Romeine – praag.co.za

Misdade teen die beskawing

Die Armeense kunsmuseum in die hoofstad, Jerewan

Ons lewe in ‘n tyd waarin ons wys gemaak word dat alle mense gelyk en selfs wesenlik eenders is; of só behoort te wees. Dit dien as die grondslag van een mens, een stem. A weet na bewering net so goed soos B wie moet regeer, gevolglik het albei stemme dieselfde gewig. Ek sou eerder die teenoorgestelde beweer: Dat geen twee mense eenders is nie; dalk selfs nie sogenaamde identiese tweelinge nie.

Dit lyk vir my sommige mense is intelligenter as ander. Sommige is beter ingelig as ander. Sommige het meer as ander gedoen om iets wat die moeite werd is tot stand te bring. Andersom kan ‘n mens beweer dat sommige meer afgebreek het as ander, ens. Die werklikheid is dat sommige mense ‘n bate en ander ‘n las vir die samelewing is. Net die batiges behoort toegelaat te word om ‘n land se lot te bepaal.

Veralgemenend is dit ook moontlik dat sommige groepe mense gewoon beter as ander is. Dit kan op bv verskille in kultuur dui, terwyl die gelykwensers van ons almal bv Afrikane of wêreldburgers wil maak.

In die nuwe Suid-Afrika mag ons nie diskrimineer op grond van ras/kleur nie, behalwe as dit ten gunste van nie-wittes, en veral swartes, en ten koste van wittes is. Dan staan dit bekend as “billike diskriminasie”. Maar om praktiese redes moet ons liewer ons onderskeidingsvermoë behou. Byvoorbeeld, wanneer groepe mense beoordeel word, is dit in die openbare belang om tussen presteerders en nie-presteerders te onderskei. Ek verwys na “prestasie” in die positiewe of konstruktiewe sin; nie in die negatiewe of afbrekende sin van bv terroriste wat ‘n suksesvolle bomplantveldtog gevoer het nie.

Dit lyk vir my asof gesê kan word dat bv die Duitsers hulle (in sommige opsigte) as presteerders bewys het. Die kort tydperk van naziisme (1933-1945) kan nie alle Duitsers van alle tye vir sodanige huldiging diskwalifiseer nie. ‘n Mens hoef natuurlik ook nie oorboord te gaan en daarom naziisme (of fascisme of nasionaal-sosialisme) of sosialisme (of selfs kommunisme), of watter staatkundige ideologie ook al, in elke opsig te verdoem nie.

Insgelyks kan die blankes of die Afrikaners as presteerders gereken word op grond van wat hulle in Suid-Afrika tot stand gebring het. Die vier dekades van apartheid (1948-1989) diskwalifiseer blankes nie vir sodanige erkenning nie, onder meer omdat apartheid nie in iedere opsig sleg was nie.

Ook is dit ‘n wanvoorstelling om alles oor die politieke boeg te gooi. In die tydperk 1933 tot 1945 was daar baie nie-naziïstiese verskynsels in die Duitse samelewing. In die versmaaide apartheidsera het dit ook om baie meer as bloot apartheid gegaan. Die lewe en die geskiedenis behels baie meer as die politiek.

Wanneer erkentlikheid teenoor ‘n groep mense se prestasies openbaar word, impliseer dit nie dat jy noodwendig van hulle hou nie. Die Jode kan as voorbeeld dien. As die Jode (of die Romeine) vir Jesus se dood verantwoordelik gehou word, behoort ‘n mens nie daarom alle Jode (of Romeine) te verdoem nie. ‘n Mens hoef nie van Jode te hou nie, maar dit is onteenseglik waar dat hulle ‘n lang geskiedenis van buitengewone prestasie het. Daar is baie Duitse Jode wat weens anti-semitisme uit Europa gevlug en ‘n belangrike rol in die ontwikkeling en voorspoed van bv die VSA gespeel het.

Ek het onlangs ‘n omvattende boek oor die Armeniese volksmoord gelees. Die Armeniërs het hulle lank voor die Turke in wat nou Turkye genoem word, gevestig. In vergelyking met die Turke was die Armeniërs presteerders, onder meer omdat hulle meer ontwikkeld (of beskaafd) was. Armenië was sedert die 4de eeu ‘n Christelike staat; die eerste in die wêreld. Die Turke was jaloers op die Armeniërs se groter welvaart en vyandig teenoor hulle omdat hierdie Turke die Moslem-geloof fanaties aangehang het. Turke het uit sentraal-Asië na Turkye gestroom en die Armeniërs getalgewys verswelg.

Ingevolge John Stuart Mill (1806-1873) se tirannie van die meerderheid het die Turke meer as ‘n miljoen Armeniërs vermoor of in kampe laat sterf en die res uit die land gedryf. In die klein hedendaagse staat Armenië (aangrensend aan Turkye) is daar skaars 3 miljoen Armeniërs, terwyl sowat 8 miljoen van hulle hulle in ander lande bevind. Dit is ‘n klassieke voorbeeld van wat kan gebeur as ‘n beskaafde minderheid dieselfde grondgebied met ‘n minder ontwikkelde meerderheid moet deel; ‘n meerderheid wat die land regeer.

Die Armeniese volksmoord voor en tydens die Eerste Wêreldoorlog was in talle opsigte ‘n kleedrepetisie vir die Joodse holocaust tydens die Tweede Wêreldoorlog. In Duitsland en Oostenryk was die Jode presteerders en welvarend. Sedertdien het baie Jode hulle in Israel gevestig. Daar doen ‘n situasie soortgelyk aan die Armeniërs teenoor Turke hom voor, naamlik Jode teenoor Palestyne. In Israel is die Jode in die meerderheid maar in die omliggende Palestynse en oorwegend Moslem-gebiede is die Jode ‘n beskaafde minderheid.

In die geval van sowel die Armeniërs/Turke as die Jode/Palestyne is daar parallelle met Suid-Afrika. Geen wonder dat daar hartlike samewerking, bv militêr, tussen die “apartheidsregime” en Israel was nie. As eerste minister het DF Malan Israel in 1953 besoek en ongekwalifiseerd sy bewondering vir die land uitgespreek.

Teen hierdie agtergrond kan Kevin Bloom se boek, Hating Goldstone: the Jewish community against the judge (Johannesburg: Parktown Publishers, Mampoer Shorts, 2012, $2.99 – slegs elektronies beskikbaar), beoordeel word. Op die Mampoer-webwerf word Bloom se objektiwiteit in leserskommentaar bevraagteken, maar hierdie kritiek moet myns insiens eerder toegeskryf word aan die verdeeldheid wat daar oor hierdie saak binne die Joodse gemeenskap bestaan. Ek het die outeur se uiteensetting ewewigtig gevind, behalwe dat, soos deesdae die gewoonte is, apartheid sonder meer verdoem word.

Verdeeldheid is ‘n relatiewe term. As daar ‘n enkele kenmerk van die Jode is wat Afrikaners gerus kan navolg, is dit Jode se vermoë om hulle groepsverwantskap te behou. Al woon hulle verspreid oor die aarde klou baie van hulle aan hulle geskiedenis en kultuur (bv taal, godsdiens en ander gewoontes) vas. Hulle integreer dikwels hoogstens in ‘n mate met ander groepe. Sedert 1948 het die Jode ‘n tuisland wat internasionaal as ‘n staat erken word.

Is daar naasteby dieselfde mate van samehorigheid by Afrikaners? Sal die Afrikaner-diaspora met verloop van tyd in dieselfde mate as die Jode hulle identiteit behou? Waar is die Afrikaner-tuisland? Orania kan ‘n begin in hierdie rigting wees. Lees gerus Leanne George se redelik positiewe kommentaar oor Orania: Koeksister Commerce: Rebranding the White Homeland (Johannesburg: Parktown Publishers, Mampoer Shorts, 2013, $2.99 – slegs elektronies beskikbaar).

Vir jou waardes kan ‘n mens ‘n geestelike tuiste binne jouself skep. Maar ‘n konkrete, fisiese tuisland waarin jy jou in veiligheid en vrede saam met kultuurgenote kan uitleef, is sekerlik ook nodig. Dit moet ‘n ruimte wees waarmee jou hart se punt spontaan aanklank vind; iets waarop jy trots is en wat moeiteloos jou lojaliteit verdien.

Dit moet nie ‘n land wees wat feitlik onherkenbaar verander het en waarin jy ‘n tweederangse burger geword het weens die verradelike gedrag van enkele politici nie. Die Armeniërs en Jode het elk net ‘n klein landjie wat hulle hulle eie kan noem, maar hulle was en is bereid om vir die behoud daarvan te veg. Hulle sal, soos ek, sekerlik nooit die kolossale onnoselheid van ‘n De Klerk & kie aanvaar wat ‘n groot, ontwikkelde en potensieel voorspoedige land aan ‘n myns insiens immorele bende grypsugtiges verkwansel het nie.

Richard Goldstone (gebore in 1938) is in 1980 as regter aangestel en het in 2003 as regter in die Grondwethof afgetree. Hy het bekendheid verwerf as die voorsitter van die Goldstone-kommissie, wat die plaaslike geweldpleging van 1991 tot 1994 probeer uitpluis het. Daarna was hy betrokke by die ondersoek van menseregteskendings in Joego-Slawië en Rwanda (1994-1996) en Gasa (2009). Dit is sy verslag oor die gebeure in Gasa wat groot ontevredenheid in Israel en verdeeldheid in die Joodse gemeenskap in Suid-Afrika en elders veroorsaak het.

Goldstone het sowel die Israeli’s as die Palestyne aan growwe menseregteskendings skuldig bevind. In 2011 het hy teruggekrabbel oor sy skynbaar oordrewe veroordeling van die Israeli’s deur te beweer dat verdere inligting intussen aan die lig gekom het. Eintlik was Goldstone se aanvaarding van hierdie missie van die Verenigde Nasies (VN) kortsigtig, want as hy in die guns van Israel beslis het, kon daar gesê word: Dit is wat van ‘n Jood te wagte is. Daarenteen was die verwagting by die VN se Menseregteraad dat Israel veroordeel moet word. Goldstone se opdrag was om net die gedrag van die Israeli’s te ondersoek. Hy het egter albei partye se dade beoordeel.

In die konteks van bv Israel/Palestina is gevra in hoeverre daar “misdade teen die mensdom” gepleeg is. Laasgenoemde is ‘n mode-frase wat hom tot die uiterste misbruik leen. Terugverwysend na wat ek hierbo oor die kwalitatiewe verskille tussen mense geskryf het, moet ek dit in die midde lê dat ek veel eerder “misdade teen die beskawing” vir beswaar sou uitsonder. Pleks van ‘n kwantitatiewe benadering, waarvolgens die getal mense wat na bewering “benadeel” is van deurslaggewende belang is, verkies ek ‘n kwalitatiewe uitgangspunt.

Dwarsdeur die geskiedenis is dit begaafde indiwidue en klein uitgelese groepe, en nie die massa nie, wat positiewe dinge tot stand gebring en die voortgang en vooruitgang van die beskawing bevorder het. Andersins vra ek my af in watter mate ontwikkelde mense se lewensgehalte weens negatiewe gebeure afgeskaal is; beskawing dus blatant ondermyn is. In Turkye, Palestina en Suid-Afrika is onvergeefbare misdade teen die beskawing gepleeg.

Wat Suid-Afrika betref, sal anti-blanke elemente akkoord met “onvergeefbare misdade” gaan deur te beweer dat die blanke bewind plaaslik agtereenvolgend deur slawerny, kolonialisme en apartheid gekenmerk is en dat dit vreeslik onbeskaafd daaraan toe gegaan het. In werklikheid het die ANC en PAC se terreurveldtogte die agteruitgang van Westerse beskawing in Suid-Afrika ingelui. Plaaslik word hierdie “bevrydingsbewegings” se geweldstradisie tot op hede in die vorm van bv plaasmoorde voortgesit. Die ruggraatlose en mandaatlose magsoorgawe van 1990/1994 was myns insiens onmiskenbaar en onvergeeflik ‘n “misdaad teen die (Westerse) beskawing”.

Wat die destydse plaaslike slawerny betref, moet besef word dat die inheemse bevolking nie verslaaf is nie. Die slawe is ingevoer. Die rede hiervoor is dat die Khoisan, wat in die suide en weste aangetref is, nie bruikbare arbeiders was nie. Die swartes, wat uit die noorde en ooste die land binnegestroom het, was ook nie gretig om arbeid te verrig nie. Hoewel daar ‘n ooraanbod van swart werkloses was, het die owerheid dit dikwels eerder gerade geag om arbeiders vir die myne uit buurlande en Oosterlinge uit Indië vir die suikerplantasies in te voer.

Diegene wat die blanke bewind kritiseer oor slawerny, kolonialisme en apartheid skreeu ten hemele oor beweerde “misdade teen die mensdom”. Te midde van al hulle oordrywing kry hierdie kritici dit nie reg om die blankes van die ou Suid-Afika van volksmoord te beskuldig nie; iets wat wel tydens kolonialisme elders in die wêreld ten koste van die inheemse bevolking voorgekom het. Met verwysing na bv plaasmoorde is volksmoord dalk veel eerder ‘n potensiële kenmerk van die nuwe Suid-Afrika.

Om klaarblyklike redes beklemtoon ek eerder verskille as ooreenkomste tussen mense. Sodra ‘n presteerder aan ‘n gelykwenser erken dat alle mense gelyk behoort te wees, word daar onmiddellik met die waarneming gekom dat daar groot ongelykhede in die praktyk is. Die volgende stap is om met die verwyt te kom dat hierdie ongelykhede aan die marginalisering, benadeling, uitbuiting, ens, van nie-wittes toe te skryf is. Blankes kry dan die skuld hiervoor.

Bloom vertel hoe hartlik Goldstone met die hoëlui van die “apartheidsregime” gesosialiseer het. Ook dat Goldstone as regter noodwendig gehelp het om die apartheidstelsel aan die gang te hou. Hy was sekerlik nie ‘n anti-apartheidsaktivis nie. Goldstone beweer deesdae dat hy probeer het om apartheid van binne af te hervorm. In hierdie verband word dan verwys na sy uitspraak dat diegene wat ingevolge die wet op groepsgebiede verskuif word van alternatiewe huisvesting voorsien moet word. Die indruk wat die teks by my gewek het, is dat Goldstone nie van opportunisme vry te pleit is nie.

Enkele jare gelede is ‘n onderhoud met Goldstone op BBC-televisie gevoer. Hy noem toe dat hy hom in Amerika gevestig het. Die rede waarom hy uit die nuwe Suid-Afrika verkas het, is glo omdat sy kinders en kleinkinders in Amerika woon. Dit laat my dink aan die oorverligte Jodin wat ek as ‘n kollega gehad het. Sy het alles wat van die ANC se kant af gekom het skynbaar as manna beskou. Sedertdien het sy en haar gesin hulle sak en pak in Australië gevestig.

Vanselfsprekend verkwalik ek mense wat hulle met woord en daad vir ‘n ANC-regering beywer het maar nie kans sien om te woon in die omstandighede wat hulle help skep het nie. Maar daar is lastige vrae wat periodiek by my opkom: Is dit nie dalk deel van die briljantheid van Jode dat hulle weet wanneer om ‘n sinkende skip te verlaat nie? Is Suid-Afrika nie onmiskenbaar vir altyd opgedonder nie? Het die tyd vir blankes in Afrika nie onherroeplik uitgeloop nie? Ek wil nie so dwaas soos bv JP (Silwerrandjie) Landman wees om die donker wolk doelbewus mis te kyk nie.

Konserwatief en gelowig, altyd aan die verkeerde kant

Deur Joseph Secrève

Ek het tot dusver al gaande die menings van verskeie hofnarre gevolg wat een of ander kinderlike vreugde beleef om hul eie volk voortdurend te beswadder en verkleineer. Hiermee is ons geneig om te dink dat ons te make het met ‘n fenomeen van hierdie tyd, maar eintlik is hierdie iets wat al duisende jare oud is. So oud selfs dat dit in die Bybel opgeneem is. Ek wonder so af en toe hoe Paul Kruger sou gekyk het na sy geliefde stad (deesdae stat) en hoe dit verword het tot die soveelste multikulturele Hoer van Babilon.

Interessant genoeg het die Romeinse krygsman Vegetius die anargie in die laat vierde eeu NC treffend omskryf, verwysend na die arrogansie waarmee die Romeine hul lewenswyse op ander afgedwing het, en om in Judea grondbelasting aan die Joodse inwoners op hul eie grondgebied te hef. Daardie wêreld was gekenmerk deur anargie, roofsug, verraad en verdorwenheid. Tegelykertyd was daar ’n bespotting gemaak van vroomheid, geregtigheid en menslikheid, en het dit voorgekom “asof die wêreld deur die Satan self geregeer was”. Die goeie middelklasburgers met hul Hellenistiese opvoeding het ook steeds meer onder druk gestaan en bedreig gevoel in hul voortbestaan, en het uiteindelik geen keuse gehad as om hul kragte saam te snoer ter wille van hul oorlewing nie.

Dit lyk asof ons – soos die bekende gesegde – besig is om die geskiedenis te herhaal.

Ons hoor byvoorbeeld akademi…ek bedoel kwasi-geletterde kleuters met kopdoeke aan, wat meen dat volksgenote wat tot die konserwatiewe kant behoort oor een of ander ondergemiddelde IK beskik. Hulle sou na alle waarskynlikheid ook “wetenskaplike” bevindinge kan staaf waarin hulle gelyk gegee word. Sug! Ook so oud soos die berge!

Hierdie betreffende kleuter, dr. Piet Croucamp herhaal in feite opvattings wat sedert die wetenskapsrewolusie in die laat negentiende eeu en deur die twintigste eeu gebesig is. Die groot ironie is natuurlik dat die konserwatiewes altyd argwanend teenoor sulke bevindinge was terwyl die progressiewes hul selfvertroue in die wetenstaplike metode skaamteloos oorskat het. En daar is heelwat van hulle. Neem byvoorbeeld die Britse eugenetici Sir Francis Galton en Havelock Ellis, wat geglo het dat die swakker rasse verbied sou moet word om voort te plant, of Galton se neef Charles Darwin se bekende werk “On the Origin of Species or The Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life” (my kursivering). Daarnaas het ons ook ander linkses gehad soos Sir Julian Huxley, daardie sosialistiese voorbok wat so heftig kapsie gemaak het teen apartheid maar tegelyk ook geglo het in eugenetika, of die kommunis Hermann J. Muller wat ‘n Nobelprys gewen het vir sy bewering dat volkere gekweek kan word na de belang van die staat, onder andere deur sommiges te steriliseer.

Die Sweedse Karolinska Instituut se afdeling Rassehigiëne het tussen 1930 en 1978 ongeveer 63 000 sterilisasies uitgevoer aan mense wat hulle as “onbevoeg” beskou het, en het nog honderde duisende mense van verskillende rasse ondersoek om te “bewys” dat die Sweedse ras ‘n beter soort was. Uiteindelik het die afdeling se deure gesluit nie omdat dit omstrede was nie, maar bloot omdat die tydsgees verander het en publieke belangstelling begin afneem het. Die belangrikste borg van die afdeling Rassehigiëne was niemand minder nie as die Nobel Instituut; daardie selfde groepie dus wat Vredespryse uitgedeel het aan al die wêreld se belangrikste terroriste en massamoordenaars, wat wissel van Henry Kissinger tot Mandela, van Arafat tot Obama.

Ook het die Britse neuroloog HL Gordon – na aanleiding van sy navorsing van die breine van honderde swartes – gestaaf in The East African Medical Journal van 1943 dat hy ‘n neurologiese minderwaardigheid by hulle gevind het: “van 14,8%, om presies te wees”.

Om maar te swyg oor die Britse Boerehater en romanskrywer Sir H. Rider Haggard wat gedink het dat Afrikaners geneties minderwaardig was omdat hulle van verskillende rasse afstam, waaronder swartes. Sulke verbasterde rasse was syns insiens gedoem om te misluk, en dit was die Engelse se plig om oor hierdie mindere rasse te heers en in onderwerping te hou.

En waar is al hierdie linkses van weleer nou? Nee wat, hulle het 180 grade linksomkeer gemaak en preek nou nog meer fanatiek vanaf die ander kansel. Dis nou ewe skielik die konserwatiewes wat teen rasvermenging is en in biologiese meerderwaardigheid glo. Dis die konserwatiewes wat ‘n gebrekkige intelligensie het. Dis die konserwatiewes wat al die gruwel in die wêreld veroorsaak het. En hierdie belangrikste meningsvormers, dieselfde groepie wat so teen Afrikaners geskop en geslaan het destyds doen dit nou weer, maar hierdie keer vanuit ‘n ander invalshoek. En elke keer het hulle hul “wetenskaplike bewyse” ter hand om ter stawing.

Dit is een van die belangrikste redes hoekom psigometriese toetse se bevindings beperk moet bly by mense wat weet wat hulle doen. ‘n IK-toets se resultaat is nie die alfa en omega van klassifisering nie. In die meeste gevalle is IK slegs ‘n newe-effek van ander diagnostiese ondersoeke en is eintlik slegs goed verstaanbaar met inbegrip van iemand se algehele sielkundige funksionering. Dikwels hang IK-meting af van iemand se emosionele toestand of denkstyl waarmee daardie persoon in die lewe staan. Die kriteria wat gemeet word is ook dikwels kultuurspesifiek. Byvoorbeeld sien ons dat die bevolkingsgroep in Suider-Afrika met die laagste IK is die Boesmans, wat ’n gemiddelde het van 54. Egter, sodra ’n gewone onkundige toeris soos ek in die Kalahari sou verdwaal, sou ek liewer die hulp van ’n Boesmanspoorsnyer vra as ’n Einstein met sy 170 IK.

Hierdie bogenoemde stellings bewys dat dit nie net in ‘n verre verlede is dat mense so slordig en onkundig omgaan met wetenskaplike feite nie, en ook nie net in Suid-Afrika met sy grimmige en armoedige linkse tradisie nie. Nog so ’n interessante linkse figuur vind ons by een van die belangrikste grondleggers van die Europese eenwording, ’n sekere Frans-Duitse kommunis genaamd Daniel Cohn-Bendit. Hierdie vent probeer sy bes om op allerlei maniere die Europese Unie nog hegter saam te bind, soos byvoorbeeld die stigting van die Spinelli Groep, ’n denktenk vir groter eenwording wat hy na ’n kommunis vernoem het. Cohn-Bendit is ook bekend dat hy almal wat uniewording teenstaan as “geestelik siek” beskou, en klink hiermee verdag veel soos Croucamp met sy lae IK uitlating. Presies watter geestelike siekte hy hiermee bedoel, is nie bekend nie. Ek neem egter aan dat dit nie pedofilie is nie, want dis immers sy voorliefde om te sien hoe 5-jarige dogtertjies hulself voor hom uittrek, soos hy self toegegee het.

Kennelik was sy gedagtes by klein kinders toe die geskiedenisles oor Karel die Grote gegee was. Keiser Karel was die eerste persoon wat Europa wou integreer, maar na sy dood het dit tog maar weer uitmekaar geval soos wat sy seuns moeite gehad het om die verskillende gebiede te reguleer. In elk geval is Cohn-Bendit se nommer een vyand die Europeër wat glo in die behoud van sy eie nasie, vandaar die ywer om regse stemme soos Geert Wilders, Filip Dewinter of die British National Party se monde te snoer.

’n Ander gunsteling stokperdjie by hierdie groep linkses is om die rug toe te keer op alle vorme van geloofsleer, waarskynlik omdat ‘n grondige kennis van geloof ‘n gesonde gemeenskapsgevoel en historiese bewussyn ontwikkel, wat bestaan uit liefde en opoffering terwyl die enigste wat links ons te biede het is haat en afguns. Blykbaar het wetenskaplike bevindings ook sogenaamd aangetoon dat ateïste ’n hoër IK het as gelowiges. Militante ateïste soos Richard Dawkins beweer mos dat die wêreld ’n beter plek sou word as geloof verbied was. Egter, die grootste ateïstiese beweging wat die mensdom nog gehad het – kommunisme – het meer as ’n honderd miljoen lewens gekos verlede eeu. Dit is die hoogste dodesyfer in so ’n kort tyd ooit, en al wat kommunisme eintlik gedoen het is om terug te keer na afgodery. Hoekom anders is Lenin se lyk in ’n masoleum bewaar en die stigter van Noord-Korea, Kim Il-Sung tot die status van ’n god opgehemel? Dit is wat gebeur sodra ‘n mens geloof afskaf in ‘n samelewing: Mense haal hul goue kalwe uit die kas en begin enige tydelike held, soos ‘n Mandela, te aanbid.

Om nog meer skade op te noem wat wetenskaplike ateïsme aangerig het kan ons kyk na die Switsers-Amerikaanse pedagoog Paolo Lionni se opstel The Leipzig Connection, waarin verhaal word hoe die ambisies van ateïstiese en sosialistiese sielkundiges die Westerse skoolkurrikula totaal vernietig het. Die bekende filosoof/sielkundige in Leipzig, Wilhelm Wundt, was ’n vroeë grondlegger van behaviorisme gewees – daardie skool van sielkunde wat gestel het dat die mens geen hoër gewaarwording het nie en bloot reageer op beloning en straf. Sy invloed het gestrek na John Dewey, BF Skinner, G. Stanley Hall, JB Cattell en ander topfigure in die sielkunde. Wundt het ook nie geglo dat daar iets soos ’n spirituele aspek bestaan nie, en het sy hele loopbaan opgeoffer om te bewys dat die mens slegs ’n stimulus – responsmasjien is. Een van Wundt se studente, die vermaarde opvoeder John Dewey het geglo dat mense nie beter as diere is nie, en dat die rol van die onderwyser voortaan tweërlei moet wees, ten eerste om kinders te help sosialiseer in hul groep in plaas van hulle help om hul geestelike vaardighede te ontwikkel, en ten tweede om deur middel van beloning en straf te help om ervarings by hulle te kweek, wat ’n sluwe manier is om hul innerlike gewaarwording te rem.

Weereens sien ons hoe die vroegmoderne opvoeders einlik een doel nagestreef het, en dit is om kinders op te voed nie om hulself te kan verryk nie, maar om hulle slawe van die tydsgees te maak. ’n Ander bekende ateïstiese opvoeder, Benjamin Bloom het geglo dat die hoogste vorm van intellek is wanneer die individu nie meer glo in die beginsels van reg en verkeerd nie! Ons kan duidelik die gevare hiervan insien om kinders sonder kernwaardes op te voed. Die resultaat is eerder Golding se Ryk van die Vlieë as Rousseau se Edel Barbaar.

Dalk is dit wat Croucamp eintlik bedoel met sy lae IK konserwatiewes. Hulle dink te veel in terme van “reg” en “verkeerd” in Suid-Afrika en daarom nie vatbaar genoeg vir rewolusionêre aksies nie.

Dit help verklaar waarom die konserwatiewe gelowiges teen die ewolusieleer gekant is. Dit is nie soseer vanweë die suiwer biologiese teorie nie, maar die potensiale misbruik wat mense gaan maak deur te stel dat die mens nie beter as ’n dier is nie. Anders gestel: Hoe meer mense in biologiese ewolusie glo, hoe meer gaan dit ten koste van geestelike ewolusie. Wanneer biologiese ewolusie te veel opgehemel word gaan mense die krag van die gees misken. Kru wetenskaplike afbakenings gaan ingevoer word om mense te kategoriseer sonder om rekening te hou met hul persoonlike waardes en strewes. Iewers het ek gelees dat die koms van Christus ’n nuwe fase in die mens se geestelike ewolusie ingelui het. Die vroeë Romeinse Christene was gekenmerk deur hul introspektiewe houding, in dié sin dat hulle hul energie geput het uit die besef dat elke mens ’n ganse heelal van belewenisse en rydomme in sy hart en siel het. Die beginsel van Christelike naasteliefde onderskraag hierdie besef. Blykbaar is dit ook die geheim agter Da Vinci se Mona Lisa-glimlag. Haar gelaatsuitdrukking verraai iemand wat swygsaam toekyk terwyl sy in kontak is met haar binneste heelal.

Na Da Vinci sou dit nog twee honderd jaar duur totdat ’n redelik onbekende mistieke wetenskaplike, Emanuel Swedenborg sy innerlike belewenisse in ’n hele aantal volumes beskryf het. Ofskoon min mense van hom gehoor het, was hy een van die mees invloedryke denkers van die moderne tyd, en sy werke het mense so uiteenlopend soos Carl Jung tot Emerson, Abraham Lincoln tot Roosevelt beïnvloed, weereens met die nadruk op die mens se geestelike groei. In sy skrywes benadruk hy hoe ’n ingesteldheid van opoffering ’n mens nader tot sy skepper bring terwyl ’n egoistiese ingesteldheid mense juis in hul persoonlike hel laat beland. Saam met Goethe, daardie ander Lutherse denker, word Swedenborg beskou as een van die intelligentste mense wat nog geleef het, en albei was diep gelowig.

Die wetenskapsrewolusie met sy faux pedagoë het jammer genoeg hierdie stemme uit die verlede stilgemaak, en hul dissipels verkondig nog steeds aan almal hul “verligtingsideale” vanuit hul akademiese leerstoele, wat eintlik alles behalwe verligtend is. Iemand soos Swedenborg sou na alle waarskynlikheid as ’n skisofreen afgemaak word en mense wat geloofsleerstellings ter harte neem as te onintelligent om wetenskap te verstaan.

Gelukkig hoef ’n mens deesdae nie meer duisende rande te betaal vir ’n universitêre graad in die geesteswetenskappe nie, wat deesdae al hoe meer uit radikale propaganda bestaan. Die suiwerste kennis wat ons werklik nodig het kan gratis van internet afgelaai word. En daar lê die sleutel van indiwidue en volkere se vryheid.

Eers dan kan ons in navolging van NP van Wyk Louw weer diegene wees wat die mensdom uit die donker nag van die siel sal lei en ’n nuwe wending gee aan die beginsel van voortbestaan in geregtigheid.