Onderhoud met Dan Roodt oor ‘Raiders of the lost Empire’

Praag het ‘n onderhoud met dr. Dan Roodt gevoer oor sy jongste eboek-essay van 27 000 woorde, Raiders of the lost Empire.

Praag: Vanwaar die titel en waarom dit in Engels skryf?

Dan Roodt: Die titel is ontleen aan die film van Steven Spielberg, Raiders of the lost ark, waarna ek so in die verbygaande verwys. Dis vir my ‘n ewe belaglike en vergesogte verhaal as dié van die nuwe Suid-Afrika, met dié verskil dat syne fiksie is en ons s’n ‘n aaklige werklikheid. My vorige essay, Scourge of the ANC, het taamlik goed verkoop en daarom het ek gedink dis tyd om dit met iets in Engels op te volg. Ook poog ek om ‘n debat ook na die Engelse media in Suid-Afrika te laat uitkring en ongelukkig ignoreer hulle die meeste publikasies in Afrikaans. Dan is daar nog ‘n taamlike internasionale gehoor ook wat ek probeer bereik, in die VSA, VK, Swede en elders.

Praag: Sal die teks in Afrikaans ook vertaal word?

DR: Ek wil graag! Ek het reeds die eerste 1800 woorde vertaal wat hier in Afrikaans gepubliseer is. Dit sal my so drie tot vier dae neem om te vertaal en tans het egter regtig nie die tyd nie, maar dit is op my lysie. Ek vind dit nogal verrykend om tussen verskillende tale te werk, selfs Engels, want daar is altyd dinge wat mens in jou eie taal moet herskep en wat sodoende ook Afrikaans verryk. Hoewel ek dit natuurlik nie kan verdra dat Engels so in ons kele afgedruk word in Suid-Afrika nie. Intussen het ek ook weer ‘n idee of twee bygekry en dalk sal ek dit effens langer en uitvoeriger in Afrikaans verwerk. Dis in elk geval ‘n onderwerp wat so te sê onuitputlik is.

Praag: Dis ook ‘n tema van die boek, nie waar nie? Verengelsing en die oorheersing van kulturele marxisme van Britse en Amerikaanse oorsprong?

Raidersblad2DR: Ja. Maar ek beklemtoon ook hoe kitsch en kunsmatig ons hele werklikheid is. Ons plaaslike Engelse en veral die Johannesburgse elite aan die universiteite en die media, boots alles van oorsee klakkeloos na. In die teks verskyn daar ‘n mooi aanhaling uit Nietzsche, wat uit Also sprach Zarathustra kom. Ek het dit in Kaufmann se Engelse vertaling gevind, maar ek het dit ook in Duits hier:

“Ihr habt den Weg vom Wurme zum Menschen gemacht, und vieles ist in euch noch Wurm. Einst wart ihr Affen, und auch jetzt noch ist der Mensch mehr Affe, als irgend ein Affe.”

Overgezet synde: “U het die pad van wurm tot mens geloop, en heelwat in u is nog wurm. Eers was u aap, en ook nou nog is die mens steeds meer aap as enige aap.”

Engelsheid in Suid-Afrika, veral die radikale en polities korrekte Engelsheid wat ons tans beleef, is vir my sinoniem met na-apery, nabootsing, ersatz.

Praag: U verwys na Sol Kerzner, Anneline Kriel en Sun City, asook die Palace of the Lost City daar…

DR: Presies. Dis nie heeltemal oorspronklik nie, hoewel ek het nog altyd gedink het dat Sol Kerzner die vader van kitsch, spesifiek Afro-kitsch, in Suid-Afrika is. Daarom was ek nogal verras deur RW Johnson se opmerkings in South Africa’s Brave New World oor Kerzner en natuurlik sy stelling dat ons land ‘n “reusebantoestan” geword het. Ek noem dit nie in my boek nie, maar Johnson meen ook dat al die korrupte transaksies rondom casino’s die eintlik oorsprong van SEB (swartekonomiesebemagtiging) was. Die hele begrip van ‘n “verlore stad” is egter vir my ter sake, want wesentlik gaan dit oor Engelse Suid-Afrika wat hul deel voel van ‘n “verlore ryk”, die Britse Ryk. En natuurlik die herlewing van die Sap-stroming binne Afrikanergeledere wat daardie bewondering vir Engeland deel. FW de Klerk, byvoorbeeld, se pa was ‘n Nat-minister, maar hy is oombliklik bekeer tot ‘n Sap en het sedertdien nie opgehou om een te wees nie.

Praag: Die verhaal van die “One nation, one beer” is baie amusant. Ons het seker almal die advertensies vir Castle Lager gesien, maar nooit besef dis so polities gelade nie. Hoe het u daarop afgekom?

DR: Ek het mos verlede jaar so ‘n effense polemiek met Sarah Britten gehad, wat ook in die Mail & Guardian skryf en taamlik aktief op Twitter is. Ek was vaagweg daarvan bewus dat daar ‘n proefskrif by Wits oor die “One nation, one beer”-veldtog van SABMiller by Wits geskryf is en toe ontdek ek onlangs dat dit wel deur Sarah Britten ingehandig is. Sy is dus eintlik doktor Sarah Britten, anders as Pallo Jordan… haha.

Praag: Anders as Pallo Jordan… wat nou soveel simpatie kry. Maar die regering gaan mos nou sorg dat ons ‘n 100 000 PhD’s in Suid-Afrika kry, dus maak een minder seker nie soveel saak nie. En toe, toe lees u die proefskrif van Sarah Britten?

DR: Ja, inderdaad! En toe besef ek, my wêreld, die nuwe Suid-Afrikaanse identiteit is nog selfs méér kunsmatig as wat ek op my eentjie gedink het. Joe Slovo, die Lithaus gebore kommunis het die een-nasie-idee uitgedink en die wêreld se tweede grootste bierfirma, SABMiller, het dit met sy reusereklamebegroting aan ons bemark. Dít noem ek ook nie in my teks nie, maar blykbaar beskik SABMiller oor die grootste reklamebegroting in die land. Dit staan in Britten se proefskrif.

Praag: Dus het ons Sol Kerzner se Lost City en die kultuur van kitsch en casino’s wat van die hele land ‘n reusetuisland gemaak het, tesame met die Castle Lager-nasie!

DR: Dis presies waaroor dit gaan. Maar ek beklemtoon ook nogal die anti-Afrikaanse, Boerehaat-element by dit alles. Moenie vergeet nie: SA Brouerye was die eerste maatskappy wat van Afrikaans op die bierblikke ontslae geraak het, kort ná 1994. Ek onthou ek het nog ‘n brief aan Beeld geskryf waarin ek daarteen beswaar gemaak het, toe sê mense vir my: “Ag, wat maak dit saak?” Maar van die bierblik het ons gevorder tot nou waar Afrikaans binnekort van elke universiteit ook “verwyder” gaan word. Dat daar egter ‘n groter plan agter dít alles was, is ook gewis.

Praag: En Cromwell, waar hy pas hy in?

DR: Ek onthou eenslag toe die Franse skrywer en filosoof, Régis Debray, hier was – so ‘n dekade of wat gelede – het ons nogal baie lekker gesels en hy het toe aan my gesê: Nêrens het ‘n Angel-Saksiese land hom nog oorgegee aan ‘n totalitêre stelsel soos fascisme of kommunisme nie. Dit het my nogal aan die dink gesit. Toe besef ek dat Suid-Afrika eintlik so ‘n land is, want hier by ons sien ons hoe die kommunisme sienderoë heringestel word, met die onderdrukking van ons taal, rassewette teen blankes (terwyl ons geen tuislandjie of Lost City het om heen te gaan nie), asook die geweld soos by plaasmoorde, ens. Maar terwyl ek toe so skryf, dink ek skielik aan Cromwell, wat ook so ‘n fanatiese, onverdraagsame, oorlugsugtige Engelse leier was. Met dié verskil: Wat hy “sonde” genoem het, heet by ons “rassisme”.

Praag: Kan Suid-Afrika se beheptheid met “rassisme” regtig na Claudia Braude se verslag teruggevoer word? Het almal nie al daarvan vergeet nie?

DR: Miskien het almal van Claudia Braude se verslag vergeet, maar ek gaan bietjie daarop in in my essay. Die Menseregtekommissie is nog steeds aktief in hul aanslae op blankes wat hulle kwansuis aan “rassisme” sou skuldig maak en die hele begrip het so dominant geword dat niks anders meer saak maak nie. Ek dink nie Claudia Braude was self daarvoor verantwoordelik nie, maar tog was haar verslag vir my die eerste simptoom van “anti-rassistiese” en anti-blanke fanatisme wat aanstons die dominante ideologie of diskoers in Suid-Afrika sou word. Kyk maar na Russel Botman of Jonathan Jansen: hulle is eintlik oor maar na-apers van Claudia Braude met haar begrip van wydverspreide en selfs subliminale rassisme.

Praag: Gaan Engelssprekendes nie aanstoot neem nie? Want plek-plek is dit maar taamlik krities oor hulle, asook die invloed van Engelssprekende Jode in Suid-Afrika.

DR: Kyk, ek sê niks oor Jode of Engelse wat hulle nie self sê nie. Daardie aanhaling uit Nadine Gordimer waar sy oor haar Joodse ouers en haar gevoel van onbehae in Suid-Afrika, wat so ver van Engeland af is, praat, kom net so uit een van haar boeke. Afrikaners moet egter dié dinge verstaan, want uiteindelik spruit die geweld in ons land nie uit ‘n wit-swart-konflik nie, maar uit die Engelse identiteitskrisis, wat nog steeds met ons is. Hulle neem ons daarvoor kwalik dat Suid-Afrika nié Engeland is nie, dat swartes nié Engelse is nie, ens. Ek dink hulle meen dis apartheid wat veroorsaak dat swartes anders as Engelse optree! Dit sal egter goed wees as ons bietjie oor dié dinge kan begin praat, want tot dusver moes ons net hoor hoe sleg en rassisties Afrikaners is.

Praag: Iewers in die teks noem u dat ‘n Brit eenkeer aan u gesê het dat ons Afrikaners verdien om deur swartes uitgemoor te word.

DR: Ja, en net vanoggend ontdek ek ‘n uitspraak van die onderleidster van die Arbeidersparty in Brittanje, Harriet Harman, wat presies dieselfde gesê het! Dis iets wat ons moet besef: Brittanje en die hele Angel-Saksiese wêreldryk gee geen snars om wat van ons word of indien al drie miljoen Afrikaners hier uitgemoor word nie. Die Engelse identiteit, omdat dit so nou met kulturele marxisme, anti-Europese en anti-Afrikaanse chauvinisme verweef is, is baie gevaarlik. Soos Paul Craig Roberts gesê het: “Die Sowjetunie bestaan nog. Dit het net Londen en Washington toe verskuif.” Terwyl die o so Engelse Suid-Afrika natuurlik ver heen op die pad van kommunisme, kollektiewe landbou, sosiogeniëring, en dergelike, verkeer.

Praag: ‘n Engelsman vanuit die Kaap het getwiet dat u nie meer as drie boeke gaan verkoop nie…

DR: Haha, ja! Ek seg toe vir hom hy moet die boek lees, want dis onder andere vir mense soos hy bedoel. Sover ek kon sien, het hy nie meer as 100 volgelinge op Twitter nie, en sedert die eboek oor die naweek vrygstel is, het daar beslis al meer as drie verkoop.

Dan Roodt-volgelinge op Twitter, afgelope 3 maande
Dan Roodt-volgelinge op Twitter, afgelope 3 maande

Praag: Gepraat van Twitter, u het verlede week die 10 000-kerf op Twitter verbygesteek, wat volgelinge betref. En u ontvang nou nie eintlik hope gunstige publisiteit van die hoofstroommedia, wat in hul spookagtige, verlore Britse ryk vasgevang is nie. Dis nogal merkwaardig! Hoe verklaar u u opgang op sosiale media, veral Twitter?

DR: Oor die algemeen probeer ek almal op Twitter antwoord wat iets vir my te sê het en dan word al die Praag-artikels ook daarheen getwiet, dus verklaar dit die groei in my Twitter-rekening, dink ek. Aan die ander kant, en ons het dit al met al die debakels rondom Steve Hofmeyr gesien: die speelveld is nou baie meer gelyk tussen die individu en die magtige hoofstroommedia… Steve beskik oor 110 000 volgelinge op Twitter, meer as Beeld, Rapport of enige ander Nasperskoerant.

Praag: Die mondstukke van die verlore ryk?

DR: Presies, ja. Aan die einde sê ek mos rekenaarspeletjies behoort nie meer Nazi-zombies in te hê nie, maar Tommy-zombies.

Praag: Waar kan mense die eboek koop?

DR: Dis beskikbaar op praag.org, asook waarskynlik van vandag of môre af by Amazon.com as ‘n Kindle-boek. Let net daarop dat dit direk by Praag $3 of R30 kos en by Amazon $4,99 omdat hulle ook hul pond vleis eis. In elk geval sal jy dit ook vanaf Praag op jou Kindle of enige ander toestel kan lees. Met PayPal werk dit baie maklik en outomaties, terwyl jy per kredietkaart of elektroniese oorbetaling net ‘n epos moet stuur. Die beginsel is egter dieselfde, want jy sal die eboek in jou epos ontvang. Van daar af kan jy dit op jou Kindle, iPad, Android-tablet, selfoon of wat ook al, laai. ‘n Mens kan ook met die Firefox-blaaier en die Epubreader-inprop ‘n Epub op jou rekenaar lees.

Lees ‘n uittreksel van 3200 woorde hier.

Nuwe eboek deur Dan Roodt beskikbaar

Die nuwe eboek-opstel deur Dan Roodt in Engels, Raiders of the lost Empire: South Africa’s ‘English identity, waarvan daar verlede Sondag ‘n uittreksel in Afrikaans verskyn het, is nou beskikbaar teen slegs R30 of $3 via PayPal op praag.org.

Die boek beslaan ongeveer 27 500 woorde, wat gelykstaande is aan 80 tot 100 gedrukte bladsye. Lees ‘n langer uittreksel in Engels hier.

Raidersblad2‘n Onderhoud met die skrywer oor die boek sal binnekort hier verskyn.

Só lyk die inhoudsopgawe van die boek:

Table of Contents

  • From Vanuatu ‘our’ flag and penchant for imitation
  • The importance of being English (with an apology to Oscar Wilde)
  • ‘One nation, one beer’
  • The Sovietization of South African English
  • The black hole of identity
  • A new morality, or Cromwell’s curse
  • ‘We are the world’, and the consequences thereof
  • Conclusion: the raw Englishman and the cooked
  • Bibliography

Bodem II, 21: Die motorfietsbobbejaan

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 20.

Hoe is dit dan dat ons om die reghoekige gate staan en na die lang liggame daarin kyk en genoop voel om ʼn goeie verslag van die lewe, en soms dood, van die afgestorwene te gee? Is dit ons manier om desperaat ʼn kontrak te probeer vestig, sodat wanneer dit ons is wat in die laaste loopgraaf lê, ons so aangeprys sal word, dat dit ons oorgang na die doderyk meer sussend sal maak?

Dit was maklik om die verdrag gestand te hou met Tabitha – sy het goed gelewe en dapper gesterf. Wat ook al die gehalte van Dermot se bydrae in die lewe, sy laaste optrede en lafhartige sterwe het dit doodgetrek. Die mense om sy graf sou hom altyd onthou as die een wat gevlug en geval het. Selfs Reginald, wie se spraak kleurvoller en driftiger deur sy huldeblyk aan Tabitha geword het, moes diep grawe vir mooi knipsels uit die lewe van Dermot.

“Eintlik was hy ʼn timid mannetjie,” het hy stroef gesê. “Nie eintlik security guard material nie, sou ek sê. Ma’ hy’t ʼn relative gehad by head office, en beggars can’t be choosers is mos wat hulle sê. Sy secret ambition was om DJ te wees, eintlik nogals strange vir ʼn introvert soos Dermot, ma’ in ʼn perfect world, sou hy da’ oppie stage gewees het, besig om disks te spin. Sy family sal hom miss, arme Dermot… poor chappy.”

Dermot wou ʼn platejoggie wees. Dermot was ʼn sekuriteitswag. Dermot het weggehardloop. Dermot is in die agterkop geskiet. Dermot, arme jong donner. Kom ons beweeg aan. Ons het skuifelvoetjie versit na die laaste graf, die langste reghoek in die aarde waarin Solly se
liggaam toegedraai was in ʼn grys kombers. Die motorfietsers se stroefheid het diep en stil geword. Dit sou soveel makliker en selfs redeliker gewees het om maar net die grawe wat regop in die sandboggel gesteek het te vat en die gat op te vul sodat die letsel in die aarde kon begin heel, sodat die liggaam in sy elemente kon verdeel en die koolstof van Solly die koolstof van die Kaapse bodem kon aanvul. Maar daar was dinge om te sê, mooi woorde oor Solly, nie vir Solly nie, dink ek; vir ons, sodat ons elkeen die versugting kon hê van ʼn graf waarrondom mense staan en mooi dinge oor ons sê.

Ek, Joachim en Micki het hom nie juis geken nie; Reginald nog minder, so ons moes vir sy
motorfietskamerade wag. Ylbaard was duidelik hulle woordvoerder, maar vir eers bly hy stil en
niemand praat nie.

Uiteindelik kug Ylbaard, roggel en rasper aan die slym in sy keel. Hy lig sy kop en die bries roer in die rooi tentakels op sy ken. Hy sluit sy oë vir ʼn oomblik asof hy die woorde van ʼn gedig in sy kop repeteer en die son skyn op sy gesig. Dan kantel sy kop vorentoe en sy ooglede trek oop.

“Moer,” sê hy gewigtig. “Moer. Ek wil nie hier wees nie; nie hier langs ʼn gat in die grond met Solly daarin nie. Dit voel vir my asof dit nie waar is nie, asof hy vir ons ʼn poets bak. Dit voel vir my as ek opkyk sal ek hom daar sien, by sy Groot Fiets, sy boude op die saal maar sy bene dié kant, voor hom, staan-sit hy so. Ek het hom tienduisend keer so gesien, skyf op die lippe, branna in ʼn beker, dáái beker van hom, in die hand.

“Hy was ʼn eenkantmens, was Solly, selfs in die Sunriders. Maar hy was altyd deel van alles wat ons gedoen het, veral as daar stront gestook is.

“Ek het…” Ylbaard se stem verhees tot onhoorbaarheid. Hy trek diep, sidderend aan asem en
probeer weer. “Ek het dié foto in sy beursie gekry.”

Hy hou ʼn gelamineerde, dowwe volkleurfoto op.

“Shortcut,” sê hy.

Daar is ʼn beroering van verbasing onder die motorfietsers en hulle leun in die rigting van die foto.

“Shortcut,” beaam Lance.

“Shortcut!” bevestig Kip.

Ek kyk na die foto en is self verras. Dit is van ʼn bobbejaan op ʼn motorfiets, ʼn bonkige ou Kawasaki Z1100 op sy staander. Die primaat sit bedrewe op die saal, een arm reguit voor hom, vingers geklem om die handvatsel en die ander hand wys hy in die rigting van die kamera, vuis gebal met die middelvinger parmantig, blatant regop in die universele “vatjouweg”-gebaar, terwyl die bobbejaan uitdagend en slu oor dit na sy gehoor korrel.

“Die Sunriders hier weet alles van Shortcut af. Dis die bob’jaan se naam. Maar ek gaan die storie van Solly en Shortcut vertel vir die ander.”

Die ander is ek, Joachim, Micki, Boeta die reus en Reginald.

“Solly het op ʼn kleinhoewe in die Langkloof gebly. Ons het hom net gesien as die klub gaan ry het, breakfast runs, rallies, toy runs, so aan. Hy was getroud, ʼn paar keer, en het ʼn kind of twee by elke vrou gehad. Sy plekkie het ʼn boord vrugtebome gehad en dis hoe Solly geld gemaak het. Elke somer het hy appelkoos- en perskerolle gemaak en aan die plaasstalletjies en groentewinkels verkoop. En die res van die jaar het hy aan sy motorfietse gewerk.

“Hy het vandat ek hom ken net twee fietse gehad, twee Kawasakis, sy elfhonderd wat hy sy ‘Klein Fiets’ genoem het en ʼn 1300 wat sy ‘Groot Fiets’ was. Die twee het nooit op dieselfde tyd geloop nie. Elke jaar het hy een van hulle uitmekaar gehaal, boute en blaaie tot op die laaste moertjie, skroewe en waster. Dan het hy hom stukkie vir stukkie weer aanmekaar gesit totdat alles perfek was. Die oomblik wat die ‘fiets loop, het hy ʼn draai gaan ry en wanneer hy terugkom, begin hy die ander een uitmekaar haal.

“Eendag, as ek reg onthou het ons Paternoster toe gery, of dit kan die slag wees wat ons Williston toe is, daag hy met sy Klein Fiets op en by hom het hy ʼn bababobbejaan. Shortcut. Dit was net nadat sy tweede vrou hom gelos het.

“Solly en Shortcut het mekaar verstaan. Shortcut was eers baie oulik, so ʼn nuuskierige klongetjie, maar soos hy ouer geword het, het hy ʼn bliksem geword. As Solly en Shortcut naby was, het jy gesorg jou goed is mooi weggesit want hy het geleef om te steel en as hy eers in jou goed was, was alles stukkend of rondgestrooi of stukkend.

“Een van sy dinge was om honde te byt. As daar honde naby was, moes ons hom goed in die oog hou, want netnou-netnou sit die kak wit. En hy was bliksems skelm daarmee. As daar ʼn hond naby is, eers ignoreer hy hom soos ʼn stopstraat. Ou Shortcut sal homself eenkant hou en maak asof hy gʼn brak sien nie. Hy sal homself besig hou met die soek van goggas onder klippe of stompe, of homself krap en vlooie soek of sommer net sit en balbak, sy oë toe, maar nie heeltemal toe nie… totdat die hond naby genoeg is, en dan waai die hare. Dis ʼn geskree soos ʼn mal vark, en ʼn gebyt en ʼn gestoei en ʼn aanganery, totdat die hond lê of tjank-tjank daar weg is. Dan boggom Shortcut en hy het hierdie grinnik op sy gesig, baie tevrede met homself, soos ʼn standerdsessie wat sy maatjie se ma sonder klere gesien het.

“Vir, ek weet nie, vier, vyf jaar was Shortcut altyd saam met ons Sunriders as ons gaan ry het. Die moeilikheid wat hy gemaak het! Hoe groter hy geword het, hoe kwaaier het hy geword. Dis net Solly wat hom regtig kon hanteer as hy moeilik was, en dan het hy dit met sy sambok gedoen. Shortcut was skytbang vir die sambok want as Solly hom gebliksem het, het hy hom geblíksem. En dan agterna, dan sit hulle styf teen mekaar en Shortcut is so mak soos ʼn lammetjie.

“Shortcut het net een baas gehad. As ons gery het, het hy agter Solly gesit en vasgehou, maar vas-vas, want hy het eenkeer afgebliksem.

“Dit maak nie saak hoeveel ‘fietse daar was nie, vyf, tien, vyftig, hondered, Shortcut het hom nie aan een ander een gesteur nie. Hy sal daar eenkant loop en peuter, dan skop die manne die ysters aan die brand. Die hele aarde bewe naderhand van ‘fietse wat raas, maar Shortcut is min gespin… totdat Solly sy Kwacker opstart, enige een, die Groot Fiets of die Klein Fiets, dan is dit soos turboweerlig en Shortcut sit agterop.

“Naderhand het Shortcut ʼn probleem geword. Van kleins af het hy gesuip. Die manne het gou geleer om vir hom ʼn dop te gooi. Jy kon dit vir hom so in die bottel aangee of in ʼn beker en hy drink vir hom soos asof hy die vliegste van kroegvlieë is. Niemand het ooit tuiser agter ʼn Black Label-bottel of ʼn Klip-en-Coke-glas gelyk nie. Die manne het natuurlik te ver gegaan en dan word Shortcut dronk soos ʼn lord, en eerlikwaar, dan was hy éérs snaaks. Daar is niks snaakser as ʼn dronk bobbejaan op ʼn motorfiets-rally nie.

“Die moeilikheid is, die volgende dag is hy siek, dan as hy agter Solly ry, bekots en beskyt hy hulle altwee én die ‘fiets waarop hulle ry.

“Toe eendag kom Solly sonder Shortcut by ʼn breakfast run aan. Al wat hy wou sê is dat Shortcut dood is. Wou nooit oor hom praat nie. Eers baie jare later het hy, toe hy goed gesuip was, my vertel wat gebeur het. Hy het geweet hulle kan nie so aanhou nie. As die manne en Shortcut bymekaar is, maak hulle hom suip en dan mors hy en is hy bakleierig. So, na een rally, een nag in die Langkloof op sy plot, gee Solly vir Shortcut drank en laat hom suip tot hy poepdronk was, en toe die bob’jaan uitpaas… toe slaan hy hom met ʼn vierpondhamer dood.

“En nou begrawe ons vir Solly. Ek kyk na hierdie foto en ek weet dat Solly se beste paar jaar dáárdie jare was saam met Shortcut. Ons het hom nooit voor dit en nooit ná dit so gelukkig gesien nie. Dit was sy goue jare. Maar toe moet hy kies, kies tussen ons en die bobbejaan. En toe slaan hy hom dood.

“Hierdie is nie ʼn goeie tyd vir ons nie. Die wêreld het mal geword. Nie een van ons weet wat met ons gaan gebeur nie – miskien weet die kommandant,” en hy knik in Joachim se rigting, “- maar ons ander weet nie. Ek weet net dít, ek wens Solly was hier, Solly en Shortcut saam. Dit sou alles makliker gemaak het.”

Die motorfietsers se skouers hang, hulle gesigte trek pynplooie deur al die herinneringe en die
strakheid van die werklikheid. Vir eers sê niemand iets nie.

“Solly was nie eintlik ʼn musiekou nie,” gaan Ylbaard dan voort. “Maar daar was een song wat uit sy weermagdae kom en hy het altyd gesê dit moet op sy begrafnis speel.”

Hy knik vir Kip wat ʼn musiekspeler by hom het. Die motorfietser haal diep asem en druk die
“speel”-knoppie. Nie een van ons ander was voorberei op wat uit die luidsprekers galm nie. Dit is ʼn tagtigsliedjie, Pierre de Charmoy met sy heserige stem wat hy in die nasale holtes masker soos Neil Diamond en hy sing: “Moments shared with you are in a dream… How I’d like to have you here right now, to share my feelings and to reason why, live on!”

Ons is nog meer verbyster toe die motorfietsers in alle stemme van die noot af raserig begin
saamsing: “Live on!”

Terwyl hulle sing haal Ylbaard ʼn geduikte, goedgebruikte blikbeker uit sy sak en Lance skink dit
plegtig vol goedkoop brandewyn en hulle sing nog steeds reeds nadat die opname tot ʼn einde
gekom het, en terwyl hulle die koortjie vir die sesde keer herhaal – “Live on!” – slinger Ylbaard
die drank in die graf in sodat dit in ʼn lang ry druppelplasse oor die uitgestrekte liggaam onder die
kombers val en donker kolle in die dik, grys weefstof maak.

Solly en Shortcut. Geen motorfietser en bobbejaan is ooit plegtiger gehuldig nie. Hierdie moes die eerste begrafnis in die geskiedenis gewees het waar die teraardebestelling begelei is met Pierre de Charmoy en brandewyn. Maar uit sulke opregte eenvoud kan kosbare tradisies ontstaan, en tot vandag toe, wanneer ons ʼn makker in die reghoekige gat uitlê, sing ons “Live on!” en gooi ons brandewyn in die graf.

Dis maar net hoe ons dit doen.

Daarna het ons die gate met die grond gevul en toe aangegaan met die uitputtende werk van
oorlewing.

(word vervolg)

Bodem II, 20: Die langgate

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 19.

Nie een van ons het regtig geweet wat die protokol vir ʼn tuisgemaakte begrafnis is nie. Uiteindelik het ons maar, dink ek, dat Hollywood en goedkoop literatuur ons inlig. Ons het by die grafte gestaan en een vir een die liggame, toegedraai in seil, in die langgate laat insak en toe het dié wat die oorledenes geken het, mooi dinge oor hulle gesê. Dit het beteken dat Reginald die meeste aan die woord was, want hy het uiteraard twee kollegas verloor.

“Tabitha Paulson was ʼn gentle soul met ʼn strict side,” het hy gesê.

bodemIIDie plegstatige aard van die geleentheid het hom blykbaar laat verval in Kaaps. Ek het Joachim se frons opgemerk en nog altyd agterna gewonder of dit bygedra het tot die besluit wat hy later in verband met Reginald sou neem.

“Sy was ʼn kerkmeisie, ʼn pentacostal, in die choir gesing en almal daai dinge, ʼn stem so soet soos die soetste, soetste soetmoskonfyt. Haar secret ambition was om ʼn sous chef te gewees het by een van die groot hotelle. Sy het daai courses en alles gedoen, after hours. Ons het almal gebenefit want óf sy bring vir ons van haar petit fours op ʼn Maandag, of ons kry quiche of oxtail of whatever sy mee ge-experiment het.

“Sy was net ʼn nice girl, a genuinely nice person, en alles. Maar jy kon haar ook trust om haar job te doen, en laasnag het sy haar job gedoen, dit weet ons, almal van ons hier by haar final resting place. Toe die vyand ons defences gebreach het, waar was sy? Da’ langs ons, shoulder to shoulder, met haar paintball gun. En dit was crazy, crazy, jy weet? Want waar sien jy nou dat ʼn paar security guards met paintball guns moet contend met die satanic horde en hulle se firearms? Ma’ sy’t’ie gehesitate ‘ie. Sy’t haar job gedoen.”

“Ah, ah, ahhh!” het iemand oorkant my gekreun en ek het opgekyk en kon nog steeds nie gewoond raak aan wat ek gesien het nie.

Boeta Ericson het in die nag verskyn soos ʼn gesant uit ʼn ander wêreld. Hy het dwarsdeur die geveg in ʼn stoorkamer geslaap, goed gewierook met die beste boom in die Kaap en gemarineer met Olof Bergh. Hy was die vierde wag waarvan die ander drie in die kolking van die gebeure vergeet het. Hy het doodluiters in die kantoor waar ons na die slag ons wonde gelek en probeer sin maak het van die kronkels van die nag se gebeure, ingeskuifel, gegaap, sy ribbes gekrap en die vaak uit sy gesig gevee. Hy het die atmosfeer besnuif en gepraat:

“Wat eet ons?” het hy gevra.

Vir die gewone mens is dit onmoontlik om ʼn groot verskyning te maak, babelas, krappend, snuiwend en geklee in slegs ʼn kortpyponderbroek. Maar vir Boeta Ericson was dit nie ʼn prestasie nie. Hy is groot, sien, nie soos in die gewone “groot”-kategorie nie; groot soos mense-draai-in-die-straat-om-en-kyk groot, digby 2,1 meter op sy kaalvoetsole; groot maar in presiese proporsie met breë skouers, nou heupe en lang bene, alles onder ʼn gespierde nek en ʼn aandagrowende gesig met ʼn volbaard en geelrooi hare wat agteroor in dik deinings tot net bo sy skouers val. Hy is ʼn plakkaatmodel van ʼn Hollywood-Viking. Kleur sy hare swart en hy kon ʼn ekstra gewees het op die stel van “300” as een van Koning Leonidas se Spartane.

Nie een van ons het onmiddellik geantwoord nie, nie ek of Lance of Ninja wat teen die oorkantste manier ineengesak gesit het weens uitputting nie; nie Micki of Joachim wat by die toonbank waarop Tabitha uitgestrek was, gesit het nie; nie een van die ander motorfietsers of Reginald die oorblywende wag nie.

Ooglopend onbewus van die beroering wat sy verskyning veroorsaak het, het hy weer diep geruik-ruik.

“Kos,” het hy verklaar.

“Ûhm, pap en bredie,” het Joachim gesê en na die tafel met die twee potte op beduie. “Help jouself.”

“Moerse!” het die groot jongman gesê. “Moerse.”

Die slagveld maak dors, maar nie noodwendig honger nie en daar was verbasend baie kos oor. Boeta het die pap in ʼn indrukwekkende hoë hoop op ʼn plastiekbord geskep en dit toe bedek met die dik, rooi bredie. Dis eers toe hy begin rondkyk vir ʼn sitplek wat hy die liggaam op die toonbank gesien het.

“Dit Tabitha?” het hy gevra. “Hoekom lê sy daar? So?”

“Sy’s geskiet,” het Reginald gesê.

“Rêrig?” Hy het rubbernekkerig nader gestaan terwyl hy die eerste groot skeppe kos in sy mond geskopgraaf het. “Hoekom?”

“Hier was mense,” sê Reginald. “Hulle wou ons roof. Hierdie menere het ons gehelp.”

“Woes. Woes.

“Gaan sy orraait wees?”

“Nie soos ons dink nie. Sy gaan gaan.”

“Waarheen?”

“Weg, jy weet… sy sterf.”

“Woes. Sjô. Woes.”

Boeta het nie geweet hoe om na dié nuus op te tree nie en het rondgekyk na die res en hulle stemmigheid gesien. Die ander was bloot te moeg om emosioneel te wees, te verwilder en innerlik te besig om die gebeure van die nag in hulle gedagtes te rangskik. Daarom het Boeta maar net groot skeppe kos in sy mond gestoot en in gespierde kieste gekou.

Ek ken Boeta Ericson dus van Nag Een af en ek het nog nooit iemand anders teëgekom wat sy bui so geredelik kon instem op die atmosfeer van die heersende situasie nie. As daar gelag moes word het hy geskater, as daar geween mos word, het hy hartlik getjank, as die algemene bui ʼn ontspanne een was, het hy behaaglik versmelt. Ek dink nie hy het in sy lewe ʼn oorspronklike gedagte gehad nie en hy is op ander aangewese om te weet wat in sy gemoed moet aangaan. Solank as wat hy weet wat die regte emosie vir die geleentheid is, is hy die meester van hulle almal. Daar is net een gevoel wat totaal aan hom onbekend is: Boeta Ericson weet nie wat vrees beteken of hoe dit voel nie.

“Is ek reg as ek sê,” wou Joachim weet en ek kon sien dat die gedaante hom gefassineer het, “dat jy dwarsdeur alles geslaap het. Ek bedoel, hier was ʼn opgeskote veldslag meters van jou af, met kleingeweervuur, botsings, hand-tot-handgevegte en gille. En jy het die hele tyd geslaap?”

“Ja,” het Boeta met sy mond vol kos gesê, gesnorklag en toe gefrons. “As ek slaap… slaap ek.”

Boeta Ericson het in sy gekreukelde blou sekuriteitswaguniform by die grafte gestaan en snik tydens Reginald se huldeblyk aan Tabitha.

“Net voordat sy finally gefade het,” het Reginald gesê, “het Tabitha opgekyk na my.

‘Reggie,’ het sy gesê, ‘Reggie, toe ek anderdag werk toe gekom het, was dit die ou  wêreld wat ek geken het. Nou is dit ʼn nuwe een. Reggie, ek hou nie van hierdie nuwe een nie. Ek resign.’

“En toe raak sy net weg.”

In die glansende, erbarmlike sonskyn van die dag het die groot druppels uit die hoeke van Boeta Ericson se toegeknypde oë kronkelpaadjies in sy geel baard ingeloop.

 (Lees vervolgens Bodem, boek II, episode 21.)

Bodem II, 19: Die uniform

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 18.

Die weer is ʼn omgewing se grimering en as daar ooit ʼn bewys was van die natuur se ongeërgdheid oor die lotgevalle van die mens, is dit ten toon gestel dáárdie dag ná die verskriklike Nag Een toe die Chaos in Kaapstad opgedaag het, want dit moes ʼn sombere dag gewees het, vol nukkerige windvlae, skerpkoue reëndruppels en vaal miswolke. Dit moes begrafnisweer gewees het sodat roubeklaers in dik, donker klere nat aan die buitekant nader aan mekaar sou staan by die langgate in die aarde.

bodemIIMaar nee, die dag het opgedaag in volle songlorie, soos ʼn glinstertandvaudevillester wat met ʼn uitbundige “ta-DAA!” oor die verhoog samba. Wit pofferwolke in ʼn helderblou lug, windloos en geurig, die volmaakte herfsdag in die Kaap.

Ons het die drie grafte netjies in ʼn ry gespasieer in die Noordoostelike hoek van die terrein in die skaduwee van ʼn vyftal bloekombome wat in ʼn halfmaan gestaan het. Daar het ons ons drie gesneuweldes begrawe en soveel as moontlike seremoniële tyd aan al drie afgestaan.

Aan die linkerkant is die oorskot van Dermot, die wag, in die aarde gesit. Ons het hom buite die hek gevind waar hy geval het. Dit was Joachim wat gedemp opgemerk het dat die groot vormlose plas bloed waarin die liggaam gelê het, ʼn aanduiding was dat Dermot nog ʼn rukkie geleef het nadat hy getref is.

“Natuurlik kan ons nie sê of hy by sy bewussyn was, al dan nie,” het Joachim gesê. “Ons kan eenvoudig nie weet nie.”

“Nou watse verskil  maak dit?” het Micki gevra. “Of hy bewusteloos daar gelê het totdat hy uitgebloei het en of hy opslag dood is, watse verskil maak dit?”

“Geen verskil nie. Geen verskil hoegenaamd nie.”

“Nou hoekom staan ons daaroor en wonder? Dit help nie, help net mooi niks.”

Maar detail was en is steeds vir Hans Joachim Marseilles Bekker belangrik, net soos wat dit vir hom is om eerlik oor bevindinge te wees. As jy weet wat die feite is, en jy is dapper genoeg om eerlik daaroor te wees, dan kan jy begin om ʼn greep op ʼn situasie te kry. Ek het hierdie benadering van hom in ʼn duisend gevalle in werking gesien.

Ons het Dermot se liggaam op ʼn stuk plastiekseil gerol en ek, Ninja, Lance en Reginald het elkeen ʼn hoek daarvan geneem en ons het hom tot by sy laaste halte gedra.

Die vier van ons het die reghoekige gate gegrawe, en dit was nie moeilik in die klam, sagte grond nie.

Die begrafnisse was eers in die middag. Ons het eers voorbereidings getref en begin om deur die stooreenhede te gaan, op soek na lewensmiddele. Ek het onder andere klere nodig gehad. My klerevoorraad is met my gesteelde rugsak weg en die klere wat ek aangehad het was gehawend ná die oorlewingsworstelinge van die vorige aand. Ek het in een van die eenhede ʼn laaikas gevind en daarin was onder andere ʼn vlootblou koordfluweelbroek en ʼn paar T-hemde in my grootte en was besig om dit aan te trek toe Reginald met ʼn lys op ʼn knipplank verskyn het.

“Eenheid 101 tot 104. Kliënt Cape Protective Wear.

“Ek dink ons moet daar kyk.”

Die vier stooreenhede van CPW was ons eerste groot skattevonds en ons kon nie ʼn beter een bestel het nie. Vier wonderlike, groot, diep vertrekke vol bokse en bokse netjies opgevoude oorpakke geseël in plastieksakke en nog meer skoendose met enkelhoogte leerveiligheidstewels met staalversterkte punte, benewens veiligheidsbrille, plastiekhardehoede, voorskote, handskoene en oorjasse.

Die oorpakke was eenstukke en almal van dieselfde donkergroen kleur. Tot vandag toe kan ek, as ek konsentreer, die sensasie herleef van die dik weefstof toe ek een aangeglip het. Dit was droog en dig en skoon. Vir die eerste keer sedert ek van die stoep by Le Amici afgetrap het in die nat straat in agter Joachim aan, het ek begin glo dat iets van my menswees behoue gebly het.

Ek het vir my ook ʼn paar swart veiligheidstewels toegeëien. Wat die dag en die dae daarna vir ons ingehou het, kon ek nie met sekerheid sê nie, maar ek was seker dat blinkleeruitgaanskoene nie die regte skoeisel daarvoor was nie.

Die motorfietsers se klere was ewe verweer en hulle het elkeen ʼn soortgelyke stel oorpak-en-stewels as ek ontvang en aangetrek. Ons het dieselfde klere aangehad. Ons was, om presies te wees, onbepland sekerlik, in uniform. Die effek is versterk deur Micki wat iewers ʼn rol swart katoen gekry het en daarmee vir ons elkeen ʼn serp geprakseer het om vir lyfbande te gebruik. Dit is afgerond met swart breërandhoede van seil gemaak, waarvan ons 2 500 in ʼn promosieklerasiebesigheid se eenheid gevind het.

Swart hoed, groen oorpak, swart serp om die middellyf, diepgroen oorpak, swart stewels: Dit het die uniform geword, berug by sommiges, beroemd onder veel meer, van alles wat ons sou word in die komende dae, weke, maande… Die drag van die Maarskalk se Leër.

Hy het self soos ons aangetrek – met enkele verskille: Benewens die serp om sy middellyf het hy nog een diagonaal vanaf sy skouer oor sy borskas gedra en op sy kop – hoe dit behoue gebly het, weet ek nie – was sy operakuil, hoog en glinsterend en nagswart soos ʼn raaf se vlerk. Meer nog as ons uniforms, sou daardie kuil die kenteken van ons broedersbende word. Joachim het deurgaans die waarde van vertoon besef en gebruik. En daar was hy, soos ons en tog ook verhewe. Sy instink om naatloos te wissel van een van ons tot enig in sy soort was een van sy uitstaande eienskappe.

Ylbaard het sorgvuldig nog ʼn stel klere bymekaar gemaak.

“Om te wat te?” wou Lance weet.

“Vir hom, jy weet,” het Ylbaard gesê en skielike trane het sy oë volgeskiet.

“Vir Solly?”

“Ja. Ek sou hom in sy colours wou begrawe,” het hy deur ʼn toe keel gesê. “Maar ons het dit nie hier nie. Ek het gesoek en ek het ʼn suit – ʼn pak klere – gekry. So ʼn bloue. Maar Solly was nie eintlik ʼn pakklere-ou nie, so toe ek hierdie sien…

“Dis orraait, is dit nie?” het hy vir Joachim gevra.

“Dit sal my trots maak,” het Joachim gesê, “trots om dieselfde klere te dra as waarin ons hom gaan groet.”

Die motorfietsers het self die liggaam in die kantoor gaan was, sy lang hare natgesproei en gekam, sy baard netjies geknip, en hom toe aangetrek in kraaknuwe groen oorpak, swart serp, swart stewels.

Peter “Solly” Martins was die eerste van ons broers wat in die uniform begrawe sou word.

Hy was nie die laaste nie. By verre nie die laaste nie.

(Lees vervolgens Bodem, boek II, 20.)

Bodem II, 18: Die teregstelling

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 17.

Man sit op die vloer. Sy rug rus teen die muur, sy knieë is voor hom opgetrek en sy voorarms rus op hulle, die hande hang ondertoe en sy vingers is pap, soos uitgemelkte spene. Hy dra nie skoene nie en het nie ʼn hemp aan nie want die leersole van sy uithangskoene het bros en hard op die teer geklap toe hy die voortvlugtende agterna gesit het, en sy spierwit hemp het omtrent geskyn in die nag. Toe trek hy skoene en hemp uit en rol broekspype op en sit sy vyand in die nuwe reën van die nag agterna op breë voete met vereelte sole. Sy ligte borselhare is donkernat, die kleur van eikehout, en staan in pylpuntjies regop. Hy is so nat dat ʼn oneweredige soom water om sy sitvlak versamel, pienk omdat die reënvog die bloed van sy slagoffer op sy borskas verdun het. Voor sy voete lê ʼn tuisgemaakte kapwapen, ʼn kru lem van ʼn voertuigbladveer gemaak en aan ʼn kort pyp vasgesweis. Sy gemoed is so leeg soos ʼn huis sonder meubels.

bodemIIDis ek wat daar sit, en ek is vol nuwe kennis wat jy nie in boeke kan lees of in lesings kan hoor nie. Ek dink aan Dawid, Koning Dawid van die Bybel. Hy was die Here se Generaal, God se Koning, maar hy is nie toegelaat om die tempel te bou nie weens die bloed aan sy hande. Hoe kan dit wees? Hy het weinig verkeerd gedoen. Die bloed wat hy getrek het, was in opdrag van die Here, of ten minste in alle redelikheid weens die aansprake van sy oorlewingsdrang.

Dit is nie skuld of onskuld wat aan Dawid gekleef het nie, verstaan ek nou. Dit is dat hy anders is, nie omdat hy verander hét nie, maar omdat hy verander ís. Om ʼn mens – daardie wonderlike biomasjien van vel en vesel en spiere en senings en been en siel – dood te maak, al is hy jou vyand, geregverdig of nie, is die vreeslikste handeling van een  mens teenoor ʼn ander. Jy kan dit nie doen   en ongeskonde bly nie. Jou siel krul vol kreukels op soos plastiek wat te na aan ʼn oop vlam kom. Daarna is jy nie skuldig of onskuldig nie. Net anders. Onherroeplik.

Ek het met veterane van die Grensoorlog gepraat wat met uitgelatenheid doodgeslaan het, maar agterna dit nie in hulle kon vind om oor ʼn miskruier te ry nie.

Ek is nie alleen op die grond teen daardie muur nie. Links van my sit Ninja en sy oë knip nie. Hy is ʼn tor in sy eie pot stroop. Niemand het deur die nag doodgemaak soos ek en hy nie. Dit was hy wat die stormgeweer leeggeskiet het in die omgeslaande bakkie in. Dit was ek wat doodgekap het met my kapknuppel rondom die Ford en by die muur. Dit was ek wat die aanvaller op sy hande en knieë tereggestel het. En ek is die een wat ʼn laaste slagoffer met ondeurdagte ywer in die donker perseel agterna gesit het.

“Sy is nou rustig,” sê Joachim. “Dis nie meer  lank nie.”

In die lig van die batterylantern kom hy orent van die liggaam wat op ʼn kombersoorgetrekte deur op die ontvangstoonbank lê. Reginald maak ʼn smoorklank in sy keel wat hom laat klink of hy verwurg word.

Na dit alles verby was, het ons vir Tabitha agter die betonbladskerm gaan haal. Ek, Ylbaard, Reginald en Ninja het ʼn los deur in die gereedskapkamer gekry en dit vir ʼn ongemaklike draagbaar gebruik. Niemand was bereid om die  kermende vrouewag te ondersoek nie, so dit was Joachim self wat haar nat hemp opgestoot het terwyl ek lig verskaf het met ʼn flits.

Die koeël het haar ʼn handbreedte onder die borsbeen getref en ʼn ronde gaatjie deur haar vel en in haar buik in geboor. Haar maag was besmeer met bloed en Joachim het dit probeer skoonvee met papier van ʼn groot rol af, maar maak nie saak hoe vinnig hy gevee het nie, die bloed het in ʼn dik rooi sous uitgewel soos melk wat oorkook. Joachim het die papier in ʼn dik kussing gevou, dit op die wond gedruk en vir Reginald beveel om dit daar te hou waarna hy vir my en Micki eenkant toe geroep het vir kajuitraad.

“Sy bloei inwendig,” het hy verduidelik. “Dis hoekom haar buik so geswel is.”

“So gaan sy…” het Micki skor gefluister.

“Sy gaan uitbloei. Ek weet nie baie van skietwonde nie, maar ek neem aan van haar organe is geperforeer. Haar lewer miskien, of milt of pankreas. Ek weet net nie wat nie. Maar sy moes al op ʼn teatertafel gewees het vir ʼn noodoperasie. Dis net ʼn kwessie van tyd, ek is bevrees.”

“Wat gaan jy doen?”

“Die enigste menslike ding. Ek het slaappille, sterkes, in my noodhulpstelletjie.”

“Jy bedoel… Joachim! Sy’s nie ʼn hond nie! Jy kan haar nie sommer uitsit soos ʼn poedel wat te oud geword het nie.”

“Sy het een ding oor om te doen in haar hele lewe, my dier, en dit is om te sterf. Sal ons haar nie help om dit so maklik en so waardig as moontlik te doen nie?”

“Dis nie jou besluit nie! Dis God sʼn!”

“En Hy het klaar besluit. Hy het besluit sy moet raakgeskiet word, en sy was. Dis verby, mooiste Micki, haar lewe is verby en sy moet nou nog net doodgaan. Dis al wat oorbly.”

Micki het haar arms voor haar borste gevou en haar onderlip vasgebyt. Die nag het diep getrek uit haar reserwes. ʼn Paar ure tevore was sy by ʼn pasta- en opera-aand en daarna het die wêreld nog nie opgehou kantel onder haar nie. Dit is nie ver van Le Amici Ristorante in Tamboerskloof tot die stooreenheidperseel in Killarney nie, maar dit was ʼn lewenstog van die een na die ander en in daardie tyd het die hele wêreld verander. Die ou reëls is opgelos in die geweld van die nag en nou is daar nuwe, in geheel meer primitiewe, wette. Sy het niks verder gesê nie.

Tabitha het in- en uit bewussyn gedryf. Wanneer sy weggesink het, was haar asemhaling vermoeid en borrelrig en wanneer sy by was, het sy gekreun. Joachim het vir haar tien sterk slaappille in drie dosisse ingegee, die hele tyd koerend dat dit haar “beter sal maak”, dat sy oor  niks bekommerd moet wees nie, dat sy net slaap nodig het. Hy het langs die lessenaar, aan haar kopkant op ʼn kantoorstoel gaan sit. Reginald was by haar voetend.

Niemand sê iets nie en die hoofgeluide is dié gesug van die ketel op die gasvlam en die geklingel van teelepel teen koffieblik en bekers. Dennis, gretig om vir sy wanprestasie in die pantserkar te vergoed, is besig om homself te rehabiliteer deur algemeen nuttig te wees.

ʼn Skaduwee sweef oor my en ek kyk op.

“Joggie,” sê Micki, “kyk hoe lyk jy. Jy is papnat.”

Sy hou ʼn effe verlepte, blou handdoek na my uit.

“Maak jouself droog!”

Ek kyk na die handdoek. Dit hang van ʼn groot hoogte af, asof Micki ʼn toring is. Ek weet wat om daarmee te doen, ek weet net nie hoe nie, asof my liggaam se sensors wat so goed gewerk het toe ek moes koes en slaan en terugdeins en kap, nou defektief is. Die toring vou grasieus op en Micki kom saggies op haar knieë voor my.

“Ek weet wat jy gedoen het,” sê sy en druk die handdoek oor my gesig.

Ek is verbyster. Die dinge buite in die nag moes vergete in die donker gelos gewees het. Ek wil iets sê, dit alles net wegpraat, verduidelik dat niks verduidelik moet word nie, maar hoewel my mond oopgaan, het my verstand blykbaar een of ander spraakmeganisme verlê en geen woorde word geuiter nie.

“Dit was… vreeslik,” sê sy terwyl sy my nek afvee.

Ek verdien die aanklag. Dit was ʼn genadelose jag.

Die twee wat regsom in die perseel ingevlug het, het al langs die buitemuur afgenael, die elf rye stooreenhede links van hulle. Regs en voor hulle was tweemeterhoë betonmure met kronkels lemmetjiedraad bo-op dit. Een van die plunderaars, gedryf deur desperaatheid en moontlik ʼn oorskatte begrip van sy eie ratsheid het probeer om oor die agterste muur en eenvoudig deur die lemmetjiesdraad te spring en ʼn sekonde later was hy vasgestringel in die draad, een arm regop getrek in die draad en die koorde onder sy armholte deur en swaartekrag het die lyf ondertoe getrek en die kil lemmetjies het aanhoudend dieper in geskeur. Hy was hulpeloos en het ten hemele geskree in ʼn rou stem van verontwaardiging.

Die ander een het regs geswenk in een van die lang rye in. Hy moes vir ʼn oomblik betreklik veilig gevoel het, maar die twee voertuie het hom begin jag. Weereens het Joachim die taktieke in ʼn sekonde uitgepluis en weereens was dit dodelik. Hy het Ylbaard in die Volkswagen linksom gestuur om die rye af te sper en het self met die Merk IV regsom beweeg, al langs die betonmuur af met die rye aan sy linkerkant. Hy het ʼn nuwe drywer gehad – Kip, die een wie se neus ek verfomfaai het en wie se ribbebeen ek gebreek het. As daardie aand helde opgelewer het in ons desperate oorlewingstryd, moet Kip genoem word. Ek het vroeër die pantserkar bestuur en weet hoe hewig ʼn man aan die stuur moet trek om die voertuig te laat draai. Om dit met gebreekte ribbes te doen, moes ʼn kleine hel op sy eie gewees het, maar Kip het dit gedoen en daarna sou hy Joachim se drywer wees tot lank nadat hy die Maarskalk geword het. Ninja was agter op die Merk IV.

Joachim en Kip het die voortvlugtende in die derde ry opgespoor. Die pantserkar het swaarlywig om die draai geleun en geleidelik spoed opgetel agter die man aan. Hy het in die naelloop van en vir sy lewe die resies net-net gewen en skerp regs geswenk. Die Volkswagen was ʼn twee stooreenheidlengtes agter hom, maar die versnelling van die potsierlike motor was sodanig dat Ylbaard-hulle hom ingehaal het voordat hy weer regs in die volgende ry kon afhardloop.

Ylbaard het bereken dat hulle teen omtrent 40 kilometer per uur gery het toe hulle hom getref het. Dit klink nie na ʼn besondere hoë snelheid nie, maar dink aan die geweld van ʼn 1,500-kilogram renoster met harde blik vir ʼn vel en toegerus met botsstawe. Dink hoe vernietigend dit die menslike liggaam sal tref teen vinniger as wat Osain Bolt ooit kon hardloop. Die VW het die man net onder die knieë getref en sy liggaam het agteroorgeklap en toe skerp vooroor waarna die kar met ʼn effense bokspring oor hom is. Hy het vollengte vooroor geval. Iets aan die onderstel het sy een voet gehaak en hom soos ʼn mat opgerol. Maar die menslike liggaam is nie gemaak om opgerol te word nie en werwels is losgetrek, bene gebreek, senings middeldeur gepluk en lede

mate ontwrig. Nadat Ylbaard die Volkswagen met ʼn driepuntdraai omgeswaai het, het hulle die man op sy rug aangetref. Hy was duidelik opslag dood.

Die ander twee vlugtendes het intussen langs die rye stooreenhede rieme neergelê. Een van hulle het die twee meter hoë muur bereik en in die desperaatheid van doodsvrees oor die muur probeer spring, voluit in die rolle lemmetjiesdraad wat bo-op dit vas. Die sluwe draad het met swaartekrag saamgespan om sy arms en bolyf vas te trek en die skerp plaatjies in hom in te ruk sodat hy hulpeloos soos ʼn groteske insek in ʼn spinnerak vasgewoel was. En dis waar die Merk IV op hom afgekom en die hoofligte op hom geskyn het. Hy het gewoel teen die greep van die draad en die lemmetjies het hom meedoënloos opgekerf.

Joachim het uit die toring geklim en voor die man gaan staan, die pantserkar se ligte agter hom. Hy het tot onder die man gestap. Dié het hom hoor kom en daarin geslaag om sy  kop so ver te draai dat hy vir Joachim in die oog kon kry.

“Help my!”  het die man gepleit.

“Dis nie hoekom ek hier is nie,” het Joachim gesê.

“Nou wat dan?”

Joachim het die een haan van die Lupara teruggetrek en die min het die geluid herken en driftig begin wriemel.

“Jy gaan my nie skiet nie! Gaan jy my skiet?”

“Dit is my plan.”

“Nee. NEE! Jy moenie! Jy hoef nie! Luister man, dis verby! Dis alles verby! Ek kan niks aan julle doen nie! Fok man, ek is aan stukke gesny. Ek gee oor. Dink man, dink! Dit is nie nodig nie!”

“O, dit is.”

“Neeneenee… Luister, LUISTER! Ons het ʼn fout gemaak, ʼn fout! Ons moes nooit hierin gedraai het nie.”

“Julle hét ʼn fout gemaak. Julle het nie al die reëls verstaan nie.”

“Reëls? Watse fokken reëls?”

“Die reëls sê dat as julle hier kon inkom en ons doodmaak, soos julle wou, kon julle alles hier gevat het. Die res van die reëls sê as julle dit nie regkry nie, maak ons julle dood.”

“Nee man! NEE! Dit was nie ek nie. Dit was my pelle! Hulle wou hier in…”

“So jy sê dit was nie jou skuld nie. Ek wéét dit was nie myne nie. En jy weet, reëls is reëls.”

En daarmee het Joachim die Lupara teen sy skouer gebring en die man deur die kant van sy kop geskiet.

Die laaste voortvlugtende was myne. Hy het na die spoorvraghouers gevlug. Teen die einde van hulle bedrywighede het Sentinel Storage slordig begin raak en die hoë, lang metaalhouers is soos ʼn kind se speelgoedblokkies rondgestrooi. Dit het ʼn uitstekende doolhof saamgestel en hy moes gedink het hy  kan daarin verdwyn. Maar ek het my skoene met die harde leersole uitgetrek, my broekspype opgerol en tot bo-op ʼn vraghouer gewip – nie ʼn moeilike takie vir ʼn gebreide stoeier nie. Ek het van die een na die ander gewip en hom aangejaag na die hoek van die werf toe tussen die houers deur.

Hy het ʼn handwapen by hom gehad en elke keer as hy ʼn kykie van my gekry het, het hy oorhaastig op my geskiet. Die knalle het tussen die houers gesimbaal. Net een trefskoot sou my gestuit het, maar ek was so vasberade en kwaad dat ek baie seker was dat hy my nie sou tref nie. Hy het nie en dit het alles geëindig toe hy by ʼn doodloopgangetjie tussen ʼn paar houers in is en sy pistool gestoor het. Hoog bo hom, op ʼn vraghouer, het ek stelling ingeneem, die lang kapknuppel se steel in albei hande.

Hy het my gewaar, die nuttelose pistool na my geslinger, op die grond neergesak, op sy sy, en sy een hand se palm na my gehou in ʼn futiele gebaar om die einde af te weer. Toe spring ek van die vraghouer af, die kapper ver oor my kop teruggetrek, en toe my voetsole weerskante voor hom die grond tref… kap ek.

“Ek is… jammer… dis net…”

Micki frons in die dowwe lig van die elektriese lantern in die kantoor. Dis asof my gedagtes en stem nie gesinchroniseer is nie, asof ek nie kan sê wat ek dink of kan dink wat ek moet sê nie.

“Dis… dis…” My stem is hees.

Want hoe vertel jy vir ʼn meisie van wat jy gedoen het? Ek kom uit ʼn wêreld waar foute reggestel word met ʼn druk van die agteruitknoppie op ʼn  tikplank, of waar jy  kan sterf en dan net die rekenaarspeletjie weer kan begin. Maar as jy ʼn opgekrulde man met jou kru kapknuppel tereggestel het, hoe ontdoen jy dit? Dit is nie ʼn video wat jy agteruit kan speel sodat bloedvate weer heg, vliese heel word, skedelbrokke weer terug in mekaar pas nie. Dit wat ek stukkend geslaan het, kan nooit weer heel word nie. Hy kan nooit weer leef nie.

“Ek is jammer,” sê ek uiteindelik sag.

Micki wieg weg van my af, die rooinat handdoek in albei haar hande.

“Jammer?” sê sy. “Jy sê vir mý jammer?”

“Ja…”

“Joggie,” sê sy. “Joggie… jy het niks om voor jammer te sê nie!”

“Wat?”

“Joggie, nadat ek die lig in die bakkie se drywer se oë geskyn het, moes ek in die kantoor ingegaan en die deur agter my gesluit het. Dis wat Joachim gesê het. Maar ek het nie. Ek het net daar agter die drommetjie bly sit en bo-oor dit geloer. En ek het gesien wat gebeur het.”

“Ek wens jy het nie.”

“Kyk na my! Kyk na my. Luister. Vandat dit alles begin het, was ek soos ʼn katjie wat verdrink en dit, dit alles wat gebeur het, dit was soos ʼn rivier in vloed om my. Ek was seker dit alles gaan my wegspoel. En toe is dit asof die katjie teen ʼn bloekomboom vasspoel en ek klou, ek klou en ek klou en ek klou aan die boom vas, en solank hy bly staan, sal ek niks oorkom nie.

“Jy, Joggie, jy is my bloekomboom. Ek het gesien hoe jy veg. Ek het gesien hoe jy aanhou en aanhou selfs toe dit lyk asof hulle jou net gaan… uitwis. Hulle was so baie, en gewapen, en jy het niks gehad nie, net jou hande. Maar ek het geweet, gewéét!,  hulle sal jou nie wen nie. En solank jy nog staan, dít het ek geweet, dit weet ek nou, hier en nou, solank jy nog staan kan niks met my gebeur nie. Ek sal altyd, altyd, altyd dankbaar wees.”

Sy sit die handdoek neer, vat my kop tussen haar twee hande en soen my saggies, deeglik op die lippe, en sit weer terug.

“Dankie,” fluister sy. “Dankie.”

“Bly by my,” sê ek.

Sy glimlag effens.

“Ek kan nie,” sê sy.

Micki staan op, geluidloos, moeiteloos, kyk weer vir ʼn oomblik na my en draai om en stap na Joachim wat langs die toonbank sit waarop Tabitha lê.

Twee figure strompel van die kleedkamer af na my toe. Dit is kort Ninja en lang Lance. Die een gaan sit aan die een kant van my en die ander een aan die ander kant van my. Hulle sê niks.

ʼn Mens kan nie jou familie kies nie en soms, wanneer manne saam veg vir oorlewing, kan jy ook nie kamerade kies nie.

Dis hoekom hulle “broers” genoem word.

(Lees vervolgens Bodem, boek II, 19.)

Bodem II, 17: Die speelgrond

‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 16.

Alle normale seuns hou van oorlogspeletjies. Ek het moderne vrouens geken wat verseg het om vir hulle kleuterseuntjies speelgoedgewere te koop en hulle selfs verbied het om met hulle maatjies sʼn te speel, net om handpalms teen hulle voorkoppe te slaan as Seuna ʼn krom stok optel, daarmee mik en “BAM! BAM!”-geluide daarmee maak.  Moet net nie dink dat as volwasse mans in ʼn desperate en dieragtige oorlewingstryd met mekaar betrokke is, hulle handelinge nie soos die lawwe speletjies van kinders lyk nie.

bodemIIVir ʼn wyle is dit ʼn soort wegkruipertjie-raakjou!-speletjie rondom die omgeslaande Ford en die uitgeskakelde bussie.

“Kom!” sis ek vir Ninja.

Ek is redelik seker wat anderkant die Ford buite ons gesigsveld gebeur met ʼn deel van die aanvalsmag wat afgeskil het om ons blertsroerelement teen die oorkantste muur uit te skakel en ek besef dat as hulle ombeweeg, sal hulle vir my en Ninja onder skoot kan kry. My gedagte was om om te beweeg, by die hek uit en om te probeer om die oorblywende aanvallers onverhoeds in die agterhoede te betrap. Daar is ʼn geur van desperaatheid aan die plan, maar ek is doodverskrik om staties te wag dat die geveg verder ontwikkel. My teengifmiddel om vrees te behandel is optrede. Solank ek iets doen, beleef ek darem ʼn skyn van beheer.

Die brein het sy eie rituele tydens vrees en een daarvan is die sogenaamde “kameraflitsoomblikke” waartydens jou verstand as’t ware foto’s van verskillende voorwerpe en wesens neem om later te kan ontleed.

Riffelstroke in die Ford se bak: Kliek!

Sleephaak opgekrul met ʼn gegote knop; laat my aan ʼn donkietril dink: Kliek!

Onafgewerkte blerts beton teen die betonmuurpilaar: Kliek!

Lance wat net buite die perseel in die wegspringposisie hurk: Kliek!

Veelkleurige plakker wat “Windkiss Tours” teen die agterruit van die Mercedes-Benz adverteer: Kliek!

Lance sluit by my en Ninja aan en ons sluip met vinnige treë om die hoek van die bussie om en teen die lengte daarvan af, maar die oorblywende kwartet gewaar ons, swaai om en begin op ons vuur. Die drie van ons verander holderstebolder koers en werp onsself agter die betonmuur in.

Op hierdie presiese oomblik was die boelies baas van die speelgrond. Die drie van ons is uit die spel uit, vasgekeer buite die perseel. Die Merk Vier het teruggeval en vier aanvallers sou binne sekondes die blertsroerspan oorval.

Maar ons was nog nie gedaan nie. Joachim het een element in reserwe gehad en hierdie was die laaste moontlike oomblik vir die toetrede tot die stryd daarvan.

Die Volkswagen was buite sig van die hek af langs die kantoor geparkeer en nou kastanjet die enjin aan die gang. Die hoofligte streep oor die grond en die kolligte hoog teen die rolstaaf is smeltwitwarm. Die aanvallers is vol in die verblindende lig en dit is onmoontlik vir hulle om te weet wat uit die donker in hulle rigting kom.

Die kewer se groot, dik agterwiele loei oor die teerblad en die voertuig kom soos ʼn kanonskoot uit die blokke. Dit het skaars dertig meter om te gaan, maar die versnelling van die koddige voertuig is verbysterend. My twee slagoffers beman die Volkswagen; Gebreekte Ribbes Kip is agter die stuur en Gat In Sy Been Solly is op die passasiersitplek.

Die vier plunderaars spat weg van mekaar, twee in die rigting van die Ford en twee in Ylbaard-hulle se rigting. Kip se oogmerk is om die blertsskuts te beskerm en hy ruk die voertuig na regs en skop die rem. Die Volkswagen sleep met ontsaglike momentum oor die laaste paar meter, ʼn staalrenoster van ʼn voertuig, ʼn anderhalfton meganiese woede, onstuitbaar en verbryselend.

Die pypbakraam tref die agterste aanvaller kniehoogte van die kant af en moker hom teen die muur vas. Dit vergruis albei bene van middekuit tot die onderste deel van die bobene. Sy gil is ʼn verontwaardigde sirene en eindig kortaf in ʼn pynkreet.

Nou gebeur dinge in ʼn warrel. Kip steek die Volkswagen in trurat en laat die koppelaar uitspring. Die Kewer brul agteruit. Die verminkte plunderaar sak teen die muur af en los breë bloedstrepe vol beensplinters teen die grysnatbeton. Die twee aanvallers links van die Volkswagen het genoeg tot verhaal gekom om op die snelontrekkende voertuig te skiet, die een met ʼn pompaksiehaelgeweer, die ander met ʼn pistool, in ʼn ritmiese harmonie, die haelgeweer wat ʼn ronde blafgeluid maak en die pistoolknalle wat knak: BLA-HUM! Knuk!nuk!nuk! BLA-HUM! Knuk!nuk!nuk! BLA-HUM! Knuk!nuk!nuk!

Kip, en ek weet hy was grootoog en koudgespoel met adrenalien, het vir ʼn oomblik gedink dat hy en Solly weggekom het, toe trek sy makker styf langs hom en wip op soos iemand wat op warm yster gesit het. Daarna hang sy bolyf slap oor na links en sy liggaam seil uit die Kewer uit.

“Solly! Solly! Sollyhhhhh!” skree Kip en skop die rem in vir nog ʼn stormloop.

Voor hy egter eerste rat geskakel kan kry, rammel die Merk Vier terug in die stryd in, dié keer met Joachim agter die stuur.

Die plunderaars het genoeg gehad van voertuie wat na hulle geslinger word. Die twee naaste aan die Ford spring om en nael na hulle kamerade, maar nou swenk die Merk Vier en kom agterna, groot, regop met metaaldele wat ratel en klingel soos ʼn laerskoolslagorkes en ʼn brommende V8-enjin.

Die twee vlugtendes nael vervaard tussen hulle wagtende makkers in, vinnig en wild genoeg om botsings en verwarring te veroorsaak, en ʼn vingerklap later tref die Merk Vier die bondel.

Agter die muur kon ons die enjins hoor raas, die skote hoor klap, en die vloeke en bevele en verskeurende gille van pyn. Die volgende oomblik kom ʼn struikelende man, en toe nog twee, drie van hulle by ons posisie verby onderweg na die pad en die Merk Vier duiwel tussen hulle in van agter af. Een van die vlugtendes slaan volle lengte voor my oë neer, skaars ʼn meter van my af en dan rol die groot voorwiel van die pantserkar ongeërg oor hom, knarsend, tussen sy wydsbene deur, oor sy boud, oor sy rug, sy ribbes, sy skouer en die kant van sy kop, en dan volg die agterwiel in die spoor. Ek kan duidelik hoor hoe die bene klapkraakknars en hoe die wind uit die man se longe bars.

Die pantserkar tref nog drie manne. Die een word platgestamp en, in ʼn persoonlike wonderwerk vir hom, beweeg die wiele weerskante en die pens los bo-oor hom. Nommer twee word vol in die rug getref deur die modderskerm en hy maak ʼn bollemakiesie ver vorentoe en het net op sy rug gedraai toe die Merk Vier swenk en met die buitenste voorwiel oor sy borskas ry. Nommer drie is een kant toe geslinger en verloor sy geweer in sy vlug deur die lug. Hy land handeviervoet en hou net aan vorentoe skarrel, kom orent en versnel, weg, in die donkerte in, met die teerpad af.

Hy is die enigste een van die plunderaars wat die speelgrond van die perseel verlaat en ontsnap.

Nog twee van die bende het die Merk Vier se aanslag onaangeraak oorleef. Hulle vlieg weg, maar in plaas van om hulle maat die pad af te volg, swenk hulle links en hardloop aan die anderkant van ons by die stilstaande voertuie verby, beweeg regs en in die groot werf met die stooreenhede in.

Die aanvaller wat ongeskonde gelaat is deur die pantserkar wat oor hom beweeg het, doen ʼn opstoot om regop te kom, ʼn meter van my af. Ek tree nader. Daar is nie baie tyd nie, maar dit is genoeg. Dis asof ek ʼn knoppie in myself druk en ʼn masjien waaroor ek geen verdere beheer het nie, word; asof ek myself kan sien, die meganiese voorbereiding en werking.

Die masjien se bene gaan na die man op die grond met sy nek na bo.

Die masjien se voete word wyd van mekaar geplant.

Die masjien se bolyf rys.

Die masjien se arms lig die kort steel van die kapper met die lang lem daaraan vasgesweis.

Die masjien arms halt hoog bo die masjien se kop.

Mikroskakelaars klik en meganiese kragtoepassers word geaktiveer.

Die masjien se arms swiep ondertoe.

Daar is ʼn skerp lispelgeluid en ʼn dowwe klop en dan ʼn getjirp van staal teen teer.

Die man se arms verslap.

Sy kop spring ʼn sentimeter weg van die nek en land netjies op die gesig, maar die meetkunde van die neus maak dit ongebalanseer en die hoof kantel saggies tot op die linkerwang.

Die masjien se beheerstelsel skakel af en ek word weer ek, ʼn man in ʼn natgereënde withemp, met ʼn swart aandpakbroek en hoëglansleerskoene aan, snakkend na asem met ʼn kru kapwapen diagonaal voor sy bors in albei hande gehou. En ek is briesend, verontwaardig, deurtrek met ʼn gevoel van verontregting teenoor die mense wat my wêreld so verander het dat ek ʼn man se nek moet afkap in ʼn nag wat ontwerp was vir goeie kos en musiek.

Ninja gryp my aan die bo-arm.

“Kom!” sê hy. “Kom! Kom ons gaan kry hulle.”

Joachim, in die Merk Vier, maak ʼn U-draai en kom terug na die perseel se ingang. Die ligte val op die liggame voor ons. Ninja buk en tel ʼn pompaksiehaelgeweer met ʼn kunsveselkolf en – pistoolgreep op. Ek kyk nie eers vir ʼn vuurwapen nie. Ek het die menskapper by my en die donker woede is op my.

Drie aanvallers het nou in die diepte van die perseel ingevlug: Die twee wat om die bussie teruggenael het en die een wat teen die muur naby die blertsballers bly staan het. Hy het gou besef dat hulle aanval op Ylbaard, Reginald en die gewonde Tabitha nie net op vuurwapens nie, maar getalle berus het. Hy het, om presies te wees, uitgevind wat dure ervaring vir generaals en sersante deur die eeue geleer het: Om ʼn ingegraafde of verskuilde vyand te oorrompel, is vrekkens moeilik.

Ylbaard en Reginald het, nadat hulle die gevolge van die Volkswagen se stormloop gesien het, moed geskep, laag agter die betonskans gebly en doelgerigte vuur met hulle blertsroere begin lewer. Die eerste sarsie rondtes was rissieballe wat in los wolkies teen die plunderaar ontplof het en die branddeeltjies het hom laat proes, nies en sy oë vryf. Hy het vorentoe gestrompel, vir eers net daarop bedag om van die foltering van die traangas weg te kom. Dit is toe dat die rissieballetjies in die blertsroermagasyne plek gemaak het vir soliede glasveselkoeëls. Die harde balletjies het oor vyftien meter getrek en hom gestriem, elkeen van hulle soos ʼn knuppelhou wat kneus en bloed uit sagte vel trek.

Hy het binne sekondes genoeg gehad en om te vlug was nou sy grootste en enigste begeerte. Daardie magtige oorlewingsdrang het elke ander gedagte verdring en soos ʼn roofdier voor die heuningbyswerm se gifsteke het hy  begin om vir sy lewe te nael. Daar is geen manier dat hy sou omspring en vir die hek mik nie, want daar is net geweld en uitwissing sy voorland.

Die man slaan oor na ʼn skuifeldraffie na die sy van die kantoor toe, en wanneer hy eers beweeg, begin sy bene met groter dringendheid op- en afpomp totdat hy in ʼn histerie by Kip wat op die grond langs Solly se liggaam sit, verbyhardloop.

Ek en Ninja begin om agter hom aan te draf toe die Merk Vier langs ons inskuif. Ons gaan staan en die linkerkantse vensterklap vou plat.

Joachim leun oor en met sy mond by die opening skreepraat hy: “Jood! Hoeveel is nog hier?”

“Ek het drie getel!” skree ek terug.

“Klim agterop!” beveel hy.

Ek skud my kop: “Nee! Vat vir Ninja. Gaan julle regs om. Ry en op en af met die rye en dryf hulle uit. Ek wag vir hulle.”

“Is jy gewapen?”

“Tot die tande.”

Hy het natuurlik ʼn vuurwapen in gedagte gehad, maar die woede is nou so groot en dig in my dat dit my nie toelaat om eers te oorweeg om die aanvallers te skiet nie. Nee, net om na aan hulle te kom, om hulle neer te gooi, om hulle met die kapper se growwe lem te slaan, om hulle te kap en te kap en te kap, net dít sal genoeg vir my wees.

“Spring!” sê ek vir Ninja.

“Broe’!” sê die klein mannetjie. “Broe’! Vat!”

Hy hou sy groot prys, die haelgeweer, na my toe uit. Ek en hy, beter as enige iemand anders, het die verskriklike nadeel van vuurwapenloosheid in ʼn vuurgeveg beleef. Vir hom om nou die doelgerigte gewig van ʼn wapen in sy hande te hou, is ʼn massiewe verligting, en tog is hy dadelik bereid om dit op te offer. Kameraadskap kan oor jare geweef of in oomblikke gesmee word. Wat die toekoms ook al bring, ek en Ninja sal altyd baie ferm en diepgaande verbind wees deur daardie vreeslike oomblikke agter die Ford terwyl ons vyande hulle volle geweld op ons gerig het.

“Hou dit,” sê ek vir hom en stoot die haelgeweer in sy hande tot teen sy bors. “Skiet die moere! Skiet hulle!”

“Ek beloof!” sê hy, sit om en wip agter op die Merk Vier.

Ek kners op my tande, kry die kapper voor my en begin agter my vyand aandraf.

(Lees vervolgens Bodem, boek II, 18.)

Bodem boek II, 16: Die vrees

bodemII‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 15.

Dink mooi voor jy vir ʼn stukkie grond baklei. Bepaal die waarde daarvan; die werklike en emosionele en toekomstige waarde. Probeer meet wat jy bereid is om te belê om dit te bekom óf om dit te behou. En wanneer jy daarvoor veg, hoe die doelwit in gedagte. Hou ʼn wins- en verliesstaat voor jou oë. Want die rede vir die geveg ontaard so maklik om die stryd self te wen, en nie dít wat jy daaruit wou kry of hou nie.

Generaals en selfs staatshoofde werp hulleself in dié fuik. Hitler kon sy 6de Leër óm Stalingrad gestuur het, maar om die stad met sy vyand se naam te verower, het sy obsessie geword en hy het sy laaste kans om die Russiese veldtog te wen, dáár opgeoffer.

In dieselfde oorlog het selfs die doelgerigte Patton sy ware doelwit uit die oog verloor. Nadat hy die Duitsers op hol gehad het, kon hy sy geliefde 3de Leër met minimum lewensverlies óm die Duitse vesting by Metz gelei het, maar hy was Patton, en as Patton ʼn plek wil oorneem, wie durf hom weerstaan? Toe stuur hy sy “seuns” in om die stad in te neem

Die gevolg was ʼn skokkende aanklag teen die menslike aard. Die Duitsers was in ʼn uitgebreide bunker- en loopgraafkompleks en die Amerikaners het eenvoudig daarin gedons. Na die eerste paar minute was aanvaller en verdediger se wapens leeg en vir herlaai was daar nie tyd nie, so hulle het afgewentel na ʼn baie meer primitiewe tyd en mekaar probeer verbrysel met wapens wat as knuppels gebruik is, en toe met vuis, met elmboog en knieg en voet, selfs tande. Daar onder, in die tonnels, in die klam donker, het mense diere geword. Daar was nie regtig oorlewendes nie, want selfs dié wat nie dood is nie, het daarna nie regtig geleef nie.

Daar is redes hoekom mense tot die dood toe sal stry vir ʼn lappie grond en die kragtigste hiervan is die mees basiese menslike instink om te oorleef. Dít is hoekom Joachim en ek en Lance en Ninja en Ylbaard en die res ten bloede toe geveg het vir behoud van die  perseel. Vir ons was die keuse eenvoudig: Hou hulle buite die hek en leef. Laat hulle deurbreek en dan is hulle agter ons met vuurwapens en ons sterf.

Maar wat is dit wat hulle gedryf het? Hulle moes baie gou besef het dat ons bereid en gereed is om dood te slaan om te oorleef. Binne die eerste halfminuut van hulle aanslag het hulle ʼn derde van hulle mag verloor. En tog het hulle aanhou kom, vasberade om deur te breek. Hoekom? Vir húlle was die oorlewingsinstink ʼn minderwaardige instink. Hulle kon enige tyd omgedraai en op vlug geslaan het. Hoekom het hulle nie? Wraak vir die dood van hulle vriende? Natuurlike aggressie? Woede omdat hulle weerstaan is? Gierigheid om ta vat wat ons nie aan hulle wou afstaan nie? Vrees vir die geweld wat ons toegepas het met die redenasie dat net groter geweld dit sou snuit? Ja, dit moet wees, dít alles, al daardie emosie.

Ons was die aambeeld, en hulle was bereid om hulleself daarteen te hamer om dit te vernietig. En hulle het onstellend naby daaraan gekom.

Hulle, die bloeddorstige rowers, en ons was hoofsaaklik geskei deur die Ford wat op sy sy net binne die hek gelê het. Die instinktiewe strategie om agterom die bussie te storm, het nie vir hulle uitgewerk nie, want Lance en sy nuutgevonde rewolwer het op hulle gewag. Dit is hoekom hulle aan die voorpunt van die Ford versamel het en hulle sou met gemak deur- en ombeweeg het as dit nie vir twee elemente was nie: Joachim en sy Lupara, en Ninja wat sy leë AR15 vir ʼn ander opgetelde roer verruil het. Dit was ʼn kort geweer, ʼn karabyn om presies te wees, met ʼn buismagasyn onder en ewewydig met die loop. Toe ek dit later die eerste keer in die lig sien, het ek dit dadelik as ʼn Winchester geëien, die wesenlike “cowboy”-geweer, die rekwisiet van dosyne John Wayne-flieks, maar dit was toe ʼn .357 Magnum Rossi Puma-karabyn, ʼn moderne namaaksel van die klassieke 1894-Winchester.

Ninja het aan ons kant van die Ford gestaan en om die enjinkap geloer net toe die aanvallers met ʼn verbete stormloop begin het in ʼn stroom om die Merk Vier en vorentoe teen die bakkie verby. Hy stoot die karabyn om die F250 en trek die sneller. Die geweer was reeds oorgehaal en die koeël bars deur die donker lug by die voorste aanvallers verby. Hy trek weer die sneller en niks gebeur nie, so hy ruk verskrik aan die staallushefboom onder die geweer, dit swaai onder toe, die meganisme stoot die leë doppie uit en ʼn staaf druk die haan terug. Toe hy die hefboom weer boontoe teen die handgreep druk, is die geweer met ʼn nuwe rondte gelaai. Hy vuur weer, maar die aanvallers het reeds teruggedeins en hy tref die betonmuur.

Die aanvallers pers hulleself nou teen die Ford vas en dié aan die voorkant hou hulle gewere ver voor hulle, dwarsgedraai en klits die lug waar Ninja was om.

Joachim het intussen herlaai en hy wip weer op in die Merk Vier se toring en sonder skiet oombliklik albei lope leeg waar die aanvallers met sy vorige aanslag was, en tuimel terug in die kar. Hy laai sy laaste twee rondtes terwyl sy asem jaag en Dennis kermend neul. ʼn  Oomblik later wip hy weer op en hou die kort haelgeweer in die rigting waar die aanvallers langs die Merk Vier saamdrom. Dié keer is hulle egter reg vir hom en die oomblik wat hy verskyn is twee, drie van hulle reg om terug te skiet. Hulle is skaars drie meter van hom af en ʼn aardskuddende gevuur breek in sy rigting los sodat hy dadelik weer in die toring moet inval. Koeëls pletter nou in ʼn loodstorm teen die voertuig vas en dan voel hy hoe die voertuig wieg en besef iemand is besig om teen die agterkant op te klim.

ʼn Persoon wat bo-op die enjinkap agter op die voertuig staan en in die pantserkar inskiet, sal vir Joachim en Dennis met een sarsie uitwis en Joachim, op sy sitplek en sonder om op te staan, hou die geweer onderstebo bo sy kop, lope na agter en trek die een sneller. Op minder as ʼn meter skeur die lading bokhael reg in die borskas van die rower vas. Die slag stamp hom weg, sy hakke haak vas en sy bolyf tuimel ondertoe sodat sy liggaam ʼn koddige agteroorsalto maak en gesig eerste op die teer agter die Merk Vier land. Daardie man was dapper om homself so bloot te stel in die middel van ʼn vuurgeveg, maar dapperheid impliseer risiko en sy laaste daad op aarde het nie vir hom uitgewerk nie.

Steeds hamer die koeëls teen die romp van die Merk Vier vas.

“Ry!” gil Joachim vir Dennis.

Die voet op die versnellerpedaal gaan ondertoe en die voet op die koppelaarpedaal kom boontoe… en die enjin sny uit, want Dennis het dit nie in trurat gehad nie. Die snoet van die Merk Vier stoot teen die Ford vas. Die gerammel van die V8-enjin verstil.

“Agtertoe! Agtertoe!” skree Joachim en Dennis gryp en ruk en draai aan die aansitter en skielik hakkel die enjin en begin weer brom.

Na ʼn sekonde se geworstel met die rathefboom spring die pantserkar agtertoe en seil weg.

“Draai links! Draai links!” bulder Joachim op Dennis wat nie kan uitsien nie omdat sy loergleufplaat op is.

Hy trek die groot stuurwiel ondertoe en die pantserkar storm diagonaal oor die parkeerterrein by die hoek van die kantoor verby en teen die betonmuur vas.

Ninja reken dit is die regte oomblik om weer om die Ford se voorkant te leun, en hy is reg, want die aanvallers se aandag is op die onttrekkende Merk Vier en een van hulle beweeg in sy skootsvak in. Sy haastige skoot tref die man skuins van agter deur sy grootboudspier en Ninja se beloning is ʼn verskrikte gil. Nou moet die kort motorfietser egter weer agter die Ford inspring want ʼn loodswerm kom na sy rigting.

Die oomblik wat die Merk Vier agteruit teen die betonmuur bots, begin Joachim skree: “Vorentoe! Vorentoe! Trap hulle.”

Dennis het genoeg geesteenwoordigheid gehad om die koppelaar in te trap, maar daar neem sy vrees uiteindelik sy verstandsfunksies oor en verbied enige verdere deelname van sy liggaam aan die stryd en hy sit, vasgeslaan soos ʼn ou geroeste enjin. Sou Dennis in daardie paar kritieke oomblikke die innerkrag gehad het om op Joachim se bevel te reageer, sou die Merk Vier se hertoetrede tot die geveg deurslaggewend gewees het. Die aanvallers het saamgepers teen die Ford se onderkant aangeleun en die pantserkar het een magtige wapen oorgehad: Die gewig daarvan. Die kar kon binne sekondes teen die aanvallers vasgejaag het en ʼn beslissende slag gelewer het. Die feit is, Dennis kón nie beweeg nie (en as jy nooit onder hewige vuur was nie, moet hom nie te fel veroordeel nie, en as jy wás, sal jy verstaan.) Teen die tyd wat Joachim vir Dennis uit die bestuurdersitplek verwilder het en self oorgeneem het, was die oomblik verlore.

Vir ʼn tydjie het die bloedige geveg wendingloos vasgeval. Ek, Lance en Ninja was vasgekeer aan die een kant van die Ford en die bussie en die aanvallers aan die anderkant. Met Lance se rewolwer leeggeskiet, is Ninja se karabyn ons enigste vuurgeskut en ons het geen idee om te weet hoeveel ammunisie nog in die buismagasyn is nie.

Lance het teen die Ford se lengte afbeweeg in die rigting van die hek en toe met die bussie langs tot hy by die hek is. Hy kon in alle redelikheid net aanhou gaan het, weg van die perseel en uit die geveg uit, maar, stoere man!, hy’t verkies om net buite die hek en sig langs die muur te hurk.

Ek en Ninja is  langs die Ford met die enjin tussen ons en die aanvallers, en met goeie rede, want ons teenstanders staan enkele meters weg van die bakkie en in ʼn helse, vlammende, donderende skietaanval vuur hulle teen die bakkie vas. Die laaibak bied geen beskerming nie, want selfs pistoolkoeëls steek deur die dun plaatmetaal met die gemak van ʼn passer deur karton. Die metaalpunte ruk vore in die grond. Dieselfde koeëls kan egter nie deur die groot dieselenjin skiet nie en daardie paar kubieke meter is my en Ninja se enigste skild teen die orkaan van geweld wat losbreek.

Drie, vier keer is ʼn aanvaller van mening dat hulle ons genoeg verwilder het en  probeer om die voorkant van die bakkie kom en elke keer druk Ninja die geweer om die voorkant en skiet trompop na die vyand en dit dwing hulle om terug te skarrel.

Om raakgeskiet te word, is ʼn verskrikking, dié weet ek na alles wat ek gesien het, maar as die koeël van ver af kom, is dit nie naastenby so vreesaanjaend as die intimiteit van ʼn bloeddorstige vyand so na aan jou nie. Tussen die sarsies deur kan ek hulle hoor uitroep, vloek, aanmoedig, beveel. Ek hoor tussendeur die geklik van magasyne wat omgeruil word en die blikagtige klapklanke van sluitstukke wat vorentoe spring as gewere gespan word.

Ek weet nou hoe ware vrees voel, hoe dit verlam, hoe verleidelik dit aan jou binnekant pleit dat jy sal weghardloop, sal gaan lê, jou knyperspiere sal laat ontspan, sal smeek vir jou lewe. Ek weet nou hoe vrees veral ʼn begeerte is, so intens dat dit eintlik ʼn gebed vir die onbereikbare is, om iewers anders te wees.

Maar met my rug teen die Ford se enjin kap, terwyl koeëls gons en beitel, leer ek ook hoe kragtig woede kan wees. In my styg ʼn donker begeerte, soos rook uit ʼn vullishoop, ʼn wens om my hande op my vyand te lê, om vermorsel, te vernietig, om dood, dood, DOOD! te maak. O, as ek net my vyand voor my op die grond kan werp sodat ek my linkerhand se vingers in sy regtermondhoek kan haak en my regtervingers in sy linkermondhoek en ek sal trek en beur en sy gesig van sy skedel af skeur dat dit die twee bloedpante soos slaghuisvadoeke uit my vuiste hang.

As jy so ver in jouself intuimel, is daar nie werklik ʼn pad terug na algehele geesteswelstand nie.

Aan die einde van een salvo werp ek myself op die grond tussen die liggame en die vrag wat van die bakkie af geslinger is. Ek kry wel ʼn wapen, nie ʼn skietding nie, maar ʼn kru tuisgemaakte kap- en steekwapen; ʼn meterlengte van 50-millimeterpyp met ʼn plat lem van omtrent ʼn halwe meter vooraan dit vasgesweis en ʼn spiespunt aan die bokant.

Met my terugskarreling struikel ek oor iets hard en swaar op die grond en toe ek daaraan voel, besef ek dit is ʼn motorbattery. Ek steek die kapper onder my arm, kry die battery in ʼn babadragreep voor teen my borskas en waggel terug tot langs Ninja by die enjinkap net toe die volgende sarsie weer losbreek.

Ek laat val die kapper en draai my rug na die Ford, buig my knieë, hou die battery voor my en stoot hard op met my bene terwyl ek die battery agteruit oor my kop oor die bakkie slinger. Die intensiteit van die geskietery neem onmiddellik af en iemand skree van skielike pyn.

Die aanvallers se volgende skuif was hulle beste een en het ons amper ongedaan gemaak.

Vier van hulle breek weg van die res en nael langs die muur af in die rigting waar Ylbaard, Reginald en die swaargewonde Tabitha in hulle stelling skuil. Ylbaard en Reginald sien hulle kom en vind die tandeknersmoed om met hulle blertsroere op die vier gedaantes te skiet. Miskien het hulle ʼn paar keer getref, maar die blertsroere is nou met rissieballetjies gelaai en die nagwindjie verdryf die gaswolke en trek die gif daaruit. Hulle steek vas en  begin terugskiet en Ylbaard en Reginald het geen ander keuse as om agter die betonblaaie af te sak nie.

Hulle het sekondes oor om te leef en dan kan die aanvallers ombeweeg tot hulle ons onder skoot het.

Ek en Ninja is agter die Ford vasgepen. Ons weet nie van hierdie ontwikkeling nie.

En as ons geweet het, sou daar niks gewees het wat ons kon doen nie.

(Lees vervolgens Bodem, boek II, 17.)

Bodem boek II, 15: Die knerspunt

bodemII‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 14.

Dit staan bekend as direkte vuur. Dit is waarvoor vuurwapens ontwerp is: Om onder gewone omstandighede te skiet wat jy kan sien. As jy jou vyand nie kan sien nie, moet jy maneuvreer totdat jy kan. Die komplikasie is: As jy hom kan sien, kan hy jou sien. As jy hom kan skiet, kán hy jou skiet. Dit was die eenvoudige beginsel waar rondom die bitter geveg by die hek van Citadel Secure Storage plaasgevind het, daardie Eerste Nag.

Die Ford het die direkte invalsroete geneem – net soos Joachim voorspel het. En die plan om dié bedreiging te stuit, het wonderlik gewerk met die toetrede van die Merk Vier tot die geveg. Met een verrassingslag het Joachim die Ford se slagtande gepluk. Daar was ses man agterop die voertuig toe dit in ons lokval ingery het en in hulle verwarring na die ongeluk het ek, Ninja en Lance hulle maklik genoeg uitgewis.

Binne die dubbele kajuit van die omgeslaande bakkie, is vyf manne vasgekeer en hulle enigste werkbare ontsnappingsroete is deur die windskerm, maar teen die tyd wat hulle hulleself na die ongeluk ontknoop en georiënteer het, het die venynige klein Ninja reeds die stormgeweer opgepik en die man op die grond uitgesit. Van binne die Ford het ʼn verwoede sarsie knalle losgebreek en die windskerm het uitmekaar gespat.

Die medebestuurder het halflyf deur die glaslose gaping begin kruip, vir Ninja glad nie gesien nie en ook nooit geweet wat hom getref het toe die klein motorfietser hom op minder as vyf meter deur die agterkop geskiet het nie. Die blitsige koeëls het deur die agterkant van sy skedel gepons en groot ongelyke skerwe van die voorkant van sy skedel oopgebreek asof dit ʼn eier van harde sjokolade was en die verpulpte harsings en die bloed teen die enjinkap geslinger waar dit in ʼn Jackson Pollock-soort spat-en-blertsvlek afgeloop het. Die man se lyf het gesidder en toe slap geword soos ʼn afgeblaasde ballon en teruggegly tot in die kajuit waar dit op die verbysterde bestuurder gaan lê het.

Die drie passasiers op die agterste sitplek is deur die ongeluk in ʼn warboel van lywe en ledemate gelaat, deur swaartekrag saamgepers teen die deur aan die grondkant. Een van hulle kon homself lank genoeg stabiliseer om onbeheersd met sy pistool te vuur in die rigting van waar hy gereken het Ninja was. Die koeëls het ronde tuitmondjies deur die kajuitdakmetaal gestik. Teen dié tyd het Ninja reeds beweeg tot skuins voor die omgeslaande Ford. Hy het die AR 15 teen die skouer gedruk en nie eers moeite gedoen om te mik nie, maar net die sneller getrek!-trek!-trek! en die knalle was kort, skerp en luid.  Van binne die kajuit het daar eers uitroepe van woede en toe smeekgeluide gekom, maar Ninja het aanhou skiet en skiet en skiet totdat die magasyn leeg is en net ʼn snikkende gekerm gehoor kon word.

Dit was ʼn slagting. Omdat ek nie vir Ninja voor die tyd geken het nie, kan ek nie met sekerheid sê hoe of tot in watter mate daardie kwartminuut hom verander het nie. Miskien nie so baie nie. Hy is, en was waarskynlik nog altyd, ʼn hardgebakte klein bliksem. Ek, daarenteen, het in daardie paar sekondes geweet dat dit my sou verander; dat ek innerlik teen ʼn helling afgegly het waarteen ek nie weer sou kon opklim nie, dat ek onskuld wat ek nie geweet het is deel van my nie, verloor het, so seker en so onherroeplik soos ʼn meisie wat haar maagdelikheid aflê.

Van die vyf insittendes het Ninja drie doodgeskiet en een se kakebeen afgeskiet, sy handpalm vergruis en ʼn hap uit sy heupbeen geblaas. Ek sal dit nooit teen hom hou nie.

Nie dat daar tyd was om enige emosies te ontleed nie, want die geveg het nou tot ʼn volgende fase gevorder.

Die bussie het kort op die hakke van die Ford deur die hekke gevolg en botweg vasgesteek toe die Merk Vier die bakkie gegaffel en omgestoot het. Die bestuurder het net ʼn oomblik gehuiwer: Die pantserkar was dwars, reg voor hom en, seker in ʼn poging om sy makkers in die F250 te beskerm, het hy die Mercedes-Benz vorentoe laat spring, midskeeps in die pantserkar vas. Die Merk Vier is koplomp en die wielsporing nie baie wyd nie, maar dit weeg meer as ses ton en die staal is dik en sterk. Die bussie se aanloop was te kort en daarom was die trefslagspoed te min. Die pantserkar se regterwiele het ʼn paar hande hoog van die grond af gekom, maar die slag was nie hewig genoeg vir dit om om te val nie. Vir ʼn paar oomblikke het die bussie se agterwiele teen die teer gemaal en toe alle vastrap verloor.

Joachim was in die pantserkartoring en hy het dit na die slag na regs geroteer. Die kanon en die masjiengeweer was trompop voor die bussie se windskerm. Joachim het die kanon se fopknal getrek en die vlam het gegryp na die insittendes. Dit was ʼn skadelose knal, maar dit moes vreesaanjaend gewees het op so ʼn  kort afstand, en die bestuurder, heel begrypbaar, het die voertuig laat vorentoe hink en vrek.

Daar was weer ʼn knal en toe nog een, maar dié keer was daar niks speels daaraan nie. Joachim het die Lupara teen sy gesonde skouer gebring, die hane teruggetrek en albei lope op minder as twee meter op die windskerm afgevuur. Twee vlammende slae in die nag, die verskrikking van werktuiglike dood in die nag; daardie twee kort plukbewegings op die sneller en daar is ewige, verskriklike gevolge wat nooit herroep kan word nie.

Die uitwerking was brutaal. Die eerste lading loodhael het die windskerm voor die bestuurder verkrummel en hom vol in die gesig getref en daarvan ʼn trapsel van been, vel en vleis gemaak. Die tweede skoot het bo-oor die middelste voorsitplekpassasier gegaan, want hy het die gesonde verstand gehad om skuins te val na die kanonskoot. Die tweede skoot se lading is deur twee insittendes op die eerste agtersitplek gedeel, die eerste een noodlottig in die borskas en die tweede een in die boarm en pektorale spier.

Tot hier het ons omtrent alles reg gedoen en die inisiatief het aan ons behoort. Die swakste faset van Joachim se plan – en selfs nou weet ek nie wat ons anders kon gedoen het nie – was om die bedreiging in die bussie te neutraliseer. Ons wapens, selfs die Lupara en die blertsbalroere, was uitsluitlik bruikbaar oor ʼn relatiewe kort afstand, en selfs op optimumafstand was hulle nie opgewasse teen pistole en gewere nie.

Joachim het die drie kleurlingwagte – Dermot, Reginald, Tabitha – en Ylbaard aan die oorkant langs die muur opgestel sodat hulle teenaan die bussie sou wees wanneer dié ingejaag kom. Die plan was om die vensters aan die regterkant van die bussie met soliede glasveselballetjies stukkend te skiet en om die bussie dan met rissieballe te bestook. Dié ammunisie is gevul met ʼn rissiepoeiersamestelling wat in ʼn wolk op kontak oopbars. Enige persoon in die onmiddellike omtrek word oorval met ʼn pynigende brandgevoel. Die stof reageer met enige vog en dit laat ʼn mens voel of jou oogballe borrel en enige sweetkolle skroei.

Die blertsbalelement het nog voor die krisismoment ʼn kwart van hulle vermoë verloor. Dermot, die wag, het met sy rug teen die muur geleun, sy oë toegepers, sy lippe bewend en sy kop agteroor. Toe die F250 sy aanloop begin het, het hy gekreun, gevloek, sy blertsbalroer neergegooi, om die muur gespring en in die nag weggevlug, aan die nael, sy arms hoogwapperend in verskoning en verweer. ʼn Flitsligstraal uit die bussie het op hom geval en ʼn sekonde later het ʼn skoot hom in die rug getref. Hy het skerp vooroor geval, asof hy oor ʼn pootjiedraad gestruikel het, plat op sy maag en borskas. Gedryf deur ʼn allesverterende vrees, pleitgillend, het hy homself vorentoe getrek met sy arms want sy ruggraat was gebreek. Nog ʼn skoot het sy regterskouerblad gebreek, en toe was die bussie agter die Ford aan halflyf deur die hek.

(Ons het hom later op die sypaadjie gevind. Hy het nog gelewe en ons het hom so gemaklik as moontlik probeer maak, maar hy is skaars ʼn halfuur later dood.)

Dit was nie nodig om die vensters aan die regterkant met die blertsbalroere te probeer stukkend skiet nie. Die een in die oopglydeur was oop en Reginald het nadergestaan en daarin begin skiet. ʼn Sekonde later was Tabitha skuins agter hom, verskrik maar verbete en hulle het soveel en so vinnig geskiet as wat hulle vingers die snellers op hulle saamgeperstewindwapens kon trek. Ylbaard het genoeg denkvermoë oorgehad om Dermot se wapen op te raap en saam te skiet.

Die balletjies het in ʼn swerm deur die oop venster getrek. Die eerste vyf koeëls in elke blertsroer was glasvesel. Hierdie balletjies kan die pleister van ʼn buitemuur af slaan op kort afstand en dit rig aansienlike trauma aan vleis en been aan. Daarna bars die rissieballe in digte wolkies binne die bussie.

Twee mans en ʼn vrou staan op kortafstand, wydsbeen en vooroorleunend, en skiet na ʼn gebotsde bussie vol kwaadwillige mans. Hulle skree en die blertsroere stamp die ronde ammunisie met venynige spoeggeluide uit.

Binne die wa vloek mans, hulle skel en dreig en dan begin een terugskiet met ʼn pistool; enorme knalle en draakvlamlemme wat deur die donker steek.

“Ag nee!” sê Tabitha hard, moedeloos, draai om en strompel ʼn paar treë en gaan kniel stadig.

Die gety het op daardie oomblik gedraai.

Dit was nooit die plan dat die blertsroerseksie langs die bussie in die hek sou staan en vuisslaan met gevuurwapende rampokkers nie.

“Reggie!” skree Ylbaard, kom.

Die wag, oë groot, hou aan skiet tot die groot motorfietser hom aan die skouer gryp en wegruk. Die twee storm langs die muur af en op pad kry elkeen van hulle die knielende Tabitha aan die arms beet en sleep haar vyftien meter weg, haar voete slepend oor die teer, tot agter hulle stelling, ʼn lae muurtjie wat hulle met lessenaars uit die kantoor en los betonmuurpanele binne minute voor die geveg aanmekaargeflans het.

Daar het Tabitha op haar sy gaan lê, haar buik vasgehou en gekerm. Reginald en Ylbaard sak langs haar neer.

“O hel!” roep Reginald. “Is jy geskiet? Is jy geskiet?”

Tabitha kreun en wriemel.

Ylbaard loer oor die lae skans.

“Hoe gaan ons hulle nou stop?” vra hy sonder om ʼn antwoord te verwag.

Die glasvesel- en rissiebalaanslag op die bussie was tot in ʼn mate suksesvol. ʼn Klompie insittendes het straf van die harde balletjies verduur en die Mercedes-Benz is gevul met wolkies rissiepartikels wat in ʼn bank traangas saamdryf. Daar was egter ook ʼn ontsnaproete dadelik tot hulle beskikking: Die twee regop stertdeure. Dis binne sekondes oopgegooi en hulle stroom hygend, proesend, niesend en briesend uit die voertuig.

Die drie voertuie is soos ʼn Sjinese bloklegraaisel teen mekaar met die Merk Vier loodreg teen die omgeslaande Ford en die bussie met sy snoet teen die midderif van die pantserkar. Daar is ʼn nou gaping aan die regterkant van die bussie deur die hek en ʼn veel wyer een aan die linkerkant. Tien man het uit die bussie gekom; vier het na links verdeel en ses na die ander kant. Nie almal van hulle het vuurwapens nie, en dié wat daarsonder is, is met die gewone versameling slaan-, steek- en kapwapens toegerus.

Met Ninja voor die Ford vir sy slagtingwerk, is net ek en Lance in posisie om die regtertak van die stormloop te stuit en hierdie keer was hy ʼn tree voor my. Hy het iewers op die grond ʼn kortlooprewolwer in die hande gekry en het by die hoek gaan staan en die vier skote daarin leeg geskiet op die aanstormende viertal en ʼn groot totaal van een getref, reg in die voorkop. Die man se bene en lyf het onder hom ingevou toe hy val.

Die ander drie het instinktief omgesit en terug om die bussie beweeg, instinktief daarop bedag om die voertuie tussen hulle en Lance se koeëls te hou.

Die knerspunt van die aanval is nou aan die linkerkant van die bussie. Ons situasie is desperaat. As genoeg van hulle die weerstandpunt kan oorsteek, kan hulle agter ons uitsprei en genoeg afstand tussen hulle en elkeen van ons bewerkstellig.

En, vuurwapens in die hand, is die regte afstand al wat hulle nodig het om elkeen van ons uit te wis; dan is daar niks wat ons daaraan kan doen nie behalwe om te kies of ons vloekend, skellend, woedend of gelate sal sterf.

Die geveg was in die weegskaal en dit wou lyk asof die swaar hand van die Noodlot op ons teenstanders se balkie gerus het.

Die volgende paar sekondes sou bepaal of daar ooit ʼn Maarskalk sou wees.

(Lees vervolgens Bodem boek II, 16.)

Bodem boek II, 14: Die goddelose

bodemII‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 13.

Ek wag vir die aankoms van die goddeloses met ʼn graaf in die hand en ʼn jagmes aan my sy. Dit was ʼn geskarrel vir wapens van die oomblik wat Joachim die laaste instruksies uitgevaardig het. Die aangewese oord om slaan- en steekgoed te vind, was die gereedskapstoor en dit is presies waar ek my graaf gekry het, ʼn eenvoudige tuinspitgraaf met ʼn plat, reghoekige lem, maar die gewig daarvan voel goed en met die lem aan die punt van die steel het dit ʼn goeie balans vir ʼn swaaihou.

Joachim het sy karige mag verdeel en aan weerskante van die gapende hek opgestel.

“Maak my kwaad!” fluister Ninja, die verwoede klein motorfietser vir sy lang vriend Lance, nie dat ek gedink het hy het enige aanmoediging nodig om sy humeur te verloor nie; nie nadat ek gesien het hoe hy die Volkswagen vroeër die aand in ʼn frustrasiebui betrek het nie.

Hy beklou sy wapen van keuse, ʼn goeie ou tradisionele piksteel.

“Hoe moet ek jou nou kwaad kry?” fluister lang Lance terug. “Moet ek jou moer?”

“Moer aan my en ek moer terug!”

“Nou hoe dan?”

“Dink aan iets!”

Die drie van ons staan met ons rûe styf teen die muur, vyftien meter van die opening af. Ek sou verkies het om nader aan die hek te wees sodat ons die geveg vinniger kan betree. Die enigste kans wat jy met slaanwapens teen skietgoed het, is om so gou as moontlik teenaan jou teenstander te kom. Hoe groter die afstand, hoe groter die voordeel wat vuurwapens bied, maar Joachim was vasbeslote oor waar ons stelling moet inneem.

Lang Lance verplaas sy klouhamer van sy linkerhand na sy regterhand en blaas op sy dominante hand se palm teen die sweet. Ek weet hoe hy voel. My maag is ʼn stywe, harde knop en met gereelde tussenposes voel dit of my hart ʼn verdieping of twee in my borskas val en dan vinniger klop en my asem is vlak, bo in my longe.

“Die eerste kans wat ek kry gaan ek jou suster spyker!” verklaar hy aan Ninja.

“Jy doen alreeds.”

“En dit maak jou nie kwaad nie? Jy weet ek is gehang soos ʼn lokasiedonkie.”

“Jy’s met haar getroud, jou moer! Nee, dit maak my nie  kwaad nie. Dit maak my gril, maar nie kwaad nie.”

“Ek gaan jou ma spyker.”

“Ek wil by wees as jy dit probeer.  Sy eet kalfies soos jy vir brekfis.”

“Jou ma se Chihuahua?”

“Shelley is reggemaak.”

“Hoekom is dit so moeilik om jou vannag kwaad te maak?” neul Lance.

“Jy probeer nie eens nie!”

“Ek kan vir jou sê ek gaan vir Schalk Burger spyker, maar jy weet ek kan dit nie doen nie, so ek gaan vir Willem Alberts bel en vra hoe dit voel.”

“Nou gaan jy te ver!”

“Nee, regtig, ek hoor hy doen dit elke keer wat die Haaie die WP opmoer. Hulle sê Schalk maak sulke varkgeluidjies elke keer wat Alberts hom vooroor oor ʼn bankie in die kleedkamer buig.”

“Dis ʼn blerrie groot lieg! Schalk sal nooit, nooit…”

“Oink, oink!

“Hulle sê Willem Alberts het ʼn pyp so dik soos ʼn olifantslurp en dit hang op sy knieë.”

“Hou nou op! Ek waarsku jou.”

“Oink!”

“Lance, sê dit nog eenkeer, ek sweer, ek sweer op my pa se graaf, ek bliksem jou met hierdie piksteel.”

“Jy het gesê ek moet jou kwaad maak!”

“Jy kon vir Schalk uit dit alles gelos het!”

“Julle! Bly stil!” snou ek in ʼn fluisterstem.

Iewers in die pad af begin ʼn groot dieselenjin rammel en stemme roep in die nag. Onmiddellik, ook teen die muur oorkant die hek van ons, draai die Merk Vier se enjin oor en begin luier. ʼn Gespanne Dennis is agter die stuur en Joachim is in die toring en hy het afgesak sodat net sy kop uitsteek, want die pantserkar is net-net laer as die hoë betonmuur.

Ek kyk na my regterkant waar Micki agter ʼn asdrom skuil. Nadat ek gehoor het watse funksie Joachim vir haar in gedagte gehad het, het ek die asdrom binne minute met sand gevul. Solank sy daaragter bly, sal geen kleingeweerkoeël haar kan tref nie.

Hoofligstrepe val oor die klam, swart teer van die pad buite die perseel.

“Staan by!” sê ek. “Hier kom hulle.”

“Weet jy wie is op daai lorrie?” sê Lance. “Willem Alberts.”

“Dit lieg jy!” sis Ninja.

“Ek sweer!

“Oink, oink!”

ʼn Gegrom ontstaan in die kort Ninja se borskas.

Ek versterk my greep op die graaf se steel.

Die geluid van die twee aankomende voertuie styg vinnig in volume. Hulle is by die buurperseel, werk ek uit, nou langs ons sʼn, by die hek…

Die voertuie versnel en beweeg by ons hek verby, eers die Ford en sekondes later die bussie.

Iemand agter op die Ford het ʼn sterk lig en dit vee oor die naambord bo ons koppe.

Die oomblik wat die groot trok by ons verbysleep, spring die Merk Vier vorentoe en rem skerp na ʼn paar meter net toe die bussie oorkant die hek is. Die pantserkar skarrel agteruit en hou weer stil, enjin luierend.

“Hulle het verbygehou!” sê ek verlig en oorkant ons, agter die Merk Vier sê Tabitha: “Prys die Jirre!”

My verligting en haar lofprysinge is voortydig. Buite sig maak die F250 ʼn wye U-draai tot aan die anderkant van die pad. Die hoofligte skroei deur die hekgaping en val op die drom waaragter Micki voor die kantoor skuil. Die Ford kom onmiddellik oor die pad na die perseel gerammel, nader, nader, vinnig nader. Aan ons linkerkant blêr die bussie se toeter en sy ligte dompel en spring weer regop dwarsoor die Ford se baan.

Ek hoor duidelik vir Joachim as hy vir Dennis beveel: “Nou!”

Die Ford se bonkige bulneus stoot deur die hek en die voertuig is donkerblou, hoog op breë wiele. Agter die drom skakel Micki die groen dwarrellig aan en skyn vol daarmee op die Ford se windskerm en op daardie presiese oomblik tref die Merk Vier se volle 6,3 ton die bakkie op die pilaar tussen die dubbelkajuit se voor- en agterdeur met ʼn gruwelike frommelgeraas.

Die bakkie se linkerwiele skop kant toe op, maar die voorwaartse momentum vat dit nog ʼn meter of wat by die pantserkar verby, maar die Merk Vier bly verbete op die aanval, soos ʼn swartrenosterbuksie wat ʼn olifant in die sy karnuffel. Die eerste fase van Joachim se plan is vir ʼn paar oomblikke in die weegskaal, en dan tuimel die groot bakkie op sy sy en saai die bemanning op die bak oor die werf.

Net voor ek begin skree, hoor ek Ylbaard se uitroep aan die anderkant van die hek.

“Kom hier!” gil hy. “Waar gaan jy heen?”

“Kom!” gil ek vir Lance en Ninja en daarna skree en skree en skree ek net. “HAAAAA!”

Of hulle kom, weet ek nie. Ek haal die graaf oor en storm na die ongelukstoneel. Voor my is dit ʼn toneel van algehele verwarring, met geskokte figure wat rondlê of onseker steier. ʼn Man kom half regop en ek swaai die graaf na hom, maar tref hom nie vol teen die lyf nie. Ek trek terug en swaai wild van regs na links en tref hom teen die kant van sy kop met die platkant van die graaf. Hy waggel en sak op sy knieë neer. Dié keer mik ek beter en trek die graaf bo my kop op en kap soos ʼn laksman. Die snykant van die graaf keep diep in sy skedel in en die skok van die hou byt deur die steel in my hande. Ek ruk die lem los en die man kantel slap weg van my af.

Oorkant my, teen die omgeslaande bakkie se kajuit sit ʼn man met ʼn pistool in sy hand. Hy kry een skoot losweg in my rigting afgevuur en ek is styf van die skrik, heeltemal seker dat ek nie die ses, sewe meter na hom kan oorsteek voordat hy weer skiet nie, so ek gooi die graaf na hom en storm agterna. Die graaf tref sy skietarm en die volgende skoot is iewers hoog die naglug in. Daar is geen manier dat ek hom gaan toelaat om homself te verstewig vir ʼn meer akkurate skoot op my nie en ek storm agter die graaf aan. Met my tweede tree gly my voet op die los teer en ek lanseer myself kop eerste in sy rigting.

Ons kom heftig bymekaar en ons koppe bots skerp, hard, en ek val langs hom. Hy ruk homself weg van my om vir homself ruimte te maak om sy pistool op my gerig te kry, maar hierdie is nou my gebied; hulle kon net sowel ʼn mengelgevegkrythok om ons gespan het. Ek kom agter hom in, skop my bene styf agtertoe en my skoensole grou teen die teer terwyl ek my linkerarm om sy borskas trek en sy regtervoorarm beetkry. My regterarm slaan ek om sy kop en gryp sy linkeroor en doen my bes om dit af te ruk met my voorarm oor sy neus.

Hy grou en snork terwyl sy bene rukkerig voor hom skop.

Ek buig sy voorarm buitentoe en skud dit hewig totdat hy die pistool laat val en oombliklik laat los ek hom en versit my greep, dié keer met my linkerarm om sy nek terwyl ek sy kop met my regterhand na regs trek, sy nek gebuig oor my linkervoorarm.

Hy spartel hewig vir ʼn oomblik, gryp my voorarm met albei hande, maar ek spandeer elke dag ure in die gimnasium of op ʼn visserskuit om vis te trek en ek is net heeltemal te sterk vir hom. Ek sou hom so kon uitsit, maar dit sou net te lank gevat het, so ek laat los sy kop met my regterhand, trek die mes uit die skede aan my sy. Die verskriklike omvang van wat ek gaan doen, laat my net vir die kleinste oomblik huiwer en dan steek hom so hard as wat ek kan skuins van agter en met die lem teen ʼn effense hoek na bo, reg in die ribbekas aan die rug se kant.

Hy gil hard en kerm dan pateties. Sy lyf trek styf en sy hakskene kap teen die grond. Ek trek die mes uit en kap dit weer hard in, dié keer onder die borsbeen en hy word slap.

Voor my het Ninja ʼn man met sy bofbalkolf platgeslaan en ʼn tweede een op die grond se skedel verbrysel.

Lance, ʼn aanvaller en dié se geweer is in ʼn steierwals betrokke, vingers in mekaar se gesigte en Lance kan nie sy arm teruggetrek kry om sy opponent met sy klouhamer te klop nie en die skut kan nie sy geweer los kry om te skiet nie. Uiteindelik ruk die aanvaller homself half los, stamp sy hand se palmhak onder Lance se ken in en die twee verdeel heeltemal. Die geweer kom op, maar teen die tyd kom ek van agter af by die aanvaller, gryp sy hare en ruk sy kop agteroor en dryf die mes se lem in die kruising van skouers en nek in. Hy word slap, asof al die senings in sy lyf gesmelt het en hy sak grond toe, ʼn velsak vol bene en vleis.

Die hewige bakleiery het seker nie meer as ʼn minuut geduur nie. Ek het drie manne uitgewis en Ninja twee. Net een van die bakbemanning bly oor, en hy is erg beseer in die ongeluk. Nou probeer hy oor die grond wegseil en ek sien in die dowwe lig hoe Ninja agter hom verskyn en dan verpletter skote die naglug. Ninja het agter die man gaan staan, ʼn AR 15-stormgeweer wat hy opgetel het met een hand, soos ʼn pistool, skuins na onder voor hom gehou en die sneller getrek. Die skote stik teen die man se rug op en sy lyf krul na bo, bly so vir ʼn oomblik en dan is hy ook slap.

Ek, Ninja en Lance het ons deel van die worsteling gewen, en vinnig ook, want ons het die voordeel van die verwarring wat na die skok van die Merk Vier se aanslag ontstaan het, uitgebuit.

Die slag is egter ver van gewonne. Dis ʼn aksioma dat selfs die beste slagveldplanne dit net oorleef tot die eerste kontak met die vyand. Daar was niks met Joachim se plan verkeerd nie; inteendeel, hy het instinktief die goddeloses se optrede reg voorspel en het vindingryke planne gemaak om dit teen te staan.

Ek kyk om na die Ford wat op sy sy lê. Die enjin hik en word stil. En aan die anderkant daarvan veg verbete mense met blertsbalroere, flitsligte en misleiding vir hulle lewe teen verwoede aanvallers wat tot die tande gewapen is.

(Lees vervolgens Bodem, boek II, 15.)

Bodem boek II, 13: Die boerpot

bodemII‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 12.

Die wagte, Reginald en Tabitha, en drie van die motorfietsers het binne minute teruggekeer, kwetterend soos vinke, grootoog en opgewonde, met ʼn 12,5-kilogramsak mieliemeel en ʼn inkopiesak met ses blikkies boeliebief en ses blikkies tamatie-en-uiebredie. Ylbaard het beheer van die kokery geneem en ʼn groot aluminiumpot water op ʼn gasplaat op die ontvangstoonbank aan die gang gehad.

“Broe’!” sê Lance, die lang motorfietser uitasem toe hulle met hulle skatte opdaag. “Vannag fees ons! Ons fees diep!”

“Wat het julle?” vra Ylbaard.

“Boeliebief, broer, en sjêba.”

“Julle die mieliemeel onthou?”

“Broe’!” sê Lance geskok. “Dis soos om te vra of ek die baaik onthou het op ʼn brekfis run.”

“Ek vra net, want julle Kapenaars het mos iets teen goeie kos.”

“Pap? Broe’ ek eet vannag die styfste stywepap, ek is so honger, dat die souse so teen my ken afloop, en dan eet ek die sak waarin dit gekom het en dan eet ek die kar waarin die sak gekom het.”

“Jy nie van die Kaap nie?” vra ek vir Ylbaard.

“Vrystater, ek,” sê hy en vat die sak by Lance en sny die hoek van die geweefde plastieksak weg. “Kroonstad.”

“Moenie dat hy jou spin nie, die outoppie,” sê Lance. “Hy het tiet gedrink op Kroonstad, maar hy is al so lank hier, hy het gatsby’s verkoop aan Van Riebeeck se matrose. Hy is langer as ek in die Kaap en ek is in Goodwood gebore!”

“Ek het my diensplig gedoen in die lugmag,” sê Ylbaard. “Youngsfield. Ek was jonk en skraal. Sy was klein en fyn. My pelle het gesê sy gaan soos haar ma lyk.”

“Wat nie so fyn en klein was nie?”

“Ek het net gelag. As jy jonk is, gaan jy mos vir altyd leef.”

“En sy nooit soos haar ma lyk nie.”

“My pelle was reg. Maar toe is dit te laat.”

Hy hou die meelsak onder sy linkerarm en laat ʼn straal mieliemeel deur die stoomnewels in die pot val terwyl hy dit in die kolkende kookwater met die agterkant van ʼn lang houtlepel inroer.

“Kroonstad het baie om voor te antwoord,” sê Micki. “Dit moet iets in die water wees, maar Kroonstad het vir ons Max du Preez, Antjie Krog, André Saayman en Abel Pienaar gegee.”

“Ek weet wie ou Max is,” sê Ylbaard, “en van  Antjie Krog het ek al gehoor. Die ander twee nie so baie nie. Maar as ek so na jou luister, dink ek jy is nie erg oor hulle nie.”

“Liberale gespuis!” sê Micki driftig.

Gespuis? Ek glimlag. Wat ʼn keuse vir ʼn uitdrukking.

“Ek dog ou Max het sy ghoene agtermekaar?” vra Ylbaard.

Hy sit die sak neer en begin om die pap woes te roer.

“Max du Preez!” sê Micki. “Dan is daar darem twee wat so dink. Jy en Max. Jy sou van beter geweet het as jy net die moeite gedoen het om praag te lees.”

“Moenie te kras op Kroonstad wees nie, mooiste,” sê Joachim. “Die dorp sal vergoed vir sy skande.”

“Met hom?” Micki knik haar kop in Ylbaard se rigting.

“Hy weet darem hoe om pap te maak,” sê Joachim. “Dis ʼn begin.

“Maar Kroonstad het nie net ons vriend vir die beskawing gegee nie.

“Ek ook kom van Kroonstad.”

“Werklik?”

“O ja. Tot anderkant die landbouskool uit.”

“Jy is dan so… Kaaps?”

Joachim lag.

“Ek dink in jou oë het my ridderpantser so pas in blik verander en my wit perd in ʼn donkie.

“Wat is dit met julle Kapenaars dat julle dink uitnemendheid is beperk tot suid van Worcester?”

“Nee, dis net… ek kan jou net nie in Kroonstad sien nie.”

“Dit klink soos ʼn kompliment, of nie.”

“Maar wat van die toneel- en televisieding?”

“Ek het ʼn triomf in matriek met die skoolkonsert gehad. Hamlet in Afrikaans. ‘Omelet, omelet, ek’s jou pa se spook!’

“ Een ding het na ʼn ander gelei, en teen die tyd wat ek begin besin het oor my plek in die wêreld, was ek besig om drama te swot.”

“Maar jy hét in die Kaap geëindig!” dring Micki aan.

“Soos ons in ons vriend se geval was daar ʼn vrou betrokke, maar anders as in sy geval het ek haar Kaap toe gevolg.”

“Solank sy ook so dik is soos… Ylbaard se skoonma.”

“O, soos ʼn betonmenger!” sê Joachim, en dit is ʼn infame leuen. Ek het die betrokke voormalige mevrou Bekker ontmoet en in haar vroeë vyftigs sal sy nog steeds mans helfte van haar ouderdom laat mompel wanneer hulle aan haar voorgestel word.

Ylbaard se pap is skaflike krummelpap met klein, stywe klontjies. Nadat dit genoeg gestoom het, gooi hy die boeliebief en bredie in ʼn groot pan en verdun dit met water. Minute later is elkeen van ons oor borde pap en boeliebiefbredie gebuig. Luigi se basiliekruidpesto is net ʼn aangename herinnering en die eenvoudige kos is soos ʼn warm liefkosing in my binnekant, meer as net ʼn heilsame maaltyd, maar ʼn tikkie kosbare normaliteit in ʼn nag van grusame abnormaliteit.

Ons het woordeloos en met groot genoeë geëet daaraan toe die wag, Dermot, die deur wyd oopslaan en inbars. Hy kyk rond totdat hy vir Joachim in die dowwe lanternlig sien.

“Jy moet kom!” sê hy.

“Die rede?” vra Joachim bedaard.

“Daar… gebeur iets!”

“Jood?” sê Joachim.

Ek sit my bord sonder ʼn oomblik se huiwering neer, kom op my voete en volg vir Dermot na buite.

Dit is verbasend windstil, asof die nag asem ophou, maar daar is nuwe naggeluide: Die gedreun van voertuigenjins, krete en dan die tromslae van skote nie ver van ons af nie. Ek en Dermot draf oor die lang staalhek op die grond na die wye gaping in die voorgegotebetonmuur waar dit was. Ons loer om die muur en sien ʼn groot bakkie, waarskynlik ʼn dubbelkajuit-Ford F250, en ʼn 20-sitplek-Mercedes Benz-bussie op die punt van die blok. Die Ford is agterop vol driftige figure en manne hang by die bussie se vensters uit.

Die voertuie draai dwars en hulle hoofligte val op die hek van ʼn perseel aan die oorkant van die pad. Die kantore is oopgebreek en stukkende meubels en rommel lê in die parkeerterrein. Na ʼn minuut stoot die voertuie terug en kom in die pad af in ons rigting en swenk dan skerp na ʼn besigheid twee persele van ons af. ʼn Stem vanuit die perseel daag hulle en dan, tot my yskoue skok, is daar ʼn vlammeflits bo die kajuit van die groot bakkie en ʼn sarsie skote knal. ʼn Gil word kortgeknip en die Ford spring vorentoe en daar is ʼn metaalgeknars wanneer dit deur die hek bars. Die bussie volg kort op die bakkie se hakke.

“Wat is daar?” fluister ek vir Dermot.

“Bodyworld Panel Beaters.”

“En langs ons?”

“Dairylife.”

Wat ʼn groot suiwelverspreider dwarsoor die Kaap is (was!)

Ons draf terug na die kantoor.

Terwyl die res op tande kners en frons, duidelik senuweeagtig, selfs vreesbevange. Joachim aan die ander kant,  kom voor asof hy aangeskakel is. Hy sit vooroor op die lessenaar en sy ooglede is ver teruggetrek sodat sy oë skerp en wakker voorkom.

“So, hier is die situasie,” sê hy. “Help my reg as ek iets verkeerd verstaan.

“Ons het ʼn bende met ten minste een, waarskynlik meer, vuurwapens. Hulle is op ʼn plundertog en hulle modus operandi is eenvoudig: By ʼn plek wat belowend lyk, jaag hulle eenvoudig in, skiet voor die voet, breek in, vat alles wat na waarde lyk, en ry dan weer.

“Op die oomblik is hulle by ʼn paneelklopper. Tussen hulle en ons is ʼn melkverspreider. By die paneelklopper is daar heelwat om te stroop. Dit behoort hulle tussen vyftien minute en ʼn halfuur besig te hou. By die melkery, glo ek, is daar min van waarde oor. Dan is hulle by ons. Skathuis! Hierdie is die boerpot. Hulle gaan nie hier verbyry nie en ons moet aanvaar hulle gaan alles en almal voor die voet skiet.

“Ons het drie keuses, soos ek dit sien. Ons sit alles af, kruip weg en hoop hulle gaan verbyhou. Dit lyk vir my na ʼn swak plan. Bo die ingang is Citadel se naam in sesvoethoë letters geskryf.

“Keuse twee: Ons kan vlug. Maar waarheen? En is ons bereid om alles wat ons hier het op te offer? Ek sou sê, nee.

“Dit bring ons by die enigste werklike keuse.”

“Ons hou hulle hier uit?” vra ek.

“Dis reg.

“Ons het ʼn paar uitdagings. Ons het net een vuurwapen en ʼn paar blertsbalroere.”

“Hè?” sê Ylbaard.

“Paint-ball guns,” help ek hom.

“Ons het ook twee voertuie,” sê Joachim. “Ek tel nege weerbare mans.”

“Het jy my getel?” vra Kip, die man wie se ribbes ek gebruik het.

Micki het ʼn stywe verband om sy middeborskas gedraai, maar hy is steeds bleek en dit maak hom ooglopend seer om asem te haal.

“Ek het nie,” sê Joachim. “Jy is krukkelysmateriaal.”

“Tel my,” sê Kip tussen geknersde tande deur.

“Goed,” sê Joachim. “Dankie, mater.

“Jood, hoeveel van hulle is daar?”

“Uhm, ek kan nie presies sê nie. Kom ons sê vyf voor in die Ford, nog so agt agterop en miskien twintig in die bussie. So, wat is dit? Drie-en-dertig?”

“Dit gaan interessant raak,” sê Joachim. “Tien teen dertig.”

“Daar is ek en Tabitha ook,” sê Micki saggies.

“Tien man plus twee vroue,” sê Joachim. “My dier, ek wil julle nie in die middel van ʼn geveg hê nie, maar miskien kan ons vir julle werk uitdink.”

Reginald steek sy hand op soos ʼn skoolkind met ʼn vraag en Joachim knik in sy rigting.

“Wat van die kanon en die masjiengeweer op julle kar?” vra hy.

Joachim trek sy oë groot en grynslag paaiend: “Alles net effekte, mater. Ek’s bevrees jou blertsbalroer is baie dodeliker as my 37 millimeter wat net geraas en vonke kan maak.”

“So jy’t vir my gelieg?”

“Nee. Dit was nie ʼn leuen nie. Dit was misleiding.”

“En die verskil is?” vra Micki.

“Mens lieg in vredestyd en mislei in oorlogtyd. Lieg is ʼn euwel, maar misleiding is die goeie bevelvoerder se plig.

“Luister! Genoeg daaroor. Ons moet ʼn plan beraam en ons moet dit vinnig doen.

“Ons moet eers probeer vasstel wat die vyand gaan doen. Ek dink dit is maklik genoeg om te raai. Hulle gaan die oop hek sien, hulle gaan die teken sien en dan gaan hulle eenvoudig hier injaag, die Ford voor en dan gaan hulle uitstap, waarmee ek bedoel hulle gaan die voertuie verlaat en voor die voet skiet.

“Nou goed, ons voordeel is dat hulle ons nie kan verras nie. Ons weet waar hulle ons gaan aanval en ons weet hoe hulle dit gaan doen.”

“So, hoe stop ons hulle?” vra Ylbaard. “As ons gou maak, kan ons die hek weer hang. Miskien dit blok met van die leë vraghouers!”

“Nee!” sê Joachim. “Ons het nie genoeg tyd om ʼn behoorlike versperring op te rig nie, en as dit werk, moet hulle van taktiek te verander en ons weet nie wat dit is nie. Dit beteken ons het nie meer die inisiatief nie. Nee. Ons moet hulle toelaat om in te kom en dan moet ons hulle slaan, hard slaan, so hard en so vinnig dat hulle nie kan herstel nie.”

“Ja,” sê Dennis, “maar hoe?”

“Hulle moet deur die hek kom,” sê Joachim. “En hulle gaan die Ford gebruik. As ons die Ford kan uitskakel, is hulle planne onmiddellik in die war.”

“En die bussie?” vra Dennis.

“Solank die voertuig buite die perseel bly, het ons die inisiatief.”

“En hoe gaan ons dit doen?”

“Ons het die Merk Vier,” sê Joachim. “Die pantserkar.”

“Ma’ hy makeer ʼn kanon,” sê Reginald. “Jy’t self so gesê.”

“Nee, ek het nie. Hy hét ʼn kanon. Wat ons nie het nie, is ammunisie.

“Luister, nee, ons kan hulle nie skiet met die Merk Vier nie. Maar die kar weeg 6,3 ton en dis kliphard. Julle het gesien wat dit met die hek gedoen het.

“En ons hét die Volkswagen. Ons weet wat ons het. Nou moet ons dit net alles aanmekaar sit.”

Hy haal diep asem.

“Ek weet presies wat ons  moet doen,” sê hy.

Hier is twee dinge om op te merk: Dit het hom drie minute, niks langer nie,geneem  om die situasie op te som en op ʼn plan te besluit.

Meer merkwaardig nog: Ons het hom sonder huiwering geglo.

As jy wil weet wat van hom die Maarskalk van die Swartland gemaak het, daar het jy dit.

(Lees vervolgens Bodem, boek II, 14.)

Bodem boek II, 12: Die lys

bodemII‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 11.

Die Volkswagen se enjin verstil en vier van die insittendes klim met stywe, bewerige bene af. Ylbaard, wat die kar bestuur het, gaan sit skielik by die voorwiel, so vinnig dat sy breë sitvlak teen die teer pof. ʼn Passasier gaan staan by die motor en stut homself met stywe arms op die modderskerm en laat hang sy groot, woesteharekop vooroor. ʼn Kort, skraal mannetjie loop in ʼn kort kring. Hy het baie gesigshare – lang, vol baard en afdrupsnor – maar sy kop is blinkgeskeer en ʼn seekat is daarop getatoeëer en die tentakels hang soos wangbaarde langs sy slape af tot by sy kakebene. ʼn Rooikopvriend begelei hom, arm paaiend om seekatskedel se nou skouers.

My twee slagoffers bly in die Volkswagen sit; gebreekte ribbes voor en spieswond agter tussen die los gereedskap.

Joachim stap tot by Ylbaard en kyk af na hom.

“Welkom!” sê hy.

Ylbaard loer onder sy oogbanke op sonder om sy kop te lig en waai floutjies met een  hand.

“Julle lyk gestres?” sê Joachim  in Afrikaans.

“Maat,” hyg Ylbaard in Engels. “Maat.”

“Gee jy om as ons Afrikaans met mekaar praat?” vra Joachim. “Jy sal miskien dink dis nie nou die tyd om oor identiteit begaan te wees nie, maar ek wil nie hê ons moet met gewoontes begin wat later moeilik gebreek sal word nie.

“Het jy al agtergekom dat as vier Afrikaners en een Engelssprekende bymekaar is, praat almal Engels. Afrikaners is só beleefd, maar natuurlik ontken almal dit.”

Hy gaan voort sonder om vir ʼn antwoord te wag: “Ek het gedog die reëling is dat julle by ons bly?”

“My vriend,” sê Ylbaard in ʼn skaflike Kaaps-Afrikaanse aksent, “jy verstaan nie. Toe ons by julle verbygery het, toe sê ek nou gaan ons. En ek roer die Volla en die Volla gaan. Weet nie wat so bebliksemd met hom is nie, maar hy maak gatskoon. Nog nooit ʼn Volla gery wat gat so skoon maak nie, en ek kén Vollas.

“Jy weet as jy ʼn masjien tussen  jou bene of onder jou gat het en die ding wil net ry? Jy weet wat ek meen? En jy begin dinge doen wat jy nie moet doen nie? Jy weet, soos die kar of die baaik kom in jou kop en hy besluit vir jou? Dís hoe dit was. Die Volla wil net gaan en toe sê ek: Kom ons gaan!

“Hoe moet ek vir jou sê? Toe ons eers ry en die Volla gaan en gaan net vinniger en die manne skree en die wind is oral is dit soos niemand kan ons vang nie, niemand kan ons vang nie, jy sien wat ek sê? En toe is dit soos alles is reg met alles, reg met die wêreld, reg met die lewe. Vir die eerste keer in weke was ek nie benoud of bang of opgestres nie. Niemand kan ons vang nie. Solank as wat ons in die Volla is, is ons orraait. Vriend! Jy verstaan nie!

“Ek dog dis soos ons kan net aanhou ry en ry en ry en ry. En ek dog ons ry noord, hou net aan ry tot by Plattekloof en ons draai daar links en ry wyd om na Melkbosstrand en langs die kus af terug Table View toe om ons mense te kry.”

“En hoe land julle toe hier?”

“Die pad het opgehou. Ek bedoel, net ʼn paar klieks verder toe is hulle oor die pad, net mense waar jy kyk, en hierdie… hierdie groepe het gewere en hulle skiet, hulle ry in taxi’s, bakkies, trokke, noem dit. En hulle skiet op alles, almal, kyk nie wie of wat hulle skiet nie en daar is karre oral, probeer enige kant toe wegry.

“Toe draai ons om.”

“En hoe kry julle ons toe weer?”

“Ons het julle gesien Paardeneiland toe draai. Ons vat toe agterna en ons was nie ver agter julle toe julle daai… wat was daai? Dit het my gelyk soos ʼn street party wat Valkenburg gegooi het. Ons sien toe, hei, dis hel baie mense. Jy kan deur dit gaan as jy een van daai karre van julle het. Maar nie met ʼn oop Volla nie. Hulle sal ons doodmoer met bottels en klippe en Mollotofs en donner alleen weet wat nog. Toe kry ons pad deur Montagu Gardens.

“Daar was ook mense, baie, maar hulle was looters..?”

Hy kyk vraend op na Joachim wat hom reghelp: “Plunderaars.”

“Ja. Plunderaars. Toe hulle sien ons ry en soek nie iets om te… plund?… nie…”

“Plunder.”

“… plunder nie, toe los hulle ons.

“Maar julle is toe weg en dit lyk nie goed in Table View af nie, toe dink ek ons vat die N7 en… dubbel terug met die kus af. En toe ons nog so ry, daar is julle. En hier is ons.”

“En hier is julle.”

Die ontstigte klein mannetjie het tydens Ylbaard se verslag al hoe vinniger in al hoe kleiner sirkels geloop tot hy naderhand amper ʼn tiekiedraai maak. As hy verligting vir sy gelaaide emosies gesoek het, het hy dit nie in daardie kringetjie gevind nie en met ʼn hartstogtelike swets spring hy na die Volkswagen toe en gee die groot agterband ʼn liederlike skop. Die geweld moes hom laat  beter voel het, want hy wil nog daarvan hê. Hy gryp ʼn moersleutel van die oop Volkswagen af en val die voertuig daarmee aan. Hou vir hou hamer hy die stomme voertuig teen die kant.

Sy lang kameraad probeer hom aan sy skouers vang, maar hy tol weg tot langs die voorkant van die kar en slaan vinnig drie duike in die bagasiekap.

“Hei!” sê Ylbaard. “Hei!”

Die lang man vang die kortmannetjie met sy arms om die borskas en sleep hom agtertoe.

“Jis pappie,” sê hy. “Hoekom moer jy ons kar so?”

“Nggaah!” skree die kort mannetjie. “Nggaah!”

“Jy maak nie sin nie pel,” sê die lang man.

Die kleintjie haal diep asem en ontspan.

“En nou, Ninja?” vra Ylbaard.

“Ek moes iets moer!” verergde een. “Dit was óf iets, óf iemand.”

“En hulle sê daar gebeur niks in Milnerton op ʼn weeksaand nie,” merk die lang een op.

Dit laat Joachim lag. Hy steek sy hand na Ylbaard  uit.

“Ek is Brigadier Hans-Joachim Marseilles Bekker,” sê hy. “Jy kan my Brigadier noem.”

“Genuine?” vra Ylbaard. “Regtig? Jy ʼn brigadier soos in die weermag en alles?”

“ʼn Brigadier ja. Nie van die ou uitgediende Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag nie. Hoof van my eie leër.”

“Jy het ʼn leër? Hoe kry ʼn mens ʼn leër?”

“Jy versamel een.”

Ylbaard sit vorentoe op die grond en  kyk rond.

“Waar is hulle?”

“Hulle is nog nie hier nie. Maar ons kan nie rondsit en vir hulle wag nie. Ons  moet voorberei.”

“Wat voorberei?”

“Ons  moet hierdie perseel beveilig.

“Ek was hoflik genoeg om myself voor te stel. Jy dink nie jy moet my voorbeeld volg nie?”

“Jammer, man. Ek is…”

“Maak nie saak nie. Jy sal altyd vir my Ylbaard bly.”

“Ylbaard?”

Joachim kyk na Reginald, die wag.

“Julle het ʼn kantoor hier?”

“Ja Brigadier.”

“Kan julle water kook?”

“Ons het ʼn gasstoof.”

“Ek dink ons almal het ʼn teetjie nodig. Wat dink jy?

“Kry jou manne,” sê hy vir Ylbaard en kyk dan na Dermot: “Jy is op wag by die hek.”

Joachim, Micky, Dennis, Reginald en Tabitha stap in die rigting van die kantoor met Ylbaard net agter hulle. Die ander motorfietsers help hulle beseerde makkers versigtig uit die Volkswagen. Ek gee hand met die een wie se neus ek ingeduik het. Hy kners op sy tande en trek sy asem skerp in toe ons hom uittel. Ek gaan staan voor hom.

“Joggie,” sê ek en hou my hand uit.

Hy is ʼn halwe kop korter as ek en kyk my op en af, sug en vat my hand. Daar is krag in sy greep.

“Kip,” sê hy.

Ek beduie na sy gesig en ribbes: “Jammer daaroor.”

Hy trek sy skouers op en snak onmiddellik na sy asem.

“Dit gebeur. Die groen lig… Ek was van balans af.”

“Jy skop goed.”

“Nie goed genoeg nie.”

Hy kyk na my: “Jy kan jouself hanteer. MMA?”

“Bietjie. Eintlik stoei.”

“Ek soek ʼn herontmoeting, wanneer ek beter is.”

“Jy het dit.”

Hy loop stadig na die kantoor en ek val langs hom in.

Die kantoor is klein en daar is ʼn groot lessenaar daarin. Herr B sit daaragter, koffiebeker tee in die hand, voete op die blad. ʼn Batterylantern staan op ʼn hoë metaalliaseerkabinet en kaats lig van die stoomlinte uit die koppies af.

Dennis, Micki en Ylbaard het plek in die kantoor gevind. Reginald staan in die deur reg voor Joachim en die res van ons staan styf agter hom in die lang, nou ontvangsportaal.

“330 eenhede?” vra Joachim vir Reginald.

“En 23 containers… ûhm houers?”

“Spoorvraghouers.

“Is daar enige iets in?”

“Ek sou mos sê so in helfte.

“Die transport laai dit hier af, ons pak dit uit in stooreenhede. Soms bring hulle leë houers, dan laai ons dit en hulle kom haal dit.”

“Weet julle wat in die houers is?”

“Ék weet nie. Ek is sekuriteit. En ons werkers sal mos eers weet as hulle die vrag uitpak?”

“En die stooreenhede?”

“Die stooreenhede, hoe?”

“Weet julle wat in die stooreenhede is?”

“Dis mos nie ons se besigheid nie. Dis private… privaat. Mense kom, betaal hulle deposito, pak self hulle goed in die eenheid, sluit dit met hulle eie slot. En as hulle eendag met ons klaar is, kom hulle, sluit oop, pak hulle se goed en vat pad met hulle se goed.”

“Reginald!”

Joachim grinnik: “Kyk, ek weet mos hoe dit is. Julle mense hou mos julle oë oop. Julle praat. Julle leer die gereelde gebruikers ken. Julle skinder oor hulle.”

Reginald trek sy skouers op.

“Die rede hoekom ek vra, Reginald, is as ons wil oorleef gaan ons… voorrade nodig hê.”

“Hoe bedoel Brigadier nou.”

“Jy weet wat ek bedoel. Ek wil in daardie eenhede en vraghouers gaan kyk vir goed wat ons kan gebruik om te oorleef.”

“Soos wat se goed, nou?”

“Wapens, om mee te begin. Vuurwapens verkieslik.”

“Ons kan mos nie nou gaan en ander mense se eenhede oopmaak en alles nie?”

“Ons het nie  ʼn keuse nie.”

“Joachim!” sê Micki onverwags. “Dis mos… oneties; dis nie reg nie!”

“Ek verstaan nie?”

“Dis nie ons goed nie!”

“Nou wie sʼn is dit?”

“So wat jy sê, is dit is res nullius?”

“Ek hou van ʼn mooi vrou wat so vinnig leer.”

Dan weer aan Reginald: “ Ons kort vuurwapens. As daar nie vuurwapens is nie, soek ons iets waarmee ons kan wapens vervaardig.”

“Soos watse goed?”

“Enige chemikalieë. Al is dit huishoudelik. Om die waarheid te sê, ons moet alle huishoudelike skoonmaakmiddels bymekaar maak. Ammonium, soos Handy Andy; gelatien, vloerwaks, selfs kookgoed. Jy sal verbaas wees watse skouspelagtige effek jy met doodgewone koeksoda en asyn kan kry.

“En dan chloor, swembadsuur, kunsmis. Enige brandstof. Diesel. Paraffien.

“Verder het ons kos nodig.”

“Waar sal daar nou kos wees?”

“Ek dink ons sal almal nog verbaas wees om te sien wat mense hier toegesluit het. Daar móét blikkieskos wees. Mieliemeel. Droë rantsoene. Selfs hoenderkos of troeteldierkos. Gebottelde water.

“Maar dink eers wapens. Vuurwapens, chemikalieë, maar ook pikke, grawe, messe, ntjakoestokke, knuppels, skokstokke, ketties, boë, kruisboë, pylgewere. Hierdie is die Kaap, magtag, daar móét pylgewere wees. Toue, kettings, kabels, kraggereedskap.

“Ons soek medisyne, verbande, klere. Nie een van ons het baie klere saamgebring nie en meeste het die klere wat hulle aan hulle lywe het.

“Maar weereens: Om mee te begin, soek ons wapens of iets waarmee ons wapens kan aanmekaarflans.

“Ylbaard?”

“Brigadier?”

“Julle is ʼn vervlakste motorfietsbende?”

“Ja brigadier. Skuus brigadier.”

“Motorfietsers is goeie motorwerktuigkundiges. Wie van julle is die beste?”

“Solly. Die een met die gat in die been. En Kip.”

“Watter een is Kip?”

“Die een met die gebreekte ribbes.”

“Liewe Valhalla!

“Jood!”

“Ja?” roep ek terug.

“Volgende keer, maak dié seer wat nie nuttig is nie.”

“Het jou.”

“Nou goed,” sê Joachim. “Ons het nie tyd om nou deur 330 eenhede en twee dosyn vraghouers te gaan nie. Maar ons moet ʼn begin maak. Kom ons vat ʼn uur en kyk wat ons bymekaar kan maak.”

“My manne,” sê Ylbaard, “ons is honger. Ons het gister laas geëet. ʼn Week laas behoorlik.”

Joachim frons en bedink die situasie.

“Goed. Kom ons eet dan eers. Gaan na eenheid 177 toe. Daar is bokse vol blikkieskos, sakke soja en mieliemeel.”

“Hoe weet jy?”

“Dis myne,” sê Joachim.

Hy hou ʼn blink sleutel op.

(Lees vervolgens Bodem boek II, 13.)

Bodem boek II, 11: Die bres

bodemII‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 10.

ʼn Wag verskyn aan die anderkant van die hek, behoedsaam, mik-mik soos ʼn koedoekoei by ʼn watergat. Hy is gewapen, nie met ʼn vuurwapen nie, want dié is reeds maande lank deur EPS verbied, maar met ʼn halfmeterlang skietding met ʼn regop drommetjie bo die loop en twee handgrepe. Dis ʼn blertsbalroer.

“Jood,” beveel Joachim, “vat die haelgeweer en dek my.”

Ek steek my regterhand oor my linkerskouer agtertoe en vat die Lupara by hom. Ek druk die lope deur die siggleuf voor my.

“Nie daar nie, Jood,” sê Joachim. “Staan in die toring.

“Ek gaan met die swaer onderhandel.”

Ek maak seker die ratte is in neutraal, draai om en klouter oor die rugleuning van die bestuurdersitplek en teen die sitplek op wat Joachim ontruim het. Teen die tyd wat ek regop in die toring staan, is Joachim reeds besig om oor die pad na die hek aan te stryk.

“Stop!” skree die wag en bring die blertsbalroer teen sy skouer.

Ek volg sy voorbeeld met die Lupara en hou my duim op die hane agter die dubbellope op die geweer. ʼn Blertsbalroer werk nie met kruit nie maar met saamgeperste lug. Deesdae laai die gebruikers dit egter met soliede glasveselballetjies of selfs staalghoens wat van dit ʼn wapen maak wat mens nie durf minag nie. Met ʼn vuurtempo van ʼn paar honderd rondtes per minuut kan dit vir Joachim op so ʼn kort afstand voos slaan. Ek is gespanne. Dennis is gespanne. Micki kan nie kyk nie. Die wag is gespanne. Net Joachim is op die oog af sonder enige benoudheid.

“Spaar jou koeëls!” sê hy vir die wag in Engels.

Hy hou sy linkerhand hoog en sy regterhand, palm na buite, voor sy borskas.

“Bly net waar jy is!” waarsku die wag weer.

“Ek wil net gesels,” sê Joachim. “Ons het ʼn situasie hier.”

“Óns het nie ʼn situasie nie, maat,” sê die wag. “Jý het ʼn situasie. Draai om, klim terug in jou tenk of wat de hel dit ook al is en gaan weg.”

“Ek kan nie weg gaan nie,” sê Joachim. “Ons het nêrens om heen te gaan nie.”

“Gaan terug waar jy vandaan kom.”

“Niks daar nie,” sê Joachim. “Net vlamme en gewere. Baie vlamme. Baie gewere.”

“Hartseer besigheid! Nou gaan nou!”

Joachim het tydens die gesprek nie vir ʼn oomblik stilgestaan nie en is nou oor die teerpad en beweeg oor die gruisskouer na die hek.

“Ons wil hier inkom.”

“Ja. Dít gaan nie gebeur nie.”

“Ek is van EPS.”

“Ek werk nie vir EPS nie.”

“Kyk, pel, ek is net gaaf met jou en ek hoef dit nie te wees nie. Kom ek probeer weer: Ons gáán nou hierdie perseel betree, met jou samewerking of oor jou dooie liggaam. Ek bedoel dit. Op my ‘tenk’ wat nie ʼn tenk is nie, maar na genoeg vir die doeleindes van ons gemoedelike bespreking, is ʼn 37-millimeterkanon. My kanonnier het ʼn moeilike nag agter die rug en hy is senuweeagtig.

“Hy is oorgehaal, styf, soos ʼn muisval. Jy weet daardie pennetjie wat ʼn muisval oorgehaal hou? Syne staan al krom gebuig en dit raak net-net. Blaas net daarteen en BAM! hy gaan af. En as hy afgaan, gaan hierdie hek en jy daarmee saam verdwyn.”

“Ek waarsku jou, ek vat jou saam met my, ek waarsku jou!”

“Nee, my vriend. Jy gaan my dalk vol duike en knoppe skiet met jou Velocex 3 000, maar jy gaan my nie ‘saamvat’ nie.”

“Gaan nou net! Hier is niks vir julle nie!”

“O, maar daar is. Ek dink ons kan hierdie perseel beveilig en veiligheid, my goeie, nuwe vriend, dit is iets baie skaars, baie waardevols, die verskil tussen lewe en dood. Jou lewe, jou dood.

“Kyk, kom ek lig jou in. Dis verby. Die magte van duisternis het gewen. Oor ʼn uur, twee ure van nou af, wie weet wie hier gaan opdaag. Miskien jou rasgenote in die vorm van ʼn paar taxi’s vol American Juveniles. Miskien ʼn honderdduisend woedende, bloeddorstige Negers al die pad uit Gugulethu. Gaan jy jouself verdedig met ʼn tenkie vol saamgeperste gas en ʼn paar blertsballe? Jy weet hoe dít gaan uitwerk.

“Ek het ʼn pantserkar met ʼn kanon en ʼn masjiengeweer en ʼn halfton ammunisie. Ek het ook ʼn radio en as ek vir my makkers in húlle pantserkarre roep, is daar binne ʼn uur nog ses van hulle hier.

“Dis eenvoudig, vriend, wil jy leef en as jy nie wil leef nie, hoe wil jy gaan? In ʼn rookwolk wanneer my kanonnier jou met sy 37 mil skiet of in stukke as die minsame burgers van Gugulethu hier opdaag?

“Kies my vriend, maar kies net vinnig. Ons moet ingrawe.”

Die wag huiwer, bly roerloos vir ʼn oomblik, laat sak die blertsbalroer.

“Ek kan nie die hek oopsluit nie,” sê hy.

“Kom aan! Ja, jy kan, jy weet jy kan.

“Kyk, ek weet jy doen jou werk en ek waardeer jou integriteit en jou werkgewer maak op jou staat, maar jy moet weet dat alles verander het. Die wêreld het verander, van gister af tot nou…”

“Dis nie dít nie,” sê die wag. “Ek het nie die sleutel nie.”

“Hoe bedoel jy jy het nie die sleutel nie?”

“Ek het nie die sleutel nie!” sê hy met groot nadruk.

“Jy bedoel… hulle het jou hier toegesluit?”

Die wag, ooglopend diep ongelukkig, knik sy kop.

“En hoeveel van julle is hier?”

“Vier: Drie mans en ʼn vrou.”

“Hoe lank is julle al hier toegesluit?”

“Dis nou amper ʼn week.”

“Pel, ou maat, vriend, hulle het julle verlaat. Jou base is lankal nie meer in die omgewing nie.”

“Bliksems!

“Maar ek het nog steeds nie die sleutel nie.”

Joachim skyn met sy flits op die hekslot. Dit is ʼn ingeboude slot; nie iets wat mens met ʼn skroewedraaier gaan breek nie.

“Hoe nou gemaak?” vra die wag. “Hoe gaan julle die hek oopkry?”

“Nie ʼn probleem nie! Nie ʼn  haakplek in die minste nie. Ek het ʼn slotsmid gebring.”

“Jy het?”

“Jood!” skree Joachim, maar ek het reeds die toring verlaat en is besig om myself agter die stuurwiel in te wikkel.”

Joachim draai na die wag toe.

“Jy beter eenkant toe staan.”

“Ja. Vir wat?”

“Sodat die hek nie op jou val nie. Dit lyk swaar.”

Ek jaag die toere op en laat skiet die koppelaar. Die Merk Vier kom doelgerig maar nie juis blitsig nie uit die blokke en rammel vorentoe. Deur my loergleuf word die hek vinnig groter en hoe groter dit word, hoe dikker kom die staal voor. Hierdie is een robuuste staalhek!

“Hou vas!” gil ek vir Micki en Dennis, buig my arms effens en span hulle so styf as wat ek kan.

Merk Vier! Ek het die dikveltante en haar aansienlike massa gruwelik onderskat. Ons tref die dubbelhekke presies waar hulle bymekaar kom en dit is met ʼn gruwelike lawaai. Dis asof die pantserkar hik, maar dit beur gewillig steeds vorentoe. Staal buig soos warm teerstringe en beton verkrummel wanneer die boute losbreek. Vir ʼn oomblik hang die gebuigde hek oor die voorkant van die rooi Merk Vier, dan steek ʼn deel vas en die pantserkar se wiel rol oor dit.

Ons is in! Ek pomp die versneller twee, drie keer vinnig en die enjin snou gemoedelik.

“Nogmaals deur die bres, liewe vriende!” jubel Joachim.

Ons is in ʼn reghoekige parkeerterrein en voor ons is drie, lae siersteengeboue – ʼn administrasiegebou, ʼn stoorkamer en ʼn klein werkswinkel. Die ligte van die Merk Vier is op die kantoorvoordeur wat oopvlieg en daaruit kom nog ʼn wag gestorm, sonder hemp en met broek wat los gaap. Agter hom kom ʼn verskrikte vrou wat ook háár uniform probeer regtrek. Die man steek vas en lig die blertsbalroer wat hy by hom het. Dis toe wat Dennis, goeie ou Dennis, die kanon laat knal. Dit is ʼn plat klapgeluid, skerp en hard, en vir bykomende effek steek ʼn skerp assegaaivormige vlam voor by die loop uit.

Die wag laat val sy wapen en stoot sy hande in die lug soos ʼn krieketskeidsregter wat ʼn ses beduie. Agter hom sink die vroulike wag op haar knieë neer en vou haar arms oor haar skedel.

“Is julle mal?” skree die eerste wag terwyl hy armswaaiend van die betonmuur af aangestap kom. “Is daar iets in julle koppe wat raas? Wat gaan jy doen? Neongroen kolle op ʼn tenk skiet?

“Hierdie mense is hier om te help!”

“O,” sê die tweede wag.

“Sit neer jou arms! Jy’s nie in ʼn oorlog nie!”

“Ja,” stem Joachim saam. “Sit neer jou arms. Netnou bly hulle so staan.”

Hy stap nader en die wagte sluit by hom voor die Merk Vier aan.

“Ek is Hans-Joachim Marseilles Bekker,” sê hy en steek sy hand uit. “Brigadier Hans-Joachim Marseilles Bekker.”

Die lyk nie of hulle weet of hulle op aandag moet staan en of hulle moet salueer nie, en eers die een en dan die ander steek hulle hande eerbiedig uit en skud die “brigadier” se hand.

Ek sit en bekyk die gebeurtenis deur my loergleuf. Ek het Joachim leer ken as iemand wat nie veel gesag afdwing nie. Mense het maklik agter sy rug vir hom gegrinnik. Sy reputasie was van iemand met min ambisie en minder drif en nog minder vasberadenheid. Hy het van een swakbetalende werk na ʼn ander gedwaal tot hy uiteindelik deur ʼn vriend aangestel is om ʼn tweedehandse boekwinkel op te pas. Daar het hy weinig meer gedoen as om agter die toonbank te sit, te lees en met interessante klante of mooi vrouens te klets. Die winkel se toestand en boekhouding het so versleg dat die goeie vriend vir Joachim uiteindelik moes vra om ʼn loopbaanaanpassing te maak.

Dáárdie Joachim Bekker staan nou in die ligkolle van ʼn pantserkar wat hy amper uit die lug uit getoor het, nog steeds in sy aandpak, met ʼn outentieke spieswond in sy skouer en daar is  nou ses mense wat heeltemal seker is dat hy weet wat hy doen omdat hý so ooglopend oortuig is daarvan.

Hy draai na die Merk Vier toe en wuif vir my:

“Jood!” roep hy. “Jood, kom hier.”

Ek skakel die Merk Vier af en die enjin proes, hik en word stil. Dis die skielike stilte wat my laat besef hoe lawaaierig die enjin was. Die vensterplaat aan my regterkant vou weg as ek daarteen druk en ek haak my hande om die bokant van die vierkantige ruimte en wurm myself aan die  kant van die  kar uit.

“Jood,” sê Joachim toe ek na hulle toe stap. “Ontmoet vir Dermot, Reginald en die jong amasone is Tabitha.

“Julle, ontmoet vir Joggie Leibrandt.”

Ons skud hande en maak die regte sosiale geluide. Etiket verdamp nie eensklaps uit ʼn mens se sisteem tydens ʼn katastrofe nie en duik met die geringste geleentheid op.

“Jy het gesê daar is vier van julle?” vra Joachim vir Reginald, die wag wat by die hek was. “Ek tel net drie.”

“Daar is mos nog Boet ook,” sê Reginald en Afrikaans is nou duidelik die taal van die geleentheid. “Van die Kraaifontein af, maar hy is nou, kan jy sê, onder die prop en hy slaap homself in ʼn babie in in die tool-kamer.”

“Ek sien,” sê Joachim. “Menere, ons het min tyd, so as julle vir my ʼn toer van die fasiliteit sal gee?”

Die wagte brom instemmend.

“Julle besigheid, as ek reg is, is beveiligde stoorruimte?”

“Citadel Safe Storage het driehonderd-en-dertig toesluitbare stoorruimtes wat wissel van drie-by-twee-meter sluitkamers tot vier-by-agt-meter eenhede,” resiteer Reginald.

Die ander gaap hom vir ʼn oomblik aan.

“Jy moet regtig ʼn hobby kry,” sê Tabitha.

“Ma’ ek het mos een,” sê Reginald.

“Om brochures te lees, is nie ʼn hobby nie,” sê Dermot. “En om dit te memorize? Nee man!”

“En Tabitha is jou hobby!” verweer Reginald homself. “At least kan ek nie die brochures pregnant kry  nie.”

“Vriende!” val Joachim hulle vinnig in die rede. “As ons na die fasiliteit  kan gaan kyk?”

Dermot begin iets sê, hou sy mond, draai sy kop effens en luister.

In die nag word ʼn enjingeluid hoorbaar en dit groei in volume, ʼn hees breiklank van horisontaalopponerende silinders. Ons kan deur die gaping waar die hek was, sien hoe hoofligte op die teerpad aanskuif. Die motor jaag grommend by die perseel verby en dan is daar die fluitgeraas van bande wat vasgerem word oor ʼn teerpadoppervlakte. Die enjingeraas groei weer en sekondes later seil die motor agteruit by die motorhek verby. Dit rem weer skerp en spring nogmaals vorentoe en draai by die werf in.

Dit is ʼn daklose Volkswagen Kewer vol getatoeëerde motorfietsers.

(Lees vervolgens Bodem boek II, 12.)

Bodem boek II, 10: Die Walpürgisnacht

bodemII‘n vervolgverhaal deur Gustav Venter

Bodem I is reeds volledig.

Lees eers Bodem boek II, 9.

Tarara-RAM!—tarara-RAM!—-tarara-RA!-ra-ra-RAMM!

Tarara-RAM!—tarara-RAM!—-tarara-RA!-ra-ra-RAMM!

Die tema van La Forza del Destino se ouverture wat Joachim neurie, weergalm in my binnekant.

Tarara-RAM!—tarara-RAM!—-tarara-RA!-ra-ra-RAMM!

Die Merk Vier skommel, rammel en klingel soos ʼn slagorkes op wiele met die enjingedreun ʼn ruwe baslaag van oopkeelklanke. My regtervoet pers die versnellerpedaal ondertoe en ons gaan teen terminale spoed met ou Adderleystraat af. Die kar se topsnelheid word as 50 myl per uur aangegee, ʼn bedeesde 80 kilometer per uur, maar op die oomblik voel dit of ons 180 op ʼn oorlaaide winkeltrollie doen. Ek sou verkies het om stadiger te ry, maar Joachim het met al die hovaardigheid van ʼn baron aan ʼn koetsier vir my beveel om “vinniger, vinniger en nogmaals vinniger” te gaan.

“Hou op ou omie op pad na Morris Minor-konvensie dink, my seun! Dink Lauda en Nürburgring, dink…”

Op welke oomblik Dennis vir hom iets sê wat ek nie kan hoor nie.

“My kanonnier het my daarop gewys dat Nicki Lauda in ʼn verwoestende botsing op die Nürburgring se Nordschleife was in 1976 en grusaam verbrand het. Verban die gedagte, Seun, verban dit! Dink positief! Dink oorwinning! Dink Senna en Spa, dink Fangio en Monte Carlo, dink Stirling Moss en Silverstone! Dink Schumacher maar moenie Schumacher en Alpe dink nie!

“Hie-HAAA!

“Tarara-RAM!—tarara-RAM!—-tarara-RA!-ra-ra-RAMM!”

Teen 80 kilometer per uur is die Merk Vier nie meer ʼn handvol nie; dis ʼn bondel raaisels wat die koördinasie van ʼn helikoptervlieënier en die onbesonnenheid van ʼn basisspringer vereis net om in die algemene koers van vorentoe te gaan.

Tarara-RAM!—tarara-RAM!—-tarara-RA!-ra-ra-RAMM!

Joachim se entoesiasme het my oorrompel. As dit my pakkie met linte om van die Noodlot is om met die Merk Vier in die baai te land, laat dit so wees! Ek doen dit met Verdi op die lippe!

Tarara-RAM!—tarara-RAM!—-tarara-RA!-ra-ra-RAMM!

Daar is ʼn surreële oomblik asof ek myself skielik in ʼn rolprent bevind, in ʼn geykte uittreksel waar die protagonis ʼn deuntjie fluit en die klankbaanorkes in volle monochromatiese glorie by hom inval. Ek kon sweer ek hoor ʼn groot orkes uit volle instrumentale bors en dan besef ek, nog meer geskok, dat dit ʼn orkes, ʼn regte, egte orkes is wat ek hoor.

Die spesiale effekte wat Joachim se rolprentbedryfkontakte aan die Merk Vier aangebring het, is duidelik nie tot die loskruitknalle van kanon en masjiengeweer beperk nie. Eers later sou ek die geleentheid hê om die groot luidsprekers wat in die toring ingebou is en klank projekteer na buite deur ronde patrone gate wat in die staal geboor is. Dit het die primêre funksie van ʼn openbare aankondigingstelsel.

Dat dit ook opvoedkundige waarde het, dít is Joachim se idee.

Tarara-RAM!—tarara-RAM!—-tarara-RA!-ra-ra-RAMM!

Georg Solti op volle vaart teen genoeg desibels om ʼn straalvegterenjin uit te doof.

Waggel, skommel, skud, ratel en raas. Om die Merk Vier in ʼn reguit lyn te hou, is soos om ʼn trop katte aan te jaag. Dit is nie dat die voertuig nie in dieselfde sin as “aërodinamies” genoem kan word nie – dit hoort nie in dieselfde hoofstuk nie. Dit kloof nie die lug nie, dit kneus dit. Veral as Joachim sonder waarskuwing die toring draai, iets wat hy sporadies en met groot uitbundigheid doen.

“Ennnn… ons gooi hom oor die boeg aan die windafkant!”

Die Merk Vier wissel twee bane na die bakboordkant voor ek die nodige korreksie met die stuurwiel kan maak.

“Ahoi! SAS Volkswagen!” bulder Joachim in ʼn mikrofoon en die groot luidsprekers kaats die klank oor die Volla agter ons.

“Ons nader ʼn padblokkade!” eggo Joachim se stem. “Moontlik gaan hulle nie tevrede wees as ons daardeur gaan nie. Dit kan wees as hulle op ons skiet. Moenie oor ons bekommerd wees nie. Ons vel is dik. Julle vel is dun. Daarom, met die eerste geleentheid anderkant die padblokkade, versnel en steek ons verby en hou julle spoed só dat ons kan byhou. Vrees nie, liewe maatjies, vir julle sal ons ʼn skans wees!”

Die kar waggel weer wanneer hy die toring terugdraai, maar ek het dit dié keer verwag en kompenseer netjies daarvoor. Het Micki die knap stukkie pantserkarloodsing gesnap en skat sy dit behoorlik na waarde?

Tarara-RAM!—tarara-RAM!—-tarara-RA!-ra-ra-RAMM!

Ons dawerjaag tussen hoë geboue wat soos kranse op ons neerfrons deur, in die duister kol aan die einde van die dubbelpad, steier regs en dan skommelhink ons na links op die ou N1, maar nie ver nie. Voor ons is ʼn volgroeide militêre wagpos met sandsakke, doringdraad,  skelwit ligte op hoë pale, ʼn knewelrige kragopwekker op ʼn sleepwa en agter dit alles ʼn paar voertuie in lukrake rangskikking en nege tente drie-by-drie opgeslaan.

Siviele voertuie staan snoet-teen-stert in die regterbaan, rygoed van uitgewekenes, opgestapel met bagasie. Ek het ʼn indruk so blywend dis asof dit op selluloïed in my skedel ontwikkel is van ʼn peperduur, eksklusiewe 850 BMW afslaandakkoepee met ʼn matras op die dak met dun skitou wat om dit en by die vensters in en om vasgespan is en bo-op dit is tasse, sakke, komberse en selfs ʼn yskas.

Mense staan rond buite die voertuie, geagiteer en senuweeagtig, opvlieënd en desperaat. Troepe op patrollie hou die linkerbaan skoon, ontruim vir die gebruik van EPS se rooi voertuie… en ʼn 1943 South African Reconaissance Vehicle Mark IV met ʼn fopkanon voor en ʼn fopbrigadier in die toring en ʼn stoeier agter die wiel. En, reg agter dit, ʼn gestroopte Volkswagen-kewer vol ietwat gebruikte motorfietsers.

Tarara-RAM!—tarara-RAM!—-tarara-RRR..!

Die ouverture stop kortaf en word vervang met… ʼn soettanniestem wat sing hoe baie sy hou van reëndruppels op rose en snorbaarde op katte en helder koperketels en warm wolmoffiehandskoene. (Goed, ek het dit voorheen al iewers gehoor en weet nou dat dit Maria se slamppamperliedjie uit “The Sound of Music” is.)

Of Joachim se radio-oproep gewerk het, is nie seker nie; die valpaalhek het nie oopgegaan nie, maar niemand het op ons geskiet nie. Die troepe by die hek gaap ons aan en een begin dit lig totdat iemand op hom skree en hy dit senuweeagtig laat val. Miskien as ons stilhou, kan Joachim ons weg deur bluf en onderhandel, maar dan staan ons en ons is in hulle mag, en een van die Maarskalk se beginsels is om nooit staat te maak op die inskiklikheid van jou opponent nie.

“Schumacherrrrr!” juig Joachim in die toring en hy skop my met sy blink reënmodderbespatte skoene teen die agterkop.

Nou ja, dit is sý kar. Ek is redelik seker dat die paal ons in ons spore gaan stop. En dit sou, as ons iets so tengerig soos ʼn Ford-bakkie met ʼn stampstellasie vooraan bestuur het. Maar ʼn Ford weeg nie 6,4 ton sonder ʼn fopbrigadier in die toring nie en ʼn Ford se bakwerk is nie gemaak van 12-mm pantserstaal nie. Ons buig daardie rooi-en-wit paal soos ek vroeër die aand ʼn aluminiumspies om ʼn rampokker se nek gebuig het en ons is deur, dwarsdeur, dawerend begelei deur die tannie wat sing van roomkleurige ponies en bros appelterte.

Sekuriteitswagte spaander weg voor die slingerstormende Merk Vier. Een arme dapper drommel steek wel botweg in ons pad vas en in ʼn onbesonne filantropiese oomblik besluit ek om hom nie in die teeroppervlakte in te smeer nie. Ek hang aan die stuurwiel na reg en die Merk Vier hel oor na stuurboord en ek moet sagkens stoei om dit weer op kiel te kry want die stuurwiel het genoeg speling om ʼn drywer se insette vir ʼn volle kwartrotasie irrelevant te maak. Die blok tente duik voor ons op en ek het net nie genoeg selfvertroue om weer woes aan die stuurwiel te trek nie en ons is deur een!, twee!, drie! tente en bokspringend oor wat – of wie – ook al daarin was.

“Ek het dit geweet! Ek het dit geweet!” jubel Joachim. “Niemand skiet op ʼn oudtydse kar en Julie Andrews nie!”

Wel, nie onmiddellik nie. Nie totdat hulle tot verhaal gekom het nie.

Die Volkswagen kom vol wippende gereedskap en wapperende motorfietse by ons verby, en dit teen bekwame spoed. Net daarna tref ʼn swerm klein maar baie harde en baie vinnige voorwerpe die agterkant van die Merk Vier.

Joachim en Dennis stort van hulle staande posisies in die toring af tot op hulle sitplekke in die Merk Vier.

“Hulle skiet op ons!” skater Joachim. “Hulle skiet op ons!”

Ek persoonlik vang nie die grap nie, Micki gee staccato gilletjies en Dennis maak verbysterde “hmmfff!”-“hmmfff!”-geluide.

Voor ons trek die Volkswagen se rooi remligte klein in die verte.

ʼn Oomblik later is Joachim weer in die toring.

“Waar gaan hulle heen?” vra hy. “Ek het gesê hulle moet teenaan ons bly.”

Dit kom daarvan as jy nie ʼn motorfietser se geswore eed op skrif kry nie.

En die tannie sing van meisies in wit rokkies met blou satynserpies en nog ander goed waaraan sy dink wanneer die hond haar byt of die by haar steek.

By die Paardeneiland-afrit hel ons oor na links en vind ons steierende pad na Milnerton-weg waar ʼn waansinnige toneel op ons wag. Van Rugby en Berea af, is daar ʼn straatpartytjie voor die ou verslete vis-en-gatsbywinkels, drankstore, pandjieswinkels, dobbelkafees en sekswinkels; ʼn uitspattige, rondmalende roesemoes van dronk, guitige mense in ʼn frenetiese laaste dans om konkas hoogbrandende vure en motorwrakke. Groepies drink en strompel koersloos, paartjies bots hulle lywe teen mekaar, bendes mans en vrouens, wit en kleurling, dans spasties los van mekaar en kweperlatkannetjies sit en snuif gom en rook boom op die sypaadjies terwyl manne, opgestoom met adrenalien en testosteroon woes en onakkuraat na mekaar slaan met vuis en steek met gebreekte bottels en hier en daar lê liggame, dronk of dood soms teenaan paartjies wat kopuleer, freneties en onbeskroomd.

Hier het die remme van beskawing losgespring en daar is ʼn vleeslike, vervallende losbandigheid in die atmosfeer; rotte wat mekaar baklei en vry voor die skip sink; ʼn gemeenskaplike offerfees aan Mefistofeles, ʼn Walpürgisnacht vir mense wat hand met die duiwel geskud het op die laaste dag van hulle aarde.

Ons is vir hulle vars vlees, ongenooi en net welkom om verteer te word. Daar is nie aanduiding dat hulle voor ons gaan wyk nie; bolippe trek van tande weg, vuiste skud in die hoofligte van die Merk Vier en gooi bottels na ons.

Die tannie hou op sing van deurklokkies en sleeklingels en ganse met die maan op hulle vlerke. Haar paaiende stem word vervang deur ʼn skreiende alarm en na ʼn paar gille daarvan deur orkesakkoorde wat heen-en-weer, op-en-afsaag in ʼn bloedstollende melodie wat bekend is aan alle oorlogfliekkenners: Die helikoptertema uit Coppola se “Apocalypse Now.” Rit van die Wälkure. Wagner!

“Ek lief die reuk van napalm in die oggend!” skree Joachim wat nou weer by die toring uitstaan oor die luidspreker.

Hy skop my teen die agterkop.

“Trap Jood! Stormspoed vooorenTOE!”

Ek kners op my tande, trek my oë op skrefies en greep die stuurwiel witkneukelend vas. Die versnellerpedaal word deur my regtervoet gebêre en die Merk Vier ploeg vorentoe.

“Nogmaals in die bres, liewe vriende!” hef Joachim uitgelate, dramaties. “Nogmaals!

“Of stop die muur toe met ons Boeredood!

“Want as die knal van oorlog in ons ore blaas!

“Maak dan soos die tier!

“Verstyf die sening, roep op die bloed!

“Vermom innemendheid met hardgebakte briesendheid!

“Want hy wat sy bloed stort met my hierdie nag!

“Is my broer!

“Van hierdie dag tot die voleinding van die wêreld!

“Sal ons onthou word,

“Ons weiniges, ons gelukkige paar!

“Ons bende broers!”

Waar hy daaraan kom, weet ek nie, maar hy hou dit vol en nou bars magtige knalle uit die kanon en masjiengeweer los, dié keer met donderende volume want dit is oor die klankversterker verhewig.

Hulle val nou voor ons weg, woedend en wraaklustig.

Ek tref ʼn vuurkonka en die vonke spat skroeiend deur die naglug. Kooltjies trek by my oop uitsiggleuf in en ek swets wanneer hulle my in die gesig steek.

Dis asof ons in ʼn kranksinnige reguit doolhof is en die straatblokke net nooit ophou nie.

“Oë links!” skree Joachim. “Saluut! Salueer!”

Ons gaan by die Merk Vier se voormalige tuiste van vyftig jaar verby: Die MOTH-klub, waar ʼn ou twintigponder en ʼn lugafweerkanon nog waghou.

Maar die liggame, die liggame, die liggame… die dansende, fornikerende, onstuimige, benewelde, selfmoordgierige liggame voor en links en regs en agter ons. Ek tref nie baie nie, maar ek ry  nie almal mis nie. Moedeloosheid word matige paniek in my. ʼn Vrees groei soos mosslierte aan my binnekant dat hulle net naderhand nie meer gaan padgee nie en die weerstand gaan net opbou en fermer word totdat die huid en borsbeen en ingewande so dig gaan word dat die kar langsamer sal vorder, al hoe meer traag, stadig, totdat dit hulpeloos gaan vasval teen walle van wandelende lyke en dan gaan hulle teen die wande van die Merk Vier opsypel en in en hulle gaan ons beetkry en verdeel, in stukke; pluk, skeur, hap, trek…

En dan word die wegvallende see van mense yler na die buiterimpels van die gefuif toe en leeftye later breek ons deur na waar mense verdwaas in skraal groepies drentel.

Ons pyl noord, uiteindelik oor Table View-weg in die rigting van die renbaan en dan daar verby met die nywerheidspark aan ons regterkant.

Dan is die musiek stil en die  kunsknalle van die kanon en masjiengeweer hou op.

Dis skokkend stil al suis die wind deur die uitkykpoort en om die wa en al dreun die V8-enjin.

My asem word minder diep en meer egalig. Ek kom agter dat ek op my tande kners en dwing myself om my onderste kake te laat ontspan. Agter my hoor ek vir Micki saggies huil.

Wanneer Joachim praat, is selfs hy bedees.

“Jood!” sê hy. “Stop!”

Ek trap die rem en die koppelaar in en werk die ratte af en knars elkeen van hulle selfs al konsentreer ek op die dubbelontkoppeling met die linkerste pedaal.

Die Merk Vier kom tot roerloosheid. Die enjin luier.

“Stoot terug,” sê hy.

Ek vind trurat en die pad voor my word ver.

“Draai regs,” sê hy. “Regs, regs, regs, rehhhgs…”

Die stertkant van die Merk Vier stoot dwarsoor die pad.

“Stop!”

Die hoofligte van die pantserkar val op ʼn groot terrein met hoë gietbetonmure. Reg voor ons is ʼn dubbelhek van swaar staal en agter dit is ʼn kantoorgebou. Bo dit is ʼn ontsaglike groot boogvormige naambord.

Ek lees daarop: “Citadel Safe Storage,” en weet ons het opgedaag.

(Lees vervolgens Bodem boek II, 11.)