slawerny – praag.co.za

Leon Lemmer: The New York Times se proslawe- en proswart-projek (Deel 2)

Ek het reeds ‘n algemene karakterisering van The New York Times (hierna die Times) se 1619-projek verskaf, asook Phillip Magness se kommentaar daarop (Praag 5.12.2020). Hierdie rubriek handel oor Peter W Wood (gebore in 1953) se beter en veel meer omvattende boek oor dieselfde onderwerp: 1620: A critical response to the 1619 Project (New York: Encounter Books, 2020, 272p, $18,00). “My real agenda is to illuminate what the 1619 Project means for America” (Kindle 3091).

Ek veronderstel dat lesers kennis geneem het van wat ek in my vorige rubriek geskryf het. Soos sy kollega en vriend, Stanley Kurtz (Praag 8.08.2020), is Wood ‘n sosiale of kulturele antropoloog (656). Albei is behoudend; iets wat uitsonderlik in daardie geledere is. Wood noem sy benadering “conservative and traditionalist” (121). Wood is reeds ‘n dekade lank die president van die Amerikaanse National Association of Scholars (379), met as missie “to sustain the tradition of reasoned scholarship and civil debate in American colleges and universities” – iets wat baie nodig is, al sou ‘n mens geneig wees om te dink dat universiteite vanselfsprekend sodanig moet wees.

Om propagandistiese redes verhef die Times 1619 tot die aanvangsjaar van Amerika se geskiedenis. Dit is toe die eerste slawe daar voet aan wal gesit het. Dit is die 2019-voortsetting van hierdie koerant se “The Truth Is Worth It”-veldtog waarmee in 2017 begin is (785). Historici is egter geneig om eerder 1620 (die aankoms van die Mayflower met die Pelgrims in Plymouth), 1630 (die aankoms van die Puriteine in Salem, ‘n gemeenskap wat volgens John Winthrop “a city upon a hill”* sou wees – 2432) of 1776 (die verklaring van onafhanklikheid van Brittanje, met as regte “equality, life, liberty, and the pursuit of happiness” – 1676) as die eintlike beginjaar van Amerika se kenmerkende geskiedenis te beskou. “The Mayflower Compact** … pointed the way toward America’s self-government” (159). Dit is waarom die hooftitel van die boek 1620 is – ‘n ontkenning van die deurslaggewende belang van die slawe in die vorming van die wesenlike aard van die Amerikaanse samelewing. Die 1619-projek stel die Amerikaanse geskiedenis voor as vier eeue van rassistiese onderdrukking terwyl Wood meen dat dit eerder om vryheid (“liberty”) en geregtigheid (“justice”) vir almal gegaan het. “America was never a ‘slavocracy'” (159).

[* “n Stad wat op ‘n berg lê, kan nie weggesteek word nie” (Matteus 5:14).

** Kyk hier onder. Die Mayflower Compact gee, volgens Wood, “the first glimmer of the American republic” (394).]

In die voorwerk verwys Kurtz na “the 1619 Project’s mendacity” en noem dit ‘n “exercise in manipulation” (2). William Allen bestempel Wood se boek “as the most comprehensive response to the ill-fated 1619 Project,” onder meer “pinpointing its consistent resort to misrepresentation that cannot be dismissed as merely different interpretations … The 1619 Project failed … Its purpose was cultural shakedown” (11). Mary Grabar noem dat Wood die Times se herskrywing/transformasie (“reframing”) van Amerika se geskiedenis ontbloot as “the jumble of lies, half-lies, logical fallacies, bad history, and bad faith of a project motivated by greed and hatred of America” (19).* Magness het ook Wood se boek verwelkom (23). Wat Wood volgens Robert Paquette doen, is “to clear away the dangerous rubbish put forth by the 1619 Project” (31). Dit is die soort kritiek wat ook teen Patric Tariq Mellet se boek, The lie of 1652 (Praag 10.10.2020), geopper kan word. In Mellet se geval is die hoofmotivering skynbaar om afkeer, indien nie haat nie, teen Suid-Afrika se blankes, veral Afrikaners, te saai.

[* Grabar se boek, Debunking the 1619 Project, is geskeduleer om op 7 September 2021 te verskyn (Kindle $17,24).]

Wood begin sy voorwoord met verwysing na Christopher Columbus, wat tradisioneel as die ontdekker, in 1492, van die Nuwe Wêreld, die Amerikas, erken word. Toe het slawerny reeds eeue lank – “from time immemorial” (293) – in die Amerikas bestaan. Die aankoms van slawe in Jamestown in 1619 behoort dus nie opgeblaas te word asof dit van hemelskuddende belang is nie. “The year 1492 changed the world, but not by introducing slavery to the Americas” (306). Vóór die aankoms van die blankes was die inheemse bevolking onderhewig aan baie erger dinge as gedwonge arbeid. “Captured people fed the almost industrial level of human sacrifice at the center of the Aztec Empire” (296), insluitende kannibalisme. Setlaars van Britse oorsprong was ook nie die eerste blanke eienaars van swart Afrika-slawe in Amerika nie. “Some of the African slaves were sent to Spanish settlements along what is now the Eastern Seaboard of the United States. In 1526, Lucas Vázquez de Ayllón established a settlement on the coast of Georgia, San Miguel de Gualdape, supplied by African slaves. Enslaved African men were frequently assigned to oversee native American slaves … [They] were infamous for the brutality with which they treated them” (318).

Die 1619-projek dank sy benaming aan die meer as 20 slawe wat in 1619 aan boord van die White Lion in Jamestown, Virginia, aangekom het. Wat die Times na bewering wil doen, is: “On the 400th anniversary of this fateful moment, it is finally time to tell our story truthfully” (329). Die teenwoordigheid van hierdie slawe, volgens die Times,”inaugurated a barbaric system of chattel slavery that would last for the next 250 years [until 1865]. This is sometimes referred to as the country’s original sin, but it is more than that: It is the country’s very origin” (333).

Daardie “slawe” was in werklikheid nie amptelik slawe nie “because [in 1619] slavery was not recognized by English common law” (524). “In Virginia, the records show that many of the captives were, after a term of indenture, set free. None were recorded as slaves” (527). “When the records of this time refer to ‘slaves’, they generally mean Englishmen who had been convicted of crimes and who were punished by a period of involuntary servitude” (538). “The best term for the condition of the involuntary immigrants of 1619 is ‘servitude’ … The transition to slavery lay years into the future” (550).

“The Times’ sloppiness about historical facts is one reason to approach with caution its claims about 1619 as the decisive moment in America’s descent into racial despotism” (585). Die besware van vyf gesaghebbende historici teen die 1619-projek is op 29 Desember 2019 in die Times gepubliseer (601). “Refusing to correct any of the inaccuracies he [Jake Silverstein, the magazine editor] explains: “Historical understanding is not fixed … differing views exist” (604). Die onderliggende euwel hier het ‘n naam, naamlik postmodernisme. Daarvolgens is feite nie meer deurslagggewend nie. Dit gaan by uitstek om vrye vertolking, dus om te maak soos jy wil. ‘n Feit word verwring tot ‘n aanname (951). “Postmodernism favors the stories told by the ‘oppressed’. It divides society into two parts, the privileged and those whom the privileged exploit” (955). “The poor and oppressed … enjoy a special kind of truth-telling” (958).

Silverstein skryf: “What we hoped our project would do: expand the reader’s sense of the American past” (612). Wood noem dit “mythology” (616), “pseudohistory” (808) en “fake history” (612) – dus “deliberate misinformation” (2974). Dit is “a new way of looking at our history through the lens of racial oppression” (623). “The 1619 Project aims to unseat white supremacy” (962). Sedert 1994 ervaar ons in Suid-Afrika blatante swart heerssugtigheid, maar het u al ooit die frase “black supremacy” as ‘n verwyt gehoor? Nee, daar is net “white supremacy” en natuurlik ook uitsluitlik blanke “rassisme”. Daar is “appeal[s] to black pride” (966) wanneer die geskiedenis en werklikheid gebuig/getransformeer word. Daarteenoor is daar verguising van die blankes. In die byderwetse politiek is daar blykbaar niks waarop die blankes met reg trots kan of mag wees nie.

‘n Interessante opmerking is dat Amerikaanse slawe vyf en ‘n halwe dag per week gewerk het (670). In my jeug het die meeste werknemers so ‘n werkweek gehad. In die meeste gevalle het die halfdag se werk op Saterdae later weggeval. Deesdae is ‘n vyfdag-werkweek ‘n algemene verskynsel. Michael le Cordeur het al herhaaldelik beweer dat slawe aan die Kaap net een dag in die jaar vry gehad het. Byvoorbeeld: “Destyds moes die slawe elke dag werk. Hulle het een dag in die jaar af gehad: die dag ná Nuwejaar” (WAM Carstens en Michael le Cordeur, reds, Ons kom van vêr, Tygervallei: Naledi, 2016, p 264). Dit is glo die rede waarom die Klopse Kaapstad tradisioneel jaarliks op 2 Januarie op horings geneem het. Daar is volgens Le Cordeur “‘n ryk en hartseer geskiedenis” agter daardie “uitbundigheid” (258). Die vraag is of hy, soos die Times, nie doelbewus lieg ter bevordering van sy pro-nieblanke en anti-blanke gesindheid nie. Historici kan gerus uitspraak oor Le Cordeur se bewering lewer.

Nikole Hannah-Jones, die Times-joernalis en hoofaktivis van die 1619-projek, bevorder die slawe- en swartsaak deur die destydse gebeure soos volg te verwoord: “Those men and women who came ashore on that August [1619] day were the beginning of American slavery. They were among the 12.5 million Africans who would be kidnapped from their homes and brought in chains across the Atlantic Ocean in the largest forced migration in human history until the Second World War” (686). Sy noem nie dat die swart slawe deur mede-swartes gevange geneem is nie. Nog minder verwys sy na slawerny binne Afrika wat baie langer as die trans-Atlantiese slawerny geduur het en veel groter afmetings aangeneem het. Arabiere het ook ‘n baie groter rol as blankes in slawerny gespeel, maar hulle word nie naasteby in dieselfde mate daarvoor verkwalik nie. Wood skryf: “Untold millions of Africans had been trafficked by Arabs and others for perhaps a thousand years before the Atlantic slave trade began. While a heartbreaking 12.5 million Africans were transported across the Atantic, the number shipped to North America was only 388 000. Hannah-Jones fires her indignation at British North America, but she loads her weapon with numbers from Mexico, the Caribbean, and Brazil” (690).

Wood skryf: “The slaves who landed in Virginia were the first we know of who were brought to an English colony on the North American mainland. That indeed is something, but is it the country’s ‘very origin’?” (341). Wood vra: “If the project succceeds in making slavery the distinguishing aspect of American history, what are the likely consequences for the nation?” (364) en “On whose intellectual authority did the Times make the audacious claims that are the substance of the 1619 Project?” (368). “The 1619 Project came from somewhere, and I suspect it came mostly out of our universities, in which radical identitarian politics and theories of racial oppression have long been taking shape. The way American history is taught in colleges and universities has some bearing on how the Times now believes American history should be taught in grade schools and high schools across the country” (383).

Wood beskryf die Mayflower Compact, die gelofte wat die Pelgrim-setlaars in 1620 aan boord van die skip afgelê het, as ‘n “agreement on how they would conduct themselves once they got on shore” (408). Sodanige onderneming was nodig omdat hulle in Plymouth aanvanklik nie in die Britse kolonie by Jamestown en dus onderhewig aan Britse wette was nie (412). “By penning the Compact … they planted a seed. The document sketched, for the first time in European settlement of the New World, an ideal of self-government based on justice” (422). Die Pelgrims se ideaal was “our better ordering and preservation [as a community] … for the general good” (433). “[The Compact] had a sense of common identity, a ‘we’ that spoke for ‘us'” (2428). “The colonists agreed to a form of democracy” (1708). Die Compact was ‘n gelofte aan God, “the most unbreakable promise of all” (436). Gestel die ANC het, voordat hy in 1994 die politieke mag oorgeneem het, die Amerikaanse Pelgrims se voorbeeld nagevolg en ‘n etiese kode opgestel waaraan die ANC-regime sou voldoen. As dit vir hulle erns was, hoeveel beter kon die Nuwe Suid-Afrika nie gewees het nie? Nou steek Suid-Afrika baie sleg by Amerika en ander Westerse lande af. Die staatskas word rot en kaal gesteel. In 1996 is daar wel ‘n etiese kode vir alle parlementslede daargestel, maar die toepassing is klaarblyklik gebrekkig.

Wood vra: “Was the arrival of the White Lion at Jamestown [in 1619] really the founding event of what would become the American republic? No. It was something but not that – a minor incident that casts light on a small-scale society that as yet had no firm boundaries or abiding sense of purpose” (704). Hoekom kom Hannah-Jones weg met oordrywing en die verkondiging van onwaarhede? Omdat sy deur die Times se dubbele standaarde bevoordeel word. “Hannah-Jones had achieved a position of some authority at the newspaper and was in many respects exempt from ordinary forms of accountability” (823). “[She] had been challenged on what might be called matters of journalistic integrity” (827). Maar die Times verkies om kritiek te ignoreer “and to create a bubble in which everyone appears to agree with their views” (848).

Hannah-Jones “knew in advance that ‘almost every aspect of American life’ has ‘to do with slavery’: this judgment precedes the ‘rigorous scholarship’ she says was undertaken” (855). “Mostly, Hannah-Jones goes in search of hidden racism” (884). Sy is selfs gunstig beïndruk met die onrus wat daar na die dood van die swart George Floyd – die nek-episode – in Mei 2020 uitgebreek het en noem dit “the 1619 Riots” (904). Sy het hierdie oproer geregverdig “as an appropriate response to black oppression” (1461). Sy het selfs beweer: “Destroying property, which can be replaced, is not violence” (1465) en “I think I would not describe looting as violence. Looting is property damage” (1469). “Often, the Negro does not even want what he takes. He wants the experience of taking. Negroes have committed crimes, but they are the derivative crimes, and they are born of the greater crimes of the white society” (1473). In Suid-Afrika is daar baie swartes wat “the experience of taking” het. Maar daar is ook baie wat nog nie gesteel het nie. Hoe sou die land lyk as almal van hulle daardie ervaring opdoen? Dit is gewoon irrasioneel en dwaas om te beweer dat die vernietiging van bv skole en biblioteke, asook die stroping van winkels, nie geweld is nie maar bloot die beskadiging van vervangbare eiendom.

Die 1619-projek in sy geheel geniet voorspelbaar die ondersteuning van Oprah Winfrey (908, 1501). Waaraan mense soos Hannah-Jones en Winfrey ly, is historiese ongeletterdheid (936). Hulle ken nie , of stel nie belang in, die outentieke geskiedenis nie en verkies om dit volgens hulle wense te herskryf. Daardie getransformeerde geskiedenis vind al hoe meer neerslag in skole en aan universiteite, ook in Suid-Afrika. “Much of American education has privoted from teaching to messaging” (944). Dit is eintlik blatante linkse propaganda. Dit gebeur nie net in die vak geskiedenis nie, maar in die geval van universiteite by uitstek in al die humaniora en sosiale wetenskappe. Hierdie akademies-wetenskaplike verval is onlangs gesaghebbend geboekstaaf in Helen Pluckmore en James Lindsay se boek, Critical theories: How universities made everything about race, gender, and identity – and why this harms everybody (2020, Kindle $25,86).

In hoofstuk 4 reduseer Wood die kern van die 1619-projek tot vyf stellings of kwessies: [1] “The American Revolution was fought to protect American slave owners from the threat of abolition by the British authorities” (983). [2] Matthew Desmond se standpunt “that plantation slavery was the foundation of American capitalism” (990). [3] “The nation’s history is best understood as a struggle by American blacks against white supremacy” (990). [4] Abraham Lincoln “was a racist whose primary intent was to keep blacks and whites separate” (987). [5] “For the most part, black Americans fought back alone” (987). Aan elk van [1] tot [4] wy Wood ‘n hoofstuk. In my vorige rubriek is hulle ook bespreek.

[5] het so min substansie dat Wood dit dadelik afhandel. Dit is blankes, in Brittanje en Amerika, wat die leiding in die vrystelling van die slawe geneem het (990), “an antislavery crusade that was unique in the history of the world” (1056). Dit is blankes wat ná die Burgeroorlog die Grondwet aangepas het – die vrystelling van die slawe in 1865; ook in bv die 1960’s weens die burgerregtebeweging (994). Op die ondersteuning van linkse blankes kon die Amerikaanse swartes altyd reken. In Suid-Afrika het die swartes ook nie alleen hulle “bevrydingstryd” gestry nie. In deurslaggewende opsigte het Jode, ander blankes, insluitende verloopte Afrikaners, asook Indiërs, vir ANC-swartes die weg aangedui en hulle in ander opsigte gehelp. Let op Hannah-Jones se uiters radikale siening van slawerny: “Enslaved people were not recognized as human beings but as property that could be mortgaged, traded, bought, sold, used as collateral, given as a gift and disposed of violently” (1031).

Wat Wood nuut oor [1] sê, is dat ‘n swart historikus, Leslie M Harris, bekend gemaak het dat sy voor die publikasie van die 1619-projek deur die Times genader is oor die vraag of die onafhanklikheidsoorlog gevoer is om die voortsetting van slawerny te verseker. Sy het dit as ‘n feitefout uitgewys maar haar mening is geïgnoreer (1073). Wat gepubliseer is, is soos volg deur Hannah-Jones geformuleer: “We may never have revolted against Britain if the founders had not understood that slavery empowered them to do so; nor if they had not believed that independence was required in order to ensure that slavery would continue” (1142).

In werklikheid was die Britte in daardie stadium (18de eeu) nog nie “deeply conflicted” oor slawerny soos Hannah-Jones beweer nie. “They were complacent” (1164). “Britain had no interest in ending slavery in the colonies … No country in the world surpassed Great Britain in the eighteenth century in supplying the Americas with slaves” (1168). Dit was eerder in Amerika as in Brittanje wat daar toe reeds teenkanting teen slawerny was. “The Revolution unleased antislavery sentiments that led to the first abolition movements in the history of the world” (1207). In Virginia was die mening dat hulle “already had more slaves than they needed” (1348). ‘n Britse verbod op slawehandel sou boerdery nie ontwrig nie. Die mening van vyf en later nog twaalf historici (1404) kan soos volg saamgevat word: “Hannah-Jones’s ideological zeal outran her fidelity to the truth” (1415).

Wat [2] hier bo betref, herhaal Wood grootliks die kritiek wat Magness op Desmond se uitlatings gelewer het. Wood noem Magness “Desmond’s most trenchant critic” (1868). Sterk kritiek is ook deur ander kenners gelewer. “For [Leslie] Harris, Southern slavery impoverished the surrounding society; for [Robert] Paquette, slavery retarded economic development. Neither scholar accepts the idea that the antebellum economy centered on slavery as a form of capitalism” (1898). “This critique of slavery as economically ruinous comes up over and over again among the scholars who have peered into the NHC [New History of Capitalism] writings” (1918). Die NHC-kritici het bevind “that exports constituted a small share of American GDP (typically less than 10 percent) and that the total value of cotton was therefore small by comparison with the overall American economy (less than 5 percent, lower than the value of corn)” (1934).

Volgens [3] hier bo is die essensie van Amerika se geskiedenis die swartes se stryd teen blanke heerssugtigheid. Hannah-Jones geniet dit blykbaar om die geskiedenis volgens haar wense te plooi. Kritiek op haar standpunt is reeds in ruime mate in my vorige en hierdie rubriek uitgespreek. Sy noem plantasies nie plantasies nie maar eerder “forced-labor camps” (2146, 2943). Sy het later erken “that seeking reparations was her true purpose” (2439): “My ultimate goal is that there will be a reparations bill passed” (2442). “Such reparations, she says, are not just for slavery but for the one hundred years after slavery [that is, until the successful civil rights movement in the 1960s], and they will have to consist of cash payments to every black American who has a slave ancestor. Their purpose will not be to erase racism, bring about racial harmony, or fully pay what whites owe blacks; they will simply be a form of ‘restitution’ for what has been wrongfully taken away from blacks” (2442).

Dus: “She freely admits that such payments will do nothing to improve race relations and won’t expunge any moral debt. They are simply ‘what is owed’. There is no gratitude to be found in the 1619 Project, only bitterness and anger” (2454). Groter vermetelheid is kwalik moontlik. Wood skryf sagkens van “lack of intellectual modesty” (2955), maar is andersins uitgesproke: “Our history is being disassembled, falsified, and woven into a new fabric in the name of some sort of compensatory justice” (2524). “The Times, a news organization, … assigned journalists rather than historians to write history (2931). “The 1619 Project is … not legitimate journalism, and it isn’t legitimate history either. It is mainly an assemblage of poorly sourced assertions – an extended opinion piece” (2608). “The 1619 Project is, arguably, part of a larger effort to destroy America by people who find our nation unbearably bad” (3149). Allen Guelzo skryf: “The 1619 Project is not history; it is ignorance” (2291).

Wat [4] hier bo betref, probeer Wood om Abraham Lincoln in die gebruiklike “goeie” hedendaagse polities “korrekte” lig te stel. Phillip Magness het my oortuig dat Lincoln geensins die toets van polities byderwetsheid kan slaag nie (Praag 17.10.2020). Vir my is die teleurstellendste aspek van Wood se boek dat hy in hierdie konteks glad nie na Magness se standpunt verwys nie, terwyl hy wel op uitgebreide skaal oor Magness se fundamentele kritiek op Desmond berig. Dit is duidelik dat Wood ‘n Noorderling is wat kant teen die Suide kies. Daarom het hy simpatie met die vertolking dat dit in die Burgeroorlog om die vrystelling van die slawe gegaan het. Byvoorbeeld, een van Wood se besware is: “If these students had studied the 1619 Project they would have learned that slavery was not the cause of the Civil War” (2856). Wood oordryf ook heel moontlik die mate waarin Amerikaners van vroeg af teen slawerny gekant was. Die Suiderlinge en hulle ondersteuners, daarenteen, dink dat Lincoln die onverkwiklike Burgeroorlog aangepak het omdat hy ten alle koste die eenheid van die Unie wou bewaar. Lincoln het immers in 1862 geskryf: “My paramount object in this struggle is to save the Union, and is not either to save or to destroy slavery” (2214).

“The 1619 Project aims to transform American education, if not all of American society” (2943). Ek kom nou by moontlik die ernstigste gevolg wat die 1619-projek inhou, naamlik die toepassing daarvan in skole. Die kurrikulum van die 1619-projek word gekarakteriseer as: “slavery-is-the-foundation-of-everything-in-this-vile-white-supremacist-society” (3102). “The Pulitzer Center has taken the lead in getting the 1619 Project curriculum into schools, which appears to be the primary goal of the whole project” (1509), dus “turning the 1619 Project from a journalistic stunt into an educational reality” (1567). In skole is die leermateriaal glo geskik vir gebruik in al die grade (2915) en dus vir kinders van alle ouderdomme (3014).

“The Pulitzer Center for Crisis Reporting was founded in 2006 … Sometime later, it made ‘educational outreach’ part of its ‘core mision’. The outreach it had in mind was teaching aspiring journalists to see themselves as ‘engaged global citizens'” (1570) – soortgelyk aan Wim de Villiers se ideaal vir studente aan die nuwe Stellenbosch University. Wêreldburgerskap “signals disenchantment with the idea of the nationstate and with ‘citizenship’ as usually understood. Global citizens are, at least by disposition, loyal to no particular place, people, culture, or government. They are ‘postnational’ and see themselves as operating on a plane above the parochial attachments of ordinary people. Global citizenship is a self-conferred elite status” (1574). In De Villiers se geval is hy nie soseer teen burgerskap van die nuwe Suid-Afrika én Afrika gekant nie. Sy gramskap is teen burgerskap van blank Suid-Afrika en veral etnies-nasionalistiese gehegtheid aan die Afrikanerdom en Afrikaans.

‘n Belangrike deurbraak vir die 1619-projek was toe die National Education Association (NEA), die grootste onderwysersvakbond met meeras drie miljoen lede, sy steun toegesê het (1509); glo “to help give us a deeper understanding of systemic racism and its impact” (1512). Het u al ooit die ware stelling teëgekom dat die nuwe Suid-Afrika, soos dikwels oor die oue beweer is, onder sistemiese rassisme gebuk gaan? Die 1619-projek in skole vind aansluiting by die Southern Poverty Law Center (SPLC – Praag 19.09.2020) se “Teaching Tolerance”-projek, asook Black Lives Matter at Schools (1512); ook die “Zinn Education Project, named for the late Howard Zinn [1922-2010], a radical Marxist historian best known for his book A people’s history of the United States” (1980, Kindle $6,12). Zinn se boek is deur Mary Grabar aan die kaak gestel: Debunking Howard Zinn: Exposing the fake history that turned a generation against America (2019, Kindle $14,94). Daar is ook Rethinking Schools en Teaching for Change “that aims to build ‘social justice starting in the classroom'” (1524). Hulle is almal pogings om ‘n beweerde fout in die Amerikaanse skoolstelsel reg te stel, naamlik “Slavery is not well taught” (1616).

Vir die Pulitzer Center gaan dit om “a reframing of this essential part of our national identity” (1616). Wood skryf: “With these groups, we are in the cultural Marxist, radical anti-American end of the pool, where the goal is to indoctrinate American children with a hatred of their country. A substantial portion of that indoctrination is the effort to instill racial animosity and the conviction among African Americans that they are now and have always been the victims of systemic racial oppression” (1551). Die titel van ‘n lesing wat Hannah-Jones vir gebruik in skole geskryf het, is: “Exploring the idea of America” (1602). Daarin staan: “The 1619 Project … challenges us to reframe US history by making the year when the first enslaved Africans arrived on Virginia soil as its foundational date” (2919). “Hannah-Jones provides an expansive essay on why ‘black Americans … are this nation’s true ‘founding fathers”‘ (2923). Wood skryf: “Tens of thousands of schoolteachers will parrot her nonsense, and millions of American schoolchildren will read and hear it from voices that ring with authority” (2308).

In 2019 het die Pulitzer Center daarop aanspraak gemaak dat sy studiemateriaal vir die 1619-projek reeds in 3 500 klaskamers is (2571) en ter beskikking van “tens of thousands of students in all 50 states” (2578). Wood: Vóór 2019 “few schools … have been teaching that America was a ‘slavocracy’; that slavery is our founding institution; and that every salient characteristic of America today is the result of slavery” (2618). Dit is Hannah-Jones wat geskryf het: “This nation was founded not as a democracy but as a slavocracy” (2938). “A new narrative of America as an oppressive state that exploited minorities and privileged a class of white supremacists could not be merged seamlessly with the old narrative” (2838). “The 1619 Project carries the reaction into the realm of radical overreaction” (2845).

“In January 2018, the SPLC released ‘Teaching hard history: American slavery’, a report that is part of its Teaching Tolerance program. The webpage presenting the report proclaims: ‘Schools are not adequately teaching the history of American slavery, educators are not sufficiently prepared to teach it, textbooks do not have enough material about it, and – as a result – students lack a basic knowledge of the important role it played in shaping the United States and the impact it continues to have on race relations in America” (1636). “The Family Research Council, which is a harsh critic of the SPLC … noted that the SPLC had been way ahead of the 1619 Project” (1645).

As teenvoeter vir die 1619-projek, het ‘n swart Amerikaner, Robert Woodson, in Februarie 2020 ‘n projek geloods “that … has come to be known simply as ‘1776’, or ‘1776 Unites'” (3018). “Woodson hit on the better name for an endeavor to remind Americans that our nation was founded on the pursuit of freedom, not on slavery and racism” (3022). Wood se samevatting ter afsluiting is: “The 1619 Project as a whole is myth-making aimed at intensifying identity politics and group grievance. It doesn’t aim, as it says, to tell ‘our story truthfully’. It aims to tell it with falsehoods and deceptions for the purpose of instilling resentment” (3087). Oor die toepassing: “The 1619 Project … consists of an effort to destroy America by teaching children that America never really existed, except as a lie told by white people in an effort to control black people” (3152).

Die Times beoog om onbepaald met hierdie projek voort te gaan (3156). Die redes hiervoor is: [1] “the appeasement of angry and aggressive members of the Times’ staff” (3156); [2] “the social-justice agenda of the Times management” (3159); [3] “the hope of energizing the Democratic electorate to oppose Trump in the 2020 election” (3159); [4] “the failure of the Mueller investigation to deliver the results that the Times eagerly anticipated” (3159); [5] “the desire to push government to pay reparations to blacks for slavery” (3163); [6] “postnationalism, that is, the idea that America is not exceptional and really shouldn’t exist at all, to which end borders should be abolished” (3163); [7] “the elevation of identity politics based on racial grievance to become the dominant or perhaps exclusive cultural construct bearing on the nation’s politics, economics, and morality” (3166).

In Julie 2020 Hannah-Jones in “a series of tweets … asserts that the 1619 Project was never intended to be ‘history'” (3193): “I’ve always said that the 1619 Project is not a history. It is a work of journalism that explicitly seeks to challenge the national narrative, and, therefore, the national memory. The project has always been as much about the present as it is the past … The 1619 Project is using history and reporting to make an argument. It never pretended to be a history” (3196). Wood skryf: “My guess is that she is doing a victory lap. At this point the popular success of the 1619 Project is so well established that she no longer needs to claim historical accuracy. She has moved on to something bigger: a narrative that is indeed reframing the whole idea of the American past. A false narrative that people believe is usually called a myth” (3211). “As I write this, Arkansas senator Tom Cotton has proposed legislation that would prohibit federal money from going to schools that teach the 1619 Project” (3225).

Leon Lemmer: Abraham Lincoln se gesindheid teenoor swart mense

Phillip W Magness is ‘n historikus wat ‘n boek gepubliseer het oor die linkse The New York Times se huidige poging tot die herskrywing van die Amerikaanse geskiedenis, naamlik The 1619 project: A critique (2020, Kindle $5,75). Dit is ‘n uiters belangrike onderwerp waarvan kennis geneem behoort te word. Ek sal daaroor skryf sodra ek Peter W Wood se boek, 1620: A critical response to the 1619 project (Kindle $22,41), wat op 17 November 2020 gepubliseer gaan word, gelees het. Van Magness, met Sebastian N Page as mede-outeur, het daar ook die volgende boek verskyn: Colonization after emancipation: Lincoln and the movement for black resettlement (Columbia: University of Missouri Press, 2011, 178p; Kindle $16,66). Dit is die onderwerp van hierdie rubriek.

Barack Obama het ‘n foto van Abraham Lincoln (1809-1865, president 1861-1865) teen die muur van sy ovale kantoor in die Withuis gehad. By sy inhuldiging as president het Obama gekies om op Lincoln se Bybel te sweer. Hierdie Bybel het voorheen aan Martin Luther King jr behoort (Time, 4.02.2013, p 4). Dat Obama en baie swart Amerikaners, asook linkse blankes, groot simpatie met sowel Lincoln as swart mag het, word algemeen aanvaar. Vorige presidente het gewoonlik die Bybel van een van die “Founding Fathers” (George Washington, John Adams, Thomas Jefferson, James Madison) gekies.

Weens die linkse ingesteldheid van die meeste massa-inligtingsmedia het die mening posgevat dat Lincoln, die bevryder van die Amerikaanse slawe, sy tyd vooruit was met ‘n (ongekwalifiseerde) pro-swart gesindheid. Dit is ver van die waarheid. Dit herinner aan die leuen wat deur die Slawemuseum in Kaapstad versprei word: dat die Hollanders aan die Kaap die slawe-eienaars en -mishandelaars was met die goeie Britte as hulle bevryders. Marthinus van Bart het hierdie valsheid in sy boek, Kaap van slawe (2012), uitgewys. Vir Dan Roodt se resensie: Praag 21.07.2013.

In die Collins World Encyclopedia (Glasgow: HarperCollins, 2003) is daar die volgende opsomming oor Lincoln: “During the American Civil War [1861-1865], his chief concern was the preservation of the Union from which the Confederate (southern) slave states had seceded on his election. Lincoln strove to reunite the nation, preserve the federal government, and end slavery” (p 541) en “Emancipation Proclamation: official order made by US president Abraham Lincoln on 22 September 1862 … that freed slaves in Confederate (southern) states. The order stated that from 1 January 1863 all slaves in states that were still rebelling against the Union would be forever free. Border states that remained loyal to the Union were excluded. Parts of the South that were then under Union control were also exempt” (311). Die rede waarom Lincoln nie-opstandige state aanvanklik van slawe-vrystelling vrygespreek het, was omdat hy nie ontevredenheid onder daardie slawe-eienaars wou veroorsaak nie.

Waaroor dit primêr vir Lincoln gegaan het, was om die politieke eenheid van Amerika te herstel. Die vrystelling van die slawe in die opstandige suidelike state sou hiertoe bydra deur hierdie state intern te verswak. Nadat die noordelike state die Burgeroorlog gewen het, is slawerny op aandrang van Lincoln in 1865 met die 13de wysiging van die Amerikaanse Grondwet beëindig. Waarop Magness en Page in hulle boek fokus, is Lincoln se pogings om, ná die vrystelling van die slawe in sommige suidelike state op 1 Januarie 1863, hierdie slawe buite Amerika te hervestig, in Afrika, Sentraal-Amerika of die Karibiese streek (Kindle 111). Dit dui uiteraard nie op ‘n groot liefde vir swartes by Lincoln nie. Naas politieke eenheid het hy mono-rassigheid en kulturele eenheid vir Amerika begeer.

“Writers from Thomas Jefferson [1743-1826] to Alexis de Tocqueville [1805-1859] openly expressed vexation over the multiracial future of the North American continent should emancipation ever come. Many leading political figures, Jefferson among them, turned to colonization as a corollary to emancipation” – ook James Madison (117). Lincoln het hierdie tradisie voortgesit. Onderliggend is daar die voorkeur vir rasseskeiding (123). “In 1857 Lincoln declared the ‘separation of the races’ to be the ‘only perfect preventative of amalgamation’, noting that ‘such separation, if ever effected at all, must be effected by colonization'” (153). “Even prior to the proclamation, Lincoln sincerely advanced colonization ‘as a device or ploy to make emanicipation more palatable to a racist northern electorate'” (265). Rassisme, rasseskeiding en ‘n pro-slawerny-gesindheid was sekerlik nie tot die suidelike state beperk nie. “The northern ‘Treasury of Virtue'” (213), waarop ná die Burgeroorlog geroem is, is ‘n mite.

In 1862 “Congress obliged Lincoln’s request, providing the $600 000 colonization fund” (168). “To add some perspective, the entire federal budget for the previous year had barely topped $60 million” (176). Lincoln “established an Emigration Office in the Department of the Interior to administer his colonization policies … and pled the scheme’s merits before a delegation of free black residents of the District of Columbia” (176). “Lincoln … believed that the white and black races ‘should be separated’ to the betterment of both, as he told a ‘deputation of Negroes’ at the White House in August 1862” (286). In die proklamasie van vrystelling van 22 September 1862 staan wat beoog word: “to colonize persons of African descent, with their consent, upon this continent, or elsewhere” (181). “Lincoln rebuffed the suggestion of Edward Bates, the attorney general, to make colonization a program of compulsory deportation. Instead, he endorsed a policy of ’emigration’ which ‘must be voluntary and without expense’ to the applicants” (427). James Mitchell is as die kommissaris van emigrasie aangestel (355).

“Just three weeks after signing the Emancipation Proclamation, Lincoln personally approached the British minister to the United States to discuss a joint venture between the two nations in the Caribbean. Lincoln knew that the agricultural colonies of the British West Indies were perpetually plagued by labor shortages” (300). Maar die Britte moes van hulle kant af rekening hou met die “antislavery campaigners in England” (453). In Amerika was daar ‘n ander probleem: “Politics precluded recruitment south of Philadelpia and kept the desirable labor supply of the plantation South out of reach, even in places the Union controlled” (584). Vir die noordelike state was dit immers belangrik dat boerdery so min moontlik ontwrig word in die suidelike state waaroor hulle reeds beheer verkry het.

In sy debatte met Stephen Douglas (1813-1861) in 1858 het Lincoln gesê: “I am not, nor ever have been in favor of bringing about in any way the social and political equality of the white and black races – that I am not nor ever have been in favor of making voters or jurors of negroes, nor of qualifying them to hold office, not to intermarry with white people; and I will say in addition to this there is a physical difference between white and black races which I believe will for ever forbid the two races living together on terms of social and political equality” (153). In hierdie opsigte was Lincoln sy tyd sekerlik nie vooruit nie.

Teen 1865 was Lincoln egter bereid om stemreg te gee aan die swart soldate wat aan die kant van die Unie teen die Suide geveg het (258). Ek moet byvoeg dat Lincoln swartes ook gebruik het om krygsgevangenes van die Suidelike magte op te pas, wat daardie blankes as vernederend ervaar het. Dit is soortgelyk aan die destydse Britse laai in die Oos-Kaap om pandoers teen opstandige Boere te gebruik. Iets wat die werwing van swart emigrante tydens die Burgeroorlog in die wiele gery het, is dat die Unie verkies het om swartes, bv vrygestelde slawe, eerder as soldate te gebruik. Daar is verwag dat dit ná die Burgeroorlog makliker sou wees om swart arbeiders as emigrante te werf (766, 813). ‘n Probleem wat toe opgeduik het, is dat die lone in ander lande laer was as wat die swartes in Amerika ontvang het (931). Verder was ander lande ongeneë om swart vlugtelinge uit die suidelike state as immigrante te aanvaar (945). Hulle is as onwettiges (“contrabands”) beskou (937).

Blanke slawe-eienaars het geld in hulle testamente bemaak vir die vrystelling van slawe, op voorwaarde dat hulle hulle buite Amerika hervestig (141); soms om van hulle buite-egtelike kinders ontslae te raak. Die meeste vrygestelde slawe het dit egter as hulle geboortereg beskou om in Amerika aan te bly (147). Vir die Amerikaanse regering was daar “the difficulty of increasing migration’s appeal among the free black population” (667). Dit dui enersyds daarop dat swartes daar nie so vreeslik sleg behandel is as wat sedert die 1960’s (die era van die burgerregtebeweging) beweer word nie. Andersyds impliseer dit dat swartes (wyslik) verkies om eerder deur blankes regeer te word, onder meer omdat die swart regimes in Liberië en Haïti skouspelagtig misluk het.

Reeds vóór Lincoln se presidentskap was die repatriasie van swartes op die Amerikaanse politieke agenda. Van 1822 tot 1892 het sowat 22 000 vrygestelde slawe, hoofsaaklik van Amerika, hulle in Liberië in Wes-Afrika hervestig. In 1861 het dié getal op 12 000 gestaan. Ek het reeds oor hierdie Amerikaanse “kolonie” geskryf (Praag 18.11.18). Sierra Leone was ook by hierdie immigrante betrokke (Praag 11.11.2018). Graham Greene (1904-1991) het albei lande in 1935 besoek (Praag 6.01.2019).

Gedurende Lincoln se ampstermyn was daar naas Liberië in Afrika verskeie plekke in die Amerikas waar gepoog is om vrygestelde Amerikaanse slawe te hervestig, naamlik Panama, Haïti, Brits-Honduras (Belize), en (Brits-)Guiana. Ecuador is ook as ‘n moontlikheid genoem (406). Tydens die Burgeroorlog was onderhandelinge met ander lande problematies omdat hulle nie kant wou kies in die Burgeroorlog nie. Hulle het immers toe nie geweet watter party die oorlog sou wen nie (460). “The [British] Foreign Office knew that [the slaves’] freedom came at great cost to the southern Confederacy by design and, thus, presented a source of ’embarrassing complications’ for a foreign power wishing to maintain its diplomatic distance from the raging Civil War” (447).

Vir die verskillende lande wat vir die hervestiging van Amerikaanse swartes oorweeg is, is op verskillende tye verskillende diensperiodes in die dienskontrakte voorgestel. Vir korter periodes moes die werkers self hulle vervoerkoste opdok. Die getal afhanklikes wat ‘n werker kon vergesel, het sake ook bemoeilik. Om emigrasie aantrekliker te maak, is soms ook ander opsies aangebied, bv “emigrants would either receive land to cultivate on their own account or wages for working for others” (1479).

Wat vasgestaan het, is dat “colonization remained the official policy of the Lincoln administration” (1608), onder meer vanweë Lincoln se “well-documented fear of racial violence after the war” (2256). Lincoln het gesê: “If these black soldiers of ours go back to the South I am afraid they will be but little better off with their masters than they were and yet they will be free men. I fear a race war and it will be at least a guerrilla war” (2265). “Gideon Welles [1802-1878] later remarked that the president feared ‘a war more terrible than that in which we were now engaged’, brought on by the oppression of the freedmen in a postwar South … It prompted Lincoln [in 1862] to include colonization as ‘an essential part of the emancipation policy'” (2284). “To mollify northern fears of emancipation the conjectured strategy required a clear and public overture toward colonization” (2376).

Met die oog op die hervestiging van Amerikaanse swartes is in 1862 gepoog om grond in die Chiriquí-streek in Panama van ‘n privaat belegger te koop (181). Hierdie skema het misluk weens die groeiende teenstand van die regerings van buurlande (420, 599), bv Colombië, wat toe ‘n Spaanse kolonie was (2548). Teen die einde van Lincoln se ampstermyn was daar die idee “to colonize the Isthmus of Darien [Panama] and employ the freedmen in the construction of a ship canal” (2208). 50 000 bevryde slawe sou daarheen vervoer word. Die sluipmoord op Lincoln was die einde aan hierdie projek (2241).

In Desember 1862 is ‘n poging aangewend om vrygestelde Amerikaanse slawe op Île á Vache, ‘n eiland suid van Haïti, te vestig. 500 immigrante het daar aangekom. Hulle was egter nie in staat om vir hulleself te sorg nie en het hongersnood gely. Sowat 450 is deur die Amerikaanse vloot gered. Vroeg in 1864 was hulle terug in Amerika (188).

Soos elders in die Britse Ryk is die slawe op Jamaika in 1834/38 vrygestel. In 1851 het die regering van hierdie eiland begin om pogings aan te wend om swart immigrante as werkers uit Noord-Amerika te trek (701). In daardie stadium is werkers uit Indië en China reeds in die Karibiese gebied gevestig, maar die afstand wat oorbrug moes word was groot en die koste van skeepsvervoer hoog (868).* Reeds in 1862 het die Amerikaanse en Britse regerings begin onderhandel oor “an agreement to resettle the slaves freed by the proclamation by encouraging and subsidizing their voluntary migration to the colony of Britsh Honduras” (306). “London responded … with deliberate caution, having received word from the legation in Washington that ‘it appears improbable that any negroes will be induced to emigrate from America'” (473).

[* In hierdie tyd (1860’s) het die Britte Indiërs as kontrakwerkers vir die suikerplantasies in Natal gewerf. Later is Chinese as arbeiders vir werk in die Randse goudmyne ingevoer. Anders as in die geval van die Chinese is die meeste Indiërs, ná die verstryking van hulle kontrakte, toegelaat om in die land aan te bly.]

In 1862 was die Britse regering se siening: “Many … might, and indeed the President himself, be inclined to the opinion that the most desirable thing for both the races was to separate them, and to reserve North America exclusively for the whites” (578). In Junie 1863 het ‘n Britse agent Lincoln ook gevra om die repatriasie van vrygestelde slawe na Brits-Honduras in Sentraal-Amerika te oorweeg (28). Dit het saamgeval met pogings om slawe wat deur Britse skepe op see onderskep is nie meer in Sierra Leone vry te laat nie maar in die Karibiese streek (486). In Desember 1863 het die Britse regering se houding jeens Amerikaanse swartes radikaal verander. Daar is besluit dat geen swart Amerikaners as immigrante in Brits-Honduras (en dus ook Jamaika) toegelaat sou word nie (1190). Daar is eerder voortgegaan met die invoer van Indiese en Chinese werkers (1204).

In 1864 het 131 immigrante uit Barbados in Brits-Honduras aangekom. Ander Barbadane het op die Britse eiland Antigua gaan werk (1311). Daar is ook pogings aangewend om werkers uit Meksiko te trek (1216). Teen die einde van die Amerikaanse Burgeroorlog het verskeie (“several”) blanke Suiderlinge hulle as boere in Brits-Honduras gevestig omdat hulle nie onder die Unie-regering in Amerika wou aanbly nie. “They formed an expatriate community in the colony’s northern agricultural region, appropriately dubbed ‘New Richmond'” (1223). Richmond, Virginia, was die hoofstad van die Konfederasie.

Tydens samesprekings oor Brits-Honduras “the colony of British Guiana soon joined the negotiations. Not long after, Lincoln directed the State Department [ie department of foreign affairs] to present a proposal with similar features to the Netherlands for their neighboring South American colony of Surinam [Dutch Guiana]” (312). Dit het deur bemiddeling van die Amerikaanse konsul in Demerara [Georgetown] geskied (526). In 1863 “Surinam had not yet even abolished slavery” (1561). Daar was “the lack of an abolitionist lobby in the Netherlands and … fears of the scale of compensation required for the 33 000 slaves in Dutch Guiana and several thousand others in the outlying Dutch Antilles” (1566). “There was indeed an undercurrent of tension in Surinam in the summer of 1863 caused by the prospect of decade-long apprenticeships and imminent compulsory contracts for the freedmen” (1573). Dit het vir sowel die Britse as die Amerikaanse regering onoorkomelike probleme geskep omdat albei teen slawerny gekant was.

In 1853 was Brits-Guiana die eerste Britse kolonie wat Chinese en Indiese werkers bekom het (1204). Die invoer van Amerikaanse swartes na Brits-Guiana was egter tot mislukking gedoem want “it offered less than one-fourth the wage rate to which they were accustomed” (1349). Let nog eens op hoe goed die swartes in Amerika behandel is. “‘Accounts from the United States [in 1864] appear to show that nothing short of compulsion will induce the coloured population to emigrate’; [but] compulsion was not going to be used” (1355). Die enigste resultate wat met die emigrasie van swart Amerikaners in Lincoln se tyd behaal is, is enersyds die 500 wat skaars ‘n jaar lank op ‘n eiland suid van Haïti deurgebring het en andersyds die beperkte getal wat hulle in Liberië gevestig het. Laasgenoemdes het in sommige gevalle ook na Amerika teruggekeer.

Toe daar nie die gewenste resultate met emigrasie na die buiteland behaal is nie, is voorgestel dat die swartes in Wes-Texas hervestig word (1864, 1902). Ná Lincoln, toe Ulysses Grant (1822-1885) die Amerikaanse president was (1869-1877), was daar ‘n poging “to annex Santo Domingo [the capital of the Dominican Republic], intended in part to serve as a home for ex-slaves” (2073). Toe die dood van Lincoln in 1889 herdenk is, het Samuel Pomeroy (1816-1891) gesê: “The only outlet for the African race, in Lincoln’s opinion, was to free them and colonize them in the tropics. Lincoln had no idea that the negroes were to live among us as freedmen with equal rights” (2194).

Magness en Page skryf in die laaste hoofstuk: “The upshot of the evidence is that colonization remained on the table well beyond the Emancipation Proclamation, and its persistence until the end of Lincoln’s presidency ought not to be readily dismissed” (2499). Met ander woorde, dit lyk asof “Lincoln died a colonizationist” (2505). “It is fact that Lincoln pursued colonization as policy” (2554). “It strikes at the heart of egalitarianism, holding that different races belong in different climates, theoretically self-governing but separate and apart from each other. This premise carries with it the inference that two races are incapable of cohabiting, save in circumstances where one oppresses the other” (2499). Byvoorbeeld, dit kan beweer word dat die Suid-Afrikaanse blankes die swartes onderdruk het en dat die swartes sedert 1994 die blankes onderdruk. “The prospect that the ‘Great Emancipator’ subscribed to colonizationist beliefs, seems to completely dispel his popular reputation as a racial egalitarian. From this uneasy query though comes the necessary task of distilling Lincoln the man from Lincoln the legend” (2505). Anders as by FW de Klerk was daar nie ‘n 180º rigtingverandering by Lincoln nie.

Lincoln het die vrystelling van die slawe bewerkstellig. Op grond hiervan is ‘n valse openbare beeld van hom as pro-swart geskep. Onder die leiding van Nelson Mandela het die swartes politieke beheer oor Suid-Afrika verkry. ‘n Valse openbare beeld van hom as ‘n vredesikoon en versoener is geskep. Dit ignoreer Mandela se rol, van 1961 af, as ‘n (gewetenlose) geweldenaar wat die dood van derduisende swartes weens ANC/UDF/SAKP-aktiwiteite veroorsaak het.

Dit is nodig om oorweging te skenk aan hoe Suiderlinge die Burgeroorlog eerstehands ervaar het, bv soos beskryf in Mary Boykin Chesnut (1823-1886) se hoogaangeskrewe Diary (Praag 17.12.2016). Sy was teen slawerny gekant en dit beskou as ‘n parasitiese stelsel ten koste van slawe-eienaars. “The negroes would be good riddance. A hired man would be a good deal cheaper than a man whose father and mother, wife and twelve children have to be fed, clothed, housed, and nursed, their taxes paid, and their doctor’s bills, all for his half-done, slovenly, lazy work” (Kindle 5431). Nadat Lincoln die Chesnuts se slawe vry verklaar het, het hulle almal op die plaas aangebly. Lincoln het die slawe in die Konfederasie enersyds tot opstand aangehits en hulle andersyds aangemoedig om na die noorde te dros sodat hulle onder meer as soldate teen die Konfederale magte gebruik kon word. Chesnut skryf: “If slavery is as disagreeable to negros as we think, why don’t they all march over the border?” (1391). “There seems to be not a single case of a negro who betrayed his master” (5398).

Die populêre beeld wat sedert die 1960’s in Amerika geskep is, is dat die Amerikaanse swartes vreeslik sleg deur die blankes behandel is. Die uiteensetting hier bo toon dat Amerikaanse swartes, insluitende die slawe, in werklikheid so goed daaraan toe was, veral in vergelyking met toestande in ander lande, dat hulle nie uit Amerika wou padgee nie. In Suid-Afrika word doelbewus soortgelyke misleiding gepleeg met oordrewe bewerings oor hoe sleg swartes tydens die blanke bewind, veral tydens apartheid, behandel is. Op hierdie manier word die aandag afgelei van die onverkwiklike ná-1994-werklikheid dat die land en sy inwoners slegter as ooit tevore daaraan toe is. Tydens apartheid moes die NP-regering die landsgrense deurentyd bewaak om onwettige immigrante, veral swartes uit Afrika, buite te hou. As Suid-Afrika toe hel op aarde vir swartes was, soos deesdae dikwels beweer word, sou geen swarte gepoog het om die land binne te kom nie.

Lincoln het die saambestaan in Amerika van ‘n meerderheid blankes met ‘n minderheid swartes as heeltemal onaanvaarbaar verwerp. Wat sou Lincoln van die nuwe Suid-Afrika gedink het waar FW de Klerk en sy groepie meelopers ‘n minderheid blankes mandaatloos en roemloos aan ‘n verswelgende meerderheid swartes uitverkoop het? Toe hy gelewe het, sou Lincoln De Klerk se “kwantumsprong” ongetwyfeld as onverdunde dwaarsheid beskou het. Ná sy dood sou die nuwe Suid-Afrika Lincoln kort-kort in sy graf laat omdraai het. Die magsoorname deur die ANC-regime in 1994 was nie die begin van ‘n era van hoë moraliteit soos valslik voorgegee word nie. Dit het geblyk toenemend ‘n fees vir ‘n leërskare immoreles te wees wat weens steelsug besig is om die land bankrot te plunder.

Leon Lemmer: Om ‘n piet-my-vrou te dood

In Amerika is daar die populêre mening dat daar in die suidelike state op groot skaal van slawe-arbeid in boerdery gebruik gemaak is terwyl die meer geïndustrialiseerde noordelike state hulle op ‘n voorbeeldige manier nie eintlik aan hierdie mensonterende praktyk skuldig gemaak het nie. Hierdie indruk word versterk deur die feit dat Abraham Lincoln (1809-1865) die slawe met ingang 1863, dus tydens die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865), vrygestel het. Dit verduidelik waarom Lincoln in die populêre literatuur so buitensporig verheerlik word. Barack Obama het bv daarop aangedring dat hy op Lincoln se Bybel sweer toe hy in 2009 as president ingehuldig is. Wat verswyg word, is dat Lincoln, ten einde die suidelike state te oorwin, die slawe tot opstand aangemoedig het en dat hy hulle ook ingespan het om teen die blanke suiderlinge te veg. Hiermee het Lincoln hom in ‘n hoek vasgeverf en het hy eintlik geen ander opsie gehad as die algehele vrystelling van die slawe nie. Terselfdertyd het hy voortgegaan om hom vir die repatriasie van slawe te beywer. Met die oog hierop is reeds in 1821 begin om vrygestelde slawe in Liberië in Wes-Afrika te vestig.

Wat tydens die Amerikaanse Burgeroorlog gebeur het, herinner aan die Anglo-Boereoorlog (ABO 1899-1902) toe die Britte die swartes teen die Boere aangehits en hulle in die stryd misbruik het. Aan die swartes is stemreg en plase belowe. Anders as in Amerika het niks van hierdie beloftes ná die ABO tereg gekom nie. In die plaaslike geskiedenis is daar nog iets wat ooreenkomste met die gebeure in Amerika toon. In die Slawemuseum in Kaapstad word die Hollanders (die oer-Afrikaners) as die slawe-eienaars en die Britte as die bevryders van die slawe voorgestel, soos Marthinus van Bart in sy boek, Kaap van slawe (2012), aantoon. In werklikheid was die Britte internasionaal die grootste slawehandelaars en is baie slawe tydens hulle bewind aan die Kaap ingevoer, voordat die slawe in 1834 (effektief 1838) vrygestel is. Dit is die Hollanders wat tydens die Bataafse bewind (1803-1806) ‘n voorbeeld aan die Britte gestel het deur die invoer van slawe te verbied.

Uncle Tom’s cabin

Harriet Beecher Stowe (1811-1896) se boek, Uncle Tom’s cabin (1852, Amazon Kindle $0), is ‘n anti-slawerny roman, waarin die Tom-karakter ‘n benadeelde slaaf is. Stowe was ‘n noordelike Amerikaner wat die suiderlinge probeer teregwys het. Die boek word geloof as ‘n voorbeeld van hoe leesstof sosiale verandering kan bewerkstellig. Die bewering dat Lincoln aan die outeur sou gesê het dat haar boek die Burgeroorlog veroorsaak het, is egter ‘n leuen wat uit 1896 dateer. Tom word veral sedert die 1960’s in die burgerregtepolitiek gesteotipeer as ‘n onvoorbeeldige swarte omdat hy alles gedoen het wat die blankes verlang. Die strategie is deesdae dat swartes hardegat moet wees en nie blanke baasskap moet duld nie. Hierdie onverkwiklike gesindheid het ook na Suid-Afrika oorgewaai. Dit vind ook aangepaste navolging in militante feminisme.

Hoewel Stowe se boek ‘n blitsverkoper was, is daar ‘n paar dosyn boeke wat in reaksie daarop gepubliseer is en haar teenspreek, bv Mary Henderson Eastman (1818-1887) se Aunt Phillis’s cabin or, Southern life as it is (1852, Amazon Kindle $0). Eastman toon aan dat daar Bybelse gronde vir slawerny is. Dieselfde kan van apartheid gesê word. Maar dit maak nie ‘n duik in wat mense deesdae voorgesê word om te glo nie. Die kafeteria-benadering tot die Bybel (en eintlik enige ideologie) het gekom om te bly; dus, jy kan vryelik kies wat jy wil glo. Hierdie anti-Stowe-boeke was en is glad nie so gewild soos Stowe s’n nie.

‘n Ander verskynsel uit daardie tyd wat heelwat ruimte vir kreatiewe verbeelding, dus leuens, laat, is die sogenaamde Underground Railway, ‘n benaming vir die ontsnappingsroetes wat slawe sedert die einde van die 18de eeu uit die Suide na noordelike Amerikaanse state, Kanada en Meksiko gevolg het; ook na Florida, voordat dit in 1821/1845 deel van die VSA geword het. Soos in Suid-Afrika was daar talle blankes wat die Amerikaanse swartes met hulle onwettige, dus misdadige, bedrywighede bygestaan nie.

Ek skryf vervolgens oor meer onlangse gebeure, wat deur die “mockingbird” (piet-my-vrou) gesimboliseer word. Dit is ‘n Amerikaanse sangvoël wat ‘n harde geraas maak en daarby die sang van ander voëls kan namaak. ‘n Mockingbird het wit merke op sy swart vlerke, wat aanduidend is van hoe blankes help om swartes se begeertes te verwesenlik, dus as’t ware vlerke daaraan te gee. ‘n Foto van ‘n Amerikaanse mockingbird toon ‘n voël wat swart vlerke met ‘n wit omranding het.

Nelle Harper Lee

Nelle Harper Lee (1926-2016) is veral bekend as die outeur van die roman, To kill a mockingbird (1960, 322p; Amazon Kindle $7,98). Later is nog ‘n boek van haar gepubliseer, Go set a watchman (2015, 293p; Amazon Kindle $10,15). Nelle is in Monroeville, Alabama, gebore, die jongste van vier kinders: Alice (1911-2014), Louise (1916-2009) en Edwin (1920-1951). Net laasgenoemde was jonk genoeg om ‘n speelmaat vir Nelle te wees. Die homoseksuele Truman Capote (1924-1984) het egter van 1928 tot 1934 dikwels in Monroeville kom bly en dus ook hulle speelmaat geword. Die onvroulikheid van Nelle as “tomboy” word beklemtoon. Anders as Louise en Edwin het sowel Nelle as Alice nooit getrou nie. Hulle het aanvanklik in die winters saam in Monroeville gewoon wanneer Nelle uit New York City gekom het. Van 1978 af het hulle permanent saam in Monroeville gebly.

Nelle se ouers was A(masa) C(oleman) Lee (1880-1962) en Frances Finch (1880-1951). Hy was ‘n regspraktisyn en is in hierdie opsig deur sy dogter, Alice, nagevolg. Daar is gehoop dat Nelle dieselfde sou doen, maar sy het nie haar regsstudie voltooi nie en eerder in 1949 na New York City verhuis en tot 1978 deeltyds daar gewoon om te skryf en aanvanklik om naby Truman te wees. In 1936, toe Nelle 10 jaar oud was, het AC twee swartes wat van moord op ‘n blanke winkelier aangekla is, verdedig maar hy het die saak verloor. Albei, ‘n pa en sy seun, is gehang.

Nadat sy haar Mockingbird-boek voltooi het, het Nelle vir Truman gehelp om inligting in te samel oor ‘n gesinsmoord wat in 1959 gepleeg is. Op grond hiervan het hy ‘n boek gepubliseer, In cold blood (1965), maar nooit werklik erkenning aan Nelle vir haar aandeel gegee nie. Daar word beweer dat Truman jaloers op Nelle se sukses met haar 1960-boek was. Hulle vriendskap het gevolglik verflou. Nelle het hom later ‘n psigopaat genoem.

Nelle “exists rather uneasily as both a southerner in New York City and as an expat in her own hometown” (Tom Santopietro, bron hier onder, Kindle 3369). “Spending the winter months back in Monroeville, [Nelle] continued to live simply with her sister Alice in their one-story brick ranch home. Alice, who continued to practice law well into her nineties, oversaw Nelle’s business affairs and served as gatekeeper for those wishing to interview her sister (when told she should have a form letter for saying no to interview requests, Nelle joked that her form letter would state ‘hell no!’) … While Alice went to office, Nelle would read or visit friends; there never had been evidence of a serious love interest, male or female” (3082).

“As the years went by, [Nelle] developed muscular degeneration and began using hearing aids” (3069). “Nelle’s bouts of drinking were sporadic and proved to be the exception rather than the rule” (3144). “In 2007 … she suffered a stroke, which resulted in a partial paralysis of her left arm and leg” (3182). Later: “Nearly deaf and with severely limited eyesight, she was still able to move about in her wheelchair” (3206). Teen 2010 “Nelle’s short term memory had faded” (3206). Sy het nou so geïsoleerd gelewe dat gesê is: “The good Lord himself couldn’t get to her” (3219). In die oord waar sy versorg is, was daar letterlik ‘n wag (“watchman”) voor haar deur. Net enkele mense is toegelaat om haar te besoek. “Lee died in Monroeville on February 19, 2016, at age eighty-nine … She is buried in the cemetry next to the Methodist church, resting alongside her parents and siblings” (3850).

Charles J Shields het ‘n lewensbeskrywing van Nelle gepubliseer: I am Scout: The biography of Harper Lee (2009/2014, 252p; Amazon Kindle $8,15). Shields beskyf sowel Nelle as Truman as “in appearance and behavior alike, each seemed half boy and half girl.” John Megna (1952-1995), wat die rol van Dill/Truman in die Mockingbird-rolprent vertolk, is aan vigs dood. Truman is weens drank- en dwelmgebruik dood. Nadat die romanskrywer, John Knowles, die volwasse Nelle ontmoet het, het hy haar beskryf as “A masculine sort of woman.” ‘n Joernalis, Marja Mills, het met die bekende truuk vorendag gekom om in 2004 langs Nelle en Alice in Monroeville te gaan woon, 18 maande daar te bly en met hulle bevriend te raak sodat sy ‘n boek oor die publisiteitsku outeur van Mockingbird en haar suster kon publiseer: The Mockingbird next door: Life with Harper Lee (2014, 290p; Amazon Kindle $9,82).

To kill a mockingbird

Nelle gebruik die skrywersnaam Harper Lee. Die verhaal speel oor drie jaar af en begin omstreeks 1932 in die kinderjare van die 6-jarige verteller, Jean Louise (Scout) Finch. Daar is sterk outobiografiese ooreenkomste met Nelle. Dieselfde geld Scout se broer, Jeremy (Jem), wat vier jaar ouer as sy is – soortgelyk aan Edwin, wat 6 jaar ouer as Nelle was. Hulle ander maat is die karakter Dill, wat op Truman Capote gebaseer is. Die verhaal speel af in Maycomb, wat klaarblyklik ‘n ander naam vir Monroeville is.

Die hoofkarakter is Scout en Jem se pa, Atticus Finch, ‘n regsgeleerde, soos Nelle se pa, A C. Nelle se ma se nooiensvan was Finch. Naas die bogenoemde 1936-hofsaak waarby A C betrokke was, is daar die Scottsborro Boys-saak van 1931 waardeur Harper waarskynlik beïnvloed is. Tydens ‘n treinrit het blanke jeugdiges aanvanklik probeer om 9 swartes, van 13 tot 19 jaar oud, van die trein te kry, maar uiteindelik was dit die blankes wat die aftog moes blaas. Twee blanke vroue wat op die trein was, het hierna valslik beweer dat die swartes hulle verkrag het. ‘n Horde (“mob”) blankes wou hierdie swartes eiehandig regsien (“lynch”/vermoor). Die blanke jurie het 8 van die swartes skuldig bevind. Hierna het ‘n reeks hofsake gevolg, waarin die swartes al hoe minder skuldig bevind is.

Soos A C is Atticus ‘n wewenaar. Sy huishoudster is Calpurnia, ‘n swart vrou vir wie die kinders baie lief is en deur Atticus gerespekteer word. Sy leer bv vir Scout en ook vir haar eie kind lees. Maar die verhaal kry sy gewilde koers as ‘n swarte, Tom Robinson, daarvan beskuldig word dat hy ‘n blanke vrou, Mayella Ewell, verkrag het. Sy het Tom gesoen en probeer om hom te verlei maar nie daarin geslaag nie. Haar pa, Bob, het gesien wat gebeur en haar aangerand en sodoende haar gesig beseer. Sy het egter beweer dat dit Tom is wat haar beseer en verkrag het. Atticus het Tom in die hofsaak verdedig en aangevoer dat Tom nie Mayella kon beseer het nie omdat sy linkerhand onbruikbaar is terwyl Mayella se beserings op ‘n linkshandige aanvaller, soos Bob, dui. Die jurie, bestaande uit blanke mans, het Tom skuldig bevind. Daar is ‘n toneel waarin ‘n groep blankes probeer om Tom in die hande te kry om self met hom af te reken, maar hulle word deur die tussenkoms van Scout gestuit. Atticus wou teen Tom se doodsvonnis appelleer, maar Tom het probeer om uit die tronk te ontsnap en is doodgeskiet.

Tom en Calpurnia, twee swart karakters, word as voortreflike mense uitgebeeld. Tom het in die hof selfs respek betoon teenoor Mayella wat die valse klag teen hom gelê het. Die blankes, Bob en sy dogter Mayella, word as vuil, agterlike mense (“poor white trash”) voorgestel. Bob is ‘n alkoholis, spoeg in Atticus se gesig, probeer om Scout en Jem te vermoor deur hulle met ‘n mes aan te val en breek Jem se arm in die proses. Hulle lewens word deur Arthur (Boo) Radley, ‘n kluisenaar, gered, wat dieselfde mes gebruik om Bob dood te steek. Boo word nie vervolg nie omdat daar tot die gevolgtrekking gekom is dat Bob dood is deur op sy mes te val.

Atticus sê: “It is a sin to kill a mockingbird.” Dit is glo ‘n voël wat nooit kwaad doen nie. Dus, onskuldiges (soos Tom) en onskadelikes (soos Boo) behoort toegelaat te word om te lewe. Scout was van mening “putting Boo in jail ‘would be like shooting a mockingbird.'”

Tom Santopietro

Een van die jongste boeke wat oor Mockingbird gepubliseer is, is Tom Santopietro se Why ‘To kill a mockingbird’ matters: What Harper Lee’s book and the iconic film means to us today (New York: St Martin’s Press, 2018, 320p; Amazon Kindle $16,09). Soos uit die boektitel afgelei kan word, val die klem eerder op die rolprent as die boek, asook op die verwerkings vir verhoogopvoerings.

Die verskyning van Mockingbird in 1960 het saamgeval met erge rasse-onrus in Amerika, wat terugdateer tot 1954 toe daar ‘n hofuitspraak was waarvolgens skole gedesegregeer moet word. ”The right book in the right place at the right time” (Kindle 471). Polities byderwets noem Santopietro dat die boek rassegelykheid en ordentlikheid propageer en dat die rolprentweergawe, vrygestel in 1962, ‘n houvas op die Amerikaanse nasionale bewussyn verkry het (65). Die film het ‘n “discussion of America’s original national sin, slavery,” ontlok (89).

Die Suide is glo ‘n gebroke wêreld omdat daar rassesegregasie is (2270); “the ugly racism permeating Maycomb” (2319). Nelle, wat nie naastenby ‘n intellektueel was nie, het gesê: “I think Reverend [Martin Luther] King and the NAACP [National Association for the Advancement of Colored People] are going about it in exactly the right way. The people in the South may not like it, but they respect it” (1943). Volgens die draaiboekskrywer van Mockingbird, Horton Foote (1916-2009), “the darkness [of Maycomb/Monroeville] is revealed in a pervasive small-town sadness, a loneliness that can quickly tumble into despair when societal and self-inflicted lies alike are actually believed” (2141). “The truth will set you free” (2152).

Sowel Nelle as Truman het aanvaar dat hulle anders, “oddballs” (155), is. “If both Nelle and Truman were made to feel separate – alone, even – then they would be alone together” (167). “Said Nelle in later years, ‘We lived in our imagination most of the time.’ They remained outsiders, standing apart, observing southern society with an ironic, occasionally jaundiced eye while searching for the telling social clue. Why, they asked themselves, did different equal bad? Why were blacks treated as second-class citizens?” (179). Dit toon die verband tussen die swart burgerregte-bewegings en die latere gay-bevryding waarop ek by vorige geleenthede die aandag gevestig het. “[Nelle] never would attempt to fit the accepted mold … That refusal to play by the rules went hand in hand with an increasingly liberal worldview” (202). “Are there ‘others’ in our own lives? How do we treat them – with Scout’s understanding, or as nuisances to be stepped over?” (2330).

“As [Nelle] had constructed the novel, the twenty-three-year-old Jean Louise, back in her hometown of Maycomb, Alabama, for a three-day visit, had to confront the fact that her beloved father, Atticus, was a racist” (292). Dit is soos die aanvanklike verhaal was. In die finale weergawe het Atticus die teenoorgestelde van ‘n rassis geword. “Atticus’s actions will place him on the right side of history” (666). Die rol van rassis word afgeskuif op Bob Ewell. Op aandrang van ‘n literêre redakteur, Tay Hohoff (1898-1974), wat aan ‘n groot uitgewery verbonde was, het Nelle oor ‘n tydperk van bykans drie jaar telkens haar teks herskryf. Daar word gesê dat Hohoff die roman herbedink (“reconceived”) het. Nelle wou ten alle koste haar boek gepubliseer kry en het haar deur Hohoff laat lei. Dit is vir my duidelik dat Hohoff, in die klimaat van rasse-onrus, die potensiaal van die boek as ‘n blitsverkoper raakgesien het, mits die boodskap polities korrek is.

Dat Hohoff sensitief vir maatskaplike probleme was, blyk uit die boek waaraan sy geskryf het toe sy vir Nelle met die heroriëntasie van die Mockingbird-verhaal gehelp het. Die boek se titel is A ministry to man (1959). Dit handel oor die humanis en sosiale aktivis, John Lovejoy Elliott (1868-1942), wat hom aktief vir die belange van immigrante beywer het – in sy tyd weliswaar blanke immigrante. Mario Puzo (1920-1999) het die skryf van ‘n roman “the art of retrospective falsification” genoem (304). ‘n Storie oor ‘n blanke wat onskuldig ter dood veroordeel is, sou kwalik ‘n blitsverkoper word. Dieselfde geld vir die skuldigbevinding van ‘n skuldige swarte. Vir verontwaardigde reaksie op en ‘n groot afset vir die boek moes ‘n onskuldige swarte deur blankes skuldig bevind en gedood word; presies wat in die finale weergawe van die verhaal gebeur.

“Placed against the backdrop of the increasingly loud Alabama-centered civil rights movement, [Nelle] had struck a chord: Intentional or not, indeed desired or not, To kill a mockingbird began to operate as a symbol of the civil rights movement, at least for white America” (618). Die swartes hou dikwels nie daarvan as blankes oor hulle skryf nie, selfs al is die bedoeling opreg. Sommige swartes het bv gekla dat die swart karakters een-dimensioneel en die teks neerbuigend (“patronizing”) is (508). Maar swart aktiviste, soos Andrew Young en Oprah Winfrey, het ingesien dat die boodskap in die boek swartes kon bevoordeel (630).

Maar veral swart kritici en skeptici het hulleself afgevra of “Mockingbird simply represented another manifestation of white people patting themselves on the back while feeling that they were blessed with a nobility capable of leading African-Americans into the battle against racism?” (2367). “Some now asked if Harper Lee even had the right to tell this story: a privileged white woman telling the story of segregation in the South?” (2380). Die Grieks-Amerikaanse rolprentkritikus, Andrew Sarris (1928-2012), het geskryf: “The Negro is less a rounded character than liberal construct, a projection of the moral superiority Negroes supposedly attain through their suffering and degradation. It is too late for the Negro to act as a moral litmus paper for the white conscience” (1980).

Die rolprentweergawe van Mockingbird was waarskynlik aanvanklik meer invloedryk as die gedrukte boek. Pleks van te lees en die karakters en tonele te verbeel, word sulke aktiwiteite vir die filmtoeskouer met beeld en klank gedoen. Gregory Peck (1916-2003) het die rol van Atticus vertolk; op so ‘n wyse dat hy die “Abe Lincoln of Alabama” genoem is; ook “the dignified American man of principle” (918). Hy het glo “Lincolnesque quality” (2176). “He seemed the flesh-and-blood personification of a Lincolnesque presidential figure” (2669).

Peck het gesorg dat daar in die finale redigering minder klem op die kinderdae van Scout, Jem en Dill as in die oorspronklike draaiboek geplaas word en meer op sy rol as Atticus, waarmee die boodskap in groter mate verpolitiseer is. “Atticus (with the inadvertent help of his children) has bravely faced down a lynch mob, and in his principled stand he has delivered true justice” (2235). Daar word verwys na “Peck’s increasingly well-known offscreen liberal beliefs” (931). “[He] was even named by some as a Communist sympathizer” (944). Maar Santopietro skryf “he was at his most interesting playing upstanding men of decency struggling to do the right thing” (944).

Die vraag is of daar nie te ver gegaan is deur Atticus (“Saint Atticus of Hollywood” – 2719, “a Christ-like figure” – 2424) en Tom té goed voor te stel nie. “Tom, in fact, appears to be such a paragon of virtue that he is even willing to help the bedraggled and clearly unstable Mayella Ewell. Faced with such near perfection, viewers and readers alike can certainly be forgiven for wondering if either Atticus or Tom actually possessed a single recognizable flaw” (2424). Aan die ander kant, in die “donker tyd” van rasse-segregasie (“the corrupt system” – 2435) in die Suide, “Bob Ewell seems to be the one and only racially insensitive individual on hand” (2412). Maar Mary Badham (gebore in 1952), wat die rol van Scout in die rolprent vertolk, het net (oordrewe) lof vir die film: “This is God’s picture and a lot of people think that’s silly. But if you think about the time period this picture was made, it had a lot of important things to say that still need to be said today and will go on being needed for ever and ever” (2857). “President Obama has publicly referred to the film as one of his favorites” (3563). Nelle se suster, Louise, daarenteen, het Mockingbird (blykbaar die boek en die rolprent) “ridiculous” genoem (3082).

“It is in the realm of the live theater … where Mockingbird has made its biggest splash in recent decades” (3613). Waar in die rolprent groter klem op die hofsaak, dus op Atticus en Tom, as in die boek geplaas is, gebeur iets soortgelyks in die teater: “heightening the importance of housekeeper Calpurnia” (3663), wat eintlik voorspelbaar was. “She acts as spur to Atticus, forcing him to realize that he has acquiesced to the systemic racism that pervades Maycomb” (3663).

Go set a watchman

Toe Alice weens ouderdom nie meer doeltreffend na haar suster, Nelle, se belange kon omsien nie en veral na Alice se dood in 2014, het sake skeefgeloop. Nelle, wat self al hoe meer onbekwaam geword het, het ten prooi van gewetenlose uitbuiters geval. In ‘n stadium het sy die kopiereg van Mockingbird weggeteken. Dit het ‘n hofstryd gekos om die saak in die reine te bring. Daarna het sy ingewillig dat ‘n manuskrip van haar as haar tweede boek gepubliseer word terwyl sy nóg die inkomste nodig hehad het en nóg minder die publisiteit wat daarop gevolg het. Dit is geld wat alles spoedig in ander mense se sakke sou beland omdat Nelle nege maande daarna dood is. Die boek is op 14 Julie 2015 gepubliseer en Nelle is op 19 Februarie 2016 oorlede.

Die manuskrip is na bewering in 2014 deur Tonja Carter in Nelle kluis in ‘n regspraktyk ontdek, die onderneming wat Carter by Alice oorgeneem het. Die bestaan van die manuskrip was egter reeds in 2011 bekend. Daar is gespekuleer dat Carter gewag het dat Alice moet doodgaan voordat sy die manuskrip aan ‘n uitgewery voorgelê het. Carter het die publikasie van Nelle se nuwe roman aangekondig skaars twee maande na Alice se dood. Sy het beweer dat die outeur “Happy as hell” daaroor is. Daar was groot skeptisisme hieroor omdat Nelle dekades lank gesê het dat sy nie ‘n verdere boek sou publiseer nie. Carter, daarenteen, het daarop gesinspeel dat daar ‘n derde manuskrip is wat moontlik gepubliseer kan word.

Nelle het haar laaste testament op 11 Februarie 2016, 8 dae voor haar dood, onderteken. Daarin word Carter as die eksekuteur van die boedel aangestel. Die opbrengs moet in die Mockingbird Trust gestort word, wat in 2011 gestig is. Carter het as een van die twee trustees wye magte verkry. In Monroeville is Carter baie ongewild, veral by diegene wat die Lees geken het. Haar man se restaurant is geboikot en moes ‘n tyd lank sluit.

Die uitgewery het die manuskrip, anders as in die geval van Mockingbird, minimaal geredigeer en as Harper Lee se nuwe roman bemark. In 2015 was dit dadelik ‘n bitsverkoper. Miljoene rand het ingerol. Die boektitel is: Go set a watchman. Die titel is ontleen aan Isaiah 21:6: “For thus the Lord said to me: Go, set a watchman; let him announce what he sees” (3420). Jesaja 21:6: “So het die Here vir my gesê: Sit ‘n wag uit, hy moet sê wat hy sien.” Dit is ‘n wag wat as ‘n morele kompas funksioneer. “Every man’s watchman is his conscience” (3432). Hoewel sommige die boek as ‘n vervolg op Mockingbird vertolk het, het dit spoedig geblyk ‘n eerste weergawe van Mockingbird te wees, geskryf in 1957.

Die ergste is dat Nelle se pa daarin heeltemal anders uitgebeeld word as die voorbeeldige, verligte Atticus in Mockingbird. Hy is pro-segregasie en anti-swart, wat heel moontlik ‘n meer realistiese beeld van hom is, gegewe die destydse situasie in die Suide. “Watchman hinges … on Jean Louise’s discovery that Atticus, her idol, is not just dead set against integration but actually espouses racist views” (3381). “Watchman doesn’t fit our redemption narrative; Atticus becomes worse over the ensuing decades, and cuts across the grain of our national impulse” (3495).

Waar die gebeure in Mockingbird in die vroeë dertigerjare plaasvind, speel dié in Watchman twee dekades later af. Daar is sinne wat woordelikse herhaling is van wat in Mockingbird staan. Soos wat in 1951 met Nelle se broer gebeur het, word genoem dat Jem dood is. In hierdie boek is Scout reeds polities meer verlig as haar pa. In New York City het Nelle geleer om neer te sien op die bekrompenheid in die platteland. Die naam van Scout se jeugmaat is Henry. Sy sê aan hom dat sy hom nie lief het nie en nie met hom sal trou nie. ‘n Ander verandering is dat Calpurnia as huishulp afgetree het en met Atticus se suster, Alexandra, vervang is. Nog meer insiggewend is dat Tom in hierdie eerste weergawe van die verhaal in die hofsaak onskuldig bevind en vrygespreek word.

Die tydsberekening vir die vrystelling van die boek was (toevallig) weer in die kol. “Just as Mockingbird had been published as the civil rights movement gained momentum, so, too, did Watchman’s publication in the summer of 2015 fit the new century’s zeitgeist, touching as it did upon America’s open wound of racial injustice. Atticus the racist made headlines during a time of police violence in Ferguson, Missouri; renewed national debate over whether the Confederate flag should fly over the South Carolina state capitol; and the announcement of a $5,9 million settlement reached between New York City and the family of Eric Garner, an unarmed black man killed by police on Staten Island in 2014″ (3457). Let daarop dat daar na “police violence” verwys word terwyl die swartes se geweldpleging verswyg word.

Joseph Madison Beck

Joseph Madison Beck (gebore in 1943), ‘n regspraktisyn, het ‘n boek geskryf oor sy pa, Foster Campbell Beck, wat ‘n swarte, Charles White, teen ‘n klag van verkragting van ‘n blanke vrou in 1938 in Troy, Alabama, verdedig het: My father and Atticus Finch: A lawyer’s fight for justice in 1930s Alabama (New York: WW Norton, 2016, 216p; Amazon Kindle $17,61). White het skuld erken, maar Foster Beck het aangevoer dat dit onder dwang was. White is skuldig bevind. Die Becks was hierna baie ongewild in Alabama omdat Foster ‘n swarte wat ‘n blanke (na bewering) benadeel het, verdedig het. Voorspelbaar beklemtoon die outeur hoe polities verlig die Becks reeds in die 1930’s was. Die boek is vóór die publikasie van Go set a watchman geskryf, dus toe Atticus Finch nog as onbesproke voorbeeldig beskou is. Die verwysing na Atticus in die boektitel is klaarblyklik daarop gemik om belangstelling in die boek aan te wakker en die afset daarvan te verhoog. Nelle Harper Lee het teenoor die outeur ontken dat sy deur die White-saak beïnvloed is toe sy Mockingbird geskryf het. Dit was immers een van vele soortgelyke hofsake uit daardie tyd.

Joseph Crespino

Van Joseph Crespino, is die volgende boek gepubliseer: Atticus Finch: The biography; Harper Lee, her father, and the making of an American icon (New York: Basic Books, 2018, 240p). Daar is nie ‘n Kindle-weergawe nie. In die Amazon-katalogus is daar die volgende beskrywing: “Who was the real Atticus Finch? A prize-winning historian reveals the man behind the legend. The publication of Go set a watchman in 2015 forever changed how we think about Atticus Finch. Once seen as a paragon of decency, he was reduced to a small-town racist. How are we to understand this transformation? In Atticus Finch, historian Joseph Crespino draws on exclusive sources to reveal how Harper Lee’s father provided the central inspiration for each of her books. A lawyer and newspaperman, A C Lee was a principled opponent of mob rule, yet he was also a racial paternalist. Harper Lee created the Atticus of Watchman out of the ambivalence she felt toward white southerners like him. But when a militant segregationist movement arose that mocked his values, she revised the character in To kill a mockingbird to defend her father and to remind the South of its best traditions.”

Slot

Mockingbird is in 40 tale vertaal en sowat 40 miljoen eksemplare van die boek is verkoop. “At the time of Harper Lee’s death in 2016, her annual royalties remained in excess of three million dollars … By some estimates, To kill a mockingbird remains required reading in over 70 percent of American high schools” (Santopietro 3525). Teen ‘n wisselkoers van $1 = R18 was dit ‘n jaarlikse inkomste van R54 miljoen, dus R4½ miljoen per maand.

Gestel iemand wil ‘n boek skryf en R50+ miljoen per jaar in ruil daarvoor ontvang. Uit die bostaande volg dit dat die resep soos volg is:

Verander die teks wat hoofsaaklik oor jou kinderjare handel na een waarin die klem verskuif na ‘n hofsaak met ‘n sterk politieke inslag.
Verander die hoofkarakter van ‘n rassis na een wat politieke oorverligtheid uitstraal.
Verander die onskuldige swarte wat van verkragtig (of moord) aangekla en vrygespreek word na een wat deur blankes skuldig bevind word.
Verander die obskure blanke huishoudster na ‘n swarte wat ‘n onontbeerlike rol in die huishouding speel en in elke opsig uitmuntend is.
Stel al die swart karakters voor asof hulle foutloos en moreel voortreflik is en kontrasteer hulle met ‘n horde moorddadige blanke rassiste.

Leon Lemmer: Van slawerny tot progressiewe arbeid?

Daar is ‘n literêre werk wat deur Edmund Wilson (1895-1972) bestempel is as die belangrikste boek wat in die Amerikaanse Konfederasie geskryf is. Hy verwys na Mary Boykin Chesnut (1823-1886) se Diary (edited by Isabella D Martin and Myrta Lockett Avary, Digireads, 1905/2014, 214p; Amazon Kindle $1,13). Chesnut se pa, Stephan Miller (1788-1838), was die goewerneur van Suid-Carolina en later ‘n senator in Washington DC. Haar man, James Chesnut (1815-1885), was voor die uitbreek die die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) eweneens ‘n senator en daarna ‘n adjudant vir die president van die Konfederasie, Jefferson Davis (1808-1889), en ‘n generaal in die konfederale leër. “It was always his luck to arrive in the nick of time and be present at a great battle” (Kindle 2451).

Die Konfederasie verwys na die sewe (later elf) suidelike Amerikaanse state wat van die Unie weggebreek en Richmond, Virginia, as hoofstad gehad het. In hierdie suidelike state is geredeneer dat hulle vrywillig by die Unie aangesluit het, dat die sentrale regering in Washington DC net beperkte gesag oor hulle in ‘n aantal duidelik omskrewe sake het en dat iedere staat die vryheid het om van die Unie weg te breek. Daarenteen was die president van die VSA, Abraham Lincoln (1809-1865, president 1861-1865), van mening dat die Unie ten alle koste behoue moet bly; dat daar ‘n sterk sentrale regering en ‘n enkele Amerikaanse nasie moet wees. Toe sommige van die suidelike state van die Unie wegbreek, het die Burgeroorlog gevolg.

Mary Chesnut het in die hoogste politieke kringe in die Konfederasie beweeg. Sy en haar man en die presidensiële Davis-egpaar was huisvriende. Hulle was baie patrioties en het dwarsdeur die oorlog bly glo dat hulle saak reg is. “The real ammunition of our war is faith in ourselves and enthusiasm in our cause” (2504). “Our people are brave, our cause is just; our spirit and our patient endurance beyond reproach” (2622).”I would rather live in Siberia, worse still, in Sahara, than live in a country surrendered to Yankees” (2253). Yankees is die naam vir die inwoners van die noordelike state. Die suidelike state het bloot op hulle vryheid, hulle reg om alleen gelaat te word, aangedring terwyl die Unie, met Lincoln aan die spits, ‘n oorlog ter verowering teen hulle gevoer het.

“Madame, your country is invaded” (620). “If we could only separate … and not have a horrid fight for divorce” (468). “We would be only too grateful to be left alone” (1580). Suid-Carolina is ‘n “poor, little, hot-blooded, headstrong, rash, and troublesome sister State” genoem (730). Die suidelike state was landbou-georiënteerd en afhanklik van slawe-arbeid; iets wat nie in dieselfde mate vir die noordelike state met hulle nywerhede gegeld het nie. Slawerny was nie die oorsaak van die Burgeroorlog nie, maar Lincoln het die slawe in die Konfederasie enersyds tot opstand aangehits en hulle andersyds aangemoedig om na die noorde te dros sodat hy hulle onder meer teen die konfederale soldate kon gebruik. In die dagboek word daar verwys na ‘n “black regiment” (4218). Vir die suidelike state was dit ‘n geval van “Yankees in front and negroes in the rear” (627). Lincoln het hom, soos FW de Klerk meer as ‘n eeu later, in so ‘n mate vasgeverf met sy uitlatings oor die swartes dat die slawe na die Burgeroorlog as vrye wesens oor die land losgelaat is.

Die outeur blyk ‘n goed ingeligte, intelligente persoon te wees wat sowel Frans as Duits magtig was. Sy was ‘n fyn waarnemer. “I am a tolerably close observer, a faithful watcher have I been from my youth upward of men and manners. Society has been for me only an enlarged field for character study” (4717). Hoewel Chesnut gelowig was, was sy nie eng godsdienstig nie. Sy was teen slawerny gekant. “Slavery has to go, of course, and joy go with it” (1151). Hulle huwelik was kinderloos. “Women have such a contempt for a childless wife” (2030). “Of course, I know nothing of children: in point of fact, am awfully afraid of them” (3541). Daar is tekens van feminisme by haar te bespeur.

Die dagboek is goed geskryf en die lesers leer haar ken as iemand wat maklik lag. “The reason I can not bear Mrs Chesnut is that she laughs at everything and at everybody” (2720). “If I laugh at any mortal thing it is that I may not weep” (4762). Sy was dikwels depressief en siek en het maklik gehuil. “I cried with a will” (5570). “This woman cries with her whole heart, just as she laughs” (4887). Die dagboekinskrywings dek die tydperk 8 November 1860 tot 2 Augustus 1865. “For the first time in my life no books can interest me. Life is so real, so utterly earnest, that fiction is flat” (2491). “I write daily for my own diversion. These mémoires pour servir may at some future day afford facts about these times and prove useful to more important people than I am” (1984).

Die Chesnut-egpaar het as welvarende plaaseienaars die oorlog binnegegaan maar na die oorlog as verarmdes gespook om te oorleef. Inflasie het sy tol geëis. “You take your money to market in the market basket, and bring home what you buy in your pocket-book” (3974). “The loss of our private fortune the smallest part” (3798). “Our best and bravest are under the sod” (4672). “All that pleasant company are dead, and our world, the only world we cared for, literally kicked to pieces” (3342). “Hearts do break in silence, without a word or a sigh” (4404). Van party gewonde soldate het min ledemate, ens, oorgebly. Van een van hulle is gesê: “He has body enough left to hold his soul” (3941). “They were awfully smashed-up, objects of misery, wounded, maimed, diseased” (4482). “War leads to love-making … the farce is ‘Cupid on Crutches'” (4040).

Die Konfederasie het tevergeefs op buitelandse steun gehoop. “From the outside no help indeed cometh to this beleaguered land” (1969). Die aanvoerder van die Unie-magte, William Sherman (1820-1891), word in die noordelike state geloof, maar hy het ‘n beleid van verskroeide aarde in die Konfederasie gevolg. Chesnut noem hom “vandal Sherman” (4952). “My husband said Nature is a wonderful renovator” (5385). “Nature is so luxuriant here, she soon covers the ravages of savages” (5392).

In die Konfederasie was daar een opsie wat nooit oorweeg sou word nie, naamlik Britse herkolonisering. “The British are the most conceited nation in the world, the most self-sufficient, self-satisfied, and arrogant. But each individual man does not blow his own penny whistle; they brag wholesale” (1862). “It is a crowning misdemeanor for us to hold still in slavery those Africans whom they [the British] brought here from Africa, or sold to us when they found it did not pay to own them themselves. Gradually, they slid or sold them off down here; or freed them prospectively, giving themselves years in which to get rid of them in a remunerative way” (1882). Tydens die Burgeroorlog moes die suiderlinge William Howard Russell (1820-1907) as joernalis van die Londense koerant, The Times, verduur. Hy het met “three P’s – pen, paper, prejudices” – gekom (970).

Die heel eerste dagboekinskrywing noem dat Lincoln tot Amerikaanse president verkies is. Iemand het gesê: “Now that the black radical Republicans have the power I suppose they will Brown us all” (232). Die Republikeinse Party was teen slawerny gekant en in daardie sin pro-swart. “Brown” verwys na John Brown (1850-1859) wat slawerny wou afskaf deur opstande te stook. “Now if slavery is as disagreeable to negroes as we think it, why don’t they all march over the border where they would be received with open arms? It amazes me. I am always studying these creatures. They are to me inscrutable in their way and past finding out. Our negroes were not ripe for John Brown” (1391).

Die outeur het gesien hoe ‘n swart slavin opgeveil word. “She seemed delighted with it all” (375). Oor ‘n slaaf: “He is awfully grateful to us for buying him” (3535). Daar is verwag dat die slawe tydens die Burgeroorlog in algehele opstand sou kom, maar “not by one word or look can we detect any change in the demeanor of these negro servants” (696). “They don’t go to the enemy, because they are comfortable as they are, and expect to be free anyway” (3163). ‘n Slavin het gesê: “We were comfortable every way — good house, everything” (783). ‘n Slaaf het in lewensgevaar vir sy eienaar “a bucket of ham and rice,” wat hy gekook het, op die slagveld geneem (1378).

“The best way to take negroes to your heart is to get as far away from them as possible. As far as I can see, Southern women do all that missionaries could do to prevent and alleviate evils. The social evil has not been suppressed in old England or in New England, in London or in Boston. People in those places expect more virtue from a plantation African than they can insure in practise among themselves with their own high moral surroundings … The Northern men and women who came here were always hardest, for they expect an African to work and behave as a white man. We do not” (2044).

“Mrs Preston and I were talking of negroes and cows. A negro, no matter how sensible he is on any other subject, can never be convinced that there is any necessity to feed a cow. ‘Turn ’em out, and let ’em grass. Grass good nuff for cow'” (2583). “Evas are mostly in the heaven of Mrs [Harriet Beecher] Stowe’s [1811-1896, Uncle Tom’s Cabin, 1852] imagination. People can’t love things dirty, ugly, and repulsive, simply because they ought to do so, but they can be good to them at a distance; that’s easy. You see, I can not rise very high; I can only judge by what I see” (2057).

Teen die einde van die oorlog het die aanslag op die konfederale hoofstad, Richmond, begin. “Am I the same poor soul who fell on her knees and prayed, and wept, and fainted, as the first gun boomed from Fort Sumter? Once more we have repulsed the enemy. But it is humiliating, indeed, that he can come and threaten us at our very gates whenever he so pleases. If a forlorn negro had not led them astray (and they hanged him for it) on Tuesday night, unmolested, they would have walked into Richmond” (4107).

Na die oorlog skryf Chesnut: “These negroes are unchanged” (5345). “The fidelity of the negroes is the principal topic. There seems to be not a single case of a negro who betrayed his master, and yet they showed a natural and exultant joy at being free. After we left Winnsboro negroes were seen in the fields plowing and hoeing corn, just as in antebellum times. The fields in that respect looked quite cheerful. We did not pass in the line of Sherman’s savages, and so saw some houses standing” (5398). “Nothing is left to us now but the bare land, and the debts contracted for the support of hundreds of negroes during the war … The negroes would be a good riddance. A hired man would be a good deal cheaper than a man whose father and mother, wife and twelve children have to be fed, clothed, housed, and nursed, their taxes paid, and their doctor’s bills, all for his half-done, slovenly, lazy work. For years we have thought negroes a nuisance that did not pay. They pretend exuberant loyalty to us now. Only one man of Mr Chesnut’s left the plantation with the Yankees” (5431).

“The negroes have flocked to the Yankee squad which has recently come, but they were snubbed, the rampant freedmen. ‘Stay where you are,’ say the Yanks. ‘We have nothing for you.’ And they sadly ‘peruse’ their way. Now that they have picked up that word ‘peruse,’ they use it in season and out. When we met Mrs Preston’s William we asked, ‘Where are you going?’ ‘Perusing my way to Columbia,’ he answered. When the Yanks said they had no rations for idle negroes, John Walker answered mildly, ‘This is not at all what we expected.’ The colored women, dressed in their gaudiest array, carried bouquets to the Yankees, making the day a jubilee. But in this house there is not the slightest change. Every negro has known for months that he or she was free, but I do not see one particle of change in their manner. They are, perhaps, more circumspect, polite, and quiet, but that is all. Otherwise all goes on in antebellum status quo. Every day I expect to miss some familiar face, but so far have been disappointed” (5516).

“Went to our plantation, the Hermitage, yesterday. Saw no change; not a soul was absent from his or her post. I said, ‘Good colored folks, when are you going to kick off the traces and be free?’ In their furious emotional way, they swore devotion to us all to their dying day … ‘Well, William, what do you want?’ asked my husband. ‘Only to look at you, master; it does me good” (5542). Hedendaagse Amerikaanse swartes stel slawerny heeltemal anders voor as in Chesnut se eerstehandse verslag; dermate dat hulle op kompensasie aandring. Insgelyks stel Suid-Afrikaanse swartes apartheid so wreedaardig en verontmenslikend moontlik voor ten einde soveel moontlik bevoordeel te word.

Chesnut wek die indruk dat slawerny ‘n parasitiese stelsel ten koste van slawe-eienaars was. Hedendaagse Amerikaanse swartes, daarenteen, stel slawerny voor as ‘n uitbuitende opset waarin hulle voorgeslagte nie na behore vir hulle arbeid vergoed is nie. Daar word dan met vergesogte eise gekom waarvolgens huidige vrygebore swartes vir die beweerde benadeling van slawe vergoed moet word. Sonder dat individuele swartes iets hoef te doen, maak groeplidmaatskap hulle glo geregtig op terugbetaling. Dié geld moet opgedok word deur ander mense as die (veral blanke) dooies wat glo destyds onregmatig deur slawerny bevoordeel is.

Lank na emansipasie in 1865 het Amerikaanse swartes op groot skaal begin koerskies uit die suide na die noorde en weste van Amerika. Hulle het ten minste aanvanklik vryelik die sekuriteit van kos, huisvesting, ens, in ruil vir hulle arbeid verkies. Hierdie etniese groep het klaarblyklik nie in dieselfde mate as blankes waarde aan vryheid geheg nie. In Afrika is na bewering tradisioneel net sowat ‘n kwart van die swart bevolking nie deur hulle medeswartes verslaaf nie (Hinton Rowan Helper, The negroes in Negroland, New York: GW Carleton, 1868, 225p; Amazon Kindle $1,13, 541, 560, 1745). “Slavery in Africa as a national institution … seems to have existed always” (655).

“The liability to fall into a condition of servitude is not so frightful in Africa as it is where there is a higher appreciation of personal liberty; nor does the same odium attach to the term slave as is attached to it among civilized men. The African sees very little difference between the authority exercised over him by one whom he acknowledges as his master and the petty tyranny which is exercised by most African chiefs over their subjects; and so long as he is worked moderately, and treated kindly, he has but little cause for dissatisfaction, and not infrequently by his own choice places himself in this condition” (570). Die voorafgaande twee sinne is heeltemal in ooreenstemming met Chesnut se standpunt.

Slawerny het voor- en nadele gehad. Ek mik na ‘n konstruktiewe aanwending van die positiewe aspekte in die hedendaagse Suid-Afrika. Naas Helper se boek is daar ‘n ander bron waarna ek by ‘n vorige geleentheid verwys het. William Buckley “proposed, several years before Governor Reagan offered his hard-nosed welfare-reform program in California, that all welfare recipients be required to do ‘street cleaning and general prettification work’ for the city. Here was the first conservative enunciation of the workfare principle, or as Buckley put it rather crudely, ‘No workee, no dolee'” (Lee Edwards, William F Buckley Jr: The maker of a movement, Wilmington: Intercollegiate Studies Insitute, 2014, 208p; Amazon Kindle $11,39, 1249).

In Suid-Afrika word protes, wat dikwels gewelddadige afmetings aanneem, as ‘n fundamentele mensereg beskou, seker omdat geweld in die DNS van die ANC is. Dit misken ‘n fundamenteler beginsel: dat iets in ruil vir niks ‘n onding is. Diegene wat nie vir dienste betaal nie behoort geen reg te hê om oor gebrekkige of geen dienste te betoog nie. Nie-betalers behoort verplig te word om iets in ruil vir dienste, huisvesting, ens, te doen, bv strate te vee, rommel op te tel en plante te versorg.

Deesdae is die Amerikaanse middestede die nuwe plantasies waar swartes aangetref word. “Under slavery, blacks had to work; today’s blacks don’t have to work to inhabit the progressive plantation” (Dinesh D’Souza, Hillary’s America, Washington: Regnery Publishing, 2016, 256p; Amazon Kindle $19,24, 366). Die verskil tussen enersyds die hedendaagse werkloosheidstoelae en andersyds vergoeding vir werk is so klein dat baie mense verkies om nie te werk nie. Staatstoelaes aan gestremdes en bejaardes kan geregverdig word, maar nie oorkompensasie aan diegene wat nie (wil) werk nie. In Suid-Afrika is die wanverhouding tussen diegene wat ‘n bate vir die samelewing is en diegene wat ‘n (finansiële) las vir die land is veel groter as in Amerika. Hierdie situasie versleg eksponensieel. Die huidige beleid van staatsaalmoese is nie volhoubaar nie.

Nelson Mandela het graag beweer dat Suid-Afrika se mense die land se grootste bate is. Hy het dit gedoen om populêr te wees en natuurlik ook omdat hy en sy politieke party meerderheidsteun geniet het. Maar in ‘n land waarin die meeste mense onproduktief is en baie van hulle roofbou toepas, dus afbreek pleks van opbou, is ruim die helfte van die inwoners eerder ‘n ekonomiese las as ‘n bate. Maniere moet gevind word om die onproduktiewes en sosiaal skadelikes tot ‘n voorbeeldige leefwyse te transformeer. Dit kan gedoen word deur minder rojaal enersyds met staatstoelaes en andersyds met bv minimum vergoeding te wees. Die nie-produktiewes is soos die spoorwegnetwerke: hulle is daar maar hulle word nie na behore benut nie.

Onder diegene wat in die nuwe Suid-Afrika as politieke leiers ontpop het, is daar ‘n hele aantal tronkvoëls wat oorsimpatiek jeens misdadigers is. Anders as in sommige beskaafde lande is sake in die nuwe Suid-Afrika so bewimpel dat prisoniers niks in ruil vir hulle onderhoud hoef te doen nie en hulle boonop stemreg het. In die goeie ou dae kon dikwels gesien word hoe bandiete op paaie of plase werk. ‘n Bewaarder het hulle opgepas en hy het die reg gehad om enigeen wat probeer ontsnap, te skiet. Toe was dit nie nodig dat daardie bewaarders superbewaarders moes hê om oor hulle toesig te hou nie. Ontsnappings het selde indien ooit plaasgevind. Prisoniers en onwettige immigrante behoort verplig te word om werk in ruil vir hulle onderhoud te doen, of daar behoort ten minste sodanige opsie te wees, wat dalk vir baie van hulle aanvaarbaar sal wees.

Weens die huidige preokkupasie met menseregte, bv vryheid, kan slawerny kwalik in sy oorspronklike vorm teruggebring word. Maar dit is moontlik dat baie werkloses die sekuriteit van ‘n werk en ‘n inkomste sal verkies bo die kreperende vryheid van leeglê. Dit het sielkundig groot voordele om eerder ‘n nuttige burger as ‘n oorlas te wees. Daarmee word selfrespek teruggewen. As staatstoelaes ingekort word, moet leeglêers eerder tot werk as misdaad verplig word. Dit kan deur strenger en doeltreffender wetstoepassing bewerkstellig word.

Wanneer die ANC iets doen wat weersin by sommige wek, word ‘n mooi klinkende naam daarvoor uitgedink. Vandale en terroriste word “vryheidsvegters” genoem. Swart oorheersing word “demokrasie” genoem. “Demografies verteenwoordigend” beteken minstens 80% swart. Die akademiese agteruitgang van universiteite word “transformasie” genoem. Rassediskriminasie teen en benadeling van blankes word “regstellende aksie”, “bemagtiging”, ens, genoem. ‘n Stelsel wat werkloses tot werk verplig of selfs net aanmoedig, sal deur liberaliste afgeskiet word. Dit sou onvanpas en dalk selfteenstrydig wees om dit “liberale arbeid” te noem. Maar “progressiewe arbeid” klink vir my na ‘n gepaste benaming. Werkkolonies behoort geskep te word waar werkloses vir ‘n bepaalde tydperk en teen vasgestelde vergoeding gekontrakteer word. Nuttige werk, soos die herstel van paaie, kan deur hulle onderneem word. Daar moet liewer in landsbelang gedink word en nie ingevolge oordrewe menseregte, soos vryheid sonder verantwoordelikheid, nie.

In propaganda word ons wysgemaak dat “vryheidsvegters” vir ons die salige staat van demokrasie, in die vorm van swart oorheersing, besorg het. Isaiah Berlin (1909-1997) het vryheid as die afwesigheid van inmenging gedefinieer. Philip Pettit het vryheid as nie-dominansie herdefinieer (Jason Brennan, Against democracy, Princeton University Press, 2016; 304p; Amazon Kindle $18,43, 1745). Die waarheid is dat die belange van blankes in die nuwe Suid-Afrika nie net aan voortdurende inmenging deur die swart regering blootgestel is nie, maar ook aan naakte dominansie. Vir blankes is die nuwe Suid-Afrika ‘n era van onvryheid, dus in daardie opsig soos slawerny. Dink aan hoe blanke sakemanne en boere verplig word om van hulle eiendom, sonder enige teenprestasie van swartes, aan swartes af te staan. Vryheid vereis regte wat ons vrywaar teen inmenging en dominansie. Sodanige regte bestaan nie. Maar dan kom mense soos FW de Klerk en Leon Wessels en vertel herhaaldelik dat ons in ons noppies met die grondwet moet wees.

Leon Lemmer: Die beredeneerde regsheid van Samuel Francis

Die Amerikaner en trotse Suiderling, Samuel Francis (1947-2005), was ‘n historikus en joernalis wat met sy regse en ander geskrifte nasionale aansien verwerf het. Wanneer ‘n mens sy tekste lees, tref die diepte en oortuigingskrag daarvan jou dadelik. Hy het nie gewildheid gesoek nie en soms met sy onbesproke rasionaliteit sy vlakker en meer opportunistiese geesgenote teleurgestel, bv deur met redenasies aan te toon dat ‘n tuisland van Amerikaanse blankes nie realisties haalbaar is nie. Hieroor skryf ek volgende keer.

In regse geledere is daar groot ondersteuning vir Francis se standpunt dat rasse ingevolge persoonlikheid, gedrag en ook intelligensie verskil. Vandaar die tradisionele Amerikaanse beleid van rassesegregasie. Maar hy het blankes nie beter as ander rasse geag nie; bloot dat blankes anders is, bv dat wittes omstandighede skep waarin hulle (en ander rasse) meer tuis voel as die omstandighede wat deur die leefwyse van nie-wit rasse daargestel word; vandaar die uittog van nie-wittes uit hulle woonbuurte en hulle intog in tradisioneel blanke gebiede. “Non-whites may indeed create a different civilization of their own, but it will not be the same as the one we as whites created and live in, and most of us (or even most non-whites today) would not want to live in it” (Francis, bron hier onder, Kindle 2162).

Daar is ‘n omvattende versameling van Francis se geskrifte beskikbaar: Shots fired: Sam Francis on America’s culture war (FGF Books, 2006, 361p; Amazon Kindle $11,39). In hierdie rubriek bepaal ek my egter by sy politiek soos weerspieël in sy Essential writings on race (New Century Foundation, 2007, 119p; Amazon Kindle $5,64), met ‘n inleiding deur Jared Taylor.

Met verwysing na die Bybel verklaar Francis prontuit: “Neither ‘slavery’ nor ‘racism’ as an institution is a sin” (116). Albei is immers eeue lank algemeen as normaal in ontwikkelde of beskaafde samelewings aanvaar. Dieselfde geld rassediskriminasie of “apartheid and colonialism” (123). Laasgenoemde twee bestaan nie meer in Suid-Afrika nie, maar rassediskriminasie is sekerlik nog met ons, maar hierdie keer word dit met oorgawe in die naam van regstelling, transformasie, of watter eufemisme ook al, ten koste van blankes bedryf.

In die na-koloniale era “we see the transfer of power in almost every dimension of public and private life. Thus far, the transfer is more cultural than it is political or economic” (161). Francis verwys hier na Westerse lande. In die meeste voormalige kolonies is die eens blanke politieke mag aan nie-wittes afgestaan. “In South Africa, the transfer has already been completed” (154).

Vir Francis gaan dit uiteraard hoofsaaklik oor Amerikaanse toestande. Oor kulturele magsoordrag aldaar skryf hy:

“The Martin Luther King [public] holiday [introduced] in 1983 was the first and most important instance of the trend but by no means the last; indeed, it can be argued that the King holiday was merely the legitimizing agent of the attacks on other symbols that have occurred since. Attacks on the display of the Confederate battle flag and on other Confederate and Southern white symbols are now commonplace,* but the Alamo in San Antonio is another traditional white symbol that is also under attack – by Hispanics. The Custer battlefield in Montana now celebrates the Indian victory, although what is historically memorable about the battle of the Little Big Horn is not the victory of several thousand Indians over a small American cavalry detachment but rather the defeat of whites at the hands of non-whites” (161). [* “Attacks on the Confederacy really are: the opening salvo in an assault on everything that is distinctively European” (1478).]

Die swartes wil nie hê dat die vlag wat die Suidelike state in die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) gebruik het in die openbaar vertoon word nie omdat dit glo aan die era van slawerny herinner. “Only with the advent of the ‘civil rights’ era [1960s] and of mandated racial equality have the Confederate flag and all other symbols associated with the Confederacy been singled out for attack, and of course the reason is that these flags and symbols are the emblems of a government and culture that was based on slavery and racial inequality. In an age in which the egalitarian imperative is absolute and ‘racism’ is virtually a religious taboo, continuing to honor and display these symbols in public – especially by state and local governments – constitutes an outright act of resistance to the dominant egalitarian orthodoxies” (1492). “It is now open season on all things Confederate” (1558). “The rejection of the Southern and American past was implicit in signs carried by black anti-flag demonstrators last winter [1999-2000] that read, ‘Your Heritage Is Our Slavery'” (1571). Wat die swartes verlang of eis is “the total extirpation of those parts of the Southern past they find ‘offensive’ (ie anything that does not glorify blacks) and the rewriting of the past to magnify and glorify the achievements of their own race” (1577).

In Suid-Afrika matig nie-wittes en hulle blanke meelopers hulle die reg aan om ‘n verbod op die openbare vertoon van die vorige Suid-Afrikaanse vlag by bv sportbyeenkomste te plaas omdat dit glo aan apartheid herinner, asof die era van apartheid net sleg was. Daar is egter geen verbod op lof vir die afgryslike barbaarsheid en misdadigheid wat bv ANC/UDF- en PAC-terrorisme gekenmerk het nie. Ter verduideliking van wat hier bo staan: By Alamo is 180 blankes in 1836 deur Hispaniste gedood in die stryd om Texas se onafhanklikheid van Meksiko te verkry. Nie-wittes se oorwinning oor blankes by Alamo en by Custer mag gevier word maar nie blankes se oorwinnings oor Hispaniste en Indiane nie. Nie-wittes het in hierdie sin die kultuurstryd gewen. Die rede hiervoor is dat Hispaniste en Indiane, soos swartes en Asiate, etniese minderheidsgroepe in Amerika is en op grond daarvan as benadeeldes, as slagoffers van blanke boosheid, beskou word. Insgelyks mag die Voortrekkers se oorwinning by Bloedrivier eintlik nie meer gevier of selfs herdenk word nie omdat dit glo in nie-wit geledere aanstoot sal gee. Ook in die nuwe Suid-Afrika is die veralgemenende persepsie gevestig dat nie-wittes en veral swartes goed en blankes en veral Afrikaners sleg is. Op hierdie manier dring nie-wittes in Amerika en veral swartes in Suid-Afrika hulle wensbeeld van die geskiedenis aan die blankes op.

“The holidays, public anniversaries, flags, songs, statues, museums, symbols, and heroes that a people shares are fundamental to its identity and its existence as a people. What we are witnessing on the official level of public culture in the attacks on these traditional symbols and their displacement by the symbols of other races is the effective abolition of one people and the gradual creation of another” (168). Dit is aan hierdie soort kultuurmoord wat Max du Preez meedoen as hy skryf dat Cecil Rhodes se standbeeld maar gerus verwyder kan word want hy het nooit van Rhodes gehou nie. Du Preez het nie die visie om te besef dat dit in ‘n reeksaksie teen standbeelde van blankes sou ontaard nie. Insgelyk het Wim de Villiers van die verwydering van die laaste oorblyfsel van wat eens die Verwoerd-gebou was ‘n openbare spektakel gemaak om die ANC en Open Stellenbosch ter wille te wees. Mense soos Du Preez en De Villiers, met hulle Hugenote-vanne en anders as Francis, het nie die insig om te besef dat kultuurmoord die aanloop tot die uitwissing van die blankedom kan wees nie.

“Western movies now routinely define the whites as the villians and the Indians and Mexicans – or, even more fantastically, blacks – as the heroes or martyrs … It is routine also to display almost all criminals – rapists, murderers, robbers – as whites, though the statistical truth, of course is that violent crime in the United States is largely the work of non-whites” (175) al is hulle demografies die minderheid. Francis verwys na Mel Gibson se Lethal Weapon-reeks. “The second installment … depicted white South Africans – today’s Hollywood version of Nazis, no doubt – as masterminding drug smuggling into the United States” (181). Wanneer ek sodanige misleidende uitbeelding aanskou, dink ek: As rolprente en televisieprogramme en -advertensies die werklikheid weerspieël, het lande soos Amerika en Suid-Afrika glad nie ‘n ernstige misdaadprobleem nie.

“While the explicit racial hatred of whites expressed in black-directed films is well known, an increasingly common theme in mainstream television and film is that of the dangers represented by hordes of violent and vicious white supremacists, skinheads, neo-Nazis, paleo-Nazis, and racist terrorists who seem to lurk in every city, behind every storefront, in every small town throughout the country, everywhere, all the time. Recently [1994], in the ABC-TV production of the eight-hour film of Stephan King’s The Stand, a tale of the final struggle at the end of the world between supernatural forces of good and evil, the personification of goodness and of God was an elderly black woman, while the devil was portrayed as a blue-eyed, blond-haired white man, whose evil followers waved the Confederate flag. Even at the end of the world, it seems, Hollywood cannot rid us of white racism” (181).

“Today anti-white themes … provide the background and the context of popular entertainment” (195). “This is a calculated tactic aimed at seizing cultural legitimacy and cultural hegemony and ultimately coercive political power on behalf of non-whites at the expense of whites … It offers a conspirational interpretation of history in which whites are systematically demonized as the enemies of the black race, and a myth of black racial solidarity and supremacy. ‘Afro-racism’ is the ideological and political apparatus by which an explicit race war is prepared against the white race and its civilization, not as part of ‘rage’ nor as a response to ‘injustice’ and ‘neglect’ but, like any war, as part of a concerted strategy to acquire power” (201).

Francis haal die volgende groot waarheid op: “Of course non-whites are by no means the only peddlers of anti-white racism. One of the most remarkable features of our interesting times is the degree to which whites themselves help dig their own racial and civilizational grave” (208). Die nuwe Suid-Afrika is ‘n skandalige toonbeeld hiervan. Verlooptes redeneer dikwels “that race is merely a social invention rather than a fact of nature and argues for the abolition of the concept of race as applied to whites. Racial identity is forbidden for whites but not for non-whites (or at least blacks)” (208), wat op dubbele standaarde neerkom. “Of course the explicit goal is to destroy white civilization by doing away with the symbols and institutions of the collective consciousness that defines the race and is the foundation of the culture” (215).

“We know from the population projections by die US Census Bureau last year [1993] that by the middle of the next century [ie 2050] the present white majority of the United States will have dwindled to a minority in its own country, and given that fact and the increasing legitimization of anti-white racism in the United States, the situation in this country for whites is not going to get any better, to say the least. Of course, the revolution could not have succeeded or gone as far as it has without the active assistance of whites” (250).

Bill Clinton is een van die wittes wat die anti-wit-revolusie in woord en daad aanhelp. Omdat die meerderheid Amerikaners teen 2050 na verwagting nie-wit gaan wees, het Clinton blankes gewaarsku om goed vir nie-wittes te wees anders gaan hulle vorentoe bars. Sy naïewe veronderstelling is dat as blankes bv swartes op die hande dra en hulle oorvergoed, hulle dieselfde teenoor blankes sou doen as hulle politieke beheer kry. Dit is egter dwaas om te veronderstel dat daar wederkerigheid gaan wees. In Suid-Afrika het die nie-wittes en veral die swartes tydens apartheid steen en been oor rassediskriminasie gekla omdat dit oneties en ‘n euwel is. Desnieteenstaande is rassediskriminasie nie in die nuwe Suid-Afrika verbied nie en word dit met oorgawe toegepas, maar hierdie keer ten koste van blankes. Tydens apartheid het nie-blankes geëis dat politiek uit sport gehou moet word. In die nuwe Suid-Afrika is politieke inmenging in sport meer as ooit tevore aan die orde van die dag. Die “apartheidsregering” het tuislande aan etniese groepe gegun maar die ANC-regime gun nie ‘n tuisland aan blankes of Afrikaners nie. Blankes word deur swartes uitgesonder vir verguising en nie vir verering vir alles wat hulle tot stand gebring het nie. Ek kan steeds nie die onoortrefbare dwaasheid glo dat toegelaat is dat alles wat sedert 1652 plaaslik opgebou is grootliks onverdiend in die skoot en beheer van die swartes beland het en dat daar geen greintjie (amptelike) dankbaarheid of selfs blote erkentlikheid uit daardie oord jeens blankes is nie.

Volgens Francis is “the pervasive venom of universalism” (256) die onderliggende euwel. “In the universalist world-view, there is neither history nor race nor even species, neither specific cultures nor particular peoples nor meaningful boundaries. Therefore there are no concrete duties to race, nation, community, family, friend, or neighbor and indeed no distinctions to be drawn between neighbor and stranger, friend and foe, mine and thine, us and them. In the happyland of universalism, we owe as much to the children of Somalia – indeed more – than we do to the hapless citizens of Los Angeles … Even to invoke ‘our’ identity, our interests, our aspirations is to invite accusations of all the ‘isms’ and ‘phobias’ that are deployed to prevent further discussions and to paralyze the formation or the retention of a common consciousness that might at some point swell up into actual resistance to our dispossession (263).

Max du Preez is een van diegene wat van ander mense (eerder as homself) verwag om die onderskeid tussen “ons” en “hulle” uit te wis. Daar is ook Wim de Villiers met sy globale benadering waarvolgens die Universiteit Stellenbosch eerder ‘n Afrika- en wêrelduniversiteit moet wees as een wat aan die groepbelange (soos die tradisies, geskiedenis, kultuur en taal) van Afrikaners reg laat geskied. Francis huldig die teenoorgestelde standpunt:

“What we as whites must do is reassert our identity and our solidarity, and we must do so in explicitly racial terms through the articulation of a racial consciousness as whites” (283).

“The reassertion of our solidarity must be expressed in racial terms for two major reasons. In the first place, the attack upon us defines itself in racial terms and seeks through the delegitimization of race for whites and the legitimization of race for non-whites the dispersion and destruction of the foundation of our solidarity, while at the same time consolidating non-white cohesivemess against whites” (283). “Secondly, we need to assert a specifically racial identity because race is real … I do not suggest that race as a biological reality is by itself sufficient to explain the civilization of European man – if race were sufficient, there would be no problem – but race is necessary for it, and it is likely that biological science in the near future will show even more clearly how necessary racial, biological, and genetic explanations are to understanding social and historical events more fully” (290).

“The civilization that we as whites created in Europe and America could not have developed apart from the genetic endowments of the creating people, nor is there any reason to believe that the civilization can be successfully transmitted to a different people.* If the people or race who created and sustained the civilization of the West should die, then the civilization also will die. A mere cultural consciousness, then, that emphasizes only social and cultural factors as the roots of our civilization is not enough, because a merely cultural consciousness will not by itself conserve the race and people that were necessary for the creation of the culture and who remain necessary for its survival. We need not only to understand the role of race in creating our civilization but also to incorporate that understanding in our defense of our civilization. Until we do so, we can expect only to keep on losing the war we are in” (296).

[* Dink aan hoe woongebiede, skole, universiteite en wat ook al wat blankes opgebou het vir nie-wittes en veral swartes onaanvaarbaar is en opsluit verander/getransformeer moet word om eerder vir hulle as vir blankes te pas.]

Francis kom tot die gevolgtrekking “whites do not act cohesively or think of themselves as a unit, that whites have no racial consciousness … In the United States today, whites exist objectively but do not exist subjectively, and that is in my view the fundamental racial problem they face, the basic reason they (I should say ‘we’) are losing the racial war against us … the spineless abnegation of their own country and culture that is at the root of white male paranoia offers proof of the absence of a subjective existence” (310). “As long as whites continue to avoid and deny their own racial identity, at a time when almost every other racial and ethnic category is rediscovering and asserting its own, whites will have no chance to resist their dispossession and their eventual possible physical destruction” (317).

Blankes wêreldwyd het myns insiens meer om op trots te wees as waaroor hulle skaam hoef te wees. Hulle moet hulle nie laat breinspoel deur nie-wittes wat hulle kritiseer met eensydige voorstellings waarvolgens blankes net sleg is en dat hulle skuldig daaroor moet voel nie. Ek was voorheen (soms) geneig om eerder kultuur- as rasverskille te beklemtoon, maar Francis maak ‘n oortuigende saak daarvoor uit dat blankes in hulle eie belang rasbewus moet word en dat hulle hulle nie moet laat intimideer deur bv swartes wat rasbewustheid by blankes as “rassisme” etiketteer nie. Rasbewustheid kom in groot mate by swartes voor en behoort as teenvoeter ook algemeen by blankes aangetref te word.

Na aanleiding van die invalle van “barbare” in die Romeinse Ryk verwys Francis na “the Roman poet Juvenal’s [60-140 nC] famous line that ‘the Orontes [the main river of ancient Syria] empties its garbage into the Tiber” (942), die rivier by Rome in Italië. Gebeur iets soortgelyks dalk tans in veral Duitsland weens die instroming van immigrante uit die Midde-Ooste en van elders in die Derde Wêreld?

“The perversion of our strengths into weaknesses is exploited against us and our rivals seek victory through our back doors. European Man can survive today only if he begins to recognize that victory through honorable combat is not enough; he must also be prepared to meet the challenges on the level of cultural combat, and the only way he can do so is through recovery of his racial heritage, the roots of who we are and where we come from as a people” (949).

“Jared Taylor noted … ‘There is increasing evidence that personality traits … are under genetic control’ … we now know and are increasingly learning about the role of genetic forces (and therefore race) in shaping personality (and therefore culture)” (962). “Europeans have shown a tendency to neglect their own racial interests and … they find developing their own racial consciousness … difficult. As Jared Taylor noted … every other race tends to think in terms of its own race and group, and ‘Only whites pretend that pluralism and displacement are good things and that measures necessary to ensure group survival may be immoral.’ We tend to think that way because we are naturally prone to transcend subjective and particular interests and to idealize what is objective and universal” (989).

Sedert die jare sestig gee die Amerikaanse regering, anders as voorheen, voorkeur aan immigrante uit die Derde Wêreld; dermate dat deesdae beweer word “America is a ‘nation’ defined by no particular racial or ethnic identity” (1150). Ben Wattenberg het hierdie nuwe realiteit soos volg geformuleer: “America is the ‘first universal nation'” (1150). Bill Clinton noem dit “an embrace of our common humanity” (1164). Hierdie selfverklaarde Amerikaanse etniese en kulturele identiteitloosheid hinder hom nie. Francis skryf: “The idea that America is or has been a universal nation, that it defines itself through the proposition that ‘all men are created equal’,* is a myth. Indeed, it is something less than a myth, it is a mere propaganda line invoked to justify not only mass immigration and the coming racial revolution but also the erosion of nationality itself in globalist free trade and a One World political architecture. It also justifies the total reconstruction and re-definition of the United States as a multi-racial, multi-cultural, and transnational swamp” (1185). Later vra Francis: “If they are born or created equal, do they remain equal?” (1198). [* Die tweede sin van die Amerikaans Onafhanklikheidsverklaring (1776) lui: “We hold these truths to be self-evident, that all men are created equal …” Francis noem dit “one of the most arcane – and one of the most dangerous – sentences ever written, one of the major blunders of American history” (1205).]

‘n Grondwetkenner word soos volg aangehaal: “Black freedom and equality were, and are, a revolutionary change in the original constitutional system” (1232). Francis skryf: “We are not and never were a ‘universal nation’ … defined by the equality clause of the Declaration” (1329). “A universal nation is … a total rejection of the American past and the national identity as we have always known it. Racial universalism is not simply an adjustment or a ‘reform,’ let alone a continuation of the proper direction of American history, but a revolutionary reconstruction of the American identity” (1336). “Without the common blood that made us a nation in the first place, there will be no American nation” (1383). In Amerika neem die ras- en kulturele revolusie sulke afmetings aan dat daar van die “new America” gepraat word (1798, 2121), wat uiteraard aan die frase “nuwe Suid-Afrika” herinner. Bill Clinton verwelkom die nuwe Amerika en noem hierdie proses “the third great revolution in America” (2114).

“There are three general reasons why a revival of white racial consciousness and identity is needed. In the first place … race deeply affects and shapes cultural life” (2190). “What kind of society and how much civilization a people creates is now clearly known to be related to what kind of race they are, and the decline or disappearance of the white race can be anticipated to impoverish what remains of Western civilization” (2197). “Second, regardless of the role of biologically based racial differences in accounting for behavioral and cultural differences, whites, like any race, should wish to survive and flourish simply for their own sake … whatever their merits or flaws. Even the minimal rationale for racial survival is denied to whites today because of the constant demonization of whites that non-whites and whites themselves heap on them and because of the blindness of whites … to their own racial identity. And third, white racial consciousness is necessary simply as a means of self-protection. White racial identity is an integral component of the historic identity of America as a culture and a nation. The emergence of an explicit racial consciousness among non-whites in a country that remains (so far) majority white and in which whites have constituted the culturally defining and dominant race creates tensions that are already obvious and threaten to become far more dangerous and destabilizing in the future” (2203). Voorheen “white supremacy was able to exist at all only because whites possessed a powerful racial consciousness, and non-whites did not. Today, that situation is reversed – with ominous implications for the dwindling white population” (2250).

Deesdae klink die BLM-frase, “Black Lives Matter,” dikwels op. Plaaslik is ons grusame ervaring dat baie blankes jaarliks in ons stede en dorpe en op ons plase vermoor word, dikwels deur swartes. Het dit nie tyd geword dat ons die BLIK-frase, “Blanke Lewens Is Kosbaar,” tot vervelens toe ophaal nie? Ons weet dit is die waarheid. Waarom word dit nie gesê nie? Dit is myns insiens hoogs onwaarskynlik dat ‘n Afrikaanse koerant weens die sug na politieke korrektheid hom in ‘n hoofartikel positief oor BLIK sou uitlaat. As Max du Preez net lof vir swart bewussyn het, word ruimte graag daaraan afgestaan; selfs aan sy verregaande bewering: “swart landgenote sedert 1994 méér as ons moes aanpas en toegee” (Netwerk24, 13 September). Vir blankes sal Du Preez nie ‘n lansie breek nie. Ewewig is nie in sy aard nie.

Die lengte van hierdie rubriek is sodanig dat ek een van die belangrikste sake wat Francis beredeneer, die moontlikheid van ‘n tuisland vir blankes, nie kon insluit nie. Ek hoop om hierdie kwessie volgende naweek in my rubriek aan die orde te stel.

Slaweskip by Clifton ‘gedenk’

Die jongste hoofstuk van “wit skuld” word in Kaapstad opgevoer waar die “verhaal van slawerny ontvou”.

Die oorblyfsels van ‘n wrak van ‘n slaweskip wat gesink het naby Clifton, die São José-Paquete de-Afrika, was ‘n Portugese skip met swart slawe uit Mosambiek.

Die skip was op pad na Brasilië, met meer as 500 swartes van Mosambiek aan boord toe dit gestrand het in die winter van 1794.

Geskiedkundiges met ‘n ideologiese projek hoop hierdie ontdekking sal meer lig werp op hierdie “donker” verhaal wat hulle aan Suid-Afrika en apartheid wil verbind.

Wetenskaplikes en duikers van Suid-Afrika, die Verenigde State van Amerika, Mosambiek en Brasilië werk al vir die afgelope jaar om ‘n paar van die artefakte uit die wrak te haal.

Dinsdag het duikers met kameras beeldmateriaal verskaf aan eNCA. Dit sal deel vorm van ‘n “gedenkdiens” wat sal plaasvind by regter Albie Sachs se huis in Clifton.

Oorblyfsels van boeie en ander artefakte van die skip sal later in die dag te siene wees.

Swart DA-leier gee voor dat hy André Brink gelees het

Die DA se swart koukusleier, Mmusi Maimane het skielik ontpop in ‘n leser van niemand minder nie as André Brink.

In ‘n ongeloofwaardige hagiografie aan Brink, het Maimane, wat ooglopend nog nooit ‘n woord van Brink gelees het nie, die dood van “een van Suid-Afrika se literêre reuse” betreur tydens sy toespraak in die parlement.

Brink het feitlik geen swart lesers gehad nie en van sy werk was grootliks gemik teen ‘n konserwatiewe wit gehoor.

“In ons hartseer oor sy dood is slegs deur die groot literatuur hy aan ons bemaak het, ‘n vertroosting,” het Maimane vroom en sonder ironie verklaar.

Brink se lesers sal verbaas wees om te verneem dat die “groot les” uit sy oeuvre glo was dat ‘n ‘n “gesiglose stelsel die euwels in die samelewing” verberg, en dat “mense onreg teen ander mense pleeg”.

Brink het homself juis onvermoeid vir die teendeel beywer. Hy het gesiglose Afrika-verantwoordelikheid verskoon en voortdurend alle skuld kollektief op Afrikaners gepak. Hierdie tema het hy uitgebrei om later prontuit in ‘n dokumentêre program op SABC te verklaar dat dit beter sal wees as Afrikaners heeltemal uitgewis word, weens hul aandeel aan “slawerny”.

Daarna het Maimane egter Brink se gunsteling onderwerp oor wit skuld afgestof en uitgevaar teen die “ongelyke nalatenskap van die apartheidstelsel wat swaar weeg op swartes”.

“Dit is ‘n feit dat swart kinders nog steeds nie dieselfde geleenthede as wit kinders het nie. Dit is ‘n menslike tragedie wat niemand in hierdie vergadering ooit moet aanvaar nie.”

Harry Booyens oor die AmaBhulu, die Afrikaners

Kort nadat David James Smith se boek, Young Mandela (2010), verskyn het, was dit vryelik in plaaslike boekwinkels beskikbaar. Opvallend was die gebrek aan resensies, terwyl ‘n oorvloed boekbesprekings gepubliseer word van werke waarin Nelson Mandela gunstig voorgestel word. Weens propaganda is die publiek gekondisioneer om belang te stel in Mandela as vredesikoon en versoener. Hulle hou van sy beeld as iemand wat nie ‘n vlieg skade sou aandoen nie. Die oorgrote meerderheid Suid-Afrikaners weet nie waarom Mandela tronkstraf uitgedien het nie. Smith se boek bevat daardie inligting, maar dit is nie in aanvraag nie. Die media-geskepte mite word verkies. “Oddly, no-one now seemed to remember why he had been jailed in the first place and the myth was invented that he had been jail for a quarter of a century for no good reason” (Booyens, bron hieronder, Kindle 16955). “In few areas of human endeavor is the selective blindness and deafness of Western media as vividly clear as in the matter of their treatment of Rolihlahla Mandela” (13659). Dit geld ook die plaaslike media in die nuwe Suid-Afrika. Spoedig was talle eksemplare van Young Mandela as uitgooiboeke teen afslagpryse in die boekwinkels beskikbaar.

Dan Roodt het Praag-lesers onlangs daaraan herinner dat daar geen belangstelling in die plaaslike boekhandel was om Jared Taylor se boek, White identity (2012), in voorraad te hê nie. Ilana Mercer se Into the cannibal’s pot (2011), wat groot aktualiteit vir Suid-Afrikaners het, het ek ook nog nooit in ons boekwinkels gesien nie. Ek het toevallig bewus van die bestaan van die boek op die Amazon-webwerf geword en dit bespreek (Praag 29.12.2013). Harry (Herman) Booyens (gebore in 1953) se AmaBhulu: The birth and death of the Second America (Vancouver: Cliffwood Fogge, 2013, 632p; Amazon-Kindle $13.67) is ‘n jaar na publikasie in ‘n lesersreaksie op Praag onder my aandag gebring. Dít terwyl ek probeer om goed ingelig oor nuwe boeke te wees. Hierdie slapbandboek is nie by Kalahari, ‘n Naspers-onderneming, beskikbaar nie, maar wel by Loot teen R511. Naas Kindle is ander e-formate teen billike pryse beskikbaar. Op die Amazon-webwerf is daar ‘n hele aantal resensies.

Dit lyk asof doelbewus probeer word om nie-polities korrekte literatuur uit die openbare domein te weer. Egte Afrikaners sou veel slegter daaraan toe gewees het as elektroniese publikasie nie bestaan het nie. Praag is eintlik ons enigste betroubare inligtingsbron oor bv plaasmoorde.

Die historikus Hermann Giliomee se Die Afrikaners (2003 – daar is ‘n Kindle-weergawe), ook in Engels beskikbaar, word as die standaardwerk oor hierdie onderwerp beskou. Booyens se AmaBhulu, geskryf deur ‘n “defence and aerospace physicist”, behoort myns insiens as ‘n noodsaaklike aanvulling gelees te word. Dié boek is oor ‘n tydperk van sewe jare uitstekend nagevors en gedokumenteer. Vir ‘n opsomming van die inhoud kyk www.amabhulu.com. Dié samevatting gee ‘n aanduiding van die omvang van die werk, maar lees baie oninteressanter as die teks self. In hierdie rubriek is dit uiteraard onmoontlik om reg aan alle aspekte van hierdie omvattende boek te laat geskied.

AmaBhulu verwys na die “White Tribe of Africa”, spesifiek die Afrikaners. Dié woord kom voor in die ANC se MK-lied, wat deur bv Nelson Mandela (17097) en Jacob Zuma (19299) gesing is: “We are resolved to kill the amaBhulu” (13638) of: “‘We have pledged to kill the whites’ (bulala amaBhulu) [bulala = kill, 17097] … This position of the ANC was based exclusively on a racial prejudice that simply presumes that Africa belongs to the Ba’Ntu” (14148). Wanneer haatpraakklagtes teen anti-blanke liedere gelê word, bv Jacob Zuma se geliefkoosde strydlied, “Bring me my machine gun” (18920), is die verweer egter dat hulle “just rhetoric” en “cultural heritage” is (18237).

By “Afrikaners” sluit Booyens in die Britte, bv die setlaars van 1820 en later, en ander Europeërs wat hulle met die kultuur en lot van die Afrikaners vereenselwig het. “The Brits learn reality soon enough when they actually settle in Africa” (13902). Die newetitel van die boek verwys na Thomas Pringle, die Britse vlootbevelvoerder, se opmerking in 1797 toe hy die vrees uitgespreek het dat die Kaap die “Second America” in die oë van die Britte kon word (2154). Dit slaan ook op die feit dat Suid-Afrika in die 20ste eeu vir Afrika was wat Amerika vir die wêreld was (74, 15689). Albei was in hulle konteks leidende moondhede, maar albei het sedertdien baie van hulle glans verloor. Hierdie assosiatiewe verhouding is nie vergesog nie. Reeds in 1776 het Adam Smith geskryf:

“The discovery of America, and that of the passage to the East Indies by the Cape of Good Hope, are the two greatest and most important events recorded in the history of Mankind” (33).

Wat Booyens gedoen het, was om sy en sy vrou se familiegeskiedenisse oor twaalf voorgeslagte in Europa tot selfs voor 1652 na te spoor, asook in Amerika en selfs in die Ooste, en daarna aan die Kaap en in die res van Suid-Afrika. Hierdie inligting word interessant aangebied; op so ‘n wyse dat die leser besef hierdie mense het nie in die sepia-kleurige vae verlede van ou foto’s gelewe nie, maar dat hulle almal eens as lewende mense van vlees en bloed in die helder sonlig gewandel het. Baie van hulle is uitgemoor. Die boek word opgedra aan “those many thousands who gave their lives for the Dream of Western Civilization in Africa” (32). Hierdie genealogiese inligting verskaf ‘n persoonlike, menslike dimensie aan die teks. Die hoofklem val egter op die omstandighede waarin en die gebeure waartydens hulle gelewe het. Die teks is wesenlik ‘n “350-year journey through the history of South Africa” (77).

Suid-Afrikaanse geskiedenis word verstaanbaar gemaak met verwysing na wat in bv Europa gebeur het. Dikwels is die verwysings egter ook na Amerikaanse geskiedenis. Die outeur het hom ten doel gestel om die ooreenkomste tussen Suid-Afrika en Amerika, maar ook die belangrike verskille, onder die aandag van veral Amerikaanse lesers te bring. “I am simply dumbstruck by the ignorance of the ordinary American on almost all matters outside the United States” (15480). Van deurslaggewende belang is om dit by Amerikaners tuis te bring dat inheemse swartes in Suid-Afrika, anders as in Amerika, nooit deur die blankes verslaaf is nie. Die Xhosas het wél die Fingo’s verslaaf. “They were the only indigenous nation of South Africa ever to be enslaved, and they were enslaved by their fellow black men” (4769). Die Suid-Afrikaanse blankes hoef dus sekerlik nie in dieselfde mate as die wit Amerikaners skuldig te voel en te probeer vergoed nie. In albei lande was daar bevryde slawe wat self slawe besit het. Blanke slawerny in Noord-Afrika gedurende hierdie selfde tyd word ook gerieflikheidshalwe meesal verswyg. Lees bv Giles Milton se boek, White gold: the extraordinary story of Thomas Pellow and North Africa’s one million European slaves (2004).

‘n Ander belangrike verskil tussen Suid-Afrika en Amerika is dat swartes in Afrika Afrikane is, terwyl dié in Amerika nie werklik “African-Americans”, soos hulle genoem wil wees, is nie maar “black Americans” (4567, 15506). Die verskil tussen die twee het duidelik in Liberië geblyk toe daar van 1821 af tot 1980 min assosiasie tussen en wedersydse waardering van die inheemse swartes en die swart setlaars uit Amerika was (8487, 15402). As ‘n teenhanger vir “Black Americans” noem die outeur homself ‘n “White African” (15506). Hy vind dit egter nie altyd maklik om hom met Amerikaanse swartes te vereenselwig nie. Byvoorbeeld: “We find the degree of moaning and wailing and lamenting and crying and general effusion of emotion desperately uncomfortable” (15587).

“The historic parallels between the United States and South Africa are obvious: founding by the Dutch, a company government, invasion by the British, fights for independence from an imperial master, a frontier society from all over Europe and clashes with indigenous people. However, there is one area in which they differ deeply and profoundly, and that is the matter of the relation between races … Given the deep emotions surrounding the American Civil War [1861-1865], Americans wrongly apply their historical experience in the matter of slavery to South Africa. While the abolition of slavery was the justification the Union [die noordelike state, die oorwinnaars] gave for the war, the miserable lot of the American Black people for the following hundred years hardly seemed to lend credence to the argument … the position of these people would get progressively worse … In this civil war and its aftermath in the South, we may find much of what would eventually drive the policy of the United States towards South Africa in the 20th century. While the relationship between White and Black in the United States was that of master and slave, that in South Africa was one of competing civilizations and cultures” (9161).

Die kern van hierdie standpunt word later soos volg herhaal:

“The United States is struggling with a uniquely toxic mix of ignorance, racial prejudice, and guilt. It is quite obvious that the American concept of race is one based on a history of slavery and prejudice, while the South African one is based on fear of a competing civilization and culture and centuries of armed conflict” (15495).

Dat daar groot kulturele verskille tussen wittes en swartes is, kan sonder meer aanvaar word. Ek het egter my bedenkinge as Booyens, soos pas aangehaal, in hierdie konteks meer as een keer na “competing civilizations and cultures” verwys. In die Westerse sin moet beskawing liewer nie te berde gebring word nie. Vergelyk die moord op die non Mary Aidan in Duncan Village, Oos-Londen, in 1952. Drie eeue na die landing van Jan van Riebeeck aan die Kaap is daar by daardie geleentheid kannibalisme/mensvleesetery gepleeg (12657, 12685, 14990, 15344). Dink ook aan die latere halssnoermoorde: “‘Necklacing’ is the uniquely ANC-formulated method of hanging tires around a tied victim, dousing the person in gasoline, and setting it all alight. As the victim burns to death in indescribable agony, coated in melting flaming rubber, the participants dance and ululate” (15979).

Anders as die plaaslike swartes, karakteriseer Booyens die Amerikaanse swartes as mense “who know no other language than English, have only one wife [vergelyk Jacob Zuma], no tribe, no AbaKhwetha [inisiasie-rituele], no witchdoctors, no muti and are strongly Christian … It is also clear that they are proud to be Americans and do not see white Americans as an enemy to be driven from the continent of America” (15500). Die PAC se APLA se slagspreuk, “One settler, one bullet”, is by geleentheid soos volg verduidelik:

“Any white person in South Africa was regarded as a settler and if we came across any settler during our operation, they had to be killed or injured” (17159).

“Martin Luther King had elected to work up the fervor in the United States by trying to draw inappropriate parallels between South Africa’s race problems, which were based on huge cultural differences and demographic considerations, and those of the Civil Rights Movement in the United States [in die jare vyftig en sestig], which were based on a legacy of slavery and color prejudice” (13765). Richard Nixon (die Amerikaanse president, 1969-1974) het in 1980 tereg aan die Amerikaners gesê: “We are hardly free enough of sin to cast the first stone – or even the second” (14816, 15339). Nog ‘n verskil tussen Amerika en Suid-Afrika is dat die meeste van die swart tuislande in die vrugbare, waterryke oostelike helfte van Suid-Afrika was. “Nothing kept the amaXhosa inhabitants from turning this region [die Transkei en Ciskei] into heaven on Earth, except themselves” (15165). Daarteenoor behoort Booyens die feit te beklemtoon dat die Amerikaanse reservate vir die inheemse Indiane in onherbergsame gebiede geleë is (maar hy het eintlik met die Amerikaanse swartes te make).

Wat die Britte betref, maak Booyens die treiterende rol van die sendelinge van die London Missionary Society baie duidelik, bv hulle beïnvloeding van die Britse regering (plaaslik en in Londen) ten koste van die Afrikaners, “the [first] outer wall of Western Civilization” (3443). Dié muur het in 1990/1994 geval. Israel is die “second outer wall” wat weens die ruggraatloosheid van die Weste besig is om te verkrummel (19494). “The entire Western Civilization has lost its edge and is losing its place in the world” (19499). Die invloed van die genoemde Britse sendelinge was een van die oorsake van die Groot Trek. Die trekkerleier Piet Retief het dit soos volg gestel: “We complain of the unjustifiable odium which has been cast upon us by interested and dishonest persons, under the cloak of religion, whose testimony is believed in England to the exclusion of all evidence in our favour” (5673). Die sendelinge was aanhangers van Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) se leer van die edele barbaar. Hulle “elected to make the Cape their target for seeking their personal absolution from their nation’s sins in Africa [bv die slawehandel en slawerny] at any cost” (2789). “The true enemy of the white man in Africa was white men in Europe who lived in safety and comfort while they moralized about those of their fellow Western Christians desperately fighting for their own existence” (4918).

Booyens argumenteer selfs dat die Suid-Afrikaanse swartes “had no more in common with the black people of America than what the white people of South Africa had. In fact the whites of South Africa had more in common with Black Americans – both had slave ancestors” (11183). Daar word nie weggeskram van die geringe mate van nie-blanke bloed wat daar in Afrikaners, insluitende die outeur se voorgeslagte, is nie. Dít was eerder vanweë verhoudings met Oorsterse slawe as met die Khoi-San, omdat die kulturele gaping kleiner was. “It is a stark irony that it is the white population of South Africa that has ancestors that were slaves of the Dutch, and not the country’s black population” (852).

Die outeur se eggenote se nooiensvan is Basson. Heelwat genealogiese inligting oor die Bassons word verskaf. Ek wonder of Adriaan Basson hierdie boek sal lees. Reeds as student was hy ten gunste van die afskaling van Afrikaans as onderrigmedium aan die Universiteit Stellenbosch (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 226). Hy toon ook geen groot voorliefde vir (tradisionele) Afrikaners nie. As Basson Booyens se werk lees, kan dit hom dalk tot beter insigte bring. Hy kan dan selfs die boek hartlik by Beeld-lesers aanbeveel pleks van dit dood te swyg.

Die voetnote en bibliografie toon dat ons hier met ‘n uitmuntende wetenskaplike werk te make het. Die outeur het baie van die betrokke plekke in Europa en Suid-Afrika besoek, foto’s geneem en hulle as illustrasies gepubliseer, asook bv landkaarte. Die outeur noem homself “a bit of an artist” wat kan teken en skilder (13923). In die Kindle-weergawe kan al hierdie illustrasies skermgrootte gemaak word deur daarop te klik. Die inligting word uit die oogpunt van Afrikaners aangebied en soms met begrypbare emosie. Byvoorbeeld, oor die dood van sy Oupa Kotie Myburgh in 1969 skryf Booyens: “Forty years later I shall thank God that he did not live to see the future of his country and people” (13973). Sy benadering tas egter nie die akademies-wetenskaplike integriteit van die boek aan nie. Die outeur het bv by voorkeur bronne gebruik wat nie Afrikaner-partydig is nie. Dit is so ‘n uitsonderlik verdienstelike werk dat historiese en genealogiese verenigings verplig behoort te voel om die boek te bekroon en die outeur met toekennings te vereer.

Van landkaarte gepraat. Figuur 2-4 is ‘n belangrike landkaart (686). Dit toon dat die oostelike helfte van Suid-Afrika 350 millimeters en meer reën jaarliks ontvang en die westelike helfte minder. Swartes het hulle tradisioneel in die oostelike helfte gevestig, terwyl die Khoi-San – en van 1652 af die blankes – hulle aanvanklik in die droër westelike dele bevind het (figuur 2-5, 698; ook figuur 2-7, 741). Dieselfde feite word in talle bronne, bv met kaarte in Louis Changuion se Omstrede land (2011), gevind. Dit verhoed die ANC egter nie om telkens die leuen te verkondig dat Suid-Afrika aan die swartes behoort nie. Nelson Mandela het in 1964 aan die einde van die Rivonia-verhoor op sy kenmerkende arrogante manier gesê: “The people [swartes] would fight the white man and win back their country” (Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 433). Jacob Zuma het hierdie leuen onlangs doelbewus herhaal. Die DA-bewind in die Wes-Kaap word deur hom as nie-swart regering beskou: “Die mag kan nie bly in die hande van dié wat nie die regmatige erfgename is nie. Gee dit terug vir die regmatige eienaars” (Die Burger, 7 Januarie, p 2). Booyens: “The ANC most certainly did not present to white South Africans any way to view a future” (15348).

Figuur 16-9 is ‘n foto wat die groot getal dooie Britse soldate in ‘n loopgraaf na die Slag van Spioenkop toon (9988). In die teks word beskryf hoe die Boere hierdie groot oorwinning bewerkstellig het. Ek het dié foto ook al in ander bronne gesien en dáár word ook gemeld dat dit dooie Britte en nie Boere nie is. In Rebecca West se boek, 1900 (London: Weidenfeld & Nicolson, 1996, p 10) is daar dieselfde foto, met as byskrif: “Boer dead after the fierce and confused fighting at Spion Kop, Natal, 24-5 January 1900” (p 11). Ook hier kan sommige Britte nie vertrou word nie.

British_casualties,_Spionkop,_1900 — Dooie ‘Boere’ by Spioenkop. Foto: Wikipedia

Ek was altyd ‘n aktiewe leser wat elke jaar baie boeke lees. Booyens se boek is van die beste wat ek ooit gelees het. “Beste” in die sin dat dit deeglik nagevors en maklik leesbaar en interessant geskryf is; dit oor ‘n onderwerp handel waarin ek belangstel; dit my kennis en insig baie verruim het oor ‘n onderwerp waarvan ek gedink het dat ek heelwat weet, ens. Ek het bv sewe jaar lank aan die Tjoemie-rivier, ‘n tak van die Keiskamma, wat in die 19de eeu die Kaapse oosgrens was, gewoon en die geskiedenis van daardie gebied redelik goed leer ken. Maar nêrens is daardie streek se historiese omstandighede so helder onder my aandag gebring soos in Booyens se boek nie. Dieselfde geld die Groot Trek, die veldslae wat daaruit gevolg het en die twee Vryheidsoorloë wat Afrikaners teen die Britte geveg het. Veral tydens die guerrillastryd in die tweede deel van die Anglo-Boere-oorlog het die Britte onvergeeflike misdade teen die Afrikaners gepleeg. Danksy Booyens se teks is dit die eerste keer dat ek werklik verstaan waarom my ouma so sterk teen “die Engelse” gekant was.

Heelwat nuwe insigte is aan hierdie leser in die Angolese oorlog gee, danksy die outeur se grondige kennis van wapentuig en sy eerstehandse kennis van die terrein. Nêrens verdoesel hy die rol van nie-wittes nie, bv Bataljon 32 (kyk bv Piet Nortjé se uitstekende 2010-boek oor hierdie onderwerp, beskikbaar in bv ‘n Kindle-weergawe). Booyens se boek bevestig wat ek in breë trekke geweet het, vul dit aan en stel dinge in perspektief. Soms sou ek sake ietwat anders vertolk het, die klem anders geplaas het, maar dit doen nie afbreuk aan die integriteit van die skrywer en sy gesonde lojaliteit teenoor Afrikaners nie.

“Since 1814 the Afrikaner has had nowhere else to go. That was the date on which he ceased to be a ‘settler’ or a ‘colonist'” (3513). Ander bronne verskaf ‘n vroeër datum, selfs 1657 toe die eerste Vryburgers grond ontvang het. Later skryf Booyens: “There will never be a ship for us. There is no-one on Earth who will take us in. We have no friends. We are all alone. We have no other home” (14291). Vergelyk dit met bv die ANC, kommuniste en joernaliste se retoriek teen blankes of Afrikaners as kolonialiste, imperialiste, rassiste (14583) en fasciste (14762) of Nazi’s (17103).

Die Britse owerheid was geneig om partydig kant vir die nie-wittes teen die wittes te kies. Byvoorbeeld, in die 19de eeu het George Thomas Napier die Afrikaners beskou as “blood-soaked monsters who are hell bent on implementing slavery” (7693). Die outeur verwys dikwels na “a special British-designed hell” (8412; ook 10429, 10818, ens) wat vir Afrikaners geskep is. Oor die Anglo-Boere-oorlog word gesê: “While the British actively relied on the Christian decency and humane brotherliness of the Afrikaner, the Afrikaner would not be accorded the same consideration in British hands” (10298). Dink bv aan die beleid van verskroeide aarde en die konsentrasiekampe. Timothy Healy het geskryf: “I think these men seem to consider that it is better to be a Boer corpse than a British subject” (10403). “To the Afrikaner, Britain was like a disease that followed them wherever they went; the political equivalent of the Black Death with artillery and a navy” (8563).

Daarteenoor het Arthur Conan Doyle (1859-1930) van die Boere gesê: “Men whom we respected even when we fought with them” (11076). Theodore Roosevelt (die Amerikaanse president, 1901-1909) het in 1910 met verwysing na Kenia geskryf: “There could be no better pioneer settlers than Boers” (11292).

Op 2 Februarie 1990 het FW de Klerk die ontbanning van die ANC, die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, ens, asook ander maatreëls, aangekondig. “They heralded the first permanent subjugation of a non-colonial Western nation to a non-Western one since the Turks were stopped at the gates of Vienna in 1688. To this moment can be traced the helpless condition of white people in South Africa in the 21st century” (16928). De Klerk het sy 1990-ommekeer ‘n “spiritual leap” (16944), pleks van ‘n dwase sprong die afgrond in, genoem. Vir sy onderhandelings met die ANC het De Klerk se keuse op die “lightweight” Roelf Meyer geval, ‘n outjie wat in die Lugmag se koor gesing en as “The Canary” bekend gestaan het (17227).

Booyens en sy gesin het in 2000 na Kanada uitgewyk. In Vancouver verlang hy na wat was. Hy verwys bv na die “much sought after flavor to South African lamb” (8342) van die Karoo en na die vrugte van die Klein Karoo: “All fruit seems to be sweeter here” (8392). Hy verwys na biltong: “the distinctly South African air dried unsmoked beef jerky that Mark Twain [1835-1910] said he loved so much” (9585). Die blanke diaspora “realized the country they had loved and built was no more. In its place was something of great evil that stalked them in their nightmares” (19373). “The loss of their country has been an exceedingly painful experience for Afrikaners. This is certainly true for those remaining in what has become the hollowed-out rotting carcass of South Africa” (19378). Die outeur is die burger van ‘n nuwe land wat hy weer “Home” kan noem (19476). Maar die gemis en opoffering is groot. Nadat reën in Kanada geval het, is daar nie ‘n reënvoël soos in Suid-Afrika nie. “For me, the loerie will never sing again” (19481).

Weens bv die ruimtebeperking is dit ongelukkig nie moontlik om in hierdie rubriek ‘n samevatting te gee van hoedanig die nuwe Suid-Afrika is nie. Booyens doen dit uitstekend. Ek gaan ook nie die spesifieke omstandighede skets wat tot Booyens se emigrasie aanleiding gegee het nie. Soos in so baie ander gevalle het dit veral om veiligheid en werksekerheid gegaan. U moet liewer die boek self lees. In sy teks skets Booyens hoe die Britte die Afrikaners tot aan die Kaapse oosgrens en in Natal, die Vrystaat en Transvaal agtervolg en uiteindelik oorwin het. Ek vind dit ironies dat die Britte die outeur tot in Kanada agtervolg het, want toe hy daar burgerskap aanvaar het, was hy verplig om trou aan die Britse koningin te sweer (19456).

Heel aan die begin word Afrika beskryf as “the continent of The Strong Man, a continent where weakness, real or perceived, means death” (129). Dit is eintlik waartoe Westerse beskawing in Suid-Afrika (grootliks) gekom het: “the country is now lost to the West … Those who remain are being systematically subjugated by a culture with a belief system that is anathema to the basic tenets and interests of Western Civilization” (69). Suid-Afrika was “the Western ‘canary in the coal mine’. Failure to learn the correct lessons from this history will doom Western Man, because South Africa was to Africa what the United States has been to the world” (74).

Daar kan redes vir die misverstaan van die geskiedenis van die Afrikaner by bv buitelandse politici en joernaliste wees, hoewel dit nie sonder moedswilligheid gebeur nie. “It would seem that the Media deems murder and torture to be wrong, but somehow attempts to rationalize it when Afrikaners are the victims” (19247). Wat onverskoonbaar is, is dat ‘n klein groepie blanke Afrikaanssprekendes (ek sal hulle nie Afrikaners noem nie), wat hierdie geskiedenis ken, uiteindelik die ondergang van hierdie trotse nasie bewimpel het. Daar is met geweldenaars, soos Nelson Mandela, wat uiteraard geweld ken, onderhandel sonder dat vereis is dat hulle geweld afsweer. Vanselfsprekend kon die sterk Suid-Afrikaanse weermag ‘n troefkaart in die hande van die blankes gewees het. De Klerk se gedrag was hoogs irrasioneel: “Instead of using his highly successful and respected army as a negotiation strength, FW sought to minimize it” (17216). Die vraag wat hom voordoen, is in hoeverre sake deur indiwidue soos George Soros, of instansies soos die Amerikaanse Central Intelligence Agency (CIA), beïnvloed is (Praag 27.10.2013). Vorentoe sal die waarheid weldra geopenbaar word. Ek bly dankbaar dat ek nie die verloëning van my mense op my gewete het nie.

Karakterisering van Amerikaanse swartes

Jared Taylor is aan Praag-lesers bekend as die outeur van White identity: racial consciousness in the 21st century (2011). Hy is ook die redakteur van die webtydskrif American Renaissance. Taylor skryf gesaghebbend oor rasse-aangeleenthede. Hy erken dat sy kennis grootliks op studeerkamerinligting gegrond is. Ten einde ‘n groter mate van balans te verskaf, bestaan sy jongste boek, Face to face with race (Oakton: New Century Foundation, 2014, 172p; Amazon Kindle $7.92), uit 14 essays wat voorheen in American Renaissance gepubliseer is. Daarin boekstaaf blanke Amerikaners hulle eerstehandse ervaring van veral swartes. Weens owerheidsmaatreëls en teistering voel die meeste outeurs verplig om skuilname te gebruik, gevolglik verwys ek dan bloot na “die outeur”.

Om die Amerikaanse opset te verstaan, is dit nodig om te besef dat daardie swartes demografies ‘n minderheid is (dikwels op 12% gestel), dus soortgelyk aan dié van blankes in Suid-Afrika. Swart Amerikaners geniet oordadige minderheidsregte, terwyl letterlik geen sodanige regte aan Suid-Afrikaanse blankes gegun word nie. Hierdie verskil in behandeling kan toegeskryf word aan die feit dat die meerderheid blanke Amerikaners gebreinspoel is om skuldig oor die destydse verslawing en segregasie van swartes te voel, terwyl die swart meerderheid in Suid-Afrika (en die klein groepie blankes wat mandaatloos namens al die blankes oorgegee het) geen grondwetlike erkenning gegee het aan die positiewe bydrae wat blankes oor eeue gelewer het nie.

Soos in Amerika word slawerny voortdurend in Suid-Afrika misbruik om blankes moreel te veroordeel, terwyl die voorouers van die plaaslike swartes in werklikheid nooit slawe was nie. Die era van kolonialisme, rasse-segregasie en apartheid word voorgestel asof dit net so erg, of erger, as slawerny was. Dat slawerny destyds ekonomies voordelig vir Amerika was, kan nie ontken word nie. Die hedendaagse swart Amerikaners is egter glad nie trots op die positiewe bydrae wat hulle voorouers destyds gelewer het nie. Hulle verwyt hedendaagse blankes vir die wyse waarop hulle wit voorouers destyds ledigheid by swartes bestry het en die swartes eis buitensporige vergoeding vir wat hulle voorouers glo destyds nie ontvang het nie.

Amerika het deesdae ‘n multi-etniese bevolking by uitnemendheid. Die blankes is ‘n vinnig krimpende meerderheid. Voor die middel van hierdie eeu sal die blankes ‘n minderheid in die Amerikaanse bevolking wees, “by replacing the founding stock of Europeans with an Afro-Asiatic-Mestizo mix” (Kindle 74). Dít vanweë “natuurlike” aanwas en die voorkeur wat aan nie-wit immigrante gegee word. In voorbereiding op blanke minderheidstatus word soveel moontlik regte aan etniese minderhede toegeken in die (ydele) hoop dat blankes vorentoe, wanneer nie-wittes in die meerderheid sal wees, ook so sagkens behandel sal word. Die voortreflikheid van die staatkundige bestel wat die Amerikaners wêreldwyd propageer, naamlik demokrasie (in die sin van een mens, een stem), met sy veronderstelling van gelykheid (bv dat alle mense ewe goed is), word steeds nie algemeen deur blanke Amerikaners bevraagteken nie.

In die Weste is die era waarin ons leef met liberalisme deurweek. Die skade wat swart Amerikaners in die samelewing aanrig (in hulle eie etniese groep en daar buite) word meesal nie net nie verreken nie, maar ingevolge politieke korrektheid doelbewus verdoesel. “The propaganda mill is always working to show things as they are not” (310). Op ‘n soortgelyke manier word die “vergrype” van kolonialisme beklemtoon, maar die weerslag van kolonialisme, naamlik die toestroming van immigrante uit die Derde Wêreld na veral Europa, met uiters destruktiewe gevolge vir Europese kultuur en beskawing, word grootliks verswyg. Van Amerika word gesê: “Popular music, movies, sports and television are largely black oriented” (225). In Suid-Afrika word dit duidelik in die massamedia weerspieël.

Wat van swart Amerikaners gesê word, geld nie noodwendig Suid-Afrikaanse swartes nie, soos ek hierbo met verwysing na slawerny aangetoon het. Elke leser moet maar self besluit in hoeverre wat hier volg op plaaslike swartes van toepassing is. Die uiteensetting steun noodwendig op veralgemening. Alle swartes is nie sleg nie. Insgelyks is alle wittes nie goed nie. As iets wat negatief is deesdae van ‘n etniese groep (veral swartes) beweer word, word dit stereotipering genoem. Die waarheid wat onder oë gesien moet word, is dat sodanige veralgemening op ‘n beduidende getal gevalle kan berus en in daardie mate geldig is.

In Taylor se boek word beweer dat Amerikaanse swartes geneig is om bv meer luidrugtig, uittartend, aggressief, gewelddadig en misdadig as ander etiese groepe, soos blankes, Latynse Amerikaners (bv Meksikane), Asiate en Indiane, te wees. “Blacks are different by almost any measure to all other people. They cannot reason as well. They cannot communicate as well. They cannot control their impulses as well” (2011). “Blacks are, in many ways, childlike, and this is illustrated by the often superficial quality of their emotions. They are easily provoked into violence and mayhem” (2430). Al die nie-wit etniese groepe is geneig om dislojaal teenoor die Amerikaanse staat te wees.

Columbus Day word in nie-wit geledere geminag “because Columbus was a ‘genocidal racist'” (170), maar van alle Amerikaners word verwag om Martin Luther King Day te gedenk. Aan blanke Amerikaners word daar nie erkenning gegee of respek betoon nie. “I cannot remember even once being thanked or complimented by a black client” (1839). Daar word selfs op blankes gespoeg. Wittes het skynbaar ‘n besondere kapasiteit om uittarting en vernedering met passiwiteit te verduur. Swartes voel vere as hulle oortredings begaan en sal nie verskoning vra nie. Daar is by hulle geen skaamte nie. “They cannot view things from the perspective of others … They do not understand the pain they are inflicting on others” (1961). “It was never their fault” (1805). “It is aways someone else’s fault” (1843). Blankes word gehaat, “the hatred of those who blame the white race for every failure of their own race” (1624).

Blykbaar distansieer al die ander nie-wit groepe hulle van die swartes. Dit is eintlik net blankes wat swart-gedienstig is of aan hulle lippediens bewys. “I have seen whites go on their knees before blacks – and apologize for slavery, white privilege, blacks in prison, the poor state of black neighborhoods, AIDS, drugs in their community, etc” (162). “It seems that ‘white privilege’ is an extremely powerful concept that makes some people believe they deserve humiliation. It leads to a bizarre form of cultural suicide, and an inability to defend one’s own interests” (229). Blankes wat hulle in swart woongebiede begewe, kan in lewensgevaar wees, want swartes beskou dit as uitsluitlik hulle terrein. Baie swartes verkies segregasie: “Keep Harlem Black” (208). “Most blacks believed that segregation on equal terms was better than integration” (544).

Die outeurs van die essays was in baie gevalle aanvanklik polities verlig maar dure ondervinding het hulle gefrustreerd gemaak en tot ander insigte laat kom. In hierdie sin kan kritici beweer dat die boek ‘n eensydige beeld voorhou. Ek beperk my aandag tot ‘n aantal hoogte- of laagtepunte in Taylor se boek. Van die inligting, bv oor toestande in Amerikaanse tronke, is van so ‘n bedenklike aard dat ek nie kans sien om daaroor op ‘n openbare forum soos Praag te skryf nie. Wat nie algemeen besef word nie, is die mate waarin blanke Amerikaners daagliks (bv op straat) aan verbale rassisme deur swartes blootgestel word, terwyl blankes in Suid-Afrika dadelik van rassisme beskuldig word as hulle sekere benaminge vir swartes, bruines of Asiate gebruik. Daar is egter geen benaming vir blankes wat nie maar geuiter mag word nie. Dubbele standaarde geld nie net in Amerika nie, maar ook in Suid-Afrika.

Amerikaanse swartes word uitgebeeld as werksku. Hulle kom dikwels laat by die werk aan, verdwyn gedurende die dag of gaan vroeg huis toe. In werktyd word geëet, gesels, geraas, geslaap. “By their very presence, blacks upset the rhythm and flow of work” (728). “Then there are the guys who claim to have had deaths in the family, but who forget, and claim multiple deaths for the same person” (716). “For most of the blacks, work of any kind was an imposition to which they submitted as seldom as possible. They never took the slightest interest in it, and had no concept of taking pride in what they did. Their lack of concern for what might happen out in the ‘white man’s world’ was breathtaking” (423). Later verwys hierdie outeur na swartes se “God-given right not to work” (457). Die redes hiervoor is dat werk op ‘n raskwotastelsel aan swartes toegeken word en dit weens owerheidsmaatreëls uiters moeilik is om hulle te ontslaan. Sy gevolgtrekking: “So long as there are enough whites to maintain standards and set the tone, we can continue to be a First-World country despite a certain number of non-whites. But past the tipping point the jungle rushes in” (461).

Verskeie van die outeurs verwys na swartes se onvermoë om toelatingseksamens te slaag. Daar word dan onderrigprogramme net vir hulle ingestel en selfs dan word die eksamen wat nie-swartes moet slaag, omseil. “The ironworkers test has been completely watered down” (749). Wat soms in die praktyk gedoen word, bv in die boubedryf en weermag, is om swartes in andersins nie-swart groepe te versprei. “With a mixed pair, the white or Indian guy has to do all the thinking and most of the work” (707). “Many of the blacks have a chip-on-the-shoulder attitude about the job and about whites. In my opinion, they strike a pose to hide the fact that they don’t have what it takes as a group to do the work. I can’t imagine what their day must be like, always walking around wondering if someone doesn’t like them, never able to lose themselves in the work. This work has so much to offer, but it’s up to each man to get out of it what he can” (758). Sy nogal optimistiese gevolgtrekking is: “People are fed up with all this nonsence and slowly they will first take back the workplace and then their society” (770).

“Affirmative action always has costs. Usually, they are lower standards, poor performance, bad morale, and lost profits” (773). Dit is ‘n geval van mense “hired and promoted beyond their capabilities” (790). “Diversity destroys trust” (1359). “Nearly every major problem, accident, or scandal I saw in the service had a black or Hispanic at the bottom of it” (1305).

In America word buite-huwelikse kinders “outside kids” genoem. “Black men are good at making children but not at supporting them, and this can be a terrible burden under laws written with white people in mind” (1856). “The average black client will not pay child support unless it is deducted from his paycheck. Many refuse to work, or leave a job to avoid paying. Job turnover is very high among blacks, and the court system has a hard time keeping up with them. Some blacks quit on purpose, and move to another job so as to keep one step ahead of the collections” (1865).

Naas die twee hoofstukke oor tronktoestande is die een oor New Orleans, toe die orkaan Katrina in 2005 daar skade aangerig het, die ontstellendste. Min mense besef dat twee-derdes van die inwoners van hierdie stad swart is. Namate sake-ondernemings en die huise van blankes ontruim is, is hulle gepunder. Swartes het hierdie natuurramp aangegryp as ‘n maklike misdaadgeleentheid. Hulle het ook die reddingspogings in die wiele gery deur brande te stig, skuilings af te breek en op reddingsvliegtuie en -bote te skiet.

Die laaste hoofstuk in die boek handel oor Suid-Afrika. Die outeur was 12 jare lank ‘n dosent aan universiteite in Papoea-Nieu-Guinee en swart Afrika voordat hy hom in Johannesburg gevestig het. Van swartes as individue sê hy: “I do not dislike them” (2344). Ongelukkig is hierdie essay reeds in 1998 gepubliseer. Die inligting is dus verouderd, want dit weerspieël toestande in die nuwe Suid-Afrika toe Nelson Mandela die president was, dus voor die groot inploffing plaasgevind het.

Die outeur vestig die aandag op die agteruitgang van die hospitale: “Prior to 1990 … they were vastly superior to anything you would find in black Africa” (2456). Ook: “The black schools under apartheid were infinitely better than the general chaos and mayhem that passes for ‘black education’ now” (2477). Die Universiteit van die Witwatersrand “has traditionally been the leading university in South Africa, and deservedly so. But the push, for at least the last ten years, has been to turn it into an African university, that is to say, one with no standards, very little teaching, no significant research, and that issues meaningless paper degrees. The paradox is striking. Blacks go to Wits because it is white. Yet these same students (or at least a very vocal minority among them) and the black government are doing their best to turn white universities black, which they cannot fail to know means their ruin. Indeed, one suspects that it is the very contrast between white success and black failure that they wish to eliminate” (2494).

Daar word gepoog “to manipulate (unjustified) white guilt” (2464). “Nelson Mandela recently told international investors that industrialized countries ‘owe us that support, not as a question of charity, but because we are entitled to it. Our region was subjected to the most brutal form of exploitation in the colonial era which robbed us of our recources'” (2469). Ek wei nie uit oor die ander sake waarmee alle Praag-lesers bekend is nie. Die outeur het waargeneem en tot hierdie gevolgtrekking gekom: “My own view is that South Africa will gradually sink towards the level of the rest of the continent, though it is unlikely to reach the same depths, given a continuing white presence” (2532). Hy wys op “the common black failure to understand the nature of wealth creation: To them it is just sitting there waiting to be taken, not something that requires sacrifice, hard work, discipline and foresight” (2549).

Die outeur haal ‘n swart Amerikaanse sielkundige soos volg aan:

“Black people are inclined to regard the white man as superior … they do indeed feel that the white man is intrinsically better” (2357). Die outeur skryf: “One discovery I made living in black Africa is that virtually all blacks unaffected by liberal egalitarian ideology not only recognize this inequality but are not in the least bothered by it!” (2362). “Perhaps because of this, among themselves, blacks often seem consumed by a need to feel superior and to achieve ‘status.’ From a black point of view, the best way to do this is to make someone else (feel) inferior to you, since if he is inferior you must be superior. This helps explain much of the callous and often brutal behavior of black[s] …When they find themselves in even the most petty positions of authority, many blacks lord it over their underlings in the most extravagant manner” (2366).

“Black criminal propensities were previously held in check by slavery, segregation, apartheid, and strict tribal custom. Remove these constraints and pathologies assert themselves” (2389). “Blacks have a sheep-like mentality, are overawed by authority, and are therefore easily cowed” (2426). “In general, Africans simply cannot manage. They are incapable of running any large establishment and lack the discipline, organization and cooperation necessary to control crime. Although this may sound harsh I believe they also lack the necessary morality. Police will obviously be more effective if they are morally outraged by crime and feel, viscerally, that it is bad. I would doubt there are many African police, at any level, who feel this way” (2397).

“South Africa should, of course, be a lesson for America. Both countries are making the same mistake, which is to assume that there is no such thing as racial differences. It is a mistaken assumption that prevents recognition of the fundamental paradox of black-white relations. Blacks want to live in white neighborhoods, go to white schools and hospitals because they are white. Yet these objects of their desire will remain desirable and superior only as long as they remain white. A few blacks can live in a white neighborhood or go to a white school without seriously affecting it, but as soon as their numbers approach predominance, the very things that made the blacks want to go there cease to exist and blacks find themselves in the very situation they sought to flee: black slums, broken-down black schools, hell-hole hospitals, etc. Blacks can enter into these white structures only if their numbers are controlled; but that is impossible so long as everyone assumes that the very idea of fundamental racial differences is somehow shameful and morally abhorrent” (2574).

As die outeur se hipotese, dat rasse (bv wittes en swartes) verskil, korrek is, hou dit in Amerika nie dadelik of gou sulke ernstige nadele in as in Suid-Afrika nie. Die nie-wittes sal oor sê drie dekades in die meerderheid in Amerika wees, maar die swartes sal steeds ‘n minderheid in daardie nie-wit komponent wees. In Suid-Afrika vorm die swartes reeds ‘n alles verswelgende en vinnig groeiende meerderheid. Weens die beleid van gedwonge integrasie en sosiale manipulasie, waarvolgens die demografie oral op elke gebied en iedere vlak weerspieël moet word, is daar geen moontlikheid dat enige entiteit, hetsy skool, universiteit, woonbuurt, sake-onderneming, ens, wesenlik wit mag wees nie. Die toekoms is dus swart, oftewel: Dit is nag. Dit is die prys wat Afrikaners betaal vir algemene, ongekwalifiseerde stemreg in ‘n eenheidstaat weens die verraad van ‘n klein groepie blanke Afrikaanssprekendes.

Laastens bespreek ek die mooiste opstel in die bundel. Denis Ruiz het in idilliese omstandighede grootgeword in die blanke woonbuurt Fairview Village in Jersey. Sedert die sestigerjare mag Amerikaanse woonbuurte nie uitsluitlik wit gehou word nie. Die regering subsidieer swartes om dit vir hulle moontlik te maak om daar te woon. Die resultaat is dat hierdie buurt 45% swart geword het. Saam daarmee het verval ingetree en is dit nie meer veilig om daar te woon nie. Eiendomswaardes het getuimel. “The neighborhood where I grew up is now a wasteland” (2045).

Oor die blanke inwoners sê Ruiz:

“They wanted to live among their own people. They wanted to live in a white community. Now, I see this as the highest form of self-determination: people defining their own community, deciding what comes into their collective lives, determining their own standards. It doesn’t matter if their standards don’t seem rational or moral to someone else. People have a right to decide who they will live with. This is not a matter of rationality or of morality. It is simply human. It’s not that they have ill will toward anyone; it’s just that they know what atmosphere they like” (2036).

Ruiz woon nou op ‘n ander plek. Toe hy daar ingetrek het, was dit ‘n blanke gebied. Sedertdien was daar transformasie en is hierdie omgewing ook geruïneer.

“I have to either stay and feel trapped or get out” (2083). Dan spreek hy tot die siel van Afrikaners: “I feel that I am all the time planting and that I am never going to get the harvest, that I am never going to live in a true community” (2087).

Pawlof se brakke

Die politieke gesprek in Suid-Afrika word gevoer in die Amerikaanse dialektiek of idioom, want dit is al waarvan baie Suid-Afrikaners weet.

In hierdie artikel word besin oor die moeilike vraag van die rede vir die wêreldwye veldtog teen die Afrikaner spesifiek, maar ook teen die wit ras in die algemeen. Daar is primêre en sekondêre oorsake. Van die sekondêre oorsake is die feit dat wittes in die algemeen en Afrikaners spesifiek, in vyftig jaar meer kon vermag as wat die die swartes in vyftigduisend jaar kon doen. Maar daar is ook die rol van ‘n verdraaide en halfbegrepe Christelike etiek, oordrewe humanisme, misplaaste verdraagsaamheid en ten slotte die skuldkomplekse van dese en gene oor hulle eie geskiedenis waarvoor hulle hier by ons wil kom boete doen.

Kom ons bepaal ons dan vir eers by die primêre faktore, want daar is benewens die genoemde sekondêre faktore ook die meer fundamentele ideologiese, politieke en intellektuele redes. Ten einde die rubriek nie te lank te maak nie, sal ons hierdie keer die faktor aanspreek van die Amerikanisme. In ‘n volgende bydrae, as dit aanvaar word, sal ons kyk na die invloed van die internasionale kapitalisme.

In die eerste plek is daar dan die rol van die Amerikanisme. Meeste van die gedrogtelikhede van die Suid-Afrikaanse bestel is afkomstig uit Amerika, veral die gedagte dat ‘n samelewing «reg» gedruk of gemanipuleer of gemoker kan word. Hulle praat van «social engineering» (sosiogeniëring is die mooi Afrikaanse woord). Dink maar aan die weersinwekkende beleid om skoolkinders met busse van bakboord na stuurboord te karwei ten einde swartes en wittes «gelyk» te maak. Waar anders as in die Goelag is so iets moontlik? Die aberrasies van «regstellende» aksie, «transformasie», «swart bemagtiging», «positiewe» diskriminasie en «politieke korrektheid» is almal Amerikaanse maaksels en is almal pogings om ongeregtighede van húlle verlede reg te stel wat hulle dan holus bolus na die buiteland wil uitvoer

In die vyftiger- en sestigerjare het die Amerikaners ‘n doelgerigte program bedryf om die Afrikaner- intellektuele elite, veral in die akademie en die media, met studiebeurse na Amerika te lok ten einde hulle blootstelling te gee aan die «lig» van die Amerikanisme. M.a.w. te kondisioneer, sodat hulle kon kwyl wanneer hulle moes, soos Pawlof se hond.

Amerika is egter ‘n spesifieke tipe samelewing met ‘n bepaalde soort bevolkingsamestelling. Dit kon, of wou, die nuwe, gebreinspoelde Afrikanerelite nie insien nie. Die Amerikaners is ‘n wit meerderheid en ‘n swart minderheid, ‘n patroon wat in die res van die wêreld meesal nie die geval is nie. In elk geval nie in Suid-Afrika nie. Daarby gaan hulle gebuk onder ‘n vernietigende skuldkompleks oor hulle swart minderheid se slawegeskiedenis. Die Amerikaanse komplekse en die manier waarop hulle dit wil besweer, word knaend aan die die res van die wêreld opgedring. En watter beter plek om dit te kan doen as Suid-Afrika waar hulle ‘n relatief klein blanke bevolking vir die honde kan gooi ten einde hulle eie rasbehepte gewete te sus? In die meeste plekke rondom die aardbol waar die Amerikaners probeer het om hulle model af te smeer het hulle net monsters geskep. Dit geld ook Suid-Afrika.

As ‘n mens suiwer ten opsigte van ras redeneer, soos die nuwe Afrikanerelite so goed by die Amerikaners geleer het, het ons hier ‘n swart meerderheid en ‘n wit minderheid . In Amerika is die swart minderheid ‘n onbeholpe en ellendige gemeenskap wat voortbestaan deur op die rug van die gewetensbeswaarde wittes te parasiteer. In Suid-Afrika het ons ‘n minderheid wat skeppend, produktief en vindingryk is en ‘n meerderheid ellendiges wat daarop teer. Dis miskien die enigste land ter wêreld waar die minderheid in staat is om vir homself te sorg as hy maar net toegelaat word om dit te doen. Dis dus ‘n radikaal ander situasie as in Amerika.

Die politieke gesprek in Suid-Afrika word gevoer in die Amerikaanse dialektiek of idioom, want dit is al waarvan baie Suid-Afrikaners weet. Hulle is stelselmatrig gebreinspoel om te glo dat die Amerikaanse patroon die enigste is. Feit is egter dat Suid-Afrika nie ‘n swart meerderheid is met ‘n wit minderheid nie, maar ‘n samestelling van verskeie duidelik identifiseerbare volke. In Amerika is dit nie so nie. Deur die Amerikaanse model op Suid-Afrika af te dwing, soos inderdaad gebeur het, kon hulle hier net ‘n politieke, ekonomiese en sosiale gedrog tot stand bring. En die man wat hierdie dinge by uitstek raakgesien het, nl. dr Verwoerd, is letterlik en fisies van die toneel verwyder.

Die probleem met die nuwe Afrikaner- intellektuele elite is dat hulle glad nie nuut is nie, maar inteendeel die mees vermoeiende napraters wat ‘n mens jou kan voorstel. Wat vir hulle nuut is, is die ou nuus uit Amerika, wat sy eie agenda het en probeer om ander daarby te laat konformeer. ‘n Mens sou kon verwag dat intellektuele die minimum analitiese en kritiese vermoë sou hê om hulle nie aan die neus te laat lei nie. Maar in hierdie opsig het die hoop ongelukkig beskaam.

Amerika het vir ons niks te bied nie en ons kan van hulle niks leer nie. Die wêreld se grootste probleem is dat daar geen alternatief vir Amerikaanse «leierskap» is nie. Daar is geen ander supermoondheid waarna die wêreld kan opsien en van wie hulle ‘n ander boodskap kan verwag as die sieklike Amerikaanse humanisme nie. ‘n Mens kan maar net jou hoop daarop stel dat werklike alternatiewe nasionale moondhede in Europa aan die ontwaak is. En wie weet, miskien bied Rusland iewers in die toekoms ook ‘n ander visie?

Die ebonisering van Kaaps

deur Leon Lemmer

Wat opval in die nuwe Suid-Afrika is die ruime mate waarin Amerikaanse politiek plaaslik weerspieël word. Mense soos Desmond Tutu en Jonathan Jansen is tot in hulle kern vergiftig met amerikanismes. Hierdie toepassing van Amerikaanse politieke retoriek geskied sonder inagname van twee wesenlike verskille. Eerstens is swartes ‘n etniese minderheid en blankes die etniese meerderheid in die VSA, terwyl die omgekeerde situasie in Suid-Afrika aangetref word. Tweedens word swart politieke retoriek in Amerika deur verwyte oor slawerny oorheers, terwyl swartes in Suid-Afrika glad nie hierdie ideologiese knopkierie teen blankes kan gebruik nie. In soverre daar plaaslik slawerny was, het die inheemse Khoi-San en die inheemse swartes dit vrygespring. Die slawe is ingevoer en is dus uitheems. Plaaslik is dit net bruines wat op vergesogte wyse griewe oor die slawerny van lank gelede vertroetel.

In soverre bruines van sowel die Khoi-San as die slawe afstam, is hulle ‘n mengsel van inheems- en uitheemsheid. ‘n Mens kan dus sê dat daar etniese hibriditeit by die bruines is. Maar bruines se hibriditeit is nie net etnies of liggaamlik nie. Kulturele hibriditeit, bv wat taal betref, word by sommige bruines aangetref. Taalkundig kan die huidige plaaslike retoriek, bv oor die mengeltaal Kaaps, verstaan word na analogie van wat in Amerika plaasvind. Die propagering en bevordering van Kaaps deur bv die Afrikaanse Taalraad, by name deur Wannie Carstens en veral Michael le Cordeur, geskied na die voorbeeld van Ebonics in Amerika. Hierdie virus het nou ook die Vriende van Afrikaans aangetas, soos ek hieronder aantoon.

Die benaming “Ebonics” is ‘n samevoeging van die woorde “ebony” (swart, na aanleiding van tropiese swarthout) en “phonetics” (bloot in die sin van spraak; dus nie die taalkundige dissipline in sy geheel nie). Die woord is in 1973 deur Robert Williams geskep, wat in 1975 ‘n boek met hierdie titel gepubliseer het. Ebonics is ‘n sinoniem vir African American Vernacular English, oftewel Black English. Dit is na bewering ‘n mengsel van veral Standard American English en die tale van Wes-Afrika, vanwaar die slawe destyds na Amerika vervoer is. Op grond hiervan word daarop aanspraak gemaak dat Ebonics ‘n kreoolse taal is. Die meeste taalkundiges ontken egter die aanwesigheid van noemenswaardige kreoolsheid, omdat so min woorde van Afrika-oorsprong in Ebonics gevind kan word. Die soort Engels wat swartes op die Karibiese eilande praat, word soms by Ebonics ingesluit.

Omdat Ebonics sy oorsprong in slawerny het, gaan dit veral om die taal wat swartes in die suidelike Amerikaanse state gepraat het. Oor die 19de eeu, bv tydens die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865), kan veralgemend gesê word dat die noordelike state nywerheidsgebied en die suidelike state landbougebied was. Die oorgrote meerderheid slawe het in die suidelike state as arbeiders gewerk. Ebonics het glo ontstaan toe die slawe hulle verstaanbaar teenoor die slawe-eienaars wou of moes maak. ‘n Variëteit van Engels wat bv woordeskat, sinsbou en uitspraak betref, het op hierdie manier gestalte gekry. Soms word Ebonics ‘n dialek, sosiolek of etnolek van Engels genoem.

Ebonics het ingevolge slawerny en kolonialisme sterk politieke konnotasies. Hierby word die “euwel” van rasse-segregasie gevoeg: die swartes se Engels is anders omdat hulle apart van die blankes moes leef. Aanvanklik is die kenmerkende Engels van swartes as sub- of tweedeklas-Engels beskou, dus as taal wat nie dieselfde aansien as Standard American English gehad het nie. Hierdie onderskeid was klas- (sommige praat selfs van “kaste-“) en etnies of rasgebaseer. Sedert die suksesvolle burgerregtebeweging in die jare sestig val die klem op gelyke menseregte en het Black English aan status gewen. Kultuur- (insluitende taal-) verskille word as verrykend in ‘n samelewing voorgestel. Multikulturaliteit word as ‘n bate voorgehou.

Die Engels van swartes het sy eintlike hupstoot in 1996 gekry toe die skoolraad van Oakland, Kalifornië, Ebonics as ‘n skoolonderrigtaal goedgekeur het. Dit is as ‘n moeder-, huis- of omgangstaal erken waarin skoolonderrig in die aanvangsjare aangebied kon word. Op hierdie manier sou begrip by die leerders bevorder word en sou daar nie by hulle ‘n gevoel van minderwaardigheid gewek word nie. Ingevolge menseregte is aangevoer dat die skool by die kind moet aanpas en nie andersom nie. Die kulturele erfenis van alle leerlinge moet erken word. Diversiteit het toenemend ‘n wagwoord geword. Die historiese dominansie/”onderdrukking” deur die wit meerderheid, dikwels “rassisme” genoem, is opgehef en die swart minderheid se eiesoortige kultuur is erken.

Sedert die jare sestig is die bevoordeling van Amerikaanse swartes (en in ‘n mindere mate ander nie-wittes) in mooi-klinkende woorde gehul, wat ook by ons oorbekend geword het, bv regstellende aksie, politieke korrektheid en bemagtiging. Ebonics is deur Claude Brown “spoken soul” genoem. John Russell Rickford en sy broer, Russell John, het in 2000 ‘n boek met hierdie titel oor Ebonics gepubliseer. Aan Amerikaanse universiteite word Black Studies toenemend as byvak, hoofvak en selfs as nagraadse dissipline tot by die doktorsgraad aangebied. Ook hier het Ebonics ‘n tuiste gevind.

Maar nie almal, selfs nie alle swartes, is met Ebonics gediend nie. Die skool en universiteit is nie daar om bloot ‘n bevestigende erfenisrol te speel nie. Onderrig is immers ook, seker veral, daar om enersyds as ‘n korrektief te dien vir wat die leerling of student verkeerd beet het en andersyds om inligting waarvan hy nog nie kennis dra nie en vaardighede wat hy nog nie het nie, tuis te bring. As ek nie kan swem nie, moet ek leer hoe om te swem. As ek nie Standard American English magtig is nie, moet ek dit aanleer om optimaal in die Amerikaanse samelewing te funksioneer. Dit baat weinig om agter menseregte, kulturele erfenis en goedvoel oor my Ebonics te skuil as my moedertaal ‘n las pleks van ‘n bate, dus teenproduktief, in die praktyk blyk te wees. Ebonics breek juis die veelgeroemde inklusiwiteit af en moedig verdeeldheid aan. Daarom word Ebonics meesal slegs in die aanvangskooljare benut en wel as ‘n middel om Standard American English baas te raak.

Van die ander probleme met Ebonics is dat dit eintlik ‘n gesproke eerder as ‘n geskrewe taal is. Soos dit hom in die praktyk voordoen, is dit nie gestandaardiseer nie. Daar kan kwalik van “ebonically correct” gepraat word. Die skepping van handboeke in Ebonics is dus problematies. Van die teenargumente, wat uit die geledere van militante aktiviste opklink, is dat Standard American English ook nie bestaan nie; dus dat dit ‘n mite is. Daar is ook die verskynsel dat sommige swartes, soms in die naam van Ebonics, uit hulle pad gaan om met Engels te mors; om wittes met besoedelde taalgebruik uit te tart.

Voordat wat hierbo oor Standard American English en Ebonics geskryf is sinvol op onderskeidelik Afrikaans en Kaaps toegepas kan word, is dit nodig om met aanhalings uit HAT duidelikheid oor vier terme of verskynsels te verkry.

Kreools: “Mengeltaal ontstaan tussen ‘n Europese taal en ‘n taal in ‘n ander wêrelddeel … in breër opvatting, enige taal wat die vermenging van meer as een taal is.” Aangesien geen taal op absolute suiwerheid aanspraak kan maak nie, behoort geringe vermenging nie kreolisering genoem te word nie, want dan sou alle tale kreools wees. Hierdie vermenging moet substansiële afmetings aanneem voordat ‘n taal kreools genoem word. Ebonics is in die swartbewussynbeweging kreools genoem. Afrikaans is weens die sug na politieke korrektheid en “regstelling” al kreools genoem. In nie een van hierdie twee gevalle is die etiket egter regverdigbaar nie.
Mengeltaal: “Taal wat ontstaan het uit die vermenging van verskillende tale, soms tale van heeltemal verskillende herkoms.” Bv Fanagalô: “Mengeltaal, grammaties basies Engels en Afrikaans, maar met ‘n hoofsaaklik Nguni- [Xhosa-, Zoeloe-] woordeskat, wat as omgangstaal op die myne en in stedelike gebiede gebruik word.” Kaaps neig om eerder ‘n mengeltaal, bestaande uit Afrikaans en Engels, as bloot ‘n variëteit van Afrikaans te wees; maw die besmetting met Engels neem ernstige afmetings aan.
Pidgin: “Baie vereenvoudigde taalvorm met oa woorde uit twee of meer tale, gebruik tussen taalgemeenskappe wat mekaar se tale nie verstaan nie.” Elementêre Fanagalô kan goedskiks pidgin genoem word en Ebonics was dit (ten minste) aanvanklik ook.
Sleng/slang: “Opsetlik gemeensame, ondeftige, ietwat platte (stands- of beroeps-) taal; groep(s)taal,” bv van studente. Sowel Ebonics as Kaaps is, soms weens politiek-gedrewe moedswilligheid/uittarting, nie van sleng vry te pleit nie.

Wat ek interessant vind, is dat die dubbel-nie, wat so kenmerkend van Afrikaans is, eintlik ook in Ebonics aangetref word, bv “You ain’t no never say that” en “I didn’t go nowhere.” Verder word ‘n woord soos “gangsta” in sowel Ebonics as Kaaps aangetref.

Wat in die nuwe Suid-Afrika baie duidelik geword het, is dat Ebonics as voorbeeld dien vir diegene wat aan Kaaps status wil gee. Ebonics se oorsprong word na slawerny teruggevoer. Op ‘n soortgelyke manier word die oorsprong van Afrikaans (eerder as Kaaps) met die kombuistaalhipotese teruggevoer na die skewe pogings wat slawe aangewend het om Nederlands met slawe-eienaars en ander wittes te praat. Omdat die ontstaan van Afrikaans op hierdie manier aan die slawe toegeskryf word, maak sommige hedendaagse bruines aanspraak op eienaarskap van Afrikaans. Vandaar RSG se Magdaleen Kruger se versugting dat sy Afrikaans aan die bruines wil “teruggee”. Die standaardiserings- en ander ontwikkelingswerk wat feitlik deurgaans deur slegs blankes tot voordeel van Afrikaans gedoen is, word daarmee (minagtend) onder die mat gevee.

Deesdae word graag beweer dat etniese en kulturele verskeidenheid in ‘n bevolking verrykend is. Al die probleme wat dit veroorsaak, word gerieflikheidshalwe misgekyk. Sodanige verskeidenheid verongeluk bv nasiebou en dikwels ook vreedsame naasbestaan. In die naam van multikulturaliteit word allerhande afwykings van die norm geloof. Byvoorbeeld, oor taalvariëteite word beweer dat sodanige verskeidenheid die taal verryk. Dus, Kaaps verryk Afrikaans. Wat doelbewus misgekyk word, is dat die toenemende Engels-besoedeling van Kaaps daarvan veel eerder ‘n mengeltaal as ‘n variasie van Afrikaans maak.

Op sy beurt beteken dit dat Kaaps nie die voortbestaan van Afrikaans help verseker nie. Presies die teenoorgestelde is waar. As die meeste sprekers van Afrikaans bruin is en as baie van hulle Kaaps praat en selfs skryf (of dit bo Standaardafrikaans verkies) en Kaaps as ‘n variëteit van Afrikaans gereken word, is die toenemende verswelging van Afrikaans deur Engels ons voorland. Die uiteinde kan wees dat Afrikaans as ‘n taal wat onderskeibaar van Engels is, verdwyn. Die voorstanders van Kaaps, soos Michael le Cordeur, is met ‘n gevaarlike spel ten koste van Afrikaans besig. Hierdie politiek-gedrewe veldtog kan inderdaad noodlottige gevolge vir Afrikaans inhou. Veral verloopte Afrikaners, wat hulle oënskynlik met die heil van Afrikaans besig hou (“voltyds” in die geval van Wannie Carstens), moet hiervan kennis neem.

Wat Le Cordeur in sy hoedanigheid as voorsitter van die Afrikaanse Taalraad doen, is om te pleit dat Kaaps, soos Ebonics, as ‘n skoolonderrigtaal erken word, al is Kaaps, soos Ebonics, ongestandaardiseer. Maar Le Cordeur se standpunt is meer radikaal. Volgens hom moet Kaaps nie, soos Ebonics, bloot as hulpmiddel vir die aanleer van die standaardtaal gebruik word nie. Kaaps word deur Le Cordeur as net so goed (indien nie beter nie) as Standaardafrikaans beskou. Die wenslikheid van onderrig in Kaaps word oor die boeg gegooi van die voordele wat onderrig in hulle moedertaal vir leerders inhou. Le Cordeur gee onderrig in Standaardafrikaans openlik die skuld vir die akademiese nie-prestasie van bruines (Praag 7 Julie). Hy kom egter nie met dieselfde verwyt teen Engels nie.

Omdat Kaaps sekerlik nie sy sprekers se aanvaarding en optimale funksionering in die breë samelewing sal verseker nie, huldig Le Cordeur klaarblyklik die standpunt dat dit met Engels bewerkstellig moet word. Plaaslik sal Kaaps dus nie as voedingsbron vir Standaardafrikaans dien nie, maar eerder vir Engels. In die mate wat Kaaps toenemend eerder ‘n mengeltaal as ‘n variëteit van Afrikaans word, funksioneer dit al hoe meer as ‘n trapklip na Engels. Hierdie strategie word gevolg omdat Standaardafrikaans as ‘n witmenstaal geëtiketteer en daarom om politieke redes verwerp (indien nie verafsku nie) word. In sy voorwoord tot Christo van Rensburg se boek, So kry ons Afrikaans (2012), skryf Le Cordeur dat “die nou byna afgesaagde gesegde dat Afrikaans ‘n witmanstaal is, finaal in die kiem [ge]smoor” moet word (p 10).

Weens hierdie politieke druk wat op Standaardafrikaans uitgeoefen word, is ‘n tweeledige reaksie by verloopte Afrikaners waarneembaar. Enersyds word die werklike bestaan van Standaardafrikaans ontken. Gerda Odendaal (Praag 2 deser) verwys na hierdie moontlikheid. Andersyds ontgin Odendaal ‘n alternatief, naamlik die herstandaardisering van Afrikaans, wat (soos ek op 2 deser aangedui het) ‘n verbruining en ontwitting van Afrikaans tot gevolg sal hê. Hierdie herstandaardisering sal in die naam van inklusiwiteit gedoen word, maar sal sekerlik daarin slaag om van die lojaalste en suiwerste sprekers van Afrikaans te vervreem.

Die Afrikaanse Taalraad het pas ondersteuning vir sy brouwerk van die Vriende van Afrikaans (VVA), wat in Stellenbosch gesetel is, ontvang. Amanda de Stadler is die uitvoerende hoof van die VVA. Sy is die eggenote van die Afrikaanse taalkundige Leon de Stadler, wat dit onnodig vind om Russel Botman se verengelsingsbeleid aan die Universiteit Stelenbosch teen te staan. Op ‘n loslitmanier veroorloof hy homself ook heelwat onnodige Engelse woorde in sy geradbraakte Afrikaans (Praag 7 Nov).

‘n Berig in Die Burger (8 deser, p 11) het vandeesweek as aanleiding vir my skrywe gedien. Op 6 deser is die elfde gedenklesing ter ere van die gerekende Afrikaanse taalkundige Johan Combrink onder die vaandel van die VVA, wat sy 20ste bestaansjaar vier, gehou. Die tema van die byeenkoms was: “Afrikaans se ander baadjie”. Dit herinner aan die Afrikaanse Taalmonument se versoek dat ons anders na Afrikaans moet kyk, wat op groter “inklusiwiteit” neerkom, en waaraan uitdrukking gegee word met bewerings van gekreoliseerde Afrikaans.

Ek het onlangs op Praag (2 deser) aangetoon hoe die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en die Afrikaanse Taalraad sorgvuldig vier sprekers uitgesoek het om volgens politiek-korrekte voorkeur by ‘n byeenkoms oor Afrikaans te praat. Die VVA het op ‘n soortgelyke manier te werk gegaan en drie sprekers (blykbaar een wit, twee bruin; een vrou, twee mans) genooi om “oor die waarde van Kaaps-Afrikaans teenoor Standaardafrikaans in hul daaglikse lewe … [te] praat … Twee redaksielede van Die Son, Christa Prinsloo en Eldridge Jason, en ‘n vryskutskrywer van dié koerant, Willem Fransman jr, het gepraat oor hoe soms neergekyk word op mense wat Kaaps-Afrikaans praat.”

Jason het gesê: “As jong laaitie het ek kennis gemaak met die hoorbare en geskrewe vorm van Kaaps. Ek het besef daar is niks onwettigs aan die manier hoe ek Afrikaans praat nie … Afrikaans is ‘n taal van ‘n verskeidenheid kleure en geure. En Afrikaaps, soos baie mense na dié variëteit verwys, speel ‘n belangrike rol in die inkleur van die taal.” Alles wat wettig is, is natuurlik nie noodwendig gewens nie. By inkleur kan ‘n mens tussen ligte of donker kleure kies. Die ligte kleure kan meer bevorderlik vir die eerbare voortbestaan van Afrikaans wees. Wit vanielje kan taalkundig ‘n geseënde plaasvervanger vir al die kleure en geure van Desmond Tutu se reënboog wees.

Jason is die outeur van die boek Gerook (2013), wat oor dwelmverslawing handel. Op LitNet (15 Okt) is ‘n onderhoud met Jason gevoer. Daar lyk dit asof hy tot Standaardafrikaans in staat is. Sy kort VVA-toespraak is ook op LitNet (11 deser) gepubliseer. Die teks kan maklik op ‘n enkele A4-bladsy uitgedruk word. Daarin benut hy opsetlik “ons Kaapse way van Afrikaans praat.” Hy gebruik die volgende woorde: “variant”, “change”, “eyeblind”, “sad”, “somehow” en “stupidgeit”, asook die frase “way van living”. Hy kon gerus die eerbare weg gevolg en liewer die moeite gedoen het om die Afrikaans vir daardie woorde in ‘n woordeboek na te slaan.

Fransman het in sy VVA-toespraak verwys na die taal waarop hy verlief geraak het en wat net in die “townships” gepraat is. Op hierdie Kaaps-eksklusiewe manier voel hy blykbaar geen aangetrokkenheid tot Standaardafrikaans nie, terwyl blankes telkens tot inklusiwiteit vermaan word. “Ek het in boeke gelees oor ‘n taal wat ons nie in die klaskamer praat nie. Dit is die ander baadjie van Afrikaans wat ek wil aantrek. Dis hoe ek wil skryf … Kaaps en in geen ander taal.”

Maar Fransman se toespraak (LitNet 11 deser) bestaan, afgesien van aanhalings uit Kaapse teks, uit goeie Standaardafrikaans. Sowel hy as Jason kan Standaardafrikaans skryf, maar albei verkies Kaaps. Waarom sou hulle anders handel as mense soos die De Stadlers hulle in hierdie kwaad sterk? Elders op die internet het Fransman met die gebalanseerde uitspraak gekom dat Afrikaans aan sowel die wittes as die bruines behoort, dus dat dit bog is om (soos Magdaleen Kruger) te beweer dat Afrikaans aan die bruines teruggegee moet word.

Die berig in Die Burger is deur Raymond Willemse, waarskynlik ‘n bruin joernalis, geskryf. Geen melding word gemaak van wat Christa Prinsloo, waarskynlik die enigste wit spreker, te sê gehad het nie. Jason en Fransman se toesprake is, met ‘n foto van elk, op LitNet gepubliseer, maar nie Prinsloo se foto nie. Die Burger het net ‘n foto van Jason gepubliseer. Dit toon hoe wittes deesdae deur bruines, dikwels met die hartlike samewerking van wittes, gemarginaliseer word, selfs wanneer dit om ‘n kern-Afrikanersaak soos Afrikaans gaan. Wittes het die neo-gemarginaliseerdes geword.

Hieruit volg nie dat Prinsloo, die inhoudsredakteur van Son, ‘n geskikte persoon is om die koers vir Afrikaans aan te dui nie. Let op hoe word in Son gevra vir inligting wat na Prinsloo gestuur kan word: “Ken jy iemand wat against all odds bo uitgekom het? Weet jy van mense wat goeie werk doen om die gemeenskap te uplift?” (11 deser, p 9).

In dieselfde uitgawe van Son skryf Jason oor bruin kinders se “struggle” om toelating tot die Laerskool Hermanus te kry. Sy teks is onder die opskrif, “Skool se hoof die problem,” gepubliseer. Ander opskrifte in dieselfde koerant is: “Cops se attitude is sondebok,” “Bloues slaan weer op verskeie druggies toe,” “Jong man sterf toe hy girl red,” “Lolly-saak moet wag oor lawyer,” “Raadswerkers kla oor raise van R9,” “Fight ná cops wardens skud,” “Gratis krag het locals bly,” “Couple leef in vrees oor cop,” “Pa kry life ná hy sy eie 3 kids rape,” “Toekoms verander: van druggie na ‘social worker,'” “Talle issues kan sorg dat vroue struggle,” “Lamar belowe fans hy gaan weer kom,” “RiRi en Drake dalk hot nuwe paartjie,” “Soul-sanger lewer ‘n Madiba-tribute,” “Fikru is ook nou easy”. Dit lyk asof die nuwe baadjie vir Afrikaans deur die VVA in ‘n taalriool gesoek is. Die baadjie blyk veel eerder ‘n luier te wees.

Maar dit het by hierdie VVA-byeenkoms blykbaar van kwaad tot erger gegaan. Basil Kivedo was in die jare sewentig ‘n dosent in sosiologie aan die Universiteit van Wes-Kaapland. Daarna het hy ‘n opgeleide MK-soldaat geword. Na ons “bevryding” is Kivedo as die DA-burgemeester van die munisipaliteit Breederivier (Worcester) herontplooi. Dit is ‘n instansie wat deesdae Engelse advertensies in ‘n Afrikaanse koerant plaas. Die bruin Kivedo het as ‘n nie-taalkundige huldigingswoorde oor JohanCombrink gespreek en hom geprys vir “sy bydrae en sy rol” om Afrikaans te bevorder: “Dit is ‘n eer om deel te wees van die gebeurtenis.” Die vraag is of Combrink, wat ‘n stoere ondersteuner as ordentlike Afrikaans was, geëerd met hierdie byeenkoms sou gevoel het. Ek dink nie Combrink sou die handevat-opsie met ‘n oud-ANC-terroris en met die bedenklike Son-Afrikaans gekies het nie. Standaardafrikaans was vir hom erns.

Nog was dit nie die einde nie. Die Burger-berig sluit soos volg af: Amanda de Stadler “het ná die geleentheid gesê Afrikaans het ‘n ander baadjie aangetrek en dit het gewerk.” Dus, Afrikaans kan maar ver-Son? Myns insiens was dit heeltemal onvanpas om drie sprekers by die koerant Son te gaan soek as die doel was om Afrikaans te bevorder. Daardie uitlatings kon wel ‘n positiewe doel gedien het as die idee was om kennis te neem van wat vermy moet word; dus as dit ‘n verkenningstog was om die euwel van mengeltaal beter te leer ken. De Stadler se slotopmerking toon dat sy bereid is om net so ver soos Wannie Carstens en Michael le Cordeur agteroor te buig ten koste van eerbare Afrikaans.

Om Son-Afrikaans as rigsnoer vir algemeen beskaafde oftewel Standaardafrikaans te gebruik, is net so onvanpas soos om Nelson Mandela tot beskermheilige van ‘n anti-terreurveldtog te verklaar. Wanneer vriende vir Afrikaans gesoek word, is dit wenslik om volgens ‘n kwantitatiewe maatstaf voor die voet soveel moontlik mense bymekaar te maak? Of moet ons eerder kwalitatiewe norme toepas en volstaan met ‘n gideonsbende, in die wete dat ‘n mens aan jou vriende geken word?

Pleks van al hierdie politiek-korrekte geheul met bv Kaaps sou die eerlike erkenning dat blankes en veral Afrikaners, waarvan Johan Combrink een was, uitsonderlik in Suid-Afrika gepresteer het, veel meer gepas gewees het. Standaardafrikaans is een van die Afrikaner se grootse prestasies. Pleks van destruktief met so ‘n waardevolle erfenisproduk om te gaan, behoort ons Standaardafrikaans liewer met oorgawe en kompromisloos te koester.

Marthinus van Bart stel Engelse slawerny aan die kaak

Die opspraakwekkende publikasie van Marthinus van Bart se boek oor die Britse slawegeskiedenis, Kaap van slawe, mag ons hele siening van die verlede verander. Want, soos die regerende party al male tale sonder tal in die openbaar gesê het, is “geskiedenis ‘n terrein van stryd”. George Orwell het ook gemeen: “Wie die verlede beheer, beheer die toekoms. Wie die hede beheer, beheer die verlede.”

Toneel op 'n Engelse slaweskip — Toneel op ‘n Engelse slaweskip

Van Bart bewys dat Brittanje, naas Portugal, die land was wat die meeste voordeel uit die slawehandel getrek het en ook die naasmeeste slawe verhandel het. Waarom weet ons dit nie? Want die geslepe Britte het bewysstukke en skeepsjoernale uit die argiewe gesteel om hul eie slawegeskiedenis te verdoesel – terwyl die Afrikaner tot vandag toe verantwoordelik gehou word vir Nederland se veel geringer betrokkenheid by slawerny!

Net vandeesweek tydens my onderhoud op SAFM, bel ‘n Indiër in en verwys na “die Boere se verknogtheid aan gedwonge arbeid”, wat dan kwansuis ook die dryfveer agter apartheid was. Die marxistiese historici wie se woord deesdae in Suid-Afrika wet is, aanvaar dit as ‘n gegewe dat slegs Nederlanders aan die Kaap slawe aangehou het en dat die “liberale, mensliewende Britte” dit eerste afgeskaf het.

Dít alles verteenwoordig infame leuens, want die Britte was allermins liberaal en mensliewend. Hulle het van die ergste gruweldade teenoor slawe gepleeg, selfs lank nadat slawerny sogenaamd “afgeskaf” is. Hiernaas is ‘n akwarel van ‘n ware gebeurtenis aan boord van ‘n Britse skip waarvan die inskripsie in die boek lui: “Aan boord van die slaweskepe is slavinne aan die wellus van die bemanning uitgelewer. Dié akwarel beeld ‘n werklike voorval uit toe ‘n 15-jarige slavin geweier het om vrywillig aan ‘n seksorgie met die bevelvoerder, kaptein Edward Kimber, en sy bemanning op die bodek deel te neem. Sy het haar straf, wat ook wreedaardige verkragting ingesluit het, nie oorleef nie. Toe Kimber op aanklagte van moord en verkragting voor die hof gedaag is, is hy vrygespreek nadat sy advokaat aangevoer het dat die matrose wat teen hom getuig het, griewe jeens dié kaptein gehad het.”

Kaap van slawe is ‘n skokkende boek. Nie net onthul dit die besonderhede van ‘n weggelate deel van die geskiedenis nie, maar ook die wreedheid en verontmensliking wat met slawerny gepaard gegaan het. Britse skepe wat die Kaap aangedoen het, het sonder seremonie die lyke van slawe wat nie die tog oorleef het nie, oorboord gegooi. ‘n Britse skip wat in Februarie 1681 aan die Kaap aangekom het, het “byna daagliks die lyke van ses tot sewe slawe oorboord gegooi” (Kaap van slawe, bl. 78).

Veral in die lig van hedendaagse politieke korrektheid, is ons geneig om slawerny in rasseterme te sien, as blanke slawehandelaars wat in “swart goud” handel gedryf het. Daarom is dit soveel te meer ontstellend om te verneem in hoe ‘n mate die Engelse hul Ierse broers en dus medeblankes verslaaf het. Juis onder die Protestantse bewind van Oliver Cromwell, is die Katolieke Iere genadeloos vervolg en vele as slawe verkoop. Marthinus van Bart stel dit so:

“Soos sy voorgangers het hy (Cromwell) die Iere verag en hulle genadeloos vervolg en uitgebuit. In 1650 byvoorbeeld, het hy 25 000 Iere laat opruim en as slawe aan die Engelse plantasie-eienaars van St. Kitts in die Karibiese Eilande gelewer. Van 1641 tot 1652 is minstens 300 000 Ierse burgers voor die voet deur die Engelse slawevangers gevange geneem en as slawe na die Amerikas ontvoer.

“Gedurende sy terreurbewind oor Ierland is meer as 100 000 Ierse kinders tussen die ouderdomme van 10 en 14 jaar as slawe na die Wes-Indiese Eilande, Virginië en New England ontvoer. Toe die Ierse slawe in 1649 in Barbados gerebelleer het, het die Engelse soldate hulle voor die voet op die gruwelikste wyse gemartel en vermoor. Moord op ‘n Ier is nie as ‘n misdaad gereken nie.” (Kaap van slawe, bl. 57)

Terwyl die SA geskiedenisboeke, wat gewoonlik deur Engelse geskryf is, die indruk wek dat Afrikaners reaksionêre slawe-eienaars was en ontevrede was met die “liberale” Kaapse bewind, skets Van Bart die ware prentjie. Die Engelse was skynheilig en het lank nadat slawerny “amptelik” afgeskaf was, steeds met slawe handel gedryf. Kinders is vry algemeen, selfs gedurende die twintigste eeu, as slawe en as gedwonge arbeiders aangehou. Van 1920 tot 1960 is “minstens 10 000 wees- en ander kinders in Brittanje wat deur die welsyn in kinderhuise geplaas is, na Australië ‘uitgevoer’ onder die voorwendsel dat hulle die wit bevolking van Australië sou aanvul”. By hul aankoms is hierdie kinders egter as slawe gebruik.

Ook aan die Kaap het die Engelse gedurende die negentiende eeu weeskinders uit Engeland as sogenaamde “indentured apprentices” ingevoer. Vir alle praktiese doeleindes was hierdie kinders slawe wat as goedkoop arbeid in die Kaap gebruik sou word. Dr. John Philip, die bekende “filantroop” wat vandag deur Engelse geskiedskrywers geloof word vir sy (valse) beskuldigings teen Afrikaners in die negentiende eeu, was deel van hierdie stelsel van gedwonge kinderarbeid aan die Kaap.

Dit blyk dat slawerny met blanke Engelse weeskinders deel was van die pogings in die negentiende eeu om die Kaap te verengels. Dit herinner aan die soortgelyke program van Sargent om Boerekinders in die konsentrasiekampe te verengels.

Die Londense koerant The Times het die slawerny wat kinders aan die Kaap van Engelse “Masters” moes verduur, in 1839 aan die kaak gestel deur na die sogenaamde filantrope as “dealers in British blood” te verwys. Dog nie lank daarna nie het die mislukte aartappeloeste en gepaardgaande hongersnode in Ierland tussen 1840 en 1860 weereens ‘n stroom Ierse kinderslawe na die Kaap en Australië verseker. Soveel minagting het die Engelse aan die Kaap vir die Iere gehad dat sulke kinders, veral seuns, soos Van Bart aantoon, saam met die bruin en swart slawe ingekwartier is:

“Dié weeskinders se lot hier ter plaatse was dieselfde as dié van die…CFS én die ‘Prize Negroes’. As ‘Apprentices’ was hulle niks minder as onbetaalde slawe in diens van welgestelde ‘Masters’ nie. As gevolg van die algemene gebruik om die weeskinders, veral die seuns, as minderwaardige mense te bejeën, hulle van die wit gemeenskap af te sonder en hulle by die swart en bruin slawe en arbeiders in te kwartier, is hulle op enkele uitsonderings na deur die swart en bruin arbeidersgemeenskap geassimileer.” (Kaap van slawe, bl. 146)

Dit word algemeen aanvaar dat Engeland se rykdom in die negentiende eeu aan haar kolonies en Walliese steenkool te danke was. Sommige mense beweer selfs dat steenkool van Brittanje die “Saoedi-Arabië van die negentiende eeu” gemaak het. Marthinus van Bart en die ander skrywers wat hy aanhaal, wil egter beweer dat Engeland se rykdom weens die slawehandel en gratis slawearbeid geskep is.

Daarby moet ‘n mens nog voeg die seerowery van die sogenaamde “buccaneers” en “privateers” wat onder Elizabeth I die vrypas ontvang het om ander volkere ter see na hartelus te teister en te beroof.

Die stereotipe van die “wrede Boer” is in Suid-Afrika deur Engelse historici geskep wat eenvoudig die bedenklike en selfs gruwelike aspekte van hul eie geskiedenis ignoreer om op Afrikanertekortkominge te fokus. Dis waar die “geskiedenis as terrein van stryd” inkom.

Marthinus van Bart het met hierdie boek ‘n groot bydrae gelewer om Suid-Afrika se slawegeskiedenis te sien vir wat dit was: ‘n grootliks Engelse bedryf waarvan die dokumantasie deur skynheilige en oneerlike Engelse verdoesel of vernietig is, maar waarvan die feite nie meer verswyg kan word nie.

Kaap van slawe is by verre die belangrikste geskiedenisboek wat daar oor die afgelope dekade in Afrikaans verskyn het. Dit is die beginpunt van ‘n hele nuwe debat oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis en die rol van Engelse daarin.

Dat sommige dit graag in die doofpot sal wil steek, spreek vanself. Dit druis teen die polities korrekte weergawe van ons geskiedenis as ‘n verhaal van “Afrikanerboosheid” in. Ons mag egter nie toelaat dat dit gebeur en dat die boek alleenlik vir ‘n klein gehoor bestem bly nie. Elkeen behoort dié teks aan te skaf en hom met die feite daarin vertroud te maak, alvorens hy dit aan die groot klok hang.

Die boek bevat ook vele aantreklike foto’s, skilderye en illustrasies wat dit ‘n kleinood maak om te besit.

Marthinus van Bart is daardie rare verskynsel in ons tyd: ‘n Afrikanerintellektueel en -skrywer wat nie daarvan wegskram om die leuen en die halwe waarheid uit te daag nie. Net daarvoor verdien hy al ‘n medalje. Dis nou nog afgesien van die reusewerk wat hy reeds by Die Burger se Kultuurkroniek gedoen het om oor jare ons Afrikanergeskiedenis op te teken en aan die gewone Afrikaner oor te dra.

Kaap van Slawe kan bestel word by tel 021 406 2823 of e-pos: erfenis@dieburger.com.

Lady Anne Barnard, die fluitjieblaser onthul Britse slawernyskandaal aan die Kaap

In die SA Nasionale Biblioteek in Kaapstad word ’n potloodskets, “Sleeping Madonna and Child”, 20 cm x 18 cm, bewaar wat die Britse adelvrou lady Anne Barnard (1750-1825) gemaak het toe sy van 1795 tot 1802, tydens die Eerste Britse Bewind, aan die Kaap vertoef het.

Luidens ’n byskrif is dit ’n skets van ’n baba van die welgestelde Vryburger Jacob van Reenen. Aan haar voete sit ’n swart kleuter en ’n hond. Lady Anne se byskryf lui die vrou is ’n kinderoppasser. In haar Kaapse dagboek verwys sy op 22 Julie 1799 na dié skets, en vertel dat die oppasser (nurse) se naam Teresa is.

Hierdie skets is in die onlangse verlede met byna vervelende reëlmaat deur sogenaamde slawekenners as ikoon gekies om te illustreer hoedat swart slawe die wit Nederlandse babas aan die Kaap geborsvoed het.

Maar daar is geen getuienis dat hierdie vrou, met sterk Oosterse trekke en haarstyl, inderdaad ’n slavin was nie.

Was sy nie dalk ’n huurling, een van die groot getalle Javaanse bannelinge aan die Kaap nie?

Was sy nie dalk ’n familielid van die krygslui (Orang Cayen) uit die heersersklas, soos prins Abadin Tadia Tjoessoep (sjeg Yussuf) van Makassar, Indonesië, die sultan van Malacca, sjeg Abdurahman Matebe Shah, en prins Abdullah ibn Kadi Abdus Salaam (Wali Tuan Guru) van Tidore in die Trinate-eilande, wat as politieke krygsgevangenes deur die Nederlandse owerheid in Batavia na die Kaap verban is nie?

Lady Anne sê nie van watter herkoms Tesesa was nie, maar wanneer sy wel sketse van slawe gemaak het, het sy hulle in die byskrifte ondubbelsinnig as slawe (“slaves”) geïdentifiseer.

Op die stofomslag van André P. Brink se nuutste slaweroman, Philida, pryk ’n spieëlweergawe van dieselfde skets van Teresa, dus by implikasie ’n slavin.

Wat was dan die verskil tussen ’n banneling en ’n slavin?

Dit is eers wanneer jy in dr. Achmat Davids se minder bekende The Mosques of the Bo-Kaap, A Social History of Islam at the Cape, 1980 gaan oplees, dat ’n venster op ’n totaal ander wêreld oopgaan. Daar verneem jy van Oosterse bannelinge wat self slawe besit het, en van die vakmanne wat hul kundigheid uitverhuur het en welvarend was. Van verskillende sosiale klasse in die Moslem-gemeenskap.

Dan eers besef jy dat die slawe aan die Kaap, soos ook in Indonesië, van die laagste rangorde, die ongeletterde arbeiderklas, was.

Die vakmanne, handelaars, brandweermanne en kanonniers van die Kasteel was van die middelklas. Hulle kon hulself (as krygsgevangenes) vrykoop, en soos die hoë lui self slawe besit.

En dan was daar ook die priesterklas, ook hoë lui.

’n Taamlik merkwaardige verskil, dus, binne ’n taamlik geslote gemeenskap aan die Kaap.

Lady Anne onthul deur haar sketse die verskillende klasse mense, ongeag velkleur, aan die Kaap. Ook teken sy die Koina, en onder hulle is nomadiese veeboere, diensknegte, soldate. Ook gee sy ’n aanduiding van sosiale klasse. Sy skets verder ook swartmense, en selfs hulle is nie homogeen van stand en klas nie.

En die Nederlanders, Britte en ander Europeërs wat sy skets, is net so uiteenlopend van klas, stand en aansien. Alles baie ver verwyderd van die hedendaagse stereotipe klassifikasie van wit en welvarend en onderdrukkend, opgestel teenoor swart, arm en verdruk.

Maar lady Anne gaan veel verder: In haar dagboeke ontbloot sy, met groot ontsteltenis en in detail, die uitgebreide slawernystelsel van die Britse owerheid en handelaarsklas aan die Kaap. Al wat ’n Britse ampenaar is, is daarby betrokke – vir die eie sak, sowel as vir die Britse kolonie.

Die goewerneur en die Britse slawehandelaars met hul vinnige seilskepe baat die meeste by die bedryf, maar so ook die admiraliteit, die doeane, die gereg en talle ander ry saam op hierdie soustrein van woekerwinsneming uit die vang, verskeping en verkoop van menselewens.

Die vernaamste slawebron vir Kaap is Mosambiek en Madagaskar, en die Britse slawehandelaars hou daar die monopolie oor dié mark.

Robbeneiland, die plek van kwarantyn, word byna aan slawehandelaars verkoop, vertel lady Anne. Maar haar man, Andrew, verneuk die goewerneur, sir George Yonge, en die Britse slawehandelaar, met ingewikkelde dokumentasie – en gevolglik word die eiland toe nie verkoop nie.

Ook blaas lady Anne die fluitjie oor hierdie mensonterende bedryf teenoor haar minnaar in die parlement in Londen, Henry Dundas, minister van kolonies. Lady Anne is egter salig onbewus van die feit dat Dundas inderdaad die spil is waarom die hele Britse transatlantiese slawebedryf met die Amerikas, die grootste in sy soort ter wêreld, draai. Sy weet nie dat hy in sy gevestigde magtigheid daarin slaag om William Wilberforce, die kampvegter vir slawebevryding, se pogings om die slawebedryf stop te sit, dertig jaar lank takties-doeltreffend in die wiele ry nie.

Lady Anne se dagboeke is die verlore skakel tussen amptelike dokumentasie wat behoue gebly het, onderduimse bedrywighede wat nooit gedokumenteer is nie, en verdwene argiefmateriaal oor die skandalige era van slawehandel aan die suidpunt van Afrika.

Op 21 Februarie 2012 het ’n brief van Terence Grant van Woodstock in die Engelstalige dagkoerant Cape Argus onder die opskrif ‘Slavery and the loss of land led to deprivation’ verskyn. Die brief lui soos volg: “Dr. Pieter Mulder and his fans need to understand that Afrikaner ancestors, in general, were enthusiastic supporters of slavery and often grabbed more land in the hope that landless blacks would work for them in conditions tantamount to slavery. Suffice it to say that when the British in 1795 outlawed judicial torture, the Cape Court of Justice protested that “cold and rude slaves would hardly consider the privation of life as a punishment, unless accompanied by such cruel circumstances as greatly aggravate their bodily suffering”, according to Frank Welsh’s “A History of South Africa – a way of saying that slaves are too badly treated to regard death by execution as a significant punishment. With the British banning the slave trade in 1807, and vigorously enforcing this ban, the Boer was at loggerheads with anyone attempting to uplift these “schepsels” (creatures). One of the first acts of the breakaway Boer communities was to ban in the 1830’s all missionary activity. It is understandable that blacks should feel the Afrikaner stole their inheritances, and to expect those who inherited this land to help them over the hurdles in their path. The Afrikaner and many of his English-speaking counterparts believe that they and their fathers played and are playing on a level playing field. Fortunately, ignorance is curable.”

Grant, soos die meeste van sy taal-en-kultuurgenote, klou vas aan die leuendeurtrekte mite van Britse liberalisme, wat die Engelse/Britte tot engele verhef, en alle Afrikaners (voorsate én nasate) tot rassistiese slawedrywers en gronddiewe verdoem. Maar kan hy vir sy stiksienige onkunde en vooroordeel geblameer word as dieselfde propaganda in die skoolleerplanne verkondig word, die Iziko-slawemseum in Kaapstad dit in woord en beeld verkondig en die Stad Kaapstad se “Slave Walk” met duur kennisgewingborde en toerismepamflette (betaal deur alle belastingbetalers) dit bevestig?

Nog vreemder is dat daardie akademici en vakkundiges wat die voortou neem in die anti-Afrikaner-lasterveldtog via museums, skoolleerplanne, die toerismebedryf, boeke en die openbare omgewing van Kaapstad, skynbaar nog nooit lady Anne se onthullings oor die Britse slawebedryf raakgelees het nie. Nie ‘n enkele boek in Engels hier ter plaatse oor die slawebedryf vermeld enigiets daarvan nie. Maar hulle kon wel haar skets van Teresa met baba Van Reenen uit haar nalatenskap pluk om ook dít as ’n wapen teen Afrikaners te misbruik.

In my nuutste boek, Kaap van Slawe – Die Britse slawebedryf van 1562 tot 1910: Met spesiale verwysing na die Kaap die Goeie Hoop vanaf 1680, uitgegee deur Historical Media, word hierdie mite van Britse liberalism en Afrikanerskuld oopgevlek en omver gewerp. Ek het hoofsaaklik van Britse en Amerikaanse bronne gebruik gemaak. Dit is die verhaal van die grootste slawebedryf ter wêreld wat in die regeringstyd van Elizabeth I begin is en ononderbroke deur die beleggings van die agtereenvolgende koningshuise en die hoë lui uitgebou is om haas elke land waaroor die Union Jack gewapper het, te betrek. Ná 1807 is die term slawe vervang deur Prize Negroes en Indentured Apprentices, maar in wese het slawerny tot 1910 voortgeduur totdat dit deur die Unieregering onder die Afrikaner-leiers Louis Botha en Jan Smuts in Suid-Afrika stopgesit is.

* Kaap van Slawe kan bestel word by tel 021 406 2823 of e-pos: erfenis@dieburger.com

Jan-Jan Joubert se nuwe laagtepunt

Enigiets om die sirkulasiesyfers van n tanende Rapport op te skuif. Dié gedagte kom onwillekeuring na vore met Joubert se artikel vandag in Rapport waarin hy verwys na n JC van der Walt se boek “Zululand True Stories”.

Tegelykertyd onbreek die manmoedigheid. Pleks van man te staan vir sy artikel verontskuldig hy homself deur te sê dat die “boekeredakteur” (redaktrise Jan-Jan?) Anastasia de Vries hom gevra het om die boek te resenseer.

Verder beweer Joubert dat Boere swart kinders gevang het as slawe – wat die vraag laat ontstaan, om wat mee te doen, en wat het van die slawe daarna geword dat dit die geskiedenisboeke 350 jaar ontduik het?

Die Britse heersers in die Kaapse Kolonie het wel swartes uitgevoer en as slawe dwarsoor die bekende wêreld van die hand gesit. Die bronne van hierdie “geskiedenis” se oorsprong kan hoogs waarskynlik spruit uit Zoeloeverhale waar die storievertellers nie kon onderskei tussen Brit en Boer nie – daar beide blank was.

Dus is dit vermoedelik voorbarig van Joubert om hierdie stories tot geskiedkundige feite te verklaar waarop hy dan sommer as “outoriteit” in gekiedenis aannames maak dat die Afrikaner nou moet verstaan en voorstel dat die Afrikaner hom nie vir sy voorouers se vergrype hoef te skaam nie.

Hierdie tipe van vergryp is eie aan die Britte; dis ‘n geskiedkundige feit at Boerevroue en – kinders soos diere in draadkampe aangehou is.

Joubert as geskiedkundige “outoriteit” laat egter na om te noem hoe die Boervroue verkrag is deur die Britte en hulle swart helpers. Dis ook ‘n bewese feit aangaande die Zoeloes is dat hulle blanke kinders aan hulle voete gegryp het en hulle skedeltjies teen die wawiele vergruis het – n wreedheid wat 350 jaar later nog nie verander het nie.

By voorbaat sal die inhoud soos geresenseer deur Jan-Jan Joubert my oortuig dat die boek van JC van der Walt nie die moeite werd is om te lees nie.

обработка