Etiket: diskriminasie

Stellenbosch: Afrikaanse Dept. se ‘Ope brief aan Wim de Villiers’

Hier op Praag, veral in die rubrieke en opstelle van Leon Lemmer, volg ons reeds geruime tyd die veldtog teen Afrikaans op die kampus van die Universiteit Stellenbosch. Onlangs het die US se Departement van Afrikaans en Nederlands vir die eerste keer in baie jare standpunt ingeneem ten gunste van Afrikaans, maar ook, die niksseggende begrip ‘veeltaligheid’ wat in die SA konteks meermale die betekenis van ‘tussenstasie op pad na Engels-eentaligheid’ verwerf het.

Gaan Stellenbosch sonder slag of stoot verengels onder die jongste anglofiele rektor, Wim de Villiers, wat so gedienstig in die voetspore van sy ewe Engelsgesinde voorgangers, Chris Brink en Russel Botman, volg? Ter wille van die debat, plaas ons hier onder die volledige ope brief van die Dept. Afrikaans en Nederlands, wat aanvanklik nie toestemming wou verleen dat hul skrywe hier gepubliseer word nie. Maar, soos prof. Ilse Feinauer ons verseker het, bevind hul ope brief hom reeds ‘in die openbare domein’ en mag publikasie dus voortgaan.

Afrikaans aan die Universiteit Stellenbosch

Geagte prof. De Villiers,

Ons departement bestaan nie uit taalaktiviste of taalstryders nie. Ons is ’n akademiese departement wat vakkundig omgaan met die vakgebied Afrikaans en Nederlands, die tale Afrikaans en Nederlands in die besonder, asook die veeltalige taalpraktyk.

Tot dusver het ons nie openbaar toegetree tot die diskoers betreffende Afrikaans aan die Universiteit Stellenbosch (US) nie. Dit is egter vanuit ons vakkundige posisie dat ons nie verder ons stilte kan handhaaf oor die universiteit se hantering van veeltaligheid en Afrikaans nie.

Ons word toenemend gevra of daar werklik nog ’n rede is om studente vir ’n veeltalige omgewing op te lei, teen die agtergrond van ons eie instelling se hantering van veeltaligheid. Daar word ook deurlopend van ons departement verwag om die universiteit se besluite rakende taal in die algemeen en Afrikaans in die besonder te verdedig of te verduidelik aan die gemeenskap daar buite, terwyl ons uiteraard lojaal aan die universiteit wil bly.

Wanneer “Afrikaans” en “Stellenbosch” weer eens in die nuus is, dra ons swaar aan ’n unieke las. Ons is in die oë van die publiek aanspreeklik vir wat met Afrikaans aan ons instelling gebeur, nieteenstaande die feit dat geen lid van ons departement betrokke was by die samestelling van die huidige taalbeleid of die hersiene konsepweergawe nie.

‘Inheemse taal’

Die eerste spesifieke saak om in dié brief te belig, is die uiters problematiese hantering van die begrip “inheemse taal” in die nuwe konseptaalbeleid. Die betrokke woordverklaring is uit die departement van hoër onderwys en opleiding se nuutste taalbeleidsraamwerk gelig. Die mees ideologies gelade gedeelte van dié woordverklaring is nie in ons konsepbeleid gekopieer nie: “An indigenous language is a language that is native to a re­gion or country and spoken by indigenous people.”

Die uitsluiting van Afrikaans uit hierdie groep tale is eerstens wetenskaplik foutief en tweedens ideologies gekleur. Die verklaring is dalk dat hierdie bewoording gewoon oorgeneem is om met die oorhoofse beleidsdokument te strook, maar dan moet hierdie feit eksplisiet gestel en gekontekstualiseer word deur ook ondubbelsinnig te sê dat die universiteit beslis die taal Afrikaans as die inheemse taal beskou wat dit is. Dit is immers ook hoe taalkenners dit beskou.

Kundiges uit verskeie vakgebiede maak dit oor dekades duidelik dat om ’n persoon se taal te negeer, hulle menswees negeer, en om selfs net implisiet te maak asof Afrikaans, en dus Afrikaanssprekendes, nie eintlik hier hoort nie, is derhalwe skokkend. Aangesien die konsepbeleid stel dat dit bygewerk kan word met relevante terminologie, versoek ons dat hierdie growwe mistasting reggestel word.

‘Afrikaans verklein’

Ander tersaaklike punte in die konseptaalbeleid word kortliks hieronder genoem:

  • Die definisie van “vertaling” lees, ironies, soos ’n swak vertaling. Woorde soos “gehalte”, “kwaliteit” of “gehalteversekering” kom nêrens voor nie. Daar word genoem dat professionele vertalings “goed afgeronde” produkte “moet” wees, maar sonder enige verwysing na hoe die gehalte verseker sal word. Dit blyk gereeld uit informele terugvoer dat studente wat opvoedkundig van Afrikaans gebruik wil maak, swak vertaalde materiaal kry wat hulle noop om die Engelse materiaal te benut, met die gepaardgaande potensiële pedagogiese benadeling – dit is as daar wel iets beskikbaar gemaak word. Dit is ’n enorme tekortkoming in die beleid as daar geen proses vir gehalteversekering geëkspliseer word nie en ook geen kanaal vir klagtes oor gebrekkige toepassing van daardie versekering nie. Hierdeur word veeltaligheid en Afrikaans ondermyn.
  • Die kontekstuele faktore ter sprake by die gebruik van Afrikaans, Engels en isiXhosa, noem glad nie die beduidende akademiese, professionele en internasionale waarde van Afrikaans nie, maar wel Engels s’n. Ons vertrou dat hierdie fout reggestel sal word sodat dit nie lyk asof die waarde van Afrikaans verklein of verswyg word nie.
  • Die begrip “pedagogies verantwoordbaar” word verklaar, maar die verwante term “redelikerwys uitvoerbaar” staan nie daar nie. Hierdie vae en poten­sieel problematiese term moet duideliker gesistematiseer word deur minstens iets soos ’n metingsinstrument of verbandhoudende oorwegings eksplisiet te stel, anders lyk dit asof die US ’n agterdeur oophou vir enige afwyking van die beleid om ex post facto goedgemaak te word.
  • Daar is geen aanduiding van wie die medewerkers aan die beleid was nie.
  • In meegaande korrespondensie word gewag gemaak van die feit dat die huidige taalbeleid “grondwetlik geregverdig” is en dat die “proses om die beleid te aanvaar” aan bepaalde maatstawwe voldoen het. Die gereelde herhaling van hierdie gegewens kan gelees word as implikasie dat die taalbeleid eintlik bo kritiek verhewe is. Dit moet liefs eksplisiet genoem word dat nie een van hierdie twee stellings werklik ’n empiries of vakkundig gefundeerde uitspraak maak oor (a) die gehalte van die huidige taalbeleid of (b) die sukses en gevolge van die implementering daarvan nie.
  • Hier is reeds ’n nuwe konsepbeleid saamgestel waarop kommentaar gevra word voordat daar duidelik terugvoer gegee is oor die effekte van die implementering van die huidige weergawe. Beleidshersiening moenie as ’n administratiewe oefening gedoen word bloot omdat dit nou tyd is daarvoor nie. Dit moet gedoen word binne ’n duidelik geformuleerde vakkundige raamwerk wat werklike beleidseffekte en -uitkomste stel en in ag neem. Daar is immers geen rede om ’n beleid te hersien anders as om daarop te verbeter nie.

Vervolgens ontstaan etlike vrae:

  • In hoe ’n mate het die huidige taalbeleid aan die gestelde doelwitte voldoen?
  • Wat het sedert 2015 met die Afrikaanse aanbod aan die universiteit gebeur?
  • Watter gevolge het die taalbeleid gehad?
  • Is data hieroor ingesamel, verwerk en openbaar gepubliseer? Indien wel, waar is dit verkrygbaar? Indien nie, waarom nie, en op grond waarvan word hierdie hersiening dan onderneem?

Stilbly ook ’n antwoord

Die vroeër vermelde indruk dat diegene wat Afrikaanssprekend is nie in gelyke mate op ons kampusse (be)hoort as hul Engelssprekende eweknieë nie, word versterk in die tweede aspek wat in hierdie brief aan bod kom, naamlik die openbare diskoers vanuit die universiteit waar dit Afrikaans betref, en die universiteit se omgang met Afrikaans in die algemeen.

’n Onlangse illustrasie is die debakel oor beweerde gevalle van die afdwing van Engels in sekere omgewings tydens die verwelkomingstyd.

Die universiteit het hierna in die media gesê dat die afdwing van Engels “nie beleid” is nie. Daar is egter nie duidelike tekens, minstens wat ons kon opspoor, van ’n formele ondersoek en planne vir ’n hoëvlak-regstelling, indien dit uiteindelik nodig blyk, nie.

Diegene wat reeds vyandig gestem is teenoor ons instelling kry sodoende skietgoed om verdere reputasieskade te berokken, en gemoedere loop hoog op grond van ongetoetste bewerings.

Die media gons oor hierdie saak en studente vertel in informele kontekste van hul eie soortgelyke ervarings, maar die universiteit se topstrukture bly in die oë van die publiek net stil. Wat maklik hieruit afgelei kan word sonder die nodige regstelling, is dat die inhoud van die bewerings óf implisiet goedgekeur word, óf nie as ernstig geag word nie.

Dit is tyd dat ’n senior lid van die universiteitsbestuur ’n duidelike standpunt daaroor inneem en versekering gee dat daar ’n deursigtige ondersoek sal wees om die bewerings as waar of onwaar te bewys, en dat daar konkrete optrede sal wees as hier wel eentaligheid afgedwing is of ’n atmosfeer geskep is waarin eentaligheid implisiet of eksplisiet die enigste aanvaarbare opsie is. Stilbly is ook ’n antwoord, soos die spreekwoord lui.

Afjakke

Ons ervaar in ons eie departement wel toenemend dat studente verbaas is dat hulle in Afrikaans met hulle dosente mag kommunikeer. Studenteleierskapstrukture (en selfs ander formele universiteitsomgewings en -strukture) moet gereeld daaraan herinner word om hulle materiaal tog in Afrikaans ook beskikbaar te stel. Versoeke vir die gebruik van Afrikaans word boonop in baie gevalle doodgewoon geïgnoreer of selfs afgejak.

Dit raak ook al hoe meer algemeen dat bepaalde stukke amptelike korrespondensie eers net in Engels versprei word met ’n belofte dat die Afrikaanse weergawe daarvan op een of ander latere stadium of ander plek sal verskyn. Dit is moontlik nog regverdigbaar wanneer dit werklik oor besonder dringende sake gaan, maar nie andersins nie.

Hierdie stand van sake gaan vir ’n betekenisvolle deel van die studentegemeenskap gepaard met persoonlike spanning en hoogs waarskynlik ook met opvoedkundige benadeling.

Dit sal goed wees as die universiteit wys dat daar erns is oor veeltaligheid deur hierdie soort skadelike praktyk doodgewoon stop te sit. Dit plaas Afrikaans by verstek in ’n sekondêre posisie en dwing diegene wat Afrikaans gemakliker lees om maar die Engelse weergawe te lees as hulle ewe op hoogte as hulle Engelse kollegas of medestudente wil wees.

Daar bestaan ook skynbaar die wanpersepsie dat personeellede wat Engels verstaan, hoewel dit nie hul eerste taal is nie, outomaties ook gemaklik hul hoëvlak- akademiese werk in Engels kan doen.

Die implikasies van ’n verlies aan byvoorbeeld kommunikatiewe nuanse wanneer daar slegs in ’n dosent en studente se tweede taal gekommunikeer word, is so ver ons kan vasstel nie grondig ondersoek as deel van die opstel van ’n beleid wat duidelik toenemend in daardie rigting mik nie. So ook nie die verlies aan diepte en rykheid van die opvoedkundige ervaring vir byvoorbeeld die Engelssprekende student wat nou geen blootstelling aan ’n tweede akademiese taal kry nie.

Mikroaggressie

Die soort handelinge hierbo genoem, wat ’n seleksie voorbeelde is en geen omvattende opgawe nie, staan in die kader van die sosiale geregtigheid bekend as mikroaggressies – doelbewuste óf onbedoelde opmerkings, praktyke of handelinge wat vooroordeel teenoor ’n bepaalde groep of persoon, gewoonlik ’n minderheid, uitdruk.

Dit kan iets so klein wees soos om ’n student met ’n Afrikaansklinkende naam en van te komplimenteer oor hulle “goeie Engels”, of so grof soos om enige versoek dat die universiteit deursigtig en verantwoordbaar met Afrikaans omgaan, af te maak as ’n politiese of etniese stryd.

Dit is tipies nie die groot amptelike gebare wat hierdie soort aggressie(s) versinnebeeld nie, maar eerder ’n verskeidenheid kleiner opmerkings of optredes wat elkeen op sigself onbenullig kan lyk, maklik as onskuldig afgemaak word en nie noodwendig doelbewus kwetsend is nie, maar saam bydra tot ’n vyandige omgewing en atmosfeer.

Die universiteit moet kennis neem daarvan dat Afrikaanssprekende studente gereeld die slagoffers is van hierdie soort mikroaggressie op grond van hulle moedertaal; iets wat die universiteit onderneem om te respekteer, te benut en beskikbaar te maak wanneer hulle dit nodig het. En die universiteit moet erns maak daarvan om te verseker dit word wel gedoen.

Ons noodsaaklike transformasie kan nie plaasvind deur die lewensruimte van sekere studente in te perk omdat hulle taal nog in enkele persone se oë ’n uitgediende negatiewe politieke konnotasie het nie.

In die tagtigs beskryf Ruiz drie oriëntasies teenoor taal en veeltaligheid wat vandag as paradigmas beskou word: Ons kan dit sien as ’n probleem, as ’n reg, of as ’n hulpbron.

Ons hoop die universiteit kan die dringend noodsaaklike kopskuif maak dat werklike veeltaligheid eerder as slegs Engels, en daarmee saam die benutting van die enorme hulpbron wat Afrikaans is, nie net die mees wetenskaplik verantwoordbare pad vorentoe is nie, maar in ons land ook die mees etiese een.

Met besorgdheid,

Die Departement Afrikaans en Nederlands

Zimbabwe binnekort sonder brood weens valutatekort

Zimbabwe kan binne ‘n week sonder brood wees nadat meelvoorrade afgeneem het weens die land se versuim om  vir ingevoerde koring te betaal, volgens ‘n vertroulike brief wat Maandag aan bakkers deur die land se graanmeulenaarsgroep geskryf is.

Dié radikale, afrosentriese land wat berug is weens sy antiblanke maatreëls en grondgryp, verkeer in die greep van ‘n ernstige tekort aan Amerikaanse dollars wat tekorte aan brandstof en medisyne veroorsaak, aangesien president Emmerson Mnangagwa sukkel om sy voorverkiesingsbeloftes na te kom om die chaotiese ekonomie vinnig te laat herleef.

Zimbabwe voer koring in, wat met plaaslike graan vermeng word om meel vir brood te maak. Brood is die land se naasgrootste stapelvoedsel na mieliemeel.

Lynette Veremu, hoofbestuurder van die Graanmeulenaarsvereniging (GMAZ), het aan die Nasionale Bakkersvereniging van Zimbabwe (NBAZ) geskryf om te sê dat die land nie in staat is om te  betaal vir 55 000 ton koring in doeanebeheerde pakhuise in Mosambiek en Harare nie.

“Ons is jammer om te adviseer dat die huidige voorrade van ingevoerde koring vir broodmeel tot 5 800 ton uitgeput is en dat ons minder as agt dae se nasionale broodmeelvoorraad het,” lui die brief.

Die woordvoerder van GMAZ, Garikai Chaunza, het die brief bevestig en gesê: “Dit is die situasie waarmee ons gekonfronteer word.”

Karel Combrinck: Het ons regtig ‘n grondwet?

Dit kan moontlik nut hê om by die kern van die saak te probeer uitkom. Die kern van die saak is geleë in die grondwet van Suid-Afrika. (‘n Interessante woordverskynsel is dat die ANC nou ‘n nuwe grondwet wil opstel wat juis betrekking het op die onteiening van  grond.)

Die eerste belangrike punt wat gemaak moet word is dat ‘n grondwet nie bedoel is as ‘n middel om die vraatsug en magswellus van die meerheid te bevredig nie, maar inteendeel om die regte en belange van minderhede te beskerm. Die argument oor wat in die verlede mag gebeur het, is geen regverdiging vir magsmisbuik nie en hou net nie water in ‘n land wat hom daarop roem dat hy nou ‘n “nuwe Suid-Afrika” is nie.

Afdeling 9 van die grondwet bevat die volgende deurslaggewende bepalings betreffende diskriminasie in artikel 9:

(3) Die staat mag nie regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand diskrimineer op een of meer gronde nie, met inbegrip van ras, geslagtelikheid, geslag, swangerskap, huwelikstaat, etniese of sosiale herkoms, kleur, seksuele georiënteerdheid, ouderdom, gestremdheid, godsdiens, gewete, oortuiging, kultuur, taal en geboorte.
(4)Geen persoon mag regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand diskrimineer op een of meer gronde ingevolge subartikel (3) nie. Nasionale wetgewing moet verorden word om onbillike diskriminasie te voorkom of te belet.
(5) Diskriminasie op een of meer van die gronde in subartikel (3) vermeld, is onbillik, tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is.

 

Dit is duidelik dat ons regte en vryhede as geheel in hierdie subartikels saamgevat word. Indien hierdie beginsels verontagsaam word, dan het bv ons as blankes net geen regte hoegenaamd  in Suid-Afrika nie.  Nou is dit ook so dat die diskriminasie wat op alle lewensgebiede op ons toegpas word juis kragtens hierdie bepalings geskied en spesifiek op grond van die kwalifikasie in subartikel (5): “Diskriminasie op een of meer van die gronde in subartikel (3) vermeld, is onbillik, tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is.” Inderdaad is dit onduidelik waarom die ANC dit nodig  vind om die grondwet te wysig ten einde  die onteiening van grond sonder vergoeding moontlik te maak aangesien hulle dit op grond van die kwalifikasie in subartkel (5) reeds kan doen. Miskien is dit om te probeer voorgee dat dit op “demokratiese” wyse gedoen is.

Die hele oogmerk met artikel 9 van die grondwet is om te bepaal dat diskriminasie onbillik is. Hoe kan dit dan ook terselfdertyd billik wees? Dit is duidelik weersprekend en onsinnig en bots reëlreg met die grondbeginsel van die reg dat landsburgers duidelikheid moet hê oor wat hulle regte en verpligtinge is.  Die frase “tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is” laat ‘n reuseskuiwergat in die beginsels wat in die voorafgaande subartikels gestel word, maak die deur oop vir magsmisbruik  en arbitrêre maatreëls  deur die staat en laat die landsburger dus  in die duister oor wat die staat in bepaalde omstandighede as “billike diskriminasie” sal beskou en wat nie.  Dit is natuurlik ook so dat in elke regstaat ter wêreld die beginsel erken word van billike vergoeding vir grond wat deur die staat onteien word en dat geen wetgewing deur ‘n ANC-meerderheid hierdie beginsel op die duur kan verontagsaam  nie.

Die ANC mag op grond van sy getalle-oorwig die politieke mag hê om die grondwet te verander ten einde  blanke grond af te neem en sodoende “billike diskriminasie” teen wit boere toe te pas, maar deur dit te doen gaan hy sy politieke en morele aansien wêreldwyd onherroeplike skade aandoen. Dis miskien al troos wat ons uit die situasie kan put.

M-Net soek nie witmense nie

Die betaal TV-kanaal M-Net het sy besluit om slegs swart, bruin en Indiër kandidate toe te laat om vir internskappe aansoek te doen, verdedig.

Die bestuurshoof van M-Net, Yolisa Phahle sê die internskap-program sal die kandidate toelaat om vaardighede te bekom om op ‘n gelyke voet met hulle wit kollegas mee te ding vir werksgeleenthede.

Volgens Phahle vereis die wet dat hulle hindernisse tot indiensneming verwyder om alle kandidate die geleentheid te gee om te werk.

‘n Klag sal glo aanstons deur belanghebbendes by die Menseregtekommissie ingedien word omdat M-Net teen witmense diskrimineer.

Leon Lemmer: Leon Wessels en Danny Titus oor Open Stellenbosch

LitNet publiseer die afgelope tyd bydraes tot sy Open Stellenbosch- (OS) seminaar. Wat eienaardig is, is dat LitNet, wat oorwegend ‘n Afrikaanse webwerf is, in hierdie geval voorkeur aan bydraes in Engels gee. Mense wat Afrikaanssprekend is en meesal in Afrikaans publiseer, word deur die redaksie gevra om hulle bydraes in Engels te lewer. Oor die algemeen handel die kommentaar eerder oor politiek as oor die akademie. Daar is uitstekende bydraes maar ook ander wat oorloop van anti-blanke, anti-Afrikaner- en anti-Afrikaans-sentiment, selfs -haat. Johannes Comestor se Afrikaanse bydrae, wat streng akademies is, is as ‘n brief gepubliseer (LitNet 5 deser) en nie as ‘n OS-seminaarbydrae nie, gevolglik sal dit gouer in die vergetelheid verdwyn. Gelukkig het Praag (7 deser) dit hergepubliseer.

In hierdie skrywe gaan ek my aandag beperk tot twee van die LitNet-bydraes, dié deur Leon Wessels en Danny Titus. Dit impliseer nie dat ons hier met meerderwaardige insig deur twee menseregtekommissarisse te make het nie; eerder die teenoorgestelde. Ek moet Wessels se skrywe voor die teks van Titus bespreek, nie omdat dit vroeër gepubliseer is nie maar omdat Titus goedkeurend daaruit aanhaal, so asof sy eie sêgoed opgeraak het. Ek het al by meer as een geleentheid oor Titus se onverkwiklike gesindheid geskryf; ook heel onlangs (Praag 7 deser en 22 Augustus).

Leon Wessels

Leon Wessels is bekend as een van die destydse blanke regering se hoofonderhandelaars, wat FW de Klerk se beloofde politieke magsdeling in algehele magsoorgawe getransformeer het. Wessels het ‘n boek oor die gebeure geskryf, asof dit ‘n besondere prestasie was om weens onvermoë in (feitlik) elke opsig sy eie mense (taal- en kultuurgenote) en hulle nageslag onberekenbare skade te berokken. Ek het sy boek, Vereeniging (2010), in besonderhede bespreek (Praag 20.10.2013). Vroeër vanjaar was Wessels in die nuus vanweë die groot akademiese skade wat hy met sy verslag op die Potchefstroomse universiteitskampus veroorsaak het (Praag 29 Maart).

Teen hierdie agtergrond moet sy jongste skrywe, “Open Stellenbosch: The elephant in the room” (LitNet 15 September), beoordeel word. Wessels begin met verwysing na die destydse onderhandelings oor die landstale. Hy ag dit steeds wonderlik dat daar kort voor die sperdatum op elf amptelike tale ooreengekom is en dat Cyril Ramaphosa oor Venda kon sê: “Just to think that my language is now getting constitutional recognition; it is up there alongside English and Afrikaans.” Wessels weeg nie die guns wat aan Ramaphosa en ander swarttaalsprekers gedoen is op teen die groot, duur en onpraktiese las wat elf amptelike tale die land oplê nie.

Wessels dink blykbaar steeds dat aan Engels geen “special place” toegeken is nie. Hy erken ook nie dat Afrikaans die enigste plaaslike taal is wat in hierdie proses oneindige groot skade gely het nie. Dit lyk asof Wessels steeds nie besef dat dit doelbewuste strategie/taktiek van die bose ANC was om, na analogie van die gebeure in Vietnam, besluite oor omstrede sake so lank moontlik te vertraag nie. Daarom kon die ANC sy wil (Engels as die eintlike amptelike taal) kort voor die sperdatum afdwing. Lees oor hierdie ANC-taktiek in Anthea Jeffery se uitstekend nagevorsde boek, People’s War (2009).

Terwyl Afrikaners en Afrikaans weens politieke dwaasheid onvergeefbare skade berokken is, het enkele blankes, waarvan Wessels een is, materieel (bv as menseregtekommissaris) by die magsoorgawe gebaat. Nege van die elf amptelike tale word deur die ANC-regering aktief verwaarloos, terwyl Afrikaans doelbewus ondermyn en sover moontlik benadeel word. Let op hoe misleidend Wessels hierdie situasie verwoord:

“The lost place of Afrikaans and the concern of Afrikaners about language usage just do not carry the same weight as the other questions that the authorities are battling with now.”

Hy haal Naledi Pandor soos volg goedkeurend aan: “Any appeal for extraordinary status for Afrikaans or any [!] other language [English?] will be difficult to justify in a democratic South Africa.” Wessels erken dat regeringsdepartemente die grootste oortreders is weens “ignoring the other ten official languages.” Maar kan die man dan nie maar erken dat die Nasionale Party-regering se verteenwoordigers, waarvan hy een was, op groot skaal drooggemaak het tydens die grondwetlike onderhandelings nie, insluitende mbt die amptelike tale, en dat dit naïef was om die bose ANC in enige positiewe opsig te vertrou nie?

Ek bespeur geen teken van berou by Wessels nie. Hy verwys bv na wat Pierre de Vos oor transformasie aan die Universiteit Stellenbosch (US) kwytgeraak het. Hierdie opmerkings is ook op bv die Potchefstroomse universiteitskampus toepaslik. “The change of policy, which will lead to the diminishing of the rights of Afrikaans students to be taught in their mother tongue, will stand the test of constitutional scrutiny because of past racial discrimination.” Dus, omdat daar voorheen teen nie-wittes gediskrimineer is, is dit ingevolge die grondwet, by name regstellende aksie, heeltemal in orde dat daar nou teen blankes en Afrikaans gediskrimineer word. Wessels erken uiteraard nie dat dit dwaas was om so ‘n grondwet te aanvaar nie; ook nie dat dit onnosel was om nie eens ‘n keerdatum vir die beëidiging van hierdie bevoordeling/diskriminasie te stel nie.

Tog is dit blykbaar geoorloof om sedert 1994 herhaaldelik na die nuwe Suid-Afrika as ‘n nie-rassistiese land te verwys. ‘n Mens moet darem ‘n dik vel hê as sulke deurtrapte valsheid jou nie hinder nie. Heeltemal teenstrydig met wat pas hier uiteengesit is, skryf Wessels waaragtig: “Politically speaking: anything [!] that suggests exclusion and racial discrimination will not carry the day.” Maar dit is so duidelik soos daglig dat Afrikaanssprekendes aan al die eens Afrikaanse universiteite al hoe meer van Afrikaans as onderrigmedium uitgesluit word (dus “exclusion”) en dat daar suiwer rassisties op groot skaal teen blanke studente (bv by universiteitstoelating, studiebeurstoekennings en koshuisplasings) en teen blanke dosente (bv by aanstelling en bevordering) gediskrimineer word (dus “racial discrimination”). Wessels verwys na die US-rektor, Wim de Villiers, se refrein, “Stellenbosch is not an Afrikaans university” en sê dan: “This bold statement has to be applauded.” Dit is vir my kwalik moontlik om ‘n polities meer onredbare mens as oud-Broederbonder Wessels voor te stel.

Wessels sluit sy essay soos volg af. Dit is die teksgedeelte wat deur Titus aangehaal word asof dit evangelie is. “During language debates the elephant in the room is often racism. I have sat around dinner tables when interlocutors will boldly say, ‘I am not a racist’ and then continue to demonstrate the opposite. There are many Afrikaans pundits who are not racists. There are, however, also many who shield their racist attitudes by glibly citing constitutional provisions. Racists nowadays ain’t what they used to be and they don’t look alike. They are to be found on different sides of the argument. They have to be exposed because they will not find constitutional protection. To isolate them will not be difficult if peace-loving people stand up to be counted; normally this is not what they do when the heat is on. There is too much at stake now to allow hot-headed racists – from all sides of the divide – to dominate the discussions. For multilingualism to succeed at our tertiary institutions we have to rekindle the spirit of the drafters of the Constitution: to listen to one another and to believe that a solution to harness the interests of everyone is possible.”

Laasgenoemde aanhaling is op talle maniere oop vir kritiek. Hier volg enkele voorbeelde:

  • Let op hoe die aanvaarbaarheid van die hoogs onvolmaakte grondwet deur Wessels as die grondslag vir stellinginname veronderstel word.
  • Die naïewe gees waarin die blanke bewind se onderhandelaars die grondwet benader het, verskil hemelsbreed van die voorbedagte en volgehoue bedrieglikheid van die ANC-onderhandelaars. Dit is waarom bv FW de Klerk sedertdien kort-kort beweer dat die letter pleks van die gees van die grondwet in die ANC-regering se dade weerspieël word.
  • Die oorgangsgrondwet verskil van die finale grondwet tot verdere nadeel van blankes en Afrikaans. Vergelyk bv die 1993-taalartikel met die 1996-taalklousule (dié tekste is beskikbaar in bv JC Steyn, Ons gaan ‘n taal maak, 2014, p 525-527). In die 1993-teks staan daar: “[1] Regte met betrekking tot taal en die status van tale wat by die inwerkingtreding van hierdie Grondwet bestaan, word nie ingekort nie … [2] nóg die regte met betrekking tot die taal nóg die status van ‘n amptelike taal … verminder mag word … [3] die nie-vermindering van regte met betrekking tot taal en die status van tale wat by die inwerkingtreding van hierdie Grondwet bestaan.” Hierdie drie bepalings is in die 1996-teks met ‘n enkele bepaling vervang: “Gesien die historiese inkorting van die gebruik en status van die inheemse tale van ons mense, moet die staat praktiese en daadwerklike maatreëls tref om die status van dié tale te verhoog en hul gebruik te bevorder.” Waar dit in die 1993-teks veral om die behoud of nie-vermindering van die status van Afrikaans gegaan het, word Afrikaans in die 1996-teks effektief uitgesluit van enersyds behoud van status en andersyds selfs van bevordering. Steyn skryf: “Die belangrike bepaling in verband met die nie-inkorting van taalregte en -status is in die finale Grondwet van 1996 weggelaat” (p 443). Dit gaan immers nou om die bevordering van die inheemse tale wat na bewering histories benadeel is, dus swart tale. Die verraad wat hier gepleeg is, is moontlik gemaak deur die onderhandelaars van die blanke bewind, wat toegee het aan die ANC se eis dat die 1994-verkiesing ingevolge die oorgangsgrondwet gehou moet word en dat die parlement, wat deur die swart meerderheid gekies is, oor die finale grondwet sou besluit. Vergelyk die huidige lot van Afrikaans met FW de Klerk se pragtige voor-Kodesa-woorde: “Die posisie van Afrikaans is nie onderhandelbaar nie” (Steyn p 423).
  • Terwyl daar skynbaar vir rassiste aan albei kante van die spektrum gepreek word, is dit myns insiens hier, soos elders, eintlik maar die blankes en veral die Afrikaners wat vir veroordeling uitgesonder word. Dit is dieselfde soort gesindheid wat by plaasmoorde geopenbaar word. As daar gevra word vir ANC-regeringsveroordeling van plaasmoorde word gesê: Alle moorde word veroordeel.
  • Wessels se verwysing na vrede laat my dink aan die teksvers: “Vrede, vrede! – terwyl daar geen vrede is nie” (Jeremia 6:14).
  • Daar word na meertaligheid aan ons tersiêre inrigtings verwys, maar Wessels versuim om uit te wys dat dit ‘n verpligting is wat uitsluitlik op eens Afrikaanse universiteite gelê word. Eentalige Engelse inrigtings word sonder meer vrygestel van enige poging tot meertaligheid.
  • Wessels gee voor dat “a solution to harness the interests of everyone is possible.” Dit is soortgelyk aan die valse slagspreuk wat ANC-kamerade herhaaldelik gebruik en wat hy aanhaal: “A better life for all.” In die nuwe Suid-Afrika is blankes en veral Afrikaners in baie opsigte in die praktyk nie by daardie almal ingesluit nie. Wessels beweer egter in sy boek: “Alle Suid-Afrikaners se regmatige aspirasies word in die Grondwet vervat” (p 270).

Danny Titus

Toe Danny Titus in 2008 as ATKV-kultuurhoof aangestel is, het Hanlie Retief ‘n onderhoud met hom gevoer (Rapport, 12.03.2008). Daar word genoem (en ek dink heel tereg) dat die ANC beïndruk met die ATKV is.* Toe Titus ‘n student aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) was, was Allan Boesak sy held. Terwyl Titus, ‘n boorling van Worcester, in Nederland gestudeer het, het hy sy werkstukke nie in Afrikaans of Nederlands geskryf nie, maar in Engels. In Suid-Afrika het sy kind ‘n Engelse skool bygewoon en hy praat Engels met haar. Daar is klaarblyklik by hom die begeerte om eerder Engels as Afrikaans as huistaal te hê. As Titus se plattelandse oorsprong en Nederlandse verblyf in ag geneem word, het ons myns insiens hier met ‘n uiterste geval van Afrikaansdislojaliteit te make. Weens sy gesindheid kan hy kwalik inpas by die kultuurmilieu van die ATKV, selfs al word gepoog om hierdie vereniging buitensporig te transformeer. Maar Titus het by diensaanvaarding hierdie goeie voorneme gehad: “Dit sal dom wees om mense te vervreem.”

[* Christo van der Rheede skryf: “Verder bly samewerking tussen gemeenskappe die grootste uitdaging vanweë die kunsmatige etniese verdeling van die verlede en gevolglike wantroue tussen gemeenskappe. Heelparty van die beste praktyke is egter deur verskeie Afrikaanse organisasies soos die AHI (wat in die ekonomiese omgewing aktief is), Agri SA in die landbou-omgewing en die ATKV in die kultuuromgewing wat op ‘n konkrete wyse impetus gee aan die verantwoordelikhede vervat in die Nasionale Grondswet” (Die Burger, 20 deser, p 11). “Uitdaging” is ‘n gewilde ANC-eufemisme vir onvermoë. Etniese verdelings word “kunsmatig” genoem, maar die ANC se beleid maak in buitensporige mate hiervan gebruik sodat blankes benadeel en veral swartes bevoordeel kan word. Van der Rheede verwys goedkeurend na die AHI (waar hy uitvoerende hoof was) en Agri SA (waar hy nou uitvoerende adjunkhoof is), asook na die ATKV (waar Titus die kultuurhoof is). Dit is dus enersyds ‘n geval van selfrugkrapping en andersyds die rugkrapping van ‘n etniese genoot. Van der Rheede was voorheen die uitvoerende hoof van die Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans. ‘n Belangrike deel van sy ampspligte was om bruin kinders aan te moedig om Afrikaanse skole by te woon. Sy eie kinders is egter in Engelse skole geplaas. Red nou Afrikaans met so ‘n mens.]

Daar is bruines, soos Richard van der Ross en Adam Small, wat aanvaar dat hulle bruin is. Daar is egter ook bruines, soos Henry Jeffreys en Zelda Jongbloed, wat eerder swart wil wees. Toe Titus sy pos by die ATKV aanvaar het, was sy eerste projek die loodsing van die Bruin Belange Inisiatief (BBI) by Goudini. Ek het destyds gewonder wat dit met die ATKV te make het, maar aanvaar dat sy nuwe werkgewer Titus aanvanklik met rus gelaat het; hom as’t ware ‘n bietjie tou gegee het. Van der Ross het die BBI gesteun, terwyl Jeffreys (as redakteur) en Jongbloed (as senior adjunk-redakteur) die BBI-stigtingsbyeenkoms geboikot het en ‘n junior verslaggewer van Die Burger na die verrigtinge gestuur het. Dit lyk asof Titus in daardie stadium nog bruin was. Sedertdien verkies hy om swart te wees: “The discovery of our blackness as pride in who we are,” soos hy in sy onlangse LitNet-artikel (kyk hier onder) skryf.

Daar is bruines, soos Adam Small en Jakes Gerwel, wat as Afrikaanssprekend beskou wil wees. Daar is egter ook bruines, soos Russel Botman en Franklin Sonn, wat eerder Engelssprekend wil wees en hulle kinders Engels opgevoed het. Titus vereenselwig hom met laasgenoemdes. Die punt is: Etnies en taalgewys neem Titus, as van huis uit ‘n bruin Afrikaanssprekende, ‘n radikale standpunt in. In albei opsigte kan ek kwalik insien hoe so iemand (doeltreffend) as die kultuurhoof van ‘n hoofsaaklik blanke en daarby Afrikaanse vereniging kan funksioneer.

Maar kom ons toets Titus se bydrae tot die OS-seminaar, “Open Stellenbosch: ‘Why did God make me black?'” (LitNet 16 deser), aan sy voorneme om nie mense te vervreem nie; uitgaande van die (redelike/billike) veronderstelling dat Afrikaners ook mense is. Ek vra my ook af of hy hierdie agt bladsye lange betoog in werktyd geskryf het, dus of dit ‘n integrerende deel van sy ATKV-ampspligte is. Anders as by baie ander amptenare noem hy (soos by vorige geleenthede) nie dat hy in sy persoonlike hoedanigheid skryf nie. Kan dit waar wees dat die ATKV hom so ongekwalifiseerd aan die kant van OS skaar? Weerspieël dit die standpunt van die ATKV-raad en die meerderheid ATKV-lede?

Soos die US-rektor, Wim de Villiers, beoordeel Titus die OS se Luister-video nie as (misleidende) propaganda nie, maar as evangelie. “So many voices have been raised on the video – the Open Stellenbosch movement, Afrikaans, racism, it is almost refreshing to be confronted with such raw, and brutally honest debate … the video speaks with voices that are honest, clear and rattling all my cages … words that open the wounds of slavery, colonisation, apartheid, resistance, struggle.” Hier is ongetwyfeld ‘n militante ANC-aktivis aan die woord; iemand wat al die afgesaagde wanvoorstellings opdiep. “The issue of language cannot be brushed aside anymore.” Titus beskou besware teen Afrikaans dus nie as ‘n vyeblaar waaragter die OS-studente skuil om hulle akademiese onvermoë te kamoefleer nie, maar as ‘n misbruikbare middel tot transformasie.

Titus verlustig hom in die bekende stereotiperings: dat swartes reeds eeue lank weens hulle velkleur benadeel word; dat die swartbewussynsideologie die verdrukkers in die tronk plaas eerder as die verdruktes; dat bevrydingsteologie heilsaam is (“a Liberator God … who stood on the side of the poor, the widow and the orphan … the God who created us black”); dat die toorn van apartheid in ‘n polisiestaat uitdrukking gevind het, ens. Apartheid word gekarakteriseer as ‘n kriminele stelsel: “inhumane, unjust, unholy and unchristian” en die NG Kerk was “hand in glove with the apartheid state.” Nêrens maak Titus hom skuldig aan ‘n oorspronklike gedagte nie. Die UWK word ‘n “Bush College” genoem. Titus het daar gestudeer, hoogs waarskynlik met ‘n beurs van die Departement Kleurlingsake, maar sy gees is nie groot genoeg om so iets te erken nie. Die Departement Kleurlingsake was toe soos ‘n groot koelteboom vir die Titus-gesin, want sy ouers was as onderwysers in diens van daardie departement. Dankbaarheid vir wat hy mildelik en goedgunstiglik van blankes ontvang het (plaaslik en in Nederland), word polities korrek nie uitgespreek nie.

Aan die UWK “access, language, race and racism were intertwined.” Van 1960 af, in die eerste drie dekades van sy bestaan, was die UWK ‘n inrigting waarin onderrig hoofsaaklik in Afrikaans aangebied is, ooreenkomstig die moedertaal van die oorgrote meerderheid studente. As plattelander het dit Titus sekerlik gepas. Omtrent al wanneer Engels uitgehaal is, is wanneer die studente betoog het. Akademies kon die studente vryelik tussen Afrikaans en Engels kies. Met sy bewering dat taal en rassisme ineengestrengel was, wend Titus ‘n lomp maar valse poging aan om die destydse UWK sleg te maak. Toegang is inderdaad beperk tot bruines, maar dit was sekerlik nie in alle opsigte ‘n onding nie. Etniese homogeniteit, soos ander soorte homogeniteit, bevorder akademiese prestasie. Bruin kultuur het gedurende die genoemde drie dekades gebloei soos nooit voorheen of sedertdien nie. Nóg bruin kultuur nóg Afrikaans floreer in die huidige era van swart oorheersing. Maar Titus verkondig eerder hierdie onverdunde twak oor die destydse UWK: “Limited, restricted and yet you had to excel … We were given a limited, and biased, education.” Dan volg die gebruiklike leuen: “You had to perform even better” as die wittes, as jy as bruine/swarte êrens wou kom.

Vir Titus as UWK-student het dit primêr nie om akademie gegaan, dus om vakkennis te bekom, nie. Vir hom as aktivis “social consciousness was the most influential discipline.” Hy het radikaal linkse politieke literatuur gelees: “one constant avalanche of knowledge and conscientisation.” “In this alternative education we came to learn of the lies of apartheid and colonialism, that Roman-Dutch Law did not come with Van Riebeeck, that Van Riebeeck and colonialism stole the land of the indigenous peoples.” Die UWK was destyds akademies geseën met uiters bekwame blanke dosente. Maar bruin oudstudente uit daardie era opper geen dankbaarheid teenoor hulle nie. Hulle beperk hulle lof gewoonlik tot twee bruin dosente wat linkse politiek binne en buite die klaskamer verkondig het: Adam Small en Jakes Gerwel. Titus verwys na Gerwel en Franklin Sonn se negatiewe etikettering van Afrikaans. Oor die twee uitnemende akademici (Joubert en Böhmke) wat die grondslag van Titus se regskennis gelê het, swyg die snood ondankbare Titus, seker omdat albei blank is.

Titus se siening van die US word ook deur linkse politiek bepaal. Die twee mense wat hy hier uitsonder vir bewondering is die rektore Chris Brink en Russel Botman. Dit is gedurende hulle ampstermyne dat Afrikaans deurlopend afgeskaal is, dat die US eksponensieel verswart en verengels het. Wim de Villiers gaan akkoord hiermee. Daarom hierdie positiewe opmerking: “A unifying institutional culture, thus. I see Wim de Villiers walking in this direction.”

Hoe moet die getransformeerde universitêre leergange volgens ‘n radikale ANC-aktivis soos Titus lyk? “I want to believe that Steve Biko is taught at university, the struggles of the Khoisan against colonialism too; that Nelson Mandela and the resistance against apartheid feature prominently, the dehumanising experience of black people in South Africa has prominence, the struggle for liberation has found its way into academic discourse.” En die pioniers wat Europese beskawing oor derduisende kilometers in lewensgevaarlike omstandighede na Suidelike Afrika gebring en hierdie land oor eeue met bloed en sweet tot die suksesvolste en vooruitstrewendste in Afrika ontwikkel het? Is dit moreel en suiwer feitelik in orde dat sulke mense net smaad van Titus ontvang?

Dit is juis teen daardie voortreflike, blanke wenkultuur wat Titus dit het; die tradisionele, akademies-sinvolle, institusionele kultuur wat aan die eens Afrikaanse universiteite aan die orde van die dag was. “Institutional cultures, said [Naledi] Pandor, are embedded at many different levels and require changes in both structure and attitudes and consciousness on the part of academic staff and administrators. If we ‘fail to frame a unifying institutional culture the promise and potential inherent in the institutional restructuring process is likely to be compromised’.” Leon Wessels het soortgelyke besware teen die institusionele kultuur op die Potchefstroomse universiteitskampus geopper. Dit maak nie saak hoe akademies sinvol en suksesvol oorwegend blanke universiteite met Afrikaans as onderrigmedium is nie. Ter wille van ANC-politiek moet dit verander. In hierdie proses boet universiteite akademiese waarde/gehalte in.

Titus onderskryf polities gemotiveerde transformasie. Hy haal Zola Saphetha van Nehawu oor “a radical second phase of our transition” goedkeurend aan: “In line with the interconnectedness of education and social transformation, there is a need to revolt against the commodification of education and to create a mass-based education for all. We need to radically change the form and content of the current model of co-operative governance into real organs of people power.”

Op hierdie manier hits Titus OS tot voortgesette en erger opstand aan. “I have little sympathy for the difficulty Stellenbosch is in. Honestly. If I was a black student I would have raised hell long ago … we know that you cannot trust the boers … You know they are going to appoint people that are like them.” Titus kan die “boere” in die ATKV seker ook nie vertrou nie. Het hulle ‘n mens wat etnies, kultureel en taalgewys soos hulle is as kultuurhoof aangestel, of het hulle oorboord gegaan en die pos met ‘n heeltemal ander soort organisme gevul? Dit is daardie mens wat hierdie versugting uitspreek: “We yearn for the leadership of a Nelson Mandela, a Desmond Tutu, some saintly intervention.”

“We approach our work at the Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV) with respect for the dignity of individuals and cultures; at the Human Rights Commission we are mandated to monitor the protection and promotion of human rights and human dignity as a constitutional mandate.” Toon Titus in hierdie teks enige respek vir Afrikaners, Afrikanerkultuur en Afrikaans? Ek dink nie so nie. Word die regte en waardigheid van Afrikaners, Afrikanerkultuur en Afrikaans in dieselfde mate en net so entoesiasties as swartes, Afrikakultuur en Engels deur die Menseregtekommissie (met Wessels en Titus as voorbeelde van menseregtekommissarisse) beskerm en bevorder? Ek dink nie so nie.

In hierdie artikel het Titus in aanstootlike mate vrye teuels aan sy vooroordele gegee. Geen poging tot ewewig, objektiwiteit of oorspronklike insig is aangewend nie. Wat ek by Titus waarneem, is veeleerder bitterheid en moontlik selfs haat. Hoe kan so iemand die kultuurhoof van ‘n Afrikaanse kultuurvereniging en daarby ook ‘n menseregtekommissaris wees? Transformasie/regstellende aksie is klaarblyklik ‘n meedoënlose ontaardingsproses.

Wie het Luister befonds?

Die sogenaamde film wat aantygings van rassisme teen die Universiteit van Stellenbosch “gedokumenteer” het, se vervaardiger is self betrokke by die aktiviste van Open Stellenbosch.

Dus is die vervaardigers van Luister, Dan Corder, Markus Hegewisch, Eric Mulder en Declan Manca wat hulself as “wit mans” beskryf, nie die onpartydige filmmakers wat hulle voorgee om te wees nie.

Corder het vroeër aan Greg Nicholson van die Daily Maverick erken dat hy ‘n plan wou bedink teen die US omdat sy vriend ‘n dissiplinêre verhoor in die gesig staar.

Praag het Corder per epos gevra wie die film befonds het, waarop Corder soos volg gereageer het:

For clarity, there was no funding whatsoever for this film. Not a single rand was spent on it. All of the equipment and transport costs were supplied and covered by us, the four filmmakers.

Hegewisch, bedrywig by die Universiteit van Kaapstad met radio-uitsendings en eertydse werknemer van Prime Media, het kort tevore getwiet:

Luister is a documentary about SA students facing racism & exclusion through language in varsity.

Terwyl geen Afrikaansprekende in Afrikaans by die UK geakkomodeer sal word nie, is Hegewisch klaarblyklik onbesorg dat die werklike diskriminasie en uitsluiting op grond van taal by die Universiteit van Kaapstad asook ander eentalige instellings plaasvind.

Corder is voorheen, in 2012, deur die polisie aangekeer vir openbare geweld in Kaapstad en het 10 ure in aanhouding deurgebring saam met 39 ander bruin oproeriges.

Hy het in 2011 gematrikuleer aan die gegoede Westerford High School in Kaapstad.

‘Grysgebiede’

Van ‘n geëerde hoogleraar aan die Universiteit Stellenbosch verneem ons onlangs dat bepaalde feite soos rassediskriminasie teen blankes in Suid-Afrika teen die agtergrond van die geskiedenis “herinterpreteer” of gerelativiseer moet word. Waarom lê hy nie die moed aan die dag om te sê rassediskriminasie is verkeerd ongeag van wie dit toepas nie? Die verkeerdheid daarvan word net nog erger wanneer dit huigelagtig met die dekmantel van “nie-rassigheid” beklee word.

En ‘n fatsoenlike rubriekskrywer van Die Burger spreek die mening uit dat die waarheid iewers in die ”grysgebied“ tussen waar en onwaar geleë is. Dit is sekerlik moeilik om altyd ‘n klinkklaar beslissing te maak tussen goed en sleg, waar of nie waar nie, maar “grysgebied” lyk alte veel na die kenmerkende eienskap van ons moderne samelewing: Grys, kleurloos, Godloos, beginselloos, ruggraatloos, futloos en oortuigingsloos. Dof en vaal. Dit lyk asof ons wêreld alle houdings en waardes net in een obsessionele beheptheid saamgepers het, naamlik “ras”.

Nou kom ons praat nou juis oor rassisme, oor huigelagtigheid, oor relativisering van die waarheid en oor grysgebiede.

Op die netwerf van die Department of Justice and Constitutional Development word aangehaal uit die Suid-Afrikaanse grondwet wat in wese sê dat enige onbillike diskriminasie op grond van ras, geloof geslag of seksuele oriëntasie ens., ens., ens. ongeoorloof is. In die volgende sin kwalifiseer hulle dit egter deur te beweer dat diskriminasie nie onbillik is as dit “onregverdighede van die verlede” aanspreek nie. Nou toe nou. Mens sou sê die professor van Stellenbosch het die teks vir hulle geskryf.

Dit beteken dus doodeenvoudig hulle kan diskrimineer wanneer dit hulle pas, want bykans enigiets kan gesien word as ‘n ”regstelling” van die een of ander “onbillikheid” uit die verlede. M.a.w. die verbod op diskriminasie is nie ‘n rotsvaste reël nie, maar net nog ‘n politieke instrument wat op arbitrêre wyse uitgepluk en toegepas kan word om die regime se belange te dien. Die verbod op diskriminasie is die hoeksteenbeginsel van die nuwe grondwet, maar dit word gewoon in die snippermandjie gegooi wanneer dit moontlik mag indruis teen die regime se belange. Dit gee ‘n duidelike indruk van hoeveel beskerming ons as blankes en Afrikaners van die grysgebiedgrondwet kan verwag.

Een van die hoofoogmerke van die reg is om aan die landsburger sekerheid te gee van waar hy staan, van wat sy regte en verpligtinge is, wat hy mag en nie mag doen nie, en wat die gevolge van sy doen of late is. Maar hier het ons ‘n totale dryfsandsituasie.

Die landsburger: “Mag teen my gediskrimineer word?”

Die staat: “Allermins. Nou-ja tog wel, afhangende van omstandighede.”

Die burger: “Wat is dié omstandighede?”

Die staat: “Dit kan ons ongelukkig nie sê nie. Daar kan baie omstandighede wees. Basies enigiets wat in ons kraam pas.”

Hierdie soort absurditeit het met die reg niks te make nie.

Ten spyte daarvan dat hoog opgegee word oor die verhewe aard van die grondwet, dat dit as’t ware uit die hemel geval het, is die grondwet ten slotte die maaksel van ANC-politici wat die dokument geskep het om legitimiteit te verleen aan hulle maneuvers om hulle magsposisie te versterk en voorregte vir hulle en hulle ondersteuners te skep en natuurlik te gryp waar hulle kan.

Miskien moet die hoogggeleerde Stellenbosse professor ons presies voorlig oor hoe ons dit alles moet “interpreteer”. Soos dit wil voorkom, is die diskriminasie teen ons veroorsaak deur diskriminasie wat ons iewers in die verlede teen swartes gepleeg het. Dit lyk dus asof die arme swartes nou geen keuse het nie as om ook teen ons te diskrimineer. En omdat hulle geen keuse het nie, is hulle ook nie verantwoordelik vir diskriminasie teen wittes nie. Dis eintlik die wittes wat verantwoordelik is vir die diskriminasie teen hulleself! Maar dis natuurlik niks nuuts nie, want swartes is mos nooit vir enigiets verantwoordelik nie. Hulle diskrimineer teen ons want hulle kan nie anders nie. Is dit korrek herinterpreteer, professor?

Ons neem as voorbeeld die herhaaldelike gevalle van briljante jong witmense wat toelating tot mediese fakulteite geweier word ten gunste van 40%-gemiddelde-swart-kandidate. Hierdie vorm van skandelike diskriminasie is natuurlik moontlik en wettig omdat dit ‘n geval is waar diskriminasie nie onbillik is nie omdat dit “onreverdighede” van die verlede regstel. Let wel , dis “regverdig” dat ‘n kandidaat met ‘n gemiddeld van 40% in matriek, voorkeur moet kry bo ‘n kandidaat met 95%. Maar die vraag is wattter onregverdighede het hierdie jong witmense teen swartes gepleeg wat nou ten koste van hulle reggestel moet word? Hulle was ten tye van die afskaffing van apartheid nog nie gebore nie. Miskien behoort hierdie jongmense tot die “grysgebied” tussen die “ou” en die “nuwe” Suid-Afrika. Ongelukkig net dat die “nuwe” Suid-Afrika nooit werklik gaan aanbreek nie.

Ons as blankes en as Afrikaners kan natuurlik hierdie situasie waaraan ons onderwerp word gelate aanvaar. Inderdaad doen baie dit reeds. Of ons kan elke geleentheid aangryp om, elkeen op sy eie manier, hierdie naakte rassisme en diskriminasie teen ons aan die groot klok te hang. Mense moet eenvoudig nie toelaat dat hulle deur ANC-oëverblindery benadeel word nie. Die howe moet gebruik word om ons regte af te dwing. Alles moet in die stryd gewerp word om bogenoemde gedrogtelikhede in die grondwet aan die kaak te stel. Indien nodig moet ons ons tot internasionale howe wend en in elk geval moet ons alles in ons vermoë doen om hierdie groteske skending van ons menseregte internasionaal bloot te stel.

En nou ‘n laaste gedagte waaroor ‘n mens nogal katvoet moet wees, want daar is baie sensitiewe tone in die pad. Dit is dat as ons enigsins hond haaraf wil maak, sal alle bewegings, partye, instansies wat ook al, wat min of meer dieselfde pro-Afrikaanse doelwitte en ideale het, hulle kragte moet saamsnoer ten einde ons saak te bevorder. Maar nou verkies ons mos om mekaar uit te kryt vir allerlei dinge en oor en weer vlieë af te vang, dikwels in ‘n poging om darem tog in die mode te wees. Iewers sal iemand bereid moet wees om ter wille van ‘n groter saak die minste te wees, maar dit is tog sooo swaar. Met “jy in jou klein hoekie en ek in myn” kom ons nêrens, maar net nêrens.

Dankie tog vir die MRK en die Gelykheidshof!

Soweto is in ligte laaie. Diegene wat die hoofstroommedia jeugdiges noem, is op ‘n plundertog gemik teen uitlanders; diegene wat nie die plaaslike bevolking se taal, etniese herkoms of velkleur deel nie. Somaliërs, asook winkeleienaars uit Pakistan word geteiken. ‘n Bejaarde Malawiese man is op ‘n grusame wyse vermoor en vermink, wat herinner aan hoe Sjaka se krygers hul vyande se mae oopgesny het om hulle geeste vry te laat. Ander inwoners van Soweto, in wat herinner aan hoe Idi Amin die Indiese winkeleienaars uit Uganda verjaag het, verwys na die buitelanders as “honde” wat moet voertsek.

Die probleem, of dan verskoning wat aangevoer word, is die vreemdelinge se sukses as die eienaars van klein ondernemings in die lokasies. Daar is immers geen maatskaplike toelaes in Somalië of Pakistan nie, en dus moet die mense werk om te oorleef, iets wat nie ‘n vreeslik gewilde konsep onder die plaaslike bevolking is nie. In die Engelse pers word ene Joseph Mthethwa, ‘n inwoner van Soweto, aangehaal. Mnr Mthethwa analiseer die oorsaak van die geweld as volg: “They have brains, they can do things that we can’t . . . they are starving us of business.”

Inderdaad.

Laat ek dus opsom: Mense word geteiken omdat hulle ‘n ander taal praat, van ‘n ander etniese groep is, en ook omdat hul velkleur verskil. Hulle winkels word geplunder, selfs deur lede van die besonder effektiewe SAPD, wat in 80% van alle misdade op die toneel is, voordat die misdaad eens aangemeld is. Mense word ook vermoor deur die bendes. Klink vir my baie na rassistiese haatmisdaad, nie waar nie? Om mense honde te noem, is duidelik rassistiese haatspraak. Maar nee, dit is glo “xenofobie.” Die hoofstroommedia weier dus om swart rassiste en rassisme op sy naam te noem. Swartes kan mos nie rassiste wees nie? Nee! Dis te erg vir die lyer aan die geestelike ongesteldheid bekend as politieke korrektheid om te aanvaar! Selfs die term xenofobie word egter bevraagteken. ‘n ANC-politikus beweer gister dat hierdie rassistiese haatmisdaad nie eens xenofobie is nie, maar glo gewone misdaad. Nes plaasaanvalle ook glo niks behalwe gewone misdaad is nie.

Gelukkig het ons hier, in die wonderlike, nie-rassige NSA, instansies wat geskep is om presies na hierdie soort rassistiese haatmisdaad te kyk. Enige redelike mens sou dink dat die Menseregtekommissie, asook die Gelykheidshof, hulself vir jare lank sou kon besig hou met hierdie soort ding. Al die elemente van dít waarvoor beide instansies gestig is, is immers hier teenwoordig: Growwe skendings van menseregte. Haatspraak. Openlike rassisme en die aanblaas van etniese haat. Rassistiese haatmisdade en geweld.

Maar nee, redelikheid is nie iets waarvan mens een van hierdie twee instansies kan beskuldig nie. Met twee Joodse vervolgers (let wel: Nie aanklaers nie, want hierdie is ‘n blote heksejag) aan die spits, is die MRK en Gelykheidshof besig met ‘n veel belangriker saak: Die ondersoek na Sunette Bridges se uitlatings op Facebook. Me Bridges se sonde was om na plaasaanvallers as barbare te verwys. Van haar volgelinge het op haar Facebook-blad gereageer, en daarom is die heksejag teen haar van stapel gestuur, in wat slegs as ‘n boendoehof beskou kan word, ‘n instansie met die doel om eensydig op sogenaamde blanke rassiste jag te maak. Wat is ‘n paar dooie uitlanders, ‘n brandende lokasie en grootskeepse etniese geweld nou, vergeleke met ‘n Facebook-inskrywing? Met matelose arrogansie het die Indiese voorsittende beampte vir me Bridges na Kaapstad gedaag, ipv om die sitting in Gauteng, waar die slagoffer van die heksejag woon, te laat plaasvind: “Ons sal hierdie blanke rassis wys wie is baas!”

Ek wil daarom my innige dank teenoor die Gelykheidshof en die MRK betuig. Danksy julle edele optrede, wat rassistiese geweld en haatmisdaad in Soweto ignoreer, en eerder gevaarlike blanke sangeresse se Facebook-inskrywings aan die kaak wil stel, slaap ons almal veiliger in die aand.

Kan ‘n slak geleer word om klavier te speel?

slak_klavierdeur Leon Lemmer

Allan Bloom (1930-1992) het ‘n blitsverkoper en klassieke boek oor die Amerikaanse universiteitswese geskryf: The Closing of the American Mind (London: Penguin, 1988, 392p). Met verwysing na swartes lys hy kenmerke soos: “permanent quotas in admission, preference in financial assistance, racially motivated hiring of faculty, difficulty in giving blacks failing marks, and an organized system of grievance and feeling aggrieved” (p 95). In die nuwe Suid-Afrika het hierdie euwels hulle in oortreffende mate aan ons plaaslike universiteite ingeburger. Dit kom neer op blatante ras- of kleurgebaseerde bevoordeling van swartes en doelbewuste benadeling van wittes; iets wat vloek teen die valse bewering dat die nuwe Suid-Afrika ‘n nie-rassige samelewing is.

Bloom gaan soos volg voort: “The fact is that the average black student’s achievements do not equal those of the average white student … and everybody knows it. It is also a fact that the university degree of a black student is also tainted, and employers look on it with suspicion, or become guilty accomplices in the toleration of incompetence” (p 96). Die tans nog oorwegend wit Amerikaanse “democratic society cannot accept any principle of achievement other than merit” (p 96). In Suid-Afrika verskil die situasie van dié in Amerika deurdat swartes, weens uitgesproke swart bevoordeling van owerheidsweë, feitlik deurgaans by voorkeur aangestel en bevorder word, bv in die staatsdiens. Dan word daar nodeloos kopgekrap oor die ondoeltreffendheid waarin bv ons openbare dienste verval het.

In die VSA word dit deesdae algemeen erken dat Asiate, eerder as wit studente, akademies die beste aan universiteite vaar en swartes die swakste. Daar is ‘n oormaat studiebeurse aan swartes beskikbaar. Hulle word ook in groter mate as ander etniese groepe bygestaan, bv deur mentors. Tog bly die resultate teleurstellend. Die verskille in akademiese vermoë is bewese feite gegrond op betroubare inligting en deeglike navorsing. Dit is nie die uiting van vooroordeel nie. Die navorsers sou seker veel eerder verkies om polities korrekte resultate te behaal, maar objektiwiteit vereis dat die waarheid onder oë gesien moet word.

In Amerika het politieke “bevryding” vir swartes bykans vier dekades vroeër as vir Suid-Afrikaanse swartes aangebreek. In die VSA het daar dus reeds genoeg tyd verloop om vas te stel dat die beperkte sukses wat swartes aan universiteite behaal nie goedsmoeds aan beweerde benadeling, dus aan blankes, toegeskryf kan word nie. In Suid-Afrika is ons egter, ná twee dekades van “vryheid en gelykheid”, nog steeds amptelik in die waan dat alle etniese groepe in dieselfde mate in alle opsigte kan presteer, mits benadeling uitgeskakel en daar genoeg in kompensatoriese bevoordeling belê word.

In die Suid-Afrika van weleer was dit duidelik dat daar verskille in aanleg of voorkeur onder die blankes voorgekom het. Afrikaanssprekendes het bv as landbouers en in die onderwys uitgemunt, terwyl Engelssprekendes beter in die handel en nywerheid gevaar het. Hierdie verskille is erken en aanvaar. Daar is nie geredeneer dat dit met sosiale ingenieurswese reggestel en die blanke sektor in hierdie opsig teen wil en dank getransformeer moet word nie. Daar is van owerheidsweë toegelaat dat verandering of ontwikkeling evolusionêr en natuurlik geskied.

Daar word geredelik in bv sommige sportsoorte erken dat etniese groepe se vermoëns verskil, bv dat swartes beter hardlopers en boksers as wittes is, maar dat wittes op hulle beurt beter as swartes in swem, tennis en gholf vaar. Hierdie verskille word egter net in sommige sportsoorte geduld. Dat swartes plaaslik ‘n oorheersende teenwoordigheid in sokker het, ontlok geen amptelike beswaar nie. In bv rugby, krieket en netbal word daar egter verseg om amptelik te erken dat ander etniese groepe beter as swartes kan vaar en word rasgebaseerde kwotas opgedring. Dieselfde halsstarrige eenderswensing kom in die akademie voor.

In werklikheid is dit geen skande as mense indiwidueel én groepgewys in sommige opsigte verskil nie. Sodanige verskille is gewoon feite gebaseer op empiriese waarneming. In Amerika word geredeneer dat selfs liggaamlik en geestelik gestremdes nie beoordeel moet word asof hulle ‘n agterstand het nie. Gestremdes word bloot as anders begaafd (“differently enabled”) beskou. As ‘n groep dus meer aanleg vir sokker as rugby openbaar, kan dit aan natuurlike oorsake toegeskryf word. Dit is heeltemal onnodig dat die ANC-regering hom met so ‘n saak bemoei en die situasie teen wil en dank wil “regstel”.

Hierdie argumente is ook in die akademie geldig. As swartes swakker as wittes aan universiteite vaar, dui dit nie noodwendig op verskille in bv intelligensie nie; dalk eerder op verskille in belangstelling, motivering, ens. Sodanige verskille kan gewoon op anderste natuurlike begaafdheid dui, wat geensins afbreuk aan die aansien of selfrespek van enige etniese groep hoef te doen nie.

Teen hierdie agtergrond kan die onlangs vrygestelde Makgoba-verslag oor Suid-Afrikaanse universiteite beoordeel word. Ek baseer my kommentaar op ‘n berig deur Alet Rademeyer wat in Die Burger (28 Oktober, p 2) gepubliseer is. Malegapuru Makgoba is die rektor van die Universiteit KwaZulu-Natal (UKZN). Hy het bekendheid verwerf as iemand wat sterker pro-swart (en in die besonder pro-Zoeloe en anti-blank) as enige van die ander rektore is. In die oë van die minister van hoër onderwys en voorsitter van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, Blade Nzimande, was Makgoba die geskikste persoon vir aanstelling as voorsitter van die Transformasie-oorsigkomitee wat pas verslag oor ons universiteite gedoen het.

Sover ek weet, het daar nog nêrens beswaar opgeklink teen die geskiktheid van sowel Nzimande as Makgoba om so ‘n ondersoek te doen nie. Nzimande wil die getal naskoolse studente teen 2030 vervyfvoudig. Tans is die situasie volgens RW Johnson reeds dat universiteite “are admitting legions of ineducable youths … the whole bottom half of university entrants should simply not be in tertiary education at all … if they pass even half … they will have ceased to be universities in any meaningful sense.”

Deel van die probleem is disfunksionele skole. Die gesaghebbende Britse tydskrif, The Economist, het onlangs berig: “Although South Africa is a middle-income country, its education system is anything but middling. The Swiss-based World Economic Forum ranks it 146th out of 148 countries – and last in mathematics and science. This is not for want of money. Education chews up a fifth of the state’s budget. Teachers are relatively well paid. But standards are low and results dismal” (Die Burger, 30 Oktober, p 16).

Die UKZN is tans in die nuus omdat Afrikaans nie meer daar as hoofvak en as nagraadse studierigting geduld word nie. Blykbaar gaan Afrikaans voortaan net as eerstejaarsvak toegelaat word. Terselfdertyd word alles moontlik gedoen om Zoeloe te bevorder. Volgens RW Johnson is aan die UKZN besluit dat Zoeloe en Engels teen 2016 in gelyke mate (dus 50-50) in die administrasie en onderrig gebruik moet word. Die onderliggende motief is blykbaar om sover moontlik van blanke en Asiatiese studente en personeel ontslae te raak: “The real political point of all this is not actually to achieve anything worthwhile for the Zulu language but to browbeat and bully the non-African faculty.” Sonder ‘n krediet in ‘n ander Afrika-taal as Afrikaans sal studente nie kan gradueer nie. Johnson het oor hierdie onderwerp ‘n teks gepubliseer wat net elektronies beskikbaar is: The African University? The critical case of South Africa and the tragedy at the UKZN (Cape Town: Tafelberg, 2012). Daarin word Nzimande en Makgoba “two Frakenstein monsters” en “the twin architects of its [die UKZN se] destruction” genoem.

Johnson verwys soos volg na die Wêreldbank: “The one thing the Bank doesn’t want to compromise on is university quality. ‘For an effective contribution to the development of the continent, higher education in Africa must meet international standards of quality’ … The corollary is that universities have to be elitist and quite unashamed of it: their job is to produce the best-educated graduates they possibly can.” Dus, laat die akademies beste studente toe en stel die akademies beste dosente aan, sonder inagname van ras/kleur, geslag, ens. Dit is die teenoorgestelde van wat rektore soos Russel Botman op Stellenbosch en Jonathan Jansen in Bloemfontein bepleit.

Volgens Makgoba is wit, manlike akademici “badly in need of ‘treatment and a proper African rehabilitation’. Indeed, he declared, only when they ate, talked, sang and danced like Africans did they have any hope of being readmitted to the human race. This was nothing less than a declaration of a sort of racial war against non-Africans.” Makgoba het al openlik verklaar dat die UKZN eerder swartes uit Afrika as plaaslike blankes as dosente aanstel. In sy boek, South Africa’s Brave New World (London: Penguin, 2010, 710p) skryf Johnson: “Makgoba compared the white males who made up the largest proportion of his academics to superannuated apes” (p 587).

Die uitgangspunt van die Makgoba-verslag is dat alle mense (indiwidueel en groepgewys) nie net (in alle opsigte) gelyk is (of behoort te wees) nie, maar dat hulle ook in dieselfde (potensiële) mate akademies begaafd is. Hiermee word uitdrukking aan ‘n fundamentele ANC-dogma gegee, wat neerslag vind in die beleid dat die demografie van die Suid-Afrikaanse bevolking oral, bv in die bekleding van poste en daarby op alle vlakke, weerspieël moet word. Die Suid-Afrikaanse bevolking is, gebaseer op onbetroubare sensusstatistiek, glo 79.2% swart. Daardie persentasie styg voordurend vanweë “natuurlike” aanwas en die ongebreidelde instroming van onwettige immigrante. As daar ‘n sektor is waar swart verteenwoordiging meer as 79.2% is, bv die 100% swart Suid-Afrikaanse sokkerspan tydens die wêreldbekertoernooi wat plaaslik aangebied is, hoef niks daaraan gedoen te word nie. As swart verteenwoordiging egter minder as 79.2% is, word verandering oftewel transformasie en dus regeringsinmenging noodsaaklik geag.

Rademeyer berig soos volg: “Luidens die verslag is die pad van transformasie vir universiteite nog baie lank en kan dit nog 12 jaar duur om die studentedemografie reg te stel en onderskeidelik 43 en 40 jaar om personeel- en dosente-verteenwoordiging reg te kry.” In hierdie konteks het “regstelling” ‘n suiwer politieke betekenis. Wat akademies nodig of wenslik is, word glad nie in ag geneem nie. Universiteite word die prooi van ANC-ideologie. Die benadering is eenogig statisties-demografies: “Instellings se demografiese verteenwoordiging van studente, totale personeel, doserende en professionele personeel, ondersteuningspersoneel, rade en senate is bekyk.” Hierdie suiwer ras- of kleurgebaseerde ondersoek is in die nuwe Suid-Afrika onderneem; ‘n samelewing wat deur veral die ANC voorgestel word asof dit in nie-rassigheid uitmunt. Die waarheid is dat ras of kleur seker die vernaamste bepalende faktor van ANC-beleid is. Wat deurgaans nagestreef word, is die bevoordeling van swartes en die benadeling van wittes.

Daar word aanbeveel dat die ANC-regering staatsubsidies as hefboom misbruik deur daardie universiteite te vergoed wat transformasie ten koste van gesonde akademie bedryf en dat daardie universiteite wat dit nie in die verlangde mate doen nie, finansieel benadeel moet word deur hulle staatsubsidies te verminder: “Om transformasiesyfers te verbeter, stel die oorsigkomitee voor dat daar na ‘n sesjaar-toelatingsplan by universiteite gekyk word om studentegetalle reg te kry en dat ‘n nuwe finansieringsraamwerk oorweeg word wat daarop neerkom dat instellings wat nie na wense transformeer nie, se staatsubsidie ingekort word.”

Daar is reeds op aandrang van Nzimande gereël dat studente via die departement van hoër onderwys eerder as direk by universiteite aansoek om toelating moet doen (praag 22.10.2012). Die opset waarnatoe beweeg word, is algehele onderwerping aan ANC-ideologie. Uiteindelik sal daar geen of bitter min sprake van universitêre outonomie oorbly. Die aanduidings is dat die doelbewuste wegkalwing van universitêre outonomie, wat reeds eeue lank die noodsaaklike grondslag van gesonde akademiese lewe is, sonder daadwerklike verset, dus gedwee, aanvaar word.

‘n Duidelike aanduiding hiervan is deur Jonathan Jansen, die rektor van die Universiteit Vrystaat, in sy jongste rubriek gegee (Die Burger, 29 Oktober, p 14). Hou in gedagte dat ‘n rektor veronderstel is om akademiese leiding aan ‘n universiteit te gee. Hy is nie veronderstel om hom, soos plaaslik die gewoonte geword het, by voorkeur oor politieke sake uit te laat en daarby ‘n anti-akademiese en wesenlik irrasionele onderneming soos die ANC na die mond te praat nie. Jansen het myns insiens die Makgoba-verslag as kapstok aangegryp om uitdrukking aan sy anti-blanke gesindheid te gee. Sy rubriek is onder die opskrif, “Transformasie moet dieper sny”, gepubliseer. Hou ook in gedagte dat Jansen aan twee Amerikaanse universiteite studeer het (Praag 6 Oktober) wat uitermate voor swart mag geswig het.

Jansen: “Die doel van die ondersoek is korrek. Ons het universiteite nodig wat waarlik oop is vir die volle spektrum van talent in Suid-Afrika en die buiteland. Dit beteken ons het meer swart en vroulike akademici en studente nodig.” Klaarblyklik onderskryf Jansen die ANC se rassistiese en seksistiese kwotabeleid; ook dat buitelandse studente en dosente, verkieslik swart Afrikane, hulle plekke ten koste van blankes op ons universiteitskampusse inneem.

Dan volg hierdie bedenklike sin: “Ons het normale universiteite nodig wat nie gedefinieer word deur ‘n tragiese geskiedenis van uitsluiting nie.” Is Jansen se gedwonge integrasie van koshuise op die grondslag van 50% wit en 50% swart ‘n toonbeeld van universitêre normaliteit? Is sy bevordering en oordrewe invoering van Engels op ‘n tradisioneel Afrikaanse kampus normale universitêre praktyk? Is dit nie veel eerder normaal as ‘n universiteit ‘n enkele onderrigtaal het nie? Was dit werklik ‘n tragiese geskiedenis van uitsluiting toe elk van die verskillende kultuurgroepe ‘n eie universiteit gegun is? Jansen was in die jare sewentig ‘n student aan die Universiteit van Wes-Kaapland toe bruin kultuur op daardie kampus soos nooit tevore nie floreer het. Hierdie opset is vernietig toe Jakes Gerwel as rektor politiek bo akademie verhef en toegelaat het dat die bruines deur swart studente verswelg word; swartes wat in baie gevalle nie eens vir universiteitstoelating gekwalifiseer het nie.

Jansen mik ‘n gemene en erg oordrewe stekie na die Potchefstroomse kampus van die Universiteit Noord-Wes: “Boonop hoef ‘n universiteit wat met ‘n swart instelling saamgesmelt het en nou as ‘getransformeer’ bekend staan, niks te gedoen het om dit te bewerkstellig nie.” Waarteen Jansen dit onder meer het, is dat die historiese posisie van Afrikaans op Potchefstroom in groter mate as aan enige ander universiteit gehandhaaf word.

Hy gaan soos volg voort: “Maatskaplike geregtigheid verg gewis dat swart studente en akademici wat deur voormalige wit universiteite uitgesluit is, in groot getalle toegelaat moet word.” Wat Jansen hier sê, is dat daar op groot skaal op ‘n ras-/kleurgrondslag teen wit studente en dosente ten gunste van swartes gediskrimineer mag en moet word. Die etniese groep, naamlik die blankes, wat bv die Universiteit Vrystaat gestig, befonds en tot ‘n respektabele akademiese inrigting uitgebou het, moet ingevolge Jansen se skewe, polities gebaseerde ANC-standpunt vir lief met hulle tweederangse status op die kampus neem. Daarvolgens moet hierdie wittes in toenemende mate deur plaaslike en buitelandse swartes verswelg word, al het hierdie swartes geen noemenswaardige bydrae tot die ontwikkeling van die inrigting gelewer nie. Histories het swartes bv meesal versuim om hulle inkomstebelastingverpligtinge na te kom.

Let op hierdie onverdunde politieke en anti-akademiese gif: “Dit beteken dat universiteite menslike plekke is wat na minder bevoorregtes uitreik.” Dit is soortgelyk aan die bevrydingsteoloë se drogredenasie dat God voorkeur aan armlastiges en benadeeldes gee. Anders as wat Jansen dink, behoort universiteite myns insiens plekke te wees waar mense nie met allerhande sopstories wegkom nie; waar almal oor dieselfde akademiese kam geskeer word; waar almal moet bewys dat hulle akademies op peil is; plekke waarvan daar nie gesê moet kan word dat daar, in die woorde van Allan Bloom, “difficulty in giving blacks failing marks” is nie.

Volgens sy insig het Jansen in sy rubriek nog nie buitensporig genoeg akademies drooggemaak nie. Daarom vervolg hy: “Dit veronderstel ‘n diep transformasie van die kurrikulum wat kennis buite die eng beperkings van ons blywende koloniale en apartheidsepistemologieë oopstel.” Dit laat my vermoed dat Jansen die soort Amerikaans opgeleide akademikus is wat iets soos Black Studies en Women’s/Gay/Gender Studies aan die Universiteit Vrystaat sal verwelkom; studieterreine wat nie op akademiese of wetenskaplike respektabelheid aanspraak kan maak nie.

In hierdie “studies” word hoofsaaklik van hoogs subjektiewe belydenisse of ontboesemings gebruik gemaak. Die bydrae wat swartes, vroue en homoseksuele gelewer het, word erg oordryf omdat dit om propaganda vir ‘n saak gaan en nie om objektiewe, wetenskaplike kennis nie. Wat Jansen veel eerder moet leer om te waardeer, is die akademiese diepte en hoë standaarde wat kenmerkend van die koloniale en apartheidsera was. Hy kan homself en sy studente geestelik verryk deur groter waarde aan die Westerse beskawingserfenis te heg, pleks van (tevergeefs) na iets vergelykbaar in swart Afrika of swart Amerika te soek.

Jansen het sy mes in vir die wittes: “Dit is onverskoonbaar dat ‘n universiteit se personeel steeds oorweldigend wit is. ‘n Universiteit met ‘n oorwegend wit kampus dien duidelik nie studente of die land goed nie. Dit moet verander” Dit laat my dink aan die drogredenasie waarna Samuel Johnson reeds in 1784 verwys het: “Who drives fat oxen should himself be fat” (James Boswell, The Life of Samuel Johnson, London: Everyman, 1992, vol 2, p 527). Overgeset synde: Diegene wat onderrig aan swartes verskaf, moet self swart wees. Dat wittes akademies die beste dosente en navorsers en die wetenskaplike behoud van ‘n universiteit kan wees, word nie deur Jansen erken nie, want sy oriëntasie is eerder polities as akademies. Daarom wil hy blanke personeel vervang, soos hy reeds duidelik in sy boek, Knowledge in the Blood (2009), laat blyk het. Dit is waarop hy in die volgende sin sinspeel: “As jy bestaande personeel probeer vervang, maak ons arbeidswette dit byna onmoontlik.”

Dit behoort duidelik te wees dat die nuwe Suid-Afrika van owerheidsweë uitermate rassisties en seksisties is. Dit vind ook op universiteite neerslag. Wat nodig is, is om voor die hand liggende waarheid te erken dat mense indiwidueel en groepgewys in bv belangstelling, aanleg en vermoë, insluitende akademies-wetenskaplike vermoë, verskil. In die geval van iedere mens is daar sekere dinge wat hy kan doen en ander wat hy nie kan doen nie. In die res van die diereryk is dit opvallend ook die geval. Geen geld, mentor of ander bystand kan ‘n slak leer om klavier te speel nie.

Misdade teen die beskawing

Die Armeense kunsmuseum in die hoofstad, Jerewan
Die Armeense kunsmuseum in die hoofstad, Jerewan

deur Leon Lemmer

Ons lewe in ‘n tyd waarin ons wys gemaak word dat alle mense gelyk en selfs wesenlik eenders is; of só behoort te wees. Dit dien as die grondslag van een mens, een stem. A weet na bewering net so goed soos B wie moet regeer, gevolglik het albei stemme dieselfde gewig. Ek sou eerder die teenoorgestelde beweer: Dat geen twee mense eenders is nie; dalk selfs nie sogenaamde identiese tweelinge nie.

Dit lyk vir my sommige mense is intelligenter as ander. Sommige is beter ingelig as ander. Sommige het meer as ander gedoen om iets wat die moeite werd is tot stand te bring. Andersom kan ‘n mens beweer dat sommige meer afgebreek het as ander, ens. Die werklikheid is dat sommige mense ‘n bate en ander ‘n las vir die samelewing is. Net die batiges behoort toegelaat te word om ‘n land se lot te bepaal.

Veralgemenend is dit ook moontlik dat sommige groepe mense gewoon beter as ander is. Dit kan op bv verskille in kultuur dui, terwyl die gelykwensers van ons almal bv Afrikane of wêreldburgers wil maak.

In die nuwe Suid-Afrika mag ons nie diskrimineer op grond van ras/kleur nie, behalwe as dit ten gunste van nie-wittes, en veral swartes, en ten koste van wittes is. Dan staan dit bekend as “billike diskriminasie”. Maar om praktiese redes moet ons liewer ons onderskeidingsvermoë behou. Byvoorbeeld, wanneer groepe mense beoordeel word, is dit in die openbare belang om tussen presteerders en nie-presteerders te onderskei. Ek verwys na “prestasie” in die positiewe of konstruktiewe sin; nie in die negatiewe of afbrekende sin van bv terroriste wat ‘n suksesvolle bomplantveldtog gevoer het nie.

Dit lyk vir my asof gesê kan word dat bv die Duitsers hulle (in sommige opsigte) as presteerders bewys het. Die kort tydperk van naziisme (1933-1945) kan nie alle Duitsers van alle tye vir sodanige huldiging diskwalifiseer nie. ‘n Mens hoef natuurlik ook nie oorboord te gaan en daarom naziisme (of fascisme of nasionaal-sosialisme) of sosialisme (of selfs kommunisme), of watter staatkundige ideologie ook al, in elke opsig te verdoem nie.

Insgelyks kan die blankes of die Afrikaners as presteerders gereken word op grond van wat hulle in Suid-Afrika tot stand gebring het. Die vier dekades van apartheid (1948-1989) diskwalifiseer blankes nie vir sodanige erkenning nie, onder meer omdat apartheid nie in iedere opsig sleg was nie.

Ook is dit ‘n wanvoorstelling om alles oor die politieke boeg te gooi. In die tydperk 1933 tot 1945 was daar baie nie-naziïstiese verskynsels in die Duitse samelewing. In die versmaaide apartheidsera het dit ook om baie meer as bloot apartheid gegaan. Die lewe en die geskiedenis behels baie meer as die politiek.

Wanneer erkentlikheid teenoor ‘n groep mense se prestasies openbaar word, impliseer dit nie dat jy noodwendig van hulle hou nie. Die Jode kan as voorbeeld dien. As die Jode (of die Romeine) vir Jesus se dood verantwoordelik gehou word, behoort ‘n mens nie daarom alle Jode (of Romeine) te verdoem nie. ‘n Mens hoef nie van Jode te hou nie, maar dit is onteenseglik waar dat hulle ‘n lang geskiedenis van buitengewone prestasie het. Daar is baie Duitse Jode wat weens anti-semitisme uit Europa gevlug en ‘n belangrike rol in die ontwikkeling en voorspoed van bv die VSA gespeel het.

Ek het onlangs ‘n omvattende boek oor die Armeniese volksmoord gelees. Die Armeniërs het hulle lank voor die Turke in wat nou Turkye genoem word, gevestig. In vergelyking met die Turke was die Armeniërs presteerders, onder meer omdat hulle meer ontwikkeld (of beskaafd) was. Armenië was sedert die 4de eeu ‘n Christelike staat; die eerste in die wêreld. Die Turke was jaloers op die Armeniërs se groter welvaart en vyandig teenoor hulle omdat hierdie Turke die Moslem-geloof fanaties aangehang het. Turke het uit sentraal-Asië na Turkye gestroom en die Armeniërs getalgewys verswelg.

Ingevolge John Stuart Mill (1806-1873) se tirannie van die meerderheid het die Turke meer as ‘n miljoen Armeniërs vermoor of in kampe laat sterf en die res uit die land gedryf. In die klein hedendaagse staat Armenië (aangrensend aan Turkye) is daar skaars 3 miljoen Armeniërs, terwyl sowat 8 miljoen van hulle hulle in ander lande bevind. Dit is ‘n klassieke voorbeeld van wat kan gebeur as ‘n beskaafde minderheid dieselfde grondgebied met ‘n minder ontwikkelde meerderheid moet deel; ‘n meerderheid wat die land regeer.

Die Armeniese volksmoord voor en tydens die Eerste Wêreldoorlog was in talle opsigte ‘n kleedrepetisie vir die Joodse holocaust tydens die Tweede Wêreldoorlog. In Duitsland en Oostenryk was die Jode presteerders en welvarend. Sedertdien het baie Jode hulle in Israel gevestig. Daar doen ‘n situasie soortgelyk aan die Armeniërs teenoor Turke hom voor, naamlik Jode teenoor Palestyne. In Israel is die Jode in die meerderheid maar in die omliggende Palestynse en oorwegend Moslem-gebiede is die Jode ‘n beskaafde minderheid.

In die geval van sowel die Armeniërs/Turke as die Jode/Palestyne is daar parallelle met Suid-Afrika. Geen wonder dat daar hartlike samewerking, bv militêr, tussen die “apartheidsregime” en Israel was nie. As eerste minister het DF Malan Israel in 1953 besoek en ongekwalifiseerd sy bewondering vir die land uitgespreek.

Teen hierdie agtergrond kan Kevin Bloom se boek, Hating Goldstone: the Jewish community against the judge (Johannesburg: Parktown Publishers, Mampoer Shorts, 2012, $2.99 – slegs elektronies beskikbaar), beoordeel word. Op die Mampoer-webwerf word Bloom se objektiwiteit in leserskommentaar bevraagteken, maar hierdie kritiek moet myns insiens eerder toegeskryf word aan die verdeeldheid wat daar oor hierdie saak binne die Joodse gemeenskap bestaan. Ek het die outeur se uiteensetting ewewigtig gevind, behalwe dat, soos deesdae die gewoonte is, apartheid sonder meer verdoem word.

Verdeeldheid is ‘n relatiewe term. As daar ‘n enkele kenmerk van die Jode is wat Afrikaners gerus kan navolg, is dit Jode se vermoë om hulle groepsverwantskap te behou. Al woon hulle verspreid oor die aarde klou baie van hulle aan hulle geskiedenis en kultuur (bv taal, godsdiens en ander gewoontes) vas. Hulle integreer dikwels hoogstens in ‘n mate met ander groepe. Sedert 1948 het die Jode ‘n tuisland wat internasionaal as ‘n staat erken word.

Is daar naasteby dieselfde mate van samehorigheid by Afrikaners? Sal die Afrikaner-diaspora met verloop van tyd in dieselfde mate as die Jode hulle identiteit behou? Waar is die Afrikaner-tuisland? Orania kan ‘n begin in hierdie rigting wees. Lees gerus Leanne George se redelik positiewe kommentaar oor Orania: Koeksister Commerce: Rebranding the White Homeland (Johannesburg: Parktown Publishers, Mampoer Shorts, 2013, $2.99 – slegs elektronies beskikbaar).

Vir jou waardes kan ‘n mens ‘n geestelike tuiste binne jouself skep. Maar ‘n konkrete, fisiese tuisland waarin jy jou in veiligheid en vrede saam met kultuurgenote kan uitleef, is sekerlik ook nodig. Dit moet ‘n ruimte wees waarmee jou hart se punt spontaan aanklank vind; iets waarop jy trots is en wat moeiteloos jou lojaliteit verdien.

Dit moet nie ‘n land wees wat feitlik onherkenbaar verander het en waarin jy ‘n tweederangse burger geword het weens die verradelike gedrag van enkele politici nie. Die Armeniërs en Jode het elk net ‘n klein landjie wat hulle hulle eie kan noem, maar hulle was en is bereid om vir die behoud daarvan te veg. Hulle sal, soos ek, sekerlik nooit die kolossale onnoselheid van ‘n De Klerk & kie aanvaar wat ‘n groot, ontwikkelde en potensieel voorspoedige land aan ‘n myns insiens immorele bende grypsugtiges verkwansel het nie.

Richard Goldstone (gebore in 1938) is in 1980 as regter aangestel en het in 2003 as regter in die Grondwethof afgetree. Hy het bekendheid verwerf as die voorsitter van die Goldstone-kommissie, wat die plaaslike geweldpleging van 1991 tot 1994 probeer uitpluis het. Daarna was hy betrokke by die ondersoek van menseregteskendings in Joego-Slawië en Rwanda (1994-1996) en Gasa (2009). Dit is sy verslag oor die gebeure in Gasa wat groot ontevredenheid in Israel en verdeeldheid in die Joodse gemeenskap in Suid-Afrika en elders veroorsaak het.

Goldstone het sowel die Israeli’s as die Palestyne aan growwe menseregteskendings skuldig bevind. In 2011 het hy teruggekrabbel oor sy skynbaar oordrewe veroordeling van die Israeli’s deur te beweer dat verdere inligting intussen aan die lig gekom het. Eintlik was Goldstone se aanvaarding van hierdie missie van die Verenigde Nasies (VN) kortsigtig, want as hy in die guns van Israel beslis het, kon daar gesê word: Dit is wat van ‘n Jood te wagte is. Daarenteen was die verwagting by die VN se Menseregteraad dat Israel veroordeel moet word. Goldstone se opdrag was om net die gedrag van die Israeli’s te ondersoek. Hy het egter albei partye se dade beoordeel.

In die konteks van bv Israel/Palestina is gevra in hoeverre daar “misdade teen die mensdom” gepleeg is. Laasgenoemde is ‘n mode-frase wat hom tot die uiterste misbruik leen. Terugverwysend na wat ek hierbo oor die kwalitatiewe verskille tussen mense geskryf het, moet ek dit in die midde lê dat ek veel eerder “misdade teen die beskawing” vir beswaar sou uitsonder. Pleks van ‘n kwantitatiewe benadering, waarvolgens die getal mense wat na bewering “benadeel” is van deurslaggewende belang is, verkies ek ‘n kwalitatiewe uitgangspunt.

Dwarsdeur die geskiedenis is dit begaafde indiwidue en klein uitgelese groepe, en nie die massa nie, wat positiewe dinge tot stand gebring en die voortgang en vooruitgang van die beskawing bevorder het. Andersins vra ek my af in watter mate ontwikkelde mense se lewensgehalte weens negatiewe gebeure afgeskaal is; beskawing dus blatant ondermyn is. In Turkye, Palestina en Suid-Afrika is onvergeefbare misdade teen die beskawing gepleeg.

Wat Suid-Afrika betref, sal anti-blanke elemente akkoord met “onvergeefbare misdade” gaan deur te beweer dat die blanke bewind plaaslik agtereenvolgend deur slawerny, kolonialisme en apartheid gekenmerk is en dat dit vreeslik onbeskaafd daaraan toe gegaan het. In werklikheid het die ANC en PAC se terreurveldtogte die agteruitgang van Westerse beskawing in Suid-Afrika ingelui. Plaaslik word hierdie “bevrydingsbewegings” se geweldstradisie tot op hede in die vorm van bv plaasmoorde voortgesit. Die ruggraatlose en mandaatlose magsoorgawe van 1990/1994 was myns insiens onmiskenbaar en onvergeeflik ‘n “misdaad teen die (Westerse) beskawing”.

Wat die destydse plaaslike slawerny betref, moet besef word dat die inheemse bevolking nie verslaaf is nie. Die slawe is ingevoer. Die rede hiervoor is dat die Khoisan, wat in die suide en weste aangetref is, nie bruikbare arbeiders was nie. Die swartes, wat uit die noorde en ooste die land binnegestroom het, was ook nie gretig om arbeid te verrig nie. Hoewel daar ‘n ooraanbod van swart werkloses was, het die owerheid dit dikwels eerder gerade geag om arbeiders vir die myne uit buurlande en Oosterlinge uit Indië vir die suikerplantasies in te voer.

Diegene wat die blanke bewind kritiseer oor slawerny, kolonialisme en apartheid skreeu ten hemele oor beweerde “misdade teen die mensdom”. Te midde van al hulle oordrywing kry hierdie kritici dit nie reg om die blankes van die ou Suid-Afika van volksmoord te beskuldig nie; iets wat wel tydens kolonialisme elders in die wêreld ten koste van die inheemse bevolking voorgekom het. Met verwysing na bv plaasmoorde is volksmoord dalk veel eerder ‘n potensiële kenmerk van die nuwe Suid-Afrika.

Om klaarblyklike redes beklemtoon ek eerder verskille as ooreenkomste tussen mense. Sodra ‘n presteerder aan ‘n gelykwenser erken dat alle mense gelyk behoort te wees, word daar onmiddellik met die waarneming gekom dat daar groot ongelykhede in die praktyk is. Die volgende stap is om met die verwyt te kom dat hierdie ongelykhede aan die marginalisering, benadeling, uitbuiting, ens, van nie-wittes toe te skryf is. Blankes kry dan die skuld hiervoor.

Bloom vertel hoe hartlik Goldstone met die hoëlui van die “apartheidsregime” gesosialiseer het. Ook dat Goldstone as regter noodwendig gehelp het om die apartheidstelsel aan die gang te hou. Hy was sekerlik nie ‘n anti-apartheidsaktivis nie. Goldstone beweer deesdae dat hy probeer het om apartheid van binne af te hervorm. In hierdie verband word dan verwys na sy uitspraak dat diegene wat ingevolge die wet op groepsgebiede verskuif word van alternatiewe huisvesting voorsien moet word. Die indruk wat die teks by my gewek het, is dat Goldstone nie van opportunisme vry te pleit is nie.

Enkele jare gelede is ‘n onderhoud met Goldstone op BBC-televisie gevoer. Hy noem toe dat hy hom in Amerika gevestig het. Die rede waarom hy uit die nuwe Suid-Afrika verkas het, is glo omdat sy kinders en kleinkinders in Amerika woon. Dit laat my dink aan die oorverligte Jodin wat ek as ‘n kollega gehad het. Sy het alles wat van die ANC se kant af gekom het skynbaar as manna beskou. Sedertdien het sy en haar gesin hulle sak en pak in Australië gevestig.

Vanselfsprekend verkwalik ek mense wat hulle met woord en daad vir ‘n ANC-regering beywer het maar nie kans sien om te woon in die omstandighede wat hulle help skep het nie. Maar daar is lastige vrae wat periodiek by my opkom: Is dit nie dalk deel van die briljantheid van Jode dat hulle weet wanneer om ‘n sinkende skip te verlaat nie? Is Suid-Afrika nie onmiskenbaar vir altyd opgedonder nie? Het die tyd vir blankes in Afrika nie onherroeplik uitgeloop nie? Ek wil nie so dwaas soos bv JP (Silwerrandjie) Landman wees om die donker wolk doelbewus mis te kyk nie.

Menseregtekommissie ondersoek SAL-diskriminasie

sahrcDie Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie (SAMRK) gaan die Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAA) se kadetprogram ondersoek, het die vakbond Solidariteit Dinsdag gesê.

“Solidariteit het die ondersoek versoek omdat die lugdiens geen wit manlike kandidate by sy kadetprogram aanvaar het nie,” het Dirk Groenewald, hoof van die arbeidshof-afdeling van die vakbond, gesê.

Groenewald het gesê Solidariteit het namens tien wit mans, wat aansoek gedoen het vir die program, gevra dat ‘n ondersoek gedoen word. Dié mans se aansoeke was onsuksesvol omdat hulle wit is.

Hy het gesê die kadetprogram se toelatingsvereistes diskrimineer onregverdig teen wit mans en kom neer op ‘n kwotastelsel.

Groenewald het gesê Solidariteit het gevra dat die lugdiens beveel word om sy diskriminerende praktyke te stop en die program oop te stel vir mense van alle rasse en geslagte.

“Indien daar bevind word dat die tien kandidate as gevolg van hul ras nie aanvaar is nie, moet die SAA die nodige stappe doen om die saak reg te stel en die kandidate by die program insluit.”

Die SAA en die SAMRK was nie onmiddellik beskikbaar vir kommentaar nie. – Sapa

Hospitaal moet opdok ná ‘rassisme’-klag

diskriminasie‘n Federale jurie het die Ogden Regional Medical Center daaraan skuldig bevind dat hy wederregtelik opgetree het teen ‘n werknemer wat ‘n rassisme-klag aanhangig gemaak het.

Hofrekords toon dat die Amerikaanse distrikshofjurie in Salt Lake City, Utah, op 2 Augustus 2013 bevind het dat Raymond Zisumbo op $7 500 (ongeveer R75 000) aan vergoeding geregtig is.

Hoewel dié bedrag nie buitensporig is nie, het Zisumbo se prokureur, April Hollingsworth aan die koerant, die Standard-Examiner, gesê dat sy aansoek gaan doen om $200 000 (R2 miljoen) van haar kliënt se teruggedateerde salaris.

Jurielede het bevind dat die hospitaal die voormalige rekenaartopografietegnikus uit weerwraak ontslaan het, maar dat die hospitaal nie aan diskriminasie skuldig was nie.

Zisumbo is ‘n Spaanssprekende kleurling (“Hispanic”). Hy het oor ‘n graad en vyf jaar se werkservaring beskik toe hy in 2004 vir die hospitaal begin werk het.

Hy het as tussentydse departementshoof gedien alvorens hy die diskriminasieklag aanhangig gemaak het omdat hy nie bevorder is nie. Tydens die daaropvolgende maand is hy afgedank. – AP

Gevaarligte flikker oor museums

Gewoonlik is daar ‘n regte manier van dinge doen, en daar is ‘n verkeerde manier van dinge doen.

Oor die meriete om museums in Bloemfontein saam te smelt ter wille van die beter aanwending van hulpbronne wat veral kleiner museums – ook in die omgewing – sal bevoordeel kan gedebatteer word. Daar is gereeld berigte oor klein museums in die omgewing van Bloemfontein wat tekens verval toon. By een museum sal ‘n besoeker aan die instansie se “landbou-afdeling” byvoorbeeld gelukkig wees om die stukkies geroeste metaal tussen die lang gras op te spoor.

Wanneer die hoofde van verskeie museums egter in die koerant moet lees dat so ‘n samesmelting beoog word, en boonop dat gesprekke glo al ver gevorder is, begin die gevaarligte reeds flikker.

Kruie die mededelings nog met ‘n taalgebruik wat sommiges as haatspraak beskou, dan is daar bepaald ‘n skroef los. Weer duik die omstrede en gelaaide woord, transformasie, op en dit kort na die ABSA-debakel vir soveel woelinge gesorg het.

Transformasie neem nou – gegewe die taalgebruik – die vorm aan van ‘n heksejag op veral wit mans. Blykbaar is geen taalgebruik erg genoeg om dié spesie mee af te kraak nie, ook nie binne die konteks van sy grondwetlike kultuurerfenis nie.

Onlangs het die ANC-lojalis, dr. Jakes Gerwel, in dieselfde asem wat hy meen die ANC is ‘n vrotsige regering, tog beswaar gemaak dat die ANC dikwels as landsvyand voorgehou word.

Maar walgooi soos hy wil, die tekens dat dit juis die geval is laai op. Sal ‘n regering met edele motiewe so ‘n veldtog op tou sit om die media te muilband en die publiek se reg op inligting te beperk? Beide hierdie regte is in die grondwet verskans. Sal ‘n regering met edele motiewe soveel vrye teuels aan leiers in eie geledere gee wat liedjies aanhef soos “Maak dood die Boere,”?  Nadat Pansat die regering as die grootste oortreder van die grondwet se taalbepalings beskryf het, was die regering reeds verskeie kere in die hof oor taalkwessies. Die jongste toevoeging tot hierdie langerwordende lys is toe die leier van die Christen-Demokratiese Party, ds. Theunis Botha, die onteieningsplanne in die nuwe Groenskrif oor Grondhervorming as diefstal beskryf het. Ook eiendomsreg is in die grondwet, en boonop die Handves van Menseregte, vervat.

Voeg hierby die ritse verslae van die ouditeur-generaal waarin die regering op alle vlakke die kous oor die kop kry. Op die oomblik word baie mense in Bloemfontein se elektrisiteit ontkoppel weens sogenaamde wanbetaling. Verontriefde inwoners moet dan skarrel om hul betalingsbewyse te faks na ‘n lang rits meestal onbeantwoorde oproepe dadels opgelewer het.

Kortom, in Bloemfontein maak dure ervaring dat baie mense transformasie blindelings as ‘n verwoesting van standaarde beskou. Om hierdie woord nou saam met erg gelaaide taal te gebruik om vir die een of ander beter bedeling voorspraak te maak, doen niks anders as die skep van ‘n “ons en julle”-situasie nie.

Nee wat prof. Jakes, soos hulle al lankal sê: Die wind waai wes.

купить диагностику для автоФильчаков прокурор харькова

Swart kinders by Amerikaanse swemklub weggewys

'n Rasherrie is Dinsdag ontketen toe Valley Swim Club in Huntington Valley, Pennsylvanië, 'n privaatklub, wat swart kinders verlede maand weggewys het, in 'n verklaring gesê het die rede vir die wegwysing was dat hulle nie die  kleur van die swemklub of die atmosfeer wou bederf nie.

Die 65 oorwegend swart kinders het in die buurt gekamp en toestemming van die klub ontvang om die swembad te gebruik nadat hulle betaal het.

Creative Steps Day Camp het meer as $1 900 betaal vir die voorreg, maar die bedrag is dadelik na die eerste dag aan die kampbestuur terugbetaal en hulle is gevra om nie weer terug te kom nie.

Verskeie kinders het glo gehoor hoe die lede van die klub neerhalende rassistiese aanmerkings maak. Die wit lede van die swemklub het blykbaar dadelik uit die swembad geklim toe die swartes inklim.

'n Swart kind het een van die vroulike lede hoor vra "Hoekom is hier so baie swartes?" Sy was glo bang dat haar kind iets sal oorkom.

Klublede het die besluit ven die klub om die swart kampeerders te weier, verdedig. "Dit het niks met ras te make nie, sê Lori Slowinski. "Ek het vir 'n privaatswemklub betaal… as hulle wil kampe hou, wil ek my geld terughê."

Jim Flynn, ook 'n lid, het direk na die bestuur gegaan toe die swartes in die swembad klim. "Die swembad was oorvol," het hy gesê.

Die klub het 'n tweede verklaring uitgereik waarin hulle rassisme ten sterkste afkeur.

Die insident het wyer uitgekring en geniet nasionale aandag in die VSA waar Demokratiese kongresverteenwoordigers hulle opnuut verbind het tot die stryd teen rassime.

грибки иФильчаков