Tag: Soweto

Soweto skuld Eskom meer as R17 miljard, ontvang steeds gratis krag

Luidens ŉ verslag van die Gautengse departement van samewerkende regering en tradisionele sake (CoGTA) wat aan die Gauteng-wetgewer se CoGTA-komitee voorgelê is, skuld Soweto Eskom meer as R17 miljard wat die helfte van die land se skuld aan Eskom beloop.

Die inligting het verlede maand aan die lig gekom toe ‘n woordvoerder van die VF Plus, Amanda de Lange, dit by wyse van ‘n verklaring bekendgemaak het.

Volgens De Lange, is ” die wanbetalingskultuur van elektrisiteitsverbruikers in Soweto seker die grootste oorsaak dat Eskom feitlik op sy knieë gedwing is”.

Soweto se wanbetaling duur reeds jare lank en politici probeer sonder veel sukses om kragverbruikers te oorreed om gedeeltes van hul skuld te betaal. Dreigemente om die kragtoevoer af te sny dien ook geen doel nie. Inwoners hou vol die ANC het in hul verkiesingsbeloftes aan kiesers gratis elektrisiteit en water belowe. Die kultuur van nie-betaling het nou ŉ nalatenskap van die ANC-struggle geword.

Intussen worstel die nasionale kragvoorsiener om finansieel te oorleef en het in 2018 ŉ laagtepunt beleef. Die situasie word vererger deur ander nie-betalers, fiskale ongerymdhede, bedrog en wanbestuur.

Dit wil voorkom asof Eskom ook geen werkbare plan het om die R34 miljard in te vorder wat onderpresterende munisipaliteite aan hom skuld nie.

Daarbenewens is Eskom se operasionele kapasiteit ook nie na wense nie en ongeoorloofde tariefverhogings oor jare, het geen verligting gebring nie.

“Verdere druk word op die betalende middelklasburger geplaas om die skuldlas en verantwoordelikhede van nie-betalers en onderpresterende munisipaliteite te dra in ŉ omgewing waar munisipaliteite se skuldlas die afgelope agtien maande met sowat 80% gestyg het,” meen Amanda de Lange.

Alhoewel die ANC-regering ‘n reddingsboei aan die skuldgeteisterde Eskom probeer uitgooi, is die fiskale en operasionele skade reeds baie groot en is daar min hoop dat ‘n volhoubare finansiële ommekeer bewerkstellig kan word. ŉ Aksieplan om Soweto se agterstallige skuld op ŉ dringende basis in te vorder, is donker.

“Die kwessie is ‘n kopsorg vir die departement van samewerkende regering, maar daar moet streng maatreëls in plek geplaas word om te midde van toenemende verarming van verbruikers alternatiewe kragvoorsiening aan huishoudings te lewer,” sê De Lange.

12 October 2019
Winnie Mandela se nefie steel R83 000, handsakke by haar

Winnie Madikizela-Mandela, soos sy deesdae bekendstaan, het ‘n klomp misdade op haar kerfstok waarvoor sy om politieke redes nooit vervolg is nie, maar was nou self die slagoffer van diefstal toe haar nefie na bewering R83 000 van haar “verjaardaggeld” by haar gesteel het.

Die 30-jarige Zolile Madikizela sal na verwagting vandag in die Orlando-landdroshof in Soweto verskyn op ‘n klag van diefstal betreffende die R83 000. Hy is verlede week in hegtenis geneem nadat ‘n bediende van Winnie, Colin Mtileni, ‘n klag van diefstal teen hom aanhangig gemaak het.

Hy het toe vlugtig in die hof verskyn en geen borg is toegestaan nie. Zolile Madikizela word ook deur die Valke ondersoek vir inbrake by Winnie se huis toe hy na bewering ander items soos ‘n televisiestel van R20 000 en “ontwerpershandsakke” ter waarde van R80 000 gesteel is. Winnie het blykbaar haar nefie as ‘n “tuinier” ingespan.

Die twee diefstalsake word egter apart hanteer.

Na wat berig word het Winnie ontdek dat haar kontant weg is toe sy haar handsak uit haar kas haal om bietjie brood te gaan koop. Waarom Winnie soveel kontant in haar handsak ronddra, is nie bekend nie.

13 October 2016
Tien vas oor hondegeveg

Tien mense is in Dobsonville in Soweto in hegtenis geneem nadat hulle by ‘n hondegeveg betrokke was, het Netwerk24 berig.

Volgens die DBV se Spesiale Ondersoekeenheid is nege beseerde Amerikaanse veghonde tydens die klopjag gered.

Die diere se eienaars het van die toneel van die hondegeveg gevlug, maar is later deur polisie in hegtenis geneem.

Die DBV moes dadelik noodbehandeling op die beseerde diere toepas.

Kriminele aanklagte kragtens die Dierebeskermingswet is teen al die betrokkenes gelê. Daar word vermoed dat sommige van die honde gesteel is.

30 August 2016
Hector Pitso: The World wou in 1976 ‘n burgeroorlog ontketen

Die swart fotograaf van The World, Sam Nzima wat die foto van ‘n sterwende Hector Pitso, ook bekend as Pieterson, geneem het op 16 Junie 1976, het op dieselfde dag foto’s geneem van hoe die swart skare ‘n polisieman doodmartel maar die Angelsaksiese media het nie daarin belanggestel nie.

In die nuuskantoor van The World het die redaksie saamgespan om ‘n verhaal van wit polisiegeweld te fabriseer sodat hulle ‘n burgeroorlog kan ontketen.

Nzima was deel van die groep wat hoofsaaklik uit skoolkinders bestaan het wat onder meer by Orlando Wes Hoërskool ingebreek het sodat die swart kinders uitgelaat kon word om te gaan betoog.

Die polisie wat die orde in Soweto moes handhaaf, is uiteindelik verwilder nadat die swart skare hulle nie net onder klippe gesteek het nie, maar op hulle losggebrand het.

Net een polisieman in sy voertuig het gebly van sewe gepantserde polisievoertuie wat die swart fotograaf opgemerk het.

Die kinders het al die vensters van die oorblywende voertuig gebreek en die man uitgesleep. Hulle het hom keelaf gesny “asof hy ‘n bok was”, volgens Nzima, en hom aan die brand gesteek.

Nzima het die brutale moord op die polisiebeampte met sy Pentax afgeneem, maar het die film in sy kous versteek sodat die polisie nie die getuienis van die moord in die hande kon kry nie.

Die koerant het dadelik besluit om dié van ‘n sterwende Hector te gebruik ipv die brutale moord.

In die redaksiekantoor van The World het hulle gehoop die foto sal ‘n burgeroorlog laat uitbreek.

The World het ‘n spesiale uitgawe oor die optog laat druk. Die volgende dag, 17 Junie, was daardie foto van Hector Pitso met sy nuwe “wit” van in al die Britse koerante, die 18de in al die Amerikaanse koerante.

Die redaksie het ook summier van Nzima ontslae geraak, waarskynlik sodat die grumoord op die polisiebeampte nie rugbaar moet raak nie.

Pitso is deur ‘n dwaalkoeël van ‘n gewapende swart oproerige getref, maar dit is toegesmeer in wat kennelik ‘n kwaadwillige en voorafbeplande Britse propagandaveldtog was.

Hector Pitso se naam is met opset deur die Angelsaksiese media verander na “Pieterson” omdat ‘n swart naam nie soveel simpatie vir die “ANC se opstand teen Afrikaans” sou wek in die VSA en Brittanje nie.

In die Hooggeregshof in Bethal, het Regter Curlewis in 1979 egter bevind dat die PAC ‘n leidende rol in die Soweto-opstand gespeel het en nie die ANC nie.

Verskeie getuies het getuig hoe die PAC onder leiding van Zephania Mothopeng die Soweto-opstand beplan het.

Adam, een van die getuies het getuig voor die hof dat in een van die ondergrondse vergaderings van die PAC, wat hulself as die Jong Afrika Godsdiensbeweging voorgedoen het, PAC-leiers vanuit Soweto aan hulle voorgestel is.

Zephania Mothopeng het skoolkinders opgesteek. Hulle moes gelyktydig oor die hele land begin wegbly van die skool, en die Apartheidsregering se eiendom vernietig ten einde die ekonomie van die land in duie te laat stort.

Die polisie wat eers in Soweto moes retireer, is later herontplooi met berede eenhede en helikopters. Hulle het aangehou om traangas te gooi om die skare uitmekaar te dryf.

Anargie het later uitgebreek nadat die skoolkinders drankwinkels geplunder het, en dit aan die brand gesteek het.

17 June 2016
Thys Human: Soweto-jeugdag – die ware oorsprong

Op hierdie 40ste herdenking van die Soweto-opstand, is dit gepas en nodig dat die werklike oorsaak van daardie opstande weer eens duidelik gestel word: Dit was nie die gebruik van Afrikaans as onderrigtaal soos vandag steeds valslik beweer word nie. Dit was ‘n regstreekse gevolg van PW Botha se onwettige en uiteindelik mislukte aanval in Angola wat tot gevolg gehad het dat die wêreld vertel is dat die Suid-Afrikaanse soldate uit Angola verslaan en weggejaag is en die indruk wêreldwyd, maar veral in Afrika en hier in Suid-Afrika geskep is dat die Afrikaner kwesbaar is.

In vandag (16 Junie) se Naspers-blaaie is daar weer ‘n artikel onder die opskrif “Bloed vloei oor Afrikaans”. Dit is ‘n liegstorie wat nou al 40 jaar lank verkondig word en wyd geglo word – veral danksy die soort berigte in Afrikaanse media. Maar dit bly ‘n liegstorie en ‘n verdoeseling van die ware feite.

Die liegstorie probeer veral oor die jare steeds vir dr. Andries Treurnicht, latere leier van die KP, die skuld gee vir die opstand van Soweto se jeug. Feit is dat Treurnicht slegs die adjunk-minister van Bantoe-onderwys op daardie tydstip was en dat die besluit dat Afrikaans saam met Engels en waar moontlik die swart kind se moedertaal, as onderrigtaal gebruik moet word vir sekere vakke, reeds aan die begin van 1975 – LW ‘n goeie 18 maande voor Junie 76 – geneem is en geleidelik geïmplementeer is. Treurnicht was bloot die adjunk aan wie die taak toegeken is.

Die vraag kan met reg gestel word hoekom daar nie dadelik na die Kabinetsbesluit oor Afrikaans opstande begin het nie? Die antwoord moet egter teruggevoer word na die einde van 1975 toe Angolese troepe op SA wagtroepe by die Calueque-dam net noord van die Suidwes-Angola-grens geskiet het.

Met totale minagting van ‘n kabinetsbesluit vroeër in 1975 dat slegs wapenhulp aan Jonas Zavimbi en Holden Roberto gegee mag word en geen, herhaal geen, SA troepe in Angola ingespan mag word nie, het PW en sy tog so gretige weermaghoof Magnus Malan, ‘n mengelmoes van taamlike flentergat swart Portugese soldate en ‘n klompie Boesmans in Angola ingestuur om die Angolese te verjaag.

Hulle het dit ook goed gedoen, maar hulle toe in die Kubaanse soldate vasgeloop. Net daar is PW en sy generaals gedwing om SA troepe met pantserkarre en selfs Mirage-vliegtuie in te span. Angola is behoorlik binnegeval – maar sonder die medewete laat staan nog goedkeuring van John Vorster en die kabinet. (Sien nota onderaan)

Ondanks uiters moeilike omstandighede met vol riviere en ook sterk weerstand deur die Kubane, het die Suid-Afrikaanse gevegsgroep tot op die drumpel van Luanda beweeg. PW het aan Vorster en kie vertel dat dit net ‘n verkenningsgroep, ‘n “recce group” is totdat Lang Hendrik met een sy besoeke aan die CIA se man in Zaïre hoor wat aangaan en toe na Vorster is met die inligting dat dit ‘n hele brigade is wat PW daar ingestuur het en dat dit Suid-Afrikaanse troepe is wat Angola feitlik beset.

Vir iets soos drie weke of langer kamp die SA soldate uit net buite Luanda voordat die Amerikaners by monde van die State Department amptelik aankondig dat hulle die Suid-Afrikaanse optrede afkeur. Vorster en kie besluit om hul troepe terug te trek en dit word ook gedoen. Daar is ordelik teruggetrek met enkele agterhoede-gevegte wat deeglik gevoer is – en daarvoor moet Magnus en sy topbevelvoerders erkenning kry. Van vlug en uit Angola gejaag was daar hoegenaamd geen sprake nie – maar dit sou SA se vyande, buite én binne die land – nie afsit nie.

Benewens die feit dat die MPLA en die Kubane toe tot teenaan die Kunene trek en Swapo se terroriste kort op hulle hakke kampe in die suide van Angola en net noord van die Suidwesgrens kan inrig, gaan daar dwarsdeur die wêreld en ook in SA ‘n koor van stemme op wat jubelend juig: Die Boer is kwesbaar! Die Boere is deur Afrika in Angola verslaan en uit die land gejaag!

Daar moet ook onthou word dat die gewone man in Suid-Afrika nie van hierdie dinge geweet het nie totdat Vorster vroeg in 1976 ‘n openbare aankondiging daaroor gemaak het. PW het met sy wette wat enige berigte oor weermagaksies verbied het, gesorg dat die kiesers nie weet van sy oorlogeskapades nie. Om presies te wees, selfs die volle kabinet het nie geweet dat SA troepe in Angola geveg het nie.

Maar ek het daarvan geweet want ek het toe in Londen gesit as Perskor se Europese korrespondent. Ek het elke dag die vloedgolf berigte in die Britse pers gesien. Veral die Financial Times in Londen het besonder goeie kontakte in Zaïre en Zambië – en waarskynlik met die CIA in daardie lande – gehad en sy berigte was deurentyd in die kol. Ek het feitlik elke dag berigte na Suid-Afrika geteleks (geen e-pos, ens. in daardie dae nie!), maar dit is nie gebruik nie weens PW se sensuur. En ná die aankondiging dat die troepe teruggetrek word, het die berigte oor die “neerlaag” van die SA troepe en die “kwesbaarheid” van die Afrikaner in oorvloed in die buitelandse media verskyn.

Soweto ’76

Enkele weke na Vorster se aankondiging, het die onrus onder swart skoliere begin. Berigte oor wanneer die eerste skoolboikotte en opstande begin het, verskil, maar volgens Wikipedia was daar reeds in April 76 betogings, klasboikotte en selfs geweld, soos skole wat afgebrand is. Die storie is versprei dat die swart skoliere in opstand gekom het teen regeringsbesluite dat Afrikaans saam met Engels die onderrigtaal in sekere vakke moet wees. Daar was baie duidelike bepalings dat moedertaalonderrig eintlik die belangrikste was, maar die feite rondom die hele kwessie is so verdraai dat baie mense in Suid-Afrika en selfs ondersteuners van die NP geglo het dat die taalstorie waar was.

Maar ek dink nie daai taalstorie was ooit die ware of hoofrede nie. Ek dink dit was, tipies van swart Afrika, bloot ‘n handige verskoning om hul werklike oogmerke te verdoesel, nl. om die Boer, die Afrikaner-regering wat na hulle mening kwesbaar was, te vernietig. Dit is tog so tipies van swart Afrika om hul eintlike oogmerke so te verdoesel. Dit word vandag nog gedoen met liedjies soos “Kill the boer” wat eintlik teen wittes en in besonder Afrikaners gemik is.

Die onrus en geweld het veral in Junie 1976 opgevlam en daar is ‘n hele aantal mense gedood – sommige van hulle wittes en selfs ‘n paar wit polisiemanne wat glo met assegaaie doodgesteek is, maar ook ‘n hele aantal swartes wat doodgeskiet is in reaksie deur die polisie. Vreemd dat die dood van wittes en polisiemanne vandag totaal verswyg word!

Die onrus en geweld is egter betreklik gou deur die veiligheidsmagte vasgevat, maar wat gebeur het, het Suid-Afrika dwarsdeur die wêreld oneindig groot skade aangedoen. Die wêreld is vertel dat die wit regering sonder meer swart skoliere doodskiet en doodmartel – soos in Steve Biko se geval.

Soweto ’76 het ook groot skade aan John Vorster se premierskap aangerig. Daar was baie duidelik bitter min vertoue in sy oordeelsvermoë en in sy durf om sterk op te tree. Dat hy versuim het om sterk teen PW Botha op te tree oor sy totaal onwettige en onnosele misbruik van SA troepe, het sterk teen Vorster getel in die binnekringe. En Vorster se swakheid het PW en sy trawante se hand versterk om met hulle finale uitklophou te kom om Vorster en sy kroonprins Connie Mulder uit die kussings te lig en beheer oor die NP-regering te verkry.

Slotsom

Dit was dus nie Afrikaans as onderrigtaal wat tot Soweto 76 aanleiding gegee het nie. Dit was PW en sy gereelde pogings om die bynaam Piet Wapen “waardig” te wees, wat regstreeks en onregstreeks daartoe aanleiding gegee het. En dit was helaas die begin van die einde van Afrikanerbeheer oor die land. Van daar af was dit net een steil afdraande na 1994.

Nota oor inval in Angola

Daar is verskeie bewyse dat Vorster en die Kabinet nie van die inval geweet het nie.

My goeie vriend en kollega van destyds, At de Beer, wat Perskor se man in Washington was, het blykbaar by Pik (wat toe ambassadeur in die VSA was) gehoor dat die ding selfs vir die kabinet stilgehou was.

Eschel Rhoodie vertel in sy boeke, “Die Ware Inligtingskandaal” en “PW Botha, The Last Betrayal” dat sy minister, Connie Mulder, en van sy kabinetskollegas nie amptelik daarvan geweet het tot kort voor Vorster se aankondiging nie.

Met my terugkeer na SA einde 1979, het ek as redakteur van Oggendblad direksievergaderings van Perskor bygewoon. Op een daarvan het ek kans gekry om met MC Botha, destydse minister van swart sake, hieroor te gesels. Hy het bevestig dat die kabinet nie ten volle ingelig was nie. Hy self het eers van die SA troepe in Angola gehoor toe hy ‘n vergadering van die SA Veiligheidsraad moes bywoon en iemand dit toe daar ophaal. “Ek was diep geskok dat PW en sy generaals sulke dinge kon doen en toegelaat was om dit te doen,” het hy toentertyd aan my gesê. Ek wou baie graag oor hierdie dinge skryf toe PW en sy handlangers met hulle “nuwe bedeling” idees begin het, maar ek is afgeraai om dit te doen want PW en sy manne was in totale beheer en hulle sou my op een of ander manier die stilswye opgelê het.

16 June 2016
Karel Combrinck: Sterk koffie nodig vir Max

Dit is so dat die meeste mense vir Max Du Preez nie op ‘n nugter maag kan hanteer nie. Tog kan ‘n mens die ding ook nie heeltemal ignoreer nie want, danksy die Naspers kry hy weekliks die geleentheid om die gedagtes van duisende goedgelowiges met sy toksiese skryfsels te besoedel. Drink dus maar ‘n lekker koppie sterk koffie voordat u verder lees.

Iemand wat meer wil weet oor Max Du Preez se «vormingsjare» moet gerus die jongste stuk van Du Preez self op die Naspers se Netwerk24 lees. Dié stuk wat oënskynlik oor die Soweto-onluste van 1976 gaan, handel eintlik net oor M du P self. «As niemand anders dan my biografie wil skryf nie, dan doen ek dit maar self».

Die artikel is ryklik versier met foto’s uit die Soweto-jare – foto’s wat vir twintig jaar nie meer deur selfs die linksste publikasies in Europa en Amerika gepubliseer word nie. Hulle word wel nog iewers geplaas – in die Naspers natuurlik.

En les bes verskyn ‘n foto, die pronkstuk as’t ware in die Soweto-bloemlesing, van die hoë priester van linksheid self en nogal toe hy jonk was, ingeval iemand dalk vergeet dat M du P ook êrens in die gryse verlede jonk was. Dit bly egter maar, oud of jonk, ‘n kom-foeter-my gesig.

Maar kom ons kyk liewer na een of twee van die ander foto’s:

Een foto beeld ‘n wit soldaat uit met ‘n traanrookgeweer teen die agtergrond van brandende bande. Die byskrif sê : «In rook en vlamme». Tog weet ons mos almal die brandende bande was juis die handelsmerk van Soweto-jeugdiges en wat betref die traanrookgeweer: As die Soweto-gebeure nou so’n bloedbad was waar die wit polisiemanne ten alle koste onskuldige Soweto jeugdiges om die lewe wou bring, waarom dan traanrook gebruik?

Hierdie vreemde foto toon hoe ‘n oproerige swarte deur ‘n blanke polisieman agtervolg word terwyl die netjies geklede swart man ongestoor verbystap. Foto: Netwerk24

Nog ‘n foto toon ‘n soldaat wat ‘n oproerige swart Soweto-jeugdige agternasit terwyl ‘n netjies geklede swart man ongestoord verbyloop (foto regs). Dit wys tog dat die polisie-optrede nie gerig was teen swartes as sodanig nie, maar teen swartes wat oproerig, gewelddadig en vandalisties was. Met die ordentlike swart man wat op ‘n wetsgehoorsame manier sy gang gaan, het die polisie vrede.

Interessant genoeg, maak Du Preez se artikel geen melding van mense wat deur die afgryslike halssnoermetode doodgebrand is en van ander wat met klippe doodgegooi is nie. Van hierdie gebeure is daar immers ook honderde foto’s beskikbaar. Maar, soos die ou gesegde lui, ‘n mens wil tog nie ‘n goeie storie bederf met die waarheid nie.

En dan die teks: In hoofsaak is die teks ‘n eensydige betoog dat alles wat in Soweto gebeur het die skuld van Afrikaners was. As sodanig is dit ‘n klakkelose herhaling van breinspoeling oor baie jare in linkse propagandamedia in Europa en Amerika, al is die Naspers nou die enigste media-instansie wat nog daarmee volhard. Op ‘n bepaalde oomblik sê Du Preez dat «Afrikaans as verpligte onderrigtaal die sneller was vir die opstande van Junie 1976». Sover my kennis strek, het dit nie gegaan om Afrikaans as verpligte onderrigtaal nie, ‘n blote voorstel om Afrikaans as bykomende taal by sekere vakke te gebruik – ‘n reuse-onderskeid. Max du Preez is op die oog af hier besig om vir die bruikbare idiote te lieg.

As Max du Preez dan werklik glo dat Afrikaans as verpligte onderrigtaal die vonk in die kruitvat was, wat sal hy dan nou daarvan sê dat die regime Engels as verpligte onderrigtaal in ons kele wil afdruk? Dink hy nie dit kan dalk ook ‘n vonk in ‘n kruitvat word nie? Of sien hy die saak nie van daardie kant af nie?

Max du Preez propagandeer voorts soos volg: Op ‘n stadium gedurende die Soweto-onluste val die skille van sy oë af en vra hy homself af: «Watter stelsel het tot gevolg gehad dat my ganse ervaringswêreld soveel ligjare van die jongmense (van Soweto) s’n is, terwyl ons maar ‘n paar kilometer van mekaar woon». Wat Max du Preez se gekondisioneerde verstand nie kan, of wil begryp nie, is dat ons ervaringswêrelde wat so verskil, niks met «’n stelsel» te make het nie. Ons ervaringswêrelde verskil omdat ons verskillend ís. Ons verskil omdat ons kulturele en geskiedkundige ervaringswêrelde en ons sielkundige samestelling nie dieselfde is nie. Dis net M du P wat hierdie elementêre waarheid nie kan snap nie.

Vandag leef ons twintig jaar nadat die «stelsel» verkrummel het. Beteken dit ons ervaringswêrelde het nou nader aanmekaar beweeg? Het ons vandag veel meer in gemeen met die jeug van Soweto as twintig jaar gelede? Die antwoord is klaarblyklik nee. Die «stelsel» het verdwyn, maar nog steeds brand en vernietig en plunder dit. Wat het dus eintlik verander? Of gaan hulle nog steeds hulle barbaarse reaksies regverdig aan die hand van ‘n «stelsel»?

Hierdie artikel van Max du Preez wys maar net weer, indien enige verdere bewys nodig is, dat wanneer die anti-Afrikanervlammetjie ‘n bietjie laer begin brand, dan sal die Naspers telkens daarvoor sorg dat dit weer van voor af aangeblaas word.

12 June 2016
Soweto-onlusmakers steek brandweerwa aan die brand, beseer brandweerman

Die Johannesburgse Nooddienste het bevestig dat ‘n brandweerman vanoggend in die hospitaal opgeneem is nadat onlusmakers in Soweto ‘n brandweerwa aangeval, dit met klippe bestook en agterna aan die brand gesteek het.

Die brandweerwa behoor aan die Diepkloof-brandweerstasie en is ‘n “eerste-oproepvoertuig”, wat beteken dat dit normaalweg eerste by ‘n noodtoneel of reddingsgeval opdaag.

Die toerusting op die brandweerwa is beskadig of vernietig terwyl dele daarvan gesteel is.

Volgens die liberale media wat ook oor dié geval berig het, verteenwoordig dié optrede ‘n “betoging”.

Die woordvoerder vir die Johannesburgse Nooddienste, Robert Mulaudzi, sê: “Hulle het die brandweerwa voorgekeer en dit met klippe begin gooi. Een van die brandweermanne is beseer toe hy deur die klippe getref is. Hy het mediese behandeling op die toneel ontvang en is daarna na die Milparkhospitaal geneem vir verdere behandeling.

Volgens Mulaudzi moet die aanval veroordeel word.

“Dis regtig ‘n treurige dag vir ons as nooddienste. Ons wil ook die gemeenskappe daarbuite versoek om inligting te verskaf oor die vermiste toerusting en dat diegene wat betrokke was, na vore sal kom.”

Daar is tans onluste in Soweto weens die afsnyding van onwettige elektriese verbindings.

6 August 2015
Leon Lemmer: Universiteit Stellenbosch: Verder oor die afgrond
Die rektor van die Universiteit Stellenbosch (US), Wim de Villiers, het myns insiens op 30 Mei doelbewus versuim om die dood ‘n eeu tevore van die US se groot weldoener, Jan Marais, op die US-kampus te gedenk. Pleks van ooreenkomstig die US se stigtingsvoorwaarde dit te beklemtoon dat die US oorwegend ‘n Afrikaanse universiteit moet wees en bly, het De Villiers in sy intreerede as rektor op 29 April die minister van hoër onderwys, die kommunis Blade Nzimande, ge-eggo: “Stellenbosch is not an Afrikaans university.”

Kort voor 30 Mei is Afrika-dag (25 Mei) en kort daarna Jeugdag (16 Junie), eintlik ‘n verheerliking van die Soweto-opstand in 1976, egter wel amptelik op die kampus gevier, asook Mandela-dag (18 Julie). Afrika- en Mandela-dag is nie openbare vakansiedae nie, maar hulle sterk assosiasie met swartes maak hulle viering vir De Villiers gebiedend. Van Riebeeck-dag (6 April), oftewel Beskawingsdag, is weens FW de Klerk se oorgawe aan swart mag nie meer ‘n openbare vakansiedag nie en die neo-US het geen erg daarin om dit te gedenk nie. In werklikheid behoort die intrede van Europese beskawing in Suidelike Afrika deur al die universiteite in die streek gevier te word; des te meer omdat die universiteitswese een van die vele vrugte van Europese beskawing is.

As iemand nog oor die aard van De Villiers se mentaliteit getwyfel het, het hy seker gemaak dat almal weet waar sy simpatie lê toe hy heeltemal ongevraag ‘n artikel ter viering van Mandela-dag gepubliseer het (kyk hier onder). Dié dag word deesdae jaarliks op die US-kampus gevier. (Op die Universiteit Vrystaat se webwerf staan dat elke dag daar Mandela-dag is.) Aan die US het die Mandela-viering vanjaar, soos wat kenmerkend van die neo-US geword het, ‘n Engelse naam, Toasties for Tummies, gehad (US-webwerf 22 deser); gratis toebroodjies is eksklusief aan nie-wittes uitgedeel. Maar moenie van die neo-US verwag om een keer in ‘n eeu Jan Marais te gedenk nie, al is die US veel meer aan Marais as aan Nelson Mandela verskuldig. Van ideologiese neutraliteit, soos dit by ‘n universiteit hoort, is daar geen sprake nie, gevolglik word Afrikadag, die Soweto-opstand en Mandela-dag gevier omdat hulle met swartes geassosieer word. Beskawingsdag en Afrikaansdag (14 Augustus), daarenteen, word vanweë hulle assosiasie met blankes, veral Afrikaners, nie gevier nie.

Die jongste is dat die US die sogenaamde Slag van Andringastraat (1940) na 75 jaar op 27 deser gaan gedenk. De Villiers sal een van die sprekers wees. Volgens ‘n berig op die US-webwerf (22 deser) het blanke studente in 1940 “groot skade” in die bruin woongebied aangerig. Uiteraard word polities korrek niks gesê oor die klipgooiery en skade wat die bruines aan onder meer ‘n koshuis aangerig het nie. Die Slag van Andringstraat word afgestof en eensydig heropgedis omdat De Villiers daarna in sy intreerede verwys het. Hy het toe aangekondig dat die US voortaan die vermeende nageslag van hierdie bruines eksklusief met studiebeurse gaan beloon; as’t ware ‘n Wim de Villiers beloning-vir-klipgooi projek. Sy toespraak op 27 deser kan aan hom die geleentheid gee om verskoning te vra omdat die US ‘n driekwarteeu lank gesloer het om met die geld vorendag te kom. Vir die soveelste keer sedert 1990 word geweld en ander misdaad ruim vergoed.

De Villiers is klaarblyklik vasbeslote om te bewys dat hy sy voorganger, Russel Botman, in politieke linksheid kan oortref; dat die aanstelling van ‘n blanke as opvolger vir ‘n bruin rektor transformatories glad nie ‘n terugwaartse stap was nie. Sedert sy diensaanvaarding op 1 April het De Villiers hom binne sy eerste kwartaal as rektor met oorgawe en onontsnapbaar in die linkse politieke hoek vasgeverf. Hy leef sy onredbare linksheid met passie uit. Sy verknogtheid aan mode-politiek verseker dat hy presies die teenoorgestelde standpunt as Allan Bloom (1930-1992) huldig: “True openness means closedness to all the charms that make us comfortable with the present” (The Closing of the American Mind: How higher education has failed democracy and impoverished the souls of today’s students, London: Penguin, 1987, p 42).

Die De Villiers-redenasie kom neer op iets soos die volgende: Die land word nie deur die beste mense (op al drie vlakke) regeer nie. Op die regbank word nie die beste regslui aangestel nie. In die nasionale sportspanne word nie die beste spelers gekies nie, ens. Die demografie-gedrewe, polities korrekte US is gevolglik gemaklik daarmee om nie die akademies beste studente tot studie toe te laat of die akademies beste dosente aan te stel nie. Daar is by die US glo steeds ‘n strewe na uitnemendheid, maar deesdae is dit sekerlik eerder politieke as akademiese uitnemendheid.

Wim de Villiers oor Mandela-dag

In sy artikel ter viering van Mandela-dag (Die Burger, 16 deser, p 15) noem De Villiers Mandela by voorkeur Madiba, soos ‘n mens van ‘n onkritiese bewonderaar kan verwag. De Villiers dink ons doen die nalatenskap van Mandela gestand deur “te besin oor hoe ons mekaar help om vooruitgang te maak in die lewe.” Vergete is die ANC se pogings om die land onregeerbaar te maak en tot in die grond af te breek. De Villiers meen Mandela is “die man wat ons steeds onderrig oor die deugde van onbaatsugtige diens aan andere.” Werp dit lig op die soort “onderrig” wat die US verskaf? Het Mandela ook ‘n lofwaardige voorbeeld met sy bomplantveldtog gestel? Is selektiewe geheue ‘n bate in die akademie? Wanneer het Mandela “onbaatsugtig” en versoenend geword en mooi broodjies begin bak? Eers nadat hy sy sin gekry het, naamlik toe swartes die politieke mag oorgeneem het. Eers toe is van almal verwag om die gewelddadigheid, wat so kenmerkend van die UDF/ANC was, stop te sit. Mandela was die grondlegger en eerste hoof van MK, die geweldsarm van die ANC. Mandela is die onbetwisbare vader van die geweld wat tot op hede in die land voortduur.

De Villiers spog met die US-dwaasheid om in 1996 ‘n akademies waardelose eredoktorsgraad aan Mandela toe te ken. Dit maak sin vir De Villiers, want so ‘n daad is in die mode en polities korrek. Dit verhoog die aansien van die US in die linkse politiek, maar glad nie die akademiese aansien van die universiteit nie. Aan die neo-US het dit die gevestigde gebruik geword om akademiese korrektheid ondergeskik aan politieke korrektheid te stel; iets wat gewoon ‘n skande is. Mandela word soos volg aangehaal: “Onderwys is die kragtigste wapen waarmee ons die wêreld kan verander.” Dit pas De Villiers om nie te noem dat dit marxiste is wat die wêreld eerder wil verander as verbeter nie. Ook nie dat dit die UDF/ANC was wat die strydkreet “liberation before education” aangehef het en daarmee ‘n geslag onopgevoedes of ongeskooldes gelewer het nie.

Wanneer De Villiers oor navorsing aan die US skryf, noem hy polities korrek “maatskaplike uitdagings soos werkloosheid, armoede [en] ongelykheid.” In sy intreerede het De Villiers in sy Amerikaanse idioom ‘n swart student as navolgenswaardige voorbeeld voorgehou. Hierdie keer is dit ‘n bruin student wat glo by die US se Hope@Maties-program gebaat het. Let op die Engelse benaming en dat die program eksklusief by “histories agtergeblewe skole” aangebied word. Neem dit dus met ‘n knippie sout as die US roem op sy inklusiwiteit. Blankes mag van bevoordeling uitgesluit word, maar nie-wittes moet altyd in dieselfde mate of meer as blankes by enige bevoordeling ingesluit word. Gaan De Villiers volgende keer ‘n blanke student (bv ‘n Afrikaanssprekende boerseun) as toonbeeld voorhou of sal hy liewer polities korrek ‘n Indiërstudent uitsoek?

Die US-studenteraad het ook ‘n beursfonds. Uit die Engelse naam, M4M (Maties for Maties), kan (moontlik) afgelei word dat dit hier ook by voorkeur om hulp aan nie-wittes gaan. De Villiers noem dat die US vanjaar meer as 22 000 aansoeke vir die 5 000 studieplekke ontvang het. Wat hy gerieflikheidshalwe nie noem nie, is dat daar ras- en geslagsgebaseerde kwotastelsels bestaan waarvolgens nie-wit eerder as wit kandidate en vroue eerder as mans tot studie aan die US toegelaat word. By studentetoelating bestuur die US intern (dus buite die openbare oog) na willekeur die pas van verswarting. Wat oogluikend aan die neo-US teen blankes gepleeg word, kan kognitiewe ongeregtigheid en kognitiewe ontmagtiging genoem word. Die soort diversiteit wat nagestreef word, is die vermindering van die blanke komponent en die vermeerdering van die nie-blanke komponent by sowel die studente as die personeel. Inklusiwiteit word vertolk as die insluiting van nie-wittes by enigiets waarby blankes betrokke is. Die omgekeerde geld egter nie. Daarom word blankes in talle opsigte uitgesluit van die bevoordeling wat aan nie-blankes toebedeel word, of blankes word in mindere mate bevoordeel, bv by toelating tot studie, studiebeurse, plasing in koshuise, ens. Dit kom op doodgewone rasse- en geslagsdiskriminasie neer maar word transformasie of regstelling genoem.

Daar is geen sprake van ewewigtige nie-rassigheid of ewekansige onbewustheid van kleur nie. Sowel ras as geslag speel ‘n deurslaggewende rol in alle besluitneming aan die neo-US. Byna 55% van die US se inkomste uit studentegelde word aan beurse en lenings uitbetaal. Hiervan gaan 55% aan bruin, swart en Indiërstudente, hoewel hulle steeds die minderheid is. De Villiers wil vorentoe graag meer beurse toeken en dit sal sekerlik by voorkeur aan nie-wittes gaan, want alles moontlik word gedoen om te sorg dat wanneer die US in 2018 sy eeufees vier die nie-wittes die meerderheid sal wees. Die studiegeld wat blankes betaal, asook blankes se donasies, maak dit moontlik om kwistig studiebeurse aan nie-blanke studente toe te ken.

Andreas van Wyk oor Jan Marais

Saam met De Villiers se artikel is daar ‘n foto gepubliseer van die geleentheid toe Mandela ‘n eredoktorsgraad van die US ontvang het. Klaarblyklik word dit as ‘n trotse oomblik in die geskiedenis van die US beskou. Andreas van Wyk was toe die rektor en hy lyk hoogs in sy skik met wat die US gedoen het. Van Wyk was ‘n Broeder en het in 1992 tydens sy ampstermyn as rektor gesorg dat die wet op die US verander word deur te spesifiseer dat die universiteit se voertaal toe Afrikaans was. Amanda Gouws en Johan Hattingh was onder diegene wat daaroor gal afgegaan het (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 62-63).

Van Wyk is die voorsitter van die trustees van Het Jan Marais Nationale Fonds. Hy het die leiding by die plegtigheid op 30 Mei geneem toe Marais se dood na ‘n eeu gedenk is. Die teks van sy toespraak by die dinee in die Coetzenburg-huis, wat eens Marais se woning was, is op LitNet (Menings, 1 deser) gepubliseer. Daarin maak hy geen melding van Marais se uitdruklike voorwaarde vir sy skenking wat die ontstaan van die US moontlik gemaak het nie. Marais se bewoording is: “De Hollandsche Taal in zijn beide vormen – dwz Afrikaans zoowel als Nederlandsch – geen minder plaats dan het Engelsch innemen zal” (JC Steyn, Ons Gaan ‘n Taal Maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 183). Van Wyk se verontskuldiging is dat die nakoming van Marais se voorwaarde die verantwoordelikheid van die trustees van ‘n ander fonds, die Jan Marais Fonds, is.

Onderaan sy teks kan gesien word dat Van Wyk nogal geïrriteerd was omdat iemand dit durf waag het om hom te kritiseer omdat hy nie Marais se US-stigtingsvoorwaarde opgehaal het nie. Die punt is dat Van Wyk een van diegene is aan wie die verantwoordelikheid toevertrou is om te sorg dat Marais se wense uitgevoer word noudat hy dit nie meer self kan doen nie. Van Wyk weet eerstehands van die stelselmatige agteruitgang van Afrikaans aan die US. Hy weet dat dit De Villiers se uitgesproke beleid is om nie net voort te gaan met die verswarting en verengelsing van die US nie, maar dat hy hierdie prosesse wil versnel. Op hierdie manier sal Afrikaans ongetwyfeld al hoe meer afgeskaal word. Op die US-webwerf en in die berigte in Die Burger word Marais se US-stigtingsvoorwaarde deurgaans en myns insiens doelbewus verswyg. Van Wyk se mening kan nog aansienlike gewig op die kampus dra, as hy maar net bereid sou wees om vir Afrikaans in die bres te tree. Enigeen wat met gesag oor Marais se nalatenskap kan praat behoort te beklemtoon dat die US taalgewys op die verkeerde pad is. Die rektor en die US-raadsvoorsitter behoort uitgedaag en verkieslik verplig te word om sonder omhaal van woorde te sê of hulle Marais se wens eerbiedig of ignoreer. ‘n Mens behoort nie ter wille van die vrede oor so ‘n belangrike saak soos die heil van Afrikaans as onderrigtaal te swyg nie.

Wim de Villiers se brief

Na sy eerste kwartaal as rektor het De Villiers ‘n omsendbrief per e-pos aan die US-personeel en -studente gestuur (US-webwerf 17 deser). Eintlik reageer hy op Open Stellenbosch se weerstand teen Afrikaans op die kampus: in die klaskamers, administrasie en koshuise. De Villiers is gepla met die Grondwet en die Departement Hoër Onderwys se beleid en glad nie met Marais se stigtingsvoorwaarde nie. De Villiers vertolk sy standpunt as nie-ideologies, oftewel nie-polities: “Die behoud van Afrikaans as onderrigtaal moenie beskou word as die aankleef van ‘n bepaalde politieke ideologie of ‘n meganisme vir uitsluiting nie. Enige taal, in ons konteks ook Engels, kan ‘n struikelblok in die pad van toelating of akademiese sukses wees. Daarom is dit die US se oogmerk om tersiêre opvoeding deur middel van Afrikaans én Engels te bevorder … [gevolglik] gaan ons nie by ‘n ideologiese debat – hetsy pro- of anti-Afrikaans – betrokke raak nie.”

Die Burger (20 deser, p 1) het in sy berig De Villiers se bevordering van Afrikaans én Engels beklemtoon. Die punt is dat die huidige taalbeleid van die US, waarvolgens Afrikaans en Engels net voorgraads (teoreties) gelyke status geniet, reeds ‘n verkragting van Marais se voorwaarde is. Afrikaans mag nie ‘n mindere status as Engels hê nie, terwyl openlik erken word dat nagraadse onderrig (hoofsaaklik) in Engels geskied en dat tolking van Afrikaans na Engels voorgraads nodig is, maar nie noodwendig tolking van Engels na Afrikaans nie. Die US is moreel, histories en kontekstueel (as die enigste Weskaapse universiteit wat in ‘n mate onderrig in Afrikaans aanbied) veronderstel om pro-Afrikaans te wees, maar De Villiers weier om openlik pro- of anti-Afrikaans te wees. Daar is egter geen rede om sy pro-Engelse gesindheid te bevraagteken nie.

Die gevaar wat die US se huidige taalbeleid van gelyke status vir Afrikaans en Engels inhou en die rektor se oorgewilligheid om aan die eise van ‘n klein groepie in die swart minderheid toe te gee, het pas by ‘n buurinrigting, die Landboukollege Elsenburg, geblyk toe die 50-50%-taalbedeling oornag in uitsluitlik Engelse onderrig verander is, al is die Afrikaanssprekende studente die meerderheid (Maroelamedia 23 deser).

Dat De Villiers nou erken dat Engels ‘n uitsluitingsmeganisme kan wees, is ‘n wins. Die rede waarom hierdie erkenning polities nie te inkorrek is nie, is omdat plattelandse bruin studente probleme met onderrig in Engels kan ondervind. Die belange van blanke studente, veral Afrikanerstudente, geniet sekerlik nie voorkeur bo dié van nie-blanke studente nie. Die uitgesproke ideaal is dat die blanke studente minder en die nie-blanke studente meer moet word; in getal en persentasiegewys.

Voorheen het ‘n bruin en hoogs aktivistiese bevrydingsteoloog as die studentedekaan gefunksioneer. Daarna is hierdie pos uitgebrei deur ‘n Sentrum vir Inklusiwiteit te stig met dieselfde aktivis aan die hoof. Hierdie skuif is deur die vorige rektor, Russel Botman, sonder die US-raad se goedkeuring gedoen. Die sentrum is gevolglik gesluit. De Villiers het hierdie afskaffing ondersteun met die argument dat inklusiwiteit in alle US-aksies nagestreef moet word. Swart studente dring egter op die herinstelling van die pos van studentedekaan aan. Omdat toegewing aan eise uit daardie oord aan die orde van die dag is, word hierdie saak nou verder deur die US-bestuur ondersoek.

Transformasie, wat in die praktyk wesenlik verswarting en verengelsing beteken, gaan versnel word. Nico Koopman, ‘n bruin bevrydingsteoloog, is onlangs met De Villiers se seën as ‘n viserektor aangestel. In sigself is hierdie aanstelling deel van transformasie. Nou gaan die woord “transformasie” deel van Koopman se viserektorbetiteling word. Transformasie, wat glad nie deel van die wesenlike akademiese aard van ‘n universiteit is nie, gaan waar moontlik oral figureer. Daar word selfs gewag gemaak van die “transformasie-kompetensie” van die personeel en studente. By dosente is blote akademiese bekwaamheid klaarblyklik nie meer voldoende nie. Hulle sal ook die vermoë moet openbaar om entoesiasties die mode-politiek van transformasie te ondersteun. Daar gaan ook “vernuwing van die institusionele kultuur” wees. Soos op Potchefstroom word die eertydse prominensie van Afrikanerkultuur en Afrikaans nie op die kampus geduld nie.

‘n Kantoor vir Transformasie gaan tot stand gebring word en ‘n Transformasiekomitee word gestig. Hierdie opset lyk boosaardiger as die Sentrum vir Inklusiwiteit wat afgeskaf is. Nog is dit het einde niet. ‘n Navorsingsleerstoel in Versoening en Transformasie gaan ingestel word. Dit herinner aan die Institute for Reconciliation and Social Justice aan die Universiteit Vrystaat wat na die Reitz-sage deur Jonathan Jansen in die lewe geroep is. Die studentedekaan, die hoof van die transformasiekantoor en die transformasieprofessor in die nuwe leerstoel, asook moontlike ander personeellede in hierdie drie instansies, sal seker by voorkeur almal nie-wit moet wees* om “legitimiteit” aan hierdie poste te verleen, of dit sal mense moet wees wie se oorverligtheid oorbekend, oftewel berug, is. (Kampustalent wat vir aanstelling in die leerstoel kwalifiseer, is die uitgelese Anton van Niekerk en die aartsfeminis Amanda Gouws.) Aan die US word daar deesdae in elk geval indien enigsins moontlik nie-wittes aangestel, sodat dit as ‘n wen-wen transformasiesituasie getakseer sal word. [* Samuel Johnson (1709-1784) het die absurditeit van hierdie soort redenasie met die volgende opmerking uitgewys: “Who drives fat oxen should himself be fat” (James Boswell, The Life of Samuel Johnson, London: Everyman, 1992, vol 2, p 527.)]

Suiwer akademies gesproke is hierdie skuiwe egter ‘n ramp, want baie geld, wat progressief meer sal word, word na hierdie nie-akademiese foefies gekanaliseer. Dit is geld wat aan ‘n egte universiteit vir die uitbouing van die akademie aangewend sou word. Hou in gedagte dat die eertydse Departement Afrikaanse Kultuurgeskiedenis, wat voortreflike akademiese werk gedoen het, nie toegelaat is om aan die neo-US voort te bestaan nie. ‘n Leerstoel in Versoening en Transformasie, wat ‘n sterk ANC-geur het, word egter nou as nodig, selfs as noodsaaklik, beskou. Wat dit duidelik uitwys, is dat daar ‘n verskuiwing van behoudende, sinvolle akademie na ANC-gedienstige politieke opportunisme plaasgevind het.

Michael le Cordeur oor Mandela-dag

Toe Michael le Cordeur sien sy rektor, De Villiers, het oor Mandela-dag in Die Burger gepubliseer, het hy blykbaar besluit om ook ‘n artikel oor sy held saam te stel en dit oor die boeg van Afrikaans te gooi. Myns insiens het Die Burger (21 deser, p 11) sy teks graag gepubliseer. (Oudergewoonte is Le Cordeur se artikel ook op die webwerf van die Afrikaanse Taalraad gepubliseer.) Vir Le Cordeur is Mandela baie meer as bloot ‘n held. Le Cordeur is ‘n Mandela-fanatikus wat Mandela by voorkeur Madiba noem en wat nooit enige negatiewe uitlating oor hierdie geweldenaar maak nie. Baie van die oorbekende Mandela-sprokies, soos sy teedrinkery met Betsie Verwoerd en sy dra van die Springbokrugbytrui, word afgestof en vir die soveelste keer vertel.

Le Cordeur beweer Mandela was lief vir Afrikaans en dat hy na Afrikaners uitgereik het al was dit Afrikaners wat hom tronk toe gestuur het. [Op LitNet (Onderhoude, 23 deser) stel hy dit soos volg: “Die Afrikaners dra swaar aan hulle skuldgevoelens en oor wat hulle aan Madiba gedoen het.”] Le Cordeur dink dat min mense Mandela sou verkwalik as hy wraak geneem het, maar pleks daarvan het hierdie goeie mens versoening gepredik. Hy haal ‘n verlinkse outoriteit soos Antjie Krog aan om te bevestig dat die blankes onnodig bang vir die Mandela-bewind was. Soos spoedig geblyk het, was die meeste blankes egter heeltemal tereg bekommerd oor ‘n gesofistikeerde, ontwikkelde land wat eensklaps op ‘n rampspoedige manier deur onbekwame swartes regeer is.

Mandela het glo Afrikaans in die tronk geleer om beter met sy bewaarders te kommunikeer. Dit is egter bekend dat Mandela Afrikaans gelees het om inligting ter bevordering van sy politieke, bv terroristiese, bedrywighede te bekom. Niël Barnard noem bv dat Mandela Christiaan de Wet se boek, Die Stryd tussen Boer en Brit, gelees het (Geheime Revolusie, Kaapstad: Tafelberg, 2015, p 146). Mandela het ook kennis geneem van wat in Afrikaanse koerante staan, maar dit was sekerlik ter bevordering van sy politiek van swart mag. [In sy genoemde LitNet-onderhoud erken Le Cordeur dat Mandela Afrikaans geleer het om Afrikaners “te kry dat hulle inkoop” op sy idees.] Saam met Krog kla Le Cordeur omdat min publisiteit aan Mandela verleen is terwyl hy in die tronk was. Dit is tog sekerlik ‘n maklik verstaanbare veiligheidsmaatreël, al is dit seker so dat Le Cordeur verkies dat daar toe reeds onbeperkte bewondering vir ‘n veroordeelde terroris moes gewees het.

Omdat Le Cordeur sy lofskrif vir Mandela oor die boeg van Afrikaans gooi en hy die bekendste Mandela-sprokies heropdis, staan hy noodwendig ruimte aan Ingrid Jonker se gedig “Die kind” af. Die gedig handel oor ‘n swart kind wat deur die apartheidsregime se veiligheidsmagte deur die kop geskiet is. Dit kom neer op die oorbekende storie van wittes wat aan moord skuldig is en dat ‘n heeltemal onskuldige swarte met sy lewe geboet het. Mandela het dit in 1994 tydens sy eerste staatsrede in die parlement voorgelees. Naïewes was destyds in Die Burger en elders gaande oor die sogenaamde erkenning wat Mandela daarmee aan Afrikaans gegee het. Maar dit is tog duidelik dat Mandela op sy sluwe manier die gedig misbruik het om ‘n hou teen Afrikaners in te kry. Hy sou nie ‘n teks voorlees het wat swartes in ‘n slegte lig stel nie. Le Cordeur se kommentaar is kenmerkend van sy linkse politieke ingesteldheid. Mandela het glo hiermee die Afrikaners, wat (tereg!) gedink het dat hulle in die nuwe Suid-Afrika “gemarginaliseer sou word, … onkant gevang.”

Le Cordeur hou daarvan om in sy geskrifte homself as toonbeeld voor te hou; om homself tussen die leser en die onderwerp te plaas. Die leser moet bewus daarvan gehou word dat hier ‘n belangrike outeur aan die woord is (kyk die volgende paragraaf hier onder). Daarom noem hy dat Jakes Gerwel sy Afrikaansdosent was. Gerwel se spesialiteit was om Afrikaanse literatuur met die oog op die politiek daarin te lees. Daarom was Jonker se genoemde gedig een van sy gunstelinge. Dit is ongetwyfeld Gerwel wat Mandela aangemoedig het om hierdie gedig vir linkse politieke doeleindes in die parlement te misbruik. Le Cordeur se mening is dat Mandela ‘n “enorme nalatenskap” het. Hy impliseer dat hierdie nalatenskap net positief is. Deel hiervan is glo dat Afrikaans “bevry van sy gekontamineerde verlede” is. In werklikheid is daar baie wat voortreflik tydens die blanke bewind was; ook in die geskiedenis van die Afrikaner en Afrikaans. Le Cordeur kan gerus ‘n slag krities na die besoedelde hede kyk; ‘n land wat vrot van bv korrupsie, geweld en ondoeltreffendheid is. Is dit nie per slot van sake deel van Mandela se “enorme nalatenskap” nie?

Selfvertroetelend sluit Le Cordeur sy artikel soos volg af: “Al weet ek dat ek meer krediet [eintlik: erkenning] sou kry as ek in Engels publiseer, maak ek werk daarvan om vir elke Engelse artikel ook ‘n Afrikaanse een te skryf. Vergeleke met wat Mandela vir ons [?] moes opoffer, is dit dalk ‘n klein prys om te betaal.”

Slot

‘n Mens aanvaar geredelik dat daar verskil van mening oor die politiek bestaan. Vir my is die ANC se politiek met sy sterk kommunistiese inslag onaanvaarbaar. Afgesien van die ideaal van ideologiese neutraliteit staan dit akademici nie vry om in hulle hoedanigheid as akademici politiek op so ‘n manier te bedryf dat die wese van die universiteit aangetas word nie. Die afgrond waarna in die opskrif verwys word, is nie soseer ‘n politieke afgrond nie as ‘n akademiese een. Deur oor hierdie afgrond te gaan, beland die universiteit in ‘n politieke moeras wat sy akademiese kern kan vernietig.

Ten slotte stippel ek ‘n vierpuntplan uit wat die US kan gebruik om uit sy dieper wordende politieke moeras te kom:
- Eerbiedig die wense van Jan Marais. Stel dit as ononderhandelbaar dat die US vorentoe oorwegend ‘n Afrikaanse universiteit gaan wees.
- Stel die akademies beste dosente aan, dus ingevolge bewese bekwaamheid en nie volgens gewaande potensiaal nie en sonder inagname van bv ras en geslag.
- Laat die akademies beste kandidate tot studie toe, dus ingevolge bewese bekwaamheid en nie volgens gewaande potensiaal nie en sonder inagname van bv ras en geslag.
- Bestee geld aan die uitbouing van die akademie en nie aan politieke foefies nie.
Opsommend sal die volgende Amerikaanse leuse dalk die duidelikste tot De Villiers spreek: “Better education for the best people” (Bloom, p 49). Op hierdie manier kan sommer ook van die meeste lede van Open Stellenbosch ontslae geraak word.
25 July 2015
Aanvalle op buitelanders ‘nie xenofobie’

Die polisie in KwaMashu noord van Durban ondersoek ‘n aanklag van kwaadwillige saakbeskadiging nadat ‘n houer wat aan ‘n Ethiopiër behoort, aan die brand gesteek is.

Terwyl aanvalle teen buitelanders steeds voortduur, het die medevoorsitter van die portefeuljekomitee in die parlement rakende xenofobiese geweld Vrydag gesê die aanvalle op buitelandse burgers vroeër vanjaar was nie as gevolg van xenofobie nie.

Soweto is ontwerp om verskillende taalgroepe in afsonderlike gebiede te hou, wat ‘n gevoel van etnisiteit geskep het, het News24 berig.

“Ons as ‘n komitee het tot die slotsom gekom dat hierdie aanvalle nie kbeskou kan word as xenofobies nie,” het Tekoetsile Motlashuping gesê by die Moroka-polisiekantoor in Soweto.

Hulle het die kwessie in diepte bespreek, en die betekenis van die woord xenofobie in ‘n woordeboek opgesoek.

“Die woordeboek sê dit is ‘n “uiterste” haat teen buitelanders. Suid-Afrikaners het nie uiterste haat nie, het hy gesê, en bygevoeg dat enigiemand wat vroeër vanjaar die geweld teen buitelanders beskryf het as xenofobies, is verkeerd.

“Ons is uit ballingskap,” het hy gesê aan die LP’s van die Nasionale Vergadering en die Nasionale Raad van Provinsies, wat hom op ‘n feitesending vergesel het.

Buitelandse burgers kom na Suid-Afrika vir baie redes, insluitend ekonomies, akademies, politieke probleme by die huis, en as gevolg van die politieke stabiliteit in Suid-Afrika.

Hy het gesê sommiges kom want daar is “baie hulpgeld”.

Hoewel die man in die houer nie beseer is in die jonsge aanval nie, gaan die ondersoek in KwaMashu voort.

Verlede jaar het buitelandse eienaars van winkels in die lokasie in en om Durban briewe gekry wat hulle aangesê het om op te hou om sake in die lokasie te doen.

Die briewe was van mense wat aangevoer het dat hulle plaaslike sakelui verteenwoordig.

Die polisie sê niemand is nog in verband met die voorval in hegtenis geneem nie, en die polisie ondersoek nog die saak.

10 July 2015
Oproer in Soweto nadat Eskom krag sny

Die situasie in Soweto, suid van Johannesburg is weer normaal nadat ‘n groep inwoners van Meadowlands gisteraand op ‘n plundertog gegaan het.

‘n Kitskosrestourant, ‘n drankwinkel en twee kitsbanke is geplunder, het RSG berig.

Die inwoners is ontevrede omdat Eskom die kragtoevoer na die gebied afsny.

Die Gautengse Metropolisie sê die situasie het na normaal teruggekeer, maar hulle monitor steeds die gebied.

Een inwoner, wat as ‘n misdadiger bestempel word, is in hegtenis geneem.

8 June 2015
Skoppensboer: Soliforum se denksprong tot in Lenin se mousoleum

@skoppensbo3r volgen

Skoppensboer se naweek het stil maar gelukkig verloop. Veral was hy in sy noppies dat Oom Clive uiteindelik sy laaste dae in vrede kan slyt, sonder om weer in Pretoria-Sentraal met glasskerwe in die rug aangeval te word deur swartes wat hul matla by die toordokter wil verhoog. Skoppensboer weet: Pretoria-Sentraal staan nou bekend as die “Kgosi Mampuru II Prison”, maar totdat hy uitvind wie dié mamparra was, verkies Skoppensboer die meer neutrale benaming. Saam met Steve, Dan Roodt, Wessel Basson en ander het Skoppensboer al daar voor die Poyntinsgebou betoog en hamer-en-sekelvlae verbrand, dus het hy ook as’t ware in Oom Clive se vrylating belê. Vandaar dus die genoegdoening toe Skoppensboer via Steve Hofmeyr se twiet verneem dat die arme Oom Clive oplaas mediese parool ontvang het. Nogal van ‘n swart regter. ‘n Wit regter sou hom seker nog twintig jaar in die Mamparra-hool wou gehou het. Want verraad is mos deel van ons tydsgees, die fameuse Zeitgeist waarvan ons Duitse vriende praat.

As lojale ondersteuner van die Boikot Naspers-beweging, het Skoppensboer dus gister oudergewoonte nié die Rapport gekoop nie. Vroeg vanoggend skeer hy as roofkyker egter so oor Netwerk24 se aanlyn- sielkundige operasies. Wat beplan Adderjan Basson vandag? Nog ‘n aanval op die Potch-kampus? Maar toe raak Skoppensboer so byna-byna sy oggendboeretroos en beskuit kwyt. Nie omdat moerkoffie se prys weens die ANC-rand nou die dag met 20% gestyg het nie – dit maak mens ook naar – maar weens ‘n ellelange belydenis uit die pen van Gideon du Plessis, Solidariteit se hoofsekretaris.

Blykbaar was Gideon du Plessis by ‘n “nagwaak in Soweto”. Skoppensboer het nuwe insig in die binneste van Soliforum gekry toe Ernst Roets sy organisasie as ‘n “anti-rassistiese projek” op Twitter bestempel het. Regoor die wêreld is daar sulke “anti-rassistiese” organisasies, soos die NAACP in die VSA, SOS Racisme in Frankryk of Rock Against Racism in Brittanje. Gewoonlik rym “anti-rassisties” met “anti-wit”, asook “links”. Trouens, hoe linkser hoe beter. Om teen wit mense te wees, is ná die heengaan van die U.S.S.R. omtrent die enigste vorm van linkse denke wat daar oorbly.

As “anti-rassis” is Ernst Roets, Kallie Kriel en Afriforum daarom links, dit spreek vanself. Niks kon Skoppensboer egter voorberei op die onverdunde Bolsjewisme wat uit Gideon du Plessis se artikel straal nie. Skoppensboer sou wou vra: Watter strategiese voordeel is daar vir Solidariteit om met die kommunis Irvin Jim van Numsa of selfs met Zwelinzima Vavi te heul, behalwe dat dit Adderjan Basson opgewonde maak? Letterlik het Adderjan ‘n hoofartikel in die Wanbeeld daaraan afgestaan, die hoop dat daar ‘n “alliansie” tussen Numsa en Solidariteit kan ontstaan.

Hou ‘n lugsakkie byderhand, want daar kom ‘n paar aanhalings uit Gideon du Plessis se nuutgevonde marxistiese gedagtes. Maar van die os op die jas, so gepraat van “alliansies”, Skoppensboer het nou die dag ‘n voëltjie hoor fluit dat Rapport glo baie bekommerd is oor hul dalende sirkulasie en het daarom besef dat hulle “te vinnig, te links beweeg” het. Daarom was daar glo samesprekinge tussen die redakteur, Waldimar Pelser, en Soliforum, met die plan om die arme bobbejane (Zimbabwane? sien die laaste paragraaf van dié rubriek) wat maandeliks ledegeld vir Soliforum betaal ook te oorreed om darem nog Rapport waarin Marx du Preez en Sonja Loots skryf, te koop. Verdere besonderhede oor dié “strategiese plan” het Skoppensboer nie, maar u en ek kan kennelik verwag om nog verdere artikels deur die “Volksleiers van Lyttelton” in die wêreld se grootste (en enigste) Afrikaanse Sondagkoerant te lees.

Waldimar Pelser se boodskap van “te vinnig te links” was kennelik verlore op Gideon du Plessis, want dié het sommer ‘n gróót denksprong tot by Lenin in sy mousoleum gemaak, tydens en na afloop van sy “nagwaak in Soweto”! Trouens, Du Plessis beskryf dit as ‘n “Damaskus-reis”, sy groot bekering tot Joe Slovo se droom van een, groot nasie waarin almal in gelukkige samesyn verkeer:

“Ná ŉ lang gegroet het ons daar weggery en ek het besef dat ek op ’n Damaskus-reis was. Die ongelooflike sang, die vredeliewendheid en vriendelikheid van almal en die mense wat met ons vertrek buite die hek so vriendelik gewaai het, is ’n ervaring wat jou bybly en jou denke verander.”

Kennelik vat dit nie veel om Afrikaners, veral dié wat op een of ander soustrein is of was, soos FW de Klerk en Roelf Meyer, tot iets te bekeer nie. Een “nagwaak in Soweto” is genoeg. In De Klerk se geval het ‘n paar miljoen dollar seker verder meegehelp. Verder kla Gideon du Plessis steen en been oor al die “kru boodskappe” wat hy seker van betalende lede van Solidariteit ontvang. Die gedagte dat Afrikaners hom en die Nuwe Broederbond op Lyttelton betaal om iets aan hul haglike omstandighede en kwynende toekomskanse te doen, nie om “nagwake in Soweto” saam met swart marxiste by te woon nie, het seker nog nie by hom opgekom nie.

Sekerlik sal Du Plessis dié kommentaar van Skoppensboer ook as ‘n “kru boodskap” ervaar. Tot dusver is Skoppensboer egter heel beskaaf, meer as die skuim-om-die-mond-Soliforum-amptenare wat soos wafferse linkse betogers in Brittanje of die VSA ander Afrikaners as “rassiste” en “regses” beswadder. Ons Nederlandse familie oorkant die water kan nogal kru wees en sekere woorde in Nederlands of Afrikaans het mos ander betekenisse. Soliforum is besig om met die Afrikaner te teel. Vertaal dit maar in Nederlands.

Verder het Skoppensboer op ‘n stadium Nederlandse bure gehad en met die kinders wat so oor en weer speel, het hy dikwels gehoor hoe die buurvrou die jong tienermeisies komplimenteer: “Wat zijn jullie allemaal mooie jonge meiden!” Gelukkig was dit buite hoorafstand van Soliforum se fanatiese anti-rassiste en Soweto-nagwakers, anders het hulle die arme Hollandse vrou vir sewentien jaar in die howe vervolg. (Dis mos hoe lank ‘n Solidariteithofsaak kan neem, veral dié wat hulle verloor. Of dalk tien jaar, soos Renate Barnard s’n.) En sy was nie eens rassisties nie. Trouens, haar swart bediende het haar dit ook laat welgeval.

Afrikaans is, nes Nederlands, ‘n baie ryk taal. Dit geld veral die beskrywing van die “bevolkingsgroepe” in ons land. Hulle sê die Eskimo’s het agt verskillende woorde vir sneeu, wat verskillende tipes benoem, want dis hul alledaagse werklikheid. Een van die wondere van Afrikaans is die hoeveelheid woorde wat daar bestaan om ons land se etniese groepe mee te benoem, waarvan sommige meer neutraal as ander is.

Bydraend tot Gideon du Plessis van Solidariteit se Damaskus-bekering op die Soweto-nagwaak, is sy en sy gesin se ontmoeting met ‘n wese wat hy op ‘n baie kunsmatige (?) manier beskryf. ‘n Mens voel hier aan dat Gideon du Plessis iewers tussen sy Adderjan-Basson-liberalisme en Irvin Jim-bolsjewisme weifel en nou so deurmekaar is dat hy nie meer weet watter woord om te gebruik nie, daarom noem hy haar ‘n “dame” en ‘n “tannie”:

“Op pad na die saal waar ons die inwoners moet toespreek, sit ’n ou dame wat lekkergoed verkoop. Sy is baie teleurgesteld toe ons sê dat ons nie geld by ons het nie en later weer ’n draai sal maak. Sy was so opgewonde toe sy ons sien, want sy het geweet hier is mense wat ’n ietsie kan bekostig. My kinders het later wel vir haar ŉ geldjie gegee. Sy was so dankbaar en het vertel wat sy alles daarmee gaan koop – nie luukshede nie, bloot die dinge wat vir ons alledaags is. My kinders is diep geraak en hulle wil van nou af hul sakgeld vir die tannie gee.”

Gideon du Plessis moenie hier ophou nie. Dis so ontroerend dat sommige Solidariteitlede dalk van ‘n hele toneelstuk in dié trant sal hou, wat by die KKNK opgevoer kan word, daar waar Steve Hofmeyr nou verbied word. Anders as Dürrenmatt se Die besoek van die ou dame, kan dit heet: My besoek aan die ou dame.

Die Solidariteitbeweging roem hom daarop dat hy “baanbrekerswerk” doen. Dis seker so, want hy gee heeltemal ‘n nuwe betekenis aan Afrikaanse woorde en bestee miljoene rande van gewone Afrikaners se geld daarop. Skoppensboer is seker ‘n tradisionalis, want hy weet nie van “dames” wat lekkergoed in Soweto verkoop nie. Volgens die WAT (Woordeboek van die Afrikaanse taal) beteken “dame”:

“Oorspronklik eretitel vir ‘n vrou uit die adelstand, en sedert die 17de eeu ook in Nederland en in S.A. gebruik vir ‘n volwasse vrou uit die beskaafde stand, veral as sy iemand is met sosiale status en/of verfyndheid van karakter en opgevoede maniere.”

Daar is ‘n paar ander betekenisse van “dame”, onder meer die skaakstuk wat ook ‘n “koningin” genoem word, en wat swart óf wit kan wees, maar uit Du Plessis se paragraaf uit sy “nagwaak in Soweto” kan Skoppensboer nêrens enige aanduidings van “sosiale status en/of verfyndheid van karakter en opgevoede maniere” raaksien nie.

Wat verder baie duidelik uit dié paragraaf spreek, is dat Gideon du Plessis, juis die “dame” se poging in die lekkergoedmark by voorbaat op ‘n Sowjetagtige manier wil fnuik. Om lekkergoed te verkoop, is nie ‘n goeie idee nie. Nee, sy moet sommer geld ontváng, van Du Plessis se kinders nogal wat hul sakgeld aan haar gaan “skenk”. Maar Du Plessis het in sy lewe nog geen produk probeer maak of verkoop nie en “ontvang” self geld van die sosialistiese arbeidstelsel wat die ANC en sy kommunistiese bondgenoot hier ingestel het. Dis dié dat hy so tuis in die geselskap van Irvin Jim en Zwelinzima Vavia voel en minder tuis by sukkelende middelklas-Afrikaners, want hulle “ontvang” niks nie. Hulle is net, soos Skoppensboer ook, helaas, onderhewig aan die goeie ou “wet van Transvaal”.

Die kersie op die koek – en dis voorwaar ‘n rooi kersie, nie ‘n groene nie – is dat Solidariteit ‘n voormalige “Umkhonto we Sizwe-soldaat” in diens het. Nee, liewe leser, Skoppensboer se verbeelding hardloop nie met hom weg nie. Dit staan daar swart op wit in Naspers se Sondag-Prawda, andersins as Rapport bekend:

“Ek het vroeër vir Sello Maeta, Solidariteit se werkvloerverteenwoordiger by ŉ bekende vervaardiger van myntoerusting, laat weet van my voorneme om die geleentheid (in Soweto) by te woon.

Sello se lewensverhaal is boeiend. Hy was in die 1980’s ’n Umkhonto we Sizwe-soldaat, maar ná 1994 het hy al hoe meer begin belang stel in die “georganiseerdheid” van Afrikanerinstellings en ons drang na opleiding. In 2000 het Sello besluit die enigste manier om Afrikaners te leer ken en te verstaan, was om by Solidariteit aan te sluit. Só het hy uiteindelik ’n Solidariteit-werkvloerverteenwoordiger geword en verkies hy dat ons slegs Afrikaans met mekaar praat.”

Dis vir Skoppensboer te wonderlik dat Solidariteit so Afrikaans met die oud-MK’s praat, maar dit sou baie meer beteken as hulle sou begin om hul hofstukke vir dekade lange hofsake in Afrikaans by die howe te begin indien. Tans funksioneer dié “Afrikaanse minderheidsvakbond” mos in Engels as dit by hofsake kom. Of is hulle dalk bang Afrikaans sterf heeltemal uit voor die hofsaak klaar is, dan verstaan nie eens hul eie advokate dit teen die tyd dat die finale uitspraak gelewer word nie?

Soos ons reeds gesien het, is dit egter ‘n baie snaakse Afrikaans wat die Soliforum-manne praat. Elke lid van die vroulike geslag is ‘n “dame” of ‘n “tannie”. Winnie Mandela seker ook? So pas verneem Skoppensboer in die TV-onderhoud met Martin Bosma dat mevrou (of is dit Madame?) Mandela ‘n eredoktorsgraad van ‘n Nederlandse universiteit ontvang het, dus moet ons haar seker as “doktor” aanspreek. Of dalk “u hoogheid”, wie weet? Gelukkig was Winnie seker al oud en vet genoeg toe sy by die Universiteit van Utrecht haar doktorsgraad in ontvangs moes neem, dat geen Kaaskop haar vir ‘n “jonge meid” kon aansien nie. Dit sou darem ‘n moles afgegee het, doer ver in Nederland. Gelukkig is Afriforum, asook Kallie Kriel en Ernst Roets daar om mense hof toe te sleep wat dalk te veel Nederlands in Suid-Afrika begin praat.

Of vir Gideon du Plessis “kru boodskappe” op sy selfoon stuur, die arme man. Die res van ons word vermoor, beroof en verkrag, dus is kru boodskappe die minste van ons probleme. Maar Gideon skryf in Naspers se Sondag-Prawda:

“Nadat die nuus van ons deelname (aan die Soweto-nagwaak) bekend word, stroom die kru boodskappe op ons sosialemediaplatform in van diegene wat ons besoek sterk afkeur – soveel so dat ek op pad Soweto toe my foon afskakel net om afstand te kry van al die ontstellende boodskappe wat deurkom. Die standaard-beskuldiging is dat Solidariteit nie bereid was om saam met Sunette Bridges op Kerkplein teen monumentskending te betoog nie, maar bereid is om Soweto toe te foeter om met swart mense te gaan heul.”

Ai, kru boodskappe. En dít as jy op pad is om die verfynde, swierige dames van Soweto by ‘n “nagwaak” te gaan ontmoet. Die Franse adellike dames uit vervloë eeue soos Madame de Staël of Madame Sévigné het mos sulke “salons” gehad waar hulle soirées aangebied het met kamermusiek, poësievoorlesings en filsofiese gesprekke. Skoppensboer kan verstaan dat dit Gideon du Plessis ‘n “wrang smaak” in die mond gee, onderweg na ‘n Sowetose soirée. Dis al moeilik genoeg om van die onbeskaafde Pretoria waar al die “boerse, brandewyndrinkende, boerewors-etende” (om nou ‘n sekere rugby-administrateur aan te haal) lyfeienes woon wat pligsgetrou hul belastings, water en ligte, verkeersboetes en Soliforum-debietorders betaal, te moet vertrek na die adellike Soweto waar dinge met meer swier en minder betalings geskied nie, nè?

Skoppensboer drink nie eintlik brandewyn nie, maar is vir seker erg boers en boerewors-etend. Dus verstaan hy nie veel van die Bantoe-adel van Soweto waarmee Solidariteit hom bemoei nie. Behalwe dat hulle, soos die Europese adel ‘n lang tyd gelede, ook net geld van ons, hul lyfeienes, “ontvang”, en dus eintlik vir niks hoef te betaal nie. In goeie Afrikaans – nie Soliforumafrikaans nie – word so ‘n persoon ‘n “rentenier” genoem, iemand wat van sy rente lewe.

Terloops noem Gideon du Plessis dat hy “al self in (Vavi se) herehuis in Sandton” was, wat ons onder die indruk moet bring dat die vakbondmense in die ANC/SAKP se Volksrepubliek ‘n weeldelewe ver verwyder van ons gewone sterflinge voer.

Skoppensboer is net dankbaar bly dat hy al so deur die Nuwe Suid-Afrika verarm is dat hy nie geld het om soos al die ander boerewors-eters tot Soliforum se nagwake in Soweto en ander polities korrekte kaskenades kan bydra nie.

In Johannesburg was die liberale Engelse tannies mos almal destyds lid van die Black Sash en het gereeld nagwake vir Soweto gehou. Dis van te veel nagwake vir Soweto en eredoktorsgrade vir ‘n moordenares soos Winnie dat die land in sy huidige Zimbabwaanse – hier praat Skoppensboer al weer Nederlands, maar daar is iets poëties aan “Zimbabwaans” – toestand verkeer.

@skoppensbo3r volgen

1 June 2015
Openbare geweld laat polisie bontstaan

Die polisie in Balfour in Mpumalanga is op hoë gereedheidsgrondslag geplaas nadat gewelddadige oproer vir ‘n derde agtereenvolgende dag in die Siyathemba-lokasie woed.

Inwoners dreig dat hulle na die munisipale kantore wil opruk om dit af te brand.

Oproeriges is glo al sedert vier uur vanoggend besig om in die strate van die lokasie te dreunsing en dans.

Die polisie is ook in Rooihoogte by Uitenhage in die Oos-Kaap ontplooi nadat ‘n vragmotor aan die brand gesteek is.

Die polisie ondersoek ook ‘n saak van openbare geweld nadat twee petrolbomme na die adjunk-hoof van die kollege se kantoor gegooi is. Tydens die oproer by die Oos-Kaapse Midlands-kollege op die dorp is voertuie met klippe bestook.

Paaie in die gebied is met brandende bande en ander versperrings onbegaanbaar gemaak.

In Gauteng word motoriste in Soweto gewaarsku om die Madlalose en Ndaba-strate in Protea Noord te vermy.

Oproeriges dreig met geweld teen Eskom se installering van elektrisiteitsmeters.

`n Woordvoerder van Johannesburg se metropolisie, Edna Mamonyane sê die metropolisie sowel as die polisie is ontplooi. Volgens haar, is die strate gesluit en is die protes steeds aan die gang.

13 March 2015
Nóg mense in hegtenis weens plundery in Soweto

Die aantal mense wat tot dusver weens plundery van winkels in Soweto aangekeer is, het tot 178 gestyg, luidens ‘n verklaring van die Suid-Afrikaanse Polisiediens wat gister uitgereik is.

Tot dusver is 178 verdagtes in hegtenis geneem… Ses van hulle is minderjariges wat onder die toesig van hul ouers vrygelaat is, op voorwaarde dat hulle in die hof moet verskyn,” se luitenant-generaal Solomon Makgale.

Polisiemanne steur hul nie aan ‘n winkel wat agter hulle geplunder word nie. Foto: Alon Skuy

Van die 178 wat in hegtenis geneem is, het 83 reeds in die Protea-landdroshof verskyn waar hul sake tot 28 en 29 Januarie uitgestel is. Hulle bly in aanhouding.

Volgens die luitenant-generaal sal die oorblywende 95 verdagtes, waaronder die minderjariges, vandag in die Kagiso- en Protea-landdroshowe verskyn.

Hulle word van openbare geweld en die besit van gesteelde goedere aangekla.

Dié man is duidelik in sy noppies oor sy gratis tamaties wat op 22 Januarie in Soweto gebuit is.

Makgale meen dat die naweek redelik stil verloop het in al die gebiede waar plundery voorheen aangemeld is.

“Hoewel die situasie tans rustig is, sal die polisie ‘n ogie hou oor dinge sodat daar vinnig opgetree kan word indien voorvalle van misdaad aangemeld word.”

Polisieversterkings is in al die gebiede ontplooi totdat wet en orde herstel kan word.

“Ons moedig ook lede van die publiek aan om plundervoorvalle aan te meld en winkeleienaars om nie die reg in eie hande te neem nie,” sê hy.

Plundery het oral in Soweto losgebars nadat ‘n tienderjarige swarte verlede Maandag doodgeskiet is, na bewering deur ‘n buitelandse winkelier in Slangpark naby Dobsonville.Inwoners het uit weerwraak alle winkels wat aan buitelanders behoort, begin plunder. Hierna het die gedrag na ander dele van Soweto uitgebrei en teen Donderdag het dit na Kagiso aan die Wes-Rand en Sebokeng in die Vaaldriehoek oorgespoel.

Drie mense is dood en meer as 160 is in hegtenis geneem. Die ongevalle sluit ‘n baba in wat doodgetrap is toe die kind se ma haar in die harwar toe mense weghardloop, laat val het. Die winkelier wat daarvan beskuldig word dat hy die tienderjarige doodgemaak het, sal ook vandag in die hof verskyn, tesame met ander wat op aanklagte van openbare geweld in hegtenis geneem is.Intussen berig AFP dat die plundery van Chinese winkels in Kinshasa in die DRK ook oor die afgelope paar dae uitgebreek het. Kongolese winkeliers kla dat die Chinese hul goedere te goedkoop verkoop, wat veroorsaak dat hulle nie ‘n bestaan kan maak nie. Chinese winkeliers het tekens op hul winkels gesit wat lui:”Moenie ons plunder nie. Dis u winkels óók!”

26 January 2015
Dankie tog vir die MRK en die Gelykheidshof!

Soweto is in ligte laaie. Diegene wat die hoofstroommedia jeugdiges noem, is op ‘n plundertog gemik teen uitlanders; diegene wat nie die plaaslike bevolking se taal, etniese herkoms of velkleur deel nie. Somaliërs, asook winkeleienaars uit Pakistan word geteiken. ‘n Bejaarde Malawiese man is op ‘n grusame wyse vermoor en vermink, wat herinner aan hoe Sjaka se krygers hul vyande se mae oopgesny het om hulle geeste vry te laat. Ander inwoners van Soweto, in wat herinner aan hoe Idi Amin die Indiese winkeleienaars uit Uganda verjaag het, verwys na die buitelanders as “honde” wat moet voertsek.

Die probleem, of dan verskoning wat aangevoer word, is die vreemdelinge se sukses as die eienaars van klein ondernemings in die lokasies. Daar is immers geen maatskaplike toelaes in Somalië of Pakistan nie, en dus moet die mense werk om te oorleef, iets wat nie ‘n vreeslik gewilde konsep onder die plaaslike bevolking is nie. In die Engelse pers word ene Joseph Mthethwa, ‘n inwoner van Soweto, aangehaal. Mnr Mthethwa analiseer die oorsaak van die geweld as volg: “They have brains, they can do things that we can’t . . . they are starving us of business.”

Inderdaad.

Laat ek dus opsom: Mense word geteiken omdat hulle ‘n ander taal praat, van ‘n ander etniese groep is, en ook omdat hul velkleur verskil. Hulle winkels word geplunder, selfs deur lede van die besonder effektiewe SAPD, wat in 80% van alle misdade op die toneel is, voordat die misdaad eens aangemeld is. Mense word ook vermoor deur die bendes. Klink vir my baie na rassistiese haatmisdaad, nie waar nie? Om mense honde te noem, is duidelik rassistiese haatspraak. Maar nee, dit is glo “xenofobie.” Die hoofstroommedia weier dus om swart rassiste en rassisme op sy naam te noem. Swartes kan mos nie rassiste wees nie? Nee! Dis te erg vir die lyer aan die geestelike ongesteldheid bekend as politieke korrektheid om te aanvaar! Selfs die term xenofobie word egter bevraagteken. ‘n ANC-politikus beweer gister dat hierdie rassistiese haatmisdaad nie eens xenofobie is nie, maar glo gewone misdaad. Nes plaasaanvalle ook glo niks behalwe gewone misdaad is nie.

Gelukkig het ons hier, in die wonderlike, nie-rassige NSA, instansies wat geskep is om presies na hierdie soort rassistiese haatmisdaad te kyk. Enige redelike mens sou dink dat die Menseregtekommissie, asook die Gelykheidshof, hulself vir jare lank sou kon besig hou met hierdie soort ding. Al die elemente van dít waarvoor beide instansies gestig is, is immers hier teenwoordig: Growwe skendings van menseregte. Haatspraak. Openlike rassisme en die aanblaas van etniese haat. Rassistiese haatmisdade en geweld.

Maar nee, redelikheid is nie iets waarvan mens een van hierdie twee instansies kan beskuldig nie. Met twee Joodse vervolgers (let wel: Nie aanklaers nie, want hierdie is ‘n blote heksejag) aan die spits, is die MRK en Gelykheidshof besig met ‘n veel belangriker saak: Die ondersoek na Sunette Bridges se uitlatings op Facebook. Me Bridges se sonde was om na plaasaanvallers as barbare te verwys. Van haar volgelinge het op haar Facebook-blad gereageer, en daarom is die heksejag teen haar van stapel gestuur, in wat slegs as ‘n boendoehof beskou kan word, ‘n instansie met die doel om eensydig op sogenaamde blanke rassiste jag te maak. Wat is ‘n paar dooie uitlanders, ‘n brandende lokasie en grootskeepse etniese geweld nou, vergeleke met ‘n Facebook-inskrywing? Met matelose arrogansie het die Indiese voorsittende beampte vir me Bridges na Kaapstad gedaag, ipv om die sitting in Gauteng, waar die slagoffer van die heksejag woon, te laat plaasvind: “Ons sal hierdie blanke rassis wys wie is baas!”

Ek wil daarom my innige dank teenoor die Gelykheidshof en die MRK betuig. Danksy julle edele optrede, wat rassistiese geweld en haatmisdaad in Soweto ignoreer, en eerder gevaarlike blanke sangeresse se Facebook-inskrywings aan die kaak wil stel, slaap ons almal veiliger in die aand.

23 January 2015