Rubrieke – Bladsy 29

Leon Lemmer: Die oorsprong van ‘misdade teen die mensdom’ en ‘volksmoord’

Ek het die eerste keer van die Oekraïne se gespletenheid tussen die Ooste en die Weste kennis geneem toe ek Anna Reid se boek, Borderland: A journey through the history of Ukraine (London: Phoenix, 1998, 258p), gelees het. Die Dnieper-rivier loop van noord na suid deur die land, met die hoofstad Kiev aan die rivieroewer. Oos van die Dnieper word die bevolking toenemend Russies en Ortodoks-christelik. Wes van die Dnieper is die bevolking oorwegend Oekraïnies en Rooms-Katoliek. Hoofstuk 4 van Reid se boek handel oor Lviv, die hoofstad van Galisië, die westelikste provinsie. “Lviv was ruled by Austria from the first partition of Poland in 1773 until the collapse of the Austro-Hungarian empire in 1918, christening the city Lemberg … With the rebirth of Poland the city went back to its ancient Polish name of Lwów, and in 1945 it fell, for the first time in its history, to the Russians, who deported the Polish population and renamed it Lvov. It only became Lviv in 1991, with Ukrainian independence” (p 71). Lviv is een van die hoofonderwerpe in hierdie rubriek. Die naam beteken Stad van die Leeus. Ek gebruik deurgaans die stad se huidige naam.

Dit is moontlik om ooreenkomste tussen die Oekraïners/Oekraïens en Afrikaners/Afrikaans in te lees. “Ethnically and socially, nineteenth-century Galicia was an unbalanced, unhappy place. Poles owned the land; Jews the shops and inns. Ukrainians – 40 per cent of the province’s population … – laboured out of sight in cottages and fields” (72). “Galicia was a byword for rural poverty” (73). “Ukrainian itself had turned into a peasant tongue, the language in which one addressed the servants, if one spoke it at all. In the cities, it was hardly heard. For a long time even Ukrainophiles expected it to die out completely” (76). “The man who contributed more than any other single individual to the creation of a Ukrainian sense of national identity, was Taras Shevchenko [1814-1861] … he single-handedly turned Ukrainian into a literary language [and] remains Ukraine’s greatest hero” (77). “The Ukrainian language plays a starring role in the Ukrainian’s sense of national identity, making it a delicate political as well as cultural issue” (85).

Die huidige situasie in Lviv word beskryf in Tarik Cyril Amar se boek, The paradox of Ukrainian’s Lviv: A borderland city between Stalinists, Nazis, and Nationalists (Cornell University Press, 2015, 369p; Amazon Kindle $19,39). Lviv is in groter mate Oekraïnies as enige ander stad en word beskou as ‘n simbool van die Oekraïners se nasionale identiteit en nasionalisme. In November 1918 was daar ‘n kortstondige “West Ukrainian People’s Republic” (Sands, bron hier onder, Kindle 1121, 2292, 2479). Die bevolking van Lviv is tans ‘n driekwart miljoen.

‘n Ander hoofonderwerp in hierdie rubriek is volksmoord (“genocide”). In hierdie verband is daar bv Maria Pritchard se boek, Genocide: A history from Carthage to Darfur (London: RW Press, 2013, 63p; Amazon Kindle $2,27). Wanneer deesdae van volksmoord gepraat word, word gewoonlik aan die Holocaust of Shoah* gedink, die uitwissing van miljoene Jode deur die Nazi’s, of aan Hernán Cortés (1485-1547) se uitroeiing van die Asteke, of die jag op die Australiese inboorlinge, asook op die Amerikaanse Indiane. Volksmoord word hiermee eksklusief aan blankes toegeskryf. Maar Pritchard skryf: “Although the image of European Imperialists massacring indigenous people is a familiar one, it is not the full picture. Europeans have massacred each other and non-Europeans have also committed genocide on their neighbours” (Kindle 78). In Suidelike Afrika in die 19de eeu was daar die Mfecane (in Nguni) of Difaqane (in Sotho), die grootskaalse uitwissing van swartes deur swartes. [* “Holocaust” is afgelei van twee Griekse woorde: “whole” + “burnt”. “Shoah” is die Hebreeuse woord vir katastrofe of warrelwind. Sands beskryf dit as “killing on an industrial scale” (4648).]

Een van die grusaamste voorbeelde van volksmoord is die Turke se uitroeiing van die Armeniërs. ‘n Gesaghebbende boek hieroor is Peter Balakian se The burning Tigris: The Armenian genocide and America’s response (New York: HarperCollins, 2007, 528p; Amazon Kindle $13,52). Die uitmoring het in vier stadia van 1877 tot 1922 plaasgevind. Daar word beweer dat die Turke met die Armeniese volksmoord aan die Nazi’s die bloudruk vir die Joodse volksmoord verskaf het” (Kindle 140). Meer as ‘n miljoen Armeniërs, tweederdes van hierdie etniese groep, het omgekom. Deesdae is Armenië ‘n klein landjie van minder as 30 000 vierkante kilometer en ‘n bevolking van skaars 3 miljoen, met 8 miljoen Armeniërs wat in ander lande woon. Maar sedert 1991 het die Armeniërs darem ten minste ‘n onafhanklike nasiestaat.

Die Amerikaanse ambassadeur in Turkye, Henry Morgenthau (1856-1946), skryf in sy boek oor die Armeense volksmoord, Ambassador Morgenthau’s story (2015, 478p; Amazon Kindle $2,27), van “the murder of a nation” en “the greatest crime of all ages” (Sands 2292). Toe Morganthau in 1919 oor die uitmoring van Jode in 1918 in Lviv verslag gedoen het, het hy verkies om die term “pogrom” te vermy (All in a life-time, 2015, 482p; Amazon Kindle $1,13). “Pogrom (Russian ‘destruction’) unprovoked violent attack on an ethnic group, particularly Jews, carried out with official sanction” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 736).

Die Armeense volksmoord word deels aan religieuse verskille gewyt. Die Turke is Moslems en die Armeniërs is christene wat daarop roem dat hulle sedert 301 ‘n christelike staat gehad het; die eerste in die wêreld. ‘n Ander rede vir hierdie volksmoord is etnies. Daar was die slagspreuk: “Turkey belongs only to the Turks” (Balakian 3110). Dit herinner aan wat die PAC se Robert Sobukwe (1924-1978) gesê het: “We aim, politically, at government of the Africans by the Africans for the Africans” (Allister Sparks, The sword and the pen: Six decades on the political frontier, Johannesburg: Jonathan Ball, 2016, 626p, R300; Amazon Kindle $13,67, 2114).

Nog meer ontstellend is Irwin Staub, ‘n sosiale sielkundige, se mening: Gewelddadigheid wat as ‘n “continuum of destruction” progressief oor dekades en selfs eeue plaasgevind het, “creates a readiness in the culture” (Balakian 2136, 2831). “‘People learn,’ Staub explains, ‘by doing, by participation.’ People are changed by their participation in destructive and harmful behavior, and the victims are further devalued through this process” (2835). Die Armeense volksmoord was ‘n geval van “devaluing a subgroup, an ethnic minority in this case, in part in order to raise the sinking self-esteem of the majority group – the Turks” (2835).

Die vlaag gewelddadigheid wat Suid-Afrika sedert 1994 teister, bv die plaasmoorde en studente-oproer, kan as ‘n voortsetting van die voorafgaande polities gemotiveerde vandalisme en terrorisme van die ANC en PAC beskou word. Deur geweld polities suksesvol te pleeg, het veral die ANC deur voorbeeldstelling ‘n nuwe geslag geweldenaars geskep wat op ‘n soortgelyke manier sukses wil behaal. Wat in Suid-Afrika plaasvind, bv polities, het dikwels sy oorsprong in Amerika. John D Skrentny het die stryd om menseregte van veral vier etniese minderheidsgroepe (Asiate, Indiane, Hispaniste en swartes) deeglik nagevors (The minority rights revolution, Cambridge, Mass, Harvard University Press, 2004, 496p; Amazon Kindle $32,49). Hy kom tot gevolgtrekkings soos: “African Americans … were the only minority group involved in the urban violence” (2195) en “only blacks had rioted” (2466). Amerikaanse swartes onderskei hulleself van ander minderheidsgroepe weens hulle gewelddadigheid (2168, 2560, 2660). Dit het daartoe gelei dat swartes in groter mate as enige ander Amerikaanse groep bevoordeel word;* ‘n geval van “the wheel that squeeks the loudest gets the grease” (1838; ook 4526). Die buitensporige toegeeflikheid jeens swartes se onsosiale gedrag kan enersyds toegeskryf word aan skuldgevoelens wat by blankes oor die destydse slawerny, rasse-segregasie en -diskriminasie gewek is. Andersyds dien ‘n paaibeleid as ‘n soort versekeringspolis teen verdere geweldpleging.

[* “The demand shifted from equal rights for individuals to special rights (affirmative action and similar measures) for blacks and other groups. Such claims run directly counter to the underlying principles that have been the basis of American political unity; they reject the idea of a ‘color-blind’ society of equal individuals and instead promote a ‘color-conscious’ society with government-sanctioned privileges for some groups. In a parallel movement, intellectuals and politicians began to push the ideology of ‘multiculturalism,’ and to insist on the rewriting of American political, social, and literary history from the viewpoint of non-European groups. At the extreme, this movement tends to elevate obscure leaders of minority groups to a level of importance equal to that of the Founding Fathers. Both the demands for special group rights and for multiculturalism encourages a clash of civilizations within the United States and encourage what Arthur M Schlesinger, Jr, terms ‘the disuniting of America'” (Samuel P Huntington, The clash of civilizations? The debate: 20th anniversary edition, edited by Gideon Rose, New York: Foreign Affairs Publishing, 2013, 93p; Amazon Kindle $8,57, 1120).]

“Rassis” en “apartheid” het standaardskelwoorde in sowel Suid-Afrika as Amerika geword. In hierdie woordestryd het Amerikaanse swartes ook “genocide” ingespan: “The charge was that American treatment of African Americans violated the convention – it was genocide” (508). Die “convention” waarna hier verwys word, is die Verenigde Nasies se Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide. “In 1948 the UN General Assembly defined genocide as ‘acts committed with the intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnic, racial or religious group.’ The acts in question are listed as killing, or causing serious physical or mental injury to members of a group, deliberately exposing a group to conditions likely to cause death, preventing births within a group and forcibly removing the group’s children” (Pritchard 34).

Die Hispaniste voel sterk oor taalregte; dat Engels nie hulle moedertaal Spaans moet verswelg nie. In hierdie konteks word daar van “cultural genocide” gepraat (Skrentny 3121). Is dit nie wat sedert 1994 in Suid-Afrika met Afrikaners en Afrikaans gebeur nie? “A resolution by forty-nine Scandinavian professors in 1962 declared that ‘the extermination of a language, of a culture, and of a people are all one and the same thing'” (2800). Die Hispaniste het die reg op moedertaalonderrig verwerf.

Ek wil vandag hoofsaaklik oor ‘n nuwe boek skryf wat oor Lviv en die oorsprong van die woord “genocide” handel, asook oor die oorsprong van die frase “crimes against humanity.” Dit is Philippe Sands se East West Street: On the origins of genocide and crimes against humanity (London: Weidenfeld & Nicolson, 2016, 448p; Amazon Kindle $11,13). Sands (gebore in 1960) is ‘n professor in internasionale reg aan University College London. Die boektitel sinspeel op Lviv wat beskryf word as “the epicentre of the fault lines that divided east from west” (Kindle 152). In die vlaag van oordrewe reaksie teen blankes en apartheid word die woord “genocide” en die frase “crimes against humanity” dikwels gehoor. Die veldtog teen blankes en veral Afrikaners neem deesdae sulke afmetings aan dat daar soms die neiging is om hierdie woord en hierdie frase op veral Afrikaners en apartheid van toepassing te maak. Dit is egter moontlik dat die skoene van hierdie woord en frase eerder swart as wit voete pas.

Naas Lviv is daar vier hoofkarakters in Sands se boek. Hersch Lauterpacht (1897-1960), ‘n hoogleraar in internasionale reg, is in Zólkiew (later Zhovkva), 15 myle wes van Lviv, gebore en het van 1911 tot 1919 in Lviv gewoon en daar in die regte studeer. Rafael Lemkin (1900-1959) is in die huidige Belarus gebore en het in 1921 na Lviv verhuis en daar tot 1926 in die regte studeer. Hans Frank (1900-1946) was ‘n Duitse regsgeleerde en vyf jaar lank die Nazi-governeur-generaal van Duitsbesette Poland, wat Lviv en omstreke ingesluit het. Leon Buchholz (1904-1997), Philippe Sands se oupa aan moederskant, is in Lviv gebore. Die stad Lviv is ‘n gemeenskaplike element by hierdie vier karakters. Terselfdertyd het Sands ‘n familiebelang by hierdie onderwerp. Familiesake word in hierdie rubriek meesal uitgelaat en dus ook baie van die verdere inligting oor Buchholz.

Dit is merkwaardig dat sowel die frase “crimes against humanity” (Lauterpacht se skepping) as die woord “genocide” (Lemkin se skepping) hierdie verwantskap met Lviv het en dat hierdie twee begrippe of beginsels hulle weg in internasionale reg tydens die Nuremberg-verhoor (1945/6) van twee dosyn top-Nazi’s gevind het. Hans Frank is toe ter dood veroordeel. Familielede van sowel Lauterpacht as Lemkin (en ook van Buchholz) is tydens die Nazi-bewind vermoor. In daardie sin kan gesê word dat die regsbeginsels “misdade teen die mensdom” en “volksmoord” as ‘n soort vergelding of wraak in Joodse geledere ontstaan het. Die kernverskil tussen misdade teen die mensdom en volksmoord is dat eersgenoemde op die grootskaalse doodmaak van individue en laasgenoemde op die uitroeiing van groepe mense betrekking het (139). “How could the law help to prevent mass killing? Protect the individual, says Lauterpacht. Protect the group, says Lemkin” (4425). Die Nuremberg-verhoor is “the moment in which it was said our modern system of internasional justice came into being” (118). Lauterpacht word as “a father of the modern human rights movement” beskou (84). Volgens hom “the well-being of an individual is the ultimate object of all law” (1393; ook 998).

Reeds in sy jeug het Lauterpacht diskriminasie en die vervolging van Jode eerstehands ervaar. “International law offered few constraints on the majority’s treatment of minorities and no rights for individuals” (1146). “The modern law of human rights was born on the anvil of Lwów [Lviv] and its environs” (1175). Na die Eerste Wêreldoorlog, tydens die onderhandelings in 1919 in Versailles, het die Joodse afvaardiging op “greater autonomy, language and cultural rights and principles of self-government” aangedring (1189). Met bv die Iere in gedagte “Britain objected to any depletion of sovereignty – the right to treat others as it wished – or international oversight” (1189). Woodrow Wilson (1856-1924), die Amerikaanse president (1913-1921), was egter sterk ten gunste van “‘rigid protection’ for minorities” (1197).

By Versailles is daar ingestem tot onafhanklikheid vir Pole op voorwaarde dat die regte van minderheidsgroepe beskerm word. Artikel 93 van die Versailles-verdrag “required Poland to sign a second treaty [the Little Treaty of Versailles (1203)], to protect ‘inhabitants’ who differed from the majority of the population in race, language, or religion.* The Allies would be entitled to ‘protect’ these minorities, a further humiliation in the eyes of Poland because lopsided obligations were imposed: rights were given to some groups, but not all, and the victorious powers would escape equivalent obligations for their own minorities” (1203). Byvoorbeeld, vrees vir regte vir swartes was in die agterkoppe van die Amerikaners. “The Polish Minorities Treaty went further: it made the rights of such minorities into ‘obligations of international concern’, to be protected at the League of Nations. Any disputes could go to the Permanent Court of International Justice, newly created in The Hague” (1210) in 1922 (1342). Na die magsoorname van Adolf Hitler in Duitsland in 1933 “Poland signed a non-aggression pact with Germany and cast aside the 1919 Minorities Treaty” (1379). [* Ook “birth, nationality” en “minorities could run their own schools” (1203).]

In 1919 het Lauterpacht in Wene verder in die regte studeer. Een van sy dosente was Hans Kelsen (1881-1973) wat gehelp het om die nuwe Oostenrykse grondwet te formuleer. Oostenryk was die eerste land wat ‘n grondwethof gekry het. Die gevolg: “individuals had inalienable constitutional rights, and they could go to a court to enforce those rights. This was a different model from that which protected minority rights, as in Poland. The two key distinctions – between groups and individuals, between national and international enforcement – influenced Lauterpacht’s thinking. In Austria, the individual was placed at the heart of the legal order” (1259). Anti-Semitisme in Wene het Lauterpacht oortuig van “the ‘vital necessity’ of rights for individuals” (1274).

In 1923 het Lauterpacht uitgewyk na Engeland en in 1938 hoogleraar in internasionale reg aan Cambridge University geword. Hy het oorweging geskenk aan “a ‘revolutionary’ possibility of developing the rules so as to place more limits on the supposedly ‘eternal and inalienable’ powers of the state” (1349). “Individuals should ‘possess international rights'” (1364). Later word dit deel van “the fundamental rights of man” (1672). Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het Lauterpacht gedink dat “ending ‘international lawlessness'” noodsaaklik was (1615). Nege Europese regerings het in 1942 byeengekom “expressing a common desire to use the criminal law to punish those ‘guity’ of and ‘responsible’ for atrocities. Perpetrators would be ‘sought for, handed over to justice and judged’, an idea that became an official aim of the war. The nine governments established a commission on war crimes to collect information on atrocities and perpetrators, a body that would become the United Nations War Crimes Commission” (1622).

Intussen het Lauterpacht “a draft of his International Bill of Rights of Man” geformuleer (1746). In 1945 het hy ‘n boek daaroor gepubliseer (1796). Sy doel was “an end to the ‘omnipotence of the State'” (1796). “The gist of his thinking was captured in a single sentence: ‘The community of nations has in the past claimed and successfully asserted the right to intercede on behalf of the violated rights of man trampled upon by the State in a manner calculated to shock the moral sense of mankind'” (4404; ook 4432). Misdade teen die mensdom is “acts so egregious that others were entitled to act in a protective capacity” (4411). Die idee was “to limit the potent force of tribalism, not reinforce it” (4418). Sands noem dit “a rational, enlightened view, and also an idealistic one” (4418). Die verskyning van die boek het mettertyd gelei tot die aanvaarding van die Verenigde Nasies se Handves “by which governments agreed to introduce a new commitment to ‘fundamental human rights’, to respect the ‘dignity and worth of the human person'” (1789).

Die tweede hoofkarakter in Sands se boek, Rafael Lemkin, het reeds in 1933 ‘n pamflet gepubliseer “proposing new international rules to prohibit ‘barbarity’ and ‘vandalism’ … he imagined new rules to protect ‘the life of the peoples’; to prevent ‘barbarity’, the destruction of groups, and to prevent ‘vandalism’, attacks on culture and heritage” (2500). Hy het onder meer gebruik gemaak van die Romeen Vespasian V Pella (1897-1960) se idee van “universal jurisdiction” wat toepaslik sou wees op bv “piracy, slavery, trading in women and children, and drug trafficking” (2508).

Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het Lemkin deurlopend amptelike Nazi-dokumente, soos staatskoerante, dekrete en ordinasies, versamel (2645, 2652), “looking for patterns of German behaviour” (2652). “Lemkin’s work identified the wholesale destruction of the nations over which the Germans took control as an overall aim” (2659). Hy het verskynsels soos “Germanized” (2659), “denationalization” en “dehumanization” waargeneem. Die doel daarvan was “to kill the nation ‘in a spiritual and cultural sense’: Lemkin identified decrees from early 1941 pointing to the ‘complete destruction’ of the Jews in gradual steps” (2666).

In 1944 is Lemkin se boek, Axis rule in occupied Europe, in Amerika gepubliseer, “with the aim of protecting groups, for which he invented a word for a new crime, ‘genocide’, the destruction of groups” (1760). “Attacks upon national, religious and ethnic groups should be made international crimes” (2221). Lemkin is onder meer deur die Armeense volksmoord beïnvloed (2292, 2738). Hy het geredeneer: Dit is ‘n misdaad, naamlik moord, as iemand een mens vermoor, “but not a crime for that man to have struck down one million men” (2372). In hoofstuk 9 kom hy met sy nuwe woord vorendag, “genocide”, ‘n kombinasie van die Griekse woord “genos” (stam of ras) en die Latynse woord “cide” (moor) (2888). Dit gaan oor “extermination”, “physical” en “cultural” (2888). “Genocide concerned acts ‘directed against individuals, not in their individual capacity, but as members of national groups'” (2888). Volgens Lemkin “new conceptions require new terms” (2896). “A new word was accompanied by a new idea, a global treaty to protect against perpetrators before any court in the world. Countries would no longer be free to treat citizens as they wished” (2914). Voorheen het hy die Duitse woord “Völkermord” gebruik (2896). “The ‘extermination of nations and ethnic groups’ required the intelligentsia to be killed off, culture to be destroyed, wealth transferred” (2896). Nóg die woord “volksmoord” nóg die letterlike betekenis van “genocide” is omvattend genoeg om aan die dui dat bv religieuse groepe (en dus nie net stamme, volke of rasse nie) by hierdie soort misdaad ingesluit word.

Lauterpacht was nie entoesiasties oor Lemkin se idees nie. Hy noem “‘genocide’ a new term for the physical destruction of nations and ethnic groups” (1767). “Lauterpacht was concerned that the protection of groups would undermine the protection of individuals. It should not be the primary focus of the law” (1767). “He worried that emphasis on genocide would reinforce latent instincts of tribalism, perhaps enhancing the sense of ‘us’ and ‘them’, pitting one group against another” (4292).

Lemkin wou ‘n hiërargie daarstel wat volksmoord die ergste misdaad sou maak. Aan Franklin Roosevelt (1882-1945, die Amerikaanse president 1933-1945) het hy in ‘n skrywe voorgestel “outlaw mass killing … make it a crime, the ‘crime of crimes'” (2839). “Not opposed to individual rights, he [Lemkin] nevertheless believed that an excessive focus on individuals was naive, that it ignored the reality of conflict and violence: individuals were targeted because they were members of a particular group, not because of their individual qualities. For Lemkin, the law must reflect true motive and real intent, the forces that explained why certain individuals – from certain targeted groups – were killed. For Lemkin, the focus on groups was the practical approach” (4418).

Die derde hoofkarakter in Sands se boek, Hans Frank, “expressed strong objections to universal jurisdiction” (3341). Hy het hom ten gunste van “non-interference in the internal affairs of foreign states” uitgespreek (3348). “There would be no individual rights in the new Germany, so he announced a total opposition to the ‘individualistic, liberalistic atomizing tendencies of the egoism of the individual.’ (‘Complete equality, absolute submission, absolute loss of individuality,’ the writer Friedrich Reck [1884-1945] recorded in his diary …)” (3355). “Community takes precedence over the individualistic … tendencies” (3251). Frank het die Duitsbesette Pole soos ‘n kolonie bestuur, “its inhabitants the ‘slaves of the Greater German World Empire'” (3376). Frank se standpunt was “that law was nothing more than ‘that which is useful and necessary for the German nation'” (2811). Volgens Lemkin was dit “‘a cynical denial of international law’ … Frank’s conception subordinated the individual to the state and was designed ‘to subordinate all the world under Germany'” (2811). In sy dagboek het Frank verder gegaan: “‘We must annihilate the Jews, wherever we find them and wherever it is possible’ … to maintain the structure of the Reich” (3426). Frank het die bynaam “Butcher of Warsaw” gekry (4043).

Vir die Nuremberg-verhoor het vier lande (Amerika, Brittanje, Frankryk en Rusland) elk twee regters en ‘n aanklaer benoem (1817). Lauterpacht het voorgestel dat die frase “War Crimes” (1837) en “Crimes Against Humanity” vir “atrocities against individual civilians” (1844) gebruik word. “‘Genocide’ … had been added at a late stage at the insistence of the Americans over strong British objections” (1896). “Genocide” is gedefinieer as “extermination of racial and religious groups, against the civilian populations of certain occupied territories in order to destroy particular races and classes of people and national, racial, or religious groups” (3035). Die Nuremberg-aanklagte sou geldig wees “whether or not in violation of the domestic law of the country where perpetrated” (1866). “International law was not only ‘between States’ but ‘also the law of mankind'” (1874). “This was the first time in human history that the leaders of a state were put on trial before an international court for crimes against humanity and genocide, two new crimes” (4224).

Robert Jackson (1892-1954), die Amerikaanse hoofaanklaer, het gesê “the ‘real complaining party’ … was not the Allies but ‘civilization’ itself” (4376). Hartley Shawcross (1902-2003) was die Britse hoofaanklaer. “Lauterpacht prompted Shawcross to pre-empt the arguments of the defendants, the prospect that they’d assert that because states couldn’t commit crimes under international law, it followed that the individuals who served them also couldn’t be guilty of crime. A state could be criminal, Shawcross told the tribunal, and so it was imperative to repress its crimes by means ‘more drastic and more effective than in the case of individuals’. Individuals who acted on behalf of such a state were ‘directly responsible’ and should have punishments heaped upon them … ‘The state is not an abstract entity … Its rights and duties are the rights and duties of men’, its actions those of politicians who should ‘not be able to seek immunity behind the intangible personality of the state’. These were radical words, embracing the idea of individual responsibility, placing ‘fundamental human rights’ and ‘fundamental human duties’ at the heart of a new international system” (4439).

Lauterpacht was in groter en vaster mate deel van die Britse vervolgingspan as wat Lemkin van die Amerikaanse span was. “Genocide was referred to on the first day by the French and Soviet prosecutors, much to his [Lemkin’s] satisfaction. The Americans and the British followed, but they avoided any mention of the word” (4526). Lemkin het aan die Amerikaanse vervolgingspan geskryf dat “lesser terms – like ‘mass murder’ or ‘mass extermination’ – were inadequate, because they were incapable of conveying the vital element of racial motivation and the desire to destroy entire cultures” (5065). “The charge of genocide had to be part of a broader trial strategy, to show the defendants as enemies of mankind, a ‘specially dangerous crime’, one that went beyond crimes against humanity” (5073). Lemkin “faced political objections in the United States and in Britain, arising respectively from historic American treatment of blacks and British colonial practices” (5080). Desnieteenstaande “the word ‘genocide’ made its way back into the proceedings” (5087).

Jackson het nie die woord “genocide” in sy finale Nuremberg-pleidooi gebruik nie, maar Shawcross het dit wel gedoen. Lemkin wou hê dat volksmoord wat voor die uitbreking van die Tweede Wêreldoorlog deur die Nazi’s gepleeg is ook veroordeel moet word, maar die mandaat van die Nuremberg-verhoor was tot oorlogsmisdade beperk (5284). Die Franse vervolgingspan “invoked ‘genocide’ as a catch-all to cover all the crimes, from concentration camps to enslavement. The Soviet prosecutor Rudenko characterized the SS [“Schutzstaffel” die Nazi-Duitse Beskermingskorps] as a genocidal entity, so that anyone associated with the organization was complicit in genocide” (5413).

Lauterpacht het argumente in konsepvorm aan die Britse vervolgingspan voorgelê waarvolgens “‘crimes against humanity’ … was a starting point to vindicate ‘the rights of man’, to offer protection against the ‘cruelty and barbarity of his own State’ … the fundamental rights of man trumped national laws, a new approach to serve the interests of individuals, not states” (5130). Sy oogmerk was “to create ‘a most valuable precedent for any future International Criminal Court'” (5123). Lauterpacht het veral Frank uitgesonder as ‘n “‘direct agent’ of the ‘crimes of extermination'” (5144); “the foulest crimes that ever sullied the record of a nation” (5159). “Lauterpacht thought that ‘if one emphasises too much that it is a crime to kill a whole people, it may weaken the conviction that it is already a crime to kill one individual'” (5501). In sy pleidooi in die hof het Shawcross al Lauterpacht se verwysings na Frank en sy emosionale taalgebruik uitgelaat, maar “Lauterpacht’s ideas on crimes against humanity and the rights of the individual were firmly entrenched in the proceedings, colouring the entire case” (5356).

Frank het in sy verweer aangevoer: “Germany’s guilt had been erased ‘by the conduct of our war-time enemies towards our nation and its soldiers’. Such conduct had been entirely excluded from the trial, he was saying, a lopsided justice. Mass crimes ‘of the most frightful sort’ had been committed against Germans” (5434).

“Ninety-four witnesses had appeared, thirty-three for the prosecution and sixty-one for the defence” (5556). “Of the twenty-one defendants present, three were acquitted” (5618). “Several … were found to have committed crimes against humanity, but none were found guilty of genocide” (5626). “Twelve defendants were sentenced to death with no right of appeal. They included Frank” (5671).

Lemkin was teleurgesteld met die beperkte mate van erkenning wat volksmoord tydens die Nuremberg-verhoor ontvang het. In 1946 het die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies egter bekragtig: “Genocide is a crime under international law” (5724). “On 9 December 1948, the General Assembly adopted the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide [die teks is hier bo in die 10de paragraaf deels aangehaal], the first human rights treaty of the modern era” (5724). “In the years after the Nuremberg judgement, the word genocide gained traction in political circles and in public discussion as the ‘crime of crimes’, elevating the protection of groups above that of individuals” (5772).

Lauterpacht se werk “inspired the Universal Declaration of Human Rights, adopted by die UN General Assembly on 10 December 1948” (5731), dus net ‘n dag na “genocide” amptelik deur die VN erken is. Hierop het gevolg “the European Convention on Human Rights, which was signed in 1950 … that created the first international human rights court to which individuals would have access” (5738).

As hierdie onderwerp in sy geheel oorweeg word, kan gesê word dat die regsbeginsels van “misdade teen die mensdom” en “volksmoord” gedurende die Tweede Wêreldoorlog en daarna vorm aangeneem het en deesdae internasionaal erken word. Die direkte aanleiding was die uitwissing van miljoene Jode deur die Nazi’s. Wat as gevolg daarvan gebeur het, is die toenemende globalisering van aangeleenthede. Die tradisionele onafhanklikheid van state word ondergrawe deur hulle internasionaal verantwoordbaar te hou. Inmenging in die huishoudelike sake van state is tot ‘n internasionale reg verhef. Dit kom neer op die inperking van die vryheid en dus regte van sowel state as individue. Wat veral problematies is, is dat regte in die praktyk beklemtoon word en hulle dikwels nie met verantwoordelikhede gebalanseer word nie.

Internasionalisering verwater die identiteit van groepe (bv volke/nasies, state) en individue. Wat nodig is, is sowel individuele regte as groepsregte, albei gebalanseer met verantwoordelikhede. In die nuwe Suid-Afrika word (na bewering) net individuele regte grondwetlik erken. Afrikaners het geen grondwetlike groepsregte nie. Anders as bv Amerikaanse swartes het Afrikaners geen minderheidsregte nie. Afrikanerbelange word gevolglik ondergeploeg deur die belange van die swart meerderheid, wat op grond van hulle getalle in die praktyk handel asof hulle ongebreideld hulle groepsbelange kan afdwing. In werklikheid het nie-wittes, anders as wittes, groepsregte ingevolge hulle bevoordeling weens bv regstellende aksie en swart ekonomiese bemagtiging. Regstellende aksie en swart ekonomiese bemagtiging funksioneer terselfdertyd as groepsbenadeling van blankes. Wanneer menseregte opgehaal word, is dit dikwels ter bevordering van die belange van swartes. Blankes behoort geaktiveer te word om in groter mate plaaslik en internasionaal op hulle menseregte aan te dring. Enersyds kan blanke of Afrikaner-individue gevalle van misdade teen die mensdom wat hulle raak, identifiseer en sake daaroor aanhangig maak. Andersyds kan namens Afrikaners klagtes oor volksmoord gelê word, met die duidelike verstandhouding dat volksmoord nie net liggaamlike uitroeiing behels nie omdat dit ook kultuurvernietiging, bv die uitroeiing van Afrikaans, insluit. Internasionalisering kan dus voordele inhou; deesdae selfs vir Afrikaners.

My standpunt is dat die ANC-regering streng gesproke onwettig is omdat die blanke kiesers nooit die politieke magsoordrag aan swartes goedgekeur het nie. Dit is vir my ook duidelik dat die voortreflike moraliteit wat die ANC vir homself opeis, vals is, onder meer omdat daar in sy leierskorps mense is wat myns insiens misdadigers is. Die jongste is dat die ANC-regering Suid-Afrika aan die jurisdiksie van die Internasionale Strafhof, wat sedert 2002 funksioneer, wil onttrek, onder meer onder die bedenklike voorwendsel dat misdadigers uit Afrikalande teen uitlewering beskerm moet word. So maklik sal die ANC nie aan die tentakels van internasionalisering ontsnap nie. Lees bv Ruan Coetzee se artikel oor die Internasionale Strafhof (LitNet, 25 deser).

Leon Lemmer: Allister Sparks se outobiografie

Die berugste Afrikaanse koerant is seker Max du Preez se Vrye Weekblad (1988-1994), wat ‘n geweeklaag teen die blanke politieke bewind was, dikwels uitgedruk in bedenklike Afrikaans. Die skandaligste plaaslike Engelse koerant was die Rand Daily Mail (RDM, 1902-1985), wat later op die internet herleef het. Die RDM was in berugtheid ‘n kortkop voor die Daily Dispatch, met Donald Woods (1933-2001) as redakteur, wat in die volksmond as die Daily Disgrace bekend gestaan het. Ek skryf vandag oor Allister Sparks (10.03.1933-19.09.2016), ‘n joernalis wat aan albei laasgenoemde koerante verbonde was. Ek doen dit na aanleiding van Sparks se outobiografie, The sword and the pen: Six decades on the political frontier (Johannesburg: Jonathan Ball, 2016, 626p, R300; Amazon Kindle $13,67).

Sparks sou homself ongetwyfeld narsisties op die skouer geklop het by die gedagte dat hy net-net betyds sy lewensbeskrywing voltooi het. By hom het beskeidenheid met verloop van tyd al hoe skaarser geword, gevoed deur bv Nelson Mandela se opmerking (weergegee op die voorkant van die boek): “One of South Africa’s eminent journalists, whose outspoken views have served the cause of democracy in this country magnificently.” “Democracy” is hier misbruik as ‘n eufemisme vir swart mag. Vroeg in die boek spog Sparks reeds onbeskaamd: “my reportage played a role in transforming my country” (Kindle 159). Later word dit opgegradeer tot: Sy joernalistiek “contributed significantly to the transition” (8539).

Die woord “frontier” in die newetitel van die boek sinspeel op Sparks se geboorte in Cathcart, naby die destydse oosgrens van die Kaapkolonie. Maar Sparks vertolk daardie destydse situasie uit die oogpunt van die swartes, dus getrou aan sy eenogigheid: “The encounter on that frontier was violent and tragic, and indeed laden with dreadful misfortunes, for the native Xhosa people” (37). “The isiXhosa-speaking Thembu tribe … was to give us Nelson Mandela” (236). Sparks beskryf bv die dood van die Xhosa-opperhoof Hintsa in besonderhede en bestempel dit as ‘n “war crime” (90). Hy sal hom egter nie verknies oor die dood van talle blankes, insluitende Britse setlaars van 1820 af, wat deur swartes uitgemoor is nie. Sommige van daardie 1820-setlaars is Sparks se voorgeslagte: “My own family members … They had all been 1820 Settlers, on both my father’s and my mother’s side” (218).

Die 19de-eeuse Oosgrens dien as aanloop tot dié 20ste eeuse onderwerp waarby Sparks die graagste wou uitkom: “the frontier of my birthland transmuted into the struggle of liberty against the racist crime of apartheid” (147). Later verwys hy na “the twin evils of racism and nationalist zealotry” (425). Oor die ou Suid-Afrika skryf Sparks: “I was not stirred by the sound of its national anthem, nor by the sight of its flag” (2721). “Patriotism was a sentiment I had never experienced until I was there in the amphitheatre of the Union Buildings in Pretoria, watching Nelson Mandela being sworn in as the first President of a democratic South Africa” (1384). Hy noem daardie gebeurtenis “one of the emotional highlights of my life” (8314). “I felt a surge of emotion. Of national pride for the first time in my life. And with that a personal sense that all those many thousands of words I had written over the years had played a role and at last been justified” (8342).

Sparks het sy eerste skoolonderrig aan ‘n plaasskool ontvang en daarna het sy ma hom tuis saam met ‘n ander familielid onderrig (764). Hy verduidelik nie waarom sy ouers nie ook die swart kinders op die plaas by hierdie onderrig betrek het nie. Later het hy in Cathcart en Queenstown op skool. Waar kom Sparks se anti-Afrikanergesindheid vandaan? “My parents, I must confess, nurtured strong anti-Afrikaner prejudices … Both spoke fluent isiXhosa … but neither spoke a word of Afrikaans” (806). Polities was hierdie Sparks klaarblyklik uit pas met ander blankes: “The whites of the Eastern Cape have always been – and remain – among the most politically conservative” (881; ook 1143). Dus, sedert 1820 word ook die Engelssprekende blankes in die Oos-Kaap vanweë hulle ervaring met die swartes tot realisme gelouter.

Een van Sparks se groot sielkundige probleme was dat hy geen naskoolse kwalifikasie verwerf het nie. Daarom skryf hy in sy hoedanigheid as selfgemaakte euwel: “Journalism became my education and my intellectual salvation even as my country transformed from a racist police state to a non-racial democracy” (159). Sparks het ‘n jaar lank (1962-1963) aan die Universiteit Harvard studeer met ‘n Nieman-studiebeurs, wat “combating racism” as doel het (2985). Hierdie beurs word uitsluitlik aan linkse Suid-Afrikaanse joernaliste toegeken, bv Ton Vosloo, Tim du Plessis en Henry Jeffreys. In die polities linkse opset van Harvard het Sparks kennis gemaak met WJ Cash se boek, The mind of the South (1941), waarvan sy kortbegrip is: “a vivid portrait of that colourful but cruelly bigoted region” (201). Hy vind ooreenkomste tussen rasse-segregasie in die Suidelike Amerikaanse state en apartheid in Suid-Afrika: “All those similarities between the Southerners and the Afrikaner Nationalists of my own country struck me” (3146). Hy het uiteraard die Suidelike state van Amerika besoek en moeite gedoen om “the great man,” Martin Luther King, jr, te ontmoet (3065).

Die blankes in die Suidelike state wat nie Sparks se politieke oortuigings onderskryf nie, word soos volg deur Cash beskryf: “A vague race lumped together indiscriminately as the poor whites – very often, in fact, as the ‘white trash.’ These people belonged, in the main, to a physically inferior type, having sprung for the most part from the convict servants, redemptioners, and debtors of Virginia and Georgia, with a sprinkling of the most unsuccessful sort of European peasants and farm labourers and the dregs of the European town slums” (3134). Sparks sou geen bron aanhaal wat nie-blankes op ‘n soortgelyke manier slegsê nie.

Sparks het homself afgevra waarom blanke Suiderlinge hulle in bv die jare sestig in groter mate as Suid-Afrikaanse blankes tot geweld teen swartes gewend het. Sy gevolgtrekking was dat private indiwidue dit in Amerika gedoen het omdat die staat homself van sodanige geweld weerhou het. In Suid-Afrika is dit egter glo die Nasionale Party-regering wat die geweld en onderdrukking namens die blankes (sekerlik spesifiek die Afrikaners) pleeg het (3158).

Hendrik Verwoerd en diesulkes het (myns insiens tereg) geredeneer “that racial equality, one-man-one-vote, would lead to chaos and anarchy and the collapse of all civilised society. Above all – and this was the toughest nut to crack – it would lead to the demise of the Afrikaner volk. It would mean national suicide for the Afrikaner” (3267). Die nasionale selfmoord van Afrikaners is presies wat Sparks begeer het. Sparks het ‘n verslag oor sy Harvard-jaar opgestel en beweer sy dosent het dit as “the equivalent of an MA thesis” bestempel (3279). Daarmee het Sparks seker gehoop om ‘n bietjie van sy gevoel van akademiese minderwaardigheid af te skud. Dwarsdeur sy outobiografie is daar stellings wat nie gekontroleer kan word nie omdat die betrokke mense dood is. Sparks deel ook kwistig komplimente aan homself uit oor bv wat hy lank voor gewone sterwelinge voorsien het, hoewel dit op nabaat kan berus.

Sparks vertel dat hy op skool goed in die vak geskiedenis gevaar het. “The groaning wagons of the Great Trek, the repetitiveness of the battles, the treachery of the tribal chiefs, the heroism of the white settlers and the meddlesomeness of the missionaries and the Colonial Office in London who didn’t understand the true nature of the natives. It was biased and it was boring … what a travesty had been committed by the South African education system” (207). “I got a distinction for history in matric … Yet there were gaps, unforgivable great holes, in the subject matter we were taught about our own country” (870). Hy spreek egter geen kritiek uit teen die soort pro-swart en anti-blanke geskiedenis wat deesdae aan plaaslike skoliere opgedis word nie.

Na matriek het Sparks in 1951 as ‘n koerantverslaggewer by die Daily Representative in Queenstown begin werk. Daarna het hy twee jaar in Londen deurgebring; ‘n tyd “that liberated me from the narrow vision of farm and small-town life, especially in a prejudice-ridden country such as South Africa. True personal freedom requires liberation from one’s own prejudices as well as from the diminution of the freedom of others to whom those predudices are directed” (1293). “As I was soon to realise, Britain was by no means free of racism at this time. When it began to dismantle its empire, dark-skinned immigrants from countries such as Pakistan and the West Indies began arriving in numbers, and notices declaring ‘No Coloureds’ began springing up on the walls of boarding houses and bed-and-breakfast establishments” (1390). Sparks het as ‘n arbeider, kelner en klerk gewerk en nie ‘n joernalis in Fleet Street geword soos hy gehoop het nie.

Hy het per skip na Suid-Afrika teruggekeer en in Kaapstad aan wal gegaan. “From that moment on my awareness of the injustices of my country seemed to grow by the day. What had been familiar before now appeared obscene” (1477). “Apartheid was making every job colour-coded” (1489). Hy opper egter nêrens enige beswaar teen hoe daar deesdae teen blankes gediskrimineer word nie. Vervolgens het hy as joernalis by The Chronicle in Bulawayo gaan werk. “The whites of Southern Rhodesia, nearly all migrants from Britain, were too stubborn and every bit as racist as the Afrikaners of South Africa, whom they condescendingly despised in a parallel strand of intra-ethnic prejudice” (1519). “I didn’t believe there was any material difference between the English whites of Rhodesia and the Afrikaners of South Africa when it came to resisting black political advancement” (1634). Die Afrikaners word dus deur hom as rassiste uitgesonder; nie die Engelssprekende Suid-Afrikaners nie.

Oor sy belewing van Suid-Rhodesië skryf Sparks: “I had not really been happy in Bulawayo” (1647). “For me it was a social desert. In the year I spent in Southern Rhodesia I made no friends of my own age. I never had a single date” (1548). Maar daar was tog baie swartes waarmee hy kon sosialiseer. As hy werklik polities so oorverlig was, waarom het hy nie tjommies met hulle gemaak nie? Ian Smith word beskryf as “Rhodesia’s nemesis” (1595). “Smith was never a great orator, nor a great intellect” en Sparks kla oor “the ugly intonation of his flat vowels” (1600).

Kenmerkend van Sparks se boek is dat hy byvoeglike naamwoorde invoeg om diegene af te kraak wat polities met hom verskil en ander byvoeglike naamwoorde gebruik om diegene op te hemel wat soos hy oor die politiek dink. Byvoorbeeld, Julius Nyerere van Tanzanië word beskryf as “one of the most thoughtful, perceptive politicians I have ever met” (2927). Nyerere het ingevolge sy sosialistiese beleid genaamd Ujamaa derduisende mense verskuif en groot hongersnood en baie sterftes veroorsaak. Dit verhoed Sparks nie om Nyerere te komplimenteer nie: “When he realised it [Ujamaa] wasn’t working as he had intended he dropped the programme – something Verwoerd could never bring himself to do” (2933).

Die Nieu-Seelander en integrasionis, Garfield Todd (1908-2002), wat tydens Sparks se Rhodesiese verblyf die eerste minister was, was Sparks se held, asook “his doughty daughter, Judith” (1600). Later noem hy haar ‘n “feisty … daughter” (2893). “I knew all about [Garfield] Todd, of course, and admired him greatly. Indeed I think he was arguably the most progressive and imaginative white leader ever to step onto an African political stage” (1606). Garfield het Joshua Nkomo se terroriste aktief ondersteun (2893). Judith (gebore in 1943), is in opdrag van Robert Mugabe deur ‘n swart soldaat verkrag en het ontpop as ‘n kritikus van die Mugabe-bewind. Toe Sparks later Rhodesië tydens Ian Smith se bewind besoek het, was sy waarneming van die swartes: “They saw the token reforms as a weakening of the white regime’s resolve and that more pressure was now needed to achieve full equality” (2899). Uit wat in Rhodesië gebeur het, het mense soos FW de Klerk nooit werklik ‘n les geleer nie. Hendrik Verwoerd het tereg geredeneer: “Any reform would simply invite more pressure” (2904).

Sparks het na Oos-Londen verhuis en by die Daily Dispatch as joernalis gaan werk. Hy noem die koerant “a venerable institution” (1683). “The paper still flew only the Union Jack from its flagpole” (1689). Die Nasionale Party-regering was dus oor landsvlae nie so onverdraagsaam soos die ANC-regering wat glad nie die openbare vertoning van die vorige landsvlag duld nie. In sy dekking van internasionale nuus was daar by die koerant “a bias towards British affairs” (1700). Sparks het in hierdie tyd sy eerste vrou, Mary Rowe, ‘n kind van Britse immigrante uit Cornwall, ontmoet en in 1957 met haar getrou. Dit was ook die begin van hulle vriendskap met ‘n mislukte student in die regte en mede-joernalis, Donald Woods, en sy vrou, Wendy.

Hierna het Sparks 18 maande lank by Reuter in Londen gewerk. Hierdie nuusagentskap het “an obsession with accuracy and objectivity” wat vir ‘n obsessiewe, instinktiewe mens soos Sparks problematies was. “I believe the latter [objectivity] is not strictly achievable since every individual views events through an inbuilt cultural and personal prism … the most one can realistically hope for is fairness” (1808; ook 4760). Sy ironiese raad aan joernaliste is: “Don’t become a propagandist” (4760); iets wat hy egter self deurentyd gedoen het; ook in sy outobiografie. In die laaste paragraaf hier onder kom ek weer by Sparks se “fairness” uit.

Hy skryf van “the violence being used to suppress protests against apartheid” (5283). Dit dring nie tot hom deur dat geweld nodig was om voorafgaande geweld te bekamp nie. Ons beleef dit tans opnuut: grootskaalse geweld word op universiteitskampusse gepleeg maar dit mag skynbaar nie met geweld bestry word nie, gevolglik is daar voortslepende en toenemende wetteloosheid. “Apartheid South Africa was effectively a police state” (5637), maar Sparks opper geen beswaar teen die militêre range wat polisielede in die nuwe Suid-Afrika het nie.

Hierna het Sparks by die Rand Daily Mail gaan werk en kennis met ‘n geesgenoot, Laurence Gandar (1915-1998), gemaak, wat die RDM-redakteur van 1957 tot 1965 was. Die RDM sou “the most liberal paper in the country” word (1925). Sparks loop oor van lof vir hierdie koerant. Volgens hom was dit “the best team of journalists ever assembled in South Africa” (1925). Hy beskou Gandar as sy “intellectual father” (1930); dalk eerder sy ideologie-pa. “He was a role model … He was the greatest editor I ever worked for, perhaps the greatest South Africa has ever seen” (1930). “Perhaps” omdat Sparks blykbaar ook aanspraak op daardie grootsheid wou maak. “By his example he [Gandar] … transformed the entire South African press, which in turn contributed to the remarkable transformation of the country from the outrage of apartheid to the hopefulness of a non-racial democracy” (1936).

Al was Sparks aanvanklik jingoïsties Britsgesind het hy dit teen “the Eurocentric outlook” (1993). Toe Suid-Afrika in 1961 ‘n republiek buite die Statebond geword het, was Sparks al dermate geafrikaniseer en sy voorkeure in so ‘n mate verswart dat hy kon skryf: “The ending of the relationship with the Royal Family meant nothing to me” (2715). As joernalis het Sparks verkies om alles primêr uit die oogpunt van swartes te sien. Die wet op grondbesit van 1913 het hy beskryf as die “‘original sin’ of South African racism” (2018), waarmee hy darem erken dat rassisme voor 1948 bestaan het. Hy kla ook oor “how deeply racist the Rand Daily Mail‘s predominantly white readership was” (2091). Hierdie gaping tussen wat die RDM aangebied het en die oortuigings van sy lesers sou uiteindelik tot die ondergang van die koerant lei.

Die RDM het besluit om die woord “native” met “African” te vervang (4784). (Later het alle nie-wittes “blacks” geword, 4766, 4778). Dit het ‘n groot daling in sirkulasie veroorsaak. Sparks pak die skuld hiervoor op veral Afrikaners. Die woord “African … seemingly containing an implication that black people had a proprietary right to the continent, that it was theirs and that white South Africans were outsiders, non-Africans. It was a hypocritical attitude, since whites had long taken pride in regarding themselves as ‘Europeans'” (2097).

Sparks skaar hom aan die kant van die ANC en die PAC se Robert Sobukwe (1924-1978). “The ANC itself had always been committed to the ideal of non-racialism rooted in its 1955 Freedom Charter” (2103). Sobukwe was volgens Sparks “at pains to stress that the concept [African] was not racist” (2108). Sobukwe word soos volg aangehaal: “We aim, politically, at government of the Africans by the Africans for the Africans, with everybody who owes his only loyalty to Africa and who is prepared to accept the democratic rule of an African majority being regarded as an African” (2114). Dit is te dik vir ‘n daalder vir seker die meeste blankes en sekerlik vir die meeste Afrikaners, maar Sparks het geen probleem met hierdie soort “nie-rassigheid” nie.

Sparks erken: “The Africanists resented the influence that the white communists seemed able to exercise on the ANC” (2114). As wit kommuniste probleme het om as Afrikane te kwalifiseer, watter kans het nie-kommunistiese Afrikaners? Sparks ontken dat daar iets soos swart rassisme bestaan. Hy skryf selfs Steve “Biko was no black racist” (4754). “I empathised with the broad objectives of the Black Consciousness Movement” (4772).

In die Suid-Afrikaanse politiek was daar net twee moontlikhede: rasseskeiding of integrasie (2166). Hendrik Verwoerd (1901-1966) het profeties gesê: “The end of apartheid … will be the end of the white man in South Africa” (2556). Sparks, daarenteen, het integrasie verkies: “Full racial integration was the only possible future for South Africa” (2574). “I was aware that a large number of my fellow English-speakers, perhaps a majority, quietly approved of the basics of apartheid while at the same time looking down upon the Afrikaners as being too rough, too unsubtle. There was an element of hypocrisy about some that I found contemptible” (2733). Hy erken ook dat Engelssprekende blankes wat uit Afrika, bv Kenia, gevlug het, voorkeur aan rasseskeiding gee (2250).

Verwoerd se standpunt word soos volg deur Sparks verwoord: “Multiracialism was the current vogue, but be assured that in time, as individual groups began to feel their national and cultural identities coming under the threat of being swamped by the influx of alien elements, there would be a reaction against it. Humanity would revert to a recognition of the need to protect their cultural identities in their own homeland areas” (2587). Al hoe meer tekens hiervan is deesdae oral in die Westerse wêreld waarneembaar. Sparks se vertolking is: “Afrikaner angst, the fear of cultural swamping and the loss of volksidentiteit … lay at the heart of their racist responses to the black majority” (2593). Johann Herder (1744-1803) “believed that culture, heritage and language were what defined a volk “(9132) maar Sparks misgun dit vir Afrikaners. Selfs teenoor die voortbestaan van behoudende, konserwatiewe Engelssprekendes was hy onsimpatiek gesind. Hy verwys na “the identity crisis of the white Afrikaners and the connivance of the English-speaking South Africans” (9121).

Sparks skryf: Jacob “Zuma had had no formal schooling” (8772). “Jacob never went to school” (8778). Ook: Zuma was “too lacking in understanding even if he had the will” (9040). Daarteenoor gee Sparks talle kere tereg te kenne dat Verwoerd intelligent was (2126, 2215, 2568, 4022, 4414, 4426, 4432, 4449). Toe Sparks ‘n jaar of wat gelede in die openbare pers Verwoerd intelligent genoem het, het dit so ‘n groot bohaai veroorsaak dat hy verplig gevoel het om sy stelling terug te trek en verskoning te vra. Selfs die verligste blanke moet dus op swart aandrang vernederend om verskoning vra, al het hy die waarheid kwytgeraak, want niks goeds mag van die blanke politieke bewind en veral apartheid gesê word nie. Sparks is in die laaste jare van sy leeftyd toegelaat om weekliks ‘n rubriek op Netwerk24 en in bv Die Burger te publiseer. Dit toon dat Naspers/Media24, soos die Nasionale Party, sedert 1990/94 ongetwyfeld polities ‘n U-draai gemaak het. Sedert Sparks se dood het daardie Afrikaanse nuusdiens telkens aanleidings gevind om hom postuum lof toe te swaai.

Die RDM het die spreekbuis van die Progressiewe Party geword. Die eerste leier van die party, Jan Steytler, het geredeneer: “We don’t need laws to keep our identity” (2845). ‘n Soortgelyke redenasie is aan die Universiteit Stellenbosch gebruik deur diegene wat vyandig teenoor Afrikaans was. Steytler: “No man must ask me to give him special protection just because he is white … I am not prepared to subsidise inefficiency” (2851). Deesdae is dit swartes wat spesiale beskerming geniet en is ondoeltreffendheid aan die orde van die dag. In ‘n helder oomblik het Sparks gepraat van “the centralising of inefficiency” (8486). Steytler: “Come with me into a future of prosperity by helping me to release the vast human potential of our country … South Africa can produce work and prosperity for all” (2857). Sparks eet dit alles vir soetkoek op. Hy erken nie dat Steytler verkeerd bewys is nie.

Omtrent al wat ‘n prominente linkse is se naam kom in Sparks se teks voor, by uitstek liberaliste en kommuniste; mense by wie daar onderling eerder ‘n graad- as ‘n aardverskil is. Sigmund Freud het na hierdie verskynsel as “the narcissism of minor differences” verwys (7437). Sparks: “I had long regarded myself as a liberal in the classical Lockean sense, which meant being instinctively on the side of the underdog in our racist society” (7818), wat van hom ‘n nuttige handlanger van kommuniste gemaak het. In die nuwe Suid-Afrika was hy egter nie bereid om vir die nuwe onderdruktes, die benadeelde blankes, in die bres te tree nie.

Mary Benson word beskryf as “the most indefatigable lobbyist and activist ever to have taken up the anti-apartheid cause” (3703). Winnie Mandela word beskryf as ‘n “tall, confident woman of striking beauty;” iemand met “elegance and charm” (7030). Hierdie mense het onder meer die vrylating van Nelson Mandela begeer. As hy vroeër vrygelaat is “we might have had more than just one all-too-brief term of his remarkable talents” (4071).

Na sy eerste vrou se dood het Sparks met Sue Matthey, van Switserse oorsprong, getrou. Die ingeperkte Beyers Naudé is uitgesoek om die huweliksband te lê (4855). Kort hierna was Sparks drie jaar lank die redakteur van die Sunday Express (4962) en daarna van die Rand Daily Mail (1977-1981), wat glo “the country’s greatest newspaper” was (6323). Na sy ontslag as RDM-redakteur het hy as die plaaslike korrespondent van koerante in Amerika, Brittanje en Nederland opgetree. “I felt a sense of satisfaction that my work was helping to build foreign pressure on South Africa to end apartheid – perhaps every bit as important as whatever domestic influence I’d had while editing the Rand Daily Mail” (7755). Later word hy selfs meer voorbarig met sy selfoorskatting: “I felt my coverage had played a role in the transformation, because I believed international pressure from the US, Britain and the Netherlands, where most of my reports had appeared, had contributed significantly [!] to the transition” (8539). Hy was ongetwyfeld sy eie held. Ierdere verering, erkenning of bekroning wat hom te beurt geval het, word in sy outobiografie geboekstaaf.

Na sy uittrede by die RDM het Sparks die Institute for the Advancement of Journalism gestig met ‘n tipiese nie-rassige doel: om opleiding aan swart joernaliste te verskaf. Na die dood van sy tweede vrou het Sparks met Jenny Gandar, die weduwee-skoondogter van Laurence, getrou maar hulle het na nege jaar geskei. Sparks het vier kinders waaronder “Michael and Andrew, both now living in England” (9176). Hulle het klaarblyklik nie genoeg waardering vir al die harde werk wat hulle pa verrig het om ‘n utopie hier aan die suidpunt van Afrika tot stand te bring nie.

“That sublime feeling of triumph, of having the dream of a lifetime come true against all the odds, stayed with me throughout Nelson Mandela’s term of office, and a bit beyond as Thabo Mbeki seemed to carry the baton for a while. But, as with all dreams, there comes an awakening to reality” (8358). Maar toe was die onherstelbare skade reeds gedaan. Sparks gee vir die blankes, veral die Afrikaners, die skuld vir hierdie mislukking en nie vir homself of die swartes nie. “Remoulding three centuries of racial domination and exploitation, and the shattering of black family life through generation upon generation of migrant labour, was never going to be a quick fix. Nor was there going to be any swift reincarnation of more such great souls as Nelson Mandela. So decline was inevitable” (8358). ‘n Mens kan bv vra: Wat het van Mbeki se “African Renaissance” (8380) geword?

Maar moenie dink Sparks het tot inkeer gekom nie. “In the interests of fairness let me note that despite Mbeki’s errors of judgment and Zuma’s multiple defects, South Africa is still a much better place than it was under apartheid … It is not headed towards becoming a failed state … It is not another Zimbabwe in the making” (9076). Tot sy dood het Sparks in sy politieke onredbaarheid volhard.

Sydney Gregan: So is ons verneuk!

Ek het onlangs die boek van professor Sampie Terreblanche, Lost in Transformation: South Africa’s Search for a New Future Since 1986 aangekoop. Nie dat ek enige bewondering vir die man het nie; inteendeel. Hy is ‘n onrehabiliteerbare liberalis en klaarblyklik sal nie eens die sigbare verval en agteruitgang in hierdie land hom van daardie kwaal kan genees nie. Die boek het in 2012 verskyn en bevat baie belangrike inligting juis omdat Terreblanche van belangrike gebeure kennis dra en selfs deel van daardie stuk geskiedenis was. Opnuut word ook besef hoe die Blanke in die 1992-referendum verneuk is.

Die skrywer merk tereg op dat die uitstaande kenmerk van die tydperk 1994 tot 2012 die intensifisering van die sosiale probleme van armoede, werkloosheid en ongelykheid is. Hierby moet natuurlik gevoeg word geweld, misdaad, onstabiliteit, wanorde en gepaardgaande vrees en onsekerheid. Hy skryf dit toe aan die feit dat Suid-Afrika (en by uitstek die swart ANC-elite) voor die 1994-verkiesing permanent gekoöpteer is as ‘n satelliet van die Amerikaanse neo-liberale wêreldryk. Die gevolg daarvan was dat ‘n nuwe swart elite geskep is in Suid-Afrika wat hulle aangesluit het by die bestaande wit elite en tot uitsluiting van die res van die bevolking. Hierdie elite werk nou saam met die korporokrasie van die VSA.

Volgens hom is daar sedert veral 1986 druk uitgeoefen op die NP-regering deur die minerale-energiekompleks (met aanhitsing vanuit die VSA en Brittanje) om ‘n nuwe bedeling in te stel wat geskoei is op die voorskrifte van die Amerikaanse globale ryk. Sowat 40 000 transnasionale maatskappye van die VSA gee wêreldwyd die pas aan en het deur gesamentlike druk daarvoor gesorg dat daar geen beperkings op hulle imperialistiese strewe gestel word nie.

Die groot gevaar vir die korporokrasie in 1994 was ‘n Nelson Mandela wat sou staan by sy sosialistiese strewes soos ook verwoord in die Freedom Charter. Gevolglik is geen steen onaangeroer geraak om Mandela (en uitgesoekte ANC-leiers) onmiddellik te betrek by geheime onderhandelinge wat deur Harry Oppenheimer te Little Brenthurst en later ook by die Ontwikkelingsbank gehou is. Inderwaarheid het die eintlike onderhandelinge hier, eerder as by KODESA plaasgevind. Die KODESA-onderhandelinge is uitgerek om die korporokrasie die geleentheid te bied om die ekonomiese model in plek te kry. Nadat dit in plek was, het die NP (snaaks genoeg!) skielik afstand gedoen van sy voorheen “onverbiddelike” eis vir ‘n minderheidsveto en magsdeling. Nou word ook verstaan waarom ‘n liggewig soos Roelf Meyer by KODESA was — die res was seker almal by Little Brenthurst!

Hierdie swart elite (Mandela en sy trawante) is inderwaarheid omgekoop om die voorskrifte van die korporokrasie te aanvaar. Terreblanche stel prontuit dat alle soorte onheiligheid (“unholiness”) daar moes plaasgevind het ten einde Mandela te oorreed om van ‘n suiwer sosialistiese strewe te beweeg na ‘n uitgangspunt waar die Amerikaanse neo-liberale dogma aanvaar is. Toe die Tussentydse Oorgangsraad wat Suid-Afrika vanaf 1993 tot en met 1994 regeer het, dringend ‘n lening van $850 miljoen nodig gehad het, het die IMF (Internasionale Monetêre Fonds) toegesien dat ‘n dokument onderteken word wat die ekonomiese beleid van die nuwe Suid-Afrika uitgespel het voordat die lening toegestaan is. Dus, die gepeupel het geen sê hierin gehad nie! Só is Suid-Afrika verbind tot die Amerikaanse model van neoliberalisme en markfundamentalisme. Dit het gepaard gegaan met beloftes van belegging, hoër groeikoerse, minder werkloosheid en dreigemente dat as die nuwe model nie aanvaar word nie die Suid-Afrikaanse ekonomie ontwrig sou word. Van hierdie beloftes het min, indien enige tereg gekom.

Met die aanvaarding van GEAR in 1996 het die ANC finaal gekapituleer voor hierdie Amerikaans-geleide aanslag. Terreblanche stel dit soos volg:

…the ANC was deceived on such a massive scale by false prophets who led South Africa, not to the promised land, but into a desert in which the poorest part of the population was doomed to live permanently in a systemic condition of abject poverty.

Asemrowende ekonomiese geleenthede is vir die nuwe swart elite geskep om hulle te voeg by die bestaande wit elite; iets wat vir feitlik een en almal van hulle (behalwe moontlik Chris Hani) onweerstaanbaar was. So was BEE (swart ekonomiese bemagtiging) en regstellende aksie maar net nog ‘n metode (slenter) (vanuit die wit elite) om aan die swart elite, eerder as die veramde swart massas geleenthede te bied tot blitsrykdom.

Die gevolge van bostaande geheime onderhandelinge (komplot) is vandag vir almal sigbaar. Sowat 14 miljoen hoofsaaklik swartes ontvang maandeliks ‘n maatskaplike toelaag. Werkloosheid het toegeneem tot 25% (dalk eerder 33%?) van die bevolking. 50% van die bevolking (waarvan 23,7 miljoen swartes) lewe in armoede en ontvang slegs 7,8% van die land se totale inkomste, terwyl die top 20% sowat 75% van die totale inkomste ontvang. Die swart elite het nou wel aangegroei tot ‘n aansienlike 6,3 miljoen.

Wat ook besef moet word is dat die “kompromie” wat in 1993 bereik is tussen die ANC-elite en die Amerikaans-geïnspireerde korporokrasie ‘n raamwerk daargestel het vir deurlopende konsultasie ten einde gemelde ooreenkoms in stand te hou. Dit verklaar dan ook waarom iemand soos Jacob Zuma verhinder word om sy eie minister van finansies aan te stel. Baie duidelik sal daar elke keer as buite die raamwerk van hierdie magsgroep opgetree word, ‘n berekende aanval op die Suid-Afrikaanse ekonomie gemaak word. Duidelik is daar ‘n regering agter die regering en is die parlement van Suid-Afrika maar net ‘n rubberstempel vir die besluite wat in die eintlike regering (die Amerikaans-geleide koroprokrasie) gemaak word. Die aanval op Zuma het baie meer te doen met die feit dat hy sy rug op die VSA-beheerde korporokrasie draai as sy onbevoegdheid en dan veral ook sy voorneme om eerder bande met veral China aan te knoop. Ramaphosa se gewildheid in die geledere van die korporokrasie (en sy rykdom) en sy steun aan hulle minister van finansies, Pravin Gordhan, verklaar ook tot welke mate Ramaphosa deur hierdie kliek omgekoop is.

Daar het baie boeke en artikels die afgelope 22 jaar verskyn oor die bedrog van ons huidige sogenaamde demokrasie en nog baie meer oor die verpletterende gevolge van die Amerikaanse ryk soos dit sedert veral die Reagan-jare ontplooi het. John Perkins, skrywer van Confesssions of an Economic Hitman en Hoodwinked wys op die geweldige invloed wat hierdie korporokrasie uitoefen in feitlik elke land van die wêreld.

Almost no politician gets elected without money that flows through them and their stockholders. They control the mainstream media, either through direct ownership or advertising budgets.

In die VSA is daar sowat 3000 betaalde stemmingmakers (“lobbyists”) wat betaal word om die openbare mening sodanig te beïnvloed dat die korporokrasie se standpunte en beleid sal seëvier. Om die mees geslepe vrou in die VSA en boonop geestelik siek en fisies bedwelm voor te hou as die ideale president van die magtigste land ter wêreld, getuig van absolute onaantasbare mag en daarteenoor, verstommende oningeligtheid en tragiese onmag.

Dit bring mens by die vraag waarom Afrikaners, wat hieroor ingelig is en bewus is van hierdie feite — veral dan oor die regering deur die elite in ons land en die komplot om dit te kon bereik en steeds in stand te hou — daaroor swyg? Die antwoord is tog duidelik dat hulle deel van hierdie elite is en in- en omgekoop is deur die korporokrasie en geen saak het met die armoede en ellende van mede-Afrikaners nie, ondanks pretensies tot die teendeel. Ek laat my nie vertel dat hulle nie bewus is hiervan nie.

Met hierdie toedrag van sake sal daar voortgegaan word om lippediens te bewys aan die versugting van die armes en is die saad gesaai vir toenemende spanning, geweld en misdaad in ons land. Aan die ontvangkant is die middelklas wat in die slag sal bly sou hierdie stand van sake voortduur. Dit is die middelklas wat geteiken word deur onteiening en wat hulle sal voeg by die bedelstand. In die res van Afrika is dit trouens opmerklik om te sien dat daar van ‘n middelklas geen sprake is nie, maar wel net van ‘n swart elite en ‘n bedelstand wat maar te bly is vir elke krummel wat na hulle kant toe gegooi word. Ons is, terwyl baie van ons dit steeds nie wil glo nie, vinnig daarheen op pad.

Intussen word ons ure lank vermaak met onsinnighede soos die “krisis” in Suid-Afrikaanse rugby, terwyl ons vermoë om weerstand te bied elke dag verder afgebreek word. Ons is klaarblyklik meer ontsteld oor gebreinspoelde beginsellose sportmanne wat te veel betaal word om swak rugby aan ons op te dis as oor die uitwissing van ons volk.

Mag die Afrikaner tog dringend tot kentering kom want soos gesien word in die res van Afrika is ‘n bedelstand duidelik nie in staat om weerstand te bied teen die onheil van hierdie bose geldmagte nie!

Leon Lemmer: Hinton Rowan Helper se strewe na ‘n nasiestaat

Uitvinders is mense wat dinge skep wat nie bestaan het nie. Ontdekkers is mense wat dinge opspoor en ervaar wat voorheen nie in eie geledere bekend was nie. Sowel die uitvinders as die ontdekkers was hoofsaaklik blankes. In hierdie rubriek beperk ek die aandag tot ontdekkers van geografiese gebiede, hoewel ruimteliggame deesdae ook verken word.

Die Skot David Livingstone (1813-1873) het veral die Zambezi-rivier en Oos-Afrika verken en die oorsprong van die Nylrivier probeer vasstel (Tim Jeal, Livingstone, Yale University Press, 2013, 456p; Amazon Kindle $16,82). Die Wallieser Henry Morton Stanley (John Rowlands, 1841-1904) het ‘n meer veeleisende taak aangepak deur die loop van die Kongo-rivier en sy omgewing in Sentraal-Afrika te verken. Sy manhaftigheid is werklik indrukwekkend (Tim Jeal, Stanley: The impossible life of Africa’s greatest explorer, London: Faber and Faber, 2008, 570p; Amazon Kindle $11,39). Die volgende waarneming van Stanley kan in verband met die FW de Klerk-strategie van 1990/4 gebring word: “Once Africans had made overt threats of violence, they would treat as weakness any subsequent attempts to placate them” (p 172).

Dit is seker veral ontdekkingsreise in Afrika wat Suid-Afrikaners interesseer maar daar was baie ander, soos die buitengewone ervarings van die Engelsman Samuel Hearne (1745-1792) in Noord-Kanada op soek na onder meer ‘n noordwestelike skeepsdeurgang vanaf die Atlantiese na die Stille Oseaan (Ken McGoogan, Ancient Mariner: The Arctic adventures of Samuel Hearne (Carrol & Graf, 2003, 336p). Vanweë minder pakys het hierdie deurgang eers in die huidige eeu bruikbaar geword.

Maar ek wil oor Afrika-ontdekkers (eintlik -verkenners) skryf. Van die interessantste tekste en daarby waarheidsgetrou is die Skot Mungo Park (1771-1805) se verslae oor sy ekspedisies in die omgewing van die Nigerrivier in Wes-Afrika (Travels in the interior districts of Africa, Ware: Wordsworth, 2002, 390p; Amazon Kindle $1,13). Een van sy waarnemings was: “Loss of time is an object of no great importance in the eyes of a Negro. If he has anything of consequence to perform, it is a matter of indifference to him whether he does it to-day or to-morrow, or a month or two hence; so long as he can spend the present moment with any degree of comfort he gives himself very little concern about the future” (p 298). In Helper se 1868-boek (bron hier onder) is daar hierdie aanhaling: “Regardless of the past as reckless of the future, the present alone influences their actions” (Kindle 2738).

Oor sy swart vriend Karfa skryf Park: “Observing the improved state of our manufactures [die artikels wat Park uit Engeland saamgebring het],* and our manifest superiority in the arts of civilised life, he would sometimes appear pensive, and exclaim with an involuntary sigh … ‘Black men are nothing.’ At other times he would ask me, with great seriousness, what could possibly have induced me, who was no trader, to think of exploring so miserable a country as Africa? He meant by this, to signify that, after what I must have witnessed in my own country, nothing in Africa could, in his opinion, deserve a moment’s attention. I have preserved these little traits of character in this worthy Negro, not only from regard to the man, but also because they appear to me to demonstrate that he possessed a mind above his condition; and to such of my readers as love to contemplate human nature in all its varieties, and to trace progress from rudeness to refinement, I hope the account I have given of this poor African will not be unacceptable” (333-334). [* “All the articles of value which the Moors and the people of Jinnie bring to Sego, are made by us. If you speak of a good gun, who made it? – the white people” (371).]

Dit is verstaanbaar dat Park oor sy verblyf in Afrika geskryf het: “I … felt a painful longing for the manifold blessings of civilised society” (300). Maar hy het tereg teen veralgemening gewaarsku. In die konteks van raspolitiek word veralgemening deesdae stereotipering genoem. Maar stereotipering geskied nie oorsaakloos nie. Daar is seker ten minste ‘n element van waarheid in. Daar is seker ook ‘n mate van nawerking van die verlede in die hede. Lesers moet maar self besluit in hoeverre die inligting in die aanhalings steeds geldig is. Daar moet egter in gedagte gehou word dat meer as twee eeue sedert Park se dood verloop het. Maar groot kulturele verskille tussen blankes en swartes bestaan sekerlik steeds.

Daar is ‘n boek waarin die menings van talle Afrika-ontdekkingsreisigers byeengebring is: Hinton Rowan Helper (1829-1909) se The negroes in Negroland; The negroes in America; and, Negroes generally; also, The several races of white men (New York: GW Carleton, 1868, 255p; Amazon Kindle $1,13). Met Negroland word Afrika bedoel. Helper het ook twee ander boeke oor hierdie onderwerp gepubliseer: The impending crisis of the South: How to meet it (1857, 106p; Amazon Kindle $11,34) en Nojoque: A question for a continent (1867, 484p; Amazon Kindle $10,25). Daar is ook ‘n omvattende boek oor Helper beskikbaar: David Brown, Southern outcast: Hinton Rowan Helper and the impending crisis of the South (LSU Press, 2006, 333p; Amazon Kindle $18,23).

Helper was ‘n Amerikaanse Suiderling wat eerder om ekonomiese as morele redes teen slawerny gekant was. Hy het gedink dat as blanke werkers gebruik word die Suidelike state vinniger sou industrialiseer en ontwikkel en hulle agterstand teen die Noordelike state kon inhaal. Hy wou hê dat die swart slawe vrygestel en gerepatrieer word. Sy oogmerk vir Amerika was ‘n nasiestaat vir blankes: “The ultimate whitening up of all the Southern States” (1868-boek, Kindle 4419). Op daardie stadium was daar 30 miljoen blankes in Amerika teenoor 4 miljoen swartes. In die Suidelike state was Helper ‘n uitgeworpene omdat die meeste slawe-eienaars teen die vrystelling van die slawe gekant was omdat hulle swartes as goedkoop arbeiders wou behou. Daar is ook gemeen dat Helper as ondersteuner van Abraham Lincoln die Noorde teen die Suide gehelp het. Helper is verwerp deur pro-swart gesindes en diegene wat die slawe wou vrystel weens sy onsimpatieke, rassistiese houding jeens swartes.

Ek beperk my aandag tot Helper se 1868-boek, waarin ook inligting uit sy twee ander genoemde boeke aangehaal of herhaal word. Ek wou veral kennis neem van wat Afrika-ontdekkingsreisigers geskryf het. Baie van die destydse gebruike van swartes is grusaam, wat die teks onaangename leesstof maak. Daar is ook baie uitlatings wat aan Penny Sparrow herinner. Ek gaan egter nie opmerkings herhaal wat deesdae as rassisties geëtiketteer (kon) word nie. Al die outeurs is sekerlik nie so waarheidsgetrou soos Park nie. Tog kristalliseer daar ‘n redelike mate van konsensus.

Een van die dinge wat opval, is dat daar destyds gemeen is dat die getal swartes in Afrika besig was om te verminder, bv weens siektes en natuurrampe soos droogte. Die enigste plek waar die swartes glo meer geword het, was as die slawe van blankes in die Amerikas (2595). Dit blyk ook dat slawerny in Afrika bestaan het lank voordat met die transatlantiese slawehandel begin is en slawerny voortgeduur het lank nadat slawerny in die Westerse wêreld afgeskaf is. “The intercourse which the natives have had with white men does not seem to have much ameliorated their condition” (692). In Afrika is na bewering tradisioneel net sowat ‘n kwart van die swart bevolking nie deur hulle medeswartes verslaaf nie (541, 560, 1745). “Slavery in Africa as a national institution … seems to have existed always” (655).

“The most horrible topic connected with slavery is slave-hunting; and this is earned on, not only for the purpose of supplying the foreign market, but, in a far more extensive degree, for supplying the wants of domestic slavery” (590). “The liability to fall into a condition of servitude is not so frightful in Africa as it is where there is a higher appreciation of personal liberty; nor does the same odium attach to the term slave as is attached to it among civilized men. The African sees very little difference between the authority exercised over him by one whom he acknowledges as his master and the petty tyranny which is exercised by most African chiefs over their subjects; and so long as he is worked moderately, and treated kindly, he has but little cause for dissatisfaction, and not infrequently by his own choice places himself in this condition” (570).

Reeds in 1868 het Helper tereg verwys na “the gross error of inferring or supposing that color is the only differences – and that a very trivial difference – between the whites and the blacks” (70). In 2016 moet ons steeds aanhoor dat velkleur die enigste rede is waarom blankes rassesegregasie of apartheid toegepas het. Verskille in wêreld- en lewensbeskouing, in lewenswyse, oftewel kulturele verskille, word geïgnoreer. ‘n Sendeling moes die volgende redenasie aanhoor: “Me go to church, and you no pay me” (2213). “All missionaries praise the African for his strict observance of the Sabbath. He would have three hundred and sixty-five Sabbaths in the year, if possible, and he would as scrupulously observe them all” (2223).

“Gratitude with the African is not even a sense of prospective favor. He looks upon a benefit as the weakness of his benefactor and his own strength; consequently he will not recognize even the hand that feeds him” (1297). Swartes het ‘n “long list of wants without stint or shame” (1315). “Whatsoever is seen is surely demanded … The love of acquiring property stifles every sense of shame; and no compunction is felt in asking for the cloak from off the back” (1325). “True to his natural instincts, the king commenced begging, and being much struck with my Highland costume, he demanded it as a proof of friendship” (1344). “They never make a present without expecting to receive three times as much in return” (1335). “The more they receive the more they desire, but in return they will do nothing” (2156). “When they can no longer ask, they begin to borrow, with the firm resolution of never repaying; and, what is worst of all, when they make a present, they hold it a deadly offence not to receive at least double the value in return” (1362). “It often came about that our house was like a shop where there are customers in abundance, except that in our case they were customers who wished to have everything for nothing” (1371).

“Africa from the earliest ages has been the most conspicuous theatre of crime and of wrong; where social life has lost the traces of primitive simplicity, without rising to order, principle, or refinement; where fraud and violence are formed into national systems, and man trembles at the sight of his fellow-man” (1407). “Everything that comes in their way, which they cannot appropriate on the spot to their own use, is destroyed, that it may not be of advantage to others” (1438). “Their destructiveness is prominent; a slave never breaks a thing without an instinctive laugh of pleasure” (2291).

Meer as een outeur gebruik die voorbeelde van ‘n perd en ‘n donkie om die beduidende verskille tussen etniese groepe aan te dui; dat hulle nie saam in dieselfde tuig kan trek nie. “It is the grand error of equalizing that which is unequal” (2632). Dit herinner aan wat in Deuteronomium 22:10 staan: “Jy mag nie ‘n bees en ‘n donkie saam voor ‘n ploeg inspan nie” (3643). William Mungen het in 1867 gesê: “As soon as they admit that the races are of different origins they can no longer claim that all races are equal, any more than they can claim that the horse and the ass are equal” (3136). John Quincy Adams (1767-1848) het in 1843 geskryf: “It is only as immortal beings that all mankind can, in a sense, be said to be born equal” (2917). Senator Thurman van Ohio het in 1868 gesê: “Of all the delusions I have ever known, the idea of political equality between the black and white races seems to me the greatest … It is impossible that the race to which we belong can submit to negro domination; it is impossible that … the negro can compete with the white man in the business, much less the politics, of the country” (3057). Hiermee het ek reeds met die kommentaar van Amerikaners oor swartes in Amerika begin.

Soos uit die boektitel blyk, haal Helper ook outeurs aan wat oor Amerikaanse swartes geskryf het. Sowel Thomas Jefferson (1743-1826) as Abraham Lincoln (1809-1865) het gelyke saambestaan met swartes verwerp en verkies dat bevryde slawe gerepatrieer word. Soos Jefferson dit in 1824 gestel het: “Send the whole of that population from among us, and establish them, under our patronage and protection, as a separate, free, and independant people, in some country and climate friendly to human life and happiness” (2898). Lincoln het in 1858 gesê: “I do not understand the Declaration of Independence [1776] to mean that all men are created equal in all respects. Certainly the negro is not our equal in color – perhaps not in many other respects … I did not at any time say I was in favor of negro suffrage … I am not in favor of negro citizenship … I am not, and never have been, in favor of making voters or jurors of negroes, nor of qualifying them to hold office, nor to intermarry with whites … there is a physical difference between the black and white races, which I believe will forever forbid the two races living together on terms of social and political equality” (2935).

Montgomery Blair het in 1863 gesê: “An election would be a mockery in a community wherein there could be no other than black and white parties. In such communities, reason and experience show that one or the other race must be the dominent race, and that democracy is impossible” (2989). “The instinct of self-preservation … revolts at hybridism” (3006).

SS Cox het geskryf: “The white and black races thrive best apart; that a commingling of these races is a detriment to both; that it does not elevate the black, and it only depresses the white; that the history of this continent, especially in Hispano-America, shows that stable, civil order and government are impossible with such a population … It is an absurdity to say that two races, so dissimilar as black and white, of different origin, of unequal capacity, can succeed in the same society when placed in competition” (3092). Een van Fisher se raswette lui: “He may not lay a finger on one of those three wonderful boxes, the ballot-box, the jury-box, and the cartridge-box, which contain the instruments and weapons by which freemen defend their rights. They are for the white race only” (3256).

Samuel T Glover het in 1860 geskryf: “If you legislate to give the Africans place, position, and employment which would otherwise belong to white men, you depreciate white men – you invidiously stigmatize their race” (3529). Richard Grant White het in 1865 geskryf: “I believe that the greatness or abjectness of every people is due primarily, if not solely, to one cause – race” (3879). Theodore Parker het hierdie pluimpie vir blankes gegun: “The Caucassian differs from all other races; he is humane, he is civilized, and progresses” (3916).

In 1867 skryf Helper van ‘n verskynsel wat aan die nuwe Suid-Afrika kan herinner: “The negroes here … have hitherto been afforded opportunities, for both an education and for an easy and comfortable livelihood, far superior to the opportunities which were generally enjoyed by the poorer classes of white people … this cruel and flagitious discrimination in favor of the blacks as against the whites” (4042). “The poor whites were thus crowded away from the many desirable employments and places to which they alone should have been heartily welcomed” (4059).

Die volgende aanhaling herinner aan die U-draai wat die Nasionale Party van 1990 af gemaak het: Na die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) het die Republikeinse Party “Lucifer-like fallen from the white heights of Republicanism into the black depths of Radicalism” (4202). In daardie na-oorlogse situasie word van die Amerikaanse blankes verwag om hulle bekke te hou en gedwee alles te aanvaar wat na hulle kant toe kom. Max du Preez gee deesdae soortgelyke raad aan Suid-Afrikaanse blankes. “Endure the wrong, and pass the whole matter by in silence, and without action, rather than subject themselves to the insult, expense, and loss of time which they well knew they would be but too likely to incur by making complaint” (4227).

Helper skryf: “We insist upon it that it is pre-eminently our duty to be just and kind to our own race, and that the poor and distressed of the white race are those who, here, there, and everywhere, have the highest claims upon us, whether for service, for food, for clothing, for education, or for whatever other thing” (4336). Is dit voorstelbaar dat ‘n gedrukte Afrikaanse hoofstroomkoerant ‘n pleidooi ten bate van arm blankes sou lewer of selfs maar net hulle toestand in ‘n hoofartikel sou belig? Ek dink nie so nie. Dit sou nie polities korrek wees nie.

Die stand van die Amerikaanse wedloop

v.l.n.r. Hillary, Evelyn, Bill Lynn. Die wêreld se gevaarlikste skurke in een foto. — v.l.n.r. Hillary, Evelyn, Bill en Lynn. Die wêreld se gevaarlikste skurke in een foto.

Soos wat die aanloop na die presidentverkiesing van die Verenigde State vorder, word die stryd meer verbete en persoonlik. Albei partye probeer mekaar roskam oor hul slegte gedrag uit die verlede. Dit is natuurlik ‘n gerieflike strategie om die aandag af te lei van die werklike kwessies wat ter sprake is.

Net die afgelope Saterdag 8 Oktober het dit uitgelek dat Donald Trump iets onfatsoenliks kwytgeraak het oor vroue in ‘n privaat onderhoud met iemand, en soos ‘n kaarthuis wat instort, eis die Republikeinse agterban sy uittrede. Selfs die Piet Snot nuusmedia in Nederland het Trump se uitlatings voorbladnuus gegee. Van die Bush familie tot bykans dwars oor die linie begin die opwelling teen hom. Die idee hieragter is dat Hitlery die presidentskap moet oorneem, en net soos Poetin, word Trump ook nou as geestelik onstabiel en gevaarlik voorgehou.

Sodra ons hierdie elitewêreld van skadu’s en intriges betree, is dit belangrik om te weet wat mense motiveer, aangesien die magte agter die skerms uiteindelik bepaal wat werklik aan die gang is en wat moet gebeur, en nie soseer die president nie.

Hoewel Trump nog al die jare nou betrokke was by die politiek en partye gefinansier het, blyk dit dat hy inderdaad nie heeltemaal onderdanig gaan wees soos die grootbase in die VS sou wou nie, en daarom nou as ‘n bedreiging gesien word.

Sy opponent, Clinton, se gesondheid is egter so bedenklik dat dit af en toe lyk asof sy kunsmatig in lewe gehou word, en ‘n mens wonder hoekom sy nie maar die handdoek wil ingooi nie. Dit is asof die duiwel agter haar sit.

En dit is hierdie laasgenoemde stelling wat aandag geniet.

Clinton se verlede is baie meer bekend, en uiters, uiters grimmig. Sy is ‘n gewetenlose monster soos wat ons kan sien hoe sy as prokureur ‘n verkragter verdedig het en sy 12-jarige slagoffer uitgelag het. Hierdie slagoffer het uiteindelik vyf dae in ‘n koma gelê en was vir tien jaar in psigoterapie gewees vanwee hierdie aanval, terwyl die dader – danksy Clinton se geknoei en gelieg – slegs twee maande tronkstraf gekry het.

Andersins het ook geblyk dat sy indirek agter die moord van ambassadeur Chris Stevens in Benghazi, Libië was. In haar uitgelekte eposse het sy die ambassadeur se hotel, afsprake en beveiligingssituasie verklap en het sodoende ‘n skietskyf van hom gemaak. Agterna het sy die vermetelheid gehad om te beweer dat sy eie nalatigheid sy lewe gekos het. Desnieteenstaande was dit vir haar die perfekte verskoning gewees om van Khaddafi ontslae te raak en van sy land – wat die welvarendste in Noord-Afrika was – ‘n mislukte skurkestaat te maak. En nou sit Europa met die gebakte pere in die vorm van swart geluksoekers vermom as ‘asielsoekers’ wat die misdaadsyfer in Europa aansienlik laat styg het.

Ook is dit bekend dat sy die terreurgroep ISIS van wapens voorsien het en dat sy (mede)verantwoordelik was vir die belangrikste politieke krisisse van ons tyd. Die asielsoekers, die puinhoop in die Midde-Ooste sedert Irak, Jemen, die NAFTA-verdrag wat middelklas Amerikaners hul werk gekos het, is aan haar te danke. Daarbenewens het sy tydens haar eerste presidensiële wedloop in 2012 gesê dat sy Iran van die aardbodem wou vee en blykbaar het sy Libanon ook in die visier. Om maar te swyg oor Rusland.

Kortom, as Clinton aan bewind kom, gaan die Derde Wêreldoorlog uitbreek.

Origens, vir die belangstellendes kan hier gesien word hoe sy en manlief hul korrupte emporium opgebou het met geld uit kokaïene en hoedat hulle selfs minderjarige kinders aan hierdie gif verslaaf het. Dit is domweg verbysterend hoe hulle soveel mag en invloed kon monster met hierdie kriminele geskiedenis, volledig met ‘n hele aantal vermoordes wat ‘n bedreiging vir hulle gevorm het. ‘n Mens sou byna dink dat Al Capone meer integriteit gehad het. Selfs die MK Ultraslaaf Cathy O’Brien het in haar werk TranceFormation of America (uit 1996) geskryf hoedat sy in die tagtiger jare Bill Clinton se dwelmkoerier was en dat Hillary haar seksueel gemolesteer het. Dit is ook bekend dat Hillary die vroue wat deur haar man seksueel aangerand is, afdreig en tot swye intimideer.

Daar is egter enkele aannames om te beweer dat die duiwel wél agter Hillary aan is, en dit mag verklaar waarom sy ondanks haar siektetoestand nie durf om te stop nie.

Waar Obama die marionet van die Poolse kommunis en Ruslandhater Zbigniew Brzezinski is, lyk dit asof Clinton die dienaar van die Groot Satan homself is, naamlik Sir Evelyn de Rothschild.

In ‘n eposwisseling uit 2010 blyk haar onderdanigheid aan Lynn Forester de Rothschild, die vrou van Evelyn, waarin Hillary as Minister van Buitelandse Sake (Secretary of State) haar nederige om verskoning gevra het, kompleet met die woorde “Let me know what penance I owe you”, wat nogal verdag klink vir ‘n minister. Ek dink haar wedloop, ondanks haar siekte, is haar boetedoening.

Sir Evelyn is ‘n bekende globalis en het al gepleit vir die invoering van ‘n globale munteenheid, en dit mag ‘n verklaring bied vir die vernietiging van Libië, wie se munteenheid aan die goudstandaard gekoppel was. Iran se Sjariabanke val ook buite sy beheer en nou weet ons hoekom Hillary daardie land ook wil vernietig. Vergelyk dit met Griekeland wie se ekonomie heeltemaal vernietig is as gevolg van die hoë Euro en dan weet ons dat die invoering van ‘n globale munteenheid die wêreld se arm lande op soortgelyke manier gaan beskadig met onbetaalbare staatskulde, oorlog, resessie en massamigrasie as resultaat.

Enkele maande gelede het mevrou Rothschild ‘n fondsinsamelingdinee vir die Clintons gehou op die landgoed van haar neef Jacob de Rothschild, teen ‘n honderd duisend dollar per bord. Overgezet zijnde beteken dit dat hulle haar nou eien, en net soos wat ‘n mens geen paaie sou wou kruis met ‘n bedugte maffiabaas nie, durf nòg die Clintons, nòg die hoofstroommedia teen die wil van die Rothschilds te gaan. Onthou, PW Botha het destyds ook omkoopgeld van Jacob de Rothschild geweier en het kort daarna ‘n “beroerte” gehad; ‘n vriendlike versoek om sy amp neer te lê, sou ‘n mens byna sê.

Terwyl die hoofstroommedia ‘n hele spektakel oor Trump se opmerkings maak van meer as tien jaar gelede, word die realiteit verswyg oor die situasie van sy teenstander Hillary Clinton.

Hoewel ek bepaald geen simpatie vir haar het nie, werp die bogenoemde inligting ‘n ander perspektief op haar verbete aanvalle op Trump en haar siekte. Haar Faustiaanse verbond met die Rothschilds vermoed ek is die werklike rede vir haar deursettingsvermoë ondanks haar swak gesondheid en nie Trump se opmerkings nie.

Ongelukkig is die werklikheid in ons tyd altyd grimmiger as wat ons dink.

Kom ons hoop maar dat Trump sy beloftes sal nakom en gespaar sal bly van enige “beroertes”.

Dan Roodt: In Stockholm broei ‘n ‘regse gevaar’

Ek is nou maar enkele dae terug van my besoek aan Stockholm waar ek op uitnodiging aan die Identitär Idé-konferensie op Saterdag 1 Oktober deelgeneem het. Oral in Europa het die woord “identitêr” deesdae ‘n regse of nasionalistiese konnotasie en dié konferensie wat jaarliks plaasvind gaan dan juis om temas soos identiteit, immigrasie en samewerking tussen patriotiese groepe in Europa en wêreldwyd.

Vanweë vrese dat linkse groepe dalk die konferensie mag ontwrig, is die ligging eers omtrent ‘n uur of twee voor die tyd bekendgemaak. Van die konferensiegangers is aangesê om by die naaste moltreinstasie te wag totdat hulle per sms oor die lokaal ingelig is.

Ek en twee Amerikaners was die enigste buitelandse sprekers wat ons voordragte op Engels gelewer het, terwyl die res van die verrigtinge alles in Sweeds plaasgevind het. Die gehoor van omtrent 200 mense het hoofsaaklik uit Swede, jonk en oud, bestaan. ‘n Viertal jong Lettiese politici het dit insgelyks bygewoon en ons het voor en ná die konferensie in kafees en restaurante saam gekuier.

Hierdie was my tweede besoek aan Swede, ná 2010 toe ek net vir twee dae in die stad was. Iewers op straat was daar ‘n plakkaat met die woorde: “Stockholm, hoofstad van Skandinawië”, en ‘n mens kan seker nie daarmee verskil nie, want dit het iets van die grootsheid van Parys, Berlyn of Rome, met dieselfde ooraanbod van museums, historiese geboue, paleise, geskiedenis, luukse winkels, kafees, restaurante en ‘n lewendige naglewe. Ek het eers omtrent drie-uur in die oggend by die agterna-partytjie van Identitär Idé weggekom en was verbaas om te sien dat die moltrein steeds funksioneer en redelik vol passasiers is.

Daar heers groot belangstelling in Suid-Afrika onder die meer konserwatiewe Swede wat in ons land die proefkonyn vir die oorlewing van die globale blanke, Westerse minderheid sien. Een van die jong Swede het selfs in die openbaar voor al die konferensiegangers teenoor my om verskoning gevra vir Swede se rol om die ANC/SAKP in Suid-Afrika aan bewind te bring. Hy woon tans in Berlyn saam met ‘n Duitse vrou en het agterna teenoor my beken: “Die helfte van my menings is onwettig in Duitsland, maar ten minste voel dit nie so polities korrek soos Swede nie!”

Eintlik het Afrikaners en Swede baie met mekaar in gemeen. Albei volkere is nasionalisties, hardwerkend, pragmaties en vooruitstrewend, behalwe dat ons albei op verskillende maniere in die twintigste eeu deur linkse politici op sleeptou geneem is tot hier waar ons om oorlewing moet veg. Terwyl Afrikaanse media deur die linkse Naspersgroep oorheers word, is die Bonnier-groep weer die mediamaatskappy wat omtrent alle koerante, tydskrifte, boeke en TV-kanale in Swede beheer. Die Bonniers is ‘n ryk Joodse familie wat aanvanklik boeke in Denemarke begin uitgee het en uiteindelik ‘n baie groot deel van die media in Swede en elders in Skandinawië ingepalm het. In die sestiger- en sewentigerjare het ‘n joernalis, Pär Westberg, wat ‘n goeie vriend van die kommunistiese skryfster Nadine Gordimer in Suid-Afrika was, ‘n hele veldtog teen Suid-Afrika in die Bonnier-media, veral die invloedryke dagblad Dagens Nyheter, gevoer en sodoende die bevolking teen Afrikaners en blankes opgesweep.

Dis ‘n stereotipe om te dink dat alle Swede steeds links of polities korrek is. Vandag in Suid-Afrika is die hele Afrikaner-elite in elk geval ewe links en polities korrek. Meer nog: die Afrikanerelite het anti-blank geraak, iets wat ‘n mens nie eens van die linkse Swede sou kon sê nie. Die Universiteit van Stellenbosch het ‘n eredoktorsgraad postuum aan ‘n kommunistiese saboteur uit ‘n goeie Bloemfonteinse familie, Bram Fischer, toegeken. By verre die meerderheid Afrikaners stem vir ‘n linkse, multikulturele, anti-Westerse party, die DA. Indien ‘n mens van buite na Afrikaners kyk, kom dit voor asof die meeste van ons mense ultraliberaal of selfs kommunisties is. Tog weet ons dis nie die geval nie: om die spreekwoordelike braaivleisvure verdra ons skaars die juk van die huidige oorheersing.

Hierdie plakkers moedig vlugtelinge aan "huis toe te gaan" — Hierdie plakkers moedig vlugtelinge aan om “huis toe te gaan”

Dieselfde geld vele van die Swede wat ek ontmoet het, en wat fel gekant is teen die beleid van hul linkse regering om immigrante en vlugtelinge uit Noord-Afrika en die Midde-Ooste na hul land in te voer. Van die regse Swede voer ‘n verbete stryd teen dít wat hulle as die kolonisering van hul ontwikkelde, eerstewêreldland deur hordes immigrante uit die derde wêreld sien. Hulle brand selfs geboue af waar immigrante geherberg word, of betoog daarteen. Die regse party, die Sweedse Demokrate, geniet tans ongeveer dertig persent steun, volgens meningsopnames, ondanks histeriese kritiek deur die hoofstroommedia, veral natuurlik dié van die Bonnier-groep.

Stockholm bestaan eintlik uit honderde eilande wat met brûe verbind is.

Nog ‘n stereotipe oor Swede is dat die mense mooi is. Dis egter nogal waar. Naas Afrikaners wat ook fisiek aantreklik is, is Swede seker van die mooiste mense op aarde. Behalwe: Afrikaners ná dertig is geneig om oorgewig te raak en lyk soms onversorg. Hierteenoor, ook omdat soveel van hulle oral heen fietsry, lyk die gemiddelde Sweedse man of vrou fiks, viets en versorg. Stockholm is ‘n mekka vir die fietsryer, want oral is daar fietspaaie en by elke woonstelgebou sien mens dosyne fietse staan. Van die modieuse vrouens wat deftig aangetrek is, huiwer nie om per fiets te gaan inkopies doen nie.

In die moltrein is daar meesal blankes; let ook op hoe skoon die vloer is.

Die openbare vervoer werk uitstekend en ‘n mens kan oral per trein, moltrein, bus en selfs boot kom, want die moltreinkaart gee insgelyks toegang tot bote wat op die mere, kanale en riviere van dié waterryke stad vaar. Sommige mense pendel blykbaar per boot tussen die huis en die werk.

Hoewel die uitspraak aanvanklik vreemd op die oor val, is Sweeds ook ‘n Germaanse taal wat nie so ver van Afrikaans verwyder is nie. Vele woorde kan ‘n mens maklik ontsyfer, soos byvoorbeeld “utgang” wat uitgang beteken, “bok” (boek), “hastighet” (letterlik haastigheid, maar ook internetspoed), ens. Feitlik alle Swede praat egter Engels en daarmee kan mens ook gemaklik oor die weg kom, veral nadat jy gesê het: “Jag talar lite svenska” (Ek praat ‘n bietjie Sweeds). Anders as in Suid-Afrika waar Afrikaners so laks is om hul eie taal in die openbaar te skryf, is alle kennisgewings in Swede egter in Sweeds. Selfs by die lughawe en toeristebestemmings is daar uiters min Engels te bespeur, wat ‘n verfrissende blyk van die mense se taal- ek kultuurtrots is.

Op ‘n stadium het ek in die Stureplan-buurt ingevaar op soek na my Franse skoenpolitoer met byewas wat ‘n mens glad nie in Suid-Afrika vind nie, en oral waar ek by winkels of op straat navraag gedoen het, het mense uit hul pad gegaan om my te help. Uiteindelik het ek by twee skoenwinkels, Skoaktiebolaget en Bäckmans geholpe geraak. Agter in die winkel by Bäckmans sit twee jong, blonde Swede en skoene versool. In dié opsig is Stockholm ‘n reuseweergawe van Orania, want ‘n mens sien baie min anderskleuriges wat enige handearbeid verrig. Trouens, in die hele Stockholm is daar baie min van die immigrante te siene waarteen konserwatiewe Swede betoog en ‘n stryd voer. Blykbaar is hulle aan die buitewyke van die stad in bepaalde ghettobuurte te vinde, waar hulle van staatstoelaes leef en, anders as die Swede, nie veel werk verrig nie.

Hierdie posafleweringswa het ek op 'n Sondag gewaar; kennelik word daar 7 dae per week pos afgelewer. — Hierdie posafleweringswa het ek op ‘n Sondag gewaar; kennelik word daar 7 dae per week pos afgelewer.

Die pos word deur stereotipe Sweedse blondines vervoer en afgelewer (sien foto hiernaas), en blykbaar beskik Swede oor die beste posdiens in die hele Europa, want 95% van alle posstukke word binne 24 uur afgelewer, selfs op die mees afgeleë dorpies in die binneland.

Die legendariese Sweedse internetspoed (hastighet) is werklik verstommend, want in die woonstel waar ek tuisgegaan het, het ek op my selfoon ‘n aflaaispoed van 184 megabisse per sekonde en ‘n oplaaispoed van 154 megabisse per sekonde gemeet. Honderde foto’s op my selfoon is binne ‘n minuut of twee opgelaai en aanlyn geberg, iets wat met Suid-Afrikaanse ADSL ure of selfs dae lank sou neem.

Hoewel Swede reeds dekades lank oor linkse, Sosiaal-Demokratiese regerings beskik, sou dit verkeerd wees om dit as sosialisties te tipeer. Afgesien van die drankhandel wat geheel en al deur die staat beheer word, blykbaar om alkoholisme te bekamp, word feitlik alle dienste deur privaatmaatskappye gelewer. Selfs die posdiens is gedeeltelik geprivatiseer en mens kan by ‘n toonbank in die supermark briewe en pakkies pos. Belastings is wel hoog, maar ek het agtergekom dat almal strokies van hul betalings in kafees en restaurante versamel om dit agterna as uitgawes op hul belastingvorms te eis.

Stockholm is ‘n duur stad, byna so duur soos New York of Londen, ook wat verblyf betref, maar is oogluikend welvarend, skoon, goed onderhou en georganiseerd. Selfs in die stasies kom mens luukse winkels en kafees teë.

Trouens, tesame met hul nywerhede, hoë tegnologie, goeie skole en universiteite, kultuur en letterkunde, verteenwoordig Swede iets van ‘n blanke, Westerse utopie. As ek Sweeds was, sou ek saam met die regse Swede herberge vir vlugtelinge afgebrand het! Waarom so ‘n idilliese samelewing met aggressiewe Moslems en ander derdewêreldimmigrante bederf?

Maar nes die Afrikanerelite nie lank gelede nie, is die linkse Sweedse politici vasbeslote om hul eie land oor die afgrond te smyt en ‘n multikulturele hel van konflik, geweld en misdaad daarvan te maak. Waarom? wil ‘n mens vra.

Swede is ook pioniers wat van hul koue, onherbergsame land ‘n paradys gemaak het. ‘n Jong Sweed vanuit die noorde van die land met spierwit hare en blou-blou oë het my hartlik uitgenooi om saam met my gesin te kom kyk hoe dit in die winter lyk as dit minus vyf en dertig grade Celsius buite is. Om in daardie koue te boer, paaie en huise te bou, skool te gaan, ens., verg omtrent soveel vasberadenheid en durf soos om oor die Drakensberge te trek.

Eintlik het ons baie met Swede in gemeen: ons praat albei een van die kleiner Germaanse tale, ons word albei deur linkses verdruk en ons hou albei van orde en dissipline. Die huidige pro-Afrikaanse beweging onder Afrikaners is ‘n minderheidsbeweging, net soos die patriotiese Swede ‘n minderheid van omtrent 30% in hul land verteenwoordig.

My gevoel is dat ons in die toekoms baie meer met Swede gaan saamwerk. Ek het soveel goeie vriende daar gemaak dat dit eintlik onafwendbaar is.

Oral in Europa is dit tans in die mode om regs of nasionalisties te wees, veral onder jongmense en Swede is geen uitsondering nie. Waaraan ‘n hele klomp Swede egter baie hard werk, is om ‘n hele pro-blanke, pro-Westerse beweging uit al die losse groepe in Europa saam te snoer deur byvoorbeeld boeke en webwerwe uit Europese tale oor en waar te laat vertaal. Sodoende raak “Stockholm, hoofstad van Skandinawië” amper “Stockholm, hoofstad van nasionalistiese Europa”, die setel van die regse gevaar waaroor die Amerikaanse nuustydksrif Time onlangs berig het.

Suid-Afrika as antipode van die wêreld beleef tans sy kommunistiese/sosialistiese fase, dít wat Europa in 1989 afgeskud het. Ook die meeste lede van die Afrikanelite en ou Broederbond-NP het hulle daartoe bekeer en is byvoorbeeld regstreeks verantwoordelik vir die revolusionêre gemors wat ons tans op ons kampusse waarneem.

Persoonlik neem ek verlief daarmee dat die Afrikanerelite en die hoofstroommedia my as nie-linkse minag en sensureer. Intellektueel voel ek my veel meer tuis in Swede of Frankryk waar ‘n magdom nuwe boeke verskyn waarin indringend oor die toekoms van die Westerse beskawing besin word as in polities korrekte Suid-Afrika waar die gesanik oor rassisme enige werklike debat onmoontlik maak.

In dié opsig is die minderheid Afrikaners wat nog weerstand teen die links-revolusionêre waansin in Suid-Afrika probeer bied en vir wie “witheid” of Westersheid nie ‘n vloekwoord is nie, seker eerder “Eurokaners” as die verloopte Afrikaners waarna Leon Lemmer so gereeld in sy rubrieke verwys. In elk geval het Naspers en die Afrikanerelite lankal afskeid van die begrip “Afrikaner” of “Boer” geneem en beskou hulle hul as multikulturele “Suid-Afrikaners” met ‘n afkeer van die tradisionele Afrikaanse kultuur, selfs van Afrikaans as onderrigmedium. Meer as 200 professore aan die Universiteit van Stellenbosch het ‘n petisie onderteken om Afrikaans aan dié instelling af te skaf.

Wat idees betref, het ons Afrikaners ballinge in ons eie land geword, want die heersende Afromarxisme en Anglo-Amerikaanse politieke korrektheid maak eintlik ons hele bestaan onmoontlik. Ons word as ongewenstes beskou, of in Thabo Mbeki se gevleuelde woorde: “Setlaars wat versuim het om te vertrek.”

Maar die wiel is besig om te draai. Soos wat die Berlynse Muur wonderbaarlik in 1989 in duie gestort het, neem vele vandag die hamer teen geestelike kommunisme op, van Stockholm tot hier in Johannesburg en Pretoria. Op ‘n menigte webblaaie en op sosiale media gis en borrel dit behoorlik.

Van die verre noorde van Europa tot hier by ons aan die suidpunt van Afrika, slaan die tekens van opstand teen die linkse hegemonie – dít wat Mikhail Gorbatsjof die “nuwe USSR in Wes-Europa” genoem het – uit soos Namakwalandse madeliefies in die lente.

Ons staan nie meer alleen nie. Net dít gee mens al hoop vir die toekoms.

Leon Lemmer: Die aktualiteit van verraad

In sy boek, Three Years’ War (New York: Charles Scribner’s Sons, 1902, 416p; Amazon Kindle $0),* oor die Anglo-Boere-oorlog (ABO, 1899-1902), skryf Christiaan de Wet (1854-1922) in hoofstuk 2: “The English only learned the art of scouting during the latter part of the war, when they made use of the Boer deserters – the ‘Hands-uppers.’ These deserters were our undoing … I shall not hesitate to call them by their true name – the name with which they will be for ever branded before all the nations of the world” (Kindle 292). Dit is duidelik dat De Wet so gou moontlik sy absolute weersin in verraaiers in sy boek wou dokumenteer. “It was far easier to fight against the great English army than against this treachery among my own people, and an iron will was required to fight against both at once” (1372). De Wet het ‘n hensopper as ‘n lafaard beskou, “a man who in the future could never again look any one in the face” (2054). Oor ‘n spesifieke voorval skryf hy: “What made this so hard to bear was that treachery had a hand in it – when the English took the Government and President’s Steyn’s bodyguard prisoner, they had had a Free State burgher as their guide” (3128). [* Ek het toegang tot die Engelse vertaling; ongelukkig nie tot die oorspronklike Hollandse (“Dutch” – 10) teks, Strijd tusschen Boer en Brit, nie.]

Dit is noodsaaklik om ‘n duidelike onderskeid te tref tussen ‘n hensopper en ‘n hanskakie, joiner of verraaier; iets wat De Wet nie in sy terminologie doen nie, hoewel dit duidelik is dat sy afsku eerder op die hanskakie as die hensopper gemik is. ‘n Hensopper is ‘n Boer/Afrikaner wat sonder óf te veg, óf wat gedros het nadat hy ‘n tyd lank aan die kant van die Boere geveg het, hom aan die oorlog onttrek het, aan die Britte oorgegee en die eed van neutraliteit by die Britte afgelê het. ‘n Hanskakie is ‘n Boer/Afrikaner wat hom van die begin van die oorlog af, of nadat hy ‘n ruk lank saam met die Boere geveg het, aan die Britte oorgegee en na die vyand oorgeloop het deur die eed van getrouheid aan die Britse kroon te sweer. Hanskakies het daarna aktief aan die Britse kant teen die Boere aan die oorlog deelgeneem. Dit is hulle wat volgens De Wet net smaad verdien. Teen die hensoppers wat moed opgegee het omdat hulle gedink het die oorwinning kon nie behaal word nie, het De Wet dit nie so erg gehad nie.* Hy wou hulle nie as soldate terughê nie, tensy hulle gemotiveerd was om uit eie beweging weer die wapen op te neem. “I was of opinion that a coerced burgher would be of no real value to us, and would besides be untrustworthy” (2012). ‘n Geval van: Met onwillige honde vang jy nie hase nie. [* Ook omdat “the British Government had been doing its utmost to induce the burghers to commit treason” (JD Kestell, bron hier onder, Kindle 2667).]

Naas die Boere uit die twee Boere-republieke wat hensoppers of hanskakies geword het, was daar Afrikaners uit die Kaapkolonie en Natal wat saam met die Britte teen die Boere geveg het. De Wet skryf: “There was not a man amongst us who would have asked better than to make prisoners of the Cape Mounted Rifles and of Brabant’s Horse. They were Afrikaners, and as Afrikaners, although neither Free-Staters nor Transvaalers, they ought, in our opinion, to have been ashamed to fight against us. The English, we admitted, had a perfect right to hire such sweepings, and to use them against us, but we utterly despised them for allowing themselves to be hired. We felt that their motive was not to obtain the franchise of the Uitlanders, but five shillings a day! And if it should by any chance happen that any one of them should find his grave there – well, the generation to come would not be very proud of that grave. No! it would be regarded with horror as the grave of an Afrikaner who had helped to bring his brother Afrikaners to their downfall. Although I never took it amiss if a colonist of Natal or of Cape Colony was unwilling to fight with us against England, yet I admit that it vexed me greatly to think that some of these colonists, for the sake of a paltry five shillings a day, should be ready to shoot down their fellow-countrymen. Such men, alas! there have always been, since, in the first days of the human race, Cain killed his brother Abel. But Cain had not long to wait for his reward!” (1020).

Die Britte het in die tweede helfte van die ABO, die guerrilla-fase, ‘n beleid van verskroeide aarde gevolg deur die huise en plase van vegtende Boere en selfs van hensoppers te vernietig omdat hulle die Boere in hulle oorlogvoering ondersteun het deur bv kos en perde aan hulle te voorsien. Baie van hierdie vroue en kinders is na konsentrasiekampe weggevoer. “They were driven out of their houses, and had to see their dwellings burnt down or destroyed before their very eyes. Could inhumanity go further? … All the food of the women was carried away or scattered upon the ground; and it was only through the kind-heartedness of here and there a more humane officer, or of some simple ‘Tommy,’ that a dish of flour was secretly left behind for the housewife. What made everything still more sad was the great service rendered by traitorous Africanders as guides to the enemy … These Africanders made it possible for the English to travel long distances at night, and, acquainted as they were with the habits of their countrymen, they enabled the English to capture Boers, or to seize cattle, where otherwise they would have been unable to do so, or at least could not have done so without infinitely more trouble. How must every noble sentiment have been stifled in these men! It is impossible to comprehend how they could have endured listening to the constant abuse which in the camps was heaped on their own race – incomprehensible how they could constantly, from one farm to another, look on the misery which they were helping to bring upon women and children – who were their own flesh and blood” (JD Kestell, Through shot and flame, London: Methuen, 1903, 406p; Amazon Kindle $0, 2456).

John Daniël Kestell (1854-1941) is in Natal gebore met ‘n Engelse pa en ‘n Afrikanerma. Hy was die predikant van die NG-gemeente op Harrismith. Gedurende die ABO was hy ‘n kapelaan vir die Boere-soldate. Oor 1902, dus oor die laaste maande van die oorlog, skryf Kestell:

“That our people as a people remained steadfast became more and more evident to me. However much our numbers in South Africa may have become diminished through the deportation of great numbers, and through the still greater numbers who had lost courage and had surrendered, our people as a people still always continued to exist. This the English were anxious te deny. They were fond of asserting that it was only a small fraction of the people that still resisted. This was not the case. It is true that it was only a minority that were still able to continue the struggle; but the heart of the nation, as a whole, was still always faithful. The majority of our prisoners-of-war had remained loyal to the cause. The majority even of those who in their dejection laid down their arms had no desire to remain under British rule … If there were hundreds of our flesh and blood siding with the British, then there were thousands who did not. Even those on whom the depressing influence of imprisonment must have had a baneful effect remained irreconcilable, and showed it in every way” (2667).

In sekere opsigte word die geskiedenis herhaal. Veral sedert 1994 het die getal Afrikaners in Suid-Afrika weens emigrasie gedaal en het daar ‘n sifting plaasgevind in die geledere van dié wat in Suid-Afrika aangebly het. Baie van diegene wat eens Afrikaners was, het hulle gatte geswaai en hulle Afrikanerskap versaak. Byvoorbeeld, ‘n mens kan tereg vra: Waar is al die Broeders heen? Gelukkig het die gesonde kern van Afrikaners oorgebly; mense wat volhou om vir die behoud van hulle waardes en taal te veg. Hulle vorm ‘n klein minderheid in ‘n verswelgende swart meerderheid.

Dit was veral Vrystaters, soos Marthinus Theunis Steyn (1857-1916) en Christiaan de Wet, wat bittereinders was en nie aan die Britte wou oorgee nie. Kestell skryf:

“There was, notwithstanding all the destruction, no thought of surrender … let the enemy do his worst. Let him ruin us completely if it was our fate to be overwhelmed. The English had to do with a people who were no barbarians, but with a race sprung from the same stock as themselves – with the offspring of ancestors who had sacrificed everything for their Faith – with descendants of forefathers who had contended for eighty years against a great world power. Such means, therefore, as Great Britain had for the last fifty years been in the habit of employing against barbarous or semi-barbarous races had till now failed signally when applied to the people of South Africa” (2115).

In sy wildste drome sou Kestell nie kon voorsien nie dat slegs ‘n halfeeu na sy dood in 1941 die Europese oftewel blanke beskawing in Suid-Afrika sou verkrummel voor terrorisme en geweld en ten prooi van afrikanisering val. Nog minder sou Kestell kon dink dat ‘n klein groepie Afrikaanssprekende blankes op verraderlike wyse die leiding in hierdie projek sou neem. Daardie verraaiers word verloopte Afrikaners genoem. Sommige van hulle en hulle navolgers is boonop hanskakies in dié sin dat hulle voorkeur aan Engels bo Afrikaans gee.

Ek het by ‘n vorige geleentheid oor een van die bekendste hanskakies, Christiaan de Wet se broer Piet (1861-1929), geskryf (Praag 30.07.2016). Ek het dit gedoen na aanleiding van Albert Blake se boek, Broedertwis: Bittereinder en joiner: Christiaan en Piet de Wet (Kaapstad: Tafelberg, 2016, 314p, R240; Amazon Kindle $16,01). Daarin word Bram Fischer (1908-1975) en Beyers Naudé (1915-2004) verloopte Afrikaners genoem. Christiaan de Wet het so ‘n renons in hanskakies gehad dat hy gedreig het om Piet soos ‘n hond dood te skiet. Piet het die Britse oorlogspoging goedgepraat terwyl Chistiaan die hanskakies as die moordenaars van die vroue en kinders in die konsentrasiekampe uitgekryt het. Die twee broers het nooit versoen geraak nie. Christiaan was van mening dat dit goed was dat daar ‘n sifting in Boere-geledere plaasgevind het. Die afmetings wat die hanskakiesindroom aangeneem het, blyk uit die volgende statistiek: Teen die einde van die oorlog was 5 464 burgers in Britse diens teenoor 17 000 tot 20 000 bittereinders. Na die oorlog het die Britse owerheid beter skadevergoeding aan die hensoppers en veral aan die hanskakies as aan die krygsgevangenes en bittereinders uitbetaal. Dit het stukrag aan Afrikanernasionalisme gegee. In hierdie proses is die hensoppers makliker en gouer as die hanskakies vergewe.

In Anna Barry (1884-1964) se dagboek word onder meer vertel van haar pa, Thomas, wat ‘n veldkornet in die ABO was maar uit moedeloosheid ‘n hensopper geword en die eed van neutraliteit afgelê het (Praag 4.09.2016). Soos in die tweede paragraaf hierbo, tref Anna ‘n skerp onderskeid tussen ‘n hensopper en ‘n hanskakie. In die geval van die hensoppers onderskei sy verder tussen dié wat soos haar pa aanvanklik in die ABO geveg het en diegene wat nooit aan Boerekant geveg het nie. Sy veroordeeld die gedrag van hanskakies ten sterkste, bv dié van Piet de Wet .

Barry skryf van ‘n Bestendig de la Harpe en dat die De la Harpe-familie hulle reeds vroeg in die ABO in Basoetoland tuisgemaak het (p 123; ook 126, 135, 136, 143, 144; na-ABO: 153, 163, 166). “Hulle het nie een lid van hulle groot familie in die oorlog verloor nie, daar is nie een in ‘n krygsgevangenekamp of in ‘n vrouekamp nie en maande gelede het hulle reeds oor die Caledon[-rivier] gevlug. Ons verskil hemelsbreed in ons opvattings tov die oorlog en ons onafhanklikheid” (133). Na die ABO vind die De la Harpe egter dat hulle huis in die Vrystaat afgebrand is “en alles is vernietig” (151). Hulle het ook ‘n neef verloor wat in die ABO doodgeskiet is (154). Die De la Harpe het Barry genoop om graadverskille by hensoppers te beklemtoon. Oor SG Vilonel (kyk hier onder) skryf Barry: “Ook hoor ons dat Vilonel van Senekal nou werklik aan die hoof van ‘n burgerwag is wat teen ons eie mense veg. Dit is ongelooflik en skandelik” (136) en “‘n Ierse parlementslid … het … gesê … dat hy Vilonel as ‘n lae verraaier beskou. Ek is nie verwonderd dat Vilonel selfs die veragting van die buitewêreld op hom gehaal het nie” (142).

Alexander Strachan se roman, Brandwaterkom (Kaapstad: Tafelberg, 2015, 383p, R260; Amazon Kindle $20) is onlangs met ‘n prys bekroon. Veral die Oos-Vrystaatse dorpe Senekal, Fouriesburg en Ficksburg word betrek, dus dieselfde geografiese gebied as in Barry se dagboek. Aan die einde van hoofstuk 2 staan: “Wat wou die kom [die Brandwaterkom] vir my sê? Net ‘n veraf geruis, ‘n ligte wind of dalk die fluistering van verraad?” (p 11). Die ABO is ook die hoofonderwerp van hierdie boek, maar die fokus is op die hanskakie, Stephanus Gerhardus (Fanie) Vilonel (1866-1918). Let deurgaans op hoe die leser voorberei word op Vilonel se oorlopery na die Britte. Die naam van ‘n ander verraaier, Piet de Wet, duik ook in die teks op (95, 262).

Daar word na Bestendic de la Harpe verwys (97) en na twee boeke van WH de la Harpe wat oor Fouriesburg en die ABO handel (161, 379). In die bibliografie is daar geen verwysing na Barry se dagboek of Albert Blake se 2016-boek oor die De Wet-broers nie. Hierdie boek van Blake en die tweede uitgawe van Barry se dagboek is na Strachan se boek gepubliseer. Daar word wel verwys na ‘n vroeëre boek van Blake, Boereverraaier: Teregstellings tydens die Anglo-Boereoorlog (Kaapstad: Tafelberg, 2010, 368p; Amazon Kindle $11,96) en die bogenoemde boeke van Christiaan de Wet en JD Kestell (379-380), asook na die 2013-rolprent, Verraaiers (250, 383). Dit lyk asof Strachan die geskiedenis van die ABO deeglik nagevors het.

Voor die ABO was Vilonel ‘n prokureur op Senekal wat geweet het hoe om homself finansieel as bv boedelberedderaar en afslaer te bevoordeel. Later word hy die stadsklerk. Hy het op Edenburg skoolgegaan en “verkies om Hollands te praat” (258) maar die “Engelse taal [het] net so gemaklik as Hollands in sy mond gelê” (259). Sy mate van Engelsgesindheid skemer van meet af deur in bv sy liefde vir krieket en sy aangetrokkenheid tot ‘n Skotse dame, miss L Sutty. Hy hou van Engelse leesstof (106) en het geen erg aan boeresport nie (60).

In 1893 was Vilonel die Vrystaatse skyfskietkampioen (46). Met die uitbreek van die ABO is hy ‘n veldkornet vir die Winburg-distrik, waaronder die Senekal-kommando ressorteer (67). Later is hy tot kommandant bevorder (207). Hy bewonder die korrektheid, stiptelikheid, netheid asook die “geordendheid en dissipline” van die Britse magte (87). Daarenteen word van die Boere-magte gesê: “Die kommandolewe en dissipline was nog lank nie in die burgers se bloed nie. Veral tydens nagmarse het elke burger, ongeag bevele, sy eie kop gevolg. Die verbod op rook is in die wind geslaan” (111). Ook: Hoofkommandant Marthinus “Prinsloo laat op die nippertjie weet die aanval kan onder die omstandighede nie voortgaan nie – hy en sy offisiers wil daardie dag ‘n veeveiling op Harrismith gaan bywoon! … Watse voorbeeld stel hy aan die klomp wat gedurig om verlof kla sodat hulle na hul eie boerderye kan gaan omsien?” (188).

“Tog kan Vilonel amper nie anders as om iets van ‘n bewondering vir die vyand te ervaar wat so doodsveragtend voor die Boerekoeëls hurk onderwyl hulle roerloos* op die vuurbevel wag nie” (89). Op die slagveld onderskei Vilonel hom as ‘n hoogs suksesvolle skerpskutter. Dit lyk “asof die kommandant se geweer om ‘n hoek kan skiet” (105). Dit is ‘n geval van “Vilonel wat al hoe meer die man word” (93), dus aansien as soldaat geniet. “In Senegal bereik allerhande berigte uit die slagveld hulle. Ja, sy slag met die mauser het hom vooruitgeloop. Die dorp is trots op hom” (207). Terselfdertyd voel sy vrou, Sarah, al hoe sterker daaroor dat hulle hulle liewer in die Kaapkolonie moet hervestig (102). “Hoekom wil sy [Sarah] so graag uit Senekal padgee dat sy selfs bereid is om die Boeresaak te versaak?” (225). [* ‘n Ongelukkige woordkeuse. “Roerloos” beteken hier sonder om te beweeg; nie om sonder gewere te wees nie.]

Tydens die bestorming van Platrand is Vilonel nie waar hy behoort te wees nie. “‘Waar is die Senekallers en die Winburgers?’ Die groepie kyk om hulle rond. ‘En waar is Vilonel, die bobaasskut op wie se roer almal altyd so staatmaak? Geen Boer is dan in sig nie'” (128). “Vilonel? Ja, waar was die geleerde prokureur van Senegal? … Tog bly die spraaksame kommandant van Senegal swyg” (130). Vilonel word uitgebeeld as ‘n intelligente en strategiese vegter wat die Britse soldate by hulle plek van aankoms wou keer pleks van te wag totdat hulle hulle in die binneland bevind. “Tot aan die einde glo Vilonel die Kakieversterkings kon gestuit gewees het toe hulle by Durban-hawe voet aan wal gesit het. Moenie die vyand voorsit nie, gaan hom tegemoet” (111). “Hy praat in die laaste Nataldae* al hoe minder, die gesit rondom Ladysmith kry sy geduld onder. Hy sukkel met die gesag bokant hom. Nie almal kom sy ongedurigheid agter nie, maar die stilsit is een van die redes … Met die uitbreek van die oorlog was daar maar ‘n aks meer as 27 000 Britse soldate in die land teenoor die amper 55 000 weerbare burgers. Hoekom nou die Engelse tyd gun om hul getalle aan te vul totdat hulle die Boeremag op die ou einde heeltemal gaan oorskadu?” (101-102). [* Vilonel sê: “Dit voel of al die maande daar verniet was … As ons die oorlog gaan verloor, is dit juis oor die leeglêery by Ladysmith. Generaal Piet Joubert wou nie dat ons die Engelse doodskiet toe ons hulle in die hand gehad het nie” (202).]

Teen die middel van die drie jaar wat die ABO geduur het, het “die oorlog … ‘n verkeerde afdraaipad gevat” (254). Baie Boere se hoop op ‘n oorwinning het gekwyn. “Oral om hom kan Vilonel die neerslagtigheid sien” (254). “Die Boere is nou oorlogstam” (256). Vilonel het moeilik gesag oor hom geduld en nie goed met Christiaan de Wet oor die weg gekom nie. “‘n Perd en ‘n os trek nie aan dieselfde juk nie” (263). “Hoe verder van De Wet af, hoe gemakliker voel hy” (256). Om die Boere in staat te stel om vinniger te beweeg en meer doeltreffend te veg, gee De Wet opdrag dat geen waens met vroue, kinders en voorraad meer toegelaat sal word om saam met die vegters te trek nie. In Vilonel se kommando was daar ‘n dertigtal waens maar hy ignoreer De Wet se opdrag. “Maar steeds gee die kommandant van Senekal nie bes nie” (261).

By De Wet kla Vilonel: “Die rol van die skerpskutter word nog heeltemal geringgeskat” (263). “Het Vilonel sy hand doelbewus oorspeel omdat hy nie langs De Wet wou inval nie?” (263). “Sy lewe lank het dit hom [De Wet] nie aangestaan as iemand trag om hom te dwarsboom nie” (274). De Wet sê aan Vilonel: “Jy sal al my bevele gehoorsaam. So nie, moet jy as kommandant bedank. Andersins gee ek jou self jou ontslag” (263). “Ek bedank” sê Vilonel (263). De Wet: “Jy is verlaag tot ‘n gewone burger en ek soek jou in ieder geval nie meer in my geledere nie” (264). Dan word hierdie woorde De Wet in die mond gelê, dieselfde as wat hy van sy broer Piet gesê het: “As ek daardie man [Vilonel] weer raakloop, skiet ek hom soos ‘n hond dood” (264). “Toe die waens wat hy so verdedig het, stadig wegdraai van die hoofkommando af terug in die rigting van Senekal, besef Vilonel die laaste spyker is in die kis geslaan. Voortaan gaan hy sy lyf skaars hou; hy staan nou op sy eie” (274). “Die naam De Wet [is] een van die bitterste pille wat hy nog op sy tong geproe het” (276).

Oor later in die ABO word gesê: “Die joiners van die omgewing het aan dieselfde Britse korps behoort, die Vallentin’s Heidelberg Volunteers. ‘n Groep Engelse en Afrikaanse vrywilligers wat wapen neergelê en by die Britte gaan gatkruip het, soos die mense gesê het” (196). Toe daar destyds, anders as deesdae, na “die mense” verwys is, is blankes bedoel. Daar is die volgende stelling oor Britse imperialisme: “Dit is nou eenmaal van ‘n Engelsman. Alleen sal hy vir jou nie alleen los nie. So nooit as te nimmer. Sodra jy dink jy het nes geskop, kom klop hy maar net weer aan jou voordeur. Dit het ek uit die geskiedenis geleer. Daarom was die oorlog vir my niks nuuts nie. Ek het die Kakies sien kom soos die oosteson wat soggens oor die bergtop loer” (215).

Na sy ontslag het Vilonel geredeneer: “Die magtige Engeland kan tog nie deur die hand vol Boere verslaan word nie” (278). “Weens die hopeloosheid van die ongelyke stryd het ek besluit om my aan die oorlog te onttrek” (329). Hy het “in Basoetoland ‘n draai loop maak om hom te vergewis van die situasie daar … Daar het hy die Fouchés raakgeloop en op troppe en troppe vee van oorlogsontduikers afgekom” (278). Die verwysing is na die ouers van Jacobus Johannes (Jim) Fouché (1898-1980), die tweede staatspresident van Suid-Afrika (1968-1975). Tydens die bewind van die Nasionale Party is gepoog om die Fouchés se status as lafhartige ABO-ontduikers dig te hou. Nasionale Pers was toe ook nie gewillig om inligting hieroor te publiseer nie.

Vilonel se vrou, Sarah, het sy uittrede uit die ABO verwelkom. “Fanie, ek is bly jy is uit die oorlog; ek het van die begin af geen sin daarin gehad nie” (299). Maar sy het ook gesê: “As jy nie voortaan heeltemal neutraal in die oorlog staan nie, is jou [prokureurs]kantoor die eerste wat in die slag gaan bly” (299). ‘n Britse bevelvoerder, Leslie Rundle, het dit bevestig. “As Vilonel nie oorgee nie, is die uiteinde onafwendbaar. ‘It will leave me with no choice but to burn your office down'” (340). Vilonel se Skotse vriendin, miss Sutty, het sy onttrekking as Boere-soldaat veroordeel: “My people never quitted the battlefield!” (339).

Vilonel het probeer om veldkornet Hans van Rooyen en sy manskappe te oorreed om aan die Britte oor te gee. ‘n Strik is vir Vilonel gestel en hy is deur die Boere gevange geneem presies soos Christiaan de Wet in sy boek vertel. Hy word aan hoogverraad skuldig bevind en tot “vyf jaar gevangenisstraf met hardepad” gevonnis (352). Vilonel is deur die Britte bevry en sy vonnis is “deur die Britte ter syde gestel” (369). Teen die einde van die boek word genoem dat Vilonel “beoog om Boere te werf vir die Orange River Colony Volunteers. As leier van die Britse kommando gaan hy die Boere met die geweer aandurf om sodoende die oorlog tot ‘n spoedige einde te bring” (374). Vilonel was dus nie net ‘n hensopper wat die neutraliteitseed afgelê het nie, maar ‘n hanskakie of joiner wat die eed van trou aan die Britse kroon gesweer het. Hy was in ‘n gewapende skermutseling met die Boere betrokke maar het daarin geslaag om te ontsnap (375).

Die hoofkarakter in Strachan se boek, Esther van Emmenes, doen navorsing oor Vilonel en haar aandag is op die ABO toegespits. Sy word (deels) gemotiveer deur ‘n familielid wat destyds lid van die Vallentin’s Heidelberg Volunteers was en as hanskakie deur die Boere ter dood veroordeel is (268). Sy stam “uit die joinerfamilie Van Emmenes, van Heidelberg” (334). Oor die latere Grensoorlog sê sy: “Die Grensoorlog? Snaaks dat dit skaars ‘n indruk op my gemaak het” (143). Dit lyk asof sy onbetrokke by, of afwysend oor, die Afrikanergeskiedenis sedert bv 1948 is.

‘n Ander karakter, Bullet, was ‘n soldaat in “die Bosoorlog” (159) en bring sommige van die werklikhede van ons onlangse verlede onder Emmenes se aandag. “Ons het ook ons helde gehad. Maar dinge het oornag verander” (193). Daarop reageer sy soos volg: “Ons het almal hang-ups. Lyk my jy sukkel om dit uit jou sisteem te kry” (159). Soos deesdae in die mode is, verwys sy na “‘n geskiedenis met sy wortels in die tyd lank vóór 1652 – Jan van Riebeeck se ‘volksplanting'” (147). Haar waardes is klaarblyklik anders as dié van nie-verloopte Afrikaners.

Die kykNet/Rapport-fiksieprys vir 2016 is aan Strachan vir Brandwaterkom toegeken. In die commendatio verwys Frederik de Jager na die “versaakte soldate” van die Grensoorlog en “die implisiete verraad van die apartheidsowerheid teenoor die soldate soos Bullet … Uiteindelik is dit verraad wat onderliggend aan die hele boek lê” (LitNet 27 September).

Die hoofkarakter, Emmenes, vors die geskiedenis van ‘n verraaier, Vilonel, na. In daardie sin is verraad die tema van die boek. Maar daar is geen bespreking van wat verraad is nie en nog minder word daar oor die etiek van hierdie verskynsel besin. Die rede waarom Emmenes nie teen verraad te velde trek nie is moontlik omdat sy uit ‘n joinerfamilie stam. In daardie sin is die hoofkarakter verkeerd gekies. Aan die ander kant is dit sekerlik vir iemand moontlik om ander waardes as jou voorgeslag te hê. Byvoorbeeld, dink aan die mate waarin rassesegregasie- en apartheidondersteuners deesdae verdoem word. ‘n Duidelike en skerp veroordeling van verraad kon dus in die mond van Emmenes gelê word, maar so iets kom nêrens in die boek voor nie.

Die Grensoorlog waarin ‘n ander karakter, Bullet, geveg het, word sydelings betrek en nie afdoende in die verhaal geïntegreer nie. Dit bly ‘n randeier. Daar word glad nie duidelik beswaar gemaak teen die versaking deur die Suid-Afrikaanse regering van dít waarvoor die soldate geveg het nie. Die waarheid is dat die soldate wat in die Grensoorlog geveg het inderdaad kan voel dat hulle tevergeefs geveg het, want eers is Suidwes-Afrika aan die vyand oorgegee en daarna Suid-Afrika. Dit geld eintlik ook Rhodesië omdat die Suid-Afrikaanse regering sy ondersteuning van Ian Smith se bewind beëindig het. Eerste minister John Vorster het toegegee aan Henry Kissinger, die Amerikaanse minister van buitelandse sake, se eise. Peter Carrington, die Britse minister van buitelandse sake, het daarna die blanke bewind in Rhodesië vernietig. Terloops, albei hierdie bliksems, Kissinger (gebore in 1923) en Carrington (gebore in 1919), lewe nog.

Maar my politieke beswaar teen die boek is dat die hoofverraad wat in 1990/94 in Suid-Afrika gepleeg is nie deur Strachan en dus ook nie in De Jager se commendatio ter sprake gebring word nie. Magsdeling is aan die blanke kiesers belowe en magsoorgawe is aan hulle opgedring. Toe die meerderheid blanke kiesers ten gunste van magsdeling gestem het, was hulle onder die indruk dat die plegtige belofte nagekom sou word waarvolgens die finale ooreenkoms tussen die Nasionale Party-regering en die terreurgroepe in ‘n tweede referendum aan die blanke kiesers vir goed- of afkeuring voorgelê sou word. Dit is nooit gedoen nie. Dít is verraad in sy suiwerste vorm.

In die ABO het verraaiers uit eie geledere die Boeresaak onberekenbare skade berokken. Die nuwe Suid-Afrika het tot stand gekom nadat ‘n klein groepie veral Afrikaanssprekende blankes verraad teenoor die blanke kiesers en hulle nageslag gepleeg het. Dat die nuwe Suid-Afrika bestaan en hoe hy is, kan aan verraad toegeskryf word. Die blanke soldate wat verloën is, was net ‘n fraksie van die kiesers. Die politieke magsoorgawe het die belange en toekoms van al die blankes aangetas.

In my jeug het ons van iets wat heeltemal onverstaanbaar was of teen ons grein gegaan het, gesê: Dit is my gat se deksel. Dit is my gat se deksel dat ons verraaiers nie ‘n lae profiel handhaaf en uit die openbare oog bly nie. In plaas daarvan maak hulle hulleself wys dat hulle gepresteer het, bv dat die uitverkoping van die blankes ‘n burgeroorlog verhoed het. Pleks van laag te lê en weg te raak, soek hulle eer en publisiteit vir hulleself. Net die vyand en verloopte Afrikaners bied lippediens aan hierdie verraaiers. Hopelik sal (sommige) historici hulle vorentoe realisties beoordeel.

James Burnham oor die inkrimping van die Weste

Elkeen kan self besluit of die volgende aanhaling ‘n hipotetiese beskrywing is of ‘n situasie uitbeeld wat werklik êrens op die aardbol bestaan:

“Suppose I believe that men of a certain color, size or shape, or in some other way physically marked off as a group, are in point of fact distinctly inferior, on average, to other men in their ability to create and maintain a civilized society. I might still think that this inferior group and its members should be equal in certain respects to all other men: equal as moral beings and equal before the law, let us say. And I might still judge it proper that exceptional members of the inferior group should be free to rise to whatever social level might be consonant with their talents. But it would be imprudent, and manifestly dangerous both for society and for the inferior group itself, if as a group – no matter how large, no matter if it were a sizable majority of mankind – it were granted the same share as superior groups in running things: if, in other words, the inferior group were granted political equality. By the hypothesis of its inferiority, it could not be expected to run things as well, and it might run them very badly indeed.

“Of course, even if I share the liberal belief that in objective fact all groups are equal in civilizing potential, it still does not follow that I must accept liberalism’s political conclusion. I might continue to want my group to have more than its arithmetic share in running things, simply because it is my group, or because that’s the way it’s been for a long time and things might get worse if big changes were made” (James Burnham, Suicide of the West: An essay on the meaning and destiny of liberalism, New York: Encounter Books, 1964/2014, 406p; Amazon Kindle $11,39, 1591).

James Burnham (1905-1987) was aanvanklik ‘n aanhanger van Leon Trotski (1879-1940) maar is vroeg in die Tweede Wêreldoorlog ontnugter deur Josef Stalin (1879-1953) se imperialistiese ingesteldheid. Reeds in 1940 het Burnham teen kommunisme en mettertyd ook teen sosialisme gedraai. Van 1929 af het hy wysbegeerte aan New York University doseer maar hom al hoe meer in ekonomiese sake geïnteresseer. Sy bekendste boek, The managerial revolution: What is happening in the world (1941), karteer die verloop en moontlike toekoms van kapitalisme. In ‘n ander boek, The struggle for the world (1947), het hy, anders as wat tans dikwels gedoen word, nie wêreldmagsbalans bepleit nie, maar die vestiging van die oppergesag van die Weste teen die bedreiging van kommunisme; ‘n wêreldwye magsblok van nasiestate, maar nie ‘n wêreldregering nie. Burnham was in 1955 ‘n stigtingsredakteur van die hoogaangeskrewe meningstydskrif, National Review, “die bybel van Amerikaanse konserwatisme.” Hy het algaande ontluik as ‘n gerespekteerde openbare intellektueel. In hierdie hoedanigheid het hy regsgesindes soos Samuel Francis (1947-2005) beïnvloed.

In hierdie rubriek beperk ek my aandag tot Burnham se 1964-boek waaruit die bostaande aanhaling kom. In die vroeë jare sestig het swartes met hulle sogenaamde burgerregtebeweging grootskaalse chaos in Amerika gesaai. Dit is teen hierdie agtergrond dat Burnham se ontleding van die liberalisme en die evolusie daarvan verstaan kan word. Hy kon geen werklik bevredigende boek oor die liberalisme opspoor nie. Met sy kenmerkende insig en toewyding het hy ‘n teks gelewer wat steeds as van die bestes, in die sin van duidelik en gesaghebbend, oor die liberalisme beskou word.

Volgens Roger Kimball se inleiding “Burnham promises ‘the definitive analysis of the pathology of liberalism.’ At the center of that pathology is an awful failure of understanding … ‘the will to survive'” (385). “In his view, the primary function of liberalism was to ‘permit Western civilization to be reconciled to dissolution'” (400). Volgens Burnham “the primary issue before Western civilization today, and before its member nations, is survival” (385). Kimball meld Burnham se intellektuele integriteit en sy weersin in totalitêre regering, veral kommunisme. Hy het die Weste beskou as “a precious heritage to be defended” en kommunisme as “a murderous tyranny to be defeated” (313). “Appeasement was merely a prelude to capitulation” (326), soos ons in 1990/94 ervaar het. Burnham het vryheid en demokratiese realisme beklemtoon; nie demokratiese despotisme nie: “the tendency of democracies to barter freedom for equality” (169). Hy het geen erg aan politieke korrektheid gehad nie en skryf bv: “African nations were really ‘half-formed pseudo nations'” (176). Volgens hom kom demokrasie in die praktyk neer op regering deur ‘n minderheid. “The primary object of every élite, or ruling class, is to maintain its own power and privilege” (305).

Burnham se tema is die inkrimping van die Weste. “In AD 1914 the domain of Western civilization was, or very nearly was, the world. True enough, in many regions the Western dominance was only external; the local societies had not been Westernized, or only superficially so; the peoples were subjects rather than citizens of the West. But, still, the West held the power” (464). “With the end of the Second World War, the rate of Western disintegration quickened” (500). George Orwell (1903-1950) het beweer dat Burnham met mag gepreokkupeerd was (275). Maar Afrikaners weet deesdae hoe onontbeerlik politieke mag is en hoe katastrofaal dit is as sodanige mag verkwansel word.

“Over the past two generations Western civilization has been in a period of very rapid decline, recession or ebb within the world power structure. I refer here to the geographic or what might be called ‘extensive’ aspects only. I ignore* the question whether this decline is a good thing or a bad thing either for the world as a whole or for Western civilization itself; whether the decline in extensive power may be accompanied by a moral improvement like the moral rejuvenation of a man on his deathbed” (485). “It is not self-evident that in shrinking quantitatively the West is morally deteriorating” (569). Hou in gedagte dat Burnham se boek oorspronklik in 1964 gepubliseer is. As die Weste tydens kolonialisme moreel werklik sleg gevaar het, soos ons deesdae moet aanhoor, was daar ‘n moontlikheid van morele herlewing toe hulle na hulle tradisionele geografiese gebiede terugbeweeg het. Maar veral na 1964 is die Westerse lande deur miljoene immigrante uit die Derde Wêreld sowel kultureel as moreel gerysmier. Kolonialisme word deesdae graag veroordeel, maar die weerslag daarvan in die vorm van nie-Westerse inkommers word grootliks verswyg of selfs geprys, veral in liberalistiese geledere. [* Dit is ‘n voorbeeld van Burnham se “spare and neutral” formulerings (562) waarvoor hy bekend was.]

“What we mean by ‘Western civilization’ may be defined in terms of the continuous development through space and time of an observable social formation that begins (or is revived – the distinction is irrelevant to the present purpose) about the year AD 700 in the center of western Europe; in terms of certain distinctive institutions; in terms of certain distinctive beliefs and values, including certain ideas concerning the nature of reality and of man” (493). Westerlinge het ‘n wêreld- en lewensbeskouing wat verskil van dié van nie-Westerlinge. Vir Westerlinge is hulle eie benadering en siening beter as dié van andere.

Die “shrinking of the West [since 1914] comprises two phenomena that are in at least one respect different in content: (a) the ending of Western domination over a non-Western society; (b) the ending of Western domination within a society and region that have been integrally part of Western civilization” (506). Nigerië is ‘n voorbeeld van (a) en Suid-Afrika en Algerië is seker die prominentste voorbeelde in Afrika van (b); maar daar is ook Rhodesië/Zimbabwe en Suidwes-Afrika/Namibië. “There are many Westerners who find this distinction to be a proper criterion for moral judgment: the ending of Western rule over a non-Western society (‘liberation’ or ‘decolonization,’ as it is usually called), they deem right and good; but they are less happy, even grieved, at the collapse of Western rule within a plainly Western area” (513). In die geval van Suid-Afrika was die politieke bevryding van swartes in 1994 terselfdertyd die politieke kastrasie of verslawing van blankes. Dit is hierdie belangrike onderskeid wat die blanke mikro-geeste in die NP-onderhandelingspan nooit werklik besef het nie. “Over the past two generations Western civilization has undergone a rapid and major contraction – it still continues – in quantitative terms of the relative amount of area and population it dominates” (520). “We are therefore compelled to think it probable that the West, in shrinking, is also dying” (555).

“Even today, when the Western domination has been cut to less than half of what it was in 1914, Western economic resources – real and available resources – and Western military power are still far superior to those of the non-Western regions. The disparity has lessened – though not nearly so much as masochistic columnists would lead us to think – but it is large enough to define a different order of dimension” (592). Dit toon dat om aan Westerse eienskappe reg te laat geskied, dit kwalitatief beoordeel moet word en nie bloot kwantitatief nie. Desnieteenstaande kan gesê word dat die fundamentele verskil tussen die ou en die nuwe Suid-Afrika is dat eersgenoemde aan kwalitatiewe maatstawwe gekenmerk is en dat die plaaslike samelewing sedert 1994 deur kwantitatiewe oorwegings oorheers word, vandaar die minagting vir gehalte, bv meriete; nie-wit groepverwantskap word hoër as persoonlike verdienstelikheid geag.

Teen die einde van die eerste hoofstuk skryf Burnham: “We must therefore conclude that the primary causes of the contraction of the West – not the sole causes, but the sufficient and determining causes – have been internal and non-quantitative: involving either structural changes or intellectual, moral and spiritual factors. In one way or another the process involves what we rather loosely call, by a kind of metaphor, ‘the will to survive.’ The community of Western nations has possessed the material means to maintain and even to extend still further its overwhelming predominance, and to beat off any challenger. It has not made use of those means, while its position, instead of being maintained or extended, has drastically shrunk. The will to make use of the means at hand has evidently been lacking” (613). In Suid-Afrika het iets soortgelyks in die jare negentig gebeur. Die blanke bewind het oor uitstekende veiligheidsmagte (weermag en polisiediens) beskik, maar hierdie magte is aan bande gelê en doelbewus deur die Nasionale Party-regering geneutraliseer ter wille van grondwetlike “onderhandelings” met terreurgroepe, wat geblyk het ‘n rookskerm te wees, nie vir die beloofde magsdeling nie, maar vir verraderlike magsoorgawe.

“This book is a set of variations on a single and simple underlying thesis: that what Americans call ‘liberalism’ is the ideology of Western suicide … liberalism has come to be the typical verbal systematization of the process of Western contraction and withdrawal; that liberalism motivates and justifies the contraction, and reconciles us to it” (642). Ook die ondergang van die blanke bewind in Suid-Afrika kan aan die geestelike kanker van liberalisme toegeskryf word. Die gelykverklaring en kwantifisering van mense en die ignorering van kwalitatiewe oorwegings is onderliggend aan liberalisme; ook die kweek van onregverdigbare skuldgevoelens en die toepassing van ‘n onfeilbare resep om Westerse beskawing te vernietig, naamlik ongekwalifiseerde algemene stemreg in ‘n eenheidstaat sonder groepregte vir die etniese minderheidsgroep wat die uitnemendste prestasierekord het.

In die res van die boek kontrasteer Burnham polities links en regs deur die terme ‘liberalisme’ en ‘konserwatisme’ te gebruik. Maar dit is ook nodig om tussen die oorspronklike 18de eeuse liberalisme van die Verligting en sy hedendaagse variasie te onderskei. Tradisionele liberalisme was nie naasteby so beskawingsvernietigend soos neo-liberalisme nie. Burnham skryf “from some time in the 1930s [neo-liberalism] has been the prevailing American public doctrine, or ideology *… a substantial majority of those who control or influence public opinion is liberal” (722). “They speak the same ideological language as their progressive confrères from other continents” (779). Later noem hy liberalisme ‘n sindroom (928). [* “An ideology the primary function of which is not to state truths but to adjust attitudes” (2185).]

Burnham onderskei tussen “liberty – national independence and self-government” en “freedom of the individual” (2826). Aanvanklik was die hiërargie van liberalistiese waardes: “Freedom, Liberty, Justice, Peace” (2842). Deesdae is dit: “Peace, Justice, Freedom, Liberty” (2851). Dit toon in hoe ‘n groot mate tradisionele liberalisme en neo-liberalisme verskil, bv “the … shift of stress from national sovereignty to internationalism” (2851). Hedendaagse konserwatiewes kan geneig wees om die volgende hiërargie te verkies: “Liberty, Freedom, Peace, Justice” (2859). “Nearly all liberals – and most non-liberals also, for that matter – invoke the name of Freedom the way a drill sergeant invokes his favorite obscenity. It takes closer study to find out just what they mean by that term” (2911).

“All liberals agree, without debate, that racial segregation in any school system is wrong and that government ought to prevent it” (807). “‘In our day,’ it seems to a liberal, ‘nobody but a madman, fascist or crackpot would really question whether democracy is better than aristocracy and dictatorship, whether there ought to be universal education and universal suffrage, whether all races and creeds deserve equal treatment, whether government has a duty to the unemployed, ill and aged, whether we ought to have a progressive income tax, whether trade unions are a good thing, or peace better than war'” (828). Hierdie lysie toon hoeveel liberalistiese leerstellings deesdae sonder meer as korrek aanvaar word pleks van oor alternatiewe te besin.

Later voeg Burnham ander kenmerkende liberalistiese leerstelling soos die volgende by: “We have a duty to mankind; that is to men in general. The United Nations … is a step in the right direction … Wealthy nations … have a duty to aid the less privileged portions of mankind … Corporal punishment … is wrong. All nations and peoples … have a right to political independence when a majority op the population wants it … There are no significant differences in intellectual, moral or civilizing capacity among human races and ethnic types” (858). Volgens liberaliste kan alle mense deur opvoeding verbeter en nader aan volmaaktheid omvorm word (1017). Daar word aan vooruitgang geglo (1084), vandaar die benaming “progressiewes” vir liberaliste. Gelykverklaring is deel van liberalistiese geregtigheid (1317). “My present objective, then, is to exhibit modern liberalism as a more or less systematic set of ideas, theories and beliefs about society” (958).

Liberaliste beklemtoon “the errors and injustices of the past … Thus liberalism is anti-traditional. I rather think that the attitude toward tradition furnishes the most accurate single shibboleth* for distinguishing liberals from conservatives, and still more broadly, the Left from the Right” (1152), vandaar liberaliste se pleidooie vir verandering (1159) of hervorming (1174), oftewel transformasie. “The conservative, in contrast, tends to stress continuity rather than change, and what might be called ‘renewal’ rather than reform – especially drastic and rapid reform – or revolution” (3172). Die liberaliste in die Americans for Democratic Action “are at pains to protest that our real ‘enemies’ are not wicked people or nations or creeds, and certainly not the Soviet Union or communism, but hunger and racial discrimination; the real war is the ‘war against want'” (1261). [* Sjibbolet … (1) Wagwoord, herkenningswoord aan die uitspraak waarvan ‘n mens vreemdelinge herken; vgl Rigters 12:4-6 … (2) Uiting of handeling wat aandui of iemand tot ‘n bepaalde klas, groep of party behoort of nie” (HAT).]

“What liberalism notices as the evils of society – crime, delinquency, war, hunger, unemployment, communism (if this is judged an evil), urban blight, etc – are the results of ignorance and faulty social institutions or arrangements. The effective method for getting rid of the evils is therefore to eliminate the ignorance (by education) and to reform the institutions. It follows as a corollary that we have no rational basis for ‘blaming’ criminals for their crimes, teen-agers for their muggings and rumbles, soldiers for wars, the poor of India or Egypt for their hunger, the non-working for their joblessness, the city dwellers for the decay of their city, or the Communist Party for communism. They cannot be blamed for being ignorant, for not having been given a proper education; nor for the faulty institutions into which they were born. Since no one is to blame – except society, with her shady past – there is no ground for a retributive theory of punishment, for ‘vengeance,’ as liberals call it. Our aim in the treatment of delinquents, criminals, soldiers and communists must be to educate, or re-educate, them into good, that is liberal, citizens; and meanwhile to improve the bad conditions – slums, poverty, lack of schoolrooms, lack of democracy – that produced them. These conceptions lead quite naturally to what we may describe as a ‘permissive’ attitude toward erring members of the community – particularly when they belong to racial, religious, caste or economic groups less privileged than the general average (ie suffering more, as liberalism would explain it, from the faulty arrangements) – and to a ‘social service’ mentality” (1339).

Burnham het ‘n verweer teen hierdie liberalistiese dogmas. “If ignorance and bad social arrangements explain crime, war, hunger, racial riots, urban blight and so on, and thereby relieve the individual mugger, soldier, jobless adult, berserk Negro and unwed mother of direct responsibility for their behavior and its consequences, then the well-to-do citizen who gets mugged, the generals, landlords, merchants, bankers and even white segregationists ought also, by the same logic, to be relieved of their burden of personal guilt: they too, in their own manner, are merely unfortunate products of the bad conditions into which they were born and the inadequate education they received” (1367).

Dit behoort duidelik te wees waar die aandrang vandaan kom dat blanke Suid-Afrikaners heropgevoed moet word. Ook dat regeringsmag gesentraliseer moet word, maar “there is no reason why democratic centralization should stop with the single nation. Modern liberal doctrine tends naturally toward internationalist conceptions and the ideal of a democratic world order based through one mode or another on the majority will of all mankind” (1487). “To the liberal it has become self-evident that ‘national sovereignty is an outworn concept’ … Any form of isolationism and regionalism is obsolete. The nation that would save itself must subordinate its immediate interests to the maintenance of a peaceful, stable and just world” (1494). Die stemme wat deesdae opklink dat Suid-Afrika moet verafrika, is eintlik ‘n pleidooi vir ‘n halfwegstasie tot pad na algehele internasionalisering. “Patriotism and nationalism … are non-rational and discriminatory” (1583).

Ek het hiermee in Burnham se boek gevorder tot by die heel eerste aanhaling in hierdie rubriek. Dit sou ‘n onbegonne taak wees om al die interessanthede wat die outeur kwytraak in hierdie rubriek te noem. Hy meld bv: “Unqualified, universal franchise – especially where the electorate includes sizable proportions of uneducated or propertyless persons, or cohesive subgroups – tends to degenerate into semi-anarchy or into forms of despotism (Caesarism, Bonapartism) that manipulate the democratic formula for anti-democratic ends” (2322). Ook: “Whether or not sub-groups of humanity defined by physical or physiological attributes differ congenitally and innately in civilizing potential, they do differ in their actual civilizing ability at the present time and are likely to continue so to differ for as long in the future as is of practical concern” (2347). Verder: “Human beings … are hierarchical and segregating and discriminating animals … There is always apartheid” (2527). “The attempt to get rid of all discriminations, all apartheid, is illusory” (2534). Om (sinvol) te kan lewe, is dit noodsaaklik dat ons ons onderskeidingsvermoëns nie net behou nie maar ook verskerp.

Ek het onlangs gelees van ‘n skoolkind wat by die skool in groot moeilikheid beland het omdat sy die wens uitgespreek het dat apartheid moet terugkeer. Daar is skynbaar geen begrip meer vir die moontlike voordele van apartheid of die nadele van gedwonge rasse-integrasie nie. Burnham skryf: “This expanded freedom for the Negro is obtained only at the cost of a decreased freedom for white children and their parents” (2953). “In the United States, the spread and stricter enforcement of anti-discrimination laws and regulations, both State and Federal, are progressively limiting my freedom to hire whom I choose, to decide whom to sell to or buy from, to associate with whom I please, to choose my neighbors, and so on, as well as to determine what sort of school I want my children to attend” (2968).

Liberaliste se “main enemy is to the Right” (3552). Eintlik is daar “no enemy to the Left” (3552). Dit is so omdat liberaliste en kommuniste in groot mate soortgelyke ideale het. Byvoorbeeld, in Suid-Afrika het hulle hulle kragte teen die blanke bewind saamgesnoer. Daar is selektiewe moraliteit. Volgens die liberaliste moes sanksies teen Suid-Afrika ingestel word maar nie teen kommunistiese Kuba nie (3645). “The poor and oppressed … gain an immunity from the moral condemnation that is reserved for the powerful and privileged” (3652). In die praktyk is daar dikwels eerder ‘n graad- as ‘n aardverskil tussen liberalisme en kommunisme. “Liberalism is infected with communism in the quite precise sense that communism and liberalism share most of their basic axioms and principles, and many of their values and sentiments … Liberals and communists are, most of the time, against the same things and persons … What communism does is to carry the liberal principles to their logical and practical extreme” (4881). “Communists seem not much more than liberals with guts” (3743). “The communist and liberal programs agree on most of their negative or destructive proposals. From the communist point of view, the liberal program is the communist program at a preliminary stage in the dialectical unfolding of the revolution” (4762).

Burnham kom tot die gevolgtrekking dat liberalisme negatief en destruktief is (4700) en beter in opposisie as in regering funksioneer. “Liberalism is not equipped to meet and overcome the actual challenges confronting Western civilization in our time” (4694). “Liberalism is better out of power than in power; better at changing than preserving; better at destroying than building” (4727). “The crucial present challenges are, I believe, three: first, the jungle now spreading within our own society, in particular in our great cities; second, the explosive population growth and political activization within the world’s backward areas, principally the equatorial and sub-equatorial latitudes occupied by non-white masses; third, the drive of the communist enterprise for a monopoly of world power” (4776). Sedert 1964 het die bedreiging van kommunisme internasionaal afgeneem maar in Suid-Afrika is dit nog springlewendig in die ANC.

Burnham haal ‘n Amerikaner aan wat skryf “we [are] civil righting our civilization to death … [we] are told that as culturally handicapped victims of society the criminals had every justification for committing their crimes … the increasing savagery of the savages among us … We’re in more danger than the pioneers ever were. When night fell, they closed the gates of the stockade. They knew the savages were outside. Nowadays when night falls, we know we’ve got them roaming around inside with us. What’s worse, they’re armed, and we’re not” (4790). Burnham skryf: “In the parks of our great cities, exactly as in all jungles, honest men may no longer move at night; when the sun goes down they must stay near the fires, while the beasts prowl” (4832).

“The familiar one-man, one-vote principle … implies, by simple arithmetic, the subjugation of the West: the members of Western civilization are a small minority … The economic egalitarianism of the liberal ideology implies … the reduction of Westerners to hunger and poverty *… liberals … dream [that] the one-man, one-vote principle to achieve freedom, peace and justice, and economic egalitarianism means plenty for all. But that is ideological fantasy” (4846). “In the soul of liberalism, and in the Western civilization that liberalism has permeated, this logic works like a spiritual worm, corrupting the will of the West to survive as a distinctive historical entity, easing the dissolution of the West into the distinctionless human mass” (4853).

[* Burnham redeneer soos volg: “‘Equality’ … becomes a less simple notion when submitted to the gloss of the dialectic. If I have a thousand dollars and you have none, equality means that you gain five hundred dollars and I lose five hundred. If I have ten acres and you are landless, five are taken from me, by the principle of equality, and you get five. But the real relation is still more disturbing. If I have enough to eat and you are starving, equality may mean that we both go hungry” (3995). Die ANC-regering wat aan ons opgedring is, beoog presies dit: die verdeling van plase in die besit van blankes in die helfte, sodat swartes die helfte (gratis) bekom.]

Watter teenmaatreëls kan getref word? “There would have to be a rejection, in particular, of the quantitative reduction of human beings to Common Man; and the reassertion of qualitative distinctions. Quite specifically, there would have to be reasserted the pre-liberal conviction that Western civilization, thus Western man, is both different from and superior in quality to other civilizations and non-civilizations … And there would have to be a renewed willingness, legitimized by that conviction, to use superior power and the threat of power to defend the West against all challenges and challengers” (4860). “Negroes have incorporated force among their methods,” gevolglik “direct counter-force must be brought into the game” (4949). Byvoorbeeld, teen die huidige plaaslike studente-onrus behoort daar streng opgetree te word.

“Liberalism is the ideology of Western suicide … all of this book is merely an amplification of this sentence” (5010). In Suid-Afrika het die liberaliste in die Nasionale Party en die kommuniste in die ANC suksesvol saamgespan om die blanke bewind te beëindig. Niemand kan met reg beweer dat beskawing sedert 1994 plaaslik ‘n hupstoot gekry het nie. Vernietiging en verval is aan die orde van die dag.

Leon Lemmer: Samuel Francis oor ‘n tuisland vir blankes

My vorige rubriek (Praag 18 September) handel oor Samuel Francis (1947-2005) se boek, Essential writings on race (New Century Foundation, 2007, 119p; Amazon Kindle $5,64). Ek het egter sy omvattende derde hoofstuk oor die kwessie van ‘n tuisland vir Amerikaanse blankes agterweë gelaat. Dit is die tema van hierdie rubriek. Francis se beredenering vind in die konteks van blankes se “prospects for racial and cultural survival” plaas (Kindle 327). Sy teks is oorspronklik in Maart 1995 gepubliseer. Jared Taylor beskryf dit as “perhaps his most forceful exposition of the practical steps whites must take if the United States is to remain part of the West” (334).

Mayer Schiller se mening is: “As our population becomes increasingly non-white … European civilization can be preserved on this continent only if whites withdraw into an enclave. He conceded that territorial division was not likely in the near term but argued that no other solution could guarantee the survival of a distinctly Western society and culture” (327). Richard McCulloch het Schiller se standpunt ondersteun. Hierdie rubriek word gewy aan Samuel Francis se antwoord op Schiller en McCulloch se menings. Hou asseblief deurgaans moontlike implikasies vir ‘n tuisland vir Suid-Afrikaanse blankes of Afrikaners in gedagte.

Francis begin deur te skryf: “I do not question the arguments for the desirability of separation … I am willing to grant at least a pragmatic right of every self-conscious people to govern itself and to create and live within its own institutions” (341). Wat ‘n mens begeer is egter nie altyd haalbaar nie. “Racial separation means the relocation of the different races (let us limit the discussion here to the two main races in America, whites and blacks) either to areas of the country that would become politically independent and self-governing or to other countries” (348). Francis wil aantoon “racial separation involves problems that today are virtually insurmountable … until those problems are solved neither separation nor any other enduring solution to the racial crisis is possible” (341).

Die een moontlikheid is dus die verdeling van die land in “‘racial zones’ – in a word, the political breakup of the United States” (348). Die ander moontlikheid is “through relocation of one race by its removal (voluntary or not) to some other territory outside the present United States. In either case, there are three problems: (a) Where is each or either race actually going to go; (b) How is separation going to be implemented; and (c) How are the separated races going to be induced to stay where they are once they get there?” (348).

“Breaking up the United States” sal nie geredelik deur blankes aanvaar word nie “since it involves surrendering large parts of their own country to non-whites. Most white Americans retain too much sense of nationality and too much allegiance to their country and their own communities to accept the proposal of giving up large parts of the United States to others” (355). “Whites should not embrace this proposal because at the present time [1995] and for a long time to come, there is no need to … Europeans are still a large majority of the American population and still retain far more wealth, political power, and even cultural dominance than non-whites. If whites wanted to do so, they could dictate a solution to the racial problem tomorrow – by curtailing immigration and sealing the border, by imposing adequate fertility controls on non-whites and encouraging a higher white birth rate, by refusing to be bullied into enduring ‘multi-culturalism,’ affirmative action, civil rights laws and policies, and by refusing to submit to cultural dissolution, inter-racial violence and insults, and the guilt that multi-racialists inculcate. Ending all of these threats to the white European character of the United States … would involve an uncompromising assertion of white will and identity” (368).

Om ‘n ander land vir die hervestiging van miljoene blanke Amerikaners te vind, is problematies. Watter land sou bereid wees om dit te doen? Verder: “However much they may deplore their accelerating dispossession, most whites might not want to jump ship from the nation they created, and live in countries where they have no roots” (381). Vir groepe kleiner as miljoene kan dit myns insiens ‘n aanvaarbare alternatief bied. “If emigration to Europe [and Argentina or Australia?] is not practical for whites, emigration to Africa or other black majority regions is not practical for American blacks either. It is highly unlikely that very many black African countries would welcome large numbers of American black émigrés and even more unlikely that very many American blacks would want to go” (388). Dink bv aan die lotgevalle van Amerikaanse swartes wat hulle sedert die 1820’s in Liberië gevestig het. “Today, with independent and sovereign (however dilapidated and repressive) nation-states in Africa, mass migration there is not possible unless the African states were simply forced to accept it” (388).

Nog ‘n probleem is:

“How the separated races would be induced to remain separate … there will … remain immense pressures for the breakdown of this separation … Whites will want cheap labour, and many non-whites will want to supply it. If the black zone in any way resembles most of the black majority nation-states or American cities … it will be unable to support itself, to control crime and social disorder, to supply elementary administrative services, or even to avoid the most brutal political repression … Just as there would be immense pull pressure from the white zone for cheap labor, so there would be immense push pressure from within the black zone for emigration to the white zone” (395).

“The separation would gradually (perhaps quickly) dissolve. The fact is that the non-white world almost invariably beats a path to the white door, and the whites behind the door almost invariably open it … This is why, at the height of apartheid in South Africa, there were some 100 000 illegal black immigrants every year. Because whites are almost always more economically successful than non-whites, non-whites almost always want to come in, and because the whites (aside from generosity and ideology) often seek cheap labor, they often let them come or even subsidize their coming. This, after all, is why there was an African slave trade” (408).

Selfs die Suidelike Amerikaanse State wou nie eksklusief wit wees nie. Die Suiderling Hinton Rowan Helper (1829-1909), wat teen slawerny gekant was, was ‘n uitsondering (428).

Volgens Francis is ras as sodanig nie afdoende motivering vir radikale gebiedskeiding nie. “Only as it [race] takes on cultural and political flesh, as race becomes tied up with community, kinship, nationality, territory, language, literature, art, religion, moral codes and manners, social class, and political aspirations. It is precisely such accretions that convert the biological abstraction [or characteristic] of ‘race’ into the concrete category of a ‘people'” (435). Dus, Afrikaners as groep het meer as bloot ras gemeen. “Whites did not descend to their present pitiable condition because their racial purity was somehow diluted but because they conceptually surrendered their will and identity – which they did well before they began to surrender their heritage politically and materially … The conceptual surrender is leading to a situation where the biological survival of the race is threatened, and if that occurs, then – because race is necessary, because no other race or people seems able to replicate or adopt the concepts on which white civilization is based – the conceptual surrender will not be remedied, and white civilization, the whole conceptual corpus, will die with the race” (442).

“Who would be counted as part of a race and why?” (2251). Wie sou in bv ‘n Afrikanerstaat toegelaat word? Die Kodesa-hensoppers? Max du Preez, Willie Esterhuyse, Wim de Villiers, Pierre de Vos, Piet Croucamp? “If there were several white racial states, would one or more ally with non-white states against the white states? … It is idle talk about racial separatism without (a) a widely shared and well-defined concept of race to which virtually all whites would rigorously adhere and (b) equally widely shared and well-defined concepts of other criteria in addition to race that would prevent replication of the same errors and flaws that caused the problems in the first place” (455).

“Despite a good deal of racial mixture in 300 years,* there is no prospect of the extinction of either the black or white races on this continent because of mixture. The threat of white extinction is due to non-white immigration and high fertility coupled with low white fertility” (469). Verder: “The advances in transportation technology tend to render geographical isolation almost impossible, and certainly they have immensely facilitated immigration into Europe and North America” (475). [* “Whites continue to marry outside their own race less than any other race, and they do so in negligible numbers. The 2000 Census reports that only 3,5 percent of whites marry non-whites” (2325).]

“The most racially conscious white states (the early American Republic, the Confederacy, South Africa) used or planned to use the labor of subjugated races, and eventually (if the regimes lasted long enough), those races overcame their masters, at least indirectly … this urge to expand and conquer seems to be biologically rooted in whites … The passivity and timidity of today’s whites are clearly temporary though suicidal aberrations, due to historical causes” (495). “My bet is that no sooner should a white separatist state establish itself than it would begin to import non-whites for labor and other forms of exploitation [usefulness], and the whole history would begin to repeat itself. Moreover, my bet is that non-whites would eagerly lend themselves to this, as they have in the past, since the standard of living and political conditions in the white areas would be so much more attractive than in the non-white areas” (501).

“To summarize, it [racial separatism] fails to identify any physical area for the relocation of either race; it fails to anticipate the likely pressures for recombination of the races; it relies almost entirely on a suppositious white racial consciousness that has no historical precedent and would be inadequate by itself, even if it existed, to sustain a real society, culture, or government; and it involves the deliberate surrender of a part of a territory, political order, and civilization that were created by whites and remain theirs. Until the advocates of separatism can provide answers for these objections, I cannot see that what they advocate is anything more than a desperate and fantastic effort to avoid grappling with the real roots of our racial and cultural decline” (508).

“If white separatism is not the answer, what is? The answer is, quite simply, the reconquest of the United States. This reconquest does not involve any restoration of white supremacy in the political and legal sense that obtained under slavery or segregation, and there is no reason why non-whites who reside in the United States could not enjoy equality of legal rights. But a white reconquest of the United States would mean the supremacy of whites in a cultural sense, or in the sense of what is nowadays called ‘Eurocentrism.’ There are essentially three things that whites must do in order to carry out this reconquest of the nation and culture they have almost lost” (514):

“(1) Whites must formulate a white racial consciousness that identifies racial and biological endowments as important and relevant to social behavior, and their own racial endowments as essential to the continuing existence of Euro-American civilization … It means merely that we recognize racial realities, that we recognize that racial-biological endowments are necessary to certain kinds of human behavior (eg the political and civic behavior appropriate to stable self-government, the work habits and lifestyles appropriate to a dynamic economy; the intellectual behavior that is necessary for science and scholarship, etc) and that because these endowments are largely unique to whites, the behavior they make possible cannot be replicated by most non-whites” (521).

“The formation of white racial consciousness does mean that whites would recognize themselves as a race and their racially based behavior as legitimate, and hence it would mean the end of tolerance for non-white assaults on white people and the norms of white civilization. Whites would simply no longer countenance non-white aggression and insults or the idolization of non-white heroes, icons, and culture; white children* would be raised in accordance with what is proper to being white, and norms openly recognized as appropriate to whites would be the legitimizing and dominant norms of American society as they were prior to the 1960s. Racial guilt and truckling would end” (534).

[* “Non-white and non-Western holidays (Ramadan, Kwanzaa, Cinco de Mayo) are now observed in schools” (2284). Aan die Universiteit Stellenbosch word die nuwe Suid-Afrika se openbare vakansiedae met ‘n “bevrydingsgeurtjie” (Menseregtedag, Vryheidsdag, Werkersdag, Jeugdag, Vrouedag, Versoeningsdag), asook Mandela-dag en Afrika-dag, met oorgawe gevier, maar nie Van Riebeeck- of Beskawingsdag (6 April) en Afrikaansdag (14 Augustus) nie. Anders as in die geval van Nelson Mandela, wat bitter min ooit met die universiteit te make gehad het, word geen poging aangewend om jaarliks erkenning aan die stigter van die universiteit, Jan Marais, te gee nie.]

“(2) On the basis of this racial consciousness, whites must counter the demographic threat they face from immigration and non-white fertility and whites’ own infertility. This means (a) an absolute halt to all future legal [non-white] immigration into the United States, deployment of the armed forces on the appropriate borders to cut off illegal immigration, and deportation of all illegal immigrants (and perhaps many recent legal immigrants); (b) the end of subsidies for the non-white birth rate through welfare programs, obligatory use of contraception by welfare recipients, and encouragement of its use among non-whites, and (c) encouragement of increases in white fertility” (540).

“(3) Whites must correct the political and legal order to end the political power of non-white minorities and their white anti-white allies. This political effort would involve a radical dismantling of all affirmative action and civil rights legislation as well as a good part of the federal governmental superstructure that entrenches minority power. It also would require recovering an understanding of constitutional law that permits local and state governments to govern and private institutions to function independently of government” (540).

“Equality before the law, does not mean political equality, the right to vote, or the right to hold political office, let alone social and economic equality, nor the ‘right’ to attend the same schools, to serve on juries, to marry across racial lines, to serve in the armed forces, to eat at lunch counters, to ride on buses, to buy a house or rent a room or hold a job, to receive welfare, to be admitted to colleges and universities, to take academic degrees or to be promoted” (553).

“All these are phony ‘rights’ that have been fabricated through the corruption of our constitutional law and our understanding of it, and no citizen of any race is entitled to them. Under a proper understanding of constitutional law, states and localities could differ as to whether they recognized such ‘rights’ or not, but the federal government would not, and the only legal rights that either the United States or state governments would be required to recognize and enforce equally would be those Blackstonean rights of personal security, personal liberty, and property … Those citizens of either race who found these rights insufficient for the satisfaction of their ambitions would be free to depart” (553).

“In order to achieve these goals and the reconquest of the United States they involve, there must be an immense amount of cultural and intellectual reconquest beforehand, a long march through the dominant institutions and apparatus of power by which the incumbent elites exercise control over the state, the economy, and the culture of the United States … Recent political developments encourage me to believe that such a movement remains possible and is indeed beginning … it remains a strategy that is far more likely to succeed than the strategy of surrender that racial separatism involves. What white Americans must do is get on with ensuring that it does succeed before they lose their country, their heritage, and their posterity forever” (560).

Wat vir Amerika geld, kan nie sonder meer op Suid-Afrika toepaslik gemaak word nie. Maar daar is fundamentele ooreenkomste, soos hierdie netelige kwessies: Waar die een of meer tuislande gaan wees, hoe hierdie proses suksesvol uitgevoer kan word en hoe die voortbestaan van rasgebaseerde tuislande oor die langer termyn verseker kan word. Arbeidsbeleid is in laasgenoemde geval van deurslaggewende belang. Blankes sal bereid moet wees om nie van “volksvreemde arbeid” gebruik te maak nie, maar uitsluitlik van “volkseie arbeid”, soos Carel Boshoff dit gestel het.

‘n Groot verskil tussen Amerika en Suid-Afrika is dat die Amerikaanse blankes nog tyd het om sake reg te trek voordat hulle omstreeks 2050 ‘n etniese minderheid word wat aan die genade van ‘n nie-wit meerderheid oorgelaat sal wees. Maar soos Francis aantoon is dit mede-blankes wat die pogings van blankes om Amerika kultureel terug te wen, ondermyn. In Suid-Afrika is daar baie minder blankes as in Amerika en ‘n verswelgende swart meerderheid wat reeds in 1994 politieke beheer oorgeneem het. Anders as in die geval van Noord-Amerika is die Afrika-kontinent oorweldigend swart. Die “groter prentjie” is dat die tyd vir die afdwing van politieke Afrikanerideale dalk verby is. ‘n Eurosentristiese herowering, soos wat Francis in Amerika in die vooruitsig stel, kan kwalik in Suid-Afrika werklikheid word. Dit sou nie só gewees het as misleide blankes nie mede-blankes se regmatige regte veral sedert 1990 gesaboteer het nie.

‘n Opsig waarin Suid-Afrikaanse blankes en seker veral Afrikaners in ‘n sterker posisie as Amerikaanse blankes is, is dat hulle vaderland binne twee dekades feitlik onherkenbaar verander en verval het sodat hulle nie meer so sentimenteel soos vroeër daaroor voel nie, dat hulle eertydse lojaliteit verwater het, dat hulle liewer nie die brutale plaaslike werklikheid daagliks wil aanskou nie, dat dit ‘n salige verlossing kan wees om liewer elders ‘n heenkome te vind. In die praktyk is daardie hervestiging egter individueel of gesinsgewys en nie in die vorm van ‘n buitelandse tuisland nie.

‘n Positiewe element in Francis se redenasie is sy voorstel dat Amerikaanse blankes nie na ‘n ander land moet verkas om hulle probleme te probeer oplos nie; dat hulle eerder hulle eie vaderland moet hervorm. Dit is soortgelyk aan my redensasie dat ons nie ‘n nuwe private Afrikaanse universiteit moet skep nie maar eerder moet poog om die eens Afrikaanse universiteite terug te wen; te meer omdat Afrikaners daardie universiteite geskep en uitgebou het en blankes vanweë belasting steeds tot hulle voortbestaan bydra.

Tot dusver het ek gepraat van ‘n “tuisland”, dus ‘n plek waar blankes hulle eie ding na goeddunke kan doen, insluitende ‘n mate van plaaslike selfregering. Die eintlike ideaal is egter ‘n onafhanklike volk- of nasiestaat. Die Jode het dit teen die verwagting in in 1948 met die totstandkoming van die staat Israel reggekry. Maar die resultaat is onvolmaak, onder meer omdat meer as ‘n vyfde van die bevolking nie-Jode is, onwettige inkommers groot probleme skep en die inwoners se veiligheid deurlopend bedreig word. Alles in ag genome lyk dit asof Suid-Afrikaanse blankes of Afrikaners kwalik iets soortgelyks in Suid-Afrika of elders tot stand sal kan bring.

Berusting in die status quo is nie vir egte Afrikaners aanvaar- of leefbaar nie. Gaan ons sê: Waar daar ‘n wil is, is daar ‘n weg; oftewel: ‘n Boer maak ‘n plan? Die tragedie is dat die beste huidige alternatief blykbaar die stigting van mini- of posseël- (soos Ferdie Hartzenberg gesê het) enklaves soos Orania is. Dit is dalk die naaste wat daar deesdae aan Afrikanerselfbeskikking gekom kan word; ‘n “gereduseerde bestaan,” soos Carel Boshoff dit gestel het. Die Afrikaner het ‘n “randverskynsel”* geword. Die idee is dat Orania die eerste groeipunt vir ‘n Afrikanervolkstaat moet wees en dat dit deur ander soortgelyke groeipunte in die omgewing gevolg sal word, ‘n “pêrelstring van dorpe” (kyk: “Carel Boshoff: apart sonder apartheid,” Praag 19.12.2015). [* Wanneer die blankedom voorheen in tekste genoem is, is veral na Europa, Noord-Amerika, Suid-Afrika, Australië en Nieu-Seeland verwys. Dit is opvallend dat Suid-Afrika deesdae uit hierdie lysie gelaat word.]

As Francis gelyk gegee word dat ‘n blanke tuisland, volk- of nasiestaat in die hedendaagse wêreld ‘n verlore saak is en ons toegee dat dit ook vir ‘n Afrikanertuisland geld, besef ‘n mens die enormiteit van die onnoselheid asook die gemeenheid van die mandaadlose politieke magsoorgawe in 1990/94. ‘n Klein groepie blankes, waaronder Afrikaanssprekendes wat die leiding geneem het, het hulle mede-blankes grootliks sonder bedingingsmag gelaat. Sedertdien is daar by Afrikaners ‘n grootliks geïnternaliseerde rouproses aanwesig. Tot my laaste dag sal ek oor die verlies van die Afrikaner se politieke mag rou, des te meer omdat dit ook tot die einde van die blankedom in Suider-Afrika kan lei. Ek rou en dit is nie berustend nie maar wrokkig.

Leon Lemmer: Die beredeneerde regsheid van Samuel Francis

Die Amerikaner en trotse Suiderling, Samuel Francis (1947-2005), was ‘n historikus en joernalis wat met sy regse en ander geskrifte nasionale aansien verwerf het. Wanneer ‘n mens sy tekste lees, tref die diepte en oortuigingskrag daarvan jou dadelik. Hy het nie gewildheid gesoek nie en soms met sy onbesproke rasionaliteit sy vlakker en meer opportunistiese geesgenote teleurgestel, bv deur met redenasies aan te toon dat ‘n tuisland van Amerikaanse blankes nie realisties haalbaar is nie. Hieroor skryf ek volgende keer.

In regse geledere is daar groot ondersteuning vir Francis se standpunt dat rasse ingevolge persoonlikheid, gedrag en ook intelligensie verskil. Vandaar die tradisionele Amerikaanse beleid van rassesegregasie. Maar hy het blankes nie beter as ander rasse geag nie; bloot dat blankes anders is, bv dat wittes omstandighede skep waarin hulle (en ander rasse) meer tuis voel as die omstandighede wat deur die leefwyse van nie-wit rasse daargestel word; vandaar die uittog van nie-wittes uit hulle woonbuurte en hulle intog in tradisioneel blanke gebiede. “Non-whites may indeed create a different civilization of their own, but it will not be the same as the one we as whites created and live in, and most of us (or even most non-whites today) would not want to live in it” (Francis, bron hier onder, Kindle 2162).

Daar is ‘n omvattende versameling van Francis se geskrifte beskikbaar: Shots fired: Sam Francis on America’s culture war (FGF Books, 2006, 361p; Amazon Kindle $11,39). In hierdie rubriek bepaal ek my egter by sy politiek soos weerspieël in sy Essential writings on race (New Century Foundation, 2007, 119p; Amazon Kindle $5,64), met ‘n inleiding deur Jared Taylor.

Met verwysing na die Bybel verklaar Francis prontuit: “Neither ‘slavery’ nor ‘racism’ as an institution is a sin” (116). Albei is immers eeue lank algemeen as normaal in ontwikkelde of beskaafde samelewings aanvaar. Dieselfde geld rassediskriminasie of “apartheid and colonialism” (123). Laasgenoemde twee bestaan nie meer in Suid-Afrika nie, maar rassediskriminasie is sekerlik nog met ons, maar hierdie keer word dit met oorgawe in die naam van regstelling, transformasie, of watter eufemisme ook al, ten koste van blankes bedryf.

In die na-koloniale era “we see the transfer of power in almost every dimension of public and private life. Thus far, the transfer is more cultural than it is political or economic” (161). Francis verwys hier na Westerse lande. In die meeste voormalige kolonies is die eens blanke politieke mag aan nie-wittes afgestaan. “In South Africa, the transfer has already been completed” (154).

Vir Francis gaan dit uiteraard hoofsaaklik oor Amerikaanse toestande. Oor kulturele magsoordrag aldaar skryf hy:

“The Martin Luther King [public] holiday [introduced] in 1983 was the first and most important instance of the trend but by no means the last; indeed, it can be argued that the King holiday was merely the legitimizing agent of the attacks on other symbols that have occurred since. Attacks on the display of the Confederate battle flag and on other Confederate and Southern white symbols are now commonplace,* but the Alamo in San Antonio is another traditional white symbol that is also under attack – by Hispanics. The Custer battlefield in Montana now celebrates the Indian victory, although what is historically memorable about the battle of the Little Big Horn is not the victory of several thousand Indians over a small American cavalry detachment but rather the defeat of whites at the hands of non-whites” (161). [* “Attacks on the Confederacy really are: the opening salvo in an assault on everything that is distinctively European” (1478).]

Die swartes wil nie hê dat die vlag wat die Suidelike state in die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) gebruik het in die openbaar vertoon word nie omdat dit glo aan die era van slawerny herinner. “Only with the advent of the ‘civil rights’ era [1960s] and of mandated racial equality have the Confederate flag and all other symbols associated with the Confederacy been singled out for attack, and of course the reason is that these flags and symbols are the emblems of a government and culture that was based on slavery and racial inequality. In an age in which the egalitarian imperative is absolute and ‘racism’ is virtually a religious taboo, continuing to honor and display these symbols in public – especially by state and local governments – constitutes an outright act of resistance to the dominant egalitarian orthodoxies” (1492). “It is now open season on all things Confederate” (1558). “The rejection of the Southern and American past was implicit in signs carried by black anti-flag demonstrators last winter [1999-2000] that read, ‘Your Heritage Is Our Slavery'” (1571). Wat die swartes verlang of eis is “the total extirpation of those parts of the Southern past they find ‘offensive’ (ie anything that does not glorify blacks) and the rewriting of the past to magnify and glorify the achievements of their own race” (1577).

In Suid-Afrika matig nie-wittes en hulle blanke meelopers hulle die reg aan om ‘n verbod op die openbare vertoon van die vorige Suid-Afrikaanse vlag by bv sportbyeenkomste te plaas omdat dit glo aan apartheid herinner, asof die era van apartheid net sleg was. Daar is egter geen verbod op lof vir die afgryslike barbaarsheid en misdadigheid wat bv ANC/UDF- en PAC-terrorisme gekenmerk het nie. Ter verduideliking van wat hier bo staan: By Alamo is 180 blankes in 1836 deur Hispaniste gedood in die stryd om Texas se onafhanklikheid van Meksiko te verkry. Nie-wittes se oorwinning oor blankes by Alamo en by Custer mag gevier word maar nie blankes se oorwinnings oor Hispaniste en Indiane nie. Nie-wittes het in hierdie sin die kultuurstryd gewen. Die rede hiervoor is dat Hispaniste en Indiane, soos swartes en Asiate, etniese minderheidsgroepe in Amerika is en op grond daarvan as benadeeldes, as slagoffers van blanke boosheid, beskou word. Insgelyks mag die Voortrekkers se oorwinning by Bloedrivier eintlik nie meer gevier of selfs herdenk word nie omdat dit glo in nie-wit geledere aanstoot sal gee. Ook in die nuwe Suid-Afrika is die veralgemenende persepsie gevestig dat nie-wittes en veral swartes goed en blankes en veral Afrikaners sleg is. Op hierdie manier dring nie-wittes in Amerika en veral swartes in Suid-Afrika hulle wensbeeld van die geskiedenis aan die blankes op.

“The holidays, public anniversaries, flags, songs, statues, museums, symbols, and heroes that a people shares are fundamental to its identity and its existence as a people. What we are witnessing on the official level of public culture in the attacks on these traditional symbols and their displacement by the symbols of other races is the effective abolition of one people and the gradual creation of another” (168). Dit is aan hierdie soort kultuurmoord wat Max du Preez meedoen as hy skryf dat Cecil Rhodes se standbeeld maar gerus verwyder kan word want hy het nooit van Rhodes gehou nie. Du Preez het nie die visie om te besef dat dit in ‘n reeksaksie teen standbeelde van blankes sou ontaard nie. Insgelyk het Wim de Villiers van die verwydering van die laaste oorblyfsel van wat eens die Verwoerd-gebou was ‘n openbare spektakel gemaak om die ANC en Open Stellenbosch ter wille te wees. Mense soos Du Preez en De Villiers, met hulle Hugenote-vanne en anders as Francis, het nie die insig om te besef dat kultuurmoord die aanloop tot die uitwissing van die blankedom kan wees nie.

“Western movies now routinely define the whites as the villians and the Indians and Mexicans – or, even more fantastically, blacks – as the heroes or martyrs … It is routine also to display almost all criminals – rapists, murderers, robbers – as whites, though the statistical truth, of course is that violent crime in the United States is largely the work of non-whites” (175) al is hulle demografies die minderheid. Francis verwys na Mel Gibson se Lethal Weapon-reeks. “The second installment … depicted white South Africans – today’s Hollywood version of Nazis, no doubt – as masterminding drug smuggling into the United States” (181). Wanneer ek sodanige misleidende uitbeelding aanskou, dink ek: As rolprente en televisieprogramme en -advertensies die werklikheid weerspieël, het lande soos Amerika en Suid-Afrika glad nie ‘n ernstige misdaadprobleem nie.

“While the explicit racial hatred of whites expressed in black-directed films is well known, an increasingly common theme in mainstream television and film is that of the dangers represented by hordes of violent and vicious white supremacists, skinheads, neo-Nazis, paleo-Nazis, and racist terrorists who seem to lurk in every city, behind every storefront, in every small town throughout the country, everywhere, all the time. Recently [1994], in the ABC-TV production of the eight-hour film of Stephan King’s The Stand, a tale of the final struggle at the end of the world between supernatural forces of good and evil, the personification of goodness and of God was an elderly black woman, while the devil was portrayed as a blue-eyed, blond-haired white man, whose evil followers waved the Confederate flag. Even at the end of the world, it seems, Hollywood cannot rid us of white racism” (181).

“Today anti-white themes … provide the background and the context of popular entertainment” (195). “This is a calculated tactic aimed at seizing cultural legitimacy and cultural hegemony and ultimately coercive political power on behalf of non-whites at the expense of whites … It offers a conspirational interpretation of history in which whites are systematically demonized as the enemies of the black race, and a myth of black racial solidarity and supremacy. ‘Afro-racism’ is the ideological and political apparatus by which an explicit race war is prepared against the white race and its civilization, not as part of ‘rage’ nor as a response to ‘injustice’ and ‘neglect’ but, like any war, as part of a concerted strategy to acquire power” (201).

Francis haal die volgende groot waarheid op: “Of course non-whites are by no means the only peddlers of anti-white racism. One of the most remarkable features of our interesting times is the degree to which whites themselves help dig their own racial and civilizational grave” (208). Die nuwe Suid-Afrika is ‘n skandalige toonbeeld hiervan. Verlooptes redeneer dikwels “that race is merely a social invention rather than a fact of nature and argues for the abolition of the concept of race as applied to whites. Racial identity is forbidden for whites but not for non-whites (or at least blacks)” (208), wat op dubbele standaarde neerkom. “Of course the explicit goal is to destroy white civilization by doing away with the symbols and institutions of the collective consciousness that defines the race and is the foundation of the culture” (215).

“We know from the population projections by die US Census Bureau last year [1993] that by the middle of the next century [ie 2050] the present white majority of the United States will have dwindled to a minority in its own country, and given that fact and the increasing legitimization of anti-white racism in the United States, the situation in this country for whites is not going to get any better, to say the least. Of course, the revolution could not have succeeded or gone as far as it has without the active assistance of whites” (250).

Bill Clinton is een van die wittes wat die anti-wit-revolusie in woord en daad aanhelp. Omdat die meerderheid Amerikaners teen 2050 na verwagting nie-wit gaan wees, het Clinton blankes gewaarsku om goed vir nie-wittes te wees anders gaan hulle vorentoe bars. Sy naïewe veronderstelling is dat as blankes bv swartes op die hande dra en hulle oorvergoed, hulle dieselfde teenoor blankes sou doen as hulle politieke beheer kry. Dit is egter dwaas om te veronderstel dat daar wederkerigheid gaan wees. In Suid-Afrika het die nie-wittes en veral die swartes tydens apartheid steen en been oor rassediskriminasie gekla omdat dit oneties en ‘n euwel is. Desnieteenstaande is rassediskriminasie nie in die nuwe Suid-Afrika verbied nie en word dit met oorgawe toegepas, maar hierdie keer ten koste van blankes. Tydens apartheid het nie-blankes geëis dat politiek uit sport gehou moet word. In die nuwe Suid-Afrika is politieke inmenging in sport meer as ooit tevore aan die orde van die dag. Die “apartheidsregering” het tuislande aan etniese groepe gegun maar die ANC-regime gun nie ‘n tuisland aan blankes of Afrikaners nie. Blankes word deur swartes uitgesonder vir verguising en nie vir verering vir alles wat hulle tot stand gebring het nie. Ek kan steeds nie die onoortrefbare dwaasheid glo dat toegelaat is dat alles wat sedert 1652 plaaslik opgebou is grootliks onverdiend in die skoot en beheer van die swartes beland het en dat daar geen greintjie (amptelike) dankbaarheid of selfs blote erkentlikheid uit daardie oord jeens blankes is nie.

Volgens Francis is “the pervasive venom of universalism” (256) die onderliggende euwel. “In the universalist world-view, there is neither history nor race nor even species, neither specific cultures nor particular peoples nor meaningful boundaries. Therefore there are no concrete duties to race, nation, community, family, friend, or neighbor and indeed no distinctions to be drawn between neighbor and stranger, friend and foe, mine and thine, us and them. In the happyland of universalism, we owe as much to the children of Somalia – indeed more – than we do to the hapless citizens of Los Angeles … Even to invoke ‘our’ identity, our interests, our aspirations is to invite accusations of all the ‘isms’ and ‘phobias’ that are deployed to prevent further discussions and to paralyze the formation or the retention of a common consciousness that might at some point swell up into actual resistance to our dispossession (263).

Max du Preez is een van diegene wat van ander mense (eerder as homself) verwag om die onderskeid tussen “ons” en “hulle” uit te wis. Daar is ook Wim de Villiers met sy globale benadering waarvolgens die Universiteit Stellenbosch eerder ‘n Afrika- en wêrelduniversiteit moet wees as een wat aan die groepbelange (soos die tradisies, geskiedenis, kultuur en taal) van Afrikaners reg laat geskied. Francis huldig die teenoorgestelde standpunt:

“What we as whites must do is reassert our identity and our solidarity, and we must do so in explicitly racial terms through the articulation of a racial consciousness as whites” (283).

“The reassertion of our solidarity must be expressed in racial terms for two major reasons. In the first place, the attack upon us defines itself in racial terms and seeks through the delegitimization of race for whites and the legitimization of race for non-whites the dispersion and destruction of the foundation of our solidarity, while at the same time consolidating non-white cohesivemess against whites” (283). “Secondly, we need to assert a specifically racial identity because race is real … I do not suggest that race as a biological reality is by itself sufficient to explain the civilization of European man – if race were sufficient, there would be no problem – but race is necessary for it, and it is likely that biological science in the near future will show even more clearly how necessary racial, biological, and genetic explanations are to understanding social and historical events more fully” (290).

“The civilization that we as whites created in Europe and America could not have developed apart from the genetic endowments of the creating people, nor is there any reason to believe that the civilization can be successfully transmitted to a different people.* If the people or race who created and sustained the civilization of the West should die, then the civilization also will die. A mere cultural consciousness, then, that emphasizes only social and cultural factors as the roots of our civilization is not enough, because a merely cultural consciousness will not by itself conserve the race and people that were necessary for the creation of the culture and who remain necessary for its survival. We need not only to understand the role of race in creating our civilization but also to incorporate that understanding in our defense of our civilization. Until we do so, we can expect only to keep on losing the war we are in” (296).

[* Dink aan hoe woongebiede, skole, universiteite en wat ook al wat blankes opgebou het vir nie-wittes en veral swartes onaanvaarbaar is en opsluit verander/getransformeer moet word om eerder vir hulle as vir blankes te pas.]

Francis kom tot die gevolgtrekking “whites do not act cohesively or think of themselves as a unit, that whites have no racial consciousness … In the United States today, whites exist objectively but do not exist subjectively, and that is in my view the fundamental racial problem they face, the basic reason they (I should say ‘we’) are losing the racial war against us … the spineless abnegation of their own country and culture that is at the root of white male paranoia offers proof of the absence of a subjective existence” (310). “As long as whites continue to avoid and deny their own racial identity, at a time when almost every other racial and ethnic category is rediscovering and asserting its own, whites will have no chance to resist their dispossession and their eventual possible physical destruction” (317).

Blankes wêreldwyd het myns insiens meer om op trots te wees as waaroor hulle skaam hoef te wees. Hulle moet hulle nie laat breinspoel deur nie-wittes wat hulle kritiseer met eensydige voorstellings waarvolgens blankes net sleg is en dat hulle skuldig daaroor moet voel nie. Ek was voorheen (soms) geneig om eerder kultuur- as rasverskille te beklemtoon, maar Francis maak ‘n oortuigende saak daarvoor uit dat blankes in hulle eie belang rasbewus moet word en dat hulle hulle nie moet laat intimideer deur bv swartes wat rasbewustheid by blankes as “rassisme” etiketteer nie. Rasbewustheid kom in groot mate by swartes voor en behoort as teenvoeter ook algemeen by blankes aangetref te word.

Na aanleiding van die invalle van “barbare” in die Romeinse Ryk verwys Francis na “the Roman poet Juvenal’s [60-140 nC] famous line that ‘the Orontes [the main river of ancient Syria] empties its garbage into the Tiber” (942), die rivier by Rome in Italië. Gebeur iets soortgelyks dalk tans in veral Duitsland weens die instroming van immigrante uit die Midde-Ooste en van elders in die Derde Wêreld?

“The perversion of our strengths into weaknesses is exploited against us and our rivals seek victory through our back doors. European Man can survive today only if he begins to recognize that victory through honorable combat is not enough; he must also be prepared to meet the challenges on the level of cultural combat, and the only way he can do so is through recovery of his racial heritage, the roots of who we are and where we come from as a people” (949).

“Jared Taylor noted … ‘There is increasing evidence that personality traits … are under genetic control’ … we now know and are increasingly learning about the role of genetic forces (and therefore race) in shaping personality (and therefore culture)” (962). “Europeans have shown a tendency to neglect their own racial interests and … they find developing their own racial consciousness … difficult. As Jared Taylor noted … every other race tends to think in terms of its own race and group, and ‘Only whites pretend that pluralism and displacement are good things and that measures necessary to ensure group survival may be immoral.’ We tend to think that way because we are naturally prone to transcend subjective and particular interests and to idealize what is objective and universal” (989).

Sedert die jare sestig gee die Amerikaanse regering, anders as voorheen, voorkeur aan immigrante uit die Derde Wêreld; dermate dat deesdae beweer word “America is a ‘nation’ defined by no particular racial or ethnic identity” (1150). Ben Wattenberg het hierdie nuwe realiteit soos volg geformuleer: “America is the ‘first universal nation'” (1150). Bill Clinton noem dit “an embrace of our common humanity” (1164). Hierdie selfverklaarde Amerikaanse etniese en kulturele identiteitloosheid hinder hom nie. Francis skryf: “The idea that America is or has been a universal nation, that it defines itself through the proposition that ‘all men are created equal’,* is a myth. Indeed, it is something less than a myth, it is a mere propaganda line invoked to justify not only mass immigration and the coming racial revolution but also the erosion of nationality itself in globalist free trade and a One World political architecture. It also justifies the total reconstruction and re-definition of the United States as a multi-racial, multi-cultural, and transnational swamp” (1185). Later vra Francis: “If they are born or created equal, do they remain equal?” (1198). [* Die tweede sin van die Amerikaans Onafhanklikheidsverklaring (1776) lui: “We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal …” Francis noem dit “one of the most arcane – and one of the most dangerous – sentences ever written, one of the major blunders of American history” (1205).]

‘n Grondwetkenner word soos volg aangehaal: “Black freedom and equality were, and are, a revolutionary change in the original constitutional system” (1232). Francis skryf: “We are not and never were a ‘universal nation’ … defined by the equality clause of the Declaration” (1329). “A universal nation is … a total rejection of the American past and the national identity as we have always known it. Racial universalism is not simply an adjustment or a ‘reform,’ let alone a continuation of the proper direction of American history, but a revolutionary reconstruction of the American identity” (1336). “Without the common blood that made us a nation in the first place, there will be no American nation” (1383). In Amerika neem die ras- en kulturele revolusie sulke afmetings aan dat daar van die “new America” gepraat word (1798, 2121), wat uiteraard aan die frase “nuwe Suid-Afrika” herinner. Bill Clinton verwelkom die nuwe Amerika en noem hierdie proses “the third great revolution in America” (2114).

“There are three general reasons why a revival of white racial consciousness and identity is needed. In the first place … race deeply affects and shapes cultural life” (2190). “What kind of society and how much civilization a people creates is now clearly known to be related to what kind of race they are, and the decline or disappearance of the white race can be anticipated to impoverish what remains of Western civilization” (2197). “Second, regardless of the role of biologically based racial differences in accounting for behavioral and cultural differences, whites, like any race, should wish to survive and flourish simply for their own sake … whatever their merits or flaws. Even the minimal rationale for racial survival is denied to whites today because of the constant demonization of whites that non-whites and whites themselves heap on them and because of the blindness of whites … to their own racial identity. And third, white racial consciousness is necessary simply as a means of self-protection. White racial identity is an integral component of the historic identity of America as a culture and a nation. The emergence of an explicit racial consciousness among non-whites in a country that remains (so far) majority white and in which whites have constituted the culturally defining and dominant race creates tensions that are already obvious and threaten to become far more dangerous and destabilizing in the future” (2203). Voorheen “white supremacy was able to exist at all only because whites possessed a powerful racial consciousness, and non-whites did not. Today, that situation is reversed – with ominous implications for the dwindling white population” (2250).

Deesdae klink die BLM-frase, “Black Lives Matter,” dikwels op. Plaaslik is ons grusame ervaring dat baie blankes jaarliks in ons stede en dorpe en op ons plase vermoor word, dikwels deur swartes. Het dit nie tyd geword dat ons die BLIK-frase, “Blanke Lewens Is Kosbaar,” tot vervelens toe ophaal nie? Ons weet dit is die waarheid. Waarom word dit nie gesê nie? Dit is myns insiens hoogs onwaarskynlik dat ‘n Afrikaanse koerant weens die sug na politieke korrektheid hom in ‘n hoofartikel positief oor BLIK sou uitlaat. As Max du Preez net lof vir swart bewussyn het, word ruimte graag daaraan afgestaan; selfs aan sy verregaande bewering: “swart landgenote sedert 1994 méér as ons moes aanpas en toegee” (Netwerk24, 13 September). Vir blankes sal Du Preez nie ‘n lansie breek nie. Ewewig is nie in sy aard nie.

Die lengte van hierdie rubriek is sodanig dat ek een van die belangrikste sake wat Francis beredeneer, die moontlikheid van ‘n tuisland vir blankes, nie kon insluit nie. Ek hoop om hierdie kwessie volgende naweek in my rubriek aan die orde te stel.

Gustav Venter: Sit dit af!

Gustav Venter se eerste YouTube-video op die PRAAG-kanaal waarin hy oor Naspers, DSTV, die nuwe vlag en die multikulturele, getransformeerde Springbokspan gesels. Hy dink daar is iets wat ons almal kan doen wat ‘n “enorme verskil in ons lewens gaan maak”. Dít alles vanaf sy woning in die Oos-Vrystaat, Lusthof.

Leon Lemmer: Gregory Hood se regse perspektief op die Amerikaanse droom

Die afgelope tyd is daar op Praag verskeie kere oor die Alt Right of New Right berig. Dié verskynsel kom al hoe meer in veral Amerika, Brittanje en Europa voor, onder meer as reaksie teen die instroming van immigrante uit die Derde Wêreld. In Amerika het politieke regsheid ‘n verdere hupstoot gekry toe Donald Trump ‘n kandidaat vir die presidentskap geword het. Ook: “Obama’s first [and second] term has been a bonanza for white racial awareness … whites are becoming increasingly impatient with liberal excuses for black dysfunction” (Gregory Hood, bron hier onder, Kindle 1355). Daar vind ‘n “increasing radicalization of American conservatives” plaas (1366). Hierdie regsheid word as ‘n alternatief voorgestel of as nuut aangebied ten einde dit van historiese regsheid, bv dié van die Nazi’s, te onderskei, asook van die soort konserwatisme wat die Amerikaanse Republikeinse Party (die “Grand Old Party” of GOP) kenmerk, bv:

“Insofar as there is an intellectual justification for conservatism, it accepts the American founding as part of a gradual progression towards egalitarianism” (1231).

Die GOP is feitlik uitsluitlik op die steun van blanke kiesers aangewese maar daar is baie faksies sodat die GOP eintlik ‘n “breë kerk” of sambreelparty is. “American conservatives lack a core coherent ideology to motivate them and somehow, at the same time, they deny the concrete realities of race, place, religion, and real nationhood in the name of an abstract proposition nation” (1241). Die afsplintering in die GOP vind na regs plaas, bv die Tea Party, omdat gemeen word dat die GOP in baie opsigte nie duidelik genoeg van die linkser Demokratiese Party onderskei kan word nie. “The idea of championing a restricted franchise, nullifying laws [ Civil Rights Acts, Voting Rights Act], or recognizing identity based on ethnicity and culture is obviously unthinkable. After all, conservatives believe it’s their system” (1268). “The premises of the Left (democracy, equality, anti-racism) aren’t systematically challenged” (1287). “Ultimately, both sides in mainstream American politics are united in defining the country as a cultureless and raceless entity” (741). In Suid-Afrika is daar ‘n soortgelyke eendersheid by die twee grootste politieke partye want daar is eerder ‘n graad- as ‘n aardverskil tussen die ANC en die DA.

Die Amerikaanse alternatiewe of nuwe regses het tydskrifte en webwerwe en uitstekende skrywers soos Samuel Francis, Jared Taylor, Greg Johnson en Kevin MacDonald wat hulle boodskap uitdra. Enersyds is Amerika die oorsprong van baie van die euwels wat na Suid-Afrika oorgewaai het, soos regstellende aksie en swart ekonomiese bemagtiging. Andersyds ontluik daar al hoe meer Amerikaanse denkers wat goeie insig openbaar en aan blankes klokhelder kommunikeer wat besig is om te gebeur en wat hulle daaromtrent behoort te doen. Ek wil vandag die naam van Gregory Hood (gebore in 1980) by die pasgenoemde lysie van vier name voeg en doen dit na aanleiding van sy eerste boek, Waking up from the American dream (San Francisco: Counter-Currents Publishing, 2016, 145p; Amazon Kindle $5,69).

Hood is oortuig dat regs reg is en formuleer sy standpunt in taal wat ‘n wonderlike seggingskrag het. Let vervolgens deurgaans op vir ooreenkomste tussen die huidige Amerika en die nuwe Suid-Afrika. “Perhaps the closest parallel to the American situation is the timely example of South Africa” (551). “Once you go black, your country doesn’t come back” (1532). Die afgelope twee dekades kon waargeneem word hoe Suid-Afrika omgedop en heel moontlik vir altyd haas onherkenbaar opgedonder word. Die outeur blyk goed bekend met ons plaaslike omstandighede te wees. “Most conservatives considered Mandela a terrorist” (2023).

Nie-verloopte Afrikaners kan hulle nie met die nuwe Suid-Afrika vereenselwig nie. Insgelyks dink Hood dat Amerikaanse blankes vreemdelinge in hulle vaderland geword het. “I’ve always loved my country … it … isn’t mine anymore” (152). Dit is om ‘t ewe of die Demokratiese Party of die Republikeinse Party aan die bewind is omdat die land in elk geval nie volgens die wense van die meerderheid blanke kiesers regeer word nie. Byvoorbeeld, “repeated studies show that voters are unwilling to support social welfare programs if they are perceived as supporting foreign groups” (1079). “The vote is an all but meaningless privilege, for, even if votes are counted, elections lead to results exactly opposed to what voters say they supported” (2166). In Suid-Afrika is die grondwetlike opset sodanig dat die blanke stem in die uiterste mate gemarginaliseer is en gevolglik ignoreerbaar min invloed uitoefen.

Die outeur verskaf ‘n outobiografiese inleiding, wat met hierdie aanhaling begin: “My father … had it better. He had his people. They had their standards. They had pride” (121). Hood noem homself “a White Nationalist” (144) wat dit onmoontlik vind om ‘n nuwe identiteit gegrond in “social justice” te ontwikkel (152). “After all, what better phrase can be used to justify White Nationalism than ‘for ourselves and our posterity’?” (594). Hy skryf:

“The great imperative of our time is for the white European population within the United States to secure its existence by creating a homeland independent of the present American system” (144). “I want a normal job and a normal life in a homeland for my people ” (163). “American life can still be prosperous, orderly, and enjoyable, but there’s something deeply wrong and sick beneath the surface” (171). “Today, the entire national and international power structure, political system, and moral code is built around suppressing white identity and European Identitarian politics” (163). “While ideologically, words like hierarchy or greatness are closer to the essence of the North American New Right, the word identity is the most relevant” (524).

In die Amerikaanse samelewing is daar dinge waaroor Hood verontwaardig is.

“That our media celebrates people who can’t decide what sex – or even species – they are.* That the smartest people in our society frantically promote an ideology that dredges up the worst within us – weakness, decadence, and an ironic condescension towards past accomplishments. That our entire society seems to be built upon deliberately destroying everything we inherited … Were men always judged not by what they did, but whether they were ‘racist’? … I felt something deeply important had been stolen from me” (180). [* “The latest frontier is the rebellion against gender identification, as progressives who refuse to say they are men or women seek to trump Nature, the ultimate Fascist” (2186).]

“At a certain point, the story of America – and the story of humanity – stopped being about the warriors, the pioneers, and the creators. Instead, it became a story about the victims, the people who built nothing but now had a right to the things other people had made. Our morality demanded it. The nation and the world we lived in had been created, and now all that was left was to point out inequalities and distribute resources accordingly” (196). Dit gaan om “the destruction of ideals, the promotion of ‘equality’, the abolition of ‘racism’ or ‘hierarchy'” (205). In Suid-Afrika het die groot geeste wat in die voor-De Klerk-era in beheer van die land was en diesulkes wat die leiding in die samelewing geneem het plek vir mikrogeeste gemaak. Só word ‘n land nie verbeter nie.

Soos in die nuwe Suid-Afrika waar verpligte indoktrinasiekursusse aan meer as een universiteit ingestel is, noem Hood die Amerikaanse universiteit “an ideological training camp … There was nothing, literally nothing, which could not be deconstructed … Statues on campus had to be torn down or buildings renamed” (205). “American higher education is just a very expensive exercise in ideological misdirection” (213). Ook in Amerika word die blanke studente deur nie-wittes verswelg. Volgens Hood is daar nie sprake dat almal gelyk en eenders kan wees nie. “All men are not created equal” (285). Amerikaanse blankes “have more in common with our racial kinsmen in England, Germany, the Netherlands, and the other nations of the Occident than with our non-white ‘fellow Americans’. Our Republic is no longer a melting pot, but a trash can. America today is simply enforced mediocrity” (293). Hood verwys na “this failed experiment we call the United States” (1366). Nie-wittes “really aren’t like us – and, absent a white majority, the cultural norms and institutions Americans take for granted simply wil not exist” (231). In Suid-Afrika neem dit die vorm aan van die transformasie van skole, universiteite en eintlik die hele samelewing met ‘n prominente neiging tot vernietiging.

Dinge soos hierdie het in Hood se gemoed veranderings veroorsaak. “I awakened to my racial identity. I understood that everything I valued – and everything worth preserving in a declining world – was ultimately dependent on the European-American population” (231). Met “emotional blackmail” word gepoog om blankes te ontmoedig om standpunt in te neem. “All that is best is systematically sacrificed in the service of what is worst” (293). Hy wil ‘n nuwe naam vir blanke Amerikaners hê. “We are not ‘Americans’ … We are Europeans, whites who have conquered the North American wilderness and are prepared to claim our birthright of a nation where we are free to be ourselves … We want a homeland – and we mean to have it. That which was best about America is still ours. But we don’t need this failed experiment anymore. We can be something better” (301). “We need the courage to break with pleasant illusions. Our nation is of blood, not of paper. We need to wake up to our own dispossession, and the forces that made it possible. And we need to create a homeland in order to take back our own souls from a culture that has become a poison” (310). “If white advocates are to triumph, we have to become the popular opposition to the ruling system” (1432).

Die tweede hoofstuk handel oor die Amerikaanse droom wat oorspronklik behels het dat geleenthede aan almal gebied behoort te word (340). Aan die begin van die Amerikaanse geskiedenis is daar in hierdie opsig egter net aan blanke Amerikaners gedink. Soos Jared Taylor dit stel: “The Founding Fathers took for granted that ‘only people of European stock could maintain a society in which they would wish to live'” (661). “The United States of America was built by and for the white race” (1304). Hierdie samelewing het egter ontaard in bv “multiculturalism, anti-racism, and diversity” (319). Daarom word van die Amerikaanse droom gesê: “You have to be asleep to believe it” (340).

Let op hoe dinge skeefgetrek word. “George Washington no longer has a holiday in the country he bequeathed – that honor is reserved for Martin Luther King, Jr. The Father of His Country is remembered as a slave-owner, if at all, by non-European Americans” (481). Met verwysing na Barack Obama skryf Hood: “The presidency is now an affirmative action job” (567). “We have the challenge of breaking away the core population from the state they created” (567). Soos vir Afrikanertuislanders is daar vir Amerikaanse geesgenote ‘n uitdaging: “The primary strategic challenge … is breaking European Americans’ emotional attachment to the state” (602). “We have to tell them that equality is the path to a meaningless life” (575).

Hood wil uit die kokon van die huidige Amerika ontsnap, “the current embarrassment we call a country” (1038). “It is precisely those who contribute least to the country who are most actively rewarded. Therefore, why sacrifice for those who hate you?” (602). Wat word ‘n Amerikaanse skoolkind geleer? “He is being taught that white people are uniquely evil, that he is the recipient of unearned ‘privilege’ because he was born, and that to be a moral person, he has to turn his back on his ancestors” (1543). “European Americans need to fight for identity. They need to fight for a homeland. They need to fight for their very existence and survival” (610). “The American Dream is over – and it has to be replaced with the waking vision of the White Republic” (628).

In ‘n latere hoofstuk skryf Hood (en dit herinner my aan die nuwe Suid-Afrika): “The state is most responsive to those constituencies that offer the least to the national community. Slowly democracy transforms into kakistocracy – rule by the worst. A welfare-dependent minority that votes as part of a bloc is an important part of a politician’s winning coalition … those who receive the most from the state seem to be those who contribute the least to the common good” (701). “‘Equality’ is being taken to its logical conclusion – and all you can ever hope for is serving the people who hate you … you are a slave, and the people who hate you rule you” (1635). “Whites … subsidize people who hate them” (2362). “Instead of an economy that subsidizes the worst in people, we could have had something which promotes the best” (999).

Na die Tweede Wêreldoorlog, tydens die Koue Oorlog met die Sowjetunie, maak Amerika “racial egalitarianism a strategic necessity and established it as an American moral principle” (951). Dit gee in die jare sestig aanleiding tot die Amerikaanse swartes se burgerregtebeweging, gevolg deur ander minderheidsregtebewegings. “Ironically, it is the United States that has emerged as the great champion of cultural Marxism even as post-Cold War Russia moves in a more conservative direction, raising the question for the American Right whether they [the Americans] actually lost the Cold War” (951). In Sirië “the United States is committed to preventing the rise of a truly European Europe” omdat hy kant ten gunste van die Moslems in Kosovo gekies het. Die Amerikaanse bevelvoerder, Wesley Clark, het gesê: “There is no place in modern Europe for ethnically pure states. That’s a 19th-century idea and we are trying to transition into the 21st century, and we are going to do it with multi-ethnic states” (960). Die keuse wat Amerika aan Europa gestel het is “being either a soulless museum or a conquered province of the Dar al-Islam” (969).

“Race is superior to any other foundational principle, including religion, ideology, or economics, as the basis of a society. A sophisticated understanding of race is in and of itself sufficient to ensure the survival and perpetuation of a society … At the most basic level, the physical existence of the people has to be guaranteed … Economic recession, military occupation, disease, and political repression can pass with time – all are temporary if the folk remains intact” (1038). Vir die “white advocacy movement” (1661) “the overall strategic objective of political activity is to make race the defining difference between various political, cultural, and social groups, as a precursor to the formation of an ethnostate, the great dream of the White Republic” (1680). Selfs die uiters linkse Noam Chomsky erken: “Race is in fact a human characteristic – there’s no reason why it should be a negative characteristic” (2107). “We know that people are mentally healthier in ethnically homogeneous societies. We know diversity destroys social trust” (1050). “In multiracial societies, you don’t vote in accordance with your economic interests and social interests, you vote in accordance with race and religion” (1079). “It doesn’t matter if black unemployment is skyrocketing and their communities are devastated – they vote black. It doesn’t matter if Nevada has the worst economy in the country – they vote Hispanic” (1532). Hood begeer: “Our people first – Eigen Volk Eerst as the Vlaams Belang says” (1145).

Selde het ek ‘n oortuigender pleidooi gelees as Hood se hoofstuk: “A White Nationalist memo to white male Republicans.” Ek wens die teks kon in sy geheel op Praag herpubliseer word. Ek stip vervolgens enkele waarhede aan wat Hood daarin en in ander hoofstukke opper.

● “A successful black President will restructure the entire country along anti-white lines” (1343). “Take a good, hard look at those Obama victory rallies. They are celebrating your dispossession, your displacement from the country your ancestors built … Even the President of the United States said: ‘Voting is the best revenge’. Revenge for what? … It’s revenge for ‘racism’ … It’s vengeance against the America that once was … Obama is President … and was re-elected because, not in spite of the fact that he despises everything America was” (1509).

● “As a white American, you are a second-class citizen in jobs, education, and government benefits” (1616). “The end of responsibility is really the end of citizenship. Back when America was a real country, citizenship was a duty owed to the larger society” (2156). “Today, citizenship is a burden, offering punishment and censure rather than full participation in political life. The founding stock of the country is actively discriminated against in jobs, education, and financial aid, and is utterly cut off from meaningful political participation in many of the nation’s largest cities on account of our race. Meanwhile, immigrants and their advocates protest that they are ‘second-class citizens’ when in actuality they are not citizens at all. As recipients of free medical care, tax exemptions, state-sponsored ethnic solidarity, and a vast system of patronage and welfare set up for their benefit, those who are not part of the political community are more assiduously courted than actual Americans” (2166).

● “American nationalism is far more appealing to European Americans than White Nationalism. ‘Whiteness’ is a foreign idea* to many whites” (2487), asof hulle geen “legitimate group interests” het nie. “In contrast, other groups (including Jews) do have legitimate group interests” (2529). “But we are now in a position where whites are being forcibly enrolled in what is a state church with no salvation. To be white is to be racist, full stop … many whites … will simply stop calling themselves white and suddenly rediscover whatever miniscule non-white heritage they have. Many Hispanics who would have been considered ‘white’ in years past now aggressively demand their membership as part of an ‘oppressed’ group, and other ‘minorities’ are eager to follow suit. Even Asians say they’re oppressed now. But there still need to be some white men left to pay the bills” (2487).

Wat opval is dat wanneer nie-wittes groepverwantskap (bv ras) ophaal ter eie bevoordeling dit by voorkeur “solidariteit” genoem word. Wanneer wittes dieselfde doen, dikwels bloot ter selfverdediging en om die behoud van hulle groep (soos Hood doen), word dit as “rassisme” geëtiketteer. Daarteenoor word blatante rassediskriminasie deesdae eufemisties “regstelling” of “transformasie” genoem.

[* Anders as by swartes beroep wittes hulle tradisioneel nie op hulle blankheid nie en deesdae slegs ter beskerming van hulle belange, insluitende hulle voortbestaan. Dit kan daarop dui dat wittes (van nature) nie rassisties is nie, dat hulle om historiese of ander redes stille vertroue in die aard van hulle etnisiteit het. In die praktyk word dikwels die teenoorgestelde beweer, dus dat wittes van nature rassisties is en swartes nie rassisties is of kan wees nie.]

In regse geledere is daar glo (feitlik) noodwendig verdeeldheid. “White Nationalists are … incredibly divided when it comes to political action – the price of being independent thinkers against the egalitarian ideology of the regime” (1343). Dit is ‘n (twyfelagtige) argument wat dikwels ter verduideliking en selfs as regverdiging van regse verdeeldheid gebruik word.

In iedere Amerikaanse verkiesing is vuurwapenbesit ‘n omstrede kwessie. “The current debate has been refreshingly frank about the use of firearms by whites to defend against non-white crime. The Left simply charges that whites have a duty to die as a form of penance for past sins against egalitarianism” (2156). “The entire network of human rights, constitutional guarantees, and all the rest are a way for the state to criminalize attempts at self-protection” (2215). Wat reeds gebeur is “robbers suing homeowners for attacking them” (2215).

Die laaste hoofstuk handel oor Donald Trump en is geskryf voordat hy as die Republikeinse Party se presidentskandidaat benoem is. Sedert Trump met sy presidentsverkiesingsveldtog begin het “things will never be the same for the American Right” (105). “Trump has undoubtedly fueled the rise of the Alt Right … It’s not that Trump is ‘pro-white’; it’s that he’s not anti-white, which makes him far Right in the current political context … what he would lead to [could be] a legitimate, nationalist American Right” (2487). Aan die ander kant “the anti-white identity politics of the Left will be accelerated under a Trump presidency” (2505). Hy wil Amerika weer “strong and great” maak (2446; ook 2505). “Without explicit white identity politics to safeguard the core population, America can never be great again, let alone greater than it has ever been, as Trump promises” (2514).

Hood dink dit is onwaarskynlik dat Trump tot president verkies sal word (2476, 2514) maar “the Great Wall of Trump would be a glorious symbol of our national will to survive. Unfortunately, unless we repatriate post-1965 non-white immigrants, legal and illegal, the demographic damage is already done” (2476). “The only future for the American Right is identity politics” (2514). As Trump president word, sal dit “the USA a longer lease on life” gee (2514) maar “it’s only a temporary reprieve for the United States and for European Americans” (2538). Die wenslikheid van ‘n etniese nasiestaat vir blankes sal nie minder word nie. As Trump verloor, sal dit na verwagting die einde van sowel konserwatisme (2514) as “Americanism” wees (2521).

Karel Schoeman het ‘n boek, Die laaste Afrikaanse boek (2002), geskryf. Hermann Giliomee het ‘n boek, Die laaste Afrikanerleiers (2012), gepubliseer. Dan Sleigh het ‘n boek, 1795 (2016), oor “die laaste goeie man” geskryf. Dit lyk asof ons die eindtye betree het, want Hood verwys na Trump as “the last American because he’s the last politician who will ever appeal to the core American population, in the name of the old American order, through the old democratic means … Trump is already a transformational figure. He reveals the System is incapable of saving itself, and European Americans should plan for what comes next” (2547).

“What are whites in the American system? Everything in terms of the core culture, the source of political power, and the fount of political legitimacy (as they created the state). But what are they in the political and social order explicitly? Nothing. What is our job? To make them something … Culturally and historically, whites will never surrender their sense of ownership of the United States, whatever regime rules it” (2538).

Vir my persoonlik is daar drie dinge in Hood se boek wat verrassend ooreenstem met wat ek voorheen geskryf het. Eerstens noem hy die openlike misbruik van die maatskaplike stelsel ook parasitering (1448). Tweedens gebruik hy die term “castrati” (1277, 2285). Ek het dieselfde term gebruik vir die ontmagtiging van Afrikaners en Afrikaans (Praag 1.09.2013 en 8.09.2013). Derdens skryf Hood oor Amerika: “There’s no nation. Instead, there’s a collection of individuals” (2400). Ek het al meermale genoem dat daar nie ‘n Suid-Afrikaanse nasie is nie; net ‘n bevolking waarvan miljoene nie eens Suid-Afrikaanse burgers is nie. Desnieteenstaande beweer die ANC op grond van die 1955-Vryheidsmanifes dat Suid-Afrika aan al sy inwoners behoort.

Hood bepleit blanke nasionalisme wat hopelik uiteindelik neerslag in ‘n blanke staat gegrond op ras (of etnisiteit) sal vind. Hy verhef eerder ras as kultuur tot norm, moontlik omdat eersgenoemde konkreter en dalk makliker bepaalbaar is. ‘n Belangrike insig is dat hy blanke Amerikaners die (gesonde) kernbevolkingsgroep noem; daardie mense wat Amerika die suksesvolste en voorspoedigste land ooit gemaak het. Dit is maklik om te begryp waarom hy verontwaardig is omdat hierdie waardevolle mense geminag en vertrap word en hy voorstelle doen om die situasie te beredder. Aan sy opregtheid twyfel ek nie.

Hy sal egter kwalik vry bly van die ongegronde, wilde maar gewilde beskuldiging van rassisme. Diegene wat tot ‘n suksesvolle, presterende groep behoort sou uiteraard geneig wees om hulle groepverwantskap, bv ras, voorop te stel. Insgelyks sou diegene wat tot ‘n groep behoort wat met negatiewe kenmerke geassosieer word, poog om die viering van groepverwantskap vir ander groepe taboe te maak. In die praktyk word gevind dat swartes hulle rasgroep met bv “Black is beautiful” propageer. Wat Hood wil hê, is dat blankes as teenvoeter ook rasbewus moet wees en hulle ras moet vier, bv met “Wit is bakgat”; des te meer omdat blankes dwarsoor die wêreld oorvloedig rede daartoe het. Hy verlang dat blankes dieselfde mate van ras- of stambewustheid as swartes moet hê. Hy bepleit nie rassisme of rassehaat nie.

Karel Combrinck: Ondermaanse manewales

Life’s but a walking shadow, a poor player
That struts and frets his hour upon the stage
And then is heard no more: it is a tale
Told by an idiot, full of sound and fury,
Signifying nothing

Skakespeare, Macbeth

Foto hier bo: Ontwerp van ‘n teaterstel vir Samuel Beckett se toneelstuk: Wagtend op Godot.

Loopgraaf tydens die eerste wêreldoorlog

‘n Loopgraaf in die EWO. Miljoene mense het letterlik vir jare lank so gelewe. Miljoene het ook nooit weer teruggekom nie. Beelde soos hierdie, tesame met die vernietiging van die kultuurstad, Dresden, die atoombombardemente van Hirosjima en Nagasaki en die napalmaanvalle op die bevolking van Viëtnam is diep gegrafeer in die psige van die moderne mens. Ons kan sekerlik byvoeg die verskroeide-aardeprogram van die Britte gedurende die ABO en die volkeremoord in die konsentrasiekampe. Beskawings wat tot sulke gruweldade instaat is, kan net nie as beskaafd beskou word nie en daarom word die term “beskaafd” op sigself ook betekenisloos .

Wat kan meer absurd wees as mense van dieselfde ras, van dieselfde geloof en van dieselfde kultuur wat mekaar by die miljoene uitroei in rot- en rioolbesmette loopgrawe met kanonne, bomme, bajonette en gifgas sonder dat hulle hoegenaamd weet waarom hulle daar is of omdat hulle dink hulle is daar omdat ‘n halfgek student ‘n Oostenrykse operetteprins in Sarajewo vermoor het? As die mensdom na Nietzsche se verklaring van 1885 nog hoegenaamd in die sin van die lewe kon glo, was dit na hierdie kataklismes bykans nie meer moontlik nie.

In sy rubriek oor die haregedoente van 5 September praat dr Roodt van die “tragikomedie wat as die nuwe Suid-Afrika bekendstaan”. Tragikomies is dit inderdaad, oftewel teater van die absurde.

Dit is nou eenmaal in die aard van die mens dat hy sal vra na die sin van sy bestaan en van die lewe self. Die rakke van biblioteke staan vol bande deur filosowe, digters en ander denkers wat hierdie ewigdurende vraag probeer deurvors.

Die meeste normale mense sal seker die een of ander tyd voel dat hulle lewe geen sin het nie en meer nog, dat die lewe in sy geheel sonder sin is. Hoeveel sin is daar te make uit ‘n wêreld waar mense in die naam van God ‘n bom in ‘n hospitaal gooi of met ‘n vragmotor tussen ‘n massa feesvierendes injaag of waar ‘n twaalfjarige kind homself en ‘n honderdtal ander mense op ‘n bruilof aan flarde skiet? ‘n Gelowige mens sou sekerlik moeite hê om sulke gebeure te verklaar as die Wil van God. Tog is daar “gelowige” Moslems wat dit wel so verklaar, maar dit is Moslems. Die vraag is hoe verklaar óns dit ? Die meeste mense probeer nie om verklarings vir absurditeit te vind nie, maar om bloot so goed as moontlik daarmee saam te leef. (Hulle cope.)

Alledaagse voorbeelde van die absurditeit van ons bestaan is reeds in ‘n vorige stuk (Absurditeit is ons daaglikse brood van 5 Okt 2014) genoem en verskeie van hulle bevat die mengsel van komedie en tragedie wat so kenmerkend is van die teater van die absurde.

Die enkele belangstellendes wat tot hier gelees het, sou miskien kon raai dat die onderwerp van hierdie artikel die teater van die absurde is. Hulle het reg geraai. Dit gaan in hierdie stuk nie om die sinvolheid of andersins van die lewe in die algemeen nie, maar om die teater van die absurde as literêre vorm spesifiek.

Of ‘n mens die lewe sal beskou as sinvol of absurd sal, soos gesê, in ‘n groot mate saamhang met sy algemene lewensbeskouing. Is hy byvoorbeeld gelowig, of inteendeel ‘n ateïs? Vir ‘n gelowige mens om die lewe as sinloos te sien, is ‘n paradoks. Maar baie mense, waarskynlik die oorgrote meerderheid, is geen gelowiges nie, of bewys net lippediens daaraan.

Veral sedert Friedrich Nietzsche se nihilistiese uitsprake van laat in die negentiende eeu worstel skrywers en filosowe onverpoos (en tevergeefs miskien) met die probleem van watter sin gemaak kan word uit ‘n lewe sonder God. En dan, soos in die eerste paragraaf hierbo gestel, selfs gelowige mense vind dit soms moeilik om die wêreld konsekwent uit ‘n gelowige perspektief te verklaar.

Veral in die twintigste eeu was toneelskrywers soos die Ier Samuel Beckett en die Roemeen Eugène Ionesco eksponente van hierdie letterkundige genre as ons dit so kan noem. ‘n Goeie voorbeeld is die teaterstuk Wagtend op Godot van Beckett waarin die hoofkarakters in ‘n kloustrofobiese landskap rondwroeg op soek na iets wat nie bestaan nie. Die titel Wagtend op Godot is al vertolk as sou dit beteken wagtend op God, maar dis onseker.

Kenmerkend van die teater van die absurde is onder meer die vermenging van komiese en tragiese elemente, satire, oordrywing, karikatuur, die voorstelling van karakters as harlekyne of marionette, die dekonstruksie van logiese of samehangende taalgebruik en van elementêre logika wat soms so ver gaan as ‘n soort nagmerrie. Hoe sou ‘n bestaan sonder sin anders voorgestel kon word as deur onsamehangende dialoog en groteske situasies ? As ons nie wil huil oor die menslike lot nie, kan ons minstens daaroor lag, al is die lag dan ook hoe wrang.

Nou is dit egter nodig om te beklemtoon dat die teater van die absurde nie die gedagte van die sinneloosheid van ons bestaan geskep het nie, maar bloot in woord en handeling gestalte gegee het aan ‘n tydsgees. Dit is tog meesal die geval: die teater skep nie die wêreldorde nie, maar plaas dit bloot in ‘n min of meer konkrete vorm visueel ten toon. Shakespeare stel dit in die teaterstuk Hamlet so: “the purpose of playing whose end, both at the first and now, was and is, to hold as’t were the mirror up to nature”. “Nature” het hier die betekenis van die werklikheid, die natuurlike orde van dinge soos dit is.

Die twintigste-eeuse teater van die absurde is ook nie die eerste literêre verskynsel wat die sinneloosheid van ons bestaan probeer verwoord nie. Koning Lear en sy metgeselle se manewales op die verlate vlakte is ‘n sprekende voorbeeld van die teater van die absurde en so is ook die streke van Miguel Cervantes se Don Quijote, asook van die verspotte karakters van Molière.

Maar die ware bron van die literatuur van die absurde is nie letterkundig van aard nie. Dis die lewe self, die menslike komedie, waarvan die Suid-Afrikaanse samelewing ‘n uitmuntende voorbeeld is.

Ten spyte van die hansworsery is die teater van die absurde wesenlik pessimisties. Leef ons nie almal in pessimistiese tye nie? Almal sal nie saamstem met die nihlistiese onderbou van hierdie kunsvorm nie, maar geen moderne mens kan afsydig staan nie teenoor die doenighede wat op die verhoog voor hom afspeel en wat die verlorenheid van ons moderne wêreld so treffend weerspieël. Vandaar dan ook die vreemde impak van die teater van die absurde op ‘n moderne gehoor .

Die teater van die absurde hou ten nouste verband met die eksistensialisme. ‘n Mens sou kon sê die eksistensialisme verskaf die intellektuele raamwerk vir die teater van die absurde. Laasgenoemde gee visuele gestalte aan die gedagtegang wat eersgenoemde in woorde uitdruk. Daar is wel ook belangrike verskille. Waar die teater van die absurde selfs nie eers probeer om sin aan die wêreld te gee nie, meen die eksistensialis dat hy wel betekenis aan sy bestaan kan gee en die wêreld ‘n beter plek kan maak deur sy eie bemoeienis. Dit is waarom Jean-Paul Sartre gesê het “die eksistensialisme is ‘n humanisme”. Die humanisme trag by uitstek om van die wêreld ‘n “beter” plek te maak.

Vir ‘n duidelike en bondige uiteensetting van die wesenseienskappe van die eksistensialisme lees Leon Lemmer se artikel Selfmisleiding weens valse bewustheid en slegte geloof van 28 Augustus.

Onder die verlorenes en verdwaaldes wat die eksistensiële letterkundige wêreld bevolk, is goeie voorbeelde die karakters Joseph K in Franz Kafka se roman Der Prozesz (Die verhoor) en Meursault in Albert Camus se roman L’Etranger (Die buitestaander wat deur PRAAG uitgegee is.)

Die naam K lyk baie na ‘n verwysing na die skrywer self. K weet nie waarvan hy aangekla word nie en hy weet ook nie wie hom vervolg nie, miskien ‘n soort gesiglose totalitêre burokrasie. In Die buitestaander, ‘n roman van Albert Camus gaan dit om die amoraliteit van Meursault, ‘n onbetrokke, afsydige, emosioneel neutrale en ongeërgde figuur wat uiteindelik ‘n soort eie waarheid en outentisiteit probeer vind, vry van sosiale voorskrifte en konvensionele moraliteit.

Die roman maak deel uit van ‘n groep van vier werke wat Albert Camus self beskryf het as sy “Siklus van die absurde” en wat ook nog insluit die essay, Die Sisyphusmite en die teaterstukke Caligula en Die misverstand. Die Sisyphusmite gee misien die duidelikste uiteensetting van wat Camus met eksistensialisme bedoel. Sisyphus is ‘n figuur uit die Griekse mitologie wat as straf vir oortredings van sosiale en morele kodes van die tyd, verdoem is om ‘n reuseklip tot in alle ewigheid teen ‘n berg op te rol. Telkens as hy ‘n bietjie vorder, rol die klip net weer terug. Camus beskou Sisyphus as ‘n gelukkige mens wat sy geluk put uit sy volgehoue poging om hierdie doelwit te bereik wat hy uit die staanspoor weet onuitvoerbaar is.

Die teater van die absurde stel ‘n hele versameling kultuurgoedere daar waarvan ‘n ingeligte en denkende mens graag sal wil kennis neem.

Enkele eksistentialiste en skrywers van die absurde:

Martin Heidegger
Karl Jaspers
Søren Kierkegaard
Jean-Paul Sartre
Simone de Beauvoir
Albert Camus
Maurice Merleau-Ponty
Feodor Dostojefski
Samuel Beckett
Eugène Ionesco
Arthur Adamof
Edward Albee
Tom Stoppard
Harold Pinter
Jean Genet

Sydney Gregan: Dr Verwoerd en die reg op selfbeskikking

Geen politikus uit die vergange blanke Suid-Afrika bly so aktueel soos dr HF Verwoerd nie, want byna daagliks word sy naam steeds in die media genoem. Steeds word hy óf verguis óf bewonder. By geleentheid van die vyftigjarige herdenking van sy sluipmoord op 6 September 1966, het dr SH Gregan van Nylstroom die volgende rubriek waarin sy denke oor selfbeskikking beoordeel word, geskryf.

Vyftig jaar ná die dood van dr HF Verwoerd het die stof oor die beleid van apartheid steeds nie gaan lê nie. Daarom is dit dalk gepas om sy vertolking van hierdie beleid in oënskou te neem wat deur die vyande van die Afrikanervolk as ‘n vergryp teen ander volke gesien word. Die vraag is naamlik of dit nie te rym is met die reg op selfbeskikking van volkere wat vandag allerweë as ‘n internasionaal-erkende reg beskou word nie.

Apartheid is deurgaans skerp veroordeel as sou dit ‘n miskenning wees van die reg op selfbeskikking. Dit is gedoen ten spyte van uitsprake van vroeëre regerings van Suid-Afrika dat apartheid juis uitdrukking gee aan die reg op selfbeskikking van volkere. In 1976 nog het die Minister van Buitelandse Sake, Hilgard Muller, soos volg verklaar:
Our objective is self-determination for all the peoples in Southern Africa. The majority of every nation or population group should be enabled to elect their own Government….

Verenigde Nasies

Dr HF Verwoerd terwyl hy redakteur van 'Die Transvaler' was — Dr HF Verwoerd terwyl hy redakteur van ‘Die Transvaler’ was

Die tuislande (“Bantustans” – soos internasionaal neerhalend daarna verwys is) wat kragtens wetgewing onafhanklik geword het, is deur vroeëre Suid-Afrikaanse regerings beskou as die verwesenliking van die inwoners (volke) van daardie tuislande se reg op selfbeskikking. Die Verenigde Nasies het egter state aangemoedig om nie die sogenaamde TBVC-state te erken nie, ‘n stap wat buitengewoon was. Die Algemene Vergadering en die Veiligheidsraad het trouens van die standpunt uitgegaan dat die Suid-Afrikaanse regering die reg op selfbeskikking skend deur die beleid van apartheid en is verskeie resolusies in hierdie verband aangeneem. Daar is geargumenteer dat die daarstelling van hierdie “Bantustans”, soos dit genoem is, die beleid van apartheid sou voortsit.

Suid-Afrika is deur die Verenigde Nasies beskryf as sou dit van “colonial nature” wees en :

… alone and unique in basing its state upon a policy of dispossession and the perpetuation of alien and colonial type domination.

Die groot probleem wat die internasionale gemeenskap met die toepassing van die beleid van apartheid gehad het, is dat daar vir die mense (volkere) besluit is wáár hulle hul reg op selfbeskikking moes uitoefen en dat die inwoners nie self daaroor besluit het nie. Die Suid-Afrikaanse regerings onder die Nasionale Party-bewind het Suid-Afrika gepartisioneer deur onafhanklikheid aan die swart volkere te gee (in gebiede wat tradisioneel en histories deur hierdie volkere bewoon is), waarna die restant dan as Blank Suid-Afrika bekend sou staan. Alles het daarop gedui dat ook aan die Indiërs en Kleurlinge soortgelyke onafhanklikheid gegee sou word.

Die Verenigde Nasies se standpunt was dat selfbeskikking deur die geheel van die bevolking van Suid-Afrika uitgeoefen moes word in ‘n ongefragmenteerde (onverdeelde) Suid-Afrika soos dit bestaan het vóór 1976. Die Verenigde Nasies het sover gegaan om die regering wat Suid-Afrika regeer het vóór 1994 as onwettig te beskou en dat dit kwansuis geen reg gehad het om die mense van Suid-Afrika te verteenwoordig nie. Nie alleen is die stryd van die sogenaamde bevrydingsbewegings as geregverdig beskou nie, maar ook die gewapende (terroriste-) stryd teen die apartheidsregering is as geregverdig geag. Laasgemelde regverdiging het klaarblyklik daarin bestaan dat die inwoners van Suid-Afrika deur dwang onderdruk is wat ‘n onwettige handeling daargestel het en dat die teenstaan daarvan selfverdediging was wat geregverdig was (“may fight to defend and attain its right to self-determination”). So is geweld teen Suid-Afrika (juridies) gewettig.

Twee regsbeginsels wat in die geval van die onafhanklike swart state ter sprake was, is:

die selfbeskikkingsreg van mense, en
dat bestaande nasionale entiteite nie verdeel mag word nie.

Laasgenoemde is dan ook die vernaamste argument wat die Verenigde Nasies as skild vir sy standpunt téén die TBVC-state gebruik het. Met die Deklarasie oor die Verlening van Onafhanklikheid aan Koloniale Gebiede en Mense is Afrikastate teen afskeidingsbewegings beskerm. In die geval van die TBVC-state word dit egter teen ‘n moederstaat en ‘n afstigtingstaat gebruik waar beide vrywillig besluit het om twee state uit een te skep. Wat uit die oog verloor is, is dat daar in die geskiedenis van die internasionale reg baie state ontstaan het wat uit ‘n vorige eenheidstaat ontstaan het soos bv die Federale Republiek van Duitsland en die Duitse Demokratiese Republiek. So het Sirië van die Verenigde Arabiese Republiek en Pakistan van Indië afgestig en Ruanda en Burundi het ook uit ‘n voormalige eenheidsgebied ontstaan.

Die tweede beginsel wat by die onafhanklikheid van die TBVC-state ter sprake was, is dié van selfbeskikking van mense. Indien selfbeskikking ‘n reg is wat verskillende groepe met eiesoortige karaktereienskappe toekom, is daar geen rede waarom die onafhanklikheid van hierdie state (tuislande) nie gesien kan word as die vervulling van hierdie gebiede se mense se reg op selfbeskikking nie.

Daar kan gevolglik met reg geargumenteer word dat die onafhanklikheid van die TBVC-state juridies in ooreenstemming was met die wese van selfbeskikking van mense (volkere).

Om die reg van selfbeskikking in die Suid-Afrikaanse verband in perspektief te plaas, moet die vraag gevra word wie op hierdie reg aanspraak kan maak. Die reg behoort aan ‘n volk wat weens sy eiesoortige karaktereienskappe hom as ‘n eenheid identifiseer en weens sy begeerte om sy besondere eienskappe te behou, sy reg uitoefen om oor sy eie lotgevalle te beskik.

Wegbeweeg van apartheid

Sedert die bewindsaanvaarding van John Vorster in 1966 is daar ‘n tweeslagtige beleid gevolg ten aansien van die beleid van apartheid deurdat die beleid nie gepaardgegaan het met volkome skeidingsmaatreëls nie. Daar is enersyds steeds voortgegaan met die beleid om onafhanklikheid vir tuislande daar te stel vir die swart volkere, maar andersyds is integrasie op verskeie vlakke van die samelewing goedgekeur en inderdaad deur die regering aangemoedig, ten spyte van die Vorster-, Botha- en De Klerk-regerings se ontkennings. Daarbenewens is ‘n beleid van integrasie gevolg ten opsigte van die Kleurlinge en Indiërs deurdat volledige skeiding nie meer as antwoord gesien is wat betref hierdie twee bevolkingsgroepe nie. Daar is gevolglik stelselmatig afstand gedoen van die beleid van apartheid soos dr Verwoerd dit gesien en geïmplementeer het. Dit het daartoe bygedra dat die res van die wêreld die daarstel van tuislande vir sommige volkere as ‘n “onteiening” van die reg van die meerderheid gesien het.

Om die vraag te beantwoord of die beleid van apartheid selfbeskikking daarstel, alternatiewelik ‘n ontkenning is van die reg tot selfbeskikking, moet die begrip apartheid gemeet word aan die definisie van die begrip selfbeskikking. Waar selfbeskikking kortweg omskryf kan word as die reg van ‘n groep of volk (of die inwoners van ‘n grondgebied) om self oor hulle toekoms te besluit en die uitgangspunt is dat ‘n volk of die inwoners van ‘n grondgebied vryelik moet kan besluit oor hulle politieke toekoms en die regering wat oor hulle regeer, kan geargumenteer word dat apartheid (afsonderlike ontwikkeling) juis hierdie doelstellings wou verwesenlik. Dit is daarom nodig dat gekyk moet word na wat die bedoeling met die beleid was.

Dr Verwoerd se beleid

Suid-Afrika het veral sedert die bewindsaanvaarding van dr HF Verwoerd in 1958 besluit om ‘n beleid te volg wat nie bloot gerig was op blote skeiding (segregasie) nie, maar op skeiding tesame met selfregering vir die verskillende bevolkingsgroepe van Suid-Afrika. Die aanvoorwerk daarvoor is reeds deur Verwoerd se voorgangers gelê.

Ook die Tomlinsonkommissie het in geen onduidelike taal gestel dat daar gestreef moes word:
na die bestaan van afsonderlike gemeenskappe in hul afsonderlike gebiede waar elkeen die volle geleentheid tot eie uitlewing en ontwikkeling sal hê.

Dr Verwoerd word allerweë as die “groot apostel” van apartheid beskou en daarom moet gekyk word na wat hy tydens sy ampstermyne as Minister van Naturellesake en Eerste Minister oor die beleid en die doel daarvan gesê het. In 1956 het hy tydens ‘n debat in die Parlement gestel dat:
Suid-Afrika hom met alle krag moet inspan om die skeiding tussen blank en nie-blank tot die hoogste mate teweeg te bring.

Op 12 November 1958 het Dr Verwoerd hierdie beleid soos volg geformuleer:

‘n Mens kan jou nie ‘n toekoms vir Suid-Afrika voorstel wat nie in een van die twee rigtings ontwikkel nie: Óf die Bantoe sal sy regte moet hê in sy eie gebiede en die blanke volk regeer in sy gebied, òf daar sal ‘n deurmekaar Suid-Afrika moet wees met die heerskappy in die hande van die meerderheid, naamlik die Bantoe.

Op 27 Januarie 1959 gaan hy verder deur die beleid soos volg te verduidelik:

Ek sorg ook dat ek ‘n pad kies waarin die blanke aan die een kant in sy gebied die volle bestuursreg alleen behou, maar waarin ek aan die Bantoe, onder my sorg as voog, die volle geleentheid gee om in hulle gebiede hul voet te sit op ‘n pad van ontwikkeling waarop hulle kan vorder ooreenkomstig die vermoë wat hulle het.

In dieselfde toespraak stel hy dat daar gesorg moet word dat die buitewêreld besef en dat die Bantoe besef, dat ‘n nuwe tydperk ontstaan,
’n tydperk waarin die blanke wegbeweeg van diskriminasie teenoor die Bantoe wat sy eie gebiede betref; dat hy hom plaas op die eerste stap van ten volle ontwikkeling.

Hy het hierdie toespraak afgesluit met die woorde:

Ons wil opbou ‘n Suid-Afrika waarin Bantoe en blanke as goeie bure langs mekaar kan woon en nie as mense wat in gedurige twis om heerskappy verkeer nie.

Daar is dan ook onmiddellik voortgegaan om wetgewing te implementeer ten einde hieraan uitdrukking te gee. Op 20 Mei 1959 het dr Verwoerd verklaar dat daar geen perke rus op die strewe van die Bantoe om hul gebiede tot onafhanklike state te ontwikkel nie. Hy verklaar dat hy:

… liewer op die ou end sit met ‘n kleiner staat in Suid-Afrika wat blank is … as met ‘n groter staat wat al klaar weggegee is aan Bantoe-oorheersing.

Op 24 Mei 1959 in ‘n openbare toespraak te Vrede in die Oranje Vrystaat stel dr Verwoerd die beleid soos volg:

Die wêreld moet oortuig word dat die blankes in Suid-Afrika ook ‘n reg het. Die blanke gaan as blanke sy gebied regeer, maar hy gaan aan die Bantoe sy gebiede gee waarin hy self kan regeer.

Sy opmerking op 5 September 1959, toe hy gereageer het op die Verenigde Party wat beweer het dat die Nasionale Party met sy beleid die land wil verdeel, is waarskynlik aanduidend van sy siening van die historiese verloop van sake in Suid-Afrika. Hy het verklaar:

Ons wil nie die land verdeel nie; die geskiedenis het hom verdeel.

Dit is natuurlik so dat die blankes in Suid-Afrika met die Afrikaner aan die voorpunt ‘n bepaalde siening oor die skeiding wat daar tussen blank en nie-blank moes plaasvind, gehad het en dat dit deurgaans in wetgewing neerslag gevind het. Dit was die uitgangspunt sedert die tyd van die Voortrekkers. Die siening was naamlik dat daar ‘n gebied bekend as “Blank” Suid-Afrika ontstaan het wat deur middel van besetting, onderhandeling en ruiltransaksies op ‘n wettige wyse bekom is. Hierdie siening is bestaanbaar met die beginsels oor die verkryging van grond in die internasionale reg.

Verwoerd se beleid het daarop neergekom dat blote skeiding onvoldoende was in die lig van die aanspraak van volkere op volledige selfbeskikking, asook die aandrang op stemreg en veral om op die hoogste vlak van ‘n land se regering verteenwoordig te word.

Verwoerd het van die standpunt uitgegaan dat die blanke homself slegs sou kon handhaaf in die toekoms indien die beleid van skeiding die ewigdurende beleid van Suid-Afrika bly. Hy het dit nie beskou as dat die waardigheid van mense aangetas word nie, want soos hy gestel het:

…you accept differences between people. We do not want to discriminate in the ultimate end, we want to differentiate.

Ook ten opsigte van die Kleurlinge en Indiërs was dr Verwoerd dieselfde mening toegedaan, naamlik dat skeiding die aangewese weg was en dat die selfbeskikking van hierdie groepe langs die weg van volkome skeiding en deur middel van selfbestuur in eie gebiede moes geskied.

Daar is gevolglik deurgaans van die standpunt uitgegaan dat die blankes ‘n “historiese reg” op “Blanke grond” het, maar tegelykertyd is die reg op selfbeskikking van die ander volkere nie ontken nie.

Dr Verwoerd wou die beleid tot sy volle konsekwensies wou deurvoer, naamlik dat volledige skeiding moes plaasvind met volwaardige selfregering. Hierdie uitgangspunt het ‘n totale verdeling van die land tussen ‘n Blanke staat en swart state voorsien.

Begronding van partisie

Die vraag op welke grondslag die argumente ten gunste van partisie berus, is onder meer:

Wie was eerste waar? Die oorspronklike bewoners (besetters) sou dan op daardie grond wat hulle beset het, geregtig wees.
Daar bestaan ‘n groot identiteitskloof tussen die verskillende volkere in Suid-Afrika en is hierdie kenmerke betreklik onveranderlik. Partisie is dus gegrond op identiteitsbeskerming.
Die blankes en die Afrikaners was ‘n steeds kleiner wordende getalleminderheid en sou in ‘n eenheidstaat verswelg sal word. Daarom was die afgrensing van ‘n eie, eksklusief blanke en Afrikaner-volksbodem ‘n voorvereiste vir die moontlikheid tot sinvolle, konstruktiewe en positiewe gesprekvoering en samewerking met die ander volkere van Suid-Afrika.
Afrikaners as ‘n volk, was soos die ander volkere, ook op selfbeskikking geregtig. In die geval van die Afrikaner in Suid-Afrika kon die behoefte aan selfbeskikking slegs deur partisie en selfregering vervul word.

Argumente teen partisie

Verskeie argumente is voorgehou waarom partisie nie kon slaag nie. Een was dat die reg op partisie en sesessie nooit gepositiveer is in die sin dat dit as afdwingbare reg erken is nie. Daarbenewens is daar groot meningsverskille oor die woord “peoples” in internasionale konvensies. Daar word dan ook aangesluit by die meerderheidstandpunt in die Internasionale Reg wat betref die feit dat die staat in sy geheel op selfbeskikking geregtig is en nie die onderskeie komponente binne ‘n staat nie, asook oor die afweeg van die territoriale integriteit van die staat teenoor die regte van minderhede.

Tog bestaan verskeie voorbeelde wêreldwyd waar partisie en sesessie toegepas is. Ná 1994 kom Eritrea en Suid-Soedan tot stand — voorbeelde wat as niks anders nie as sesessie (afskeiding) beskou kan word.

Weliswaar het die Suid-Afrikaanse situasie talle ander probleme wat in die pad van partisie en sesessie staan. Die volksgroepe woon hoe later, hoe meer, verspreid en deurmekaar wat groot bevolkingsverskuiwings sou impliseer. Daar is ook onduidelikheid oor wie (watter volkere) op partisie aandring en hoe groot die meerderheid(stem) moet wees wat daarop aandring binne ‘n volk.

Internasionale reaksie op apartheid

Die apartheidsbeleid van die Suid-Afrikaanse regering en waarvan dr Verwoerd seker die vernaamste vertolker was, is hewig gekritiseer. Wat egter nie aldag besef word nie, is dat hierdie beleid ook vanuit die buiteland aangeprys is. So het lord Fraser in die Britse Hoërhuis hom soos volg oor die beleid van skeiding uitgelaat:

This is not the best way of life. Indeed, no attitude of men towards each other which involves class distinction or racial discrimination is the best way of life. But mankind has lived with it for a very long time, and we have had to resort to it from time to time. We could not solve the Irish problem without partition; we could not solve the Indian problem without partition, and the same thing applied in Palestine where there was partition … Why is this? It is because certain persons of different races . . . dislike each other so much, or have such different ways of life, or are at such different stages of development, that they cannot or do not live comfortably together. It is better then . . . to separate them than to continue with the difficulties which arise and which sometimes become intolerable….I refer . . . to the Transkei. The Government which has been set up in the Transkei is almost an exact replica of the Government which we have had in Basutoland for the last five years…. I am bound to say that I think both of them are a good idea, and I can see no logical reason why we British should praise what we have done in Basutoland and criticise the South Africans for what they have done in the Transkei, because the two things are identical.”

Apartheid en Uti Possidetis

Die beleid van apartheid is deur internasionale regslui beskou as ‘n skending van die beginsel van uti possidetis. Laasgemelde beteken dat die koloniale grense van state (al is dit hoe arbitrêr getrek deur die imperiale magte), nie gewysig kon word nie. Die internasionale gemeenskap het geargumenteer dat Suid-Afrika die land wil opkerf en die swartes hulle regte só wou ontneem. Dr Verwoerd se antwoord daarop was dat die geskiedenis self hierdie grense getrek het en dat hierdie gebiede in elk geval deur hierdie mense bewoon is. So het hy op 11 September 1962 gestel dat die regering nie Transkei of Zoeloeland geskep het nie, net so min as wat Engeland Basotoeland (Lesotho) en Swaziland geskep het. Dit was volgens hom ‘n (natuurlike) verdeling wat deur die geskiedenis gebring is en dat, soos in Europa, Suid-Afrika probeer om met grenslyne orde te skep en daardeur die blanke se erfreg te verseker.

Dit is interessant om daarop te let dat die wêreldgemeenskap sterk te velde trek ten gunste van die beginsel van uti possidetis in sekere gevalle, soos Suid-Afrika, maar waar daar ‘n afskeidingsbeweging is wat uiteindelik hulle onafhanklikheid verklaar, soos in die geval van Eritrea (wat suksesvol afgeskei het van Ethiopië, en erken is), die beginsel van uti possidetis blykbaar nie meer aanwending vind nie. Wat inderdaad gebeur is dat die internasionale gemeenskap somtyds geen ander keuse het as om kennis te neem van ‘n nuwe feitelike situasie nie; en dit selfs aanmoedig, soos ook in die geval van Suid-Soedan…

Die ander argument wat teen die beleid van dr Verwoerd gehou word, is die feit dat die meerderheid van die bevolking van die RSA nie die “selfbeskikking” soos hy dit gesien het, wou hê nie. Die vraag wat hier gevra moet word, is: Watter meerderheid? Indien die bevolking van ‘n land in sy geheel gesien word, sal klein volkere nooit ‘n aanspraak kan hê op volledige selfbeskikking nie en word die historiese aansprake van volkere op grondgebiede eenvoudig van die tafel gevee. So ‘n standpunt neem as vertrekpunt bloot die de facto situasie in ‘n land sonder om die demografie en historiese verloop van so ‘n land en dié se inwoners in aanmerking te neem.

Daar kan met reg geargumenteer word dat dr Verwoerd die ontwikkeling van selfbeskikking eintlik vooruitgeloop het met die stappe wat hy in Suid-Afrika wou implementeer. Dit is wel so dat daar vandag gesê kan word dat die meerderheid van die Suid-Afrikaanse bevolking die weg van “selfbeskikking van die geheel” (wat niks anders is as blote meerderheidsregering nie) gekies het, maar is dit ook ‘n feit dat die keuse van selfbeskikking in ‘n eie grondgebied nooit aan die verskillende volksgroepe by wyse van ‘n referendum of volkstelling gestel is nie. Die skep van bepaalde persepsies (en aanblaas van ‘n negatiewe stemming) oor die aangeleentheid het dit eintlik onmoontlik gemaak om die saak objektief te beredeneer.

Die bewoording van die huidige Grondwet bevestig die eensydige aanname wat hierbo gemaak is dat daar van die standpunt uitgegaan word dat daar op die reg op selfbeskikking voldoen is toe elke inwoner van hierdie land wat stemgeregtig is, in 1994 (en dus ook daarna) die geleentheid gekry het om te stem. Artikel 235 maak wel voorsiening daarvoor dat die reg van enige gemeenskap wat ‘n gemeenskaplike kultuur- en taalerfenis deel, se reg op selfbeskikking erken word “binne ‘n territoriale entiteit in die Republiek of op enige ander wyse, soos deur nasionale wetgewing bepaal”. Op die oog af lyk dit asof daar inderdaad voorsiening gemaak word vir die reg op selfbeskikking van ‘n groep deur die huidige Grondwet. By nadere ontleding wil dit egter voorkom of dit geregverdig is om te argumenteer dat die bewoording so beperkend is dat die “reg” wat geskep is eintlik niksseggend is. Nasionale wetgewing, dus die wil van die meerderheid, sal bepaal of die minderheid (groep wat op die reg aanspraak maak) wel sodanige reg sal hê en op welke territoriale entiteit in die Republiek sodanige aanspraak gevestig kan word.

Volkstellings

Die internasionale wêreld is baie gesteld daarop dat waar selfbeskikking ter sprake is, die mening van die mense by wyse van ‘n volkstelling of referendum verkry moet word. So het die Krim dan ook deur middel van ‘n referendum aangedui dat hulle hulle by Rusland wou skaar — tot ergernis van die VSA! Wat in Suid-Afrika gebeur het, is dat die bevolking bloot as ‘n geheel beskou is en dat die uitslag van die 1994-verkiesing gesien is as ‘n duidelike standpuntinname vir selfbeskikking van die bevolking van Suid-Afrika as ‘n geheel.

Laasgenoemde is niks anders nie as ‘n ontkenning van die reg op selfbeskikking soos dit deur dekades heen ontwikkel het, synde die reg duidelik bedoel is om aan volkere (groepe) toe te kom en nie bloot aan die totale inwoners van ‘n land nie. In hierdie verband dui die toenemende ontevredenheid van talle volkere na die 1994-verkiesing op die feit dat nie aan hulle strewe na selfbeskikking voldoen is nie. Toe die verskillende volkere in die ou USSR en Joego-Slawië enigsins in die geleentheid gestel is om hulle voornemens oor hulle afsonderlikheid uit te spreek, het hulle ondubbelsinnig verklaar dat hulle die reg op selfbeskikking binne eie staatsverband wil uitoefen.

Daar kan trouens aangevoer word dat nie een volk in Suid-Afrika tans die reg op selfbeskikking het nie maar dat daar bloot meerderheidsregering is ten aansien van die geheel van die bevolking van Suid-Afrika.

As ‘n volkstelling dan die laaste vereiste is waaraan voldoen moes word, sou dit in elke geval deur die onderskeie swart volkere in hulle eie gebiede gedoen kon gewees het. Maar eers was dit nodig om die nodige skeiding daar te stel en ook die blanke se voortbestaan te verseker deur hom nie uit te lewer aan die wil van ‘n swart meerderheid nie.

Opsommend

Daar is vandag (steeds) twee hoofdenkstrome binne Afrikanergeledere. Die een groep, wat as liberaaldenkend beskou kan word, sien die Afrikaner se toekoms binne ‘n verenigde Suid-Afrika. Daarmee saam word begrippe soos “geen diskriminasie”, die “reënboognasie”, eenvormigheid, nuwe “saambindende nasionale simbole” ensovoorts, gepropageer.

Teenoor hierdie groep staan diegene wat hul op die Afrikaans-nasionale basis stel en van die standpunt uitgaan dat die Afrikaner ‘n reg op selfbeskikking binne ‘n eie gebied moet hê om sy selfbehoud en sefverwesenliking te verseker. Diegene wat hulle op die nasionalistiese basis stel, beskou die strewe na volwaardige selfbeskikking en selfbetuiging as die enigste waarborg vir uiteindelike selfbehoud en selfverwesenliking binne ras- en volksverband. Hulle staan in skrille kontras en in direkte stryd met diegene wat Suid-Afrika as multi-etniese eenheidstaat sien en hulle daarvoor beywer.

Hierdie stryd in Afrikanergeledere duur voort te midde van die feit dat die Afrikaner se posisie in vele opsigte verswak het sedert 1994. Daarbenewens moet daardie Afrikaners wat hulle beywer vir die behoud van Afrikaans, volkseie skole, volkseie instellings en Afrikanerselfbehoud op elke terrein van die samelewing, toesien hoe daar enersyds uit eie geledere weerstand daarteen gebied word, en andersyds deur die regering van die dag toenemend stappe geneem word om die uitlewing van hierdie waardes onmoontlik te maak. Alles wat eie aan die Afrikaner is, waaronder sy taal, sy godsdiens, sy feesdae, sy kultuurgoed, en sy instellings word geminag en gekortwiek.

Die toekoms

Die aanspraak op selfbeskikking en nasionalisme oorvleuel in talle opsigte. In Suid-Afrika het die oplewing van nasionalisme altyd gepaardgegaan met die stryd en strewe van die Afrikaner om ‘n eie staat, dit wil sê volledige eksterne selfbeskikking.

Om die grootste vorm van selfbeskikking te beleef, beteken dat ‘n volk soewereine onafhanklikheid binne ‘n eie staat (en dus geografiese gebied) moet hê. Die Afrikaner is geen uitsondering nie. Die opheldering en in sommige gevalle selfs aktiewe voortstuwing van die tradisioneel identifiseerbare kenmerke van Afrikaner-nasionalisme, is ‘n werklikheid wat op feitlik elke lewensterrein waargeneem kan word. Die beskerming van menseregte het nie die Afrikaner se aansprake op selfbeskikking ondervang nie. Inteendeel, dit poog om dit uit te wis. Die verwesenliking van individuele regte is die verwesenliking van enkelinge se aspirasies en dikwels ten koste van groepe se aspirasies.

Die menseregte-leerstuk verteenwoordig ‘n humanisties-gefundeerde individualisme, en staan in teenstelling met nasionalisme omdat nasionalisme vanuit die groep (volk of nasie) spruit, dit ‘n kollektiewe gedragspatroon vereis, en die individu sy begeertes en ideale binne die groter groepsverband soek.

Die beskerming van taal-, kultuur-, en godsdienstige regte binne ‘n grondwetlik verskanste handves van menseregte is beperkend met betrekking tot die Afrikaner se strewe na selfbetuiging. Dit is onmoontlik om aan meer as een groep binne dieselfde gebied selfbeskikking te gee.

Die Afrikaner se strewe na ‘n reg op selfbeskikking sal slegs in ‘n afsonderlike konsititusioneel-staatkundige bestel (en gevolglik in ‘n eie grondgebied) ten volle verwesenlik kan word. Die kanse dat dit deur vreedsame partisie kon gebeur, het in 1966 gesneuwel. Nou bly moontlik net (eensydige) sesessie oor.

Dr Verwoerd het verder vooruitgesien as wat meeste besef. Partisie soos wat deur Verwoerd beoog is, kon aan elke volk op vreedsame wyse selfbeskikking verseker. Sesessie, alhoewel ‘n drastiese stap, kan moontlik ‘n tussentydse oplossing wees in die lig van die toenemende volksmoord op die blankes. Daarmee word bedoel dat ‘n “veilige hawe” moontlik as vertrekpunt beskou kan word op weg na die herstel van die blankes se historiese erfenis.

‘n Onbereikbare ideaal? Was dit dan nie dr Verwoerd se uitgangspunt dat die ideaal sterker is as die werklikheid is nie!