Fransi Phillips: Die tekens van die tyd

As ek terugdink aan die laaste jare voordat ons getref is deur televisie, rekenaars en die internet, wat ook die laaste jare voor die Soweto-onluste was, dink ek terug aan piekniekmandjies by die inryteater, simfonieorkeste in die Pretoriase stadsaal, glaskaste vol aandenkings wat my ouma nog ‘n paar jaar vroeër op bootreise om die wêreld versamel het, vergeelde foto’s van dr. Verwoerd, tikmasjiene, langspeelplate en porseleindiertjies wat mens kon versamel in koffieblikke.

Dit was min of meer die dae waarin ‘n jong Australiër, Julian Assange, die seun van ‘n aktivistiese enkelma wat voortdurend op vlug was voor ‘n lastige man, Australië van hoek tot kant deurkruis het met ‘n byekorf op sy skoot, saam met sy jonger boetie en dié se hoenderhaan. Om die bye binne te hou sou die jong Assange die korwe in koerantpapier toedraai, maar op ‘n dag het die bye wat moeg was van die kar se geskud hulle pad deur die koerante gebeur. Deur die vensters en deure wat oopgemaak is om die woedende swerm bye vry te laat, het die boetie se hoenderhaan ook ontsnap en die veld ingestorm met die bye agter hom aan.

‘n Jaar of tien later kompenseer ‘n steeds jong Assange vir die verlies aan sy byeboerdery deur ‘n rekenaar so groot soos ‘n yskas te bou, met netwerke wat kan herinner aan die byekorf waarvoor hy so lief was en wat, in kombinasie met die sosiale aktivisme wat hy met moedersmelk ingekry het,
dieselfde potensiaal vir rampspoed sou inhou as dié van ‘n woedende swerm bye. Sokrates sou met my saamstem dat die soeke na waarheid nie besonder populêr is nie.

Ek vermoed dat tydsgees beskryf kan word as dít wat ons geleidelik begin verstaan wanneer ons alle politieke, artistieke, kulturele en tegnologiese uitings van ‘n sekere tyd bymekaarbring en saam probeer interpreteer.
Hierdie kollektiewe menslike uitings noem ek vir die duur van hierdie skrywe “Die tekens van die tyd”.

In 2006 het ek die eerste keer gehoor van Wikileaks. Ek het toe nog by die Tsjeggiese Ambassade in Pretoria gewerk, waar ek onder andere elke liewe dag van my lewe vir die ambassadeur ‘n drukstuk gemaak het van ‘n geweeklaag wat die Palestynse staat na elke ambassade ter wêreld gestuur het om te kla oor wat Israel nou weer aan hulle gedoen het. Elke liewe oggend het ek die faks uitgedruk en dit stilswyend op die ambassadeur se tafel gaan sit. Elke liewe oggend het hy dit met een veeg opgefrommel en in die snippermandjie onder sy tafel ingevee. Elke liewe oggend het ek in die stilligheid gelag terwyl ek my oggendkoffie afsluk. Hy het nooit gesê ek kan maar ophou om die donderse ding uit te druk nie, en ek was te diskreet om te vra. Ek was selfs te diskreet om iemand daarvan te vertel.

Ek het gehou van my werk by daardie ambassade, veral van die dele waar ek filmfeeste moes organiseer vir ‘n Europese Unie van wie die onderskeie lidlande mekaar maklik sou vermoor oor iets so gering soos die spasies tussen letters op ‘n plakkaat. Daar was ‘n opvallende verskil tussen die films en ander kunsuitings van Oos-Europese lidlande wat pas aangesluit het, en dié van die Weste. Oos-Europa het ‘n hernieude trots getoon met die herontdekking van sy eie verlede en tradisies aan die einde van ‘n eeu van kommunisme wat hulle kulture tevergeefs probeer uitwis het. Die Tsjegge was trots op hulle ou en nuwe argitektuur, ou en nuwe ontwerp, ou en nuwe films, animasie, en grafiese kuns. Die toeëiening van ou tradisies
in die werk van ‘n grafiese kunstenaar soos Marina Richterova
het ‘n herlewing van ‘n ou kultuur ten doel gehad, terwyl toeëening in die Weste eerder ‘n soort hersirkulering sou wees van beelde waaraan die kultuur oorversadig geraak het, dermate dat kreatiwiteit as oorbodig beskou word.

In die Weste was daar vir solank as wat ek kan onthou toenemende tekens van ‘n selfsatheid en ‘n skaamte oor hulle wit velle. “Europe does not exist,” het die Franse kulturele attaché vir my gesê. “Then what are we doing here?” sou ek vir hom gevra het as ek nie so diskreet was nie. Toe die Franse egter beswaar aanteken omdat die Tsjegge nie ‘n film met Afrika as tema wou wys nie, het ek hom ewe diskreet daarop gewys dat dit eintlik Wes-Europa is wat ‘n koloniale verlede het.

Dit was aan die begin van die millennium. Die Oos-Europeërs het hulle nasionale trots probeer sluk in ooreenstemming met Europese Unie-standaarde, maar nie so diep dat hulle nie in die groot eetkamer vol antieke kaarte net langs my kantoor die sg. Visegrad-groep vir Suid-Afrika
kom stig het nie. Ek onthou mnr Konvalina het ghoelasj in bier gekook
in die kombuis, wat hy opgedien het in mandjies wat hy uit brood gebak het
en wat saam met die ghoelasj geëet moes word. Die lande wat saam geëet het voordat die ambassadepersoneel op die oorskiet getrakteer is, was die Tsjeggiese en Slovaakse Rebublieke, Pole en Hongarye: almal lande wat tans op Merkel se senuwees werk in hulle onwilligheid om hulle kultuur op te offer aan ‘n derde wêreld waaroor hulle met goeie rede nie vreeslik skuldig voel nie.

Die filmfeeste was die eerste oorsaak van ‘n sekere euroskeptisisme in my hart, wat verder versterk is deur ‘n boek wat ek in Afrikaans moes vertaal vir die destydse Tsjeggiese korrelkoppresident Vaclav Klaus wat die Europese projek uit ‘n ekonomiese oogpunt met die grond gelyk gevee het.

Dit was eers met die nuwe ambassadeur, wat besluit het dat kultuur so onbelangrik is dat hy my nodiger het om fone te antwoord, dat my diskresie my op ‘n dag verlaat het en my tong ‘n lewe van haar eie gekry het.
Sy ( my tong ) vra toe vir daardie ambassadeur of ek nie sommer ook sy agterent vir hom moet afvee by al die ander vervelige takies waarvoor hy my misbruik nie. Kort daarna is ek op ‘n vliegtuig Rusland toe.

Maar kom ons keer terug na Wikileaks. Ja, tot op daardie oomblik
toe my diskresie my in die steek gelaat het, het ek geglo Wikileaks,
die beweging wat gestig is deur bg. Julian Assange om by regerings se internetkommunikasiesisteme in te breek en hulle vuil geheime aan die wêreld uit te lek, was uit die bose. Regerings, het ek geglo, bestaan uit goeie mense soos die goeie ambassadeur wat voor die slegte ambassadeur my baas was, en wat geheimhouding nodig het om hulle goeie werk te kan doen. Ek het nooit gewonder hoekom goeie dinge in die geheim moet gebeur nie. Mens bly maar nog lank ‘n maagd na jou eerste seks.

Toe kom ek in Rusland, waar ek die wonder van politieke inkorrektheid ontdek . “Die Weste dink ons wil soos hulle wees,” vertel ‘n veertienjarige my. “Maar ons lag vir die Weste, want ons is vry.” En ek begin wonder
oor boelsjit. Oor almal wat deur die goeie Weste in goeie oorloë
moer toe gebom is om vry te word onder ‘n tirannie van goeie politieke korrektheid. Ek onthou die spinnerakke in Saddam Hoessein se hare
toe hy onder die vloerplanke uitgekrap is om gehang te word oor kernwapens wat tot nou toe nog nie opgespoor is nie. Ek onthou die bebloede lyk van Gaddafi, en Hillary Clinton wat lag: “We came, we saw, he died.” Ek sien ‘n onderhoud op die Russiese televisie van Obama
wat vir Poetin vertel dat die twee van hulle saam vir Sirië gaan binneval om Sirië van Poetin se vriend Assad te bevry en Poetin wat kortweg antwoord: Njet. Ek sien die arrogante konsternasie op Obama se gesig, by die gedagte dat iemand vir hom nee kan sê en boonop nog in so ‘n veragtelike taal soos Russies. En nee, dit kan nie propaganda wees nie, dit was ‘n direkte uitsending.

Kort ná hierdie insident is daar ‘n Westers-gesteunde staatsgreep
in die Oekraïene, en nog ‘n paar maande later begin Islamic state
babas aan flarde kap in Sirië. Alles natuurlik heeltemal toevallig,
en wat nie toevallig is nie, is Poetin se skuld.

Assange begin Wikileaks in 2006 en veroorsaak in 2010 ‘n opskudding
met die publikasie van Chelsea Manning se bekentenisse van invalle in Irak en Afghanistan waarvoor Manning in die tronk gegooi word.
Toevallig word Assange in daardie jaar van verkragting aangekla deur ‘n Sweedse meisie wat die wonder van “me too” ontdek het tydens gewone volwasse seks. Maande later erken sy dat sy eintlik net ontsteld was oor ‘n kondoom wat gebreek het. Dis nou maar van Assange: Hy sukkel blykbaar om dinge binne te hou .

Teen die tyd dat die wêreld uitvind hy is onskuldig, is hy egter reeds weer skuldig bevind omdat hy nie tereg gestaan het vir iets waaraan hy onskuldig was nie. Hy het eerder in die ambassade van Ecuador in Londen gaan wegkruip wetende dat die vals verkragtingsklag sou kon lei tot ‘n reeks uitlewerings en Westerse politieke boelsjit waarvoor hy uiteindelik in die ergste geval die doodstraf vir hoogverraad opgelê sou kon word. Dis hoekom hy nou al vir 6 jaar lank alleen in daardie ambassade sit, en swerms bye in die vorm van gekraakte inligting oor die aardbol uitstuur. Die meeste van hierdie inligting hou verband met Amerika se rojale bevrydingsoorloë waarin hulle mense van olieproduserende lande buiten Saudi-Arabië verlos van hulle eie geloof, kultuur, en tradisies. As mens iets moet sê van die kultuur van ons tyd, sal dit wees dat kultuur in ons tyd die nuwe fascisme geword het.

Die aanslag op kultuur word ook voortgesit in die Europese Unie, waar onderlinge kulturele verskille reeds toe ek nog by die ambassade gewerk het stelselmatig uitgewis is. Die uitwissing word nou verder geneem in die vorm van ‘n oorname deur die mense van lande wat die bevryding van kultuur in hulle eie lande so ondraaglik gevind het dat hulle na Europa moes vlug. Europese leiers soos Victor Orban in Hongarye en Matteo Salvini in Italië wat hulle eie kulture wil beskerm word as fasciste gebrandmerk.

In 2016 veroorsaak Assange nog ‘n storm, toe hy inligting publiseer oor Hillary Clinrton se aandeel in die oorlog in Libië en Sirië en die bewapening van Al-Kaida en die Islamitiese Staat, wat eintlik maar dieselfde is as die vroeëre Moedjahedien en die Taliban, maar elke keer van naam verander as die Amerikaanse ondersteuning van die terroristegroepe te ooglopend raak.

Die nuutste naam is Al Nusra in Sirië. Soos ons almal weet, word Poetin vir die uitlek van hierdie inligting ook verantwoordelik gehou, asof die probleem in die eerste plek by die bekendmaking van die misdade sou lê eerder as by die misdade self. Hoe Poetin verantwoordelik kan wees vir ‘n misdaad waarvoor Assange sit en wegvrot in die Ecuador-ammbassade en die kuberkraker Guccifer tronkstraf uitdien vir die feit dat hy ingebreek het by die private bediener wat Clinton wederregtelik vir staatsake gebruik het, sal net die Amerikaners weet.

Die Amerikaanse snobberkoningin Oprah Winfrey kan gesien word as een van die gesigte van die snotliberale tradisie van multikultiralisme. Daarteenoor staan die Russiese teenvoeter vir multikultiralisme: die filosoof Alexander Doegin. Doegin word in Europa beskryf as die brein agter Poetin.

Hoewel Poetin ‘n brein van sy eie het, is dit tog so dat Doegin gesien kan word as die beliggaming van die hedendaagse Russiese tydsgees, wat volstrek teenoor ‘n multikulturele tydsgees staan. Daar is niks universeels aan die mensheid nie, sê Doegin. Daar bestaan nie so iets soos een gedeelde menslikheid nie, en dan veral nie ‘n mensheid ondergeskik aan ‘n Westerse persepsie van wat menslikheid is nie. Hierdie persepsie word aan almal opgedring. Daar word nie vir die Russe gevra wat hulle persepsie van die werklikheid is nie, of vir die Chinese nie. Die antwoord word eenvoudig opgedring: menseregte, liberale demokrasie en die vrye mark.
In werklikheid is die mensdom egter uit verskillende menshede opgebou,
en uit verskillende beskawings met eie waardesisteme. Die grootste en kleinste volke het almal ‘n eie ervaring van wat reg is, wat verkeerd is, wat die mens is, wat god is.

My boek, Liefde in die tyd van die internet, bemoei hom tot ‘n groot mate
met die kultuur waarvan die Russies-Ortodokse Alexander Doegin deel is:
Katedrale in sneeubedekte donker woude waar die gelui van klokke mense inroep na ‘ n binnekant van kerslig, goud en ikone en waar die koorsang met die klokke harmonieer. Dis ook die kultuur van skrywers soos Tolstoi, Poesjkin, Dostojewski, Toergenjef, Gogol, Brodski, Boelgakof, en van komponiste sos Tsjaikofski, Rachmaninof, Glinka, Balakiref, Rimski-Korsakof, Skrjabin, Sjostakowitsj. Dis die land waar Diaghilef, Nijinski, Barishnikof, Paflowa, en Noerejef vandaan kom. Die land van wit nagte in Sint Petersburg, van polities inkorrekte pelsjasse en Siberiese woude en mere, van die Kremlin en Rooiplein en kommunistiese betongeboue, van baboesjkas en kossakke en kaviaar in boekweitpannekoekies en vodka.
Die Russe gaan nie hulle kultuur vir ‘n ander verruil nie, in die eerste plek omdat jy gaan sukkel om hulle te oortuig dat dit ‘n onverdienstelike kultuur is, en in die tweede plek omdat geen ander kultuur hulle gaan help oorleef in die ysige land waarin hulle bly nie.

Kultuur is nie beperk tot ‘n snobistiese skilderytjie hier of konsertjie daar
of kunsuitstallinkie wat net deur die intellektuele elite bewonder kan word nie. Dit kan veel eerder gedefinieer word as die vorm waarin die mens
sy wêreld ontmoet. ‘‘’n Mensheid wat sy eie kultuur afsterf verloor sy greep op die wêreld, sy vermoë om met ander om te gaan en uiteindelik sy vermoë tot oorlewing. In ons eie land is dit my kultuur wat dit vir my onmoontlik maak om  56 moorde en 79 verkragtings per dag te hanteer
onder ‘n regering wat niks doen om dit te verander nie. Blankes in ons land het nou inderdaad ‘n punt bereik waar die bevryding van eie kultuur wat die rojale Weste in die tagtigs en negentigs vir ons deur sanksies bewerkstellig het, ons fisiese oorlewing bedreig. .

Op een punt in Liefde in die tyd van die internet sê die skrywer van die boek, ‘n sekere Phillips, vir haar hoofkarakter Hanna, tydens ‘n gesprek oor tydsgees: as daar nou al ooit ‘n gefokte tyd was, is dit reg nou.
Wat sou sy alles daarmee bedoel? Ek weet nie altyd presies wat in Phillips se kop aangaan nie, maar as ek kon raai sou ek sê sy het dit oor die gebrek aan en minagting van kultuur. Hierdie minagting begin waar lande wat nie ooreenstem met kultuur soos voorgeskryf die Nuwe Wêreldorde nie
eenvoudig vernietig word, veral daardie lande met olie of oliepyplyne.
Die vernietiging van kultuur hou egter nie daar op nie maar eindig binne in die kulturele hart van ou Europa. Al wat nog nie aangeval is nie, is Hollywood. Die gevolg is die dood van enige outentieke kulturele uitlewing, met ‘n kitsch en onsamehangende gebabbel oor menseregte deur mense wat ander nie eers die lug wat hulle inasem gun nie. Dan wonder ons hoekom daar geen waardering oor is vir outentieke kunsuitings nie, terwyl enige gomgat wat baby baby kan blêr verhef word tot ‘n god.

Wikileaks het verderinligting gepubliseer oor Hillary Clinton se bewondering vir en vriendskap met die kunstenares Marina Abramovich. Abramovich is bekend vir haar performance art-sessies waartydens sy die idiotiese me too-beweging ver vooruitloop deur vir haar toeskouers meslemme en ander martelinstrumente te gee en dan kaal te gaan sit en wag dat hulle iets aan haar moet doe , totdat een of altwee terughardloop in Oprah se arms in waar hulle lekker lank en innig oor hulle eie slegtheid kan gaan sit en tjank.

Nou, dis natuurlik dieper as wat hulleself dink, want terwyl hulle dink
hulle is besig om die arme onskuldige kaal vrou se uitgelewerdheid aan die bose man wat nooit iets anders as uitbuiting, verkragting en onderdrukking op sy brein het nie na vore te bring, is hulle eintlik besig om dít te illustreer wat Camille Paglia lankal gesê het: liberalisme gee altyd aanleiding tot barbarisme, barbarisme gee altyd aanleiding tot sadomasochisme.

Assange het ook kort voor die verkiesing in 2016 die aandag gevestig op die kunsversameling van Clinton se assistent John Podesta en sy broer Tony.
Die uitstalling bestaan uit interessante beelde van die kannibaal Jeffrey Dahmer se slagoffers pas nadat hulle koppe afgesny is, plastiekvrouens wie se mae oopgesny en binnegoed uitgepak kan word, verhongerde seuntjies vasgebind in storte, rye en rye seksslaafdogtertjies met hulle hande agter hulle rûe vasgebind. Jy kan kuns op ‘n serebrale vlak interpreteer vir wat dit probeer sê, of jy kan jou daarin verlustig. Niemand kan bewys op watter van die twee opsies die sjarmante Podestabroers hulle obsessies grond nie,
en ek gaan hulle die voordeel van die twyfel gee ten spyte van die perverse ondertone wat deur die eensydigheid van hulle versamelings beklemtoon word.

Die interessantheid van Hillary Clinton en haar avant garde-bende
hou egter nie op by die Podestabroers nie: Anthony Weiner, die man van Clinton se baie persoonlike persoonlike assistent Huma Abedin, maak ‘n ratse sprong tussen kuns en virtuele werklikheid deur sy Weense worsie op die internet aan minderjarige meisies te vertoon. Daarvan sê die skrywer, Phillips, in my boek Liefde in die tyd van die internet: Die liefde neem soms eienaardige vorms aan in die tyd van die internet. Wat Clinton se getroue eggenoot Bill Clinton betref, merk Phillips ewe spiteful op dat hy volgens sy paspoort ‘n pedofieleiland waar kinders aangehou word, 26 keer besoek het, en volgens homself nie eenkeer seks gehad het met ‘n kind nie.
Jy sal vra wat Clinton op hierdie stadium met enige iets uit te waai het.
Die antwoord is dat die Weste nog steeds tot ‘n groot mate deur die wêreldorde waarvan sy deel is, regeer word, tot so ‘n mate dat daar werklik min speling is vir Trump om teen hierdie tekens van ons tyd te reageer.
Aan die ander kant het Trump sy eie hoere in sy hangkas en sy eie reeks van sotternye waarmee hy elke oggend op Twitter vorendag kom , waarvan die nuutste is dat China besig is om met sy toekomstige tussenverkiesings in te meng. Die gevolg is dat ons met ‘n dubbele stel van idiote te make het, waarvan die twee mekaar net af en toe vir ‘n geseënde windstil oomblik uitkanselleer.

Ek dink nie Julian Assange deel noodwendig my obsessie met kultuur nie:
sy ma was meer soos ‘n hippie wat geglo het in die mooi liberale deugde van menseregte, deursigtigheid en vryheid van spraak, en dit is die deugde waarmee hy grootgeword het. Dit maak sy bemoeienis met die liberaliste van die dag tegelyk meer ironies en meer betekenisvol. Dit gaan vir hom oor die manier waarop daardie selfde menseregte waarvoor kulture opgeoffer moet word, verkrag word nadat die offers gebring is. Die manier waarop die liberalisme van die nuwe wēreldorde op sy eie ideale kannibaliseer.

Volgens google het Assange 5 ure voordat ek hierdie paragraaf begin skryf het, instemmend geknik op ‘n video waar iemand hom gevra het of Set Riche, die Bernie Sanders-ondersteuner wat voor die Amerikaanse verkiesing in 2016 vermoor is, wel ‘n bron van Wikileaks was. Die kopknik is die meeste wat enige iemand uit Assange sal kry, aangesien hy sy bronne ten alle koste beskerm, blykbaar selfs na hulle dood. Die feit dat ‘n bron van wikileaks wat inligting oor Clinton se sameswering teen Sanders bekend gemaak het vermoor is, is ook nou seker weer Poetin se skuld.

Toe Assange in Maart vanjaar te kenne gee dat hy weet wie vir die Salisbury-vergiftigings verantwoordelik is waarvoor Poetin óók geblameer word, word sy internetverbinding in die ambassade kortgeknip. As daar iemand hier is wat my wil probeer oortuig dat dieselfde Poetin wat pas die Islamitiese Staat in Sirië in hulle moere in gebom het, nou skielik te dom is om ‘n omie op ‘n parkbankie behoorlik dood te maak, is jy welkom om te probeer.

Wat betref my nostalgie vir my eie verlede en vir ‘n tyd voordat ons getref is deur Amerika: daardie nostalgie word elke dag sterker. Wat betref my obsessie met kultuur: aan my liefde vir die ou Europese en Russiese kulture
sal niemand iets verander nie. Ek sal liefhê wie ek wil en haat wie ek haat, om my eie redes. Ek sal lag vir wie ek wil. Te hel met die res.

15 jaar van PRAAG: was dit die moeite werd?

Vandag is PRAAG presies 15 jaar oud. Vroeg in die nuwe millennium op 22 Februarie 2000 (22.02.2000!) het ek en ander besef dat daar iets oor die gestadigde ondergang van Afrikaans en die Afrikaner gedoen moet word en daarom hierdie organisasie gestig. Die internet het al bestaan, maar was nog in sy kinderskoene.

roodt_fbfoto‘n Maand na ons stigtingsvergadering, het ons op 22 Maart 2000 ‘n eerste betoging in Braamfontein, Johannesburg, gehou teen die verbod op mnr. Lukas Rautenbach om Afrikaans met sy Afrikaanse kliënte by Transnet te praat. Die koerant Beeld het die volgende dag daaroor berig onder die opskrif:

Klein groepie betoog oor taal voor Transnet-kantoor

Feit is dat daar in 2000 so ‘n atmosfeer van verdwaasde aanvaarding onder Afrikaners geheers het dat niemand eens daaraan gedink het dat dit verkeerd was om mense by die werk te verbied om Afrikaans te praat nie! Daar was ook reeds fanatiese ondersteuners van anti-Afrikaanse en ANC-beleid in die geledere van Naspers en veral Beeld. Die joernaliste Hannelie Booyens, wat verlede jaar daarvoor gesorg het dat die Potchefstroom-kampus se “Nazi-rituele” aan die groot klok gehang word, het in daardie dae reeds ‘n epos waarin sy my in gekruide taal uitvloek vanaf haar Beeld-adres aan my gestuur. Ons het dit op ons webblad gepubliseer, waarna Beeld ons met regstappe vir “skending van kopiereg” gedreig het. Met ander woorde: Beeld en Hannelie Booyens het kopiereg op anti-Afrikaanse gevoelens, asook die f-woord, onder andere.

Van die begin af was dit ‘n opdraande stryd om Afrikaans en die Afrikanerkultuur te behou. Suid-Afrika is immers deur die ANC en SAKP verower vanweë een van die grootste propagandaveldtogte wat die wêreld ooit gesien het. Suid-Afrika is met ‘n klaargemaakte polities korrekte, kultuurmarxistiese ideologie – Made in USA – oorspoel en voortaan sou die boodskap wees: Praat en skryf Engels, maar ook: die dae van die blanke ras en “witheid” is getel, daarom moet julle en julle kinders liefs uit die “reënboognasie” uitgeteel word.

Gaandeweg is nuwe lyne in Suid-Afrika getrek: tussen dié wat alle wetgewing en diskriminasie teen blankes maar gelate aanvaar, en dié wat hul daarteen verset. Ook tussen diegene wat graag Die Stem wil sing en diegene wat dit as outyds of polities inkorrek beskou. Op 31 Mei 2003 het ons ‘n byeenkoms in die Ou Raadzaal in Pretoria georganiseer waartydens die sangeres en dosent Linette van der Merwe Die Stem sou sing. Dit het die meeste Afrikaanse organisasies, waaronder die FAK en Solidariteit, so afgeskrik dat daar weereens net “‘n klein groepie” opgedaag het.

Weliswaar het ons in die vroeë dae van PRAAG die mag van die media en van politieke korrektheid onderskat. Ek het gedink dat dit net ‘n kwessie van tyd sou wees voor daar – soos in Frankryk, Tsjeggië of ander Europese lande – ‘n spontane opstand of rebellie teen die onreg sou plaasvind. Dit was bloot nodig om die ooglopende onreg en ongelykheid aan Afrikaners te kommunikeer, waarna hulle spontaan by PRAAG sou aansluit en hulle soos tydens die “Praagse Lente” van 1968 hulle in massas teen die kommunistiese verdrukker sou verset. Dis ook waarom ons die akroniem PRAAG (Pro-Afrikaanse Aksiegroep) gekies het, ter herinnering aan daardie grootse opstand teen kommunisme in Tsjeggië, waarvan die ANC en die SAKP destyds die onderdrukking deur die Sowjetunie uitdruklik gesteun het.

Is ons daarvan bewus dat daar ná die mislukte Praagse Lente-opstand ongeveer 7 000 Tsjegge na Suid-Afrika gevlug het, wat deur die destydse Nasionale Party-regering met ope arms ontvang is? Juis het hulle hierheen gekom omdat hulle gedink dat Afrikaners oortuigde antikommuniste was… Adriaan Basson en Max du Preez het nog nie bestaan nie. Maar dan wil ek ook vra: Waar is die Afrikaanse romans of geskiedenisboeke wat die verhale van daardie Tsjegge opgeteken en vergestalt het, soos wat Milan Kundera en ander skrywers hul vlug na Frankryk opgeteken het? Daar is nog soveel boeke om in Afrikaans te skryf, waaroor hier onder meer.

Tot dusver was daar egter van ‘n Praagse Lente min sprake onder Afrikaners wat, soos in die gedig van Jan F. E. Celliers, die juk “geduldig, gedienstig, gedwee” aanvaar het:

Die osse stap aan deur die stowwe,
geduldig, gedienstig, gedwee;
die jukke, al drukkend hun skowwe –
hul dra dit getroos en tevree.

Ten minste het ons mense in die onlangse verlede, veral by Steve Hofmeyr se konserte, openlik begin om Die Stem te sing. Dit het lank geneem, van 2003 af, maar ten minste doen ons dit al!

Die kwelvraag bly: Het PRAAG daarin misluk om ‘n gees van kritiek, verset en rebellie teen die ooglopende onreg wat daar teen ons gepleeg word, te kweek? Moes daar nie teen dié tyd, ná 15 jaar, al ‘n groter opstand, feller kritiek en minder aanvaarding gewees het nie? Vir my is dit ‘n moeilike vraag om te beantwoord. Die Afrikaner-establishment van oud-Broederbonders en ANC-gedienstige akademici het nog nooit enige erkenning aan PRAAG verleen nie. (Met die gelukkige uitsondering van daardie groot gees en skriba van die Afrikaanse taalgeskiedenis, prof. Jaap Steyn!) Wel het Max du Preez onlangs iewers gesê: “Dan Roodt rig groot skade aan”, bedoelende dat sy kultuurmarxisme (in sy mees onlangse rubriek haal hy die Italiaanse marxis, Antonio Gramsci, klakkeloos aan!) nie sonder kritiek in die gemiddelde Afrikaner se brein geplant word nie. In dié sin, wens ek ons kon méér skade aanrig.

As ek terugkyk oor vyftien jaar van betogings, petisies, vergaderings en buite-parlementêre politiek, dan moet ek erken dat ons slegs gemengde welslae daarmee gehad het. Onmiddellik moet ‘n mens egter die teendeel ook opper: Gestel ons het dit nié gedoen nie, wat sou die gevolg dán gewees het? Ek meen die enigste rede waarom die ANC en SAKP nie met selfs groter aggressie teen Afrikaans en Afrikaners opgetree het nie, is omdat hulle wel die oorblyfsels van taallojaliteit en patriotisme onder Afrikaners vrees. Die geluide wat ons gereeld gemaak het, het dus nie ongesiens verby gegaan nie, selfs al is dit by tye hoofsaaklik deur Naspers en die ander hoofstroommedia geïgnoreer.

Ná PRAAG het ander organisasies en groeperinge gekom wat ons model van intellektuele en openbare protes nagevolg het. Sommige het die oplaaiende gevoel van ontevredenheid onder Afrikaners in groot sake-ondernemings omskep, dog sonder om op ons grondbeginsels te kon verbeter.

As iemand my moes vra wat PRAAG se belangrikste bydrae oor die afgelope vyftien jaar was, sou ek sê dit was die nuwe Afrikaneridentiteit wat ons geskep het. In hierdie oorlog wat Groot Brittanje, die Johannesburgse uitlanders, terroriste soos Joe Slovo, Ronnie Kasrils en Aboobaker Ismail al jare lank teen ons voer, gaan dit in die eerste plek om ‘n aanval op ons identiteit. “Die Afrikaner moet verdwyn, hy moet oplos in die groter geheel, hy moet verengels en uitgeteel word tot ‘n vergete mulatbevolking,” is al jare lank hul konsekwente strategie.

Daarteen het ons nie net ewe konsekwent “nee” gesê nie, maar ook gaandeweg ‘n nuwe twintigste-eeuse identiteit vir die Afrikaner geskep. Ek sou dit só kon opsom:

  1. Die nuwe Afrikaner is meer as ooit lojaal teenoor sy taal en tradisies.
  2. Ons ly nie meer aan enige romantiese illusies oor Afrika soos die geslag van NP van Wyk Louw wat Afrikaans as “brug tussen die groot helder Weste en die magiese Afrika” gesien het nie. Veel eerder maak die internet en die verval van grense ons daarvan bewus hoeveel ons met ons Europese stamlande in gemeen het. Ook is ons probleme besig om hulle probleme te raak en heers daar vir die eerste keer in jare wedersydse begrip tussen ons.
  3. Die revolusie van 1994 het ook ‘n Afrikanerdiaspora veroorsaak, vandaar die soeke na ‘n globale Afrikaneridentiteit wat op ons gemeenskaplike taal en afkoms berus. Verkeer die Afrikaner vandag in Suid-Afrika nie ook maar in diaspora teenoor die ander, demografies en polities dominante volkere rondom hom nie?
  4. Terwyl Afrikaanse instellings een na die ander voor die politieke aanslag en staatsdruk geswig het, leef Afrikanerskap virtueel voort, op webblaaie en sosiale media. Sodoende ondergaan ons tradisie tegelyk ‘n herbevestiging en ‘n vernuwing.
  5. Hiermee saam en teenoor ‘n vyandiggesinde staat, ondergaan Afrikanerskap ook ‘n privatisering en Afrikaans verteenwoordig vandag ‘n opkomende mark vir musiek, letterkunde, films en ander kultuurprodukte wat sover moontlik ontwikkel moet word en wat Suid-Afrika se grense oorskry.
  6. Ons ekonomiese oorlewing, soortgelyk aan dié van Jode, Grieke of Portugese in Suid-Afrika, hang saam met die vestiging van etniese handelsnetwerke en onderlinge ondersteuning. ‘n Nuwe soort Reddingsdaadbond is nodig, wat egter aangepas is vir die een-en-twintigste eeu.

Watter rol kan PRAAG nog vorentoe speel? Ek dink kultuur en ekonomie onder Afrikaners is besig om op ‘n natuurlike manier saam te vloei. Soos wat diskriminasie in die werkplek of in die handel toeneem, word Afrikaners na die kleinsakesektor verdryf waar hulle noodwendig met mekaar moet handel dryf. Daarmee saam assosieer hulle deur Afrikaanse musiek, letterkunde, kunstefeeste en media met mekaar. Tans vind daar ‘n aanslag op die kunstefeeste plaas met Steve Hofmeyr wat gesensureer word en verbied word om op Oudtshoorn by die KKNK en Nelspruit se Innibos op te tree.

Die rol wat PRAAG kan speel, is om hierdie natuurlike samevloeiing van kultuur en ekonomie onder Afrikaners te stimuleer en uit te bou. Terwyl ons as ‘n versetsbeweging en taalaksiegroep begin het, bou ons tans aan ‘n sterker Afrikaanse kultuur en etniese ekonomie.

Meer konkreet, beteken dit die volgende:

Oor die volgende paar jaar, gaan ons die mark vir vertaalde Afrikaanse boeke waarmee ons reeds in 2003 begin het, geweldig uitbrei deur ten miste tien nuwe vertalings per jaar uit Frans, Duits, Nederlands, Russies, Tsjeggies en die Skandinawiese tale te publiseer. Nie net verbreed ons die aanbod van boeke in Afrikaans nie, maar neem sodoende ook weer bande op met Europese lande, ambassades, skrywers, uitgewers en alles wat daarmee saamhang.

Daarmee saam gaan ons voort om oorspronklike Afrikaanse boeke uit te gee, soos romans, digbundels, jeugliteratuur, geskiedenis, politiek, noem maar op. Kyk maar uit vir die wit PRAAG-boeke met hul blou titels, want oral in die boekwinkels sal hulle meer en meer rakruimte in beslag neem, asook op die winkel hier op ons webblad! Nuwe titels sal ook voor hul verskyningsdatum op Praag Uitgewery se amptelike webblad aangekondig word. Teenoor die armoedige, polities korrekte “Suid-Afrikaanse letterkunde” wat Naspers tans aan ons afsmeer, gaan PRAAG ‘n nuwe Afrikaanse letterkunde laat verrys wat volledig by die “Europese literêre metasisteem” ingelyf is. In sommige opsigte sal Afrikaans weer ‘n Noord-Europese taal raak en sal ons mense vir die eerste keer ‘n uitsig verkry op die taalgebied en stamlande waar ons vandaan kom. Meeste mense verkeer onder die illusie dat Engels ‘n mens toegang tot Europese letterkunde bied, maar hulle is verkeerd aangesien baie min Europese boeke ooit in Engels vertaal word. Veel eerder is die tale waar vertalings aktief heen en weer gedoen word: Frans, Duits, Nederlands, Sweeds, Noors en Deens. Afrikaans moet deel van dié groepering word.

Ons het daaraan gedink om Afrikaanse films ook te begin maak, maar omdat die behoefte aan goeie Afrikaanse boeke groter is en ons reeds in dié bedryf gevestig is, wil ons eers ‘n groot sukses daarvan maak alvorens ons ander media aandurf. Die kombinasie van kort artikels op ons webblaaie en boeklengte-publikasies in die vorm van romans of essays, sal hopelik ‘n groot bydrae tot die Afrikaanse kultuur lewer en vir daardie broodnodige herlewing sorg.

Vyf miljoen Dene koop jaarliks ‘n verstommende 30 miljoen boeke aan. Dit verteenwoordig ‘n uitgewersbedryf van seker om en by tien miljard rand. Enkele jare gelede is die totale uitgewersbedryf in Suid-Afrika, wat veral Engelse skoolboeke in die swart skole insluit, op slegs R1,6 miljard beraam. Indien Afrikaners, wat reeds geesdriftig Afrikaanse musiek ondersteun, Afrikaanse boeke teen dieselfde tempo as Dene begin aankoop, is dit dus teoreties moontlik dat ons boekbedryf dié van die res van Suid-Afrika kan oortref. Duisende werkgeleenthede kan sodoende geskep word, om nie te praat van die algemene kulturele en politieke uitwerking van so iets nie. Pleks van die stereotipe propaganda oor Suid-Afrika wat tans die wêreld ingestuur word, sal die komplekse, genuanseerde prentjie wat Afrikaners raaksien, in duisende romans en politieke boeke verwoord word.

Terloops, sal van ons boeke wat onlangs slegs as e-boeke verskyn het, binnekort ook op papier beskikbaar wees. Veral Gustav Venter se twee romans, Die amigdale van Alrina Smal en Bodem, verteenwoordig onverskrokke werke wat in enige normale land sonder sensuur reeds almal aan die praat sou gehad het.

Die ironie is dat die brandewyn-en-Coke-kultuur wat ons vyande ons so graag voor die kop gooi, vandag juis die linkse kultuur in Suid-Afrika benoem. Of miskien moet ‘n mens dit die dagga-en-domkop-kultuur noem. Onlangs lees ek ‘n onderhoud met die Franse skrywer en denker, Régis Debray, wat op ‘n stadium ‘n ondersteuner van Ché Guevara in Suid-Amerika was. Hy sê: “My menings is links, my smaak is regs, veral wat letterkunde of kuns betref.”* In dié opsig het die daggakoppe en marxiste in Afrikaans nog geen kultuur geskep nie; hulle het bloot dít wat bestaan en deur regses en konserwatiewes geskep is, probeer afbreek.

Die politieke en veral demografiese revolusie wat Suid-Afrika getref het, staan nog in sy kinderskoene. Na alle verwagting, gaan dit radikaliseer en sal ons uiteindelik soos in Zimbabwe die toenemende onteiening van blanke grond en ander bates soos aandele en pensioengelde beleef. Dit is dus van die uiterste belang dat Afrikaners, tesame met ons oor en weer vertaling van Europese skrywers, ook maatskappye buite Suid-Afrika in ander jurisdiksies moet vestig van waar ons ‘n gedeelte van ons ekonomiese aktiwiteit, soos invoer-uitvoer, aanlyndienste, ens., kan bedryf. Liefs moet ons ons eie bank in Europa vestig waar die ANC nie ons kontant, aandele en ander bates kan nasionaliseer nie.

By gebrek aan enige onmiddellike politieke oplossing, is dit ons doel om Afrikaners as ‘n hegte kulturele en ekonomiese eenheid saam te snoer, met die Afrikaanse kultuur wat bloei, asook klein en groter sake wat hier en globaal met mekaar handel dryf en sodoende die Afrikanerekonomie laat groei.

Dit was ‘n klein begin op 22 Februarie 2000, maar so tussen twintig en dertig mense in ‘n lesingsaal van UNISA. Vandag strek PRAAG se invloed – danksy ons webblaaie en ander inisiatiewe – regoor die wêreld. Maar dit is nog nie genoeg nie.

Persoonlik voel ek geweldig trots daarop om ‘n Afrikaner te wees. Ons beskik oor ‘n unieke taal en kultuur waarvan die hele wêreld behoort kennis te neem. Op gelyke voet met die lande van Noord-Europa waar ons vandaan kom, behoort ons ons as die mees suidelike punt van die Westerse kultuur te herbevestig, met dieselfde regte as elke ander volk op aarde.

Slegs wanneer ons in die naam van ‘n intelligente en gesofistikeerde tradisie praat wat ook vir ander verstaanbaar en toeganklik gemaak is, sal ons daarin slaag om ons só te laat geld.

Indien PRAAG hierin ‘n rol kan speel, was en is hierdie hele avontuur beslis die moeite werd.

* “Régis Debray: un candide à sa fenêtre” in Le Bulletin Gallimard nr. 506, janvier-février 2015, bl. 7.


Naspersprokureur pleit dat Dan Roodt tronkstraf kry

‘n Vreemde toneel het hom vanoggend weereens by die Randburgse Landdroshof afgespeel toe ‘n prokureur, Adelé Le Roux, ‘n betoog gevoer het dat dr. Dan Roodt vir “minagting van die hof” tronk toe gestuur moet word. Le Roux tree vir die Naspers-filiaal, Paarl Media op.

In haar betooghoofde wat sy aan die hof voorgelê het, beweer sy dat Roodt “sy hele dag deurbring deur rassistiese, lasterlike artikels vir PRAAG te skryf, of kontraproduktiewe inligting opkyk soos die twiet wat deur hom op 16 Augustus 2014 geplaas is: ‘Wow, I have just spent an hour looking for the Claudia Braude report on ‘Racism in the media’ online, finally found it!'”

Hierdie navorsing is deur Roodt gebruik vir sy eboek, Raiders of the lost Empire: South Africa’s ‘English’ identity. Klaarblyklik mag skrywers nie meer navorsing vir hul boeke doen nie.

Daarom vra Le Roux, namens Naspers, dat Roodt “tot ‘n tydperk van aanhouding in die gevangenis gevonnis word, waarvan die duur in die hande van die Hof gelaat word”.

Die saak is intussen uitgestel. Na afloop van die hofverrigtinge het die Naspers-prokureur dit betreur dat Roodt steeds “op vrye voet” verkeer, maar dat dit “nie meer lank sal wees alvorens hy agter tralies is nie”.

In die litanie van klagte wat Paarl Media teen Roodt opgestel het, tel sy kritiek op Pierre de Vos wat in ‘n rubriek uitgespreek is. Blykbaar mag De Vos en ander polities korrektes nie gekritiseer word nie. Ook Roodt se betrokkenheid by die aksie teen Conrad Koch namens Steve Hofmeyr word deur haar genoem as ‘n verdere grond waarom Roodt gevangenisstraf verdien aangesien hy “misplaaste kommer en inmenging in ander mense se sake voor die hof toon (soos die beskermingsbevel waartydens mnr. Roodt namens Steve Hofmeyr teen Conrad Koch alias Chester Missing opgetree het)”. Blykbaar meen sy dat Roodt PRAAG “se hulpbronne uitput” terwyl hy veronderstel is om alles in sy vermoë te doen om Paarl Media se rekening te betaal.

Volgens Le Roux “word die waardigheid en die doeltreffendheid van die howe doelbewus deur mnr. (sic) Roodt ondermyn. Hy minag hofbevele en beledig of verkleineer landdroste.” Laasgenoemde is blykbaar van toepassing op ‘n frase in ‘n berig wat hier op praag verskyn het en waarin daar na landdros Sewnarain, wat die beslissing in die Steve Hofmeyr-Conrad Koch-saak gevel het, as “‘n landdros van kleur” verwys word. Daarom beveel sy aan dat die enigste oplossing is om Roodt “gevangenisstraf op te lê, aangesien “die krediteur wil toesien dat die reg geskied, op een of ander manier, asook die samelewing”.

Dié beskrywing van die landdros as iemand van “kleur” is deur een van Koch se rare swart ondersteuners self op sosiale media gebruik.

Intussen het dr. Dan Roodt Naspers en sy filiale soos Paarl Media en Media24 by die Mededingingskommissie verkla. “Waaroor dit gaan,” sê hy, “is die monopolie wat Naspers oor veral Afrikaanse media, maar ook die drukkers- en boekbedryf, beskik. Sonder publisiteit in die Naspersmedia kan niemand ‘n boek verkoop of ‘n organisasie soos PRAAG aan die gang hou nie. Boonop het Paarl Media ons daarin gedwing om ‘n veel groter oplaag van die boek te druk as wat ons aanvanklik wou, weens sy oorheersende posisie in die mark.”

PRAAG is ook besig om om kondonasie aansoek te doen teen die aanvanklike verstekvonnis wat “onder vreemde omstandighede” verkry is. “Van die begin af het ons gesê ons gaan die aansoek teenstaan,” sê Dan Roodt. “Hoe die vonnis in ons afwesigheid verkry is, verstaan ons nie. Solank as wat ons deur die hof daartoe gedwing word, betaal ons egter elke maand ‘n bedrag aan Paarl Media se prokureurs oor. Om een of ander rede is dit nie genoeg nie en word daar nou ‘n heksejag teen my gevoer en gepoog om my tot gevangenisstraf vir my menings te vonnis.”

Roodt en PRAAG eis ook R400 000 van Paarl Media vir die skending van sy taalregte en skade wat weens die onwettige monopolie in die boekbedryf op net een boek gely is.

‘Enige vyand van Dan Roodt is ‘n vriend van my’

Me. Adelé le Roux, met blonde hare, van agter. Links van haar sit Johan Pienaar, met die ligblou hemp en bril tydens verlede week se hofsitting toe die Conrad Koch-Steve Hofmeyr-saak voorgekom het.
Me. Adelé le Roux, met blonde hare, van agter. Links van haar sit Johan Pienaar, met die ligblou hemp en bril tydens verlede week se hofsitting toe die Conrad Koch-Steve Hofmeyr-saak voorgekom het.

Tydens die Conrad Koch-Steve Hofmeyr-saak verlede week op 27 November het me. Adelé Le Roux langs mnr. Johan Pienaar gesit en was druk in gesprek met hom. Toe dr. Dan Roodt Le Roux uitvra wat sy in die hof maak vir ‘n saak wat niks met haar te make het nie en waarom sy met Pienaar praat, het sy omgedraai en gesê: “Enige vyand van Dan Roodt is ‘n vriend van my.”

PRAAG en dr. Dan Roodt word reeds jare lank deur Pienaar geteister, in so ‘n mate dat hy Pienaar op Twitter en Facebook versper het. Pienaar het ook adverteerders van PRAAG gekontak en hulle gedreig om hul advertensies van die praag-webblaaie te onttrek.

“Ons is nou regtig volledig in die Sowjetunie tydens die 1930’s,” sê dr. Dan Roodt. “Nie net word daar heksejagte teen ons gevoer en gepoog om ons finansieel en andersins te ruïneer nie, maar daar word selfs gevra dat ek vir ‘n onbepaalde tydperk gevangenisstraf opgelê word sodat ek tot ander ideologiese insigte kan kom. Ek voel soos Solsjenitsin, wat in ‘n strafkamp aangehou is, onder andere omdat hy ‘n Christen was.”

Sowel Johan Pienaar as Piet Croucamp bedryf ‘n Facebookblad wat as “Afrikaanse ateïste” bekendstaan en waarin daar openlik haatspraak teen Christene gepredik word, tesame met die idee dat hulle soos ander dissidente vervolg behoort te word of gewelddadig aangeval behoort te word.

‘Ek is in opstand teen kommunisme’ – Dan Roodt

“In my jong dae op universiteit was ek ook links, hoewel nooit marxisties nie,” sê Dan Roodt. “Ek het meer in vryheid vir die individu en die gemeenskap sónder staatsoorheersing belanggestel. Toe ek in 1985 in Parys aankom, het ek Tsjeggiese en Russiese vlugtelinge ontmoet wat my van die toestande in hul lande vertel het. Dit het my oortuig dat kommunisme ‘n gevaarlike en bose ideologie is wat menselewens op groot skaal kan vernietig. Dis ook waarom ek die naam PRAAG gekies het, ter herinnering aan die Praagse Lente toe die hele Tsjeggiese hoofstad in 1968 teen kommunisme in opstand gekom het.”

“Nooit het ek kon dink dat dieselfde toestande van heksejagte, onverdraagsaamheid en vervolging van Christene en andersdenkendes in my eie land sou posvat nie,” gaan Roodt voort. “Ek aanvaar dit egter nie. Ek is in opstand teen kommunisme.”

Op hierdie foto kan Pienaar gesien word waar hy tussen Charlea Sieberhagen van Beeld en Lourensa Eckhard, tot onlangs van Beeld maar tans by KykNET, sit. Sommige beweer dat sowel Pienaar as Croucamp joernaliste "hanteer" om Afrikanerdissidente en Christene te beswadder en te vervolg.
Op hierdie foto by verlede week se hofsitting tydens die Koch-Hofmeyr-saak kan Pienaar gesien word waar hy tussen Charlea Sieberhagen van Beeld en Lourensa Eckard, tot onlangs van Beeld maar tans by KykNET, sit. Sommige beweer dat sowel Pienaar as Croucamp joernaliste en radio-omroepers “hanteer” om Afrikanerdissidente en Christene te beswadder en te vervolg.

Tsjegge verbrand renosterhoring

‘n Tsjeggiese dieretuin het sowat 60 kilogram se renosterhoring verbrand as deel van ‘n internasionale veldtog wat daarop gemik is om die aandag te vestig op dié diere wat deur uitwissing bedreig word, het RSG berig.

Die Tsjeggiese Republiek het die afgelope paar jaar ‘n belangrike deurgangsroete geword vir die handel in renosterhoring van Afrika na Asië.

Die Tsjeggiese owerheid het verlede jaar op die horings van 24 wit renosters van sowat 60 miljoen rand beslag gelê, en 15 lede van ‘n beweerde internasionale smokkelnetwerk aangekla.

Die Dvur Kralove-dieretuin wat sowat 150 kilometer noordoos van Praag is, het die verbranding van die renosterhoring georganiseer op die vooraand van Wêreldrenosterdag wat vandag gevier word.

Intussen is drie SANParks-werkers Sondag in hegtenis geneem vir beweerde renosterstropery in die Krugerwildtuin.

Die drie was in die laer Sabie-gebied bedrywig, het die waarnemende uitvoerende bestuurder van SANParks, Abe Sibiya, gesê,

‘n Jaggeweer, ammunisie, ‘n voertuig en stropertoerusting is in hul besit gekry. Hulle is gevang kort nadat ‘n vernielde renoster in die gebied waar die drie gewerk het, opgespoor is.

“Dis jammer dat diegene aan wie die welstand van die diere toevertrou word, na bewering nou dieselfde nalatenskap wat hulle moet bewaar, vernietig,” het hy gesê.

Krejcir sê sy lewe is in gevaar

Krejcir
Krejcir

Die voortvlugtige sakeman Radovan Krejcir het gesê dit is walglik dat hy as ‘n mafiabaas, bose bendelid of ‘n onderwêreldfiguur uitgebeeld word.

Krejcir het Donderdagaand by sy prokureur se kantoor aan Eyewitness News ontken dat hy betrokke is by enige van die “onderwêreld”-moorde waarmee die media hom verbind.

Die Tsjeg, wat uitlewering aan sy tuisland beveg, het uiteindelik te media te woord gestaan oor misdade wat hom raak die afgelope paar weke.

Twee van sy vriende is Dinsdagaand in ‘n ontploffing by sy onderneming Money Point in Bedfordview dood. Inwoners in die ooste van Johannesburg waar Krejcir woon beskryf dit as gevaarlik weens bendebedrywighede daar.

Krejcir wou nie bespiegel oor wie verantwoordelik is vir dié aanval nie, maar hy glo hy word aangeval en dat sy lewe in gevaar is.