Etiket: Suid-Afrika
Beskermd: Bodem11: Die modderland
Bodem 10: Die geskarrel
‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter
Lees eers Bodem 9 en alle vorige episodes.
Waarskuwing: Skokkende en eksplisiete leesstof.
By voorbaat vra ek om verskoning vir my lesers. Dit was nooit my begeerte om so ʼn scenario te beskryf nie, net soos wat dit my innigste wens is dat so iets nooit mag, nooit sál, gebeur nie. Maar die moontlikheid van so ʼn gebeurtenis is tragies goed. Om die waarheid te sê, op ʼn klein skaal gebeur dit reeds, elke dag in ons land. Laat ons nie vra of ons dit durf om daaroor te praat nie. Laat ons eerder vra: Durf ons stilbly? – GV
Die trok is deur NAVO aangedui as ʼn “Mine-Resistant High Utility Transport,” maar dit het gou allerweë bemind geword as die ”Mutt” – die basterbrak – onder die Kanadese, Europese en Amerikaanse troepe wat dit in Irak en Afghanistan gebruik het. Dit is vervaardig in Port Elizabeth deur Defence Logistics en meer as ʼn duisend is uitgevoer. Orals waar dit gebruik is, is dit gewild. Dit is net so ʼn gewillige voertuig, groter en meer robuus as die Amerikaanse Humvee en kleiner en makliker om te gebruik en te onderhou as hulle MRAP. Dit is ʼn hoë, gepantserde, vyftonvragmotor wat bakbeen staan op groot wiele, met ʼn koeëlvaste kompartement wat ontwerp is vir agt swaargewapende soldate en ʼn masjiengeweerinstallasie op die dak.
Hierdie een was spierwit gewerf met die letters “UN” in groot blou letters op die deure, tot onlangs deel van ʼn oorspronklike besending wat vir Verenigde Nasies-vredesoperasies in Sentraal-Afrika bedoel was. Dit het onverwags oor die hoogtetjie van Villiers se kant af verskyn, begelei deur twee Land Cruiser-bakkies en vier van die alombekende Hilux’e. Al die voertuie het gewemel van jillende swart milisie.
Die Mutt se 7,62 mm-tweelingmasjiengewere is bo, voorop die voertuig gemonteer en kan met afstandbeheer vanuit die kajuit gevuur word. In hierdie geval is dié beheer ontkoppel en die wapens is beman deur ʼn gesette, jong swartman met ʼn wit bofbalkeps agterstevoor op sy kop en sonder ʼn hemp. Hy staan halflyf uit die luik en hurk agter die masjiengeweerstellasie. Twee skroeiende kolligte is weerskante gemonteer en beweeg in gelid met die wapens.
Die voertuie het hulle hoofligte af gehou en eers aangeskakel toe hulle oor die kruin van die hoogtetjie gejaag kom. Die Mutt se kolligte het oombliklik in die donker ingesteek en toe begin die geskietery. Die koeëls van die eerste lang sarsie het 11 motors getref, deur sagte bakwerk metaal gefluit, stukke uit enjinblokke geruk, vensters verkrummel en tonnels geslaan deur stoffering, bagasie, klerasie en menslike organe en skelette. Agter die skut op die Mutt het sy kamerade gejubel en geskreeu en gefluit en sterspronge gedoen om sy werk goed te keur en hom aan te moedig.
Binne oomblikke het die motoriste gereageer soos hoenders as daar ʼn string klappers in hulle hok val. Voertuie het links en regs uit die rye geswaai; dié in die regterkantste baan meestal na regs in die rigting van Vereeniging en dié in die linkerbaan na Balfour se koers. ʼn Benoude asemhaling later en daar was reeds dosyne ongelukke in die chaotiese geskarrel. Motors het mekaar uit die pad gestamp. Ander was te laag om oor die middelmannetjie of deur die afvoerslote te kom en het vasgeval. Meeste van die insittendes het deure oopgegooi en uitgetuimel en begin hardloop; meeste van húlle is deur die dosyne milisie op die bakkies afgemaai voordat hulle enkele treë kon vorder.
ʼn Geel-en-wit Fiat Panda het reg voor die Mutt ingejaag en die dikvelvragmotor is sonder vertraging eenvoudig bo-oor sodat die breë swaar wiele diep dongas oor die karretjie gedruk het, soos wat koekrollerhoue met ʼn sagte sjokoladekoek sou doen. Vyf mense daarin is vergruis. Een tienerseun het minute gevat om in sy eie longbloed te verstik.
Vyftig meter verder het die Mutt eers die Hyundai-bussie wat Daan-Dirk uit die pad gestoot het en toe die BMW X5 getref en kante toe gekaats in ʼn boogreën van glasbrokkies en verskeurde voertuigstaal. Die Indiër wat vir Daan-Dirk ʼn stywe middelvinger gewys het, het gesterf met ʼn voorarmbreedte stuk metaal wat hom onder die ken getref en teen die kopleuning van die sitplek vasgesteek het.
Nagenoeg ʼn kilometer verder het die Mutt sonder meer kortom regs geswaai, ʼn Golf en ʼn Bantam-bakkie uit die pad geskouer en dwars agter die rye voertuie gaan staan en enige ontsnapping na daardie koers geblokkeer.
Nog twee Mutts het intussen verskyn en die pad in die rigting van Villiers geblokkeer. Tussen die voorste en die agterste versperrings is meer as 300 motors vasgekeer. Van dié wat regs geswaai het, het 34 die veld gehaal.
Heel voor, amper komieklik, was ʼn klein sportbuksie, ʼn Daihatsu Terios, wat oor die veld geskoert en gebokspring het soos ʼn vlakhaas voor ʼn pak windhonde uit. Die ander voertuie het in waaierformasie agter die Terios aan oor die veld geskarrel. Die sedanmotors het eerste vasgeval, toe ʼn Chrysler Voyager-bussie en ʼn Volkswagen Amarok. ʼn Chevrolet Captiva het skerp regs geswaai en die Nissan Murano langs hom het ewe heftig links gedraai en die twee voertuie het met groot vaart en met ooppoffende lugsakke teen mekaar gebots.
Drie van die Hilux’e en twee van die Land Cruisers het tussen die motors ingejaag en die bloedkoorsige milisie daar agter op het onbeheersd op alles en almal begin skiet, meestal met R4- en R5-stormgewere. Onder die wapens was ten minste vier 40-millimeter-enkelskootgranaatwerpers en die eerste ontploffings het diep en gedemp in die nag geknal.
Die eerste busse het nou opgedaag, ʼn streep van sewe passasiersdraers, die kleinste een gelisensieer om 64 sittendes te vervoer, almal van hulle met meer as ʼn honderd rasende, gierende mense aan boord. So gretig was hulle om uit te klim dat hulle by die deure uitgestroom het terwyl die busse nog in aantog na die toneel was en net twee busse het nie enige passasiers wat voor om gestorm het, doodgetrap nie. 11 mense is so dood, skreeuend, singend, sissend en selfs laggend onder die swaar wiele.
Die busse het in ʼn linie met lang gapings tussen hulle stilgehou en die passasiers is uit in ʼn woedende, krioelende, verterende stroom mense, mans en vrouens en heelwat kinders en in hulle swaaiende, kappende, flitsende hande was daar Lasher-kapmesse, pikke, skoffelpikke, byle, hamers en messe, selfs kaal stokke of ysterstawe vir dié wat niks anders kon kry nie.
Die nag se slagwerk het begin.
Hulle het begin met die voertuie wat op die snelweg vasgekeer is. Insittendes het, natuurlik, die deure gesluit. Maar dit het nie gehelp nie. Vensters is eenvoudig met sarsies hamer- of bylhoue in losbarstings van glas verpletter. Mans, vrouens, kinders en hier en daar troeteldiere, is uitgesleep aan arms, nekke, gesigsvelle wat vasgegryp is, en hare. Die slagoffers is op die grond geslinger en tierende aanvallers het kringetjies om elkeen, of twee-twee, gevorm, soos bakterieë om ontblote weefsel, en die byle, hamers, stokke en ysterstawe het gerys en gedaal, gerys en gedaal, gerys…
Motors is omgekeer en aan die brand gesteek, soms met soebattende passasiers nog daarin.
Sporadies en in kolle het van die motoriste hulleself probeer verweer. Vuurwapens is getrek en skote gevuur. Aanvallers is getref en het geval. Maar die bloedlus was te oorweldigend en die weerstand te onsamehangend en die milisie het met hulle outomatiese gewere dit maklik en brutaal uitgedoof.
Daar was meer as vyftig motors wat wel links van die pad af kon kom, maar hulle roete is versper deur die rantjies waarop Daan-Dirk en Brian so ʼn kort tydjie vroeër geklim het. Die massas het agter hulle aangestroom en die onheilige werk het voortgegaan.
In die oorkantste veld, toe hulle motors en bakkies vasval, het die meestegeknal insittendes te voet probeer vlug. ʼn Halfdosyn 4 x 4’s het die veld getem, maar is van agter af voos geskiet deur die milisie op die Toyota-bakkies. Een van die busse het roekeloos genoeg oor die pad gedraai en is holderstebolder die veld in waar dit skaars 200 meter verder vasgeval het. Maar dit was ver genoeg. Die moorddadige saamryers is uit en het oor die veld versprei en die voortvlugtendes maklik ingehaal en oorrompel of het dié wat in hulle motors gebly het, omsingel en die ruite gebreek of die rygoed omgegooi en aan die brand gesteek.
Net een voertuig het aanhou ry: Die verstommende Terios. ʼn Gemonteerde masjiengeweer op ʼn Land Cruiser het ʼn volle ammunisieband op hom leeggeskiet. Dit was duidelik hy is getref, want hy het in reaksie geswenk. Maar nie opgehou ry nie.
Agter die Terios, in die veld, het die bloedorgie voortgegaan.
Een man, middeljarig met teruggekamde grys hare, het self uitgeklim en al ses skote uit sy Taurus .357 Magnum op ʼn aanstormende bende leeggeskiet. Meeste van die kragtige koeëls is deur die lywe wat hy getref het sodat hy vier doodgeskiet en vier gewond voor die rewolwer leeg was. En daar was nog baie, so baie, wat na hom genael gekom het.
Hy het weggestaan en met sy linkerhand die sakke van sy reënbaadjie en sy langbroek geklop op soek na nog ammunisie toe hulle sy vrou, sy twee hoërskoolseuns en laerskooldogter uit die Audi gesleep het. Naderhand het hy sy rewolwer laat val en bloot die kante van sy kop vasgegryp terwyl hulle met sy seuns besig was en die klere van sy vrou en dogter op die grond geskeur is voordat hy amper terloops van agter met ʼn tuinvurk doodgesteek is.
Dit was uit die hel, ʼn bladsy uit ʼn gids van Oemghoenghoendloewoe, ʼn illustrasie van die Inferno. Hoë vure het by wrakke gebrand en in die gloed is daar gekap en gesteek en gedans, sulke hoogopskopdanse met knieë en elmboë. Daar is gesing en geskaterlag en gejou en dreigend gebulder. En daar is gegil, gesmeek, belowe, vervloek…
Hulle is verbrysel en vermoor; dikwels verbrysel, verkrag en vermoor. Man, vrou, kind, troeteldier. Jonk en oud. Blank, swart, kleurling en Indiër. Maar verreweg meestal blank.
Oorkant die veld het die Terios die dwarsgrondpad oorgesteek en die graanland bereik. Voor hom was daar tien voertuie in desperate vlug.
(Lees vervolgens Bodem 11)
Afrikaans krepeer
deur Leon Lemmer
Die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) in die Paarl verkondig deesdae dat Afrikaans sedert 1994 ‘n bloeitydperk beleef. Soos seker met alle plaaslike dinge, gaan dit glo sedert 1994 ook met Afrikaans beter as ooit tevore. Ek gaan aantoon dat dit onwaar is; dat die ATM se siening ‘n uitdrukking van politieke korrektheid en van ‘n polities gemotiveerde valse entoesiasme vir die nuwe Suid-Afrika is.
Dié beweerde taalherlewing word gepropageer op panele in die ATM se nuwe besoekersentrum. Die panele is afkomstig van die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) se Roots-simposium wat in 2009 gehou is. In die Jakes Gerwel-tradisie is toe op ‘n Engelse naam vir ‘n byeenkoms oor Afrikaans besluit. Dit gaan om die “viering van Afrikaans se ryke verskeidenheid” (Bolander, 4 deser, p 4); dus inklusiwiteit, diversiteit, multikulturaliteit. Volgens die ATM-webwerf “spoor dié uitstalling breedweg die geskiedenis van Afrikaans na, beginnende by sy Nederlandse/Europese wortels [die UWK se “roots”] en die Khoekhoe- [dus Khoi of bruin] en slawe-invloede daarop – ‘n geskiedenis wat daartoe gelei het dat verskeie taalkundiges Afrikaans as ‘n semi-kreooltaal bestempel.”
In ‘n vroeëre ATM-pamflet is beweer dat Afrikaans ‘n kreoolse taal is. [Kreools: “Mengeltaal ontstaan tussen ‘n Europese taal en ‘n taal in ‘n ander wêrelddeel” -HAT]. Nou word dit darem (maar steeds onwaar) afgeskaal na “semi-kreool”. Die spel waarmee die ATM deurgaans besig is, is om die nie-wit aspekte van Afrikaans oor te beklemtoon en die oorheersende blanke of Afrikanerrol, indien nie te verswyg nie, sover moontlik onder te beklemtoon, soos hier onder duidelik blyk. Vandaar die ATM se versugting: “Ons wil mense help om anders na die Taalmonument te kyk” (LitNet 27 Nov). Afrikaans en sy monument is twee voorbeelde van wat veral Afrikaners vermag het. Afrikaners het ook in baie ander opsigte presteer. Lê dit op die weg van diegene wat tans in die Paarl beheer oor ons Afrikaanserfenis uitoefen om hierdie prestasies te verdoesel omdat die ANC die Afrikaner en Afrikaans deurgaans misken en vertrap?
Die teks van die uitstalling is geskep deur die ATM in oorleg met die Iziko-museums, die Genadendal-sendingmuseum en die Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans. Laasgenoemde twee is bruin instansies, terwyl Iziko die Xhosa-naam vir ‘n aantal Wes-Kaapse museums is wat histories (feitlik) niks met swartes te make gehad het nie. Soos Marthinus van Bart in sy boek, Kaap van slawe (2012), aantoon, is dit Iziko wat valslik voorgee dat dit (net) die Hollanders is wat slawerny aan die Kaap bedryf het en dat dit die goeie Engelse/Britte is wat slawerny afgeskaf het (p 17, 23). Die ATM, soos die Afrikaanse Taalraad (ATR), probeer om die rol van Afrikaners en Standaardafrikaans sover moontlik te verdoesel; iets wat toegeskryf kan word aan bv die feit dat mense soos Wannie Carstens en Michael le Cordeur in albei rade dien. Daar word in die uitstalling bv spesiaal van “Afrikaans as sendingtaal” gewag gemaak. Wat van die rol van die Afrikaanse kerke, veral die NG Kerk, in die geskiedenis van Afrikaans? Dit is enorm groot in vergelyking met dié van sendinginstansies.
Die soort ding waarmee die ATM hom by voorkeur besig hou, blyk uit die twee jongste voorbeelde. Op 5 deser is ‘n “erfenissimposium ter viering van ons slawe-erfenis” gehou. En op 7 deser was dit die agste jaar dat die ATKV se rieldanskompetisie by die momument plaasgevind het. Elias P Nel en Lynette Francis was die seremoniemeesters. Japie Gouws, die uitvoerende hoof van die ATKV, het die byeenkoms aan Nelson Mandela opgedra (Die Burger, 9 deser, p 6). As sodanig is sulke byeenkomste nie noodwendig ongewens of skadelik nie. Wat hinder, is die volslae etniese eensydigheid van die ATM se bedrywighede. Waarom herhaaldelik rieldanse vir veral plattelandse bruines aanbied en nie volkspele en -sang vir Afrikaners nie? Sowel die ATM as die ATKV het hulle bestaan aan Afrikaners te danke, maar albei skram deesdae weg van die aanbieding van bedrywighede wat die indruk kan wek, of die verwyt kan ontlok, dat hulle hulle vir Afrikanerbelange beywer. Albei buig egter agteroor om bruin en swart kultuur te omarm.
Allerhande (en myns insiens dikwels ongure) ligte musiek is by die monument welkom, terwyl (tradisionele) boeremusiek selde geduld word. ‘n Mens sou verwag dat die ATM hom daarvoor sou beywer om die hoofsentrum vir bv boeremusiek en jukskei te wees. Ook om gereeld aan klassieke musiek ‘n platform te bied. Ook om eerder Afrikaanse taal- en letterkundiges, wat werklik iets nagelaat het, te huldig pleks van iets positiefs te probeer vind in wat die “slawe-erfenis” genoem word.
Enkele jare gelede is ‘n “slawefees” op Stellenbosch gehou. Die inisiatief het, soos verwag kon word, van Russel Botman, die rektor van die Universiteit Stellenbosch (US), uitgegaan. Die burgemeester het hierdie fees op die koste van die plaaslike belastingbetalers aangebied. Hans Heese, destyds die US-argivaris en die historikus wie se lot dit was om iets van hierdie “slawefees” te probeer maak, het toe beweer die slawe-erfenis kan aan iedere gebou op Stellenbosch gesien word. Ek het ‘n huisie in Stellenbosch en sal bly wees as hy kom uitwys waar hy slawe-nalatenskap bespeur.
‘n Ander belangrike instansie vir Afrikaans is die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) in Stellenbosch. Onlangs is genoem dat die WAT jaarliks meer as R3 miljoen moet insamel omdat sy staatsubsidie afgeneem het (Die Burger, 3 deser, p 6). Ten einde finansieel te oorleef, wend die WAT hom onder meer tot foefies waarvolgens mense bv Afrikaanse woorde kan borg . Soos in die geval van die ATM, was ek as Afrikaner tradisioneel geneig om simpatiek teenoor die WAT te staan, maar politieke korrektheid beduiwel ook in hierdie geval my betrekkinge. Toe die ANC aan die bewind gekom het, is die WAT se staatsubsidie baie gou drasties ingekort. Die bestaan van die WAT is as bevoorregting geëtiketteer omdat die swart tale nie iets het wat daarmee vergelyk kan word nie. Die ANC-regering het die vermetelheid gehad om nie net baie minder geld na die WAT te kanaliseer nie, maar ook om terselfdertyd te verwag dat die WAT sy kundigheid met Afrika-tale, die plaaslikes en dié in die res van Afrika, moet deel; dus hulle met “uitdagings” moet help.
Wat my dwars in die krop steek, is dat die WAT die nuwe opset verwelkom het. Optimisties is beweer dat die WAT goed sou oorleef pleks daarvan om die ANC se anti-Afrikaans- en anti-Afrikaner-gesindheid te veroordeel. Deesdae moet heelwat tyd en energie, wat voorheen aan deskundige woordeboektake bestee is, noodgedwonge na fondsinsameling gekanaliseer word. Die WAT het polities korrek selfs verder agteroor gebuig. Daar is onderneem om woorde wat nie die toets van politieke korrektheid kon deurstaan nie, dus wat nie-wittes aanstoot kon gee, nie in die WAT te publiseer nie. Voortaan sou die WAT dus nie meer ‘n omvattende skat van Afrikaanse woorde en uitdrukkings wees nie, maar ‘n selfgesensureerde inligtingsbron. Daar is veral twee areas waarin taalskeppers met hulle vindingrykheid uitmunt, naamlik ras/kleur/etnisiteit en seks. Die WAT het met sy besluit politieke (spesifiek ANC-) gedienstigheid bo suiwer taalkundige oorwegings verhef.
‘n Ander aanduiding in die Wes-Kaap van hoe dit met Afrikaans gesteld is, kom van die Kaapstadse metropoolraad. In die nuwe Suid-Afrika gee hierdie instansie voor om drietalig te wees. Wanneer Engelse eentaligheid nie soos gewoonlik seëvier nie, is die voorkeurhiërargie: Engels, Xhosa en Afrikaans. Dít terwyl die stadsraad die meeste van sy inkomste van Afrikaanssprekendes ontvang en swartes die fondse die meeste dreineer. Daar is tans ‘n uitstalling ter ere van Nelson Mandela in die burgersentrum in Kaapstad. Die brosjure van 40 bladsye is net in Engels. Toe die aandag van die DA/OD/PAC-burgemeester, Patricia de Lille, hierop gevestig is, het sy opdrag gegee dat die teks in Afrikaans vertaal moet word (Die Burger, 27 Nov, p 6). Of dit gedoen sal word en of ‘n Afrikaanse brosjure werklik gepubliseer gaan word, sal ons dalk nooit weet nie, want dit is te betwyfel of Die Burger so sterk oor die saak voel dat hy dit sal opvolg.
Op 2 deser het Jason Lloyd in sy rubriek op LitNet oor die agteruitgang van Afrikaans aan die Universiteit Kwa-Zulu-Natal (UKZN) geskryf. Afrikaans word voortaan daar slegs as ‘n eerstejaarsvak geduld. Dit is dus nog ‘n plek waar Afrikaans nie meer floreer nie. Die bruin Lloyd redeneer net soos die mense van die ATM en ATR (waarna hierbo verwys is), dus dat ons benadering tot taalsake ooreenkomstig die politiek gemodelleer moet word. Die lot van die land word deesdae deur die meerderheid kiesers/inwoners bepaal. Oor Afrikaans is Lloyd se gevolgtrekking dat “bruines dus die toekoms van dié taal is”, want die meerderheid Afrikaanssprekendes is bruin. Soos in die politiek word kwalitatiewe oorwegings geen ruimte gegun nie.
Gerhard van Huyssteen (43) is die nuwe voorsitter van die Taalkommissie (TK) van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Deesdae is dit in die mode om hoog op te gee oor “eerstes”. Van Huyssteen is glo die jongste TK-voorsitter en Frank Hendricks (61) van die UWK is die ondervoorsitter en die eerste bruine wat in die TK-bestuur dien. Aangesien Van Huyssteen, soos Carstens, die voorsitter van die SA Akademie, aan die Universiteit Noordwes verbonde is, lyk dit asof die Taalkommissie voortaan die inklusiewe, diverse, multikulturele stempel van Carstens gaan dra. Die SA Akademie gaan op 17 Januarie ‘n seminaar in Pretoria hou met as tema “Afrikaans: Almal se taal!”
Die lyk asof Standaardafrikaans op die vooraand van (verdere) verwatering staan. Distansiëring van die tradisionele Afrikaner blyk uit Van Huyssteen se opmerking dat “laers … uitgedien” is en dat die Kaaps-woord “skanghagha” (in orde) en die Kaapse Maleierwoord “magoe” (die tweede vrou van ‘n Moslemman) as Afrikaans erken moet word. Van Huyssteen was te jonk toe Afrikaans op sy hoogtepunt was. Daarom is hy “nie bekommerd oor Afrikaans … nie” (Die Burger, 26 Nov, p 3). Op grond van eerstehandse ervaring kan Van Huyssteen nie die trotse verlede van Afrikaans vergelyk met die toestand waarin Afrikaans sedert 1994 verval het nie. Hy beweer dat die TK apolities maar polities sensitief en verantwoordelik is. Hy dink “dat Afrikaans armer sal wees sonder Kaaps” (LitNet 27 Nov). Oor die wesenlike bedreiging wat die mengeltaal Kaaps, met sy oorvloedige besoedeling met Engels, vir die toekoms van respektabele Afrikaans inhou, uiter hy polities korrek geen woord nie.
Naas die sluiting van die Departement Afrikaans aan die UKZN en die sigbare agteruitgang van Afrikaans as onderrigtal aan die universiteite te Stellenbosch, Bloemfontein en Pretoria (by al die ander universiteite is Afrikaans as onderrigtaal sedert 1994 ‘n verlore saak) was die Potchefstroomse kampus van die Universiteit Noordwes (UNW) ‘n ligbaken. Afrikaanse klasse word daar in Engels vertaal pleks van hulle te vervang met klasse wat in Engels aangebied word. Die rede vir hierdie relatiewe voorspoed van Afrikaans op Potchefstroom, of mindere agteruitgang, kan toegeskryf word aan die deurlopende teenwoordigheid van ‘n blanke rektor. Daardie era sal op 31 Mei eindig wanneer Theuns Eloff uittree. Net die Universiteit Kaapstad, wat al meer as een swart rektor gehad het, sal dan ‘n wit rektor hê. Die akademie is een van vele terreine waar swartes wêreldwyd nie by wittes kan kersvashou nie. Tog word dit deesdae wys geag dat die akademiese leiding aan ons universiteite (feitlik) deur die bank van swart rektore uitgaan. Die UNW kry volgende jaar nie ‘n bruin rektor soos die ander drie pasgenoemde historiese Afrikaanse universiteite nie, maar ‘n swart rektor, Dan Kgwadi (46). ‘n Tswana en Sewendedag-Adventis, sal dan die septer swaai in wat tot dusver as die Dopperhemel bekend gestaan het.
Die UNW het drie kampusse: Mafikeng, Vaaldriehoek (Vanderbijlpark) en Potchefstroom, met laasgenoemde as die akademiese kern. By die ander tradisioneel Afrikaanse universiteite is die vervanging van die wit rektor deur ‘n nie-witte bewerkstellig deur die universiteitsraad te intimideer en te transformeer, bv met aanstellings deur die kommunistiese minister van hoër onderwys, Blade Nzimande. In die geval van UNW is die blankes in die senaat steeds in die meerderheid. Van hulle, soos die transformasiegesinde teoloë Theuns Eloff en Johannes Froneman, het dit egter wys geag om tot die gevolgtrekking te kom dat dit nou tyd vir ‘n swart rektor is. Eloff verlaat eersdaags hier sinkende Afrikaans-/Afrikaner-skip en hoef dus nie met die destruktiewe gevolge van die nuwe opset saam te leef nie. Daarby bestendig die aanstelling van ‘n swart opvolger Eloff se beeld as ‘n oorverligte mens. Die meerderheid senaatslede het glo ten gunste van Kgwadi gestem. In daardie sin verdien die UNW die rektor wat hy op 1 Junie gaan kry. Maar die akademie en Afrikaans verdien dit nie en gaan ‘n dure prys betaal.
Toe Jonathan Jansen as rektor van die Universiteit Vrystaat aangestel is, was Herman van Schalkwyk (47), ‘n landbou-ekonoom en dekaan, akademies sekerlik die sterkste kandidaat, maar die raadsvoorsitter, Faan Hancke, het hom vooraf uitdruklik tot ‘n transformasie- (dus nie-akademiese) aanstelling verbind deur die versekering te gee dat die volgende rektor ‘n nie-witte sal wees. In 2010 het Van Schalkwyk die rektor van die Potchefstroom-kampus geword. Pas het hy weer om nie-akademiese redes die onderspit om die rektorskap gedelf; hierdie keer teen Kgwadi, wat myns insiens akademies ‘n liggewig is. Selfs taalkundig is Van Schalkwyk Kgwadi se meerdere, want afgesien van deeglike tweetaligheid (Afrikaans en Engels) is hy Sotho goed magtig. Kgwadi is Tswana en Engels magtig. Hy beweer hy gaan nou Afrikaans leer, maar dit spreek boekdele vir sy gesindheid jeens Afrikaans dat hy, wat op die platteland in die noord-weste grootgeword het, nou gaan begin om “die taal” te leer. Net dit toon reeds die revolusionêre verandering wat die Potchefstroom-kampus in die gesig staar. Kgwadi sê: “Change will have to come” (City Press 8 deser). Daardie verandering sal minstens tweeledig wees: die Potchefstroom-kampus sal verswart en verengels.
Van Schalkwyk het uitstekende akademiese kwalifikasies: ‘n baccalaureus- (1990), honneurs- (1991), magister- (1992) en doktorsgraad (1995), almal verwerf aan die Universiteit Pretoria (UP) en almal in landbou-ekonomie. Hy was dosent aan UP (1993-1996), mede-professor (1996-1997), professor (1998-2003) en dekaan (2003-2010) aan die Universiteit Vrystaat en van 2010 af rektor van die Potchefstroomse kampus. Hy het ‘n indrukwekkende navorsings- en publikasierekord. Kyk gerus sy cv op die internet.
Kgwadi het die volgende grade: BSc (Fisika en Chemie, 1990, Universiteit Bophuthatswana, Mafikeng), MSc (fisika, 1992, Ball State University, Munchie, Indiana, VSA), PhD (“physics education”, 2002, Universiteit Potchefstroom) en MPhil (“environmental law and management”, 2003, Universiteit van die Noorde/Limpopo, by Pietersburg/Polokwane). Myns insiens loop daar ‘n duidelike akademiese foutlyn deur sy formele kwalifikasies. Hy het sy baccalaureus en een van sy magistergrade aan plaaslike swart universiteite, wat nie die akademiese aansien van die tradisioneel blanke universiteite het nie, verwerf. Terwyl Van Schalkwyk vir sy magistergraad ‘n volwaardige verhandeling voltooi het, het Kgwadi sy twee magistergrade waarskynlik (veral) op grond van klaswerk (dus nie navorsing en die dokumentering van daardie navorsingsresultate nie) verwerf. In die VSA het staatsuniversiteite (meesal) nie die akademiese aansien van private universiteite nie. Daarby word Ball State University nie as een van die beste staatsuniversiteite gereken nie. Wat ook hinder, is dat Kgwadi nie deurgaans in fisika studeer het nie. Sy een magistergraad is in ‘n ander vakrigting en sy doktorsgraad is eerder oor as in fisika; dus (blykbaar) oor fisika-onderrig (‘n randeier en sagte opsie) pleks van in bv kernfisika. Vergelyk ook die tydsverloop in die jaartalle waarin Van Schalkwyk en Kgwadi hulle grade voltooi het. Van Schalkwyk is klaarblyklik ‘n akademikus in murg en been, terwyl Kgwadi periodiek ook akademies probeer vorder het.
Kgwadi se akademiese ondervinding vergelyk swak met dié van Van Schalkwyk. Kgwadi was van 1999 tot 2002 ‘n dosent aan die Vaal Technikon. In 2005 het hy rektor van die Mafikeng-kampus van die Universiteit Noordwes geword. Die hinderlikste aspek is dat Kgwadi blykbaar geen (noemenswaardige) navorsings- en publikasierekord het nie. Nog ‘n ding waarvoor ek hom verkwalik, is dat hy in Centurion (voorheen Verwoerdburg, wat eens daarop geroem het dat geen swartes in sy munisipale gebied bly nie) woon en in Mafikeng en nou Potchefstroom werk. Sodanige trekarbeid is nie bevorderlik vir optimale beroepsfunksionering nie. Ek stel dit as my oortuiging dat geen egte akademikus om akademiese redes Kgwadi bo Van Schalkwyk as rektor sou verkies het nie. “In universiteitsgeledere word ook gesê Kgwadi is akademies nie naasteby in dieselfde klas as Van Schalkwyk nie” (Rapport 1 deser). Soos in so baie gevalle in die nuwe Suid-Afrika, het ras/kleur/etnisiteit ongetwyfeld ‘n deurslaggewende rol by Kgwadi se onlangse aanstelling gespeel. Soos Jonathan Jansen, verkies Kgwadi om hierdie feit te ontken. In albei gevalle was Van Schalkwyk op hoogs onbillike wyse die verloorder. Dit is die soort gruwelike onreg waaroor geen bevrydingsteoloog ooit sy bek rek nie.
Kgwadi is vir ses jaar as UNW-rektor aangestel. Daar word beweer dat hy goeie werk as kampus-rektor in Mafikeng gedoen het. Sy nuwe situasie is egter anders, want hy gaan nou die uitvoerende hoof van die hele universiteit wees en dus nie meer tweede viool speel nie. Hy sal ook voortdurend transformasiedruk uit swart geledere ervaar. Moenie verwag dat hy hom danig daarteen gaan verset nie: “Ek meen, ek het eers my menswaardigheid as student in Amerika ontdek, dáár bevry geraak” (Rapport 1 deser). Dan beklemtoon hy ons eendersheid (“ons is almal Suid-Afrikaners”), ons “diversiteit” en “dat die universiteit toegankliker moet word vir álle Suid-Afrikaners.” Hy verwys in hierdie verband na die grondwet wat die status van 10 van die 11 amptelike tale (en veral Engels) verbeter het. Net Afrikaans het oneindig baie aan status ingeboet. Kgwadi: “‘n Taal se regte kan egter nie ten koste van mense se reg tot toegang wees nie … ‘n Instansie soos die Noordwes-universiteit met al sy hulpbronne kán nie uitsluitend of eksklusief wees nie” (Die Burger, 29 Nov, p 8). Dit is die bekende refrein wat ook by die ander tradisioneel Afrikaanse universiteite voor hulle afskaling van Afrikaans as onderrigmedium gehoor is.
As ‘n mens oor die voorafgaande in sy geheel besin, is dit waar dat Afrikaans sedert 1994 ‘n opbloei beleef, soos die ATM beweer? Is daar niks om oor bekommerd te wees nie, soos Van Huyssteen beweer? Of is Afrikaans besig om sienderoë agteruit te boer weens die hartlike samewerking van sommige Afrikaanssprekendes asook instansies wat veronderstel is om Afrikaans te bevorder?
Lees ook Skoppensboer se rubriek, ‘n Seder val in Potchefstroom.
SA het 5 op Brics-ranglys van beste universiteite
Vyf Suid-Afrikaanse universiteite is in die top 100 van ‘n nuwe internasionale ranglys wat meer as 700 instellings vir hoër onderwys in 22 lande beoordeel.
Times Higher Education (THE) het Woensdag “die wêreld se eerste ranglys van universiteite in Brics en opkomende ekonomieë” bekendgemaak.
Brasilië, Rusland, Indië , China en Suid-Afrika, asook 17 ander lande wat die FTSE Global Equity Index geklassifiseer word as opkomende ekonomieë het meer as 700 universiteite wat beoordeel is.
Die vyf Suid-Afrikaanse instellings in die top 100 is die universiteite van Kaapstad (3), die Witwatersrand (15), Stellenbosch (21), KwaZulu -Natal (45) en Pretoria (78).
Die top twee plekke is universiteite in China. Chinese universiteite het ‘n totaal van 23 plekke in die top 100, en gee die land ‘n “totale oorheersing” onder die Bricsgroep en die ranglys as ‘n geheel, sê Phil Baty, samesteller.
Rusland het net twee universiteite in die top 100, wat gedeeltelik verklaar word deur die feit dat sommige van Rusland se sterkste instellings spesialisinstellings is wat nie ingesluit word nie.
Universiteite in Colombia, Pole, Thailand en die Tsjeggiese Republiek in die top 50.
Chili, Mexiko , Egipte , Marokko, die Verenigde Arabiese Emirate , Maleisië en Hongarye het almal universiteite in die top 100 en universiteite in Indië het nege van die top 50 plekke opgeraap.
Brasilië het vier universiteite in die top 100, met die Universiteit van Sao Paulo op nommer 11.
9 nominasies vir Motor van die Jaar by JIMS
deur André Olivier
By die Johannesburgse Internasionale Motorskou, wat tans by die NASREC Uitstalsentrum, suid van Johannesburg gehou word, is die 2014 WesBank / SAGMJ Motor van die Jaar-finaliste aangekondig. Die aankondiging van die 2014 Motor van die Jaar- finaliste volg op ‘n stemming wat uitgebring is deur ‘n juirie van 30 lede, wat deur hul eweknieë in die Gilde verkies is.
Die nege finaliste vir die 2014 WesBank / SAGMJ Motor van die Jaar-kompetisie, Suid-Afrika se topmotorbyeenkoms, is (in alfabetiese volgorde) :
2013 Audi A3 Sportback 1.4T FSI Handrat (Ons gunsteling om te wen)
2013 Jaguar F-Tipe 3.0 V6 S
2013 Lexus IS 350 F-Sport
2013 Mercedes-Benz A 45 AMG
2013 Peugeot 208 GTI
2013 Porsche Cayman S
2013 Renault Clio IV 66kW Turbo Dynamique
2013 Volkswagen Golf 1.4 TSI 7 90kW Comfortline DSG
2013 Volvo V40 D3 Geartronic Excel
Die volgende stap in die proses is om ‘n streng twee dae lange evalueringsessie te hou. Die sessie sal in Gauteng in Januarie 2014 gehou word. By die geleentheid sal al die Juriegildelede die finalismotors deur ‘n sarsie statiese en dinamiese toetse neem. Die evaluering en toetsprosedures word by die wêreldbekende Gerotek-toetsfasiliteit naby Pretoria gehou. Dit bly ‘n kritieke aspek waar die Jurielede die motors onafhanklik evalueer op voorwaarde dat individuele voertuie getoets word op roetes en modules soortgelyk aan die manier waarop die gemiddelde verbruiker die motor sal gebruik.
Die evalueringsdae bied die Jurie die geleentheid om hulself herbekend te stel met die voertuie en spesifieke aspekte soos estetika, bougehalte, ergonomie, brandstofverbruik, omgewingsvriendelikheid, veiligheid en waarde vir geld, om net ‘n paar aspekte te noem. Die Jurie sal ook toegang hê tot onafhanklike prestasietoetsdata, vergelykende pryse en spesifikasiedata van RGT Smart, asook vergelykende onderdeelprysdata, wat saamgestel is deur Malcolm Kinsey.
Terwyl al die modelle geag word om voorbeelde van uitstaande motoringenieurswese te verteenwoordig, kan daar net een wenner wees in die oë van die Motor van die Jaar-jurielede. Die spesifieke motor moet oor by uitnemendheid oor al bogenoemde eienskappe beskik.
Die wenner van die 2014 WesBank/SAGMJ Motor van die Jaar sal tydens ‘n glansgeleentheid in Februarie 2014 aangekondig word.
Diepsloot ‘stil’ ná ontdekking van twee vermoorde kleuters
Diepsloot ten noorde van Johannesburg was stil oornag nadat inwoners betoog het oor die moord op twee kleuters wie se lyke gister in ‘n toilet ontdek is, het die polisie Woensdag gesê.
“Daar is tot dusver geen insidente sedert laas (Dinsdag-) nag nie,” het die woordvoerder luitenantkolonel Lungelo Dlamini gesê.
Woedende inwoners het Dinsdag op straat betoog en paaie in die lokasie afgesper.
Die twee dogtertjies, 2 en 3 jaar oud, is oor die naweek as vermis aangemeld.
‘n Span speurders is aangestel om die moorde te ondersoek, het Dlamini gesê. – Sapa
Misdade teen die beskawing
deur Leon Lemmer
Ons lewe in ‘n tyd waarin ons wys gemaak word dat alle mense gelyk en selfs wesenlik eenders is; of só behoort te wees. Dit dien as die grondslag van een mens, een stem. A weet na bewering net so goed soos B wie moet regeer, gevolglik het albei stemme dieselfde gewig. Ek sou eerder die teenoorgestelde beweer: Dat geen twee mense eenders is nie; dalk selfs nie sogenaamde identiese tweelinge nie.
Dit lyk vir my sommige mense is intelligenter as ander. Sommige is beter ingelig as ander. Sommige het meer as ander gedoen om iets wat die moeite werd is tot stand te bring. Andersom kan ‘n mens beweer dat sommige meer afgebreek het as ander, ens. Die werklikheid is dat sommige mense ‘n bate en ander ‘n las vir die samelewing is. Net die batiges behoort toegelaat te word om ‘n land se lot te bepaal.
Veralgemenend is dit ook moontlik dat sommige groepe mense gewoon beter as ander is. Dit kan op bv verskille in kultuur dui, terwyl die gelykwensers van ons almal bv Afrikane of wêreldburgers wil maak.
In die nuwe Suid-Afrika mag ons nie diskrimineer op grond van ras/kleur nie, behalwe as dit ten gunste van nie-wittes, en veral swartes, en ten koste van wittes is. Dan staan dit bekend as “billike diskriminasie”. Maar om praktiese redes moet ons liewer ons onderskeidingsvermoë behou. Byvoorbeeld, wanneer groepe mense beoordeel word, is dit in die openbare belang om tussen presteerders en nie-presteerders te onderskei. Ek verwys na “prestasie” in die positiewe of konstruktiewe sin; nie in die negatiewe of afbrekende sin van bv terroriste wat ‘n suksesvolle bomplantveldtog gevoer het nie.
Dit lyk vir my asof gesê kan word dat bv die Duitsers hulle (in sommige opsigte) as presteerders bewys het. Die kort tydperk van naziisme (1933-1945) kan nie alle Duitsers van alle tye vir sodanige huldiging diskwalifiseer nie. ‘n Mens hoef natuurlik ook nie oorboord te gaan en daarom naziisme (of fascisme of nasionaal-sosialisme) of sosialisme (of selfs kommunisme), of watter staatkundige ideologie ook al, in elke opsig te verdoem nie.
Insgelyks kan die blankes of die Afrikaners as presteerders gereken word op grond van wat hulle in Suid-Afrika tot stand gebring het. Die vier dekades van apartheid (1948-1989) diskwalifiseer blankes nie vir sodanige erkenning nie, onder meer omdat apartheid nie in iedere opsig sleg was nie.
Ook is dit ‘n wanvoorstelling om alles oor die politieke boeg te gooi. In die tydperk 1933 tot 1945 was daar baie nie-naziïstiese verskynsels in die Duitse samelewing. In die versmaaide apartheidsera het dit ook om baie meer as bloot apartheid gegaan. Die lewe en die geskiedenis behels baie meer as die politiek.
Wanneer erkentlikheid teenoor ‘n groep mense se prestasies openbaar word, impliseer dit nie dat jy noodwendig van hulle hou nie. Die Jode kan as voorbeeld dien. As die Jode (of die Romeine) vir Jesus se dood verantwoordelik gehou word, behoort ‘n mens nie daarom alle Jode (of Romeine) te verdoem nie. ‘n Mens hoef nie van Jode te hou nie, maar dit is onteenseglik waar dat hulle ‘n lang geskiedenis van buitengewone prestasie het. Daar is baie Duitse Jode wat weens anti-semitisme uit Europa gevlug en ‘n belangrike rol in die ontwikkeling en voorspoed van bv die VSA gespeel het.
Ek het onlangs ‘n omvattende boek oor die Armeniese volksmoord gelees. Die Armeniërs het hulle lank voor die Turke in wat nou Turkye genoem word, gevestig. In vergelyking met die Turke was die Armeniërs presteerders, onder meer omdat hulle meer ontwikkeld (of beskaafd) was. Armenië was sedert die 4de eeu ‘n Christelike staat; die eerste in die wêreld. Die Turke was jaloers op die Armeniërs se groter welvaart en vyandig teenoor hulle omdat hierdie Turke die Moslem-geloof fanaties aangehang het. Turke het uit sentraal-Asië na Turkye gestroom en die Armeniërs getalgewys verswelg.
Ingevolge John Stuart Mill (1806-1873) se tirannie van die meerderheid het die Turke meer as ‘n miljoen Armeniërs vermoor of in kampe laat sterf en die res uit die land gedryf. In die klein hedendaagse staat Armenië (aangrensend aan Turkye) is daar skaars 3 miljoen Armeniërs, terwyl sowat 8 miljoen van hulle hulle in ander lande bevind. Dit is ‘n klassieke voorbeeld van wat kan gebeur as ‘n beskaafde minderheid dieselfde grondgebied met ‘n minder ontwikkelde meerderheid moet deel; ‘n meerderheid wat die land regeer.
Die Armeniese volksmoord voor en tydens die Eerste Wêreldoorlog was in talle opsigte ‘n kleedrepetisie vir die Joodse holocaust tydens die Tweede Wêreldoorlog. In Duitsland en Oostenryk was die Jode presteerders en welvarend. Sedertdien het baie Jode hulle in Israel gevestig. Daar doen ‘n situasie soortgelyk aan die Armeniërs teenoor Turke hom voor, naamlik Jode teenoor Palestyne. In Israel is die Jode in die meerderheid maar in die omliggende Palestynse en oorwegend Moslem-gebiede is die Jode ‘n beskaafde minderheid.
In die geval van sowel die Armeniërs/Turke as die Jode/Palestyne is daar parallelle met Suid-Afrika. Geen wonder dat daar hartlike samewerking, bv militêr, tussen die “apartheidsregime” en Israel was nie. As eerste minister het DF Malan Israel in 1953 besoek en ongekwalifiseerd sy bewondering vir die land uitgespreek.
Teen hierdie agtergrond kan Kevin Bloom se boek, Hating Goldstone: the Jewish community against the judge (Johannesburg: Parktown Publishers, Mampoer Shorts, 2012, $2.99 – slegs elektronies beskikbaar), beoordeel word. Op die Mampoer-webwerf word Bloom se objektiwiteit in leserskommentaar bevraagteken, maar hierdie kritiek moet myns insiens eerder toegeskryf word aan die verdeeldheid wat daar oor hierdie saak binne die Joodse gemeenskap bestaan. Ek het die outeur se uiteensetting ewewigtig gevind, behalwe dat, soos deesdae die gewoonte is, apartheid sonder meer verdoem word.
Verdeeldheid is ‘n relatiewe term. As daar ‘n enkele kenmerk van die Jode is wat Afrikaners gerus kan navolg, is dit Jode se vermoë om hulle groepsverwantskap te behou. Al woon hulle verspreid oor die aarde klou baie van hulle aan hulle geskiedenis en kultuur (bv taal, godsdiens en ander gewoontes) vas. Hulle integreer dikwels hoogstens in ‘n mate met ander groepe. Sedert 1948 het die Jode ‘n tuisland wat internasionaal as ‘n staat erken word.
Is daar naasteby dieselfde mate van samehorigheid by Afrikaners? Sal die Afrikaner-diaspora met verloop van tyd in dieselfde mate as die Jode hulle identiteit behou? Waar is die Afrikaner-tuisland? Orania kan ‘n begin in hierdie rigting wees. Lees gerus Leanne George se redelik positiewe kommentaar oor Orania: Koeksister Commerce: Rebranding the White Homeland (Johannesburg: Parktown Publishers, Mampoer Shorts, 2013, $2.99 – slegs elektronies beskikbaar).
Vir jou waardes kan ‘n mens ‘n geestelike tuiste binne jouself skep. Maar ‘n konkrete, fisiese tuisland waarin jy jou in veiligheid en vrede saam met kultuurgenote kan uitleef, is sekerlik ook nodig. Dit moet ‘n ruimte wees waarmee jou hart se punt spontaan aanklank vind; iets waarop jy trots is en wat moeiteloos jou lojaliteit verdien.
Dit moet nie ‘n land wees wat feitlik onherkenbaar verander het en waarin jy ‘n tweederangse burger geword het weens die verradelike gedrag van enkele politici nie. Die Armeniërs en Jode het elk net ‘n klein landjie wat hulle hulle eie kan noem, maar hulle was en is bereid om vir die behoud daarvan te veg. Hulle sal, soos ek, sekerlik nooit die kolossale onnoselheid van ‘n De Klerk & kie aanvaar wat ‘n groot, ontwikkelde en potensieel voorspoedige land aan ‘n myns insiens immorele bende grypsugtiges verkwansel het nie.
Richard Goldstone (gebore in 1938) is in 1980 as regter aangestel en het in 2003 as regter in die Grondwethof afgetree. Hy het bekendheid verwerf as die voorsitter van die Goldstone-kommissie, wat die plaaslike geweldpleging van 1991 tot 1994 probeer uitpluis het. Daarna was hy betrokke by die ondersoek van menseregteskendings in Joego-Slawië en Rwanda (1994-1996) en Gasa (2009). Dit is sy verslag oor die gebeure in Gasa wat groot ontevredenheid in Israel en verdeeldheid in die Joodse gemeenskap in Suid-Afrika en elders veroorsaak het.
Goldstone het sowel die Israeli’s as die Palestyne aan growwe menseregteskendings skuldig bevind. In 2011 het hy teruggekrabbel oor sy skynbaar oordrewe veroordeling van die Israeli’s deur te beweer dat verdere inligting intussen aan die lig gekom het. Eintlik was Goldstone se aanvaarding van hierdie missie van die Verenigde Nasies (VN) kortsigtig, want as hy in die guns van Israel beslis het, kon daar gesê word: Dit is wat van ‘n Jood te wagte is. Daarenteen was die verwagting by die VN se Menseregteraad dat Israel veroordeel moet word. Goldstone se opdrag was om net die gedrag van die Israeli’s te ondersoek. Hy het egter albei partye se dade beoordeel.
In die konteks van bv Israel/Palestina is gevra in hoeverre daar “misdade teen die mensdom” gepleeg is. Laasgenoemde is ‘n mode-frase wat hom tot die uiterste misbruik leen. Terugverwysend na wat ek hierbo oor die kwalitatiewe verskille tussen mense geskryf het, moet ek dit in die midde lê dat ek veel eerder “misdade teen die beskawing” vir beswaar sou uitsonder. Pleks van ‘n kwantitatiewe benadering, waarvolgens die getal mense wat na bewering “benadeel” is van deurslaggewende belang is, verkies ek ‘n kwalitatiewe uitgangspunt.
Dwarsdeur die geskiedenis is dit begaafde indiwidue en klein uitgelese groepe, en nie die massa nie, wat positiewe dinge tot stand gebring en die voortgang en vooruitgang van die beskawing bevorder het. Andersins vra ek my af in watter mate ontwikkelde mense se lewensgehalte weens negatiewe gebeure afgeskaal is; beskawing dus blatant ondermyn is. In Turkye, Palestina en Suid-Afrika is onvergeefbare misdade teen die beskawing gepleeg.
Wat Suid-Afrika betref, sal anti-blanke elemente akkoord met “onvergeefbare misdade” gaan deur te beweer dat die blanke bewind plaaslik agtereenvolgend deur slawerny, kolonialisme en apartheid gekenmerk is en dat dit vreeslik onbeskaafd daaraan toe gegaan het. In werklikheid het die ANC en PAC se terreurveldtogte die agteruitgang van Westerse beskawing in Suid-Afrika ingelui. Plaaslik word hierdie “bevrydingsbewegings” se geweldstradisie tot op hede in die vorm van bv plaasmoorde voortgesit. Die ruggraatlose en mandaatlose magsoorgawe van 1990/1994 was myns insiens onmiskenbaar en onvergeeflik ‘n “misdaad teen die (Westerse) beskawing”.
Wat die destydse plaaslike slawerny betref, moet besef word dat die inheemse bevolking nie verslaaf is nie. Die slawe is ingevoer. Die rede hiervoor is dat die Khoisan, wat in die suide en weste aangetref is, nie bruikbare arbeiders was nie. Die swartes, wat uit die noorde en ooste die land binnegestroom het, was ook nie gretig om arbeid te verrig nie. Hoewel daar ‘n ooraanbod van swart werkloses was, het die owerheid dit dikwels eerder gerade geag om arbeiders vir die myne uit buurlande en Oosterlinge uit Indië vir die suikerplantasies in te voer.
Diegene wat die blanke bewind kritiseer oor slawerny, kolonialisme en apartheid skreeu ten hemele oor beweerde “misdade teen die mensdom”. Te midde van al hulle oordrywing kry hierdie kritici dit nie reg om die blankes van die ou Suid-Afika van volksmoord te beskuldig nie; iets wat wel tydens kolonialisme elders in die wêreld ten koste van die inheemse bevolking voorgekom het. Met verwysing na bv plaasmoorde is volksmoord dalk veel eerder ‘n potensiële kenmerk van die nuwe Suid-Afrika.
Om klaarblyklike redes beklemtoon ek eerder verskille as ooreenkomste tussen mense. Sodra ‘n presteerder aan ‘n gelykwenser erken dat alle mense gelyk behoort te wees, word daar onmiddellik met die waarneming gekom dat daar groot ongelykhede in die praktyk is. Die volgende stap is om met die verwyt te kom dat hierdie ongelykhede aan die marginalisering, benadeling, uitbuiting, ens, van nie-wittes toe te skryf is. Blankes kry dan die skuld hiervoor.
Bloom vertel hoe hartlik Goldstone met die hoëlui van die “apartheidsregime” gesosialiseer het. Ook dat Goldstone as regter noodwendig gehelp het om die apartheidstelsel aan die gang te hou. Hy was sekerlik nie ‘n anti-apartheidsaktivis nie. Goldstone beweer deesdae dat hy probeer het om apartheid van binne af te hervorm. In hierdie verband word dan verwys na sy uitspraak dat diegene wat ingevolge die wet op groepsgebiede verskuif word van alternatiewe huisvesting voorsien moet word. Die indruk wat die teks by my gewek het, is dat Goldstone nie van opportunisme vry te pleit is nie.
Enkele jare gelede is ‘n onderhoud met Goldstone op BBC-televisie gevoer. Hy noem toe dat hy hom in Amerika gevestig het. Die rede waarom hy uit die nuwe Suid-Afrika verkas het, is glo omdat sy kinders en kleinkinders in Amerika woon. Dit laat my dink aan die oorverligte Jodin wat ek as ‘n kollega gehad het. Sy het alles wat van die ANC se kant af gekom het skynbaar as manna beskou. Sedertdien het sy en haar gesin hulle sak en pak in Australië gevestig.
Vanselfsprekend verkwalik ek mense wat hulle met woord en daad vir ‘n ANC-regering beywer het maar nie kans sien om te woon in die omstandighede wat hulle help skep het nie. Maar daar is lastige vrae wat periodiek by my opkom: Is dit nie dalk deel van die briljantheid van Jode dat hulle weet wanneer om ‘n sinkende skip te verlaat nie? Is Suid-Afrika nie onmiskenbaar vir altyd opgedonder nie? Het die tyd vir blankes in Afrika nie onherroeplik uitgeloop nie? Ek wil nie so dwaas soos bv JP (Silwerrandjie) Landman wees om die donker wolk doelbewus mis te kyk nie.
Wêreldwye Rooi Oktober-protes Donderdag
Op 10 Oktober 2013 gaan Suid-Afrikaners regoor die land optogte en byeenkomste hou om ons misnoeë met die huidige situasie in Suid-Afrika aan die wêreld bekend te maak en dit duidelik te maak dat ons genoeg gehad het!
Ons sal nie langer stilbly oor die onderdrukking van blanke Suid-Afrikaners nie! Ons sal nie langer die uitmoor van ons mense op plase en in ons dorpe en stede in stilte verduur nie!
Ons kan nie meer in stilte aanskou hoe die bejaardes en kwesbares, die moeders, vaders en kinders van ons etniese minderheidsgroep, verkrag en gemartel word nie
Ons is moeg vir korrupsie, nepotisme, rassistiese Swart Ekonomiese Bevoordeling en “Regstellende Aksie”, wat nie net ons mense uitsluit uit die arbeidsmark nie, maar dit onmoontlik maak vir sake-ondernemings om skenkings te maak aan derduisende verarmde blankes in plakkerskampe, bejaardes, gestremdes en kinders in weeshuise.
Ons kan nie langer die vernietiging van ons infrastruktuur, die walglike toestand van staatshospitale, die patetiese onderwysstelsel, vuil damme en riviere, ontoeganklike parke en openbare gebiede, gevaarlike woongebiede, vuil strate en vervalle padnetwerke verdra nie. Die tekens van verval is oral sigbaar en alles wat ons voorvaders met moeite en opofferings opgebou het, is nou vervalle en vernietigen ons het genoeg gehad daarvan!
Ons is, as ‘n etniese minderheidsgroep en belastingbetalers, ook geregtig op die beskerming van ons regte soos vervat in die Grondwet van Suid-Afrika.
- Ons het die reg om in beheer te wees van ons eie skole waar ons kinders opgevoed word volgens die standaarde waaraan ons gewoond is en in ooreenstemming met ons kultuur, taal en geloof.
- Ons het die reg om aan te dring dat die huidige regering ‘n veilige omgewing waarborg waarin ons ons kinders kan grootmaak.
- Ons het die reg om veilig te voel in ons huise, op ons plase en in ons woonbuurte en dit is die verantwoordelikheid van die regering om hierdie reg bo alles te verseker.
- Ons kinders het die reg tot tersiêre onderrig in loopbane van hulle keuse sonder om benadeel te word deur ‘n rassistiese kwotastelsel wat dit vir hulle bykans onmoontlik maak om toegang tot verdere studie te bekom.
- Hierdie regering het ‘n grondwetlike plig om ons grense te bewaak en te verseker dat ongewenste indringers nie ons land binnestroom, ons mense aanrand, vermoor en beroof nie.
- Die Grondwet van Suid-Afrika waarborg die reg van ‘n Suid-Afrikaanse burger tot ‘n spoedige en regverdige verhoor. Dit waarborg ook beskerming teen marteling tydens aanhouding en aanhouding in onmenslike omstandighede. Die regsreel dat ‘n persoon onskuldig is totdat die teendeel bewys word, word ook deur die grondwet gewaarborg. Hierdie regte word egter telkens geskend
- Die Grondwet van Suid-Afrika maak voorsiening vir die reg op selfbeskikking vir enige groep wat dit sou verkies. Verskeie pogings om met die regering hieroor te vergader word bloot geïgnoreer. Dit is die regering se plig om groepe wat selfbeskikking eis te woord te staan.
Hierdie regte is van toepassing op alle minderheidsgroepe in Suid-Afrika en ons eis hierdie regte van die regering. In hierdie eis en protesaksie word ons ook ondersteun deur ander minderheidsgroepe wat ontevrede is met die huidige toedrag van sake en die totale versuim van die huidige regering om ons regte te beskerm en ons te verseker van ‘n regverdige, veilige land waarin ons almal kan leef en vooruitgaan.
Ons geniet steun vir hierdie protesaksie van regoor die wêreld en daar word op 10 Oktober in alle uithoeke van die wêreld rooi ballonne in die lug opgestuur om almal bewus te maak van die onderdrukking en uitmoor van die blanke minderheidsgroep in Suid-Afrika!
Dit moet stop! Ons sal dit nie langer in stilte verduur nie!
Militêre oefening eindig in chaos, sterftes
Wat veronderstel was om die hoogtepunt van ’n militêre oefening tussen agt lande in Suider-Afrika te wees, het Sondagoggend in ’n tragedie op die kus suid van Pelikaanpunt in Namibië geëindig.
Minstens twee soldate van die spesiale magte van Suid-Afrika en Malawi het gesterf, verskeie word vermis en talle is beseer in ’n fratsongeluk in ‘n stormagtige see aan die Namibiese kus.
Sedert vroeg Sondagoggend is die jongste verwikkelinge in die strategiese militêre oefening van die weermagte van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap (SADC) in die grootste geheimhouding gedompel nadat twee vlootvaartuie van die Suid-Afrikaanse spesiale magte net suid van Paaltjies vergaan het.
Sowat 600 soldate van die weermagte van Namibië, Suid-Afrika, Angola, Malawi, Zambië, Botswana, Zimbabwe en Lesotho is tans op Walvisbaai saamgetrek vir die eerste militêre oefening van sy soort in die substreek.
Die maneuvers en opleiding het van 9 tot 29 September plaasgevind en vanoggend sou die laaste fase van die projek ten einde loop. Dit het ’n taktiese aanval in woestynoorlogvoering behels waarby alle weermagelemente betrokke sou wees vanaf die vloot, die leër en die lugmag tot die geneeskundige dienste.
Presies wat gisteroggend gebeur het, bly steeds ’n geheim van die manne en vroue in uniform, maar dit was beslis die laagtepunt van ’n beplande elite-aanval op ’n denkbeeldige “vyand” suid van Walvisbaai.
Republikein was self op die toneel sowat agt kilometer suid van Paaltjies en die feite is dat die twee Barracuda landingsvaartuie van die Suid-Afrikaanse vloot op onverklaarbare wyse omgeslaan het nog voordat die branders en die kuslyn bereik kon word. Hierdie vaartuie wat spesiaal ontwerp is op die basis van ’n rubberboot om spesiale magte vanaf duikbote en groter vlootvaartuie vir aanvalle op land te ontplooi, word as “onsinkbaar” beskou.
Volgens eerstehandse inligting was die weermagspesialiste veronderstel om ’n eerstelig-aanval op die teikenbasis uit te voer en is verskeie Barracudas as landingsvaartuie ingespan.
Twee van die bote met hul bemanning en die aanvalsmag het egter op see verdwyn. Eers nadat die twee groepe nie by die teiken opgedaag het nie, is onraad vermoed en ’n reusagtige soek- en reddingsveldtog op land en see van stapel gestuur.
Eers ná 11:00 is die wrakke van die twee vaartuie opgespoor omdat vermoed is dat die ongeluk tussen Paaltjies en Pelikaanpunt plaasgevind het.
Die twee vaartuie was egter tien kilometer van die teiken af.
In een weergawe word vertel dat die militêre kontingent van een van Namibië se buurlande per ongeluk een van die bote met vlootgrofgeskut raakgeskiet het en dat die ander boot hulle te hulp gesnel het.
Die ander weergawe is dat die bote op see verdwaal het en nie rekening gehou het met die deinings en golwe van tot drie meter nie. Nadat die eerste boot omgeslaan het, het die ander ’n reddingspoging probeer uitvoer, maar het self in die moeilikheid beland.
NamPort en die waarnemende kaptein van Walvisbaai se hawe kon gister geen lig op die werklike omstandighede en voorval werp nie en die direktoraat van maritieme sake op Walvisbaai het alle navrae na die vloot verwys.
Die vloothoofkwartier op Walvisbaai het op sy beurt alle navrae na die weermaghoofkwartier in Windhoek verwys.
Dit was uiteindelik die polisie in Windhoek wat die voorval bevestig het met ’n kort aankondiging dat twee soldate by Walvisbaai gesterf het.
Geen amptelike verklaring is egter dusver uitgereik oor die presiese aard van die voorval, die vermistes of die beseerdes nie.
Teen 15:00 gister is een van die vaartuie wel uit die water gehaal, maar die tweede boot het nog omgedop agter die branders gelê.
Om 16:00 het ’n helikopter van een van die weermagte die toneel besoek en byna onmiddellik na die Rooikop militêre basis teruggekeer. – Die Republikein
Hotnotsgode en Kruiperkaners
deur Skoppensboer
[followbutton username=’skoppensbo3r’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]
Skoppensboer begaan nou hier ‘n stuk eklektisisme, want hy leen by die SABC3 wat die reeks “Hotnotsgode” uitgesaai het en by dr. Dan Roodt wat “Kruiperkaners” gemunt het.
Albei tipes behoort egter tot die klas van ongelede diere en tot die orde van die Dictyoptera. ‘n Hotnotsgot behoort tot die familie van die Mantidae en is ‘n aggressiewe soort insek wat sy prooi in sy kloutjies vashou en hom dan lewendig opvreet. ‘n Kruiperkaner is meer familie van die kakkerlak, want hy skarrel gou-gou onder die naaste kas in as hy gewaar word. Kruiperkaners hou nie daarvan dat die lig op hulle skyn nie, daarom verkies hulle om ‘n hotnotsgot na vore te stoot.
Oor die afgelope week of wat het Jonathan Jansen die kalklig gehaal vanweé sy pleidooi dat alle opvoeding in Suid-Afrika in Engels moet plaasvind. Op ‘n foto wat vandeesweek geneem is, slaan Jansen ‘n hotnotsgotterige houding in, met sy kloutjies wat voor die bors gehou word. Sy prooi is enorm: die hele Universiteit van die Vrystaat met ‘n swetterjoel Kruiperkaners en hul voedsel-, finansiële en ander reserwes wat verorber gaan word.
Leon Lemmer onthul vandag dat Jansen se moedertaal Afrikaans is! Skoppensboer het amper van sy tak afgeval en sy entomologiese waardigheid verloor toe hy dié nuus lees. Kan jy nou meer? Maar ‘n Hotnotsgot moet vreet en verteer. Dis in sy aard. Sommige spesies van Hotnotsgode teer nie net op insekte nie, maar vreet sommer kleinerige skerpioene, akkedisse, paddas, voëltjies, slange en selfs knaagdiere.
Blykbaar kan ‘n volwasse hotnotsgot ‘n prooi verorber wat oor tot 64 keer sy eie massa beskik!
Skoppensboer het tydens die apartheidstydvak biologie tot matriek gehad; vandaar dus sy belangstelling in die insektelewe. Vaagweg onthou hy egter ook dat hy ‘n biologietaak oor simbiose moes uitwerk. Volgens die HAT beteken “simbiose” die volgende: “Die saamleef tot mekaar se voordeel van verskillende organismes in die plante- en diereryk.”
Is dit nie ‘n pragtige definisie van die verhouding tussen die Hotnotsgot en die Kruiperkaner nie? Soos Leon Lemmer ook verduidelik, het Hotnotsgode soos Jansen, Russel Botman, Cheryl de la Rey, Danny Titus, Christo van der Rheede – noem maar op – hul hoghe posisies te danke aan ‘n Kruiperkaner iewers wat hulle aangestel het of laat aanstel het. Lemmer noem selfs ‘n paar sulke Kruiperkaners by naam, maar Skoppensboer kan aan nog baie ander dink.
Leon Lemmer verklaar die akademiese verskynsel van die bruin of kleurlingrektor soos volg:
Hierby kom ‘n tweede kenmerk eie aan die nuwe Suid-Afrika, naamlik dat die blanke rektore aan Afrikaanse universiteite plek vir bruin rektore moet maak. Hier geld veral twee oorwegings. Eerstens word gepoog om die indruk te wek dat ‘n bruin rektor ‘n mindere bedreiging as ‘n swarte vir die heil van Afrikaans as onderrigtaal inhou. Tweedens funksioneer die bruin rektor as oorgangsfiguur van die vorige wit rektore na die swart rektore wat noodwendig na die bruine kom. Eers met ‘n swart rektor in die stoel sal die transformasieproses volledig verwesenlik wees. Ras/kleur is die aanjaer (“turbo”) vir transformasie; verandering wat geensins verbetering hoef te wees nie.
Lemmer sien egter nie die simbiotiese verhouding tussen die kakkerlaktipe, die Kruiperkaner, en die Hotnotsgot raak nie, want in die “transformasieproses”, op pad na die raseksklusiewe wêreld van swart oorheersing, verseker die Kruiperkaner vir hom nog ‘n paar jaar se oorlewing. Ons kan sê Kruiperkaners oorleef in die skaduwee van Hotnotsgode. Synde van Afrikaneroorsprong – alvorens hulle tydens hul metamorfose soos Kafka se miskruier in insekte verander het – is Kruiperkaners ook nie skaam om die werk te doen nie. Die Kruiperkaner staar stip na sy pensioen of ‘n paar krummels wat van die tafel af in sy rigting gaan val en sal in die proses prooi vir sy Hotnotsgot aandra.
In sommige gevalle kan die Kruiperkaner ‘n slag slaan uit die kroning van ‘n Hotnotsgot. Leon Lemmer noem dat Johan van Zyl, die voormalige rektor van Tukkies, agterna hoof van Sanlam geword het en vandag waarskynlik ‘n skatryk man is. Soos Koos Bekker van Naarpers, tel hy sy aandeelopsies en skater in sy donker paleis telkens as ‘n Afrikanerkarkas voor hom verby gedra word.
Net so het die Kruiperkaner, regter Faan Hancke, gesorg dat Jansen as rektum, ek bedoel rektor, van Kovsies aangestel word. Agter elke oorheersende Hotnotsgot is daar iewers in die donker ‘n Kruiperkaner. Skoppensboer het ‘n lysie saamgestel:
Kruiperkaner – Hotnotsgot
Johan van Zyl – Jonathan Jansen by UP
Faan Hancke – Jonathan Jansen by UV
Ampie Coetzee – Jakes Gerwyl by UWK
Koos Bekker – Jakes Gerwel by Naarpers
Johan van Zyl – Hein Willemse by UP
Japie Gouws – Danny Titus by ATKV
Wannie Carstens – Michael le Cordeur by die Afrikaanse Taalraad
Stef Coetzee – Christo van der Rheede by die Afrikaanse Handelsinstituut
André P. Brink/Wannie Carstens – Adam Small wat vanjaar die Hertzogprys vir drama ontvang het
Roux Botha – Iron Rensburg by UJ
Kruiperkaner? – Cheryl de la Rey by UP
Kruiperkaner? – Russel Botman by US
Daar is seker nog talle voorbeelde van dié onderling voordelige verhouding tussen Hotnotsgode en Kruiperkaners. Skoppensboer doen ‘n beroep op lesers om met sulkes vorendag te kom, in die belang van die insektekunde.
[followbutton username=’skoppensbo3r’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]
Suid-Afrika is ‘n donker organisasie
deur Johann Theron
Donker organisasies is blykbaar ‘n onbekende begrip in SA wat verduideliking vereis omdat mens dit kan verwar met terme soos “donker Afrika” – wat toevallig nie die geval is nie. Inderwaarheid is inligting hieroor beskikbaar in skrywes, onder andere van die psigo-analitiese antropoloog, prof. Howard F Stein: Nothing Personal , Just Business (na die bekende gesegde van Donald Trump) en die sosioloog prof Diane Vaughan: The Dark Side of Organizations (1999).
Vaughan vind hierin “that routine nonconformity, mistake, misconduct and disaster, are systematically produced by the interconnection between environment, organizations, cognition and choice”. Om dit effens meer duidelik te stel kan die volgende gekwoteer word; “Social normalization of deviance means that people within the organization become so much accustomed to a deviant behavior that they don’t consider it as deviant, despite the fact that they far exceed their own rules for the elementary safety.”
Alternatief argumenteer Stein (2001) dat “institutional change creates feelings of loss and grief that are often denied, leading to an inability to mourn, that can destroy trust and produce aggression”. Opsommend skryf Stein dat “Throughout the United States and indeed the world, organizations have become places of darkness, where emotional savagery and brutality are now commonplace and where pscychological forms of violence – intimidation, degradation, and dehumization – are the norm.”
Die sielkundige sien dit uit die hoek van veranderingsbestuur terwyl die sosioloog dit sien as afgeweke bestuur (afgeweke van die normale) wat inderdaad die “verandering” is. In ‘n sin praat die twee skrywers oor dieselfde probleem en daarom verwys hulle daarna as “donker organisasies” en nie donker kontinente of mense nie. Alhoewel dieper ondersoek aantoon dat “afwykende mense” met medies nie-gesertifiseerde toestande soos narsisme, dissosiasie, slagoffermentaliteite, ens., organisasies negatief beinvloed, gaan dit eintlik oor negatiewe druk, asook die geassosieerde organisatoriese reaksie daarop.
Daar is oorweldigende getuienis van natuurlike druk op organisasies soos bv. ekonomiese prestasievereistes. En hierdie druk kan ook baie negatief wees: dermate dat organisasies eenvoudig bankrot gaan. Hier kan ek verwys na Jim Collins: How the Mighty Fall (2009) waarin hy ongeveer 26 faktore identifiseer wat organisasies laat misluk. In alle gevalle egter, verwys hy na “gesonde” organisasies en bemoei hy hom dus nie met “donker” organisasies nie. Dit is dus baie moeilik om na donker organisasies te verwys as “donker” omdat hulle sonder om te blik of te bloos, iemand sal aankla van crimen injuria en op dieselfde tyd gelys sal word onder die “toptien beste maatskappye om voor te werk”.
In die Suid-Afrika Beperk is daar blyke van donker eienskappe wat meer en meer na vore kom. Dit kan gesien word in die algemene verlies aan deursigtigheid want die eerste ding wat ‘n bedreigde organisasie doen is om sy “inligting” te beskerm. Dit is soortgelyk aan die vorming van “silo’s” waar een departement nie met ‘n ander departement praat nie omdat die bestuurder beter wil “lyk” by die baas – amper soos die eenoogkoning. Indien inligting versprei word, is dit dubbelsinnig soos bv dat SA se buitelandse beleid die teenoorgestelde is van sy binnelandse beleid. Neem Guptagate as ‘n voorbeeld. Neem ook die stadsbeplanningsbeleid oor “spatial densification” ten spyte waarvan laekostebehuising steeds op grondvlak ontwikkel word wat eintlik die chaotiese stedelike uitbreiding vererger.
Só kan ‘n mens aangaan en amper tot vervelens toe SA organisasies op ‘n afstand identifiseer wat aan hierdie siekte ly. Dit is inderdaad ‘n siekte wat behandel kan word, maar soos met alkoholisme, is erkenning die eerste stap. Wat effens skrikwekkend is, is dat plaaslike sosioloë dit nie raaksien nie – ag nee, ek het al weer vergeet – hulle is self ook donker want hulle salarisse hang af van wat hulle skryf.
Myns insiens sal SA nooit suksesvol word as ons nie eerlik is nie – dít is die kernwaarde.
17 swart verkragters, waaronder 88-jarige, gevonnis
Sewentien swart mans is in die Oos-Kaap tronk toe gestuur vir seksuele oortredings, het die polisie Donderdag laat weet.
Die vonnisse is almal verlede week opgelê, het die polisiewoordvoerder Thulani Mbambala in ‘n verklaring gesê.
Een van die misdadigers, die 88-jarige Ntakopo Desi van Lusikisiki, het 10 jaar tronkstraf vir die verkragting van ‘n 72-jarige vrou ontvang.
Die verdagtes is tussen 17 en 88 jaar oud. In ‘n ander saak is die 48-jarige Mbulelo Ntapo van Butterworth gevangenisstraf van 10 jaar vir die verkragting van ‘n 13-jarige meisie opgelê.
Lungilo Ndululo, 37, van Grahamstad is tot 10 jaar tronkstraf vir die verkragting van ‘n 42-jarige vrou gevonnis. – Sapa
Skietery in die middestad van Johannesburg
Twee mense is Woensdagmiddag beseer toe ‘n groep swartes wat besig was om van veiligheidswagte in die Johannesburgse middestad af weg te vlug, begin skiet het, het die polisie gesê.
“‘n Audi Q7 het ‘n blou BMW M1 gejaag toe die insittendes van die BMW op die Audi Q7 begin skiet het, wat deur veiligheidswagte op die hoek van Anderson- en Sauerstrate bestuur is,” het die woordvoerder, adjundantoffisier Xoli Mbhele Donderdag gesê.
“Die veiligheidswagte het daarna hul vuur beantwoord en die BMW se band stukkend geskiet,” het hy gesê.
Mbhele sê die vyf het hierna uit hul motor gespring en te voet weggevlug terwyl hulle op die veiligheidswagte losbrand. Hul skote het twee passasiers in ‘n stilstaande Quantum-taxi op die hoek van Breë- en Lovedaystrate getref.
“Daarna het die groep ‘n wit Nissan Tiida gekaap en van die toneel af weggejaag,” sê Mbhele.
Die motor is later in Turffontein teruggevind.
“Die beseerdes, ‘n man en ‘n vrou, is op die toneel behandel, maar die vou is hospitaal toe geneem met ‘n wond in die nek,” sê Mbhele.
“Die veiligheidswagte het die groep se motor agternagesit toe hulle nie wou stilhou in die aangesig van aankomende verkeer nie,” sê Mbhele.
Volgens hom is die polisie na die misdadigers op soek. – Sapa