grondonteiening – praag.co.za

Leon Lemmer: Oor grondontneming, -benutting en -onteiening

In die jare sestig het ek ‘n gradeplegtigheid aan ‘n universiteit vir swartes bygewoon. ‘n Segsman het die boodskap van sy opperhoof voorgelees. Volgens hom het die blankes met skepe maar sonder vee hier aangekom. Met onfeilbare swart logika het hierdie opperhoof tot die gevolgtrekking gekom dat die vee wat die blankes het dus van die swartes gesteel is. Op ‘n soortgelyke manier redeneer hedendaagse swartes, insluitende die ANC-regime, dat hulle eerste in Suider-Afrika was. Die grond wat die blankes dink hulle eie is, is daarvolgens in werklikheid van die swartes gesteel. Die vee wat deesdae op so ‘n enorme skaal deur swartes van blanke boere gesteel word en die daaglikse besetting van blankes se grond deur swart plakkers is daarvolgens nie werklik misdade nie. Dit kom glo eerder neer op die regmatige terugneem van wat aan swartes behoort. Die opperhoof het uit die oog verloor dat omtrent enigiets, insluitende vee, per skip hier kan aankom, bv die eerste merinoskape in 1789. Reeds in Jan van Riebeeck se tyd is perde en jaghonde uit die Ooste ingevoer (John Laband, bron hier onder, Kindle 941).

Daar is algemene eenstemmigheid dat die San eerste in Suider-Afrika was. “Of all the peoples residing in South Africa today, only the San are considered to be autochthonous … Everyone else involved in this story were settlers,” dus ook die swartes (141). Ná die San het die Khoi-Khoin hulle opwagting gemaak. Toe die eerste blankes hulle in 1652 aan die Kaap gevestig het, was swartes besig om Suider-Afrika vanuit die noordooste binne te kom. Vanuit die suidweste sou die blanke inwoners die swartes die eerste keer aan die Kaapse oosgrens teëkom. Wat daar gebeur het, is die onderwerp van hierdie rubriek.

Sedert 1910 speel die grondkwessie ‘n belangrike rol in die Suid-Afrikaanse geskiedenis. Naas ‘n gebrek aan stemreg vir swartes het die grondkwessie in 1912 tot die stigting van die voorloper van die ANC bygedra. Die wet op grondbesit van 1913 het verdere stukrag aan hierdie organisasie gegee. In 1923 is hierdie instansie se naam na African National Congress verander. Die amptelike beleid van die ANC is tans dat eiendom, dus nie net grond nie, sonder vergoeding onteien kan word. Die oogmerk is klaarblyklik om die besittings van veral blankes ten bate van swartes in te palm. Dit gee uitdrukking aan die ANC-regime se beleid van die herverdeling van rykdom. Onderliggend is die aanname dat wat die blankes ook al besit wederregtelik bekom is en dus sonder gewetenswroeging teruggeneem kan/moet word.

Gestel die grondkwessie word gereduseer tot wie eerste hier was. Dan behoort die hele Suid-Afrika eintlik aan die San, met die Khoi-Khoin as die tweede sterkste aanspraakmakers. Volgens die eerste-hier beginsel het die blankes ‘n sterker aanspraak op die grond in die Wes-, Oos- en Noord-Kaap as die swartes. Maar daar is ‘n ander faktor wat nie geïgnoreer moet word nie. Die San, Khoi-Khoin en swartes het nie die grond gekoop waarop hulle gewoon het nie. Die blankes, daarenteen, het histories in baie gevalle en tans feitlik deurgaans (erflatings uitsonderd) die grond gekoop wat hulle besit. Die blankes, hetsy individueel of korporatief, besit in veel groter mate as enige ander groep wettig grond- en ander eiendom.

‘n Ander faktor wat van deurslaggewende belang is, is watter gebruik van die grond gemaak word. Die San het gejag terwyl die Khoi-Khoin en die swartes vee aangehou het. Al drie hierdie groepe was in meerdere of mindere mate nomadies. Waar die swartes hulle vir ‘n tyd lank gevestig het, het hulle bestaansboerdery beoefen, dus nie soos die blankes ontwikkelde plase met ‘n uitgebreide infrastruktuur gevestig nie. Dit is vergesog om te beweer dat al die grond waaroor nieblankes in vorige eeue getrek het, aan hulle behoort. Insgelyks kan die Voortrekkers nie daarop aanspraak maak dat hulle al die grond besit waaroor hulle tydens die Groot Trek beweeg het nie en hulle het dit ook nie gedoen nie. Hulle het dikwels met swartes oor grondregte onderhandel. Verder word daar in die internasionale reg erkenning aan die besitreg van verowerde gebiede gegee. Deur meestal eerder verdedigend as aanvallend op te tree, het die Boere hulle besetting van grondgebied geregverdig en per slot van sake gewettig.

Iets wat gerieflikheidshalwe deur die ANC-regime in die debat oor grond verswyg word, is die mate waarin grond tot die potensiële voordeel van alle lede van die Suid-Afrikaanse bevolking ontwikkel is. By grondbesetting deur nieblankes was daar (relatief) bitter min sprake van ontwikkeling. Die Khoi-San het brandhout versamel en die swartes het met oorbeweiding dongas geskep. Hulle het meerendeels ten koste van die omgewing gelewe. Die blankes, daarenteen, het die barre aarde tot produktiewe plase met uitgebreide infrastruktuur (huise, store, omheinde kampe, boorde, damme, ens) omskep. Die plaasprodukte het gesorg vir voedsel en klere vir al die inwoners en daarby teen laer koste as ingevoerde produkte. In Australië is daar gesagbebbende hofuitsprake waarvolgens eiendomsreg op grond erken word nie ingevolge die eerste-hier beginsel nie, maar eerder vanweë die mate waarin die grond konstruktief benut is.

Wat die slinkse, immorele ANC-regime doen, is om al die argumente wat ten gunste van die wettige besittings van blankes geopper kan word, te ignoreer. Veralgemenend kan tereg gesê word dat die blankes hulle nie ryk gesteel het nie, maar eerder ryk gewerk het, danksy hulle toewyding, deursettingsvermoë, kundigheid, werkywer, ens. Terselfdertyd was die blankes, ‘n minderheidsgroep, op uitgebreide skaal oor eeue die hoofverskaffers van werk aan nieblankes; nie om hulle uit te buit, soos dikwels (marxisties) beweer word nie, maar om vir nieblankes ‘n meer leefbare bestaan moontlik te maak as waartoe hulle op hulle eie in staat was. Dit is gewoon verregaande, ondankbare, wraaksugtige vermetelheid van die ANC-regime om blankes se besittings sonder vergoeding te wil onteien. Selfs al sou die grond oorspronklik deur die blankes van die swartes gesteel gewees het, is daar hoegenaamd geen regverdiging vir die ANC-regime se voorneme om saam met die grond ook die verbeterings daarop gratis te wil inpalm nie. Waaroor dit vir die ANC-regime in laaste instansie gaan, is marxisties geïnspireerde nasionalisering.

By ‘n vorige geleentheid het ek Louis Changuion en Bertus Steenkamp se boek, Omtrede land: Die historiese ontwikkeling van die Suid-Afrikaanse grondvraagstuk, 1652-2011 (Pretoria: Protea Boekhuis, 2011, 471p) bespreek (Praag 23.03.2014). Daaruit blyk dat daar heelwat regverdiging is vir die standpunt “dat dit reg is dat die grootste gedeelte grond aan blankes moet behoort, omdat die blankes die grond ekonomies benut.” Ook dat swartes se benadering tot grond heeltemal anders as dié van blankes is, omdat dit by swartes “nie oor grond as produktiewe bate gaan nie, maar oor grond as politieke identiteitsimbool.” Swartes wil grond bloot as eiendom hê en nie soseer om daarop te boer nie. Veral verstedelikte swartes verkies dat, sonder enige teenprestasie, eerder geld as onteiende grond in hulle skoot val. Swartes voel emosioneel geregtig op alles in die land, of demografies op minstens 80% daarvan, maar hierdie begeerte is op instink en ideologie gebaseer. Die blankes se historiese aanspraak op voogdyskap of paternalisme oor ander groepe word deur die ANC-regime met minagting verwerp. Terselfdertyd dring die ANC-regime aan op dieselfde of ‘n soorgelyke iets deur te verwag, selfs te eis, dat blanke boere as mentors vir swart “opkomende” boere moet optree, anders is daardie swartes gedoem om ondergaande boere te wees. Dit is ‘n klinkklare erkenning dat blankes beter boere as swartes is. Waarom dan nie eerder toelaat dat die blankes in hierdie opsig, soos in vele ander opsigte, hulle goeie werk tot die potensiële voordeel van al die inwoners voortsit nie? Op grond waarvan word die bewese voorspoed wat die blankes skep deur die ANC-regime gemuilband? Dit is moeilik om aan meer geldige redes as wraak en anti-blanke rassisme te dink.

John Laband vestig die aandag op die fundamentele verskil in benadering tot grondbesit tussen blankes en swartes. Hy verwys na “[the] colonists with their sense of private property” (1421) terwyl “the amaXhosa saw land as communal property with its usage to be allocated by a chief” (1426). Weens die roemlose magsoorgawe aan die kommunistiese ANC-regime in 1994 neem die benadering tot grond deesdae die vorm aan van die nasionalisering tot staatsbesit van besittings, nie net grond nie. Dit sal na verwagting moontlik nie lank duur nie voordat nie net die besittings van die blankes nie maar ook dié van die Indiërs genasionaliseer word.

Dit bring my by die boek wat ek vandag bespreek, John Laband (gebore in 1947) se The land wars: The dispossession of the Khoisan and amaXhosa in the Cape Colony (Century City: Penguin, 2020, 458p, R290; Amazon Kindle $17,25). Die outeur het hom ná sy aftrede in Greyton by Genadendal gevestig. Sedert 2014 is hy ‘n navorsingsgenoot van die departement geskiedenis aan die nuwe Stellenbosch University (SU). Die res van hierdie rubriek sal aan die leser duidelikheid gee oor waarom SU graag met Laband assosieer. By Wim de Villiers vind ‘n mens in ‘n enkele pakket alles wat ‘n Afrikaner nie moet wees nie. Dit lyk asof Laband as historikus uitnemend geskik is om die Suid-Afrikaanse geskiedenis ooreenkomstig die wense van die ANC-regime te herskryf. Die woord “dispossession” in die newetitel maak duidelik aan watter kant die outeur hom skaar. “It is essential to place the violent colonisation of the Cape in its broader context” (Kindle 161). “This work is about how the indigenous peoples of the Cape were violently dispossessed of their land by the forces of colonialism” (206). Die gewelddadigheid van die blankes word beklemtoon en dié van die swartes afgeskaal of verswyg.

Hier het ons ‘n historikus wat openlik erken dat hy nie eens probeer om objektief te wees nie. Hy verwys bv na die “Khoikhoi-Dutch War of 1659-1660” en die oorloë oor die volgende twee eeue aan die Kaap en kom tot hierdie gevolgtrekking: “All were wars of dispossession” (118), dus oorloë sodat die blankes beslag op die grond van nieblankes kon lê. Wat deesdae die Kaapse* Grensoorloë genoem word – die oorspronklike benaming word polities byderwets gesensureer – word deur die oorverligte geesgenote van Laband “the Wars of Dispossession” genoem (178) omdat objektiwiteit doelbewus agterweë gelaat en die saak uitsluitlik, of ten minste by voorkeur, uit die oogpunt van die swartes benader word. Ek skryf oor algemene asook ander sake wat in die boek aangeroer word en nie oor die verloop van hierdie nege grensoorloë nie.

[* In die 20ste eeu was daar natuurlik ander grensoorloë wat die Suid-Afrikaanse weermag met groot doeltreffendheid en onderskeiding teen kommunistiese terroriste gevoer het.]

Polities byderwets het Laband sy mes in vir kolonialisme. Die Hollandse en Britse koloniale owerhede “preferred to conceive of the frontier as a clearly deliniated, strategic boundary that defended the vulnerable,* thinly settled colonial population within its parameters, and rigorously excluded what were increasingly held to be the irredeemably savage amaXhosa beyond” (184).

[* Toe was die blankes die kwesbares. Dit is ironies dat die rolle intussen omgeruil is, al is die blankes in die nuwe Suid-Afrika kwesbaarder as ooit. Daar word tans dikwels na die “kwesbares” verwys as die ANC-regime op sy gebruiklike rassistiese manier probeer regverdig waarom Covid-19-hulp, bv finansieel, by voorkeur aan swartes verleen word.]

“Their independent existence under their own rulers terminated, the survivors scattered into the interior of southern Africa, were sucked into the new colonial space as labourers, or were left to survive on sufferance in the cramped reserves set aside to accommodate and control them. It is both inevitable and natural, therefore, that this bitter legacy of dispossession calls urgently for redress” (118). Laband onderskryf eers die EFF en daarna die ANC se standpunt dat die grond van die blankes teruggeneem/teruggesteel moet word (123). Die ANC se 2017-besluit hieroor word soos volg aangehaal: “Expropriation of land without compensation should be among the key mechanisms available to government to give effect to land reform and redistribution” (130).

Laband erken nogal dat daar iets soos wettig verowerde gebied is, maar hy verwoord dit soos volg: “Right across the bloodstained span of history, and on every continent inhabited by humans, there have been countless defeated peoples who forfeited their land to their conquerors, along with their independence, and to whom the Latin tag vae victus, or ‘woe to the vanquished’, can justly be applied. Nevertheless, this truism can take nothing away from the specific pain and loss experienced by the dispossessed in each and every case, and so it was with the various indigenous peoples of the Cape” (136). “Each and every case” word egter deur Laband tot simpatie met die inheemse nieblanke bevolking gereduseer, terwyl ek hier bo aangedui het dat die plaaslike blankes in dieselfde mate as die swartes op inheemsheid aanspraak kan maak. Maar Laband ignoreer dit en etiketteer die blankes as “unbidden” (739) of “seaborne interlopers” en “colonial intruders” (222).

Uit Laband se teks is dit duidelik dat sy simpatie lê by verslane swartes en die grond wat van hulle verower is en nie by bv die Boere as die slagoffers van Britse imperialisme tydens en ná die Anglo-Boereoorlog nie. Hy het immers nêrens ‘n goeie woord vir die Boere/Afrikaners nie. Die eerste blankes wat hulle aan die Kaap gevestig het, word beskryf as “Van Riebeeck’s men, mainly illiterate or semi-literate peasants and labourers, with a sprinkling of criminals on the run” (811). Die eerste nege vryburgers (1657) word “labourers-cum-soldiers” genoem (828). Die swartes, daarenteen, word nie as bv moorddadig voorgestel nie. “Hospitality was always [!] generously extended to visitors and strangers” (249). “It was the defeated in the Cape Frontier Wars who bore the worst and lost the most, and it is their miserable fate that we must especially deplore” (217).

In sy inleiding verwys Laband na die opgrawing van die lyk van opperhoof Sandile (1820-1878) in 2005 omdat sy lyk na bewering deur ‘n Brite soldaat onthoof en sy skedel as ‘n trofee na Engeland geneem is. “Sandile’s skull was still in place, conclusively laying to rest the legend of its removal” (113). Eintlik was die opgrawing onnodig. Enige objektiewe waarnemer wat met ons plaaslike situasie bekend is, sou met ‘n stok kon aanvoel dat ons hier met ‘n mite te make het. Sedert 1994 beleef miteskepping ‘n bloeityd en word sulke mites as die waarheid getakseer omdat dit deurgaans ten koste van die blankes, veral die Afrikaners, geskep word. ‘n Mens sou verwag dat ‘n historikus hierop bedag sou wees.

Laband beweer “archaeological evidence confirms that by the fifteenth century, if not ealier, the ancestors of the amaXhosa … were already settled between the Great Fish River to the east and the Bushman’s River to the west … This is worth emphasising because it was always the colonial contention – and one long reiterated in colonial and apartheid histories – that the white settlers and the amaXhosa arrived at the frontier region at the same time, which conveniently meant that the whites were not guilty of displacing a people whose forebears had, in fact, already been living there for at least three hundred years” (239). Let op, hier word net die blankes setlaars genoem. Elders skryf Laband egter oor die Xhosas: “They too were descended from settlers” (324).

Later dateer Laband die swartes se teenwoordigheid in Suidelike Afrika (skynbaar) selfs verder terug: “By about 1100 AD Iron Age Bantu-speakers … were beginning to penetrate southern Africa” (384). “Sotho/Tswana-speakers were settling in the region around the Soutpansberg in the far north of the present-day Republic of South Africa from about 1300 AD” (400). “Between the fourteenth and the eighteen centuries some of the Nguni-speakers then slowly advanced southwards, settling in the region between the Mzimvubu and Great Fish Rivers” (406).

Maar later in sy boek beskryf Laband die tyd van swart vestiging aan die Kaapse oosgrens grootliks in ooreenstemming met wat ek in my “apartheidgeskiedenisboeke” gelees het. “East of the Kei River [various black tribes] were certainly established by the mid-seventeenth century, if not before. The Xhosa kingdom to their west probably rose somewhat later and was still expanding westwards when … it ran unto Dutch settlers moving eastwards” (454). “It took the amaXhosa three generations to move slowly south-west from their original homeland on the Mthatha River to the upper Great Fish River” (507).

Nog later probeer Laband om die Xhosa-indringing so vroeg moontlik weswaarts in die Kaap voor te stel deur die Khoi-Khoin te betrek. “Since the middle of the seventeenth century [1652], by allying with one Khoikhoi chiefdom or another against their rivals, the amaXhosa had acquired a loose political ascendancy over most of those living along the southern coast as far west as the Breede River” (646).

Naas die setlaarstatus van sowel die blankes as die swartes is daar egter die koloniale aanspraak dat die blankes die Afrika-vasteland “geopen” of ontwikkel of selfs (probeer) beskaaf het. Volgens Laband kom hierdie eer egter die Niger-Kongo-swartes toe, wat van wes na oos en daarna na die suide van die vasteland migreer het. “They opened up the continent, and in John Iliffe’s telling words, ‘Africans have been … the frontiersmen who have colonised an especially hostile region of the world on behalf of the entire human race” (355). Met ander woorde, dit was ander groepe, sekerlik insluitende die blankes, wat na bewering gewelddadig (“hostile’) was; nie die swartes wat hulle in Suidelike Afrika gevestig het nie.

Omdat apartheid in die oë van Laband ‘n euwel was, probeer hy etniese verskille sover moontlik ontken. Byvoorbeeld, die Nguni- (Xhosa- en Zoeloe-) sprekers “have in common the same basic culture” (418). “For centuries the San and the Nguni-speakers lived in a sort of symbiotic relationship” (418). Dit is ‘n ou maar moeilik kontroleerbare aanspraak, omdat dit uit die verre ongedokumenteerde verlede dateer, dat alle mense in Suidelike Afrika toe in rus en vrede saamgeleef het. Hierdie situasie het glo weens die aankoms van die blankes drasties verander.

Maar selfs Laband kan nie met hierdie geykte meesterverhaal volhou nie. “But the San and the Nguni ways of life were essentially irreconcilable. The pastureland and the fields of the Nguni herders and farmers … impinged ever more intrusively on the traditional hunting-grounds of the San” (422). “The Nguni-speakers … sometimes doing their conscious best to exterminate [the San]” (434). Die opperhoof Rharhabe (1722-1782) “hunted [the San] like wild animals” (662). Daar is dus iets soos (onoorbrugbare) etniese verskille en hulle word ook onderling by nieblanke groepe aangetref; een van die partye hoef nie blank te wees nie.

“The word ‘Xhosa’ is derived from the Khoikhoi verb stem meaning ‘to destroy’, and the Khoikhoi referred specifically to the amaXhosa as //kosa, ‘angry men’, or ‘the men who do damage'” (540). Die Khoi-Khoin het die Xhosas se gedrag eerstehandse ervaar en hulle nie so vreedsaam gevind soos wat Laband hulle hier bo beskryf het nie. Nie net destyds aan die Kaapse oosgrens nie, maar ook in die vorige eeu en tot op hede ervaar (baie) blankes (minstens sommige van) die Xhosas as bv gewelddadig. Die naam wat aan Nelson Mandela by sy geboorte toegeken is, is Rolihlahla, wat moeilikheid-/molesmaker, skoorsoeker of kwaadstoker beteken, volgens die eerste twee sinne in sy outobiografie. Dit is ongetwyfeld ‘n gepaste naam vir Mandela en hy was ‘n Xhosa. Tussen die Khoi-Khoin en die Xhosas was daar ook etniese verskille. “[The] Khoikhoin … retained their own culture, not adopting the Xhosa practice of circumcision at initiation and continuing to employ the traditional Khoi bow and arrow (weapons never used by the Xhosa)” (641).

Die Hollandse en Britse koloniale owerhede word as dom uitgebeeld. “A Xhosa paramount chief was … never responsible for every action taken by other chiefs who recognised his tenuous authority, but … this was a limitation never properly grasped by whites with their centralised form of government” (480). “Van Plettenberg had parlayed with lesser chiefs who had no authority to bind other, greater chiefs, let alone the Xhosa paramount. The Dutch never grasped this, and would time and again wax indignant that the supposedly treacherous amaXhosa were incapable of abiding by an agreement” (1478). Laband beweer verder dat die Hollanders nie eens stamme verstaan het nie. “Chiefdoms” was glo “what the Dutch called ‘nations’ … The chiefdoms were under chiefs (whom the Dutch referred to as ‘captains’ or ‘kings’)” (616).

By nabaat blyk dit dat die Britse owerheid gedoen het wat Laband wil hê deur met die opperhoof, Ngqika, te skakel, “whom the British believed to be the principle Xhosa leader, even though he himself disclaimed any authority over the amaXhosa living west of the Fish River” (1996). “It was [Charles] Somerset’s misplaced belief that Ngqika, as the senior chief of the amaRharhabe, was in a position to assert his power over the other frontier chiefs … Ngqika tried to explain that he did not possess such authority” (2645). Later Andries Stockenström “insisted that Sarhili take personal responsibility as the Xhosa paramount for everything that occurred in emaXhoseni, and that he employ his power to prevent further Xhosa attacks on the Colony. Sarhili understood only too well that his authority over the Ciskei Xhosa chiefs was purely nominal, but he did not argue” (4096).

Wat Laband eerder behoort in te sien, is dat dit nie die Hollandse en Britse owerhede is wat in hierdie opsig dom was nie. Afgesien daarvan of die blankes met Xhosa-hoofde of -opperhoofde ooreenkomste aangegaan het, het hulle nie (noodwendig) gebonde voel om daarby te hou nie. Soos die Xhosas was die Britte ook onbetroubaar. “Like Hintsa before him, Sandile made the mistake of trusting the honour of a British soldier, which never [!] seemed to apply when dealing with people of colour” (5205). In 1990/94 het die teenoorgestelde waar geblyk te wees. Uitgaande van die veronderstelling dat swartes (en hulle blanke meelopers) vertrou kon word, het die NP-regering met die ANC/SAKP onderhandel. Daarna het FW de Klerk steen en been gekla dat nie by die gees van hulle ooreenkomste gehou word nie.

Oor die toekenning van plase aan die eerste vryburgers in 1657 skryf Laband: “The problem, of course, was that the land was not the VOC’s to grant in this way” (834). Gedurende die onderhandelinge ná die Khoi-Khoin-Hollandse Oorlog (1659-1660) “the Khoikhoin had pertinently complained, as Van Riebeeck noted in his journal on 4 April 1660, that the Dutch were ‘taking every day … land which had belonged to them from all ages” (907). Dit is die Khoi-Khoin-mite van “altyd hier gewees”, wat vals is. “Van Riebeeck’s uncompromising response was that ‘they had now lost the land as a result of the war and had no alternative but to admit that it was no longer theirs’, and that ‘we intended to keep it'” (913). Daar is ook ‘n tweede oorlog teen die Khoi-Khoin gevoer (1673-1677) (968). Albei kere was die Hollanders verplig om verdedigend op te tree. Daar behoort geen kwessie oor die blankes se eiendomsreg op die verowerde gebiede te wees nie.

Daarna was daar “the Bushman War – the great Khoisan assault of 1739” (1267). “The raiders were finally beaten back, with massacres and atrocities perpetrated by the Dutch” (1278). Dit was nog ‘n verdedigende oorlog waarin die Hollanders gedwing is, maar Laband beperk sy kritiek tot die gedrag van die blankes. “The Northern War … broke out in 1772” (1294). Weer was dit die Khoi-San wat tot die aanval oorgegaan het. “The Dutch farmers hung on. And they did so by becoming ever more ruthless in their retaliatory commando raids. In the heat of the crisis these raids sometimes took on an explicitly genocidal dimension … During the years 1786 to 1795 the commandos killed 2 480 San alone” (1310).

Die naaste wat Laband aan ‘n kompliment vir die blankes, nogal die Hollanders, kom, is die volgende, maar let op dat die gewelddadigheid aan die blankes toegeskryf word en nie aan die Khoi-Khoin nie: “The telling point has been made that what was most distinctive about De Kaap was not the violence which … the Dutch directed against the Khoikhoin almost from the outset – and which was typical worldwide of the process of colonial conquest – but the fact that the Dutch preferred if possible to employ the Khoikhoin and acculturate them rather than to exterminate them or to drive them away – as was the dire fate, for example, of the indigenous peoples of the Caribbean, the North American continent and Australia” (1054).

Oor die vroeë boere wat die Kaapse binneland ingetrek het, skryf Laband: “Although to the casual eye their lifestyle might often appear little different from that of the Khoikhoin, they maintained their belief in the inherent inferiority of the indigenous people” (1154). Hierdie blankes het hulleself beskou as “the representatives of what they believed to be superior Western civilisation that had Christianity – the only true religion in their eyes – at its core, albeit in its exclusively Calvinist form” (1159). In ‘n oomblik van helderheid skryf Laband: “To the Dutch of the time … it was the savagery, licentiousness and godlessness of the heathen blacks [Khoisan] of the Cape that distinguished them from civilised Europeans, rather than their dark pigmentation as such” (1165). Die outeur vind dit nodig om hierdie gesonde insig dadelik met kritiek op te volg: “Their pervasive attitude of racial [not cultural!] superiority, founded on social dominance and scriptural justification, played a crucial role in determining the sheer brutality with which the trekboers of the expanding Cape frontier dealt with the Khoisan already occupying the territory they intended to claim as their own” (1171).

“If ever there was a gun society, it was that of the Cape under the VOC” (1182). “By the eighteenth century the settlers had developed a sufficiently effective military machine to underpin their expansion, and the belligerent mentality to go with it” (1250). Dit is kenmerkend van polities linksgesindes, soos Laband, dat hulle die veiligheidsmaatreëls wat blankes tref, verdoem en ‘n gebied waar Hollanders/Boere/Afrikaners in beheer is, graag as ‘n militêre of polisiestaat voorstel. Later erken Laband darem: “A wagon laager was a mobile, fortified camp, and together with the commando was to become indispensable for Boer survival on the frontier” (1665). “The moment [commandos] disbanded (no commando could stay in the field indefinitely) the amaXhosa would simply return” (1696). Ná 1806 “for want of a better alternative, the British kept the Boer commando system going, although this militia’s reliability and military effectiveness were questionable” (2324). Later vertel Laband van “commandos … committing every [!] form of excess” (3293).

Al het die blankes militêr goed in elkeen van die grensoorloë gevaar, dink Laband nie veel van hulle nie. “All in all, British troops proved next to useless against Xhosa guerrilla tactics in the Amathole, and the Boers were hardly any better despite being veterans of frontier warfare” (3614). Die swartes se oorlogsuksesse vind Laband “heartening” (3632). Naas die Xhosas is dit die Khoi-Khoin-pandoers vir wie Laband lof as soldate het. “In this [6th] and next three [7th to 9th] Cape Frontier Wars they would repeatedly demonstrate their worth as light troops who could search out the enemy and operate with pluck and tenacity in the bush fighting which white troops were always to find such ‘bloody and hopeless work'” (3621). Die kommando-stelsel is deur die ANC-regime in paaiemente afgeskaf. Sedertdien ervaar Suid-Afrika ‘n vlaag van bv plaasmoorde. Die Boerekommandos was dus seker nie (altyd) so ondoeltreffend soos Laband voorgee nie.

Teenstrydig met wat hy hier bo gesê het, skryf Laband later: “The Boer commandos had played a valuable and often essential role in the Sixth Cape Frontier War, yet the British military had treated them with humiliating disdain and failed to compensate them properly for their service. This affront only compounded the bitter sentiment among many burghers in the frontier districts that under British rule they had been progressively marginalised, and that they had been turned into foreigners in their own land where the command of the English language, along with the adoption of English dress and manners, had become the prevailing indicators of civilisation. And, perhaps most of all, they deeply resented that they had been put legally on an equal footing with their servants and Christian converts of colour. It was this social levelling under the British administration they took deep exception to, quite as much as the affront to established racial hierarchy it entailed” (3724). Sedert 1994 is hierdie proses voltrek met die blankes, veral die Afrikaners, wat laer in die rassehiërargie as die swartes geag word. Die ANC-regime se hiërargie is: swartes, bruines, Asiate, blankes.

Destyds, veral in 1836-1838, is daar met die Groot Trek op die benarde situasie gereageer, dus met ‘n “mass migration of burghers out of the Colony, a popular movement that was nothing less than a peaceful rebellion against British rule” (3734). In die 20ste eeu het die swartes op hulle beurt in opstand teen die blanke politieke owerheid gekom, maar op ‘n hoogs gewelddadige en destruktiewe manier. Een van die redes vir die Groot Trek, volgens Laband, was dat die Boere vrot boere was. “If burghers had been prepared to farm more intensively and efficiently, all might nevertheless have been well, but they were wedded to their traditional subsistence farming, and this way of life depended on continuing expansion rather than on better usage of the land” (3745).

‘n Ander rede vir die Groot Trek was die gebrek aan sekuriteit. Die Britse owerheid het besluit op die sluiting van ooreenkonste met die swartes pleks van militêre optrede. “In future, the onus would be on farmers to prevent theft by guarding their herds properly, and they could only reclaim stolen beasts taken over the border through peaceful, regulated negotiations with appointed Xhosa councillors” (3785). Hier het ons die voorloper van FW de Klerk se grondwetlike onderhandelinge en een van die uitkomste daarvan, naamlik dat die blankes, insluitende die boere op plase, grootliks self vir hulle veiligheid en oorlewing verantwoordelik is.

Naas die bedreiging van hulle lewens en besittings is die blanke inwoners in die grensgebied voortdurend deur die Xhosas met bedelary gekonfronteer. Laband praat bedelary goed, maar sien darem in dat dit die vorm van afpersing kan aanneem. Maar ook in hierdie opsig word die Boere as dom of oningelig voorgestel. “They did not understand that it was Xhosa custom for a poor man to ask for food and for the more prosperous man to supply it as an insurance, so to speak, against the day when he in turn might be short of sustenance and have to beg. What made this misunderstood custom particularly alarming for the settlers, thinly scattered as they were on their isolated farms, was that it was often accompanied by a degree of menace, so that begging effectively morphed into exacting tribute” (1437). Bedelary en afpersing vir beskermingsgeld (“protection money”) is in die nuwe Suid-Afrika steeds onaptytlike werklikhede.

Die blankes was voorstanders van rassesegregasie terwyl die swartes, volgens Laband, rasse-integrasie verkies het. As christene het die blankes hulle as kultureel meerderwaardig in vergelyking met die Khoi-San en die Xhosas beskou. “Consequently, there was no place for the amaXhosa in the Dutch farmers’ social lives, kinship netwerk or political structures … They were to be excluded, rather than integrated. In contrast, Xhosa society … was traditionally open and it was the norm to incorporate others” (1442). Dit is maar net nog ‘n opsig waarin Laband, ingevolge sy waardes, die swartes as beter as die blankes beskou. Laband borduur voort: “Chiefs expected to be treated as equals by their colonial counterparts, but colonists were increasingly adopting the racist line that whites were superior to all blacks” (3304). Maar Laband is nie konsekwent met sy uitbeelding van die Xhosas as integrasioniste of assimilasioniste nie. “The amaXhosa themselves were proving belligerently resistant to [George Grey’s] assimilationist policies” (4932).

“The late-eighteenth-century amaXhosa … were not notably warlike and nowadays do not share the amaZulu’s ferocious warrior reputation. Nevertheless, theirs was also an indubitably honour culture, the difference being that a man’s high reputation or even fame could be gained through cultivating the domestic virtues of the homestead as a complement to his military heroism. Men of rank in particular prided themselves on their gentlemanlike behaviour, on their unruffled grace and courtesy, and on the sagacity of their counsel” (1488). As dit van die Xhosas afgehang het, sou die blankes, volgens Laband, nie toe en seker ook nie sedertdien probleme met die oorlogsugtigheid van swartes gehad het nie en as gentlemen sou hulle hulle seker ook nie aan bv korrupsie skuldig gemaak het nie. “There was usually an attempt to smooth things over through diplomatic missions before committing to hostilities” (1503). Tog was daar nege Kaapse grensoorloë. Vir die eerste vyf pak Laband die inisiatief en dus skuld op die blankes. “The Sixth Cape Frontier War of 1834-1835 … was exceptional in that it was the first time the amaXhosa had ever deliberately initiated major hostilities” (3381).

Die doel van die Xhosas se aanvalle op blanke boere was glo nie primêr om vee te steel nie – deesdae die herverdeling van rykdom genoem. “Cattle rustling was less the object of Xhosa warfare … for by depriving the enemy of their accumulated wealth and means of livelihood, they were striking him a crippling blow” (1550). Die Boere word as die teenoorgestelde van die Xhosa-gentlemen uitgebeeld: “Although the Boers knew themselves to be vulnerable and lived in fear of attack by roaming bands of young, aggressive Xhosa men, they proved incapable of modifying their own arrogant, insulting behaviour. They continued to show absolutely no respect for Xhosa chiefs and instead deliberately humiliated them in a variety of ways. They abused the amaXhosa physically, abducted their children, and forced them at gunpoint to barter cattle for goods they did not want” (1649).

Selfs die steelsug van swartes word goedgepraat. ‘n Hoofman, Bhotomane, word soos volg aangehaal: “After having taken our country from us without even a show of justice, and shut us up to starvation, you threaten us with destruction for the thefts of those you left no choice but to steal or die of famine” (3348). “Chiefs exerted themselves to stop their adherents from further, inflamatory thefts, although the colonial farmers’ cattle were so loosely guarded that the temptation was irresistable” (3298). Dit herinner aan die soort verwyte wat blankes deesdae moet aanhoor: Hoe kon jy so nalatig wees om nie jou huis beter te beveilig nie? Of: Hoe kon jy iets duidelik sigbaar in jou motor los? Die skuld vir diefstal word van die misdadiger na die slagoffer verplaas.

Kan die vlaag korrupsie en diefstal wat die land sedert 1994 teister naastenby toegeskryf word aan gedwonge steelsug weens ‘n situasie wat deur die blankes geskep is, of dit eerder die uiting van immoraliteit? Laband verwys na Xhosas “driven beyond the limits of their tolerance … calling loudly for vengeance, against the perfidious whites” (3354). Kortom, in die destydse oosgrenskonteks: die Boere is slegte en die Xhosas goeie mense. “Xhosa ‘atrocities’ can in large measure – although not always – be explained in terms of their culture and religion and should not be seen as an expression of merciless barbarism” (4835).

Die gedrag van die Boere tydens die eerste Britse bewind (1795-1803) word soos volg beskryf: “The frontier farmers were a rough, lawless lot, harsh to their Khoikhoi labourers, and grown accustomed to treating magistrates set in authority over them by a distant Cape Town with resentment and contempt” (2021). By geleentheid was daar glo “some 200 perennially disruptive farmers” (2048). Die Britte het pandoere teen die Boere ingespan. “These Khoikhoi troops were never other than an affront to the bigoted racial order of the frontier, and as such never ceased to be resented and distrusted by the Boers” (2053). Die Boere het op hulle beurt soms in militêre operasies van die hulp van nieblankes gebruik gemaak. “It is worth noting how, when occasion required, these frontiersmen were willing to put aside their racial prejudices and ally themselves with Africans” (2037).

Ná die eerste Britse oorname in 1795 is James Henry Craig spoedig in beheer van die Kaap geplaas. Hy was ‘n vroeë voorloper van Laband se politiek. Craig word beskryf as “a vigorous, humane and scrupulously honest administrator” (1941). Toe sommige Boere in 1796 om meer ammunisie vra en hulle hulle anderkant die Visriviergrens wou vestig, “Craig responded with asperity and considerable justice, demonstrating an imaginative liberalism usually absent in military administrators of the time” (1979). Craig het die Boere soos volg geantwoord: “With what face can you ask me to allow you to occupy lands which belong to other people? What right can I have to give you the property of others? … Reflect for a moment on what would be your own sensations were you to hear that I was even debating on a proposal to turn you out of your farms, and to give them to others” (1984). Maar dit is presies wat die ANC-regime eeue later besig is om te doen en daarby sonder vergoeding aan die blanke eienaars.

John Cradock het in 1811 die Britse goewerneur van die Kaapkolonie geword. Hy het John Graham in beheer van regeringsbedrywighede aan die oosgrens geplaas. Daar het Graham uitvoering aan Cradock se “brutal policy” (2428) van “unprecedented inhumanity” (2433) gegee, wat in die woorde van Cradock as doel gehad het “‘to impress on the minds of these savages [Xhosas] a proper degree of terror and respect’ and to deter them, once they had been expelled from the Zuurveld, from so much as even contemplating a return” (2428). Die Britte het ‘n strategie van verskoeide aarde (“scorched-earth”) gevolg. “Adhering to Graham’s orders to take no male prisoners, his troops killed all those they encountered out of hand, profoundly shocking the amaXhosa, whose practice this had never [!] been. In addition, the troops seized several hundred women and children, and it seems they were subsequently put to forced labour on the frontier farms” (2476). “The amaXhosa were traumatised by the unprecedented ferocity of the British offensive, by their systematic destructiveness and by their sheer, incomprehensible mercilessness” (2487).

“The Fourth Cape Frontier War is significant for delineating the stark ‘otherness’ of Africans and Europeans. During its course we find Cradock, Graham and [Jacob] Cuyler [“the obdurate landdrost of Uitenhage” – 2362] regularly referring to the amaXhosa in degrading terms as ‘barbarians’ and ‘savages’, something British officials had not previously been in the habit of doing. A critical line had been crossed in frontier relations which would become increasingly bitter, derogatory and irreconcilable over the years to come” (2500). In 1812 is Graham vereer deur sy hoofkwartier aan die oosgrens Graham’s Town te noem, “the man ‘through whose spirited exertions the kaffir hordes have been driven from this valuable district'” (2515).

Graham’s Town se naam is onlangs deur ANC-kornuite na Makhanda verander. Hoe gemeen hierdie skuif was, blyk uit die volgende. Makhanda, of Nxele, which means ‘the Left-Handed’, was … inspired by a sense of awakening black identity and prophesied that the amaXhosa would drive out the white man … He preached of a supreme being, Mdalidiphu, the god of the black people, who was superior to Thixo, the missionaries’ god.” (2725). “As Mdalidiphu’s son and his agent on earth, Nxele declared that he would drive the whites back into the sea from which they had come … encouraging his followers to make love so that the blacks would multiply and fill the earth. Distorting the Christian teaching of the Resurrection, he promised that he would bring back to life all those blacks who had died, along with their cattle” (2731). “The ensuing Fifth Cape Frontier War [1819-1820] was known to the amaXhosa as Makhanda’s War” (2786). Nxele “was sentenced to life imprisonment on Robben Island … In 1820 he and some fellow prisoners seized a boat … and attempted to escape to the mainland. Close to the shore the boat overtuned in the surf and Nxele was drowned. For generations many amaXhosa believed that Nxele would come back to them to resume his crusade against white oppression” (2852).

Wat duidelik is, is dat die dorp wat eens as Grahamstown bekend gestaan het, hernoem is na ‘n opperste anti-blanke element. Dit spreek boekdele vir die gebrek aan erns waarmee die ANC-regime versoening benader. Ná die toekenning in 1812 van die naam Graham’s Town is ‘n ander dorp in die Oos-Kaap in 1814 na John Cradock vernoem (2516). Hoe lank nog sal hierdie dorpsnaam deur die anti-blanke ANC-regime geduld word? Makhanda se dwase profesieë het later aanklank by ‘n 15-jarige Xhosa-meisie, Nongqawuse, gevind wat verskeie Xhosa-stamme sover gekry het om hulle vee en oeste te vernietig. “On that day two suns would rise and a great, cleansing wind would blow the whites into the sea” (4981). Die gevolg was groot hongersnood en baie dooies, dalk 50 000 (5004), onder die Xhosas in 1856/7.

Wat opval, as veralgemeen word, is dat hoe langer die Britse bewind met die Xhosas te make gehad het, dus hulle eerstehands leer ken het, hoe nader het hulle politiek aan dié van die (meeste) Boere gekom. Harry Smith, wat by die Sesde Kaapse Grensoorlog (1834-1835) betrokke was, “roundly blamed the amaXhosa for starting the war and, as he stated in a letter to his sister on 7 May 1835, he wrote off ‘the whole race’ as ‘a perfidious set … possessing nothing but a love of mischief, rapine, and injustice’. Conveniently blind to his own perfidy” (3493). Wat die Kaapse goewerneur, Benjamin D’Urban (1834-1838), beoog het was “to provide for the future security of the Colony … by removing these treacherous and irreclaimable savages to a safer distance” (3511).

“The recent war [6th] had further embittered relations between blacks and whites, and widened the ideological gap between racist settlers on the one side, and the missionaries and the growing number of influential people in Britain who espoused the increasingly humanitarian sentiment of the age” (3676). “In the United Kingdom there was a swell of humanitarian and evangelical unease concerning relations with indigenous people” (3681). “[They] advocated greater rights for aboriginal peoples” (3685). Andries Stockenström, “lieutenant-governor of the Eastern Cape … blamed the continuing frontier violence on the provocative and unjust reprisal system, and on settler determination to seize more Xhosa land” (3701).

Die negende grensoorlog (1877-1878) het geblyk die laaste een in die Oos-Kaap te wees. “Africans had therefore to be left in no doubt that they were conquered, and that the whites were now the unassailable masters of the land. This meant ensuring that colonial forces defending the Cape would be exclusively white, and that there would be no place in future for African levies” (5519). Die Britte het nie by hierdie voorneme gehou nie en op uitgebreide skaal van die hulp van nieblankes in bv die Anglo-Boereoorlog gebruik gemaak. Die blankes het ook nie geblyk “unassailable masters of the land” te wees nie. Skaars ‘n eeu later het FW de Klerk verraderlik en mandaatloos voor swart mag geswig.

Die nuwe Suid-Afrika het, ten minste teoreties, ‘n rekord getal van elf amptelike tale. Deesdae word sewe konings erken (5643). ‘n Land met so baie amptelike tale en konings is enersyds tot administratiewe en andersyds tot finansiële mislukking gedoem. So ‘n land het ‘n bevolking maar kan onmoontlik ‘n nasie met ‘n afdoende mate van gemeenskaplikheid wees. “The kings all receive government stipends and also collect allowances and other benefits … Over 6 000 African traditional leaders in South Africa below the rank of king are also the recipients of state stipends and allowances. Many of them play a constitutional role in the Houses of Traditional Leaders. There are seven Provincial Houses of Traditional Leaders” (5650). “[In] 2019 the government also recognised the role of Khoisan traditional leaders, set up their traditional councils and added them to the National House of Traditional Leaders, now renamed the National House of Traditional and Khoi-San Leaders” (5656). Daar is geen sprake dat daar vir die blankes iets soortgelyks gegun sal word nie. Die nieblankes “are conscious of an idealised connection to their warrior heritage, of their people’s history of courageous resistance to colonial conquest” (5668).

In 1814 is ingevolge ‘n Anglo-Nederlandse ooreenkoms besluit dat die Britse besetting van die Kaap permanent sou wees (2573). In 1815 is hierdie ooreenkoms tydens die Kongres van Wene bekragtig (2579). Charles Somerset het in 1814 diens as goewerneur aan die Kaap aanvaar. “With British rule came the assertion of English cultural supremacy at the Cape, whether it be its language, emblems, dress, architecture, food or social conventions. Somerset was more than happy to do his best to ‘civilise’ the Colony, but found the Dutch-speaking colonists determined to preserve their own language and cultural distinctiveness … The further from the urban centres of the Western Cape, the less the Boers of the countryside were ready to accept or adopt the new British ways” (2579). “English became the language of government offices in 1824, and the sole language of the courts in 1828” (3006). Sedert 1994 is hierdie Engelseentaligheid weer met ons weens die ANC-regime se voorkeur vir hierdie koloniale taal en die versuim van die NP-onderhandelaars om die status van Afrikaans grondwetlik te verskans.

Vrae wat gestel kan word, is: Verset Afrikaners hulle deesdae steeds in dieselfde mate teen verengelsing? Bevorder Afrikaners steeds in woord en daad hulle kulturele andersoortigheid, bv hulle moedertaal Afrikaans? Ná 1814 het die nieblankes hulle dislojaliteit teenoor die Afrikaners en hulle pro-Engelsgesindheid gedemonstreer deur Afrikaans al hoe meer met Engelse woorde te besoedel. Die resultaat is die hedendaagse mengel- en tussentaal Kaaps wat weens ‘n gebrek aan gesonde insig deur getransformeerde Afrikaansinstansies soos die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV), Afrikaanse Taalraad (ATR) en Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) bevorder word, op die wesenlike gevaar af dat algemeen-beskaafde Afrikaans, oftewel Standaardafrikaans, vernietig kan word.

“In the Constitution Eighteenth Amendment Bill of 2019, accelerated land reform in South Africa is justified as addressing ‘the historic wrongs caused by the arbitrary dispossession of land’. No fair-minded person could object to this goal” [!] (5668). In ‘n oomblik van heldersiendheid vervolg Laband: “However, land reform is not the same as the state’s comprehensive confiscation of all privately owned land as has been carried through by Marxist regimes … ‘The amount of compensation payable may be nil'” (5673). “As President Cyril Ramaphosa has declared, the government wants to ‘make sure that our people [that is, Africans]* have equitable access to land and security of tenure'” (5678).

[* Dit is Laband se invoeging. Selfs hy besef dat wanneer die ANC-regime na “our people” verwys, swartes bedoel word.]

Die grond waaroor die tradisionele leiers beheer uitoefen sal klaarblyklik nie onteien word nie. Dit is die blankes se besittings wat sonder vergoeding onteien gaan word. “[The traditional leaders] still hold communal land in trust, and because that is the foundation of their continuing sway over the rural population, they actively resent any meddling with the status quo on ‘tribal land'” (5678). “If expropriation without compensation is over-vigorously applied to secure the short-term political advantage of the ruling party, and a new category of dispossessed, resentful people is created, then a deep historic wrong will have been addressed only by perpetrating a fresh one” (5690). Met sy boek het Laband tot hierdie nuwe vergryp bygedra.

ANC ignoreer Pompeo se kritiek op grondonteiening

Mike Pompeo, die Amerikaanse minister van buitelandse sake, het die voorgestelde grondwetlike verandering van die Suid-Afrikaanse regering gestriem waarmee dit moontlik gemaak word om grond en ander eiendom sonder vergoeding te konfiskeer.

Pompeo se opmerkings oor Suid-Afrika se verklaarde grondbeleid van onteiening sonder vergoeding (EWC), het ‘n dawerende stilte van die land se regerende ANC tot gevolg gehad. Die enigste reaksie was ‘n onregstreekse antwoord, rondom die behoefte aan sogenaamde “grondhervorming” wat deur die ANC-leier en die Suid-Afrikaanse president, Cyril Ramaphosa, bevestig is.

Andersins was daar geen amptelike reaksie op Pompeo se kommentaar wat gelewer is ná ‘n beleidstoespraak in Addis Abeba, Ethiopië, op 19 Februarie nie. Pompeo het in gesprek met verslaggewers gesê dat onteiening sonder vergoeding “rampspoedig” vir die Suid-Afrikaanse ekonomie sou wees.

Die beleidsvoorstel is ‘n voorbeeld van sentrale beplanning wat in ander Afrika-state soos Zimbabwe, Tanzanië en Ethiopië misluk het, het Pompeo verduidelik.

“Suid-Afrika debatteer oor ‘n wysiging [aan die Grondwet] om die onteiening van private eiendom sonder vergoeding moontlik te maak,” het hy gesê. ‘Dit sou rampspoedig wees vir die ekonomie, en die belangrikste van alles vir die Suid-Afrikaanse bevolking.’

Volgens Pompeo het Afrika-ekonomieë “sterk regstate, respek vir eiendomsreg, regulering wat belegging aanmoedig” vir inklusiewe en volhoubare ekonomiese groei nodig.

Sonder om Pompeo by die naam te noem, het Cyril Rampahosa ‘n dag later (Donderdag) die VSA se minister van buitelandse sake se uitspraak verwerp deur te sê: “Grondhervorming is ‘n wesenlike deel van inklusiewe groei.”

Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge, ‘n liberale dinkskrum, het egter gesê dat die kommentaar van Pompeo “nog ‘n waarskuwing is teen die gevaarlike koers wat die regering inslaan”.

“Dit is nie heeltemal ongewoon dat amptenare wat die buiteland verteenwoordig, sulke sterk gevoelens uitspreek nie. Die opmerkings van Pompeo weerspieël egter kommer wat deur ander uitgespreek word – soos die Nederlandse minister van buitelandse sake, Stef Blok, wat gewaarsku het dat die ondermyning van ‘eiendomsreg en die oppergesag van die reg’ bestaande en potensiële beleggers sal afskrik,” sê Hermann Pretorius van die IRV.

Op 4 Julie 2019 het die Nederlandse parlement oftewel die Tweede Kamer ‘n mosie deur twee konserwatiewe LP’s, Van Helvert en Van der Staaij, aanvaar teen grond waarop beslag gelê word “op grond van velkleur” in Suid-Afrika. In hul resolusie is die Nederlandse regering versoek om “duidelik standpunt in te neem teen die voorgestelde onteiening van grond sonder vergoeding van wit boere in Suid-Afrika, wat in stryd is met menseregte, en om druk op Suid-Afrika uit te oefen om dit te laat vaar”.

In die Nederlandse resolusie word ook genoem dat “die universele verklaring van menseregte, sowel as die Afrika-menseregtehandves die arbitrêre beslaglegging op eiendom verbied en veral op grond van velkleur”.

Leon Lemmer: Die ontaarding van grondonteiening in Indië

Grondonteiening sonder vergoeding sal plaaslik heel moontlik een van die belangrikste nuustemas in 2020 wees. Die ANC-regime is vasbeslote om ontwikkelde plase in die besit van blankes sonder vergoeding “terug te neem” en dit dan (gratis) aan swartes beskikbaar te stel. Die valse veronderstelling waarvan uitgegaan word, is dat die grond voorheen sonder vergoeding van die swartes gesteel is. Geregtigheid seëvier dus as die regering die grond terugsteel. Wat gerieflikheidshalwe verswyg word, is dat daar geen plase of ontwikkeling was voordat blankes op daardie grond begin boer het nie. Dit is dus nie ‘n geval van weerwraak deur die ANC-regime nie, maar gewoon rassistiese wraak. Geeneen van daardie plase is steeds in die besit van die eerste blankes wat daarop geboer het nie. Dit is ook uitsonderlik as ‘n plaas deur oorerwing deurgaans in die besit van die nageslag van dieselfde blanke familie gebly het. Die meeste plase in blanke besit is dus bewysbaar van die vorige eienaar gekoop.

In uitsonderlike gevalle is kontant vir die plaas betaal, maar meesal deur ‘n verband uit te neem en die koopsom, asook die oordragskoste en rente, oor baie jare te (probeer) delg. Baie blanke boere se finansiële situasie is benard, met skuld wat neig om meer as die waarde van die plaas te wees. Blanke boere vervul ‘n noodsaaklike produktiewe funksie deur kos aan die vinnig groeiende bevolking, insluitende inkommers, te voorsien. Die ANC-regime is in so ‘n mate met (marxistiese) ideologie behep dat hy nie tot ‘n realistiese siening van hierdie saak in staat is nie. Die meeste blanke boere is Afrikaners. Hulle word deur die ANC-regime as apartheidondersteuners getakseer, gevolglik is daar in owerheidsgeledere geen simpatie met hulle nie.

Dit is waarom die afskaffing van landbousubsidies een van die eerste skuiwe van die ANC-regime was. Daardie regering is uiters traag om blanke boere in enige opsig tot hulp te kom, bv beveiliging teen plaasaanvalle en -moorde, asook hulpverlening weens droogte. Wat die ANC-regime baie gou gedoen het, is om plase soos residensiële en sake-eiendom te belas. Die skroef vir toegang tot water word ook al hoe stywer aangedraai. Mineraalregte is sonder vergoeding van boere ontneem. Een van die eerste verklarings waarmee Cyril Ramaphosa ná sy verkiesing as president vorendag gekom het – en wat hy daarna verskeie kere herhaal het – is dat grond sonder vergoeding onteien gaan word, of mense daarvan hou (swartes) of nie (blankes). Waarmee die kamerade klaarblyklik besig is, is om hongersnood te skep, wat die gepeupel tot opstand kan dryf. Die resultaat kan anargie en ‘n staatkundige revolusie wees.

Die ANC-kamerade word in hulle misdadige voorneme, in hierdie geval steelsug, gesterk deur die voorbeeld wat Robert Mugabe in Zimbabwe gestel het. Mugabe en sy trawante het plase bekom deur toe te laat dat swart oproeriges ongehinderd blankes van hulle plase verdryf. Die hondersnood, ellende en verval wat daarop in Zimbabwe gevolg het, skeel die ANC-regime min. Volgens berigte het meer as 90% van die plase wat reeds in Suid-Afrika van blank na swart beheer oorgedra is, in onproduktiwiteit verval. Die land het ‘n netto invoerder van kos geword. ‘n Mens sou dink dat dit duidelik aantoon dat die ANC-regime se landboubeleid tot mislukking gedoem is. In werklikheid wil die bewindhebbers met oorgawe met hierdie strategie voortgaan, met as ideaal die nasionalisering van onder meer alle (landbou)grond.

Dit geskied ingevolge die ANC se nasionale demokratiese revolusie, wat sy inspirasie uit die bepalings van die 1955-Vryheidsmanifes put. Soms word dit radikale transformasie genoem. In werklikheid is dit ‘n teruggryping na primitiwiteit, toe daar slegs gemeenskaplike en geen private grondbesit was nie. Dit verduidelik waarom dit ANC-beleid is om geen titelaktes te gee aan die swartes wat op eens blanke plase gevestig word nie. Maar dit is moontlik, eintlik waarskynlik, dat ANC-politici en -ampsdraers (mettertyd) titelaktes vir sodanige onteiende grond sal ontvang.

Wat in Zimbabwe gebeur het, toon een manier waarop onteiening tot rampspoed lei. ‘n Tweede manier om negatiewe resultate te behaal, is die ANC-regime se huidige beleid waarvolgens blankes se plase met staatsgeld – insluitende (blanke) belastingbetalers se geld – aangekoop en aan swartes verkwansel word. Dit is ‘n resep waarvolgens produktiewe plase op ‘n feitlik onfeilbare manier in onproduktiewes omskep word. In die praktyk blyk hierdie swart “opkomende boere” om veel eerder ondergaande sukkelaars te wees. Pleks van halt te roep, is die ANC-kamerade vasbeslote om op die ingeslane weg voort te gaan, maar op ‘n vinniger en goedkoper manier, naamlik om sonder vergoeding blankes se plase te onteien.

Indië

Daar is ‘n derde manier waarop onteiening kan ontaard. Indië stel in hierdie opsig ‘n voorbeeld. Ek skryf na aanleiding van Michael Levien se boek, Dispossession without development: Land grabs in neoliberal India (New York: Oxford University Press, 2018, 336p; Amazon Kindle $11,49). Volgens ‘n internetbron verwys neoliberalisme na “market-oriented reform policies such as eliminating price controls, deregulating capital markets, lowering trade barriers and reducing state influence in the economy, especially through privatization and austerity.” Levien het in 2013 op grond van hierdie navorsing ‘n doktorsgraad aan die University of California, Berkeley, verwerf. Hy is ‘n dosent in sosiologie aan die Johns Hopkins University. Terwyl u hier onder lees oor hoe onteiening in Indië ontaard het, kan u gerus deurgaans probeer visualiseer hoe iets soortgelyks in Suid-Afrika kan gebeur. Teen die einde van hierdie rubriek skenk ek aandag hieraan.

Levien het in Oktober 2009 begin om veldwerk in Indië te doen; aanvanklik vir 16 maande. Daarna het hy vir kort periodes (in 2012, 2014, 2016, 2017) opvolgbesoeke aan Indië gebring, wat ‘n verdere 3 maande in beslag geneem het. Maar die teks weerspieël in groot mate die situasie tot 2014 (Kindle 5609). Die navorsing het sowat sewe jaar geduur en het heelwat opoffering geverg. Levien was bv tydens die veldwerk vir die meeste van die tyd ‘n loseerder in die huis van ‘n arm gesin. Hy was verplig om vooraf Hindi te leer omdat Engels nie in die onontwikkelde platteland verstaan word nie. Die fokus van sy navorsing is die staat Rajasthan in die noordweste van Indië. Dit is die Indiese staat met die grootste oppervlakte. Vir water is hierdie staat van seisoenale Moesonreën afhanklik, maar daar is ook ‘n kanaal, 8 000 kilometer lank, wat water uit die Himalajagebergtes na die Tharwoestyn aan die grens met Pakistan bring (1180).

Jaipur, die hoofstad van Rajasthan, is 268 km van Nieu-Delhi, die hoofstad van Indië. Jaipur is die 10de grootste stad in Indië en aan die hoofweg tussen Delhi en Moembai geleë. Sy geografiese ligging maak die Jaipur-omgewing geskik vir die diversivering van ondernemings wat tradisioneel in die oorbevolkte groot stede gehuisves is. Levien het die meeste van sy aandag bepaal by ‘n dorp, wat hy Rajpura noem, 25 km noordoos van Jaipur, en drie ander dorpe in die omgewing: Shivpura, Jatpura en Neempura. Meer as 400 huisgesinne het in Rajrupa gewoon. In sy gedetailleerde bestekopname het Levien 94 huishoudings in hierdie vier dorpe betrek (2733). “While most residents of ‘Rajpura’ spoke Hindi, their first language was a dialect of Rajasthani that they called Marwari” (312). Aangesien met sensitiewe inligting gehandel word, gebruik Levien skuilname vir hierdie dorpe en die inwoners om hulle teen vergelding te beskerm (317).

Vóór onafhanklikheid in 1947 en vier dekades lank ná onafhanklikheid is grond in Indië sonder noemenswaardige protes deur die regering onteien sodat bv spoorweë, paaie, lug- en seehawes, damme en kragstasies gebou kon word. Dit is in die openbare belang en met die oog op die ontwikkeling van infrastruktuur gedoen. Dit was duidelik dat die land en (van) sy inwoners hierby sou baat; dus dat onteiening breedweg in die nasionale belang was. Daar is aanvaar dat vergoeding (“fair market value” – 1142) aan die betrokke grondeienaars betaal sou word. “Compensation would be based on the land’s previous use – often as agricultural land – and not take into consideration the land’s intended use” (1142).

Teen die 1980’s het weerstand teen onteiening begin opbou, onder meer omdat die vergoeding as onvoldoende beskou is. Miljoene mense is bv in die opvanggebied van nuwe damme ontwortel en van hulle besittings en inkomste ontneem. “If they had thoughts of resisting, they were quickly met with police force. In several instances, dam authorities simply closed the spill gates to flood recalcitrant villagers out of their homes” (1342). “Over 25 000 families from hundreds of villages lost their land for just six of Rajasthan’s biggest dams” (1172). Ná hervestiging was die ontworteldes armer as voorheen.

Neoliberalisme het die situasie vererger. “Those dispossessed by development projects in Rajasthan were pitifully compensated, seldom resettled, much less ‘rehabilitated’ to their previous standard of living, and almost always further impoverished” (1203). Van owerheidskant word geredeneer: “If we give market price, then industrialists won’t come. Providing investors with cheap land meant maintaining low compensation to farmers” (1583). “Land grabs” het ‘n gonsfrase in die Indiese politiek geword (72). Om minder as die vervangings- of markwaarde by onteiening te betaal, is ‘n skelmstreek wat die Indiërs by die Britte geleer het. Dink aan die bedrag waarvolgens en die manier waarop eienaars in die Britse Ryk destyds ná die vrystelling van die slawe vergoed is. Verder is daar “the difficulty of compensating for non-monetary values” (821), soos hier onder blyk.

In die 1990’s het die Indiese regering met sy neoliberalistiese beleid begin. Die keuse was glo tussen “backwardness” en “modernization” (578). “State control over the economy should be diminished in favor of the market” (530). “Deepening marketization was accompanied by increasing use of state power to dispossess private (and common) [rural] property” (537). Vir die owerheid gaan dit nie meer om ontwikkeling in nasionale belang nie, maar om die fasilitering van “private sector-led growth” (111). Byvoorbeeld, regulasies is verslap, goedkeuringsprosedures vereenvoudig en belastingvergunnings toegestaan ten einde private beleggings uit die binneland en veral buiteland te lok en die vervaardiging en uitvoer van goedere aan te moedig. Die huidige onteiening verskil in aard van vorige onteiening. Byvoorbeeld: “The dispossession of rural land is different in important respects from urban slum demolitions” (510).

Sedert die 1990’s is daar by onteiening “great flexibility to define the ‘public purpose'” (766). “Claims to the ‘public interest’ in unequal societies are necessarily ideological. They proceed by synecdoche, [ie] attributing the interests of a part of society to the whole” [according to Antonio Gramsci (1891-1937)] … a dam, highway, or airport inevitably benefits certain sections of the ‘public’ while imposing disproportionate costs on others” (771). “The driving causes of land dispossession changed dramatically in the early 1990s when India transitioned from state-managed capitalism to neoliberalism. Having dispossed land almost exclusively for large public-sector industrial and infrastructure projects in the forty years after Independence, Indian states began to dispossess land on behalf of large private corporations for increasingly rent-heavy and non-labor-absorbing purposes, including upscale residential and commercial real estate” (402).

Reeds in die jare sestig was daar in Indië ‘n uitspraak deur die hooggeregshof teen hierdie soort privatisering: “A private industry did not constitute a public purpose and [the judges] worried that such a practice would make the government ‘a general agent for companies to acquire lands … for private profit'” (1248). Hierdie uitspraak het egter nie hierdie tendens gestuit nie. Hierdie soort onteiening het sedert die 1990’s al hoe groter momentum gekry. Dít ten spyte van die feit dat daar in die Indiese Grondwet staan: “The State shall, in particular, direct its policy towards securing … that the operation of the economic system does not result in the concentration of wealth and means of production to the common detriment” (5042). Wat sedert die 1990’s in Indië gebeur, is “premature deindustrialization” ten gunste van ‘n sogenaamde kennis-ekonomie wat kapitaalintensief is en oordrewe met die frase “jobless growth” gekarakteriseer word (5192). Dit bring ‘n afname in die aanvraag na veral ongeskoolde oftewel hande-arbeid mee.

Teen 2005 het die regering begin om landbougrond te onteien sodat dit vir ontwikkeling aan private beleggers oorgedra kon word. “Their targets now included large private investments, high-tech parks, real estate colonies, privatised infrastructure, and factories for multinational corporations. Above all, the Indian government’s post-2000 strategy of promoting privately developed Special Economic Zones (SEZs) proved to be explosive. Attempts by state governments to transfer large chunks of rural land to private developers for hundreds [over 400 – 2706] of SEZs unleased widespread and militant farmer protest across the country” (72). Daar was bv “marches and hunger strikes” (5348). “Farmer protests were not only widespread but unprecedentedly successful in stopping and stalling large capital projects” (5097). “Farmers … refused to be dispossessed” (5096). Die regering was lugtig om die indruk te wek dat hy “anti-farmer” is (5097, 5259), gevolglik is toegelaat dat die weerstand sukses behaal.

“So-called ‘land wars’ appeared to be springing up everywhere” (82). Byvoorbeeld: “In Western Uttar Pradesh, farmers engaged in a gun battle over land acquisition for the privately built Yamuna Expressway, which included upscale real estate development and a Formula 1 racetrack” (87). “Enraged at their low compensation, farmers kidnapped three officials of the Uttar Pradesh State Road Transport Corporation who were conducting a survey for the project. When the police tried to rescue them, a gunfight ensued that left two farmers and two policemen dead” (5282). Nog ‘n voorbeeld: “The opposition to land acquisition for Tata Motors’ Nano car factory in Singur, West Bengal, led to the project being shifted to Sanand, Gujarat, where then Chief Minister Narendra Modi made the required 1 000 acres available within a few weeks at a concessionary price. The high-profile relocation of the Nano factory reinforced perceptions of West Bengal as hostile to business, while shoring up Gujarat’s business-friendly image” (1377). Daar is sterk onderlinge mededinging by Indiese state om beleggings te lok.

‘n Mens moet nie vertroue in die beloftes van ‘n regering stel nie, soos ons as plaaslike blankes sedert 1994 besef. Dit geld ook vir onteiening. In Odisha is die grond van 500 gesinne in die 1990’s onteien vir die oprigting van ‘n olie-rafinadery. “The dispossessed were given low compensation [and] the promise of one job per family never materialized, and even neighboring villages did not get electricity. ‘In both cases … local people learned to discount promises of future benefits made by government officials and corporate executives alike.’ After a land-consuming IT park near Pune created few local jobs and came to a halt after the global financial crisis, [it was] observed that nearby farmers ‘refused to give up their lands for future industrial expansion.’ Farmers have also learned this lesson from prior phases of the same project: seeing what happened to those dispossessed before them, they have resolved to avoid the same fate” (5223).

In 2005 “Rajpura became one of nine villages to have its farmland and grazing commons – 3 000 acres in all – dispossed for the Mahindra World City (MWC)” (127). Die onteiende private grond hiervoor het 2 000 akker beslaan. Van die gemeenskaplike openbare grond is 1 000 akker vervreem (1076). [‘n Akker is 4 047 vk meter of 0,405 hektaar. ‘n Suid-Afrikaanse morg is 0,8 hektaar of 2 akker.] Duisende boere is ontwortel (1069). Die daarstelling van die MWC is die kerngebeurtenis wat aanleiding tot Levien se navorsing gegee het. Sy veldwerk was veral gerig op die invloed wat hierdie grondonteiening op die plaaslike boerderygemeenskap het. Die staat het paaie, elektrisiteit, water, asook inligting- en dataverbindings, aan die MWC voorsien en ook die Jaipur-lughawe vergroot. Die staat het ‘n aandeel van 26% in MWC verkry (2181) en word dus direk deur hierdie onteiening bevoordeel. Binne die MWC-enklave is die private eienaars vir die koste en voorsiening van die infrastruktuur verantwoordelik. Die MWC naby Jaipur is soortgelyk aan die een by Chennai (voorheen Madras) (2181). Mahindra is een van die grootste sake-ondernemings in Indië en bestaan uit talle maatskappye. Sommige Mahindra-voertuie word in Suid-Afrika bemark.

In Rajpura en omliggende dorpe het die landbouers meesal klein lappies grond besit waarop hulle gewoon en geboer het. Daar was ook openbare grond waarop hierdie boere hulle vee kon laat wei. Sommige inwoners het geen grond van hulle eie gehad nie en was op openbare grond vir sowel woondoeleindes as weiding aangewese. Toe hierdie onontwikkelde grond vir die MWC onteien is, het diegene wat grond besit het in ruil daarvoor geld (bv vir hulle huise) en ontwikkelde grond (dus met toegangspaaie, asook water- en elektrisiteitstoevoer) aangrensend aan die MWC ontvang, Hierdie hervestigingsgrond was egter net ‘n kwart van die grootte van hulle vorige grond. Hulle plasies is dus in baie gevalle tot huiserwe verklein. Hulle kon voortaan tweederdes minder vee aanhou. Voorheen het hulle veral waterbuffels (vir melk en as trekdiere), koeie, bokke (“the poor man’s cow” – 1982) en skape aangehou. Naas bokke is daar nou noodgedwonge oorgeskakel na hoenders en konyne (2500). Vir die verbeterings op hulle vorige grond, bv huise, het hulle minder as die vervangingswaarde ontvang (2493). Diegene wat nie grond gehad het nie, dus op openbare grond gewoon en met vee geboer het, het uiteraard niks in ruil ontvang nie en is dus van sowel hulle woonplek as lewensmiddele ontneem. Sommige van hulle het hierna in tente gewoon (2514).

Toe die moontlikheid van die MWC-ontwikkeling ‘n jaar voor die tyd rugbaar begin word het, het dit in hierdie gebied tot grootskaalse spekulasie in grond/vaste eiendom aanleiding gegee. Baie van die inwoners is ongeletterd en het beperkte insig. Hulle ervaar grond as ‘n natuurgegewe wat gebruikswaarde het; dus nie as ‘n kommoditeit wat geldwaarde het en verhandel kan word nie. “Farmers value land in multiple ways – as home, patrimony, security, and as a source of autonomy, status, identity, and community – that are not easily or necessarily translatable into price” (1507). Spekulante het baie van hierdie grond spotgoedkoop bekom. Weens gebrek aan lewensmiddele en onkunde het baie van die wat eienaars van ontwikkelde grond geword het, dit ook spoedig aan spekulante verkoop; dus voordat die grond met verloop van tyd dramaties in waarde gestyg het. Groot eiendomsontwikkeling het buite die MWC ontstaan, wat die aanvraag en waarde vir hierdie ontwikkelde grond skerp (selfs tienvoudig binne ‘n dekade – 4515) laat styg het.

Die verskuiwing van die ligging van beplande ontwikkelingskemas en (hoof)paaie kan groot veranderings in grondwaarde meebring. “Allegations of manipulating project boundaries are legion … Land dispossession for large capital projects generates land speculation on surrounding farmland, and the buyers of this farmland must go through government agencies to have it converted from agricultural to commercial or residential status, and to obtain various building permits. This may be the single largest source of illicit revenue for urban development authority officials and politicians who appoint them. Many people believe it provides the bulk of the campaign finances for Indian elections. And this is only the higher level corruption: village, sub-district, and district land record officials routinely demand bribes from those wishing to register land transactions or resolve problematic titles” (1629).

Levien het groot empatie met die armes. Ek dink ook dat daar hy hom simpatie met sommige aspekte van marxisme/kommunisme is, of dan ten minste met sosialisme. Hy steun bv sommige sienings van die marxistiese David Harvey (gebore in 1935), wat op sy beurt deur Gramsci beïnvloed is. “Privatization and commodification of public assets have been among the most criticized and disputed aspects of leoliberalism … [ie] the process of transfering property from public ownership to private ownership … The neoliberal modernity is thus, according to Harvey, a modernity in which dispossession plays a large role, and where the capital class is gaining power at the expense of the labour class” (“Accumulation by dispossession” – Wikipedia). Om openbare besit te privatiseer is die teenoorgestelde van wat marxiste verlang. Dit verduidelik deels waarom die ANC-regime so ongeneë is om mislukte semi-staatsondernemings, soos Eskom en die SA Lugdiens, te privatiseer. Levien haal ook Rosa Luxemburg (1871-1919) en Karl Polanyi (1886-1964) aan waarvolgens “dispossession was systematically connected to capitalist expansion by way of its demand for land, not labor” (719).

Polanyi se siening van grond is hier ter sake. “Polanyi argued that land commodification was central to laissez faire capitalism and also generative of political struggle. Since land is a ‘fictitious commodity’ – it is not produced for sale on the market but is ‘an element of nature inextricably intertwined with man’s institutions’ [eg agriculture] – its commodification generates social dislocations that prompt ‘counter-movements’ for social protection” (719), soos die groot weerstand teen grondonteiening wat deesdae in Indië veral onder boere bestaan. Polanyi se standpunt vind aansluiting by dié van Karl Marx (1818-1883), wat daarop gewys het dat grond as ‘n kommoditeit/handelsartikel in ‘n belangrike opsig verskil van ander kommoditeite omdat daar by grond nie “the mediation of the production process” is nie (1104). Grond is ‘n gegewe deel van die natuur. Dit is nie deur mense gemaak nie. Mense kan wel verbeterings op grond aanbring, bv barre aarde in (produktiewe) plase omskep, soos Afrikaners oor eeue in uitnemende mate gedoen het.

Die tradisionele kastestelsel bestaan steeds in ‘n groot mate in Indië. “The village remained organized into caste-segregated neighborhoods, caste endogamy prevailed, and inter-caste dining was limited. Upper castes would not drink from the same vessel as lower castes” (2053). “Untouchability still operated with particular force against the village sweepers … who could not go into temples … and whose compensation of leftover rotis [bread] was dropped into their hands from above to prevent ‘pollution’ … This routinized discrimination and segregation did not … disappear in a tide of modernization once the SEZ arrived” (2060). Die Indiese regering het hom klaarblyklik aan die opperste skynheiligheid skuldig gemaak toe hy jaarliks by die Verenigde Nasies klagtes oor apartheid, spesifiek die behandeling van Indiërs in Suid-Afrika, aanhangig gemaak het. Sedert 1994 word rassediskriminasie in Suid-Afrika voortgesit, maar die Indiese regering maak daarteen geen beswaar nie. Een van die besware teen grondonteiening in Rajpura is dat “the random assignment of compensation plots by lottery threatened to undermine caste-based residential segregation (although the majority of lower castes had already sold their plots and thus would not be living there)” (4508). Dit toon aan dat kultuurgebaseerde diskriminasie steeds ‘n belangrike rol in hedendaagse Indië speel.

Levien het bevind dat lede van die hoër kaste in baie gevalle uitermate, veral finansieel, by die onteiening gebaat het, bv as spekulante, terwyl lede van die laer kaste dikwels in groter armoede en ellende gedompel is. Hy noem dit “differentiation by speculation” (2641). Dit het nogeens aan die elite die geleentheid gebied om te “eet” (4594). Minder diere as voorheen kon deur die armes op die kleiner grondoppervlakte aangehou word. Hulle kon voorheen op die klein plasies beswaarlik ‘n bestaan maak. Op die kleiner woonerwe het hulle meer as ooit behoefte aan ander lonende werk, wat in die meeste gevalle nie gerealiseer het nie. Daar is dus by hulle die “desire to find off-farm jobs” maar terselfdertyd sou hulle graag hulle plasies wou behou het (4020). Neoliberalisme, bv SEZ’s, het nie “broad-based economic transformation” tot gevolg nie (3936, 3976). Geen wonder dat die MWC later ook tot openbare proteste aanleiding gegee het nie (4543).

Die MWC en die omliggende eiendomsontwikkeling het die aanvraag vir bv gegradueerdes laat styg terwyl daar baie minder aanvraag as voorheen vir ongeskoolde arbeid is. Vir hierdie hande-arbeiders was dit grootliks “jobless growth” (1326). “A small minority received low-paying and insecure work as gardeners, security guards, janitors and drivers … For almost no families did these jobs make up for lost argricultural assests” (1025). ‘n Klein aantal het “sanitation jobs inside the SEZ” gekry (3569). Hulle is nie deel van die formele personeel (3609), dus in kernberoepe (3617), in die MWC nie, maar “subcontracted casual wage laborers” (3625). Van die professionele personeel word ‘n graad en kennis van veral rekenaars, rekeningkunde en Engels verwag. Die voertuigbestuurders is glad nie seker van langtermyn werkgeleenthede nie. Hulle moet hulle eie voertuie gebruik sodat professionele werkers na en van die MWC kan pendel. Wanneer behuising in die MWC verskaf word, sal baie voertuigbestuurders hulle werk kwyt wees. Die sekuriteitswagte het ook nie werksekerheid nie. Een instansie het besluit “to replace the village security guards with non-local retired soldiers” (4894). Die boubedrywighede in en rondom die MWC maak, deur bemiddeling van werkverskaffingsburo’s, by voorkeur van werkers van elders gebruik omdat op hierdie manier meer bestendige of betroubare werkers verkry word. Die resultaat is groot werkloosheid in die omgewing van die MWC.

Hierdie onteiening is “coercive redistribution” (424) of “coercive state-orchestrated dispossession” (461) van sowel grond as welstand, omdat bv die hoër kaste, die reeds welvarendes, eerder as die armes, die laer kaste, daarby baat vind. Grondonteiening in Indië het ontaard in “ongoing plunder of subaltern populations” (548). In navolging van David Harvey verwys Levien hierna as “a particularly predatory neoliberal phase of capitalism” (706). Die owerheid gee bv nie genoeg aandag aan onteiendes se “resettlement and rehabilitation” (474) nie. Dit kan insluit (of behoort in te sluit): “promises of employment, replacement land, [and/]or improved infrastructure and services (electricity, water, roads, schools, clinics, etc)” (827). Sulke beloftes moet gestand gedoen word. Welsyndienste is ook heeltemal onvoldoende om daadwerklik ‘n verskil te maak.

Maar waarom die dwang? “Liberal economists believe that government coercion is necessary to make land find its ‘highest and best use'” (607). Die staat gebruik drie maniere om onteiening te bewerkstellig: “coercion, legitimization, and … material compensation” (810). Dit is net die regering wat die mag het om die klein lappies grond met talle verskillende eienaars deur onteiening in besit te neem en dan hierdie groot areas na private instansies vir meer ekonomiese benutting oor te dra. “Landholdings in India are among the smallest in the world and are only shrinking with the relentless march of generational subdivision. Of the 101 million operational holdings in rural India in 2003, 70% were less than one hectare. In Rajpura alone, the land acquired for the Mahindra World City was previously divided into 2 950 parcels owned by 391 different families” (1515). Rajpura is net een van die nege dorpe wat ten gunste van die MWC onteien is.

“Any purpose representing a ‘higher value’ than agriculture warrants dispossession” (613). Dit word “accumulation by dispossession” genoem (706). Dus, die staat en private instansies (“the robbers”) lê beslag op besittings (“the loot”) wat onder dwang van landbouers ontneem is (766). “The income from this land brokering constitutes a significant and growing source of government revenue” (1615). “The story of Rajpura’s transformation, I suggest, is one of dispossession without development” (451) – as ‘n mens daarna uit die oogpunt van die landbouers kyk. Onteiening het, in die woorde van Marx, ‘n “surplus population” opgelewer, dus “labor power in excess of capitalism’s requirements” (3459). In Indië is daar “an already massive oversupply of labor” (3892). Dit geld vir alle vlakke, van hande-arbeiders tot gegradueerdes.

“Industrialization is far less labor-absorbing today than during Europe’s industrial revolution” (3899). Dink aan die afmetings wat meganisering en outomatisering, bv robotisering, deesdae aanneem. Dit is “‘jobless growth’, which is especially non-labor-intensive” (3907). Private ontwikkeling van onteiende grond kan omtrent enigiets insluit: “hotels, motels, golf courses, gyms, sport complexes, health centres, zoo/botanical gardens, skating rinks, educational institutions … housing colonies (1668) … amusement parks for ‘water related games’, artificial sea waves, fast food” (1675). Dit is te betwyfel of baie van die werkloses/armes enigsins by die beskikbaarstelling van sulke geriewe baat.

“When I arrived in 2009 … the MWC was up and running [since 2008], with campuses for Infosys and Deutsche Bank already operational” (127). “MWC’s marketing materials described it as an ‘integrated industrial city’ where one could ‘work, live, learn and play'” (2252). Die area wat reeds ontwikkel is, is afgeskei met ‘n 2,5 meter hoë muur en omskep in “privileged elite enclaves only tenuously linked to their surroundings” (451). Landbou is deur veral die dienste- en kennis-ekonomie vervang, bv “information technology (IT) and IT-enabled services (ITES)” (906). Sedert die 1990’s het Indië “a popular offshoring destination for ‘back-office’ services” geword want arbeidskoste “were typically 70% cheaper than in Western countries” (1406). “In addition to campuses for IT and Business Process Outsourcing (BPO) firms and four other zones for export-oriented industries, the MWC would feature a ‘Lifestyle Zone’ with elite residential colonies, private schools, hospitals, parks, and shopping malls. As landlord of this private city, Mahindra would resell plots of land to private companies and build high-end residential and commercial real estate” (1076).

Dit gaan veral om die “so-called ‘FIRE’ industries – finance, insurance, and real estate” (1395). “The BPO sector grew rapidly in the 1990s and even faster in the 2000s, as outsourcing became standard business practice for Western corporations” (1406). “Credit expansion, combined with the booming demand for commercial office space by India’s IT industry and pent-up demand for housing by a burgeoning middle class (itself augmented by the IT industry), precipitated a real estate boom by die mid-2000s. Between 2001 and 2011, housing finance expanded by a factor of eight, and real estate values increased by at least a factor of five (2.5 times the rate of inflation)” (1453). “Crucially, the SEZ Act [2005] only required that 35% of the land acquired for SEZs be used for the manufacturing of goods or the rendering of services, giving developers freedom with the rest – after protests against them quickly emerged, the ‘processing area’ was increased to 50%. Since the highest-value land use is housing, most developers saw SEZs as an opportunity to built satellite cities on cheap land at the urban periphery during the unprecedented real estate boom of the mid-2000s” (1484).

Daar is ‘n sone van 700 akker vir IT/ITES en “a 500 acre Domestic Tariff Area” vir maatskappye wat nie goedere uitvoer nie (2252). Van die uitvoer van vervaardigde goedere het daar blykbaar min tereg gekom. Die “Lifestyle Zone” beslaan 1 000 akker (2259). Oor die styging in die waarde van die grond wat onteien is, skryf Levien: “The rate of accumulation by dispossession was roughly 250% on the industrial land and would likely be more than 1 745% in the ‘Lifestyle Zone'” (2281). Die beoogde ontwikkelings in die MWC het egter nie so vinnig plaasgevind as wat aanvanklik in die vooruitsig gestel is nie (5609). Die IT/ITES-sone was die enigste deel wat tydens Levien se aanvanklike veldwerk operasioneel was, danksy Infosys (190 akker, 600 personeellede) en Deutsche Bank (500 personeellede). “While other large IT companies had bought land in the MWC, the 2008 financial crisis prompted them to delay construction” (2334). Teen 2012 was daar ook ‘n enkele tekstielfabriek en ‘n ingenieursonderneming. In 2014 het ‘n fabriek vir grondverskuiwingstoerusting bygekom. Ander banke het reeds grond gekoop maar dit nog nie ontwikkel nie (2319). Slegs sowat ‘n derde van die totale MWC-area is teen 2017 benut. Met die “Lifestyle”-ontwikkeling is nog nie begin nie (5616). Die onontwikkelde MWC-area is nie met ‘n muur nie maar met “temporary barbed wire fencing” afgesper. “In several places, grazers had cut open fencing and pushed over supports, allowing livestock to freely graze inside” (4923).

Levien het sy navorsing nie uitsluitlik tot die staat Rajasthan en veral die dorp Rajpura beperk nie. “I interviewed government officials involved in land acquisition in six other states, visited a half dozen SEZs across India, and interviewed both their developers and dispossessed farmers where possible” (956). “I conducted 116 formal interviews, not counting more numerous informal ethnographic conversations” (961). Daar kan seker vertroue gestel word in die feite wat Levien aanbied, sonder om noodwendig (al) sy vertolkings te aanvaar.

Suid-Afrika

Sedert 1994 sit ons met swart meerderheidsregering in Suid-Afrika. Die blanke kiesers het nooit hiertoe ingestem nie. Die plaaslike blankes is deur ‘n groepie blanke Afrikaanssprekendes uit hulle toekoms verneuk. My standpunt is dus dat die ANC-regime ‘n onwettige regering is. Bloot op grond hiervan is dit eintlik al noodsaaklik dat wat hierdie regime ook al doen, dit deur die blankes teengestaan behoort te word.

‘n Ander uitgangspunt van my, wat net so geldig is as dié in die vorige paragraaf, is dat die ANC-regime deurtrek van misdadigheid is; aanvanklik veral terrorisme en sedertdien veral korrupsie. Ek dink dit is ‘n onomstootlike feit dat die ANC-regime by verre die immoreelste en misdadigste regering ooit in die Suid-Afrikaanse geskiedenis is. Dit is die soort regering wat so laag moontlik kan daal terwyl daar voorgegee word dat hy hom op die moreel hoë grond bevind. Dít is net so vals soos die ANC se telkens herhaalde vermetele aanspraak vóór die 1994-verkiesing dat hy “ready to govern” was. Ná verloop van ‘n kwarteeu van wanbestuur is dit duidelik dat die ANC gewoon nie die vermoë het (of ooit sal hê) om ‘n eens gesofistikeerde Westerse land doeltreffend te bestuur en administreer nie. ‘n Terreurbeweging kan kwalik in ‘n suksesvolle regering getransformeer word. Die vermoë om ‘n AK47-geweer regom vas te hou en met bomme dood en verwoesting te saai, verskil radikaal van wat nodig is om ‘n land doeltreffend te regeer en voorspoedig te maak.

Onteiening in die openbare belang is iets waartoe seker alle regerings soms verplig is. Maar dit is iets wat met die grootste moontlike omsigtigheid gedoen behoort te word omdat dit ‘n radikale aantasting van die regte, bv eiendomsreg, van die betrokke individue is. Ek onthou hoe gegrief sommige blanke inwoners van Oakdale, Bellville, in die vorige eeu was toe hulle wonings met die oog op nuwe paaie onteien is. Die Nasionale Party het tydens die uitvoering van sy apartheidsbeleid eintlik groot simpatie met individue (blank en nieblank) getoon wat vanweë woongebiedskeiding elders heen moes verhuis. Aan die betrokke eienaars is lank voor die tyd skriftelik kennis gegee en volle vergoeding is ingevolge markwaarde, bv soos bepaal tydens ‘n veiling, betaal. Aan huurders van onteiende wonings is alternatiewe en dikwels beter huisvesting verskaf. Dit is wat gebeur het toe die krotbuurt en misdaadnes Distrik Ses onteien is. Dit het in hierdie geval nie net om aparte woongebiede gegaan nie, maar ook sodat snelweë gebou kon word. Maar al wat ‘n mens deesdae tot vervelens toe moet aanhoor, is dat stootskrapers op ‘n dag onaangekondig en heeltemal onverwags opgedaag het om die hele Distrik Ses plat te stoot en dat die inwoners op die “windverwaaide Kaapse vlakte neergesmyt” is.

Onteiening ís ‘n radikale ingryping in die lewens van die betrokke mense. Maar dit kan versag word deur daarvoor te (probeer) vergoed, bv met geld, alternatiewe verblyfplek, ander werksgeleenthede, ens. Wat feitlik ongehoord en onverskoonbaar is, is onteiening sonder vergoeding. Dit neem nie die monitêre waarde van bv ‘n plaas in ag nie en natuurlik ook nie die nie-monitêre waardes (soos hier bo genoem) van eiendom wat bv geslagte lank aan ‘n familie ‘n tuiste gebied het en hulle lewensbron was nie. Onteiening sonder vergoeding is die radikaalste vorm wat onteiening kan aanneem. Dit is ook iets wat net deur die allermisdaadigste en -immoreelste regerings, soos die ANC-regrime, verkondig en onderneem sal word. Die uitgangspunt van die ANC was seker nog nooit die bevordering van die openbare belang, in die sin van (teoreties) alle inwoners se belang, nie. Vir die ANC gaan dit in die eerste plek om eiebelang, dus dié van sy politici en ampsdraers, en daarna om die belang van sy ondersteuners, dus die swart kiesers.

Anders as in demokratiese Indië is daar in “demokratiese” Suid-Afrika vir die ANC-regime geen rede om lugtig te wees vir ‘n openlik anti-boer-gesindheid nie. Sedert die 1990/94-verraad is blanke kiesers ‘n onbeduidende politieke faktor. Die ANC is met oorgawe anti-blank en veral anti-Boer gesind. Dit verduidelik sy jongste radikale beleid, naamlik om blankes se plase sonder vergoeding te onteien. As hy hiermee slaag, sal die eiendom van ander blankes waarskynlik in sy visier kom. Die uitgesproke einddoel van die ANC-regime is immers om al die inwoners in alle opsigte gelyk te maak; dus die (blanke) rykes te verarm totdat hulle so arm soos die armste van die armes sal wees.

Ek het nie naasteby alles gelees wat daar plaaslik oor onteiening sonder vergoeding geskryf is nie. Maar daar is ‘n belangrike faktor in die plaaslike onteieningsdebat wat skynbaar nog glad nie aandag geniet het nie. Wat beteken “in die openbare belang” in die konteks van die nuwe Suid-Afrika? Ingevolge die ANC se gesindheid beteken dit enigiets wat in die belang van die swart meerderheid is. Die blankes is met hulle Europese beskawing, kundigheid, toewyding, ens, die gom wat hierdie disfunksionele Afrika-staat aanmekaar hou, maar hulle belange word van die ANC se “in die openbare belang” uitgesluit. Die swartes is 80+% van die bevolking en hulle geledere word deurlopend met hoë geboortesyfers en (onwettige) inkommers aangevul. Hierdie opset bring mee dat die belange van nie-swartes (bruines, Asiate en veral blankes) nie net kwantitatief al hoe meer ignoreerbaar word nie, maar ook dat hulle doelbewus al hoe meer benadeel kan word. Die ANC het sy mes toenemend in vir die Asiate omdat hulle, danksy bv hulle handelsvermoë en ander kundigheid, daarin slaag om meer welvarend as die swartes te wees. Die punt is: Onteiening, selfs sonder vergoeding (dus diefstal), van wat ook al in blanke besit is, kan in ons situasie deur die ANC as “in die openbare belang” voorgestel word. In hierdie opsig kan die swart meerderheid onder die leiding van bv die ANC sonder demper voortgaan totdat daar niks in blanke besit oor is wat steelbaar is nie. Hierdie steelsug kan ook ten koste van die ander ras- en etniese minderheidsgroepe uitgeleef word.

‘n Ander faktor wat plaaslik skynbaar nog geen aandag ontvang het nie, is die nasorg, bv hervestiging en rehabilitasie, van die blankes wat van hulle eiendom ontneem is. Daar word blykbaar sonder meer veronderstel dat daar geen nasorg sal wees nie. Die ANC se standpunt is skynbaar: “Ons gaan na hartelus van die blankes steel en hulle sal maar moet sien hoe kom klaar.” Net soos hy die fundamentele misdadigheid van sy terrorisme (waaronder swartes meer as blankes gely het) ontken, sal die ANC die misdadigheid van sy onteieningsbeleid ontken deur dit as “regstellende geregtigheid” te propageer.

Daar is groot verskille tussen onteiening in Indië en die nuwe Suid-Afrika. (1) In Indië word onteiening kapitalisties bedryf. In Suid-Afrika is die motivering marxisties/kommunisties, dus om alles uiteindelik staatsbesit te maak. (2) In Indië geld vergoeding as ‘n vanselfsprekende teenprestasie, al is dit dikwels onvoldoende. In Suid-Afrika is daar blykbaar geen voorneme by die ANC-regime om hom te steur aan die lot van blankes wat bv hulle plase sonder enige vergoeding verloor het nie. (3) In Indië word landbougrond ingevolge die ekonomiese beleid van die neoliberalistiese regering onteien. In Suid-Afrika gaan dit om rasgebaseerde politieke wraak. (4) In Indië is daar pogings om nasorg aan die slagoffers van onteiening te verskaf. In Suid-Afrika is daar geen sprake hiervan nie.

In Indië het onteiening aanvanklik sonder noemenswaardige teenstand geskied. Met verloop van tyd het die boere hulle al hoe meer verset en daarin geslaag om projekte te vertraag of selfs te laat opskort en hulle het ook beter vergoeding beding. In Suid-Afrika is daar nog geen daadwerklike verset nie. Die indruk wat Agri SA wek, is dat hy eerder met die ANC-regime wil saamwerk as om daardie fundamentele boosheid met mag en mening teen te staan. Die Transvaalse Landbou-unie wek darem die indruk dat hy nie sonder meer onteiening sonder vergoeding sal toelaat nie. Sterker verset op talle maniere is noodsaaklik. Sonder daadwerklike verset sal die ANC-regime hom al hoe meer vry voel om die blankes rot en kaal te besteel. Toe ek jare gelede in ‘n swart tuisland gewoon en gewerk het, het ek gou agtergekom dat die strategie van die swartes is om bietjie vir bietjie te steel, sodat ‘n mens dit nie so gou en maklik agterkom nie. Ek verwag dus dat die ANC-regime aanvanklik hier en daar plase sal onteien; dus plase wat ver van mekaar geleë is, sodat sterk verset onder die Boere in ‘n streek nie so maklik opbou nie. ANC-politici en -ampsdraers sal aanvanklik seker ook lugtig wees om sulke plase sonder meer vir hulleself toe te eien.

Wat noodsaaklik is, is ‘n verenigde front van blankes, veral Afrikaners, teen die bose ANC. Een van die swakhede in die Indiese opset is boere “divided among themselves” (4466). Die resultaat in Rajpura is “a village full of grievances but largely devoid of solidarity” (5019). Net in die gebiede waar die boere saamgestaan het, is sukses behaal. Dit hou ‘n belangrike les vir Suid-Afrikaanse blankes in.

‘n Ander belangrike les wat uit die Indiese voorbeeld geleer kan word, is dat so vroeg moontlik en so sterk moontlik teen onteiening beswaar gemaak moet word. Die dag van saligheid is nou. Uitstel van optrede sal wrange gevolge soortgelyk aan die mandaatlose 1990/94-magsoorgawe hê. Toe was daar geen daadwerklike verset nie. Verset moes ‘n aanvang geneem het toe die blankes nog in beheer van die weermag en polisiediens was. Met verloop van tyd het dit al hoe meer onmoontlik geword om die onverkwiklike situasie te beredder. Die mate van verset wat daar teen die MWC in Rajpura was (4543), het te laat gekom. “Once the land is gone, its former occupiers have far less leverage to make demands on the state or on the land’s new owner” (4335). Soos ‘n Indiese waarnemer dit gestel het: “Everyone has become wise only after they have been ruined” (4529). In Suid-Afrika is dit noodsaaklik dat die blanke boere onder leiding van hulle landbou-instansies saamstaan. Maar hulle het ook die daadwerklike ondersteuning van politieke partye, soos die Vryheidsfront Plus, nodig. “Without political organization to defend them, such reoccupations are an adaptation to defeat” (4941). Wat onteiening betref is die dag van saligheid nou/vandag. Die roemlose 1994-ramp hoef nie in die 2020’s herhaal te word nie.

In Indië is onteiening aanvanklik (grootliks) in die openbare of nasionale belang onderneem. Met verloop van tyd het dit radikaal verander en het dit onteiening primêr in die belang van private instansies, asook die staat, geword. Toe private instansies as die bevoordeeldes van onteiening hulle intrede gemaak het, het korrupsie eksponensieel toegeneem. Ons weet hoe korrup die ANC-regime is as hulle bv met private instansies, soos wapenhandelaars of tenderaars van watter aard ook al, te make het. Hoewel baie Indiërs lugtig vir die ANC is, is daar ook diegene, bv die Guptas, wat tot wedersydse voordeel hartlik met hierdie kamerade saamgewerk het.

As die plase van blankes onteien en met of sonder transportakte na swart beheer oorgedra word, is daar beperkte korrupsie-moontlikhede, hoewel toe-eiening deur ANC-kamerade moontlik is. As private instansies toegelaat word om by onteiening sonder vergoeding baat te vind, sal daar vir ANC-kornuite baie meer korrupsie-potensiaal wees. Dit is dus heeltemal moontlik dat onteiening plaaslik op ‘n manier soortgelyk aan in Indië sal ontaard. Plaaslik is daar heelwat Indiërs wat in die dampkring van die ANC beweeg en die aandag kan vestig op die korrupsie-moontlikhede wat die Indiese voorbeeld inhou.

Die ANC se kommunistiese ingesteldheid sal nie ‘n hindernis wees nie. Die kamerade het die afgelope kwarteeu getoon dat hulle lippediens aan kommunisme kan bewys terwyl hulle hulleself soveel moontlik verryk. In geen era van die Suid-Afrikaanse geskiedenis het daar so baie mense (grootliks merieteloos) so vinnig en buitensporig ryk geword nie. Die resultaat van die ANC se onteieningsbeleid sal ‘n selfs donkerder finansiële nag as die huidige vir Suid-Afrika wees. Blankes loop die wesenlike gevaar dat enigiets wat hulle besit deur die ANC-regime onteien en ná betaling van korrupte tussengangerskommissie aan ander individue of instansies vervreem kan word.

Die ANC-regime en goeie regering is so ver soos die Ooste en Weste van mekaar verwyder. Onteiening – en daarby sonder vergoeding – van hulle private eiendom deur die ANC-regime sal die wese van die plaaslike blankes se individualiteit asook dié van hulle instansies aantas. “Private property serves as the guarantee for the autonomy of individuals, as well as for all organised spheres of civil society … Socialist movements seize property … thus confiscating the citizenry’s material means. In that way they seek to ensure that people are stripped of the material prerequisite for a sense of independence and that there are no organisations of civil society to act as a rampant against overt governmental power … The protection of property … lies at the very core of the constitutional idea. It provides the oxygen for free, active and politically participating citizens, and forms the basis for the autonomous institutions of civil society which secures freedom by acting as check and balance against bad government” (Koos Malan, There is no supreme constitution, Stellenbosch: Sun Press, 2019, p 282-283).

Eiendom maak van die blankes/Afrikaners iets waarmee rekening gehou moet word. Deur eiebelang eerste te stel en daarna die belang van swart kiesers, verkies die ANC dat die blankes/Afrikaners nie iets moet wees nie; dat hulle liefs niks moet hê op grond waarvan hulle iets (begeerliks) kan wees nie. Om dit te bereik, wil die ANC-regime die Grondwet verander sodat (blanke) eiendom sonder vergoeding onteien kan word. Soos gestel in die eerste paragraaf hier bo, is die hoofmotivering skynbaar rassistiese wraak. Maar wette, soos die Grondwet, en die regspleging is veronderstel om geregtigheid (“justice”), bv “goodness and fairness”, te bevorder. “Unjust law is no law at all” (Malan 9). Die blankes moet nie toelaat dat die beoogde hersiening van die Grondwet hulle afskrik nie. Ná die verlies van politieke mag, insluitende minderheidsregte, kan ons as blankes/Afrikaners eintlik vanselfsprekend nie ook ons eiendom verloor nie. ‘n Streep sal in die sand getrek moet word.

Besluit om voort te gaan met grondonteiening sonder vergoeding is kortsigtig – TLU SA

Die besluit van die ANC-regering om voort te gaan om wetgewing rondom artikel 25 van die Grondwet – wat handel oor onteiening sonder vergoeding – te verander, is kortsigtig.

‘n Mosie oor die ad hoc-komitee wat die wysigings aan die wetgewing moet hersien en implementeer, is vandag deur die Nasionale Vergadering goedgekeur. Die komitee sal voortgaan waar die vyfde parlement in Desember 2018 opgehou het, en moet teen einde Maart 2020 terugvoer aan die Nasionale Vergadering gee.

“Onteiening sonder vergoeding sal nie enige goeie resultate meebring nie,” sê mnr. Louis Meintjes, die President van TLU SA. “Navorsing toon dat die meeste aansoekers nie die kennis of vermoë het om grond wat nou winsgewend tot die landelike en nasionale ekonomie bydra, volhoubaar te bestuur nie en in elk geval eerder verkies om finansieel vergoed te word as om met die grond opgesaal te word.

“Die verlede het ook reeds gewys dat die meeste grond wat voorheen onteien is nou nutteloos lê omdat die regering die nuwe eienaars nie voldoende bygestaan het om dit suksesvol te bestuur nie.”

TLU SA staan by die mening dat dit uiters onverantwoordelik is om met hierdie wysigings voort te gaan. Dit het nie net ‘n direkte invloed op boere, hulle werkers en die platteland nie, maar ook op die vertroue wat buitelandse beleggers in die land het.

“Wanneer ‘n belegger se privaat besitreg in gedrang is, sal dit vanselfsprekend nie wys wees om dan jou bates daar te belê nie,” sê mnr. Meintjes.

“Dié tipe besluite het ook ‘n invloed op die veiligheid van boere met ondersteuners van Andile Mngxitama van die BLF en soortgelyke denkers wat opgesweep word deur die proses en dan die reg in eie hande neem.

“President Ramaphosa het net verlede week gesê dat hy plaasmoorde veroordeel, maar vandag maak sy regering besluite wat dit heeltemal weerspreek.”

Video: Boere reageer op Nederlandse mosie teen grondonteiening

By ‘n onlangse landbouberaad van TLU SA waar daar indringend gepraat is oor die krisis wat Suid-Afrikaanse landbou in die gesig staar, het dr. Dan Roodt met mnr. Louis Meintjes, president van dié organisasie gesels. In die tweede deel van die onderhoud, verduidelik mnr. Hannes de Villiers watter ooreenkomste daar tussen Suid-Afrika en Israel bestaan, veral wat landbouveiligheid betref.

Dan Roodt: Sondagaktueel 2

In hierdie tweede aflewering van hul weeklikse potgooi oor aktuele sake hier en in die buiteland, gesels Dan en Karin Roodt oor die mosie van die Nederlandse parlement waarin teenkanting teen grondonteiening sonder vergoeding in Suid-Afrika uitgespreek word. Korrupsie in ons land vier steeds hoogty, wat ook in duur motors neerslag vind. In Duitsland is Turkse verkragters in die Duitse hoofstroommedia as “Duitsers” bestempel. En in sowel Nederland as Duitsland word probleme met manlike Moslems by openbare swembaddens ondervind.

Oos-Kaapse boere sal eerder veg as plase afstaan

Boere in die Oos-Kaap is dit eens dat geen plase deur die regering se self-gewettigde diefstal sal plaasvind nie en berei hulle voor om met alles tot hulle beskikking hulle wetlike eiendom te beskerm.

Johan Steyn, TLU-SA Oos-Kaap-voorsitter, het dié stelling gemaak na afloop van ’n e-konferensie vir TLU-SA Oos-Kaap-lede dié naweek.

“Die TLU-SA se doelwit is om landbouers volhoubaar en ekonomies winsgewend tot voordeel van almal in Suid-Afrika, op hulle plase te hou,” het Steyn gesê. “Deur die bekendstelling van ’n lys waarop 195 plase vir gewettigde diefstal deur die ANC, laat die regering boere geen ander uitweg nie as om hulle wettige eiendom te beskerm.”

Steyn sê dat boere nie gaan toelaat dat hulle deur Kommunistiese werkswyse van hulle plase verwyder sal word nie. Hy wys daarop dat die aannames waarop die regering se besluit berus, uit leuens en verdraaiings bestaan.

“Geen grond is deur blanke boere gesteel nie. Dit is ons eiendom waarvoor betaal is en waarop rente, belasting, hereregte en oordragkostes betaal is. Landbouers behoort as gevolg van hulle bydrae tot almal se welstand in dié land, as nasionale bate geag te word. In werklikheid beeld die regering ons as die vyand uit. Ons beskou die regering se doelwit om ons eiendom – van enige aard ook al – te steel, as ’n oorlogsverklaring teen ons en sal ons daarvolgens optree.”

Hy het voortgegaan om te sê dat boere slegs toegelaat wil word om dít te doen waarvoor hulle geroepe is, om bekostigbare voedsel vir elke inwoner van Suid-Afrika te verskaf. Steyn het uitgewys dat boere hulle uitstekend van hul taak kwyt en boonop aansienlike buitelandse valuta vir die land verdien.

“Die ANC het telkemale bewys dat hulle geensins in feite, redelikheid, gesprekvoering en ekonomiese werklikhede belangstel nie. Hulle gaan voort om die belange van blankes in die algemeen en boere spesifiek – almal burgers van dié land – te verontagsaam en vyandig teen ons op te tree. Ons bid vir vrede en voorspoed vir ons land maar ons sal met alles tot ons beskikking ons regmatige eiendom beskerm. Die ANC druk dit op ons af.”

Steyn het ’n versoek aan die regering gerig om “tot hulle sinne te kom en ’n tragedie van onmeetbare omvang te verhoed”.

Dan Roodt: Vanuit Warskou, Brussel en Berlyn: ‘n plan teen grondonteiening

‘n Week gelede het ek by Jan Smutslughawe geland, terug van ‘n warrelwindtoer deur Europa waartydens ons ‘n groot aantal Afrikanervriende ontmoet het en vele meer gemaak het. Let wel: Ek sê nie OR Tambolughawe nie, omdat ek hom nie as marxistiese terroris wil vereer of erken nie. (Meer oor Jan Smuts en Pole later, want soos William Faulkner gesê het: “Die verlede is nooit dood nie. Dis nie eens verby nie.”)

Waar sal ek begin om die vele opwindende vergaderings, konferensies en ontmoetings te beskryf? Ter inleiding kan die leser dalk die YouTube-video kyk wat ons sommer op ‘n selfoon by die Brandburghek in Berlyn op Vrydag 8 Junie opgeneem en dadelik aanlyn gepubliseer het:

Indien ek op dié video moeg lyk, is dit omdat die reis teen dié tyd al sy tol begin eis het: ons het byna 4000 km per motor afgelê, hoofsaaklik op snelweë tussen Lublin in Pole en Brussel, met die grand finale in die Duitse hoofstad.

Dít alles het met ‘n twiet begin! Enkele maande gelede het ek op Engels getwiet dat ons die Pole destyds ‘n toevlug gebied het toe hulle van kommunisme wou vlug, en dat hulle ons tans dalk die guns kan terugbetaal:

In the 1960s Afrikaner South Africa accepted 1000s of Poles and Czechs fleeing communism. Now we suffer under communism; perhaps the Poles and Czechs will help us in our need too? pic.twitter.com/WxeLaFjfAX

— Dan Roodt (@danroodt) March 15, 2018

Twitter is ‘n vreemde medium: ‘n mens druk ‘n gedagte of idee of feit in 140 karakters (tans darem bietjie meer) uit, maar gewoonlik val dit op dowe ore, of só lyk dit altans. Groot was my verbasing dus toe ek feitlik onmiddellik reaksie vanaf individuele Pole verkry! En só, bietjie vir bietjie, het die 140 karakters op Twitter tot ‘n grootse reis na Lublin en Warskou ontwikkel, wat my ook na Brussel, die hoofstad van die EU en Berlyn, die hoofstad van die belangrikste EU-land geneem het.

My twiet is intussen 327 kere hertwiet en 636 mense het daarvan gehou. In Maartmaand was dit my toptwiet wat die meeste mense bereik het. Dit is 87 000 kere gelees.

Dit voel egter asof ek ‘n miljoen karakters nodig het om die gevolge van my eerste 140 te beskryf. Daarom moet ek miskien met die belangrikste elemente begin: die bereiking van PRAAG se doelwitte in Europa.

As ek die doelwitte skoolmeesteragtig sou moes lys, lyk hulle so:

Om steun van regse partye in Europa te werf vir ‘n plan teen grondonteiening;
om plaasmoorde en die gestadigde volksmoord teen ons verder te internasionaleer deur daarvan insgelyks ‘n Europese politieke kwessie te maak
om kulturele en talige diskriminasie teen Afrikaans, wat aan ander Europese tale soos Nederlands en Duits verwant is, aan Europeërs bekend te maak;
om die ophemeling van kommunistiese leiers soos Joe Slovo en Bram Fischer na wie strate vernoem word, onder Europeërs se aandag te bring.

In al hierdie doelwitte het ons ryklik geslaag. In drie Europese parlemente (die Poolse Sejm, Duitse Bundestag en Europese parlement in Brussel), sal die kwessie van plaasmoorde geopper word sodat regerings en alle politici daarvan kan kennis neem.

Verskeie politieke partye en bewegings in Europa is bereid om aan ons alle steun te verskaf ten einde grondonteiening te stuit: Duitse AfD en Blou Party, die Poolse onafhanklike parlementslid Robert Winnicki (voorheen van die Kukiz’15-beweging), asook die regerende Wet en Orde-party ( Prawo i Sprawiedliwość) in dié land. By die Europese parlement in Brussel het die volgende partye hul steun aan ons stryd toegesê: Vlaams Belang (België), Rassemblement National (Frankryk, voorheen Front National), tesame met mev. Janice Atkinson (tans onafhanklik, maar voorheen lid van die Britse UKIP).

Mev. Atkinson het vir ons ‘n hele konferensie in ‘n ouditorium van die Europese Parlement gereël waaraan ek, sy, Philip Claeys van die Vlaams Belang en Jacques Colombier van die Rassemblement National deelgeneem het. Aanvanklik het sy byna ‘n uur lank met my ‘n onderhoud gevoer wat oor die Europese parlement se kanaal uitgesaai is.

Mnr. Philip Claeys gaan versoek dat reisbeperkings op ampsdraers van die ANC soos Cyril Ramaphosa en sy hele kabinet op Europese vlak ingestel word, soortgelyk aan dié wat teen Mugabe en lede van ZANU-PF gegeld het nadat dié land tot grondgryp oorgegaan het.

By die Europese Parlement in Brussel het ek ‘n konferensie van die parlementêre groep “Europa van Nasies en Vryheid” toegespreek, wat goed bygewoon is. Onder andere het ek ook ‘n paar woorde in Afrikaans en Frans gesê wat getolk is. Ek het boonop versoek dat Afrikaans tot minderheidstaal in Europa verklaar word aangesien dit slegs in naam enige amptelike status in Suid-Afrika geniet en daar aktief teen Afrikaans deur die ANC-bewind gediskrimineer word.

Agterna het ek ook met mnr. Marcus Pretzell van die Duitse Blou Party (gelei deur sy gade, Frauke Petry) gesels wat insgelyks oor Suid-Afrika bekommerd is. ‘n Jonger lid van die Franse Rassemblement National, Bastien Rondeau-Frimas, het my op Frans verseker dat “die lot van Afrikaners die een kwessie is waaroor die Franse jeug almal begaan is”. Blykbaar sal ek op ‘n volgende besoek aan Europa met twee van die belangrikste Franse politici, Louis Aliot en Marine Le Pen, kan vergader om die Franse steun vir Afrikaners verder te bespreek. Let daarop dat ongeveer vyftig persent van alle Franse onder 25 vir die Rassemblement National stem, dus is die helfte van jongmense in daardie land aan ons kant, moontlik selfs meer!

‘n Vriend en ondersteuner wat ek verlede jaar tydens my besoek aan Bonn, Brussel en Amsterdam ontmoet het, mnr. Johan Grobbelaar, het my op die tog vergesel. Ons het per motor vanaf Warskou na Lublin in Pole gereis, daarna deur Duitsland tot in Brussel en weer terug na Berlyn waar ons die toer afgesluit het; dít alles binne iets meer as ‘n week. Uitputtend, maar dubbel en dwars die moeite werd!

Besoek aan Lublin

In Lublin, Pole is ek genooi om ‘n politieke en Protestant-godsdienstige groep, Stroomop (Idź Pod Prąd) tydens hul jaarlikse politieke kongres oor Suid-Afrika toe te spreek. Dié groep word gelei deur ‘n Protestantse pastoor, mnr. Pawel Chojecki, asook die politikus en vorige liggaamsbouer Marian Kowalski. Hulle modelleer hul op president Trump en die Amerikaanse konserwatiewe beweging wat sowel ‘n Christelike as ‘n anti-liberale en anti-kommunistiese aanslag saamvoeg. In Pole is die gruweldade van kommunisme oral nog vars in die geheue en wat my verstom het, is hoe die Pole onmiddellik ons situasie as ‘n uitvloeisel van die ANC-SAKP se marxistiese ideologie begryp het. Die gedagte dat ons eiendom binnekort deur die staat onteien gaan word, vervul hulle met afgryse, juis omdat dieselfde met hulle tydens veertig jaar van kommunisme gebeur het.

Een van die skyfies tydens my lesing oor Suid-Afrika en ons kommunistiese oorname.

Die beweging Stroomop staan krities teenoor die Katolieke Kerk, vanweë hul Protestantse ingesteldheid, maar ook omdat die Roomse Kerk oor die afgelope aantal jare polities links en selfs marxisties geraak het. Die vorige Poolse pous, Johannes Paulus II oftewel Karol Józef Wojtyła, het tydens sy ampstermyn van 1978 tot 2005 ‘n meer konserwatiewe benadering gevolg en word steeds in Pole vereer, onder andere in die kapel by die Poolse parlement waar die stoel waarop hy ingehuldig is, steeds bewaar word. Die huidige Argentynse pous, Franciskus (Jorge Mario Bergoglio) is ‘n Jesuïet en ondersteuner van mevrou Merkel en immigrasie na Europa.

Hier verduidelik ek wat grondonteiening sonder vergoeding behels terwyl my Poolse tolk dit na dié taal vir die gehoor vertaal.

Interessant is ook dat vele lede van Stroomop in Lublin ‘n T-hemp gedra het met die Engelse slagspreuk: “I am a Chirstian, not a pacifist.” Ek het verskeie lede van die groep daaroor uitgevra, en hulle verstaan daaronder dat Christene bereid moet wees om hulself te verdedig, asook meer strydvaardig te wees in die konflikte wat steeds die wêreld teister, sowel in Europa as in Suid-Afrika.

Tydens my twee toesprake in Lublin het ek genoem dat daar groter ekonomiese samewerking tussen Pole en Afrikaners behoort te wees, iets wat groot byval gevind het. Sowel Pole na die tweede wêreldoorlog as Suid-Afrika tans, het onder kommunisme gely. Daardeur is mense mishandel, verontmenslik en verarm. Daarom moet miljoene patriotiese Pole tans buite die land self werk omdat hul ekonomie steeds nie groot genoeg is om aan die totale bevolking werk te verskaf nie. Net so eindig honderde duisende Afrikaners vandag in plakkerskampe of moet emigreer weens die ANC-kommunistiese regering se diskriminerende wetgewing en maatreëls.

Omdat Pole oor sy eie geldeenheid, die zloty, beskik, is pryse daar redeliker as in die eurosone waaronder Duitsland, Benelux, Italië, Frankryk, ens. val. In teorie behoort handel tussen Pole en Suid-Afrika dus moontlik te wees aangesien daar nie sulke groot prysverskille soos tussen ons en die eurosone bestaan nie. Ek was beïndruk met die gehalte van Poolse verbruikersprodukte, veral voedselprodukte. Vele van die voedselvervaardigers in Suid-Afrika staan nie net volksvyandig teenoor Afrikaners en Afrikaans nie, maar het ook hul pryse hemelhoog opgestoot.

Saam met Pastoor Pawel Chojecki van Stroomop (Idź Pod Prąd) (regs)

Danksy Stroomop en ander aktivistiese groepe in Pole, beskik ons nou oor ‘n vriendelike kanaal vir kommunikasie en samewerking met dié groot land met sy byna veertig miljoen inwoners, benewens die diaspora-Pole wat ‘n verdere tien tot twintig miljoen mense bedra.

Terug in Suid-Afrika, het ek my in ‘n muur van vyandigheid, veral van die ANC-beheerde staatsmedia, vasgeloop. Anders as vir Kallie Kriel van Afriforum, wou RSG my nie geleentheid gee om my wedervaringe tydens die Europese toer met hul luisteraars te deel nie. Volgens Foeta Krige, uitvoerende regisseur van Monitor, kan hy “niemand op RSG toelaat wat sy kollegas op sosiale media aanval” soos wat ek dit gedoen het met Lynette Francis nie. In ‘n vorige rubriek het ek verwys na Francis se “marxistiese sekte” genaamd “Praat Saam”, tesame met die werfbobbejane soos Hein Willemse, Rudi Buys en Elmien du Plessis wat hy sy as enigste “gesaghebbende” meningsvormers oor ingewikkelde kultureel-politieke kwessies gebruik.

Foeta Krige het gedreig “om Beeld te bel” wat my sou swartsmeer sodat ek uiteindelik soos Vicki Momberg in die tronk sou beland weens my kritiek op Willemse, Buys en Du Plessis. Ek vind dit nogal interessant dat RSG en die Naarpersorgane so nou saamwerk in hul propaganda-aksies teen Afrikaners wat die heersende marxistiese ideologie verwerp.

Tot dusver het daar egter niks van Krige se dreigement gekom nie, en eintlik sou ek dit geniet om deur die hoofstroom- linkse media aangevat te word, want ek het soveel minagting vir hulle en hul klakkelose, onnosele aanvaarding van die SA Kommunisteparty se idees dat ek geen so ‘n aanval vrees nie. Iewers is daar nog redelike mense in Suid-Afrika en in die buiteland wat deur die fanatisme en leuens van dié bestel kan sien.

Nog iets wat vir my baie leersaam in Pole was, was hoe ‘n groep soos Stroomop (Idź Pod Prąd) YouTube gebruik sodat hulle as’t ware oor ‘n aanlyn-TV-kanaal met direkte uitsendings beskik. ‘n Doktorale student en dogter van die stigter, Eunika Chojecka, 29, het haar Ph.D.-proefskrif opgeskop om haar voltyds aan die kanaal te wy. Tans in Suid-Afrika gebruik ons YouTube en soortgelyke kanale nog veels te min om alternatiewe media teenoor KykNET en die SAUK te skep.

In Augustus gaan ek vir vakansie terug Europa toe, maar gaan ook ‘n draai in Parys te maak om verdere kontak met Franse groepe en partye te bewerkstellig. Ek mag dalk selfs die betoging voor die SA ambassade in Den Haag bywoon.

Soos ek al voorheen gesê het, is die Pro-Afrikaanse beweging internasionaal veel sterker as wat die kunsmatige anti-apartheidsbeweging van destyds ooit was. Anti-apartheid was kunsmatig, omdat dit bloot deur ‘n klein groepie links-radikales met Skandinawiese, Nederlandse en Sowjetfondse aan die gang gehou is. Die internasionale afkeer van die ANC-bewind en die geweld van plaasmoorde is tans veel sterker onder gewone mense as wat die kunsmatige anti-apartheid ooit was!

Video: Vanaf die Brandburghek in Berlyn

Dan Roodt berig vanuit Berlyn oor PRAAG se pas afgelope Europese Vriendskapstoer. Hy is bemoedig deur die groot steun vir die Afrikanerstryd in Suid-Afrika veral onder jong Europeërs.

Hou die webblad dop oor die volgende paar dae vir nog inligting, foto’s en video’s aangaande ons Europese toer, asook belangrike aankondigings en nuus oor hoe grondonteiening in Suid-Afrika gestuit gaan word.

Oorsese betogings teen Afrikanervolksmoord nou ‘groter as anti-apartheidsbeweging’

Gister het daar ‘n betoging teen plaasmoorde en die uitwissing van die Afrikanervolk voor die Suid-Afrikaanse ambassade in Den Haag plaasgevind en vanoggend is ‘n soortgelyke optog in Adelaide, Australië gehou. Dit het dr. Dan Roodt van PRAAG genoop om te twiet dat “die wêreldwye betogings teen #plaasmoorde en #volksmoord in SA is nou groter as wat anti-apartheid ooit was”.

Die wêreldwye betogings teen #plaasmoorde en #volksmoord in SA is nou groter as wat anti-apartheid ooit was. Enigste verskil is Swede & Nederland skenk nie miljoene nie en VN nie aan ons kant.

— Dan Roodt (@danroodt) May 27, 2018

Nederlandse vlae, maar ook die Vierkleur van die ou ZAR is tydens die betoging geswaai. Dit volg op ‘n vorige betoging op 24 Maart vanjaar voor dieselfde Suid-Afrikaanse ambassade in Den Haag wat deur die “Nederlands Actiecomité tegen de blanke genocide in Zuid Afrika” gereël is.

PRAAG het vooraf een van die drie sprekers, mevrou Arine Prins bygestaan om die heel jongste statistiek oor plaasmoorde te bekom. Sy was eens in Suid-Afrika woonagtig, maar het na Nederland teruggekeer nadat haar eggenoot, Peet, verlede jaar op ‘n plaas naby Barberton deur vyf swartes doodgemartel is. Sedertdien is sy betrokke by aktivisme teen plaasmoorde en volksmoord in Suid-Afrika.

Die betoging in Adelaide, Suid-Australië het vanoggend voor die provinsiale parlementsgebou plaasgevind. Ook daar was die twee hooftema plaasmoorde en die uitwissing van die Afrikanervolk.

Die toneel vanoggend in Adelaide, waar uitgeweke Suid-Afrikaners teen plaasmoorde en rassisme teen blankes betoog het.

Omtrent vyftig Nederlanders, Vlaminge en Afrikaners het die betoging in ń sonnige Den Haag bygewoon. Ná die toespraak deur drie sprekers voor die Suid-Afrikaanse ambassade, het die betogers na die Koekamp, ‘n klein parkie in die middestad, gestap. Baniere met die woorde, “Afrikaans sal bly”, “Stop die moorde” en “Stop Afrikaner Genocide” is gedra.

In haar toespraak het Arine Prins teen sowel plaasmoorde as die onteiening van grond uitgevaar. “Julius Malema sing in die openbaar ‘Kill a Boer’. Hulle is trots daarop om so vinnig as moontlik die blanke boere (wat die voorraadskuur van die Suid-Afrikaanse voedselbedryf verteenwoordig) af te slag en hul boerderye te stroop. As die boere hulself probeer beskerm en terugskiet, word hulle direk aangekla en in die gevangenis gegooi.”

Mevrou Prins het gevra dat daar ekonomiese sanksies teen Suid-Afrika ingestel word en dat toeriste teen die gevaar in die land gewaarsku moet word.

Sy het haar ook teen enige vorm van grondhervorming of -onteiening uitgespreek deur te sê: “Die regering verkoop grond waarop daar eise was en wat geslagte lank deur families bewerk en bewoon is. Dit staan nie in die koerant nie. Die regering verkoop renosterhoring aan die Chinese. Al die arme renosters, waarvoor daar geld hier deur skoolkindertjies ingesamel word, dit staan ook nie in die koerant nie.”

Die groep sal later vanjaar nog ‘n betoging reël teen grondonteiening, om die saak soveel moontlik onder die aandag van die Nederlandse publiek te hou.

Tydens die hoogbloei van die anti-apartheidsbeweging het klein groepies betogers in die buiteland soms voor SA ambassades betoog. Maar dit is gerugsteun deur miljoene dollar wat deur die regerings van Swede, Kanada, Nederland en ander geskenk is en was daarom nie spontaan nie. Tans bars daar egter regoor die Westerse wêreld gereelde betogings teen die ANC-bewind en geweld teen die Afrikaner- en Westerse minderheid in Suid-Afrika los.

ANC gaan onteiening versnel, ook van stedelike eiendomme

Die ANC se Nasionale Uitvoerende Komitee het gister by sy grondberaad gesê dat daar nie gewag moet word om die grondwet te verander nie, maar onmiddellik met onteiening sonder vergoeding voortgegaan moet word. Ronald Lamola (sien video hier onder) het gesê dat “artikel 25 van die Grondwet (wat eiendomsreg in naam ‘beskerm’) getoets moet word”.

Lamola het verder versoek dat ‘n wet voor die parlement moet dien wat onteiening sonder vergoeding moontlik maak. Indien die Grondwethof sou bevind dat dit teen artikel 25 indruis, sou die grondwet verander kon word. “Dit sal dan die rompslomp (‘red tape’) uitskakel, dit sal baie proses uitskakel, dit sal helderheid verskaf (en) dan kan ons voortgaan met onteiening sonder vergoeding.”

Lamola het ‘n beroep gedoen op “ons strukture… om voort te gaan met onteiening sonder vergoeding. Soos wat ons hier staan, is daar sewe nasionale departemente met onteieningsmagte. Provinsiale regerings, plaaslike munisipaliteite het onteieningsmagte… Ons sê hulle moet voortgaan. Hulle moet onteien, asook dit sonder vergoeding doen. En indien hulle teengegaan word, moet hulle nie bang wees om hof toe te gaan om helderheid oor die beginsel te verkry nie.”

By dieselfde grondberaad was daar sprake van die “apartheidsaardrykskunde” van Suid-Afrikaanse stede wat glo ook deur onteiening sonder vergoeding “reggestel gaan word”.

‘n Sosialistiese stelsel met drie soorte grondeienaarskap word in die vooruitsig gestel. Daar sal staats- kommunale en beperkte private eienaarskap wees.

“Die uitdagings en geleenthede vir die herverspreiding van grond, stedelike en landbouontwikkeling, asook die regte van swart gemeenskappe, moet in ag geneem word by elk van dié drie soorte grondeienaarskap,” het die ANC verklaar.

Media24-joernalis ‘steun grondonteiening 100%’

Jason Lloyd wat hom op Facebook as Media24-joernalis aangebied het, het gister verklaar:

Ek ondersteun grondonteiening sonder vergoeding 100%. Pieter Groenewald van die VF+, die DA en al die ander regses moet kennis neem. Die tyd het aangebreek dat die onreg van die verlede reggestel moet word. Die ANC-regering het ‘n morele, historiese, politieke en ekonomiese plig om ons mense se menswaardigheid te herstel…

Lloyd het agterna egter ontken dat hy steeds ‘n Media24-joernalis is en sy profiel na “Litnet-rubriekskrywer” verander. Op sy Facebook-profiel beskryf hy hom egter steeds as “voormalige Media24-joernalis”.

Sy uitspraak het ‘n taamlike herrie op Facebook ontketen, met dr. Dan Roodt wat in sy reaksie gesê het:

Jason Lloyd, waarom verbaas dit my nie? Jy werk dan vir Media24 wat tot Afrikanerondergang verbind is. Ek hoop net as die rasseoorlog uitbreek, is jy swart genoeg vir die EFF. Die plase en kleinhoewes is al plekke waar ons mense nog oorleef, want die reën wat val vra nie eers of jy ‘n gehate witte is soos elders in die ekonomie nie. Daar is ook vele informele klein ondernemings rondom plase. Nou moet dié skuiwergat in die rasseverdrukking van hierdie kranksinnige Mugabeïstiese regering ook toegemaak word sodat ons net kan krepeer en een vir een gruwelik doodgemartel kan word soos tydens die plaasmoorde. Daar was nog nooit soveel haat teenoor die minderheid soos tans nie; dit slaan oral uit. ‘n Jood in Nazi-Duitsland kon meer geborge voel as ‘n Afrikaner of blanke in ANC-EFF-Suid-Afrika.

Sydney Gregan: Die dag van rekenskap is hier!

“As ‘n vyandige mag daarop uit is om jou te oorwin, en al sy hulpbronne en kragte vir die doel inspan, verkeer hy in ‘n staat van oorlog met jou; en jy — tensy jy aan oorgawe dink — verkeer in oorlog met hom. Verder — tensy jy verraad bedink — sal jou doel, soos syne, wees om die oorwinning te behaal. Nie ‘vrede’ nie, maar oorwinning. — Barry Goldwater

Terwyl kommentaar instroom oor die “onverwagte” besluit in die parlement oor grondonteiening, en liberaliste hakkel, stotter en stamel met verskonings oor hulle held Ramaphosa wat hulle dan nou so liederlik in die steek gelaat het, moet een ding nou vir die Afrikaner baie duidelik wees: Die 1996-grondwet en die versekerings daar rondom was ‘n klug. Dit het nasionaliste van meet af geweet en gesê. Hulle is destyds uitgelag daaroor. Die euforie van die “wonderwerk” van 1994 is nou hopelik verby want dit staan nou soos ‘n paal bo water: Die voorgenome onteiening sonder vergoeding-besluit van die ANC en die EFF is ‘n oorlogsverklaring!

Terwyl die Afrikaner nog eiendomsreg gehad het, kon hy nog voortstu om ‘n bestaan te maak in ‘n land wat hom hoe later, hoe meer, vyandig geword het. Met ‘n titelakte in die hand kon baie dinge nog vermag word. Boonop het dit vir swart hordes voedsel in hulle borde gegee, alhoewel meeste gedink het hulle was in elk geval “geregtig” daarop. Dit het darem ook vir ‘n sekere mate van beleggersvertroue gesorg. Ook dit is nou in sy peetjie. Wat oorbly is vir die Anglo-Amerikaanse geldmagte om deur middel van Kommunisme nou vir eens en altyd beheer oor ons land en sy rykdomme te verkry.

Wat mense dalk nie besef nie is dat onteiening in elke Kommunistiese land plaasvind. Die leuen wat egter deur die Kommuniste verdoesel word is dat die land dan aan grondhonger massas gegee sal word. Dit sal nie gebeur nie. Die staat sal die grond besit en individue sal bloot ‘n tydelike verblyfreg op daardie grond hê wat hom of haar enige tyd ontneem kan word. Dis hoe sosialisme werk.

Richard Pipes skryf in Property and Freedom:

… the vast majority of today’s citizens have no inkling to what they owe their liberty and their prosperity, namely a long and successful struggle for rights of which the right to property is the most fundamental.

Eindomsreg spruit voort uit politieke vryheid. Die Afrikaner het sy politieke vryheid verloor in 1994 en om nou ook sy eiendomsreg te verloor, is ‘n noodwendige gevolg daarvan. Dus, die boer se titelakte was in elke geval in gedrang sedert 1994. Dit is die gevolg van die Nasionale Party van Meyer en De Klerk se papbroekigheid om te kruip voor die vyand. Deur nou ook sy eiendomsreg te ontneem, word nog ‘n deurslaggewnde slag teen die Afrikaner se vryheid geslaan.

Alexis de Tocqueville het reeds in Democracy in America gewaarsku teen die toedrag van sake wat gaan heers met die ontneming van die individu se vryheid:

The modern world faces dangers to liberty previously unknown… [Their rulers] will deprive their peoples of liberty by gratifying their desires and then exploit their dependence on such generosity…. The will of the man is not shattered, but softened, bent and guided; men are seldom forced by it to act, but they are constantly restrained from acting; such a power does not destroy but it prevents existence, it does not tyrannize but it compresses, enervates, extinguishes and stupefies a people, till each nation is reduced to be nothing better than a flock of timid and industrious animals, of which the government is the shepherd.

Dalk moet daar nog ‘n bietjie water in die see loop voor die Grondwet gewysig gaan word, alhoewel die tweederde meerderheid reeds daar is, maar intussen skep dit onder meer onsekerheid in die landbou- en eiendomsektor en veral die pryse van plase, word beleggersvertroue verder geskaad, word die massas verder tot wetteloosheid en die besetting van plase met gepaardgaande moord en rooftogte aangemoedig en veroorsaak dit ‘n mismoedigheid onder talle Blankes wat hulle hoop op (die media-geïnstigeerde leuen) van ‘n “beter lewe vir elkeen” geplaas het.

Wat staan ons dus te doen? Die Switserse filosoof Jean Lavater het gesê dat die lafaard nie kan insien dat sy grootste veiligheid in onverskrokkenheid lê nie. Enige party of organisasie wat nou nog, na al die leuens van die ANC (bestuur deur die magte van geld), steeds glo in onderhandeling met die vyand, moet finaal die rug gekeer word. Die ANC is stap vir stap besig om van die Afrikaner slawe te maak. Wil ons net ‘n beter vorm van slawerny beding as ons onderhandel? Die Blanke-hater Malema het klaar begin om die Blankes te paai, en eerder as om weerstand te bied, gaan baie Blankes daarin berus dat hy “darem nog ‘n huis sal hê om in te bly”. Dit sal fataal wees. Die skrif is tog duidelik aan die muur. Hoeveel keer is ons gewaarsku om agterdogtig te wees teen elke daad van betuiging van die vyand?

Ons sal ons rusbanke vir die strate moet verruil. Ons sal optogte moet hou en versetskrifte moet opstel. Ons lydelike verset moet nou momentum kry.

Ons moet besef dat eiendomsreg niks beteken sonder politieke vryheid nie. Daarom: volg dan daardie nasionalistiese leier wat nie wil onderhandel met die vyand oor ‘n volkstaat nie, want ‘n leier wat onderhandel met die vyand wat hom wil vernietig, bedink verraad en ontbreek aan moed en onverskrokkenheid. Ja vermy die vrede van dood wat in elke onderhandelaar se planne skuil en volg daardie leier wat bereid is om nou in die bresse te tree vir ons volk se vryheid.

Die vyand het nie respek vir die Afrikaner nie, omdat die Afrikaner nie meer bereid is om homself te betuig en so trou te wees aan sy roeping om homself te verwesenlik nie. Die Afrikaner se dag het aangebreek om homself te betuig, hy sal daardie dag nie langer kan uitstel nie. Want die “vrede” wat ons so graag wil “bewaak”, is helaas ‘n vrede van dood.

As ons dan eiendomsreg van grond wil hê, besef dan dat dit slegs gewaarborg is in ‘n vrye soewereine Afrikanerstaat!

Karel Combrinck: Het ons regtig ‘n grondwet?

Dit kan moontlik nut hê om by die kern van die saak te probeer uitkom. Die kern van die saak is geleë in die grondwet van Suid-Afrika. (‘n Interessante woordverskynsel is dat die ANC nou ‘n nuwe grondwet wil opstel wat juis betrekking het op die onteiening van grond.)

Die eerste belangrike punt wat gemaak moet word is dat ‘n grondwet nie bedoel is as ‘n middel om die vraatsug en magswellus van die meerheid te bevredig nie, maar inteendeel om die regte en belange van minderhede te beskerm. Die argument oor wat in die verlede mag gebeur het, is geen regverdiging vir magsmisbuik nie en hou net nie water in ‘n land wat hom daarop roem dat hy nou ‘n “nuwe Suid-Afrika” is nie.

Afdeling 9 van die grondwet bevat die volgende deurslaggewende bepalings betreffende diskriminasie in artikel 9:

(3) Die staat mag nie regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand diskrimineer op een of meer gronde nie, met inbegrip van ras, geslagtelikheid, geslag, swangerskap, huwelikstaat, etniese of sosiale herkoms, kleur, seksuele georiënteerdheid, ouderdom, gestremdheid, godsdiens, gewete, oortuiging, kultuur, taal en geboorte.

(4)Geen persoon mag regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand diskrimineer op een of meer gronde ingevolge subartikel (3) nie. Nasionale wetgewing moet verorden word om onbillike diskriminasie te voorkom of te belet.

(5) Diskriminasie op een of meer van die gronde in subartikel (3) vermeld, is onbillik, tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is.

Dit is duidelik dat ons regte en vryhede as geheel in hierdie subartikels saamgevat word. Indien hierdie beginsels verontagsaam word, dan het bv ons as blankes net geen regte hoegenaamd in Suid-Afrika nie. Nou is dit ook so dat die diskriminasie wat op alle lewensgebiede op ons toegpas word juis kragtens hierdie bepalings geskied en spesifiek op grond van die kwalifikasie in subartikel (5): “Diskriminasie op een of meer van die gronde in subartikel (3) vermeld, is onbillik, tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is.” Inderdaad is dit onduidelik waarom die ANC dit nodig vind om die grondwet te wysig ten einde die onteiening van grond sonder vergoeding moontlik te maak aangesien hulle dit op grond van die kwalifikasie in subartkel (5) reeds kan doen. Miskien is dit om te probeer voorgee dat dit op “demokratiese” wyse gedoen is.

Die hele oogmerk met artikel 9 van die grondwet is om te bepaal dat diskriminasie onbillik is. Hoe kan dit dan ook terselfdertyd billik wees? Dit is duidelik weersprekend en onsinnig en bots reëlreg met die grondbeginsel van die reg dat landsburgers duidelikheid moet hê oor wat hulle regte en verpligtinge is. Die frase “tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is” laat ‘n reuseskuiwergat in die beginsels wat in die voorafgaande subartikels gestel word, maak die deur oop vir magsmisbruik en arbitrêre maatreëls deur die staat en laat die landsburger dus in die duister oor wat die staat in bepaalde omstandighede as “billike diskriminasie” sal beskou en wat nie. Dit is natuurlik ook so dat in elke regstaat ter wêreld die beginsel erken word van billike vergoeding vir grond wat deur die staat onteien word en dat geen wetgewing deur ‘n ANC-meerderheid hierdie beginsel op die duur kan verontagsaam nie.

Die ANC mag op grond van sy getalle-oorwig die politieke mag hê om die grondwet te verander ten einde blanke grond af te neem en sodoende “billike diskriminasie” teen wit boere toe te pas, maar deur dit te doen gaan hy sy politieke en morele aansien wêreldwyd onherroeplike skade aandoen. Dis miskien al troos wat ons uit die situasie kan put.