaapstad het Worrall veral in die filosofie (tot die verwerwing van ‘n magistergraad) en die regte studeer. Hy het later die graad LLB aan die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) voltooi. Hy het ‘n lektor in politieke wetenskap aan Unisa geword. Hy het spoedig ‘n Fulbright-studiebeurs ontvang vir doktorale studie van 1961 af aan Cornell University, Ithaca, New York, waar hy ‘n assistentdosent in die departement politieke wetenskap was. Andrew Murray se onderrig in politieke filosofie aan die Universiteit Kaapstad het blykbaar ‘n deurslaggewend invloed uitgeoefen en hom gemotiveer om sy doktorale studie oor federalisme in Nigerië te onderneem. Hy moes ook die doktorale program suksesvol voltooi. Hy het met bv Allan Bloom (1930-1992) en William Buckley jr (1925-2008) kennis gemaak.

“I familiarised myself with the race relations situation academically and in a practical way by participating in organised study groups to the South – notably Mississippi and Alabama. These trips made two strong inpressions on me. The first was just how ubiquitous segregation was; and, secondly, the arrogance of Northerners towards Southern liberals who were working to change the situation – especially given what was clear, that the problem was not simply a Southern one. Country club discrimination was widespread in the north as was evident in the Rotary clubs I was invited to address and even Ithaca, where Cornell is situated, had its significant African-American suburb” (548). Lyndon Johnson het die Civil Rights Act (1964) en die Voting Rights Act (1965) op die wetboek geplaas. “What should be very evident is that I admired Lyndon Johnson enormously” (598).

“President Kennedy was the first in 1961 to use the term ‘affirmative action’ as a way of redressing the advantages of discrimination that had persisted” (598). Na aanleiding van die swart burgerregtebeweging in die jare sestig stel Worrall hierdie vrae oor die Amerikaanse samelewing: “Was it a society of individuals, as the founding fathers assumed and the Constitution instructed? Or was it a society of communities and individuals?” (598). “The widely accepted view until then was that the US was a country of immigrants, and as new waves of [white] immigrants came, they melted into the existing American nation” (605). Nathan Glazer en Daniel Moynihan het hierdie siening in hulle boek, Beyond the melting pot (1963), bevraagteken. “Their researches had shown that the children and grandchildren of earlier immigrants to New York City had retained their ethnic consciousness and therefore that the phenomenon of persistent ethnic identities over the course of generations would continue” (605).

Die bevolking van ‘n land bestaan uiteraard uit sowel ras-/etniese groepe as individue. Maar blankes is in groter mate as swartes individualisties, wat egter geen regverdiging bied vir die buitensporige bevoorregting van swartes as minderheidsgroep in Amerika en die absolute afwesigheid van groepregte vir die blanke minderheid in Suid-Afrika nie. Die assimilasie van die hoofsaaklik blanke immigrante in Amerika verskil van etniese groep tot etniese groep, met bv die Jode wat meesal moeilik en net deels assimileer. Voor die Tweede Wêreldoorlog was die uitgesproke voorkeur in Amerika vir blanke immigrante, wat vanweë kleiner kulturele verskille veel makliker geassimileer het as die baie nie-blanke immigrante wat sedertdien wettig en onwettig op die land toesak.

Die groot mate waarin die situasie van die blanke Amerikaners versleg het, blyk uit die teenstand wat Donald Trump vir die bou van ‘n muur op die grens met Mexiko ondervind. Daar word openlik kant gekies vir onwettige immigrante, dus vir diegene wat hulle aan ‘n misdaad skuldig (wil) maak. Maar dit is niks in vergelyking met die situasie van die kleiner wordende blanke minderheid in Suid-Afrika nie. Onwettige immigrante kom op groot skaal (miljoengewys, soos by korrupsie) oor die grens maar geen politieke party of ander instansie voer ‘n veldtog daarteen nie omdat hulle nie, al is dit valslik, van vreemdelinge haat en rassisme beskuldig wil word nie.

Daar word nie meer van Amerikaanse swartes verwag om met die blankes te integreer nie. Aan swartes word die keuse gelaat om apart of tussen die blankes te woon; ‘n keuse wat nie in dieselfde mate vryelik deur blankes uitgeoefen mag word nie. In Suid-Afrika is die ANC-regering ingestel op die verswelging van die blanke minderheid deur die swart meerderheid. Gedwonge integrasie geld dus as ‘n opgedringde verpligting op alle terreine, bv woongebiede, skole en universiteite. Die swartes het egter ‘n vrye keuse: hulle kan in tradisioneel swart gebiede woon en aan tradisioneel swart skole en universiteite studeer, of hulle kan hulle tuismaak in tradisioneel blanke woongebiede, skole en universiteite. Dit word geregtigheid genoem.

Worrall skryf oor Amerika: “Yes, desegregation had to happen – social and economic backgrounds caused by centuries of political inequality had to be compensated for by group-based affirmative programmes and actions. These would involve racial preferences and quotas, and when applied in, for example, educational institutions they raised all sorts of questions. How would this affect academic standards? How would it affect university autonomy? And how would quotas affect groups who were possibly overly represented in America’s best universities – for example Jewish Americans?” (614). “We have yet to find answers to the thorny question of how one reconciles a commitment to individual liberty and rights with the rights and interests of groups” (620).

Die agterstand van swartes kan myns insiens nie sonder meer uitsluitlik aan beweerde benadeling deur blankes toegeskryf word nie. In Amerika word sogenaamde regstellende aksies deesdae afgeskaal. Om die bevoordeling van swartes op ‘n rasgebaseerde/rassistiese grondslag asook raskwotas sonder meer volgens die Amerikaanse model op Suid-Afrika van toepassing te maak, is hoogs onbillik; onder meer omdat swartes nie, soos in Amerika, as ‘n minderheid nie, maar sedert 1994 as die oorweldigende meerderheid polities in beheer van die land is. Dit is ook skandalig dat geen keerdatum vir regstellende aksie in Suid-Afrika gestel is nie.

‘n Rektor soos Wim de Villiers verknies hom nie oor die verlaging van akademiese standaarde en die verlies van universitêre outonomie en die inkorting van akademiese vryheid nie. Vir De Villiers is dit ‘n passie om te doen wat polities reg is. Om te handel volgens wat akademies reg is, is klaarblyklik van mindere belang. In Amerika het die stelsel dermate ontaard dat ‘n beperking geplaas word op die getal Jode en Asiate wat tot universitêre studie toegelaat word, dus daardie twee groepe wat akademies die beste presteer. Hierdie irrasionele versteuring word veroorsaak deur die voorkeur wat om nie-akademiese redes aan swart studente gegee word. In Suid-Afrika word daar openlik en doelbewus kwaai gediskrimineer teen die groep wat akademies die bewese voortreflikste akademiese presteerders is, naamlik die blankes, bv by toelating tot studie in die geneeskunde aan die Universiteit Stellenbosch.

“African independence was followed in the US in the 1960s with immense pride and optimism. The general sentiment, especially among academics and church people was … ‘that the Africans were creating a wonderful new world, a sort of new humanism’ … That this heavy optimism was to end in profound disappointment is not part of my story” (628). Hoekom nie? Worrall het hom deurgaans beywer vir die afskaffing van apartheid en vir swart politieke oorheersing in Suid-Afrika. Ter regverdiging van sy politieke rol behoort hy te erken dat hy drooggemaak het en wenke te gee oor hoe die skade herstel kan word.

Worrall haal die historikus, Arnold Toynbee (1889-1975), aan: “South Africa is important to the whole world – because if it can find answers as to how its different races, languages and religions can live together in peace, nobody in the world can claim to fail” (739). Worrall voeg by: “I believed in this statement of his and must have quoted it in hundreds of speeches and articles I wrote” (739). Maar Toynbee se ydele hoop is tot dooie letters getransformeer. Die nuwe Suid-Afrika is berug as een van die gewelddadigste samelewings in die wêreld. Dié geweld het sy oorsprong feitlik uitsluitlik in swart geledere. Anders as tydens die blanke bewind kan dit nie meer goedsmoeds regeringsgeïnisieerde sistemiese geweld genoem word nie. Het dit nie tyd geword dat groepe en individue verantwoordelikheid vir hulle gedrag aanvaar, verskoning daarvoor vra en daar dan drastiese maatreëls getref word om geweld aan bande te lê nie?

Vir sy doktorale proefskrif het Worrall ‘n jaar lank veldwerk aan die University of Ibadan in Nigerië gedoen. In Nigerië is daar, soos in Suid-Afrika, groot kulturele verskille by die verskillende etniese groepe. Daar is wyslik op ‘n federale regeringstelsel besluit. Dit is iets wat Suid-Afrika reeds sedert 1910 nodig het, maar die magsbehepte ANC het op ‘n gesentraliseerde eenheidstaat aangedring en die ruggraatlose grondwetlike onderhandelaars van die NP het daaraan toegegee. Federalisme is dus iets wat Suid-Afrika by Nigerië kan leer.

‘n Ander opsig waarin Nigerië (en bv Senegal) ‘n navolgenswaardige voorbeeld stel, is dat verkiesings oor naweke plaasvind. In Suid-Afrika het die ongesonde gewoonte posgevat om verkiesings in die middel van die werksweek, dus op Woensdae, te hou, wat verseker dat die ekonomie maksimaal ontwrig word. Verkiesingsdag word tot ‘n openbare vakansiedag verklaar en gevoeg by die buitensporig baie ander openbare vakansiedae. Geen politieke party of ander instansie het die sin om beswaar teen hierdie dwase praktyk te opper nie. Myns insiens moet verkiesings op Saterdae plaasvind. Die dag daarna kan kennis van die uitslae geneem en indien nodig feesgevier word. Voor en ná so ‘n naweek behoort daar soos normaalweg gewerk te word.

Ná ‘n besoek aan sy familie in Kaapstad het Worrall na Amerika teruggekeer. Agtien maande het daarna verloop voordat hy sy proefskrif voltooi het en dit goedgekeur is. In 1964 het hy in Amerika ‘n Romeense vrou, Anita Denise Ianco, ‘n doktorale student in sielkunde, ontmoet. Nadat sy haar geboorteland verlaat het, het sy agtereenvolgens in Israel, Kuba en Kanada gewoon. Worrall hou daarvan om haar as ‘n kosmopolitiese mens voor te hou. In 1964 was Worrall ‘n assistent-professor aan die University of California Los Angeles en van 1965 af vir twee jaar ‘n lektor in politieke wetenskap aan die Universiteit van Natal in Durban. In 1965 het Worrall met Anita getrou en het sy sielkunde aan dieselfde universiteit in Durban doseer.

“On my return to South Africa I began to identify persons I wanted to meet and from whom I could get a better grasp of where the country was going and what their hopes and concerns were. So it was that, aside from local city and provincial officials, I wrote to several national figures among whom were Prime Minister Dr Hendrik Verwoerd, Minister of Justice John Vorster and Harry Oppenheimer of Anglo American” (781). Al drie het ‘n onderhoud aan hom toegestaan. Verwoerd het hom met sy intelligensie beïndruk. Toe Worrall later ‘n parlementslid was en Vorster die eerste minister “we used to play chess together on a Friday or Saturday evening at his Groote Schuur residence” (818). Oppenheimer “was … responsible for Anglo American funding Anita’s research in South Africa” (796). Sy het haar doktorsgraad eers in 1972 aan Cornell University voltooi.

Worrall se loopbaan het veral twee opvallende kenmerke. Eerstens was dit vir hom ‘n passie om belangrike en invloedryke mense te leer ken; reeds in Amerika en later in Brittanje, maar ook en veral in Suid-Afrika. Byvoorbeeld, “Anita and me being sought after by Embassy people” (1046). By my het dit die indruk van vrypostigheid gewek. Wie hy geken het, het die meetsnoere vir hom in lieflike plekke laat val. Deel van hierdie strategie was om dikwels onthale aan te bied. Byvoorbeeld, “Our modest apartment [in Pretoria] became an intellectual salon to which Anita’s cosmopolitanism added enormously” (1057). Hy verwys ook na “several dinner parties at our home in Linden” (1140). Ek vra my af: Hoeveel leestyd het sy sosiale bedrywighede vir hom gelaat? Tweedens het hy nooit lank in dieselfde pos gebly nie. Dit lyk asof hy in so ‘n mate ‘n trekvoël was dat sodra hy sy werksituasie onder die knie gehad het en werklik ‘n bydrae vir sy werkgewer kon lewer, hy op vertrek na elders gestaan het. Een van die kenmerke van die boek wat ek die hinderlikste vind, is selfverheerliking. Dwarsdeur sy loopbaan het hy blykbaar die gunstige kommentare bewaar wat oor hom gelewer is en hy haal hulle blykbaar sonder skroom oorvloediglik in die boek aan.

Van die mense waarmee Worrall bevriend geraak het, was koerantredakteurs en ander joernaliste wat vir gunstige publisiteit kon sorg. Hy het agtereenvolgens weeklikse rubrieke in die Sunday Tribune, Die Beeld en Rapport behartig, wat hom landswyd bekend gemaak het as “an enlightened English-speaking South African” (912). Dit het vir hom om die daarstelling van ‘n “inclusive society” in Suid-Afrika gegaan (929). Hy het die maandelikse meningstydskrif, New Nation (1967-1974), tot stand gebring. Die koste is deur die intekenaars, kopers en adverteerders gedra. “We brought together the most extraordinary collection of relevant thinking people in South Africa at that time” (960).

Van 1967 af was Worrell vier jaar lank ‘n senior lektor in politieke wetenskap aan Unisa. In 1971 is die volgende boek met hom as redakteur gepubliseer: South Africa: Government and politics; “an introductory textbook and general guide to the institutions of government and the processes of politics in this country” (1066). Toe was Worrall reeds van die begin van daardie jaar af senior lektor in die department internasionale betrekkinge aan die Universiteit van die Witwatersrand (Wits). Die Worrall-egpaar het ‘n babaseuntjie aangeneem. Later, in 1974 en 1975, het sy vrou geboorte aan twee seuns geskenk. “I developed relations with most [newspaper] editors at the time” (1103). Die Randse Afrikaanse Universiteit “was a major source of connections under the vice-chancellorship of Pieter de Lange. But, to be perfectly frank, I expanded and developed the relations I already had with Potchefstroom [University]” (1132). [Vir Pieter de Lange se bedenklike rol in die politieke magsoorgawe aan swartes: Praag 23.09.2018. Kyk ook hier onder.]

Ná net twee en ‘n half jaar by Wits het Worrall in Julie 1973 die direkteur van die Institute of Social and Economic Research aan die Universiteit Rhodes in Grahamstad geword. Maar reeds in November 1973 het hy, sonder dat hy ‘n lid van die Nasionale Party was, vir John Vorster, die eerste minister, gaan spreek oor die moontlikheid om tot die politiek toe te tree. Dit lyk vir my na opportunisme. Soos deur Vorster aanbeveel, het hy in Desember 1973 ‘n onderhoud met PW Botha, die NP se Kaaplandse leier, gehad. ‘n Algemene verkiesing is in April 1974 gehou en op 30 Mei 1974 is Worrall met Vorster se goedkeuring, eerder as dié van Botha, as ‘n NP-senator aangestel. Hy het ‘n huis in Oranjezicht, Kaapstad, gekoop.

“As a member of the National Party caucus and having declared my interest in foreign affairs and all aspects of race relations, I joined those committees and spoke in those debates” (1298). “I made some pretty advanced public pronouncements obviously of a highly verligte nature (in the political idiom of the time), which I could do because I was an appointed Senator and, secondly, because everybody knew that I only became a member of the National Party after my appointment as a Senator. I devoted my maiden speech to promoting the interests of the coloured community. I opposed censorship and book bannings. I made the case for English-speakers to play a mediating role in South Africa. I backed and praised Brian Bamford for a speech calling for the government to let races mix freely … I positioned myself very clearly on the left wing of the National Party” (1305).

“In a debate at the University of Cape Town … I said I was committed to the creation of a political system in which citizenship would be realised for all South Africans” (1313). “I also adopted a strong liberal position relating to private schools and their freedom to choose their pupils” (1321). Deesdae word nóg private nóg openbare skole toegelaat om hulle leerlinge vryelik, dus sonder regeringsinmenging, te kies. Het Worrall al beswaar daarteen aangeteken? Ek dink nie so nie.

Teen die einde van 1975 was Worrall die NP-kandidaat vir ‘n tussenverkiesing in Durban-Noord maar die kandidaat van die Progressiewe Party het gewen. In 1977 was hy die NP-kandidaat vir die algemene verkiesing in Kaapstad-Tuine. Worrall het met ‘n meerderheid van 1 761 stemme gewen. “Three years later the NP would lose the constituency with Dr Dawie de Villiers, a candidate with the highest Afrikaner pedigree” [?] (1395). Een van die redes wat Worrall vir sy sukses in Tuine aanvoer, is: “I had a cosmopolitan and photogenic wife who was known to speak five languages and who did her share of canvassing” (1405). Waarna Worrall gestreef het, was “increasingly expanding the inclusiveness of the South African social and political system” (1440).

PW Botha het hom aangestel as die voorsitter van die Konstitusionele Komitee. “The Prime Minister’s appointment of me, probably the most verligte member on government benches, to the position therefore came as an unpleasant surprise to right wingers” (1448). Hy noem Pik Botha “the most enlightened member of the Cabinet in terms of domestic policy” (1648). Ná PW Botha se rubicon-toespraak in 1985 het Pik glo gevra: “What can I do to get this old bastard to change?” (2053). Worrall skryf: “PW Botha fell into the Rubicon he had promised to cross” (2083). Hy noem PW se toespraak “visceral xenophobia” (2083) terwyl PW in werklikheid getoon het dat hy die ruggraat het om nie, soos sy opvolger daarna gedoen het, eerloos aan swart mag oor te gee nie.

Aan die begin van1983 het Worrall diens as Suid-Afrika se ambassadeur in Australië aanvaar. “A very general view was that I was being shipped out to Australia because of a conflict with Chris Heunis, the Minister of Constitutional Development and my direct superior. Closely connected to this was the opinion that views I had expressed about the essential inclusion of black South Africans in any constitutional framework exceeded the bounds of government policy at the time” (1483). Hy verwys na “the presence in Australia of a growing number of South African emigrés. In my time as Ambassador it would have numbered around 100 000 but today [2018] it is probably closer to 200 000” (1532). “One thing we assiduously avoided in all public statements was any reference to Australia’s race relations problem” (1570). “Australia is probably the most successful melting pot in the world – more so even than the United States. It has an intellectual culture, which includes brilliant art, literature, music and architecture, and it has exceptional facilities to experience all this” (1627). Dit kon ook van die Suid-Afrika van weleer gesê word. In albei gevalle danksy ‘n blanke regering.

In Augustus 1984 het Worrall in Londen aangekom as die Suid-Afrikaanse ambassadeur in die Verenigde Koninkryk. “Prime Minister [Margaret] Thatcher met President PW Botha once and was not impressed” (1652). Sy het glo min ondersteuning vir haar anti-sanksies-standpunt betreffende Suid-Afrika van die Amerikaanse president, Ronald Reagan, gekry. Worrall “supported her fundamental assumptions about South Africa and what South Africa needed to do” (1734), naamlik “internal liberalisation” (1756), bv die afskaffing van apartheid, die vrylating van Nelson Mandela en oorgawe aan ‘n swart politieke bewind. Thatcher hoef immers nie daagliks self, soos ons die afgelope kwarteeu, in so ‘n opset te probeer lewe nie. Desnieteenstaande skryf Worrall: “Thatcher was South Africa’s best friend internationally” (2024). “She needed to see progress in South Africa to a more racially inclusive society” (2024).

Worrall verwys glad nie na Robin Renwick, die Britse ambassadeur in Suid-Afrika (1987-1991), nie, omdat Renwick ná Worrall se vertrek uit Londen hier begin funksioneer het. Maar Renwick het beklemtoon dat Thatcher teen apartheid was en dat die mate wat sy die NP-regering met haar anti-sanksie-standpunt ondersteun het met ernstige voorbehoude gepaard gegaan en dus op losse skroewe gestaan het. Eintlik het sy ook maar die ondergang van die plaaslike blanke politieke mag begeer en aangehelp (Praag 28.10.2017).

Destyds het die linkse Dene Smuts na ‘n besoek aan Londen geskryf: “Worrall’s notable views included the creation of multiracial local councils and a clear statement of intent about the inclusion of black South Africans” (2032). Die eufemismes wat vir Thatcher en Worrall se standpunt gebruik is, is “move forward” (1756, 2360) en “sufficient movement” (2310); dus, stuur Suid-Afrika oor die afgrond van swart mag. Daardie verlangde vooruitgang/”progress” het sedert 1994 geblyk agteruitgang te wees. Charles Powell, “Thatcher’s foreign affairs private secretary” (1734), het gesê: “I used the reformist Worrall, who had political ambitions of his own, almost as my spy within South African officialdom” (1741). Dit lyk vir my na ‘n disfunksionele en onetiese ambassadeur wat met ‘n buitelandse regering saamspan terwyl hy veronderstel is en betaal word om die Suid-Afrikaanse regering te dien. Geoffrey Howe, die Britse minister van buitelandse sake het Suid-Afrika in 1986 besoek. “Somebody who impressed him very much was Professor JP de Lange, who at the time was die head of the Afrikaner Broederbond organisation” (2331).

Oor sy tyd as ambassadeur in Londen skryf Worrall: “While I knew I could handle the situation politically, intellectually and emotionally, after four years I had a strong sense of having been let down by my own side” (2506), verwysende na die NP-regering wat nie vinnig genoeg “vorentoe beweeg” nie; al het dit later geblyk agteruitgang te wees. “I understood that the ANC was and would be an essential part of a peaceful [!] solution to the South African situation” (2576). Die ANC het egter nooit sy voorliefde vir geweld afgesweer nie. Tydens die grondwetlike onderhandelinge en sedertdien kan Suid-Afrika nie as ‘n vreedsame land gekarakteriseer word nie. Ná skaars twee jaar as ambassadeur in Londen het hy Suid-Afrika in die laaste vier maande van 1986 vier keer besoek. “Between September 1986 and early Januarie 1987 I told a handful of people of my planned resignation and my intention to run in the May election as an independent candidate” (2591). Johann Rupert en Harry Oppenheimer het hom hierin finansieel ondersteun.

Worrall het as ambassadeur bedank en in Februarie 1987 in Suid-Afrika aangekom; “the great white hope of South African politics” (2719; ook 2961). Die NP het sy nuttigheidswaarde vir Worrall verloor. Hy het besluit om as ‘n onafhanklike kandidaat die stryd teen Chris Heunis as die sittende NP-parlementslid in die Helderberg-kiesdafdeling, Somerset-Wes, aan te knoop. Maar Worrall se verkiesingswerkers was, soos dit ‘n linkse politikus betaam, hoofsaaklik lede van die Progressiewe Party. “My colleagues and I promoted an end to all discrimination, the scrapping of the Group Areas Act, the unbanning of political parties, the release of political prisoners and open-ended negotiations towards a new democratic constitution for all South Africans” (2799). Dit het vir Worrall om “radical change” gegaan (2815); dus dat blanke oorheersing plek vir swart oorheersing moet maak. Het daar toe in 1994 ‘n einde aan rassediskriminasie gekom? Is dit maar goed en reg dat daar sedertdien suiwer rassisties en toenemend blatant teen blankes gediskrimineer word?

Daar was buitelandse inmenging in die algemene verkiesing in Helderberg in Mei 1987, bv eerste minister Margaret Thatcher se “indirect but highly publicised association with my campaign” (2855). Uit ‘n totaal van meer as 18 000 stemme het Worrall met 39 stemme teen Heunis verloor. Daarmee het hy bewys dat sy politieke beleid lewensvatbaar kan wees. In Maart 1988 is die Onafhanklike Party gestig, met Worrall, Wynand Malan en Esther Lategan as die leidende politici, “dedicated to achieving open-ended negotiations aimed at creating a peaceful South Africa with equal rights for all” (3007). In April 1989 is die Onafhanklike Party ontbind in die Demokratiese Party (DP, wat later die Demokratiese Alliansie, DA, geword het) met ‘n driemanskap, Worrall, Malan en Zach de Beer, as leiers. Nie een van die drie se ego was klein genoeg om vir die ander terug te staan nie.

In die algemene verkiesing in September 1989 was die DP se ideaal “the creation of a single harmonious nation” (3331). Deesdae is daar steeds geen Suid-Afrikaanse nasie nie en is daar nog minder sprake van harmonie. ‘n Federale konstitusionele opset is deur die DP in die vooruitsig gestel. As ‘n aanhanger van globalisme was Worrall blykbaar meer begaan oor wat buitelanders dink as oor die fatale gevolge van die DP se beleid vir blanke Suid-Afrikaners. Hy het die blanke kiesers gevra “to send a message to the international community … the days of apartheid are over” (3406). Dit word “normalisation” genoem (3456). Worrall was die DP-kandidaat in Durban-Berea en is met ‘n meerderheid van 4 279 stemme tot parlementslid verkies. Sowat 30% van die Afrikaanssprekende blankes het in daardie algemene verkiesing vir die DP gestem. Die NP het minder as die helfte van die blanke kiesers se stemme getrek, met die Konserwatiewe Party wat groot winste behaal en die amptelike opposisieparty geword het.

Die kiesers het hulle rug al hoe meer op die NP gedraai. In hierdie onbenydenswaardige situasie het FW de Klerk sy fatale parlementêre openingstoespraak op 2 Februarie 1990 gelewer waarin hy die DP se beleid in groot mate onderskryf het. “I must confess to having shared every bit of the excitement and admiration for De Klerk’s performance” (3483). “The real issue facing us is not reform of our society but its transformation” (3512), dus oorgawe aan meerderheidsregering en swart mag, spesifiek oorgawe aan die gewelddadige, kommunistiese ANC. Dit blyk dat Worrall reeds die vorige Kersfees op sy opportunistiese manier ‘n kaartjie met goeie wense aan “Madiba” gestuur het (3519). Nelson Mandela verkies dat die troetelnaampie “Madiba” gebruik word wanneer hy aangespreek word (3526). “Everybody who had met him had come away impressed” (3526). “It also struck me that he was a natural conservative” [!] (3533). Mandela het hom mos teen die oorheersing van enige rasgroep oor ‘n ander uitgespreek maar hy het in werklikheid sy lewe gewy aan sy ideaal dat swartes die land moet regeer; maak nie saak hoe onbeholpe, korrup, ondoeltreffend en onsuksesvol nie.

Worrall het blykbaar ervaar dat die grondwetlike onderhandelinge in die “regte” rigting beweeg. Oor die lot van die blankes het hy hom nie bekommer nie. “The main advantage of participation in the negotiations was the individuals I met” [!] (3583). Hy was “particularly impressed by … Roelf Meyer … [he] has an uncluttered mind” [!] (3583). In 1993 is die Oorgangsgrondwet aanvaar en op 27 April 1994 is die “eerste demokratiese algemene verkiesing” in Suid-Afrika gehou. Die ANC het 62.6% van die stemme gekry en die DP 1.7%. Volgens Worrall het die land nou “a viable alternative political system” gehad (3660). “To the extent that I, with my support base, contributed to this momentum and signalled the end of ‘white only’ politics, I have a sense of achievement and of making a difference” (3685). Verandering is egter nie noodwendig verbetering nie. “As in the 1980s, most South Africans [not: most whites] recognise the need for change, reform, redress and redistribution” (3692).

Tony Leon het in Mei 1994 die leier van die DP geword. En Worrall? Soos Leon Wessels het Worrall nie kans gesien om ‘n parlementslid te wees in die nuwe politieke opset waarvoor hy en Wessels hulle beywer het nie. Vergete was sy stelling: “I always regarded myself as a politician of vocation” (2531). Hy het hom van 1994 af eerder met ander dinge besig gehou, bv “as a consultant to international investors and foreign business companies” (191), dus globalisme; nie blankes se belange en sekerlik nie Afrikanerbelange nie.

Die enigste resensie van die boek wat ek gelees het, is dié van Jannie Gagiano (Eikestadnuus, 7.02.2019, p 10). Dit raak nóg kant nóg wal omdat die aard van die boek duister bly. Warroll het op sy kenmerkende manier op dié resensie gereageer deur die Stellenbossers “I got to know well” te lys en ander besonderhede oor homself te publiseer (Eikestadnuus, 28.02.2019, p 7). Naas publisiteit vir homself was hy op soek na lesers vir en veral kopers van sy boek. Die boek is op 2 Maart in Stellenbosch bekend gestel, nadat hierdie kosmopoliet dit reeds in November in Londen gedoen het. Wat buitelanders van hom en Suid-Afrika dink, is vir hom skynbaar steeds belangriker as hoe die plaaslike blankes teen wil en dank daagliks die nuwe Suid-Afrika ervaar.

23 March 2019
Dan Roodt: Koreane is dalk ‘n voorbeeld vir Afrikaners

Suid-Koreane regoor die wêreld, waaronder in New York (sien foto), het gister hul onafhanklikheidsbeweging van ‘n eeu gelede gevier. ‘n Sewentienjarige meisie, Joe Gwan-soen, het dit op 1 Maart 1919 begin. Sy is later deur die Japannese bewind destyds in Korea aangehou en doodgemartel. Ná die tweede wêreldoorlog is Korea in twee verdeel en die Suide het onafhanklik geword.

Ek hou van Koreane: hulle is beleefd, nederig, hardwerkend en eerlik, met konserwatiewe waardes. Sommige Koreaanse disse is heerlik en ek eet gereeld swart rys met kimtsji (‘n soort sauerkraut met ‘n pikante smaak).

In 1957 was Suid-Korea armer as Ghana. Vandag beskik die land oor die elfde grootste ekonomie ter wêreld, met ‘n BNP van $1,6 triljoen — meer as 4 keer groter as Suid-Afrika s’n.

Dis ook ‘n baie veilige land om te besoek, met een van die laagste moordsyfers ter wêreld (50 keer laer as SA s’n). Ek was nog nooit in die Verre Ooste nie, daarom wag ek nog vir ‘n geleentheid om Korea en/of Japan aan te doen!

Omdat Koreane trots op hul ras, erfenis en identiteit is, beskryf sommige polities korrekte Westerlinge hulle as “rassisties” en “chauvinisties”. Ek dink ek sou daarmee kon saamleef. Immers is ek self trots Afrikaans.

En mag ons eendag weer vry wees, al martel hulle party van ons dood, soos vir die Suid-Koreaanse heldin, Joe!

Die ander vraag is: Sou Noord- en Suid-Korea kon herenig, soos Oos- en Wes-Duitsland in 1990? Dit is ‘n kwessie wat iewers in die agtergrond sweef terwyl Donald Trump met Kim Jong-Oen oor kernwapens en die opheffing van VS-sanksies teen Noord-Korea probeer onderhandel.

In 1989 toe die Berlynse Muur ineenstort, het die Franse Sosialistiese president, François Mitterand, alles in sy vermoë gedoen om die hereniging van Duitsland te keer. Hy het tereg gevrees dat Duitsland met sy groot bevolking van 80 miljoen mense weer kon begin om Wes-Europa ekonomies en andersins te oorheers. Dog hy kon dit nie keer nie, omdat Duitsers aan weerskante van die ideologiese grens tussen kommunisme en kapitalisme, wat deur die Muur versinnebeeld is, gevoel het dat hulle bymekaar hoort.

Noord- en Suid-Koreaanse atlete onder een vlag tydens die 2018-winterspele

Die verdeling tussen Noord- en Suid-Korea het in 1945 begin toe Japan uit die land gesit is en die ou Sowjetunie die Noorde beset het en die VSA die Suide. Op die oog af lyk die verdeling selfs sterker as die destydse tussen Oos- en Wes-Duitsland. Albei lande is vandag in wese ook kliëntstate van twee groot moondhede: China en die VSA. Nogtans het die twee Koreas ‘n gesamentlike damesyshokkiespan na die 2018- Olimpiese winterspele in die Pyeongchang-graafskap, Suid-Korea, gestuur. Die spanne van albei lande het insgelyks onder een vlag wat ‘n herenigde Koreanse skiereiland voorstel, aan die openingseremonie deelgeneem.

‘n Verenigde Korea sou ‘n formidabele moondheid wees: die Noorde beskik oor kennis van kernwapens, waaroor die huidige geskil met die VSA gaan, terwyl die Suide een van die wêreld se mees welvarende ekonomieë verteenwoordig, net ‘n kortkop agter Kanada op die wêreldranglys. ‘n Herenigde Korea sou dus ‘n groter ekonomie as Kanada, ‘n G7-land, hê en ‘n gepaardgaande militêre slaankrag wat dit van Amerikaanse beheer sou verlos.

Waarskynlik is dit in sowel China as die VSA se belang om Korea verdeeld te hou, ten einde dit beter van buite af te kan manipuleer. Jonger Suid-Koreane aanvaar dat hul land vir altyd in twee gedeel sal wees, terwyl ouer mense dit steeds betreur.

In Koreaanse films en TV-reekse word die unieke aard van die Koreaanse taal, kultuur en identiteit egter steeds daagliks gevier.

Vergeleke met die dekadensie van die Weste, is Suid-Korea omtrent ewe konserwatief as Noord-Korea, waar die inwoners gereeld in die Westerse media as “robotte” beskryf word.

Tienermeisies in die Noord-Koreaanse weermag, wat in die Britse media as ‘robotte’ beskryf is

Soos hul Oosterse bure, Japan en China, het die Suid-Koreaanse “robotte” insgelyks al bewys met watter ywer, dissipline en toewyding hulle ondernemings kan bedryf en samelewings sonder misdaad of verval in stand kan hou. Samsung is maar een bekende voorbeeld daarvan, ‘n maatskappy wat met ingenieursvernuf en skeppende bemarking die Amerikaanse Apple dikwels die loef afsteek.

Ons moet egter verby stereotipes kyk, asook die groot ideologiese “meesterverhale” wat aan ons voorgehou word. Ten eerste moet ons die stereotipe beeld wat ons van onsself het, en wat grotendeels deur ons vyande tot stand gebring is, beveg.

In weerwil van verwoestende oorloë, verdeling en besetting, het die Koreane in ‘n groot mate daarin geslaag en pluk vandag die vrugte daarvan, met toenemende sukses en onafhanklikheid.

Hulle onthou egter steeds vir Joe Gwan-soen, ‘n soort vroulike Jopie Fourie. Dis nodig dat ons ook ons helde en heldinne uit die verlede eer, ten einde die stryd om vryheid en onafhanklikheid in die hede te kan aanpak.

2 March 2019
Leon Lemmer: Chinese indringing in Australië en elders

In my jeug het Australië algemeen as “wit Australië” bekend gestaan. Die Australiese federasie is in 1901 gevorm en in 1931 is die land se onafhanklikheid deur Brittanje erken. In 1851 tot 1861 was daar goudkoors in Australië, soos ietwat later in Suid-Afrika. Soos in Suid-Afrika is Chinese mynwerkers en Indiese suikerplantasiewerkers in die 19de eeu in Australië ingevoer. By die blankes was daar teenstand teen veral immigrante uit China en die eilande in die Stille Oseaan, soos die naby geleë Melanesië, waarvandaan Australië se oorspronlike inheemse bevolking gekom het. Hierdie inheemses is tans minder as 3% van die bevolking van sowat 25 miljoen. In 1967 is volle Australiese burgerskap aan hulle toegestaan.

Anders as grootliks monokulturele Australië was Nieu-Seeland, soos Suid-Afrika, ‘n multikulturele Britse kolonie. Nieu-Seeland se Maori’s kom oorspronklik uit Polinesië en is tans byna 15% van die bevolking van sowat 4,9 miljoen. Asiate is bykans 12% van die bevolking (Chinese sowat 100 000 en Indiërs bykans 70 000), met blankes se dalende meerderheid op 73%. In 2013 was daar 54 279 Suid-Afrikaanse inwoners in Nieu-Seeland. Nieu-Seeland skyn (amptelik) minder begaan oor Chinese indringing te wees, onder meer omdat Australië se grondgebied 28,7 keer groter as dié van Nieu-Seeland is en daardie land dus meer potensiële leefruimte aan massas Chinese immigrante kan bied.

Juis vanweë Australië se eertydse bekendheid as ‘n blanke land is dit moeilik om te bepaal watter persentasie van sy huidige bevolking blank is. Die blankes is steeds stewig in die meerderheid maar as persentasie van die bevolking verswak hulle posisie voortdurend. Daar is bykans ‘n miljoen Chinese inwoners met ietwat minder immigrante uit die Indiese subkontinent. Daar is ook sowat ‘n kwartmiljoen Filippyne en ietwat minder Viëtnamese. Teen 2016 het 162 449 Suid-Afrikaners hulle in Australië gevestig. Soos die Britse koningshuis onlangs het Australië sedert 1973 ooreenkomstig die mode doelbewus al hoe meer multikultureel geword.

Toe ek met leeswerk vir hierdie rubriek begin het, het ek die volgende publikasie bestel: Clinton LeFort, White Australian policy (2014, 12p; Amazon Kindle R3,44). Daar is dosyne publikasies van hierdie outeur op Amazon beskikbaar, maar hierdie een is sekerlik die swakste waarde vir geld wat ek by Amazon ervaar het. Anders as wat ek gehoop het, bied die teks geen kernagtige opsomming van die onderwerp nie. Slegs enkele feite word in ‘n swak geformuleerde teks genoem en selfs herhaal. Daar is ook drukfoute.

“In 1901 in order to safeguard a higher standard of living and to maintain a unified nation of British influence a White Australian Policy was enacted” (Kindle 8). “The significant contribution of the White Australian Policy referred to the unity of one people and one nation … At first sight the White Australian Policy could be understood as a racist expression. The commonwealth [federation of Australia] had far more lofty ideas than racism. The White Australian Policy had for its sole purpose to unify the ethnic unity of the entire Australian nation; this was particularly true for the British population influence. White Australian [Policy] meant a share[d] commonality among those of the same ethnic background” (29). “Its aim was to consolidate those elements of national interest that unified British influence, while at the same time ridding itself of elements of national disunity” (45).

“Following the need to allow British and other European countries preference of immigration status over … non-European countries, the Australian Government between the years 1901-1973 developed a White Australian Policy. This preference was later dismantled over several years to allow other Europeans as well as non-Europeans equal status of immigration” (14). Met die Japannese het die Australiese blankes destyds ‘n beter verhouding as met ander Asiate gehad (50). Chinese immigrasie is reeds in 1855 deur wetgewing beperk (57), nadat sowat 25 000 Chinese immigrante in 1854 tot 1857 as goudmynwerkers in Australië aangekom het (62).

Oor hierdie onderwerp verskaf ‘n Wikipedia-artikel, “White Australia policy,” vollediger inligting as LeFort. Dit is veral die blanke arbeiders wat teenstand teen nie-wit immigrante gebied het. Aanvanklik is by voorkeur net Britse immigrante toegelaat omdat kulturele eensoortigheid nagestreef is en daar gepoog is om die nadele van multikulturaliteit, bv etniese wrywing, te vermy. Daarna is ander Europeërs ook as immigrante toegelaat. In 1973 is afgesien van ras as ‘n toelatingskriterium, wat in 1975 opgevolg is deur wetgewing wat rassediskriminasie verbied (‘n stadium wat tot op hede nog nie in Suid-Afrika bereik is nie). Vanaf die 1850’s was die sterkste besware deurgaans teen die Chinese immigrante. Sedert 2009 word meer Chinese as enige ander etniese groep egter as immigrante toegelaat.

In die vorige eeu is vier Statebondslande – Australië, Nieu-Seeland, Kanada en Suid-Afrika – erken as gebiede waar daar ‘n gevestigde Europese bevolking woonagtig is. In 1994 het Suid-Afrika as dié Afrika-bakermat van Westerse beskawing op ‘n verraderlike manier ondergegaan. Ons eertydse vaderland word deesdae glad nie meer as ‘n beduidende blanke enklave gereken nie. Terselfdertyd is oordrewe multikulturaliteit in Kanada nagestreef. In die bevolking van 37 miljoen is daar in Kanada meer as ‘n miljoen Chinese. Meer as 60% van die immigrante is deesdae Asiate, veral Chinese en Indiërs. Ek het voorheen verwys na wat Ricardo Duchesne oor hierdie onderwerp geskryf het (Praag 24.02.2018).

Australië is tradisioneel beskou as ‘n “outpost of the British race.” Dit is heeltemal verstaan- en regverdigbaar dat Australië ingevolge sy Wit Australië-beleid aanvanklik sodanig wou bly. Sy geografiese ligging in die Ooste, ver verwyderd van die oorwegend blanke Weste, het egter die voortsetting van hierdie immigrasiebeleid aan bande gelê. Daar is geswig voor die politieke byderwetsheid van multikulturaliteit. Australië het ‘n diverse en “oop” samelewing geword, met die noodwendige gevolg dat sy tradisionele blanke kulturele identiteit al hoe meer verwater word. Die nabyheid van China, die land met die grootste bevolking ter wêreld (meer as 1,4 biljoen), hou rasioneel (eerder as rassisties) ‘n wesenlike kulturele bedreiging vir blanke Australiërs in. Sake word verder gekompliseer deurdat sowel die in- as uitvoer van hierdie twee lande wedersyds van mekaar afhanklik is; van Austalië se kant in groter mate as van China se kant. Sy geografiese ligging veroorsaak dat Australië ingevolge sy handelsbande ‘n Oosterse land is terwyl hy ingevolge sy kultuur tradisioneel ‘n Westerse land is.

Soos in Brittanje, Wes-Europa en Kanada is daar in Australië (en Nieu-Seeland) deesdae die neiging om die gevare wat nie-wit immigrante vir die blankes se kultuur inhou, te onderskat en selfs te ignoreer; veral in politieke geledere asook in die hoofstroom-inligtingsmedia. Teen hierdie tendens in is die volgende boek van Clive Hamilton, ‘n Australiër (gebore in 1953), gepubliseer: Silent invasion: China’s influence in Australia (Richmond, Victoria: Hardie Grant Books, 2018, 376p; Amazon Kindle $11,49). Allen & Unwin sou aanvanklik die boek gepubliseer het, maar het besluit dit sou beter wees om liewer nie die Chinese regering aanstoot te gee nie (Kindle 109). Hierdie soort sensuur kan ‘n algemene tendens word. “One might expect that Cambridge University Press (CUP) would be one of the fiercest defenders of academic freedom, yet in August 2017 it buckled to pressure from Beijing and blocked 300 online articles from its respected journal China Quarterly, articles red-flagged by the Chinese censors for dealing with issues like the Cultural Revolution and the Tiananmen Square massacre” (3737).

Hamilton is ‘n dosent wat spesialiseer in toegepaste etiek. Hy gaan uit van die standpunt dat geestelike of kulturele welstand (“wellbeing”) belangriker as ekonomiese voorspoed is. “Since the 1980s, we have set economy before everything else and put power in the hands of those who tell us we must sacrifice everything to it, including our sovereignty as a free country” (5129). “There is a … reason for our sensitivity to economic pressure: the enormous influence of free-market thinking whose unspoken assumption is that the economy must come before everything else, including our freedom. China apologists repeatedly downplay or evade the importance of freedom and the threats to it. Or they insist that economic growth is the best way to guarantee freedom, as if money can buy the rule of law rather than corrupt it” (2555). “The perception of our economic dependence gives China immense influence over Australia” (2561).

Die outeur is besorg oor die toenemende houvas wat China op Australiese aangeleenthede kry; dermate dat die land se soewereiniteit al hoe meer bedreig word (169). “We have been allowing it to happen under our noses because we are mesmerised by the belief that only China can guarantee our economic prosperity and because we are afraid to stand up to Beijing’s bullying” (179). “China is the second-ranked economic power in the world (first by some measures)” (136). “Around a third of our exports go to China” (2101). Daar is “the belief (much exaggerated) that only China saved us from the 2008 global recession and has been the main source of our prosperity ever since” (184). “In addition to being our largest tradingpartner, China is ‘our largest source of immigrants, our largest source of overseas students and our largest source of international tourists’” (1384). “Australia ranks second behind the United States as a destination for the massive capital outflow from China” (2123). Maar benewens Chinese eienaarskap van Australiese bates is daar “the substantially larger amount owned by American and Japanese companies” (2118).

Aan die begin van sy voorwoord noem Hamilton dat “a handful of very rich Chinese and Chinese-Australian businessmen had become the largest donors to our major political parties. They had bought a lot of influence” (105). Daar is diegene wat beweer dat die nuwe Chinese dissipelskap vir Australië nie gevaarliker as die tradisioneel oorheersende Amerikaanse invloed is nie. Hamilton dink anders: “There is a world of difference. Australia may have sacrificed some of its independence, mainly in defence policy, to be in an alliance with the United States, although the degree is open to debate. But after decades of ‘American colonialism’ do we really feel that our daily lives or democratic freedoms are constrained by this foreign power?” (120). “The United States hasn’t attempted to erode the rule of law. Nor has it attempted to mobilise a diaspora to oppose Australian policy” (125). Hamilton verwys hier na bv die protesoptogte wat Chinese in Australië hou en die aandrang van die Chinese regering dat Chinese Australiërs lojaal aan China moet wees. China wil Amerikaanse invloed in Australië neutraliseer: “China must wean Australia off Uncle Sam’s tit” (2284). Weens die toegeeflikheid teenoor China in amptelike geledere kan hierteenoor geredeneer word: “No need to wean as this kangaroo will hop to where there’s plenty” (2284).

“The CCP [Chinese Communist Party/Chinese Kommunistiese Party – CKP) adopts a cynical attitude towards international law – use it when convenient, ignore it or denounce it otherwise” (959). “China’s Supreme Court has rejected the principle of independence of the courts from the political system as ‘erroneous western thought’” (985). “China’s legal system is not independent but a tool of the state” (985). In ‘n mate is dit ook waar van Suid-Afrika, soos bv Hermann Giliomee uitgewys het. Die CKP “condemns academic freedom as a ‘polluting’ Western idea” (1832), soortgelyk aan die Suid-Afrikaanse universiteite wat geen poging aanwend om akademiese vryheid te handhaaf nie. Dit is nie net aan anti-Westerse en pro-Afrika-sentiment te wyte nie, maar ook aan kruipsug. “Academic freedom is not only the ‘moral foundation of the modern university’ but is at the very heart of free speech in Australian society” (3737).

In Suid-Afrika word vryheid van uitdrukking egter al hoe meer aan bande gelê en daar is van owerheidsweë dreigemente om dit te vererger. Die ANC sou myns insiens hartstogtelik graag vryheid van denke (veral van Afrikaners) aan bande wou lê, soos in China: “The party’s program of ‘thought management’ sets the political and ideological rules that constrain the relationship, rules that no university in Australia would accept for its own staff and students” (3742). Soos in China word “interventionist academic policing” (3652) deur die ANC-regering sonder gesonde weerstand deur al die plaaslike universiteite toegelaat. Van Australië word gesê: “Our universities ‘have substantially withdrawn their capacity for sustained, genuinely independent analysis of contemporary China or of Chinese history’” (3674). Anders as tydens apartheid, klink daar bitter min kritiek uit die plaaslike universiteite op teen die ANC-regime.

“The rate of immigration from China is too fast to allow assimilation, so that parts of Sydney no longer feel like Australia. Chinese-heritage (and other Asian) students are monopolising places at highly desirable selective schools [and universities]” (189). “There are five times more Chinese students in Australia than in the United States” (4171). “Nearly half of the students had overstayed their visas” (591). Dit is soortgelyk aan wat in Suid-Afrika gebeur. Veral aan die eens Afrikaanse universiteite word voorkeur aan swart studente uit sub-Sahara-Afrika bo blanke studente gegee sodat daardie inrigtings hulle rasprofiel ingevolge transformasie kan “verbeter”; dus sodat die kampusse so vinnig en soveel moontlik verswart kan word. Baie van hierdie buitelandse swartes vestig hulle in Suid-Afrika, onder meer omdat universiteite en ander instansies onder regeringsdruk verkeer om eerder swartes as blankes in diens te neem en te bevorder.

Daar is Chinese Australiërs wat hulleself as Australiërs beskou en eerder Taiwan (“Republic of China” – ROC) ondersteun. “They have watched with dismay and a sense of foreboding as new waves of Chinese have arrived – billionaires with shandy histories and tight links to the party [CCP], media owners creating Beijing mouthpieces, ‘patriotic’ students brainwashed from birth (but still seeking residency), and professionals marshalled into pro-Beijing associations set up by the Chinese embassy. And among many, a pervasive sentiment that ‘their hearts lie in the Chinese motherland’, as the CCP likes to put it” (194). Die CKP gaan uit van die veronderstelling dat “overseas Chinese have the potential to become politicized and mobilized as a highly coordinated ethno-nationalist force with transnational loyalties to influence political, economic, diplomatic, and military outcomes” (1057).

Die Chinese inwoners wat lojaal teenoor Australië is, “are deeply worried about the growing influence of the Chinese Communist Party in the million-strong [“over one million” – 547, 5180) diaspora in this country. They are worried about the coming backlash, when Anglo-Australians wake up to what is happening” (199). “They can see that as each year passes the number and influence of Chinese-Australians loyal to Australia are being swamped by the number and influence of Chinese in Australia loyal to Beijing and who regard the PRC [People’s Republic of China] motherland as their true home” (214). Waarna China streef is “to counter and eliminate dissent and critical voices. But this ‘negative’ goal has a positive counterpart – to use the diaspora to transform Australian society in a way that makes us all sympathetic to China and easy for Beijing to control. Australia will then assist China to become the hegemonic power in Asia and eventually the world” (553). “It’s for this reason that … the CCP now promotes emigration of Chinese nationals” (563). ‘n Ander rede is: “There are more migrants leaving China illegally than legally” (563).

‘n Kernoorweging is dat China ‘n kommunistiese land is; dat die Chinese regering en die CKP identies is. Daardie party “is engaged in a systematic campaign to infiltrate, influence and control the most important institutions in Australia. Its ultimate aim … is to break our alliance with the United States and turn this country into a tribute state” (140). Die CKP het in 2004 in Beijing op hierdie strategie besluit: “Henceforth Australia should be included in China’s ‘overall periphery’” (147) – soortgelyk aan Amerika se Monroe-leer, wat uit 1823 dateer, waarvolgens sowel Noord- as Suid-Amerika die VSA se invloedsfeer is. “Its recent occupation of islands, and the building of military bases on them, brings China’s southernmost border close[r] to [Australia]” (153).

“The first objective of including Australia in its overall periphery … was to secure Australia as a reliable and stable supply base for China’s continued economic growth over the next twenty years. The longer-term goal was to drive a wedge into the America-Australia alliance” (153). Besonderhede word deur die CKP uitgewerk oor hoe “China could most effectively attain … ‘comprehensive influence over Australia economically, politically, culturally, in all ways’ … China would also use economic measures to force Australia to make concessions on a range of matters, including military affairs and human rights” (158). “Australia (along with New Zealand) was seen as the ‘weak link in the western camp’ and has been the site for the Chinese party-state to test its methods of infiltration and subversion … Australia’s openness, relatively small population, large number of Chinese immigrants and commitment to multiculturalism have weakened our capacity to recognise and defend against this threat” (169).

“New Zealand has shown itself to be more responsive to Beijing’s demands than Australia” (941). “China plans to dominate the world, and has been using Australia and New Zealand as a testing ground for its tactics to assert its ascendancy in the West” (2205). “As the CCP sees it, Australia has three advantages as a testing ground for its expansion into the Western world. The first is our geopolitical position, which actually makes us ‘the weak link in the western camp’. The second is our very large community of ethnic Chinese, ‘people who have intimate and diverse links with the PRC, have often been ideologically trained, and a majority of whom have a strong sense of Chinese chauvinism’. And the third is our multicultural policies, which permit Chinese loyal to Beijing to promote ‘Chinese values and customs’ as excuses for advancing the positions of the CCP” (2642). Australië betaal ‘n duur prys vir sy “oopheid”; dus sy versaking van sy eertydse “bunker mentality” (2094) weens sy omarming van multikulturaliteit.

Hamilton toon met talle voorbeelde aan hoe sommige Australiese politici, wat hy by die naam noem, met oorgawe aan die Chinese regering se verwagtinge voldoen (bv 474). Ook hoe aktief die Chinese ambassade-personeel met inmenging in die Australiese politiek is, bv onder die dekmantel van frontorganisasies. “Trade unions number among the organisations in this country targeted for infiltration by the CCP’s agencies” (382). Waaroor Hamilton veral besorg is, is dat ‘n Chinese biljoenêr beheer oor die hawe van Darwin, in die noorde van Australië, verkry het (411). Dit is juis van daar af wat indringing in Australië veral in ‘n oorlogsituasie kan geskied. “A 99-year lease of Darwin Port was sold to a Chinese company with close links to the CCP in 2015. In 2014 China Merchants, a state-controlled conglomerate, paid $1.75 billion to buy the Port of Newcastle, the world’s biggest coal export port and close to the air force base at Williamstown. When the Port of Melbourne was sold to a consortium of investors in 2016, the Chinese state-owned sovereign wealth fund CIC Capital grabbed a twenty per cent share” (2344). “The United States government has learned to be more guarded. It has noticed, for example, Chinese companies attempting to buy land, ports and industrial facilities in close proximity to military installations” (2289).

Die boodskap wat amptelik deur die Chinese regering versprei word, is ‘n hervertolking van hulle geskiedenis – soortgelyk aan die manier waarop die ANC die Suid-Afrikaanse geskiedenis vervals. “It was no longer an internationalist story that united the oppressed of China with the oppressed around the world but a nationalist story that set the Chinese people against the rest of the world” (278). Daar word op die uniekheid (“exceptionalism” – 327) van die Chinese nasionale identiteit en “a strong sense of chosenness” (440) aanspraak gemaak. “No longer victims, they would be victors” (294). “The century of humiliation that ended in 1949 [when the Communists were victorious] was succeeded by a hunderd-year marathon in which China will resume its place at the centre of the world” (411). Dit is nie bloot ‘n voorstelling van China se “regaining its past glory as a great nation” nie (272) maar ‘n aanspraak dat China “the world’s greatest civilisation” is (278), wat as “socialist” (322) – en nie as kommunisties nie – gekarakteriseer word.

Die 21ste eeu toon na bewering “the great rejuvenation of the Chinese nation” (411). Terselfdertyd sal dit glo die “post-American era” wees (422). “China aims to achieve global dominance not by direct military confrontation with the United States but by pursuing economic domination” (451). Oorheersing deur handel en kulturele indringing deur migrasie word “China’s soft power” genoem (671, 722). “To be Chinese is to belong to a race” (761). Die Chinese regering bevorder ‘n “common ethnic consciousness” by alle Chinese (795). Dit is in skrille teenstelling met die identiteitsontkenning wat polities byderwets in die Weste gepredik word: dat alle mense wesenlik eenders is, dat ras bloot ‘n konstruk en eintlik ‘n illusie is, dat kultuurverskille oorbrugbaar is, dat assimilasie en integrasie van almal in die samelewing moontlik is, ens.

Teen hierdie dwaasheid in het Brittanje vir Enoch Powell gehad. In Australië is daar bv Pauline Hanson: “She made her name in the 1990s by warning darkly of Australia being swamped by Asians … ‘The Chinese are the most racist people in the world’” (817). Hanson is teen Asiate, swart Afrikane en Moslems as immigrante, asook teen multikulturalisme (kyk die Wikipedia-artikel oor Hanson). In hierdie konteks is daar die volgende kompliment: “The right is more consistent in its scepticism towards China. The right has always held a knee-jerk hostility to anything that has the word ‘communist’ attached to it” (998). Blankes wat as groep hulleself as meerderwaardig beskou, word polities byderwets veroordeel maar “Chinese historically have seen themselves as superior to other Asian people” (822). Dieselfde kan van die Japannese gesê word. Vandaar die bitterheid waarmee die Chinees-Japannese Oorlog (1937-1945) geveg is. “Accusing China critics of racism and xenophobia is an effective tactic because it builds on white Australia’s deplorable [?] history, including anti-Chinese sentiment going back to the goldfields” (2262).

In China “from the early 1990s every child who began school became the subject of an intense and unrelenting program of patriotic education” (294), wesenlik “anti-Western nationalism” (299). Die CKP word identies met die Chinese nasie verklaar (305, 327), wat herinner aan die ANC wat homself graag as die enigste verteenwoordiger van die plaaslike swartes beskou (het). “Controlling people’s thoughts obviates the need to control their behaviour and the party has striven constantly to implant patriotic thoughts into the minds of the people” (310). “Monuments, memorial halls, historical relics and museums have sprouted, all reinforcing the new narrative” (317), wat ewe-eens aan die nuwe Suid-Afrika herinner. Die Chinese party-staat “values order over freedom, ethics over law, and elite governance over democracy and human rights” (428). “The CCP line [is] that economic progress trumps abuses of human rights” (1003).

“One Belt, One Road (OBOR) – also known as the Belt & Road Initiative (BRI) – is a grand strategic agenda designed to link China as well as Africa and Oceania. Inspired by the ancient Silk Road, and first mentioned by President Xi Jinping in 2013, it now has two routes, one over land and one across the seas. The driving force behind the strategic initiative is the vast sums of cash China has in reserve for investment and foreign aid. One powerful motive is to sustain China’s economic expansion by sending Chinese money, businesses and labour overseas, with a view of diversifying energy supplies, stimulating underperforming home provinses, and cultivating outlets to fill China’s huge industrial overcapacity for steel and other building materials. Yet its ambitions go well beyond economic ones”(2371). “OBOR has found more immediate acceptance in New Zealand [than in Australia], with the National Party government willingly signing up to it” (2489).

“Ports are particularly valued because of China’s dependence on sea trade and for their strategic functions in times of peace and conflict” (2422). “In July 2017, Sri Lanka found it necessary to sell a seventy per cent stake in the [Hambantota] port to China in a bid to recover from the heavy burden of repaying a Chinese loan obtained to build the facility. The creation of crippling indebtedness is a powerful Chinese tool under OBOR. Other nations, particularly those with a history of conflict with China, like Vietnam and India, are far more sceptical, seeing the New Silk Road as a formidable means for China to advance its stategic as well as its economic dominance. An Indian scholar has argued that China is using OBOR as ‘the silk glove for China’s iron fist’. China already dominates some small and poor nations in Southeast Asia (such as Cambodia and Myanmar) and Africa (Namibia, Angola). Its growing influence in Latin America prompted the head of Mexico’s trade agency to say, ‘We do not want to be China’s next Africa’” (2410). “It would be naïve to try to separate the flow of OBOR investment funds to countries like Malaysia and Indonesia from China’s commitment to controlling the South China Sea” (2422). Hou in hierdie konteks ook in gedagte daar is “the Chinese maritime militia, a vast reserve army of military-trained civilians working in the fishing industry and ports” (2432). “It would be only a matter of time before China sent its armed forces abroad to protect Chinese owned facilities and Chinese citizens” (2444).

Oor Chinese imperialisme skryf Hamilton: “I felt fearful, afraid for Australia’s future being stolen from us by an overwhelmingly powerful force” (1086). “While a number of countries (such as Brazil and Argentina) have taken measures to stop Chinese firms buying up their arable land, Australia’s free trade agreement with China is removing barriers and global banks are lining up to facilitate the buy-up” (2134). Daar is ‘n groot wanbalans: “Australia’s import barriers are virtually non-existent while China’s remain formidable” (2609). ‘n Soortgelyke wanbalans kom by immigrasie voor: “China has very restrictive immigration policies” (4352) – soos ook Japan. Van Westerse lande soos Australië, daarenteen, word egter verwag dat hulle hulle vir ongebreidelde immigrasie moet oopstel.

“Real estate has generated more anxiety than any other China-related issue” (4415). “In 2016 overseas buyers, eighty per cent of them Chinese, snapped up twenty-five per cent of all new housing in New South Wales, and sixteen per cent in Victoria. The percentages would be higher for Sydney and Melbourne” (4432). ‘n Koerantberig verwys na “Chinese developers ‘roaring back into Melbourne’ in the second half of 2016, with three-quarters of available development sites sold to mainland Chinese investors” (4454).”Cities around the world, led by Hong Kong and Vancouver, have taken measures to severely limit real estate investment from the Chinese mainland” (4437).

Hamilton stel maatreëls teen Australië se buitensporige afhanklikheid van China voor, bv Australië “[should] embark on sustained efforts to diversify our economy so that we become less reliant on China … we should build a more balanced alliance with the United States by pursuing an Alliance of Asian Democracies, bringing together the democratic states of India, Japan, South Korea, Indonesia, New Zealand and Australia” (5155).

China is nie net besig met die “bullying of its neighbours” nie (1003) maar ook met extending its new form of imperialism in places like Africa” (1008). Naas handel, gaan dit vir China sekerlik ook om “non-commercial goals” (2156). “China is a dictatorship that controls much of the economy and uses this control to pursue political influence and regional strategic dominance” (2622) met wêreldoorheersing as sy uiteindelike doel. Kulturele indringing word met onder meer “Confucius Institutes” vermag (935). “Confucius Institutes are ‘an important part of China’s overseas propaganda set-up’” (4029). “Today there are over 500 Confucius Institutes around the world. Publicly, their tasks are to teach Chinese language, promote Chinese culture and encourage advanced China studies” (4035). Die geld vir hierdie institute “is actually provided by the CCP’s External Propaganda Department and is ‘laundered’ through the Ministry of Education” (4040).

“China must make the requirements of the socialist core values system permeate every aspect of cultural undertakings” (4104). “In the United States, the conservative National Association of Scholars (NAS) called for them [Confucius Institutes] all to be closed down. It was echoing the conclusions of the American Assosiation of Professors, which in 2014 characterised the institutes as ‘an arm of the Chinese state’, denouncing them as an arrangement that ‘sacrificed the integrity of the university’” (4064). “Several universities have closed their institutes in response to these concerns, including the University of Chicago, Pennsylvania State University and a number in Canada” (4080). Dit is amper onnodig om by the voeg dat die Universiteit Stellenbosch, wat deesdae ‘n toevlugsoord vir bykans enige euwel (insluitende kommunisme) is, ‘n Konfusiaanse Instituut huisves.

Suid-Afrika is kwesbaar vir Chinese indringing, onder meer weens die ANC-regering se onkundigheid, gebrekkige toewyding en misdadige neigings, soos korrupsie. Die ANC-regering is nie bedag op die Geel Gevaar (“Yellow Peril” – 4804) nie, net so min as wat hy hom steur aan die wesenlike gevare wat die Swart Gevaar en die Rooi Gevaar vir die land inhou. ‘n Enkele familie, die Indiese Guptas, het plaaslik in ‘n merkwaardige mate met staatskaping geslaag. Die CKP kan sekerlik baie erger en meer as die Guptas in Suid-Afrika vermag. Die ANC-regering het (anders as Botswana – 2689) bv reeds geswig deur op Chinese aandrang nie die Dalai Lama in die land toe te laat nie (2684). Naas Botswana is daar ook ‘n mate van weerstand teen Chinese invloed in Zambië: In 2007 “the opposition leader in Zambia, Michael Sata, was expressing it bluntly: ‘We want the Chinese to leave and the old colonial rulers to return … At least Western capitalism has a human face; the Chinese are only out to exploit us’”(2717).

Waar sal Afrikaners tuis voel? In Afrika wat reeds deur sosialistiese swart Afrikane oorweldig is of in Australië wat al hoe meer deur Chinese ingeneem word? ‘n Moontlike antwoord is: Ware tuiskoms vereis dat Afrikaners ‘n eie tuisland moet hê, ‘n heenkome vry van brutaliteit, maak nie saak op watter kontinent nie (met die moontlike uitsondering van Antarktika).

16 June 2018
Trump onttrek uit ‘onbillike’ Parys-klimaatooreenkoms

Amerikaanse senator Rand Paul het die Parys-klimaatooreenkoms Donderdag gekritiseer omdat dit onbillik is nadat president Donald Trump sy belofte om uit die Parys-klimaatooreenkoms te onttrek, nagekom het.

Paul het aan sy CNN-gasheer gesê dat Trump reg is om uit die ooreenkoms te onttrek omdat ander lande nie hul beloftes nakom nie. Die VSA sal eers in November 2019 ten volle onttrek – meer as twee jaar van nou af.

Hy het die idee van die planeet wat vernietig word afgelag. “Regtig?” het Paul gesê. “Dis ‘n belaglike stelling … Ek dink nie ons moet hieroor bekommerd wees nie.”

Maar Paul het beswaar gemaak teen die ooreenkoms op ekonomiese gronde. Hy het gesê die VSA sal meer as ses miljoen werksgeleenthede verloor en het die wetenskaplike voorspellings bevraagteken: “Jy moet seker maak dat jou kykers weet dat die meeste [klimaatwetenskaplikes] se modelle verkeerd was,” het Paul gesê.

“China hoef nie volgens dieselfde reëls te speel nie,” het Paul opgemerk. “Die debat moet wees oor of [die Parys-ooreenkoms] regverdig is. Is dit regverdig vir China om te besoedel en vir ons om koolstof te verminder en China moet niks doen nie? ”

“So as Amerika sy koolstofvoetspoor met 20 persent moet verminder, maar China hoef glad nie te verminder nie, hoe kan dit ooit regverdig wees? Wie by sy volle positiewe sou iets teken wat sê China hoef niks te doen nie?” het Paul uitgevaar.

“Is dit regverdig dat Rusland hul koolstofuitset met 50 persent kan verhoog?” het Paul bygevoeg en die billikheid van die transaksie bevraagteken.

Hy het gesê dat Amerikaners waarskynlik meer belangstel om hul werk te behou as wat hulle oor “alarmistiese” teorieë nadink.

“Sê jy regtig dat die mens nie bydra tot klimaatsverandering nie?” het die CNN-gasheer vir Paul gevra.

Paul het geantwoord: “Dit is die groot argument wat niemand van julle begryp nie. Hoeveel is die natuur en hoeveel is die mens?”

President Donald Trump het gesê die onttrekking is “in Amerika se ekonomiese belang en sal nie veel vir die klimaat saak maak nie.”

“Ek is verkies om die burgers van Pittsburgh, nie Parys nie, te verteenwoordig,” het Trump gesê. “Hierdie ooreenkoms is minder oor die klimaat en meer oor ander lande wat ‘n finansiële voordeel oor die Verenigde State kry,” het hy spesifiek oor China en Indië gesê.

China en Indië het albei by die Paryse-ooreenkoms in 2016 aangesluit, maar het geen planne om kweekhuisgasvrystellings te verminder nie, want hulle moet steenkoolproduksie verhoog om hul groeiende ekonomieë te voed. “Hulle kan doen wat hulle wil vir 13 jaar. Nie ons nie,” het Trump van China gesê.

“Die ooreenkoms skakel nie steenkoolwerkers uit nie, dit verplaas net daardie werke uit Amerika,” het Trump gesê, “en stuur hulle na ander lande.”

Die ooreenkoms bepaal dat die VSA die Groen Klimaatfonds (GCF) befonds, wat geskep is om te betaal vir groen energieprojekte in arm lande, maar Trump het gesê die VSA sal nie meer geld gee nie.

As deel van die ooreenkoms in Parys het ryk lande belowe om teen 2020 100 miljard dollar aan klimaathulp aan arm lande te gee.

President Barack Obama het in 2016 die Paryse-ooreenkoms geteken sonder goedkeuring van die Senaat. Hy het belowe om Amerikaanse kweekhuisgasvrystellings 26 tot 28 persent te verminder onder die vlakke van 2005 teen 2025. Die ooreenkoms was om ten minste $3 miljard in die globale klimaatpoging te stort.

Maar die VSA se mededingingsinstelling, die CEI het Trump versoek om die Paryse-ooreenkoms aan die Senaat voor te lê vir goedkeuring soos vereis deur die Amerikaanse Grondwet.

“Die ooreenkoms stel Amerika se kapasiteit vir selfbestuur in gevaar,” sê hul aanbeveling. “Dit bemagtig een administrasie om wetgewende verpligtinge vir dekades te maak, sonder kongresmagtiging, en ongeag die uitkoms van toekomstige verkiesings.”

2 June 2017
Miljoene rande se perlemoen gevind

Dit lyk asof Chinese seekosstropers steeds voortgaan met hul misdadige bedrywighede, waarskynlik met die hulp van die plaaslike bevolking.

Tien mense wat tydens klopjagte in en om Kaapstad in hegtenis geneem is vir die besit van gedroogde perlemoen ter waarde van viermiljoen rand, verskyn vandag in landdroshowe in Kaapstad en Bellville.

Die Valke se woordvoerder, Loyd Ramovha, se die klopjagte was gelyktydig by ses eiendomme in Durbanville, Plattekloof, West Beach, Atlantic Beach, Table View en Parklands uitgevoer.

Hy se hulle het ook op droogmaak toerusting en geld beslag gelê. Die leier van die groep is ook in hegtenis geneem.

In ‘n afsonderlike voorval oor die naweek, het die polisie beslag gelê op ‘n besending perlemoen ter waarde van bykans 40 miljoen rand by ‘n stoorfasiliteit in Paardeneiland.

Die perlemoen sou na bewering uitgevoer word. Dit is onduidelik of die twee voorvalle verband hou met mekaar.

Twee weke gelede is twee Malawiërs vasgetrek in die Kaap. Hulle is onder die 16 mense wat in ses afsonderlike voorvalle met betrekking tot die onwettige uithaal van perlemoen deur die polisie in hegtenis geneem is. Al die voorvalle het plaasgevind in die Wes-Kaap.

“Dit is baie frustrerend, want die onwettige perlemoen is gewoonlik baie, baie klein, wat is nutteloos in elk geval en sal waarskynlik weggegooi word,” het departementele woordvoerder Palesa Mokomele gesê.

In ‘n ander voorval op 2 Februarie, is klopjag uitgevoer op ‘n onwettige perlemoen verwerkingsaanleg in Milnerton en Montague Gardens.

15 February 2017
Nuwe OB wys op Madonsela se misbruik van staatsfondse

Die Openbare Beskermer, Busi Mkhwebane, sê haar voorganger het ‘n duur ampsmotor bly gebruik ten spyte daarvan dat haar termyn verstryk het.

Die OB sê geld moes van Thuli Madonsela afgetrek word vir ‘n duur BMWX6 asook skade aan die motor na ‘n ongeluk.

“Ons praat van belastingbetalers se geld,” het Mkhwebane by ‘n media-inligtingsessie gesê.

Die New Age het berig dat die skade ‘n bedrag R750 000 beloop, maar die waarnemende uitvoerende hoof van die OB se kantoor sê dis minder.

Madonsela se seun het in 2012 met die motor deur ‘n tuinmuur gery.

Mkhwebane het ook aangedui dat sy die DA gaan dagvaar oor bewerings dat hulle haar ‘n spioen genoem het.

Sy sê die party het genoeg kans gehad om verskoning aan te teken, maar het tot dusver dit nog nie gedoen nie.

“Ek dink nie dié instansie sal daarvan hou om deur ‘n spioen gelei te word nie,” het sy gesê met verwysing na die pos van die OB.

Die DA het beweer dat sy ‘n spioen in China was terwyl sy daar die land se missie verteenwoordig het.

Mkhwebane was daarvoor verantwoordelik dat Madonsela aangekla is omdat sy inligting aan eNCA laat uitlek het in die vorm van ‘n klankgreep oor president Zuma se beweerde staatskaping.

3 February 2017
Trump se verhouding met Rusland stuur skuddings deur VN

President Donald Trump se goeie verhouding met Rusland het gesorg vir skuddings in die Verenigde Nasies, want Amerikaanse bondgenote is bekommerd dat ‘n vennootskap tussen Washington en Moskou ‘n historiese magsbalans wat dateer uit die Koue Oorlog, kan ondermyn.

Die vyf vetolande van die Veiligheidsraad, waarop 15 lede dien, is tradisioneel in twee kampe verdeel: Frankryk, Brittanje en die VSA (die P3) teen Rusland en China.

Maar Amerikaanse vriendskaplike betrekkinge met Rusland kan die VN se siening van konflikte in Sirië en die Oekraïne raak.

‘n Belangrike toets kom in Februarie, wanneer die Oekraïne die Veiligheidsraad se roterende presidentskap sal hou. Die land is diep bekommerd oor die volgehoue steun van die Raad rakende sy aansprake op die Krim en die konflik teen sy eie mense op sy oostelike grens.

Die nuwe rigting deur die Amerikaanse president kan die ontplooiing van vredesmagte of veroordelings oor menseregteskendings direk raak. Terwyl die vyf permanente lede besluite kan veto, maak hulle gewoonlik staat op meerderheid ondersteuning van ander lede van die Veiligheidsraad.

Buitelandse diplomate “sal blind navigeer” met Trump, sê Richard Gowan, van die Europese Raad op Buitelandse Betrekkinge. “Baie verwag van hom om nouer met Rusland te bewerkstellig, maar is nie seker hoe ver dit sal gaan nie.

Onderonsies met Beijing oor handel en Taiwan, kan die dinamika van die Veiligheidsraad verander.

Dit voorspel niks goeds vir die Oekraïne nie, want die huidige regime hoop dat ander lande sal voortgaan om die referendum deur Rusland in die Krim te veroordeel. Die beleërde opposisie in Sirië kan uiteindelik ook inplof.

Brittanje is diep bekommerd dat Trump se verhouding met president Vladimir Poetin Russiese belange sal bevorder in Oos-Europa, volgens twee senior amptenare, wat aan Bloomberg gevra het om nie geïdentifiseer te word nie.

China het reeds Rusland gesteun in vyf besluite oor Sirië sedert 2011.

Die VN-resolusie van die Veiligheidsraad in Desember, wat krities was teenoor Israel se nedersettingsbeleid, gaan waarskynlik nog vir meer ontsteltenis sorg.

Die Trump-administrasie het intussen ‘n diep wantroue teenoor onverkose multilaterale instellings soos die VN getoon.

2 February 2017
DA en ANC takel mekaar oor Taiwan

Die DA en ANC het mekaar oor en weer beskuldig nadat die ANC het ‘n oproep gedoen het om beslaglegging op amptelike en diplomatieke paspoorte van DA amptenare wat doelbewus Suid-Afrika se buitelandse beleid ondermyn.

Die regerende party het die burgermeester van Tshwane, Solly Msimanga, se besoek aan Taiwan skerp veroordeel. Die ANC se woordvoerder, Zizi Kodwa, sê Msimanga se gedrag toon dat die DA nie die land se grondwet eerbiedig nie.

Vermoedelik ervaar die ANC tans groot druk van China om die afvalliges te straf.

Kodwa sê buitelandse beleid is konsekwent en as dit behoorlik uitgevoer word, sal dit nie enige handelsooreenkomste of diplomatieke bande met enige land oortree nie.

Kodwa het ‘n beroep gedoen op die Department van Internasionale Betrekkinge en Samewerking en ook op provinsiale handelsdepartemente om nuutverkose raadslede behoorlik oor buitelandse beleid in te lig.

Maar die DA het teruggekap en gesê die ANC vergeet gerieflikheidshalwe dat Suid-Afrika ‘n skakelkantoor in die Taiwanese hoofstad Taipei het.

Die DA se skaduminister van Internasionale Betrekkinge, Steven Mokgalapa sê die ANC kan nie aan DA burgemeesters voorskryf met wie hulle kan samesprekings voer oor beleggingsmoontlikhede wat tot werkskepping kan lei nie. Hy sê die ANC is skynheilig oor die kwessie.

Mokgalapa sê die Tshwane metropool is ‘n onafhanklike vlak van regering wat daarop geregtig is om buitelandse belegginsmoontlikhede te ondersoek.

Maar volgens Kodwa is die Tshwane metropool is nie ‘n outonome staat wat regeringsbeleid kan negeer nie. Kodwa sê Suid-Afrika is ‘n eenheidstaat wat China erken en nie Taiwan nie. China bestempel Taiwan as ‘n renegaat-provinsie.

Kodwa sê Msimanga se optrede stel Suid-Afrika in die verleentheid.

Verlede maand het die regering van São Tomé en Principe diplomatieke bande met Taiwan verbreek, ‘n stap wat deur China verwelkom is.

China sê die besluit van die Afrika-eilandnasie is die korrekte pad terug na die ‘Een-China’-doelwit.

São Tomé het in 1997 sy bande met China verbreek nadat hy besluit het om Taiwan amptelik te erken. Volgens die ‘Een-China’-doelwit is daar net een China en Taiwan is deel daarvan.

Taiwan se departement van buitelandse sake het die stap veroordeel en beweer dat São Tomé op ‘n aansienlike hoeveelheid finansiële hulp aangedring het.

Die stap beteken dat slegs 21 lande en regerings, insluitende Swaziland en Guatemala, amptelik bande met Taiwan het.

3 January 2017
SA en China verdiep samewerking

Suid-Afrika en China sal nog handels-en beleggingsooreenkomste onderteken wat hulle grondslag het in die Suid-Afrika-China Binasionale Kommissie-vennootskap tussen die twee lande, het RSG berig.

Adjunkpresident Cyril Ramaphosa het die inligting aan die media onthul in sy openingstoespraak met die ontvangs van sy Chinese ampgenoot, Li Yuanchao, voor die begin van die sesde sessie van die kommissie in Tuynhuys.

Ramaphosa sê die hoofdoel van die kommissie is om die vordering te evauleer wat gemaak is oor strategiese kwessies sedert die totstandkoming van die kommissie.

China is reeds Suid-Afrika se grootste handelsvennoot, gevolg deur Europa en Amerika.

23 November 2016
Franse moeilikheid in Mali hou nie op nie

‘n Vredebewaarder van Togo en twee Malinese burgerlikes is dood in ‘n aanval op ‘n militêre konvooi in Mali, ná ‘n bloedige week vir buitelandse magte wat in die land gestasioneer is, het die Verenigde Nasies (VN) in ‘n verklaring gesê.

Sewe ander vredebewaarders, ook van Togo, is in die aanval in die sentrale Mopti-streek dood, het die VN-sending in Mali, bekend as Minusma, gesê.

Nadat ‘n landmyn of selfgeprakseerde ploftoestel ontplof het, het die aanvallers met gewere op die konvooi losgebrand. Die VN het nie die aanvallers geïdentifiseer nie.

Meer as 11 000 VN-polisiebeamptes en militêre personeel doen tans diens in Mali in ‘n poging om die veiligheid in wettelose dele van die Sahel-nasie te verseker.

Die aanval kom ‘n dag nadat ‘n Franse soldaat wat in Frankryk se “Barkhane”-teenterroristemag diens doen, in ‘n soortgelyke voorval dood is.

Hy het aan sy beserings beswyk ná ‘n landmynontploffing naby die noordelike dorp Kidal waarvoor die Islamitiese groep Ansar Dine, wat bande met Al-Kaïda het, aanspreeklikheid aanvaar het.

Die Franse minister van verdediging, Jean-Yves Le Drian, het Sondag ‘n beroep op Mali se president gedoen om vrede in die onstabiele noorde van die land te herstel.

Ansar Dine het Sondag ook aanspreeklikheid aanvaar vir die plundering van ‘n weermagbasis in die noorde van die land waar hulle wapens en voertuie gesteel het nadat troepe van hul posisies gevlug het.

Die djihadiste sê verskeie Malinese soldate is in die aanval dood, maar dit is deur onafhanklike bronne en weermagoffisiere ontken.

Meer as 30 Minusma-troepe is reeds die afgelope jaar dood, die meeste nog in enige VN-vredesending. Die sending ly ook onder logistieke mislukkings en die VN het erken dat sy personeel hulle aan marteling en seksuele misbruik skuldig gemaak het en een gevangene in aanhouding dood is.

Die Mopti-aanval het plaasgevind ten tyde van Kanada se minister van verdediging, Harjit Sajjan, se samesprekings met topamptenare in Bamako voor die ontplooiing van 600 Kanadese vredebewaarders in Afrika en waarskynlik in Mali.

Die VN oorweeg dit om Kanadese taktiese helikopters in die gebied te ontplooi sodra Nederlandse lugsteun in Januarie 2017 onttrek word.

Minusma het in 2013 in Mali ontplooi nadat Franse magte vroeër ontplooi is om djihadiste te verdryf uit sleutel noordelike stede wat deur hulle ingeneem is.

8 November 2016
Grondwetlike krisis dreig in Hongkong

Dosyne pro-Beijing wetgewers het dié week uit Hongkong se wetgewende raad gestap om die inswering van twee pro-onafhanklikheid aktiviste te verhinder. Dit lê die grondslag vir ‘n grondwetlike krisis in die Chinees-beheerde stad.

Die onafhanklikheidsonderwerp is lank reeds taboe in die voormalige Britse kolonie wat ingevolge die een-land-twee-stelsels-beginsel regeer word sedert dit in 1997 onder China se bewind gekom het.

Pro-Beijing wetgewers sê hulle het geen keuse gehad as om uit te stap nie nadat die twee aktiviste geweier het om verskoning te vra nadat hulle “die moederland beledig het.”

Yau Wai Ching, pro-onafhanklikheidsaktivis, het op sy beurt gesê die pro-establishment kamp behoort om verskoning te vra omdat “hulle die mense van Hongkong verraai het”.

20 October 2016