Sydney Gregan: So is ons verneuk!

Ek het onlangs die boek van professor Sampie Terreblanche, Lost in Transformation: South Africa’s Search for a New Future Since 1986 aangekoop. Nie dat ek enige bewondering vir die man het nie; inteendeel. Hy is ‘n onrehabiliteerbare liberalis en klaarblyklik sal nie eens die sigbare verval en agteruitgang in hierdie land hom van daardie kwaal kan genees nie. Die boek het in 2012 verskyn en bevat baie belangrike inligting juis omdat Terreblanche van belangrike gebeure kennis dra en selfs deel van daardie stuk geskiedenis was. Opnuut word ook besef hoe die Blanke in die 1992-referendum verneuk is.

Die skrywer merk tereg op dat die uitstaande kenmerk van die tydperk 1994 tot 2012 die intensifisering van die sosiale probleme van armoede, werkloosheid en ongelykheid is. Hierby moet natuurlik gevoeg word geweld, misdaad, onstabiliteit, wanorde en gepaardgaande vrees en onsekerheid. Hy skryf dit toe aan die feit dat Suid-Afrika (en by uitstek die swart ANC-elite) voor die 1994-verkiesing permanent gekoöpteer is as ‘n satelliet van die Amerikaanse neo-liberale wêreldryk. Die gevolg daarvan was dat ‘n nuwe swart elite geskep is in Suid-Afrika wat hulle aangesluit het by die bestaande wit elite en tot uitsluiting van die res van die bevolking. Hierdie elite werk nou saam met die korporokrasie van die VSA.

Volgens hom is daar sedert veral 1986 druk uitgeoefen op die NP-regering deur die minerale-energiekompleks (met aanhitsing vanuit die VSA en Brittanje) om ‘n nuwe bedeling in te stel wat geskoei is op die voorskrifte van die Amerikaanse globale ryk. Sowat 40 000 transnasionale maatskappye van die VSA gee wêreldwyd die pas aan en het deur gesamentlike druk daarvoor gesorg dat daar geen beperkings op hulle imperialistiese strewe gestel word nie.

Die groot gevaar vir die korporokrasie in 1994 was ‘n Nelson Mandela wat sou staan by sy sosialistiese strewes soos ook verwoord in die Freedom Charter. Gevolglik is geen steen onaangeroer geraak om Mandela (en uitgesoekte ANC-leiers) onmiddellik te betrek by geheime onderhandelinge wat deur Harry Oppenheimer te Little Brenthurst en later ook by die Ontwikkelingsbank gehou is. Inderwaarheid het die eintlike onderhandelinge hier, eerder as by KODESA plaasgevind. Die KODESA-onderhandelinge is uitgerek om die korporokrasie die geleentheid te bied om die ekonomiese model in plek te kry. Nadat dit in plek was, het die NP (snaaks genoeg!) skielik afstand gedoen van sy voorheen “onverbiddelike” eis vir ‘n minderheidsveto en magsdeling. Nou word ook verstaan waarom ‘n liggewig soos Roelf Meyer by KODESA was — die res was seker almal by Little Brenthurst!

Hierdie swart elite (Mandela en sy trawante) is inderwaarheid omgekoop om die voorskrifte van die korporokrasie te aanvaar. Terreblanche stel prontuit dat alle soorte onheiligheid (“unholiness”) daar moes plaasgevind het ten einde Mandela te oorreed om van ‘n suiwer sosialistiese strewe te beweeg na ‘n uitgangspunt waar die Amerikaanse neo-liberale dogma aanvaar is. Toe die Tussentydse Oorgangsraad wat Suid-Afrika vanaf 1993 tot en met 1994 regeer het, dringend ‘n lening van $850 miljoen nodig gehad het, het die IMF (Internasionale Monetêre Fonds) toegesien dat ‘n dokument onderteken word wat die ekonomiese beleid van die nuwe Suid-Afrika uitgespel het voordat die lening toegestaan is. Dus, die gepeupel het geen sê hierin gehad nie! Só is Suid-Afrika verbind tot die Amerikaanse model van neoliberalisme en markfundamentalisme. Dit het gepaard gegaan met beloftes van belegging, hoër groeikoerse, minder werkloosheid en dreigemente dat as die nuwe model nie aanvaar word nie die Suid-Afrikaanse ekonomie ontwrig sou word. Van hierdie beloftes het min, indien enige tereg gekom.

Met die aanvaarding van GEAR in 1996 het die ANC finaal gekapituleer voor hierdie Amerikaans-geleide aanslag. Terreblanche stel dit soos volg:

…the ANC was deceived on such a massive scale by false prophets who led South Africa, not to the promised land, but into a desert in which the poorest part of the population was doomed to live permanently in a systemic condition of abject poverty.

Asemrowende ekonomiese geleenthede is vir die nuwe swart elite geskep om hulle te voeg by die bestaande wit elite; iets wat vir feitlik een en almal van hulle (behalwe moontlik Chris Hani) onweerstaanbaar was. So was BEE (swart ekonomiese bemagtiging) en regstellende aksie maar net nog ‘n metode (slenter) (vanuit die wit elite) om aan die swart elite, eerder as die veramde swart massas geleenthede te bied tot blitsrykdom.

Die gevolge van bostaande geheime onderhandelinge (komplot) is vandag vir almal sigbaar. Sowat 14 miljoen hoofsaaklik swartes ontvang maandeliks ‘n maatskaplike toelaag. Werkloosheid het toegeneem tot 25% (dalk eerder 33%?) van die bevolking. 50% van die bevolking (waarvan 23,7 miljoen swartes) lewe in armoede en ontvang slegs 7,8% van die land se totale inkomste, terwyl die top 20% sowat 75% van die totale inkomste ontvang. Die swart elite het nou wel aangegroei tot ‘n aansienlike 6,3 miljoen.

Wat ook besef moet word is dat die “kompromie” wat in 1993 bereik is tussen die ANC-elite en die Amerikaans-geïnspireerde korporokrasie ‘n raamwerk daargestel het vir deurlopende konsultasie ten einde gemelde ooreenkoms in stand te hou. Dit verklaar dan ook waarom iemand soos Jacob Zuma verhinder word om sy eie minister van finansies aan te stel. Baie duidelik sal daar elke keer as buite die raamwerk van hierdie magsgroep opgetree word, ‘n berekende aanval op die Suid-Afrikaanse ekonomie gemaak word. Duidelik is daar ‘n regering agter die regering en is die parlement van Suid-Afrika maar net ‘n rubberstempel vir die besluite wat in die eintlike regering (die Amerikaans-geleide koroprokrasie) gemaak word. Die aanval op Zuma het baie meer te doen met die feit dat hy sy rug op die VSA-beheerde korporokrasie draai as sy onbevoegdheid en dan veral ook sy voorneme om eerder bande met veral China aan te knoop. Ramaphosa se gewildheid in die geledere van die korporokrasie (en sy rykdom) en sy steun aan hulle minister van finansies, Pravin Gordhan, verklaar ook tot welke mate Ramaphosa deur hierdie kliek omgekoop is.

Daar het baie boeke en artikels die afgelope 22 jaar verskyn oor die bedrog van ons huidige sogenaamde demokrasie en nog baie meer oor die verpletterende gevolge van die Amerikaanse ryk soos dit sedert veral die Reagan-jare ontplooi het. John Perkins, skrywer van Confesssions of an Economic Hitman en Hoodwinked wys op die geweldige invloed wat hierdie korporokrasie uitoefen in feitlik elke land van die wêreld.

Almost no politician gets elected without money that flows through them and their stockholders. They control the mainstream media, either through direct ownership or advertising budgets.

In die VSA is daar sowat 3000 betaalde stemmingmakers (“lobbyists”) wat betaal word om die openbare mening sodanig te beïnvloed dat die korporokrasie se standpunte en beleid sal seëvier. Om die mees geslepe vrou in die VSA en boonop geestelik siek en fisies bedwelm voor te hou as die ideale president van die magtigste land ter wêreld, getuig van absolute onaantasbare mag en daarteenoor, verstommende oningeligtheid en tragiese onmag.

Dit bring mens by die vraag waarom Afrikaners, wat hieroor ingelig is en bewus is van hierdie feite — veral dan oor die regering deur die elite in ons land en die komplot om dit te kon bereik en steeds in stand te hou — daaroor swyg? Die antwoord is tog duidelik dat hulle deel van hierdie elite is en in- en omgekoop is deur die korporokrasie en geen saak het met die armoede en ellende van mede-Afrikaners nie, ondanks pretensies tot die teendeel. Ek laat my nie vertel dat hulle nie bewus is hiervan nie.

Met hierdie toedrag van sake sal daar voortgegaan word om lippediens te bewys aan die versugting van die armes en is die saad gesaai vir toenemende spanning, geweld en misdaad in ons land. Aan die ontvangkant is die middelklas wat in die slag sal bly sou hierdie stand van sake voortduur. Dit is die middelklas wat geteiken word deur onteiening en wat hulle sal voeg by die bedelstand. In die res van Afrika is dit trouens opmerklik om te sien dat daar van ‘n middelklas geen sprake is nie, maar wel net van ‘n swart elite en ‘n bedelstand wat maar te bly is vir elke krummel wat na hulle kant toe gegooi word. Ons is, terwyl baie van ons dit steeds nie wil glo nie, vinnig daarheen op pad.

Intussen word ons ure lank vermaak met onsinnighede soos die “krisis” in Suid-Afrikaanse rugby, terwyl ons vermoë om weerstand te bied elke dag verder afgebreek word. Ons is klaarblyklik meer ontsteld oor gebreinspoelde beginsellose sportmanne wat te veel betaal word om swak rugby aan ons op te dis as oor die uitwissing van ons volk.

Mag die Afrikaner tog dringend tot kentering kom want soos gesien word in die res van Afrika is ‘n bedelstand duidelik nie in staat om weerstand te bied teen die onheil van hierdie bose geldmagte nie!

Groot Vyf, klein vyf en mikro-sewe

Wanneer Suid-Afrika ekologies of in bv die toeristebedryf ter sake is, word daar met hoofletters na Die Groot Vyf verwys: die olifant, renoster, buffel, leeu en luiperd.

Minder bekend, maar meer destruktief, is daar in die Suid-Afrikaanse politieke geskiedenis die klein vyf, ‘n benaming wat altyd met kleinletters geskryf moet word: FW de Klerk, Pik Botha, Roelf Meyer, Leon Wessels en Dawie de Villiers.

Verder was daar in ons onverkwiklike politieke geskiedenis mense wat so klein van gees is/was dat hulle nie eens die lysie van die klein vyf haal nie. Hulle kan die mikro-sewe genoem word. Sommige van hulle was deel van die Nasionale Party-regering: Kobie Coetsee, Chris Heunis en Niel Barnard. Ander was buite die regering: Willem de Klerk, Frederik van Zyl Slabbert, Sampie Terreblanche en Willie Esterhuyse.

Al die genoemde mense het ‘n bydrae gelewer tot die ondergang van die blanke bewind en beskawing, die agteruitgang van die land, die bevordering van kommunisme, ens. Pleks daarvan klop hulle hulleself op die skouer met die mite dat hulle ‘n burgeroorlog voorkom en Suid-Afrika op die pad van welvaart geplaas het.

Daar is net blanke, Afrikaanssprekende mans op die lys van klein- en mikrogeeste. Is dit dalk waarom daar tydens Vrouedag en -maand gepleit word dat vroue, selfs ousies, eerder oral in die openbare lewe ‘n groter rol moet speel?

Leon Lemmer

Kastrate in die Nuwe Suid-Afrika-koor

Farinelli, 'n beroemde kastraat uit die agtiende eeu (Skildery deur Carlo Broschi)
Farinelli, ‘n beroemde kastraat uit die agtiende eeu (Skildery deur Carlo Broschi)

deur Leon Lemmer

Kastrate het tot die einde van die 19de eeu dikwels in kore en as soliste opgetree. Hulle het hulle voorpubertydse stemtoon behou en kon note sing wat nie vir vroue moontlik is nie. Danksy oefening kon kastrate groot longkrag ontwikkel en dus lank en hard sing. Omdat hulle nie testosteroon in hulle bloed gehad het nie, was hulle beenstruktuur nie sterk nie. Hulle kon en wou nie veg nie. Pleks van hulle te verset, was hulle hoogs aanpasbaar. Hierdie buigsaamheid het meer as net hulle stemme gegeld.

Die motivering vir kastrasie was dikwels om ‘n gewaande groter saak as eie belang te dien. Dit kom neer op eie verslawing, onderwerping en bestraffing. Ná kastrasie was dit steeds moontlik om met oorgawe in ‘n koor te sing en daarvoor komplimente te ontvang, maar dit was nie moontlik om ‘n nageslag te verwek en bv leiers op te lewer nie. Tog was daar kastrate wat ná so ‘n katastrofe steeds gedink het dat hulle hulle goed van hulle taak gekwyt het; dat mense aan hulle dank verskuldig is en eerder die onomkeerbare moet aanvaar.

Kastrasie ontneem ‘n man van sy seksuele vermoëns. Sodanige aksie klink na ‘n dwase stap. Dit is egter moontlik om ook in ‘n ander sin gekastreer te word, bv om willens en wetens jou politieke mag te verloor en dan weens ‘n gebrek aan politieke testosteroon net lof vir hierdie steriliteit te hê en selfs sover te gaan om met die vyand te heul. Sodanige kastrasie geld dan nie net mans nie en kan dus ook by vroue aangetref word.

Kastrasie kan dus letterlik of figuurlik vertolk word. Politieke kastrate is diegene wat aktief meegewerk het om die blankes en veral Afrikaners van hulle politieke mag te ontneem en/of juig omdat dit deesdae die geval is. Politieke ontmanning is vir hierdie kastrate heeltemal aanvaarbaar. Sodanige toestand word nie deur hulle afgekeur nie omdat gemeen word dat die land nou in beter hande is. Hierdie kastrate probeer om mense met propaganda sag te maak en om die deugde van politieke steriliteit te besing.

In die pers was daar onlangs ‘n klassieke voorbeeld van figuurlike kastrasie. Die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) was sedert sy ontstaan ‘n oorwegend Afrikaanse inrigting. Onder die leiding van Jakes Gerwel as rektor en Jaap Durand as viserektor is die UWK tot ‘n eentalige Engelse universiteit getransformeer.

Die huidige rektor, Brian O’Connell, het hom soos volg hieroor uitgelaat: “Daar kan mense wees wat sê dit is onregverdig teenoor Afrikaanssprekendes, maar daardie was ‘n groothartige gebaar soos min. ‘n Opoffering deur Afrikaanssprekende studente … Hulle het gesê aangesien ons broers en susters nie toegang het tot hierdie taal nie, gaan ons hulle help deur onderrig in Engels te ontvang. Dit was amper asof studente Afrikaans opgeoffer het ter wille van goeie lesings, want wanneer jy lesings in twee tale aanbied, neem dit jou twee keer so lank” (Die Burger, 28.06.2013, p 15).

‘n Beter manier van doen vir sowel die UWK as tradisioneel Afrikaanse universiteite sou wees om, soos in die res van die wêreld, van studente te verwag om die onderrigtaal van die universiteit aan te leer as hulle verkies om juis daar te studeer. O’Connell se redenasie dui op ‘n tipiese kastraatmentaliteit.

In die politiek van die nuwe Suid-Afrika is daar baie blanke Afrikaanse mans, insluitende Broeders van weleer, wat die kastrate se hoë C’s (of is dit A’s vir Afrika?) sing. FW de Klerk se refrein is dat hy ‘n onbewysbare groter ramp as die huidige ANC-bewind voorkom het. Pik Botha het in 1994 die deuntjie gesing dat die Nasionale Party (NP) die verkiesing met miljoene stemme sou wen. Willie Esterhuyse het luid vir die ANC gesing, maar sedert sy groot vriend Thabo Mbeki die trekpas gekry het, het sy stem nogal stil geword. Marthinus van Schalkwyk is seker die hoogs betaalde koorknaap in die wêreld omdat hy passievol daaroor was dat die NP deur die ANC verswelg moet word.

In die kastratekoor is daar talle ander wat met oorgawe die lof van die nuwe Suid-Afrika besing: Roelf Meyer, Leon Wessels, Dawie de Villiers, Sampie Terreblanche, Jaap Durand, Frits Gaum, Max du Preez, JP Landman, Pierre de Vos, Wannie Carstens, ens. Sedert Anton van Niekerk se politieke testosteroon onder sy lessenaar vergruis is, sing hy ekstra hard in hierdie koor. Vergoeding bly nie agterweë nie. Vandeesweek is berig dat ‘n minister hom in ‘n etiekkomitee aangestel het (Die Burger, 30 deser, p 5). As ‘n mens se ego dors is, word publisiteit om die geringste rede gesoek.

Piet Crowcamp is die baba in hierdie groep lofsangers. Hy word maklik uitgeken omdat hy weens onbeholpenheid sy doek verkeerd aan het. Oor wat hy ‘n egte akademikus ter wille van politieke gewin aangedoen het, het hy blykbaar geen gewete nie. Dit is verblydend dat haar kollegas in die departement aanvanklik Crowcamp se opdringerige inmenging teengestaan het. Die tragedie is egter dat (sover bekend) geen akademikus vir haar daadwerklik in die bres getree het nie. Dit is gewoon ‘n skande dat die universiteit dadelik en sonder meer haar bedanking aanvaar het. Hiervoor kan daar geen akademiese regverdiging wees nie. Die motivering is suiwer op politiek gegrondves. Wat hiermee tuisgebring word, is dat al die plaaslike universiteite en hulle akademici in die ban van die ANC en sy kommunistiese minister van hoër onderwys verkeer.

Behalwe diegene wat voluit in die Nuwe Suid-Afrika-koor sing, is daar darem ook diegene wat die haglike verval om hulle raaksien en deesdae ‘n bietjie sagter sing: Tim du Plessis, Theuns Eloff, André Brink, Breyten Breytenbach, ens.

Kastrasie kan onnatuurlik beslag kry of dit kan aangebore wees. Voorbeelde van gebore kastrate wat lustig die loflied “Nelson Mandela is die volmaakte ikoon” sing, is Helen Zille, Patricia de Lille, Ruda Landman en Antjie Krog.

Weens fundamentalisme, fanatisme, dogmatisme, opportunisme, ens, is die kern van die genoemde kastratekoor goed gevestig. Nogtans word verdere nominasies van verdienstelike kandidate ingewag.

Sampie Terreblanche se distopie

Koeranttitels word deur sinici gestereotipeer as “Die Waarheid”. In werklikheid word iedere koerant gekenmerk deur sy voor- en afkeure. Eerstens vind dit uitdrukking in wat gepubliseer word en ook in wat nie gepubliseer word nie. Tweedens blyk voor- en afkeure uit die manier waarop ‘n berig gepubliseer word: die prominensie (plek en omvang), opskrif, aanbiedingstyl, ens. Die sug na politieke korrektheid is deesdae kenmerkend van plaaslike koerante; ook hulle onwilligheid om enige kritiek op hulleself te publiseer, al kritiseer hulle self graag op ‘n selektiewe manier.

Die plek waar ‘n koerant se rou senuwees die maklikste vir die kritiese leser sigbaar is, is die briewekolom; deesdae aangevul met webkommentaar en selfoonteksboodskappe. Wat hier gepubliseer word en die omvang van die ruimte wat vir die publiek se insette toegelaat word, gee ‘n aanduiding van die koerant se mate van verdraagsaamheid teenoor andersdenkendes. Daar is gevalle waar die keuringsnorme so streng toegepas word dat die koerant, om die ruimte te vul, eerder skrywes van eendersdenkendes uit susterkoerante publiseer as om publisiteit aan sy eie lesers se andersdenkende menings te gee.

Wanneer iemand met ‘n bekende naam skryf, is daar egter die neiging om die mening te publiseer, selfs wanneer die mededeling kwalik sinvol of die ruimte werd is. Dit is myns insiens die geval met Sampie Terreblanche se kritiek op die Universiteit Stellenbosch se Woordfees (Die Burger, 29 Jan, p 13). Wat hy te sê het, moet beoordeel word teen die agtergrond van sy Broederbond-verlede. Terreblanche is sekerlik nie die enigste bekende wat deesdae te hard probeer om hom van sy eie verlede te distansieer nie.

Terreblanche “was verbaas en geskok” oor die “hemels”-tema van vanjaar se Woordfees. Hy gaan nie heeltemal sover om die teenoorgestelde, ‘n hel-tema, voor te stel nie, maar hy kom naby daaraan. “Hoe kon die reëlingskomitee van die Woordfees so ongevoelig wees om ‘hemels’ as tema te kies, terwyl die meerderheid van die inwoners van die groter Skiereiland aan helse armoede en ontbering blootgestel is?”

Hy vaar vervolgens uit teen die dorp Stellenbosch, waar hyself reeds 48 jaar knus woon, as ‘n “rykmansdorp”, met “superryk inwoners”, wat hulle skuldig maak aan ‘n “rykmanskultus met ‘n rykmansmentaliteit”. Hierdie rykes bou “monsteragtige huise” en ry rond in groot, blink motors. “Nou gaan die reëlingskomitee van die Woordfees heen en bevestig (en kondoneer?) hierdie (wan)beeld van Stellenbosch as ‘n hemel-op-aarde sonder om ‘n oog te knip.” Hieruit lei Terreblanche af dat “die bevoorregte minderheid [nie] die nodige morele wroeging en simpatie openbaar met die sware lewenslot van die verarmde meerderheid” nie. “Solank so baie Suid-Afrikaners in ‘n hel-op-aarde leef, praat ‘n mens nie van feesgangers wat ‘n ‘hemelse ervaring’ op Stellenbosch gaan beleef nie.”

Hiermee erken Terreblanche ondubbelsinnig dat die nuwe Suid-Afrika, waarvoor hy hom eers in sy latere lewe so entoesiasties beywer het, nie so utopies is as wat hy in die vooruitsig gestel het nie. Hy kan hom troos met die wete dat hy nie die enigste mens is wat in die aandgloed van sy lewe in die nuus wil bly terwyl hy naarstiglik probeer om ‘n politiek-korrekte beeld van homself by die publiek te vestig nie. Daar is van sy oud-kolleges op Stellenbosch wat op ‘n soortgelyke manier hulle oorblywende tydjie benut.

As ekonoom ken Terreblanche sekerlik die Bybelse waarheid dat die armes altyd met ons sal wees. Oor die eeue heen en in alle lande was dit die geval. Dit sou dwaas wees as die aanwesigheid van armes in ‘n samelewing ‘n verbod op feesviering noodsaak. Dan sou so ‘n viering nooit en nêrens kon plaasvind nie. Dit is waar dat die nuwe Suid-Afrika waarskynlik (veral op die lange duur) die verarming van almal tot gevolg sal hê. Maar dit beteken myns insiens nie dat daar nie fees gevier mag word deur diegene wat dit darem nog moontlik vind nie.

‘n Enkele kenmerk van die nuwe Suid-Afrika, die omstandighede van armes, word deur Terreblanche uitgekies en op die Woordfees geprojekteer. Gestel sy voorkeur word ook op ander gebiede toegepas. Duisende eerstejaarstudente is pas op Stellenbosch verwelkom. Aan hulle word ‘n skaflike universiteitsomgewing, akademiese leer- en lewenservaring en ‘n suksesvolle (seker ook elitistiese) toekoms in die vooruitsig gestel. Realisties kan daar nie ‘n verbod hierop wees nie. Ook kan nie verwag word dat die studente hierdie Stellenbosch-omstandighede moet verruil vir die “township”-omstandighede van moontlik die meerderheid Suid-Afrikaners nie. Die omgewing (en tema) wat vir ‘n aktiwiteit geskik is, hang (grootliks) af van die aard van die aktiwiteit.

Terreblanche dink sosialisties en die etiket wat hy blykbaar vir homself soek, is dié van ‘n ou heer met empatie; dus dat hy tot oorlopens toe vol van meelewing met ‘n enkele nie-portuurgroep, die armes, is. Naas sosialisme is daar egter ander benaderings wat deur talle eerbare mense aangehang word. Dalk moet Terreblanche eerder verdraagsaam wees en andersdenkendes toelaat om hulle ding op hulle manier te doen. Dit mag maar feesviering met hemels as tema insluit.

лобановский александр жена