Australiese inheemse voedsel is nog steeds ‘n rariteit op borde in die land, maar die skrywer John Newton wil hierdie “kosrassisme” beëindig.
Newton het die deugde van insekte en wurms vir voedsel besing, met die argument dat die omhelsing van inheemse kos “‘n pad na versoening kan wees”, het die ABC (Australiese Uitsaaikorporasie) berig.
Die gesprek sê regte, nie-rassistiese Australiese kos “word deur die inheemse mense van die land vir meer as 50 000 jaar al geëet”.
“As ons net die kos eet wat deur die eerste setlaars hierheen gebring is en almal wat gevolg het, kan ons onsself nog Australies noem? Die opeenvolgende golwe van aankomelinge sedert 1945 het ook hul kulture en kos saam met hulle gebring. En wat het Anglo-Australië doen? Dit opgeraap.
“Die voedsel van immigrante omhels van oral oor die wêreld. Die gevolg is dat Australië nie net multikultureel is nie, dis multikulinêr. Australiërs sal na ‘n Thai-restaurant gaan – na enige soort restaurant – en het geen vrees daarvoor nie.
“Hulle sal ewe tevrede bootnoedelsop met bloed daardeur geroer verorber of stinkende tofu. Maar nie larwes of quandongs of akudjura (bostamaties) nie.”
Die wurms is groot, wit larwes van verskeie motte wat hout eet, die belangrikste stapelvoedsel van die woestyn en histories ‘n stapelbestandeel in die dieet van inheemse mense. Tradisioneel is dit selde dat mans dit uitgrawe, maar die “gender” vooroordeel word vir die oomblik nog geïgnoreer deur die sosiale geregtigheidstryders.
Die “kosrassisme” in Australië het vorendag gekom nadat deelnemers op ‘n ITV-reeks met die naam I am a celebrity … Get me out of here, aan gehore vertel het hoe walglik die wurms proe en dat dit hulle siek maak.
“Die wurms [witchetty grub] van die inheemse mense is ‘n belangrike bron van proteïen. Dit het ‘n godsdienstige betekenis. Vir ons om te gaan staan en grappe maak daaroor, wys geen respek nie,” het die aanbieder Ray Mears ontstoke verklaar.
Ray het gesê: “Dit is eerder soos iemand wat na Brittanje gaan en sê: ”n Gebraaide aartappel, is dit nie die vreemdste ding nie?'”
Maar die wurm-etery is nou geskrap uit die reeks na kommer dat wit Australiërs steeds gaan geweier om te sluk.
Skoppensboer begaan nou hier ‘n stuk eklektisisme, want hy leen by die SABC3 wat die reeks “Hotnotsgode” uitgesaai het en by dr. Dan Roodt wat “Kruiperkaners” gemunt het.
Albei tipes behoort egter tot die klas van ongelede diere en tot die orde van die Dictyoptera. ‘n Hotnotsgot behoort tot die familie van die Mantidae en is ‘n aggressiewe soort insek wat sy prooi in sy kloutjies vashou en hom dan lewendig opvreet. ‘n Kruiperkaner is meer familie van die kakkerlak, want hy skarrel gou-gou onder die naaste kas in as hy gewaar word. Kruiperkaners hou nie daarvan dat die lig op hulle skyn nie, daarom verkies hulle om ‘n hotnotsgot na vore te stoot.
Jonathan Jansen slaan vandeesweek ‘n hotnotsgotterige houding in
Oor die afgelope week of wat het Jonathan Jansen die kalklig gehaal vanweé sy pleidooi dat alle opvoeding in Suid-Afrika in Engels moet plaasvind. Op ‘n foto wat vandeesweek geneem is, slaan Jansen ‘n hotnotsgotterige houding in, met sy kloutjies wat voor die bors gehou word. Sy prooi is enorm: die hele Universiteit van die Vrystaat met ‘n swetterjoel Kruiperkaners en hul voedsel-, finansiële en ander reserwes wat verorber gaan word.
Leon Lemmer onthul vandag dat Jansen se moedertaal Afrikaans is! Skoppensboer het amper van sy tak afgeval en sy entomologiese waardigheid verloor toe hy dié nuus lees. Kan jy nou meer? Maar ‘n Hotnotsgot moet vreet en verteer. Dis in sy aard. Sommige spesies van Hotnotsgode teer nie net op insekte nie, maar vreet sommer kleinerige skerpioene, akkedisse, paddas, voëltjies, slange en selfs knaagdiere.
Blykbaar kan ‘n volwasse hotnotsgot ‘n prooi verorber wat oor tot 64 keer sy eie massa beskik!
Skoppensboer het tydens die apartheidstydvak biologie tot matriek gehad; vandaar dus sy belangstelling in die insektelewe. Vaagweg onthou hy egter ook dat hy ‘n biologietaak oor simbiose moes uitwerk. Volgens die HAT beteken “simbiose” die volgende: “Die saamleef tot mekaar se voordeel van verskillende organismes in die plante- en diereryk.”
Is dit nie ‘n pragtige definisie van die verhouding tussen die Hotnotsgot en die Kruiperkaner nie? Soos Leon Lemmer ook verduidelik, het Hotnotsgode soos Jansen, Russel Botman, Cheryl de la Rey, Danny Titus, Christo van der Rheede – noem maar op – hul hoghe posisies te danke aan ‘n Kruiperkaner iewers wat hulle aangestel het of laat aanstel het. Lemmer noem selfs ‘n paar sulke Kruiperkaners by naam, maar Skoppensboer kan aan nog baie ander dink.
Leon Lemmer verklaar die akademiese verskynsel van die bruin of kleurlingrektor soos volg:
Hierby kom ‘n tweede kenmerk eie aan die nuwe Suid-Afrika, naamlik dat die blanke rektore aan Afrikaanse universiteite plek vir bruin rektore moet maak. Hier geld veral twee oorwegings. Eerstens word gepoog om die indruk te wek dat ‘n bruin rektor ‘n mindere bedreiging as ‘n swarte vir die heil van Afrikaans as onderrigtaal inhou. Tweedens funksioneer die bruin rektor as oorgangsfiguur van die vorige wit rektore na die swart rektore wat noodwendig na die bruine kom. Eers met ‘n swart rektor in die stoel sal die transformasieproses volledig verwesenlik wees. Ras/kleur is die aanjaer (“turbo”) vir transformasie; verandering wat geensins verbetering hoef te wees nie.
Lemmer sien egter nie die simbiotiese verhouding tussen die kakkerlaktipe, die Kruiperkaner, en die Hotnotsgot raak nie, want in die “transformasieproses”, op pad na die raseksklusiewe wêreld van swart oorheersing, verseker die Kruiperkaner vir hom nog ‘n paar jaar se oorlewing. Ons kan sê Kruiperkaners oorleef in die skaduwee van Hotnotsgode. Synde van Afrikaneroorsprong – alvorens hulle tydens hul metamorfose soos Kafka se miskruier in insekte verander het – is Kruiperkaners ook nie skaam om die werk te doen nie. Die Kruiperkaner staar stip na sy pensioen of ‘n paar krummels wat van die tafel af in sy rigting gaan val en sal in die proses prooi vir sy Hotnotsgot aandra.
In sommige gevalle kan die Kruiperkaner ‘n slag slaan uit die kroning van ‘n Hotnotsgot. Leon Lemmer noem dat Johan van Zyl, die voormalige rektor van Tukkies, agterna hoof van Sanlam geword het en vandag waarskynlik ‘n skatryk man is. Soos Koos Bekker van Naarpers, tel hy sy aandeelopsies en skater in sy donker paleis telkens as ‘n Afrikanerkarkas voor hom verby gedra word.
Net so het die Kruiperkaner, regter Faan Hancke, gesorg dat Jansen as rektum, ek bedoel rektor, van Kovsies aangestel word. Agter elke oorheersende Hotnotsgot is daar iewers in die donker ‘n Kruiperkaner. Skoppensboer het ‘n lysie saamgestel:
Terwyl die Kruiperkaner droom van sy pensioen, jag die Hotnotsgot Houtsnee: M.C. Escher
Kruiperkaner – Hotnotsgot
Johan van Zyl – Jonathan Jansen by UP
Faan Hancke – Jonathan Jansen by UV
Ampie Coetzee – Jakes Gerwyl by UWK
Koos Bekker – Jakes Gerwel by Naarpers
Johan van Zyl – Hein Willemse by UP
Japie Gouws – Danny Titus by ATKV
Wannie Carstens – Michael le Cordeur by die Afrikaanse Taalraad
Stef Coetzee – Christo van der Rheede by die Afrikaanse Handelsinstituut
André P. Brink/Wannie Carstens – Adam Small wat vanjaar die Hertzogprys vir drama ontvang het
Roux Botha – Iron Rensburg by UJ
Kruiperkaner? – Cheryl de la Rey by UP
Kruiperkaner? – Russel Botman by US
Daar is seker nog talle voorbeelde van dié onderling voordelige verhouding tussen Hotnotsgode en Kruiperkaners. Skoppensboer doen ‘n beroep op lesers om met sulkes vorendag te kom, in die belang van die insektekunde.
