Etiket: Martin Luther King

Leon Lemmer: Abraham Lincoln se gesindheid teenoor swart mense

Phillip W Magness is ‘n historikus wat ‘n boek gepubliseer het oor die linkse The New York Times se huidige poging tot die herskrywing van die Amerikaanse geskiedenis, naamlik The 1619 project: A critique (2020, Kindle $5,75). Dit is ‘n uiters belangrike onderwerp waarvan kennis geneem behoort te word. Ek sal daaroor skryf sodra ek Peter W Wood se boek, 1620: A critical response to the 1619 project (Kindle $22,41), wat op 17 November 2020 gepubliseer gaan word, gelees het. Van Magness, met Sebastian N Page as mede-outeur, het daar ook die volgende boek verskyn: Colonization after emancipation: Lincoln and the movement for black resettlement (Columbia: University of Missouri Press, 2011, 178p; Kindle $16,66). Dit is die onderwerp van hierdie rubriek.

Barack Obama het ‘n foto van Abraham Lincoln (1809-1865, president 1861-1865) teen die muur van sy ovale kantoor in die Withuis gehad. By sy inhuldiging as president het Obama gekies om op Lincoln se Bybel te sweer. Hierdie Bybel het voorheen aan Martin Luther King jr behoort (Time, 4.02.2013, p 4). Dat Obama en baie swart Amerikaners, asook linkse blankes, groot simpatie met sowel Lincoln as swart mag het, word algemeen aanvaar. Vorige presidente het gewoonlik die Bybel van een van die “Founding Fathers” (George Washington, John Adams, Thomas Jefferson, James Madison) gekies.

Weens die linkse ingesteldheid van die meeste massa-inligtingsmedia het die mening posgevat dat Lincoln, die bevryder van die Amerikaanse slawe, sy tyd vooruit was met ‘n (ongekwalifiseerde) pro-swart gesindheid. Dit is ver van die waarheid. Dit herinner aan die leuen wat deur die Slawemuseum in Kaapstad versprei word: dat die Hollanders aan die Kaap die slawe-eienaars en -mishandelaars was met die goeie Britte as hulle bevryders. Marthinus van Bart het hierdie valsheid in sy boek, Kaap van slawe (2012), uitgewys. Vir Dan Roodt se resensie: Praag 21.07.2013.

In die Collins World Encyclopedia (Glasgow: HarperCollins, 2003) is daar die volgende opsomming oor Lincoln: “During the American Civil War [1861-1865], his chief concern was the preservation of the Union from which the Confederate (southern) slave states had seceded on his election. Lincoln strove to reunite the nation, preserve the federal government, and end slavery” (p 541) en “Emancipation Proclamation: official order made by US president Abraham Lincoln on 22 September 1862 … that freed slaves in Confederate (southern) states. The order stated that from 1 January 1863 all slaves in states that were still rebelling against the Union would be forever free. Border states that remained loyal to the Union were excluded. Parts of the South that were then under Union control were also exempt” (311). Die rede waarom Lincoln nie-opstandige state aanvanklik van slawe-vrystelling vrygespreek het, was omdat hy nie ontevredenheid onder daardie slawe-eienaars wou veroorsaak nie.

Waaroor dit primêr vir Lincoln gegaan het, was om die politieke eenheid van Amerika te herstel. Die vrystelling van die slawe in die opstandige suidelike state sou hiertoe bydra deur hierdie state intern te verswak. Nadat die noordelike state die Burgeroorlog gewen het, is slawerny op aandrang van Lincoln in 1865 met die 13de wysiging van die Amerikaanse Grondwet beëindig. Waarop Magness en Page in hulle boek fokus, is Lincoln se pogings om, ná die vrystelling van die slawe in sommige suidelike state op 1 Januarie 1863, hierdie slawe buite Amerika te hervestig, in Afrika, Sentraal-Amerika of die Karibiese streek (Kindle 111). Dit dui uiteraard nie op ‘n groot liefde vir swartes by Lincoln nie. Naas politieke eenheid het hy mono-rassigheid en kulturele eenheid vir Amerika begeer.

“Writers from Thomas Jefferson [1743-1826] to Alexis de Tocqueville [1805-1859] openly expressed vexation over the multiracial future of the North American continent should emancipation ever come. Many leading political figures, Jefferson among them, turned to colonization as a corollary to emancipation” – ook James Madison (117). Lincoln het hierdie tradisie voortgesit. Onderliggend is daar die voorkeur vir rasseskeiding (123). “In 1857 Lincoln declared the ‘separation of the races’ to be the ‘only perfect preventative of amalgamation’, noting that ‘such separation, if ever effected at all, must be effected by colonization'” (153). “Even prior to the proclamation, Lincoln sincerely advanced colonization ‘as a device or ploy to make emanicipation more palatable to a racist northern electorate'” (265). Rassisme, rasseskeiding en ‘n pro-slawerny-gesindheid was sekerlik nie tot die suidelike state beperk nie. “The northern ‘Treasury of Virtue'” (213), waarop ná die Burgeroorlog geroem is, is ‘n mite.

In 1862 “Congress obliged Lincoln’s request, providing the $600 000 colonization fund” (168). “To add some perspective, the entire federal budget for the previous year had barely topped $60 million” (176). Lincoln “established an Emigration Office in the Department of the Interior to administer his colonization policies … and pled the scheme’s merits before a delegation of free black residents of the District of Columbia” (176). “Lincoln … believed that the white and black races ‘should be separated’ to the betterment of both, as he told a ‘deputation of Negroes’ at the White House in August 1862” (286). In die proklamasie van vrystelling van 22 September 1862 staan wat beoog word: “to colonize persons of African descent, with their consent, upon this continent, or elsewhere” (181). “Lincoln rebuffed the suggestion of Edward Bates, the attorney general, to make colonization a program of compulsory deportation. Instead, he endorsed a policy of ’emigration’ which ‘must be voluntary and without expense’ to the applicants” (427). James Mitchell is as die kommissaris van emigrasie aangestel (355).

“Just three weeks after signing the Emancipation Proclamation, Lincoln personally approached the British minister to the United States to discuss a joint venture between the two nations in the Caribbean. Lincoln knew that the agricultural colonies of the British West Indies were perpetually plagued by labor shortages” (300). Maar die Britte moes van hulle kant af rekening hou met die “antislavery campaigners in England” (453). In Amerika was daar ‘n ander probleem: “Politics precluded recruitment south of Philadelpia and kept the desirable labor supply of the plantation South out of reach, even in places the Union controlled” (584). Vir die noordelike state was dit immers belangrik dat boerdery so min moontlik ontwrig word in die suidelike state waaroor hulle reeds beheer verkry het.

In sy debatte met Stephen Douglas (1813-1861) in 1858 het Lincoln gesê: “I am not, nor ever have been in favor of bringing about in any way the social and political equality of the white and black races – that I am not nor ever have been in favor of making voters or jurors of negroes, nor of qualifying them to hold office, not to intermarry with white people; and I will say in addition to this there is a physical difference between white and black races which I believe will for ever forbid the two races living together on terms of social and political equality” (153). In hierdie opsigte was Lincoln sy tyd sekerlik nie vooruit nie.

Teen 1865 was Lincoln egter bereid om stemreg te gee aan die swart soldate wat aan die kant van die Unie teen die Suide geveg het (258). Ek moet byvoeg dat Lincoln swartes ook gebruik het om krygsgevangenes van die Suidelike magte op te pas, wat daardie blankes as vernederend ervaar het. Dit is soortgelyk aan die destydse Britse laai in die Oos-Kaap om pandoers teen opstandige Boere te gebruik. Iets wat die werwing van swart emigrante tydens die Burgeroorlog in die wiele gery het, is dat die Unie verkies het om swartes, bv vrygestelde slawe, eerder as soldate te gebruik. Daar is verwag dat dit ná die Burgeroorlog makliker sou wees om swart arbeiders as emigrante te werf (766, 813). ‘n Probleem wat toe opgeduik het, is dat die lone in ander lande laer was as wat die swartes in Amerika ontvang het (931). Verder was ander lande ongeneë om swart vlugtelinge uit die suidelike state as immigrante te aanvaar (945). Hulle is as onwettiges (“contrabands”) beskou (937).

Blanke slawe-eienaars het geld in hulle testamente bemaak vir die vrystelling van slawe, op voorwaarde dat hulle hulle buite Amerika hervestig (141); soms om van hulle buite-egtelike kinders ontslae te raak. Die meeste vrygestelde slawe het dit egter as hulle geboortereg beskou om in Amerika aan te bly (147). Vir die Amerikaanse regering was daar “the difficulty of increasing migration’s appeal among the free black population” (667). Dit dui enersyds daarop dat swartes daar nie so vreeslik sleg behandel is as wat sedert die 1960’s (die era van die burgerregtebeweging) beweer word nie. Andersyds impliseer dit dat swartes (wyslik) verkies om eerder deur blankes regeer te word, onder meer omdat die swart regimes in Liberië en Haïti skouspelagtig misluk het.

Reeds vóór Lincoln se presidentskap was die repatriasie van swartes op die Amerikaanse politieke agenda. Van 1822 tot 1892 het sowat 22 000 vrygestelde slawe, hoofsaaklik van Amerika, hulle in Liberië in Wes-Afrika hervestig. In 1861 het dié getal op 12 000 gestaan. Ek het reeds oor hierdie Amerikaanse “kolonie” geskryf (Praag 18.11.18). Sierra Leone was ook by hierdie immigrante betrokke (Praag 11.11.2018). Graham Greene (1904-1991) het albei lande in 1935 besoek (Praag 6.01.2019).

Gedurende Lincoln se ampstermyn was daar naas Liberië in Afrika verskeie plekke in die Amerikas waar gepoog is om vrygestelde Amerikaanse slawe te hervestig, naamlik Panama, Haïti, Brits-Honduras (Belize), en (Brits-)Guiana. Ecuador is ook as ‘n moontlikheid genoem (406). Tydens die Burgeroorlog was onderhandelinge met ander lande problematies omdat hulle nie kant wou kies in die Burgeroorlog nie. Hulle het immers toe nie geweet watter party die oorlog sou wen nie (460). “The [British] Foreign Office knew that [the slaves’] freedom came at great cost to the southern Confederacy by design and, thus, presented a source of ’embarrassing complications’ for a foreign power wishing to maintain its diplomatic distance from the raging Civil War” (447).

Vir die verskillende lande wat vir die hervestiging van Amerikaanse swartes oorweeg is, is op verskillende tye verskillende diensperiodes in die dienskontrakte voorgestel. Vir korter periodes moes die werkers self hulle vervoerkoste opdok. Die getal afhanklikes wat ‘n werker kon vergesel, het sake ook bemoeilik. Om emigrasie aantrekliker te maak, is soms ook ander opsies aangebied, bv “emigrants would either receive land to cultivate on their own account or wages for working for others” (1479).

Wat vasgestaan het, is dat “colonization remained the official policy of the Lincoln administration” (1608), onder meer vanweë Lincoln se “well-documented fear of racial violence after the war” (2256). Lincoln het gesê: “If these black soldiers of ours go back to the South I am afraid they will be but little better off with their masters than they were and yet they will be free men. I fear a race war and it will be at least a guerrilla war” (2265). “Gideon Welles [1802-1878] later remarked that the president feared ‘a war more terrible than that in which we were now engaged’, brought on by the oppression of the freedmen in a postwar South … It prompted Lincoln [in 1862] to include colonization as ‘an essential part of the emancipation policy'” (2284). “To mollify northern fears of emancipation the conjectured strategy required a clear and public overture toward colonization” (2376).

Met die oog op die hervestiging van Amerikaanse swartes is in 1862 gepoog om grond in die Chiriquí-streek in Panama van ‘n privaat belegger te koop (181). Hierdie skema het misluk weens die groeiende teenstand van die regerings van buurlande (420, 599), bv Colombië, wat toe ‘n Spaanse kolonie was (2548). Teen die einde van Lincoln se ampstermyn was daar die idee “to colonize the Isthmus of Darien [Panama] and employ the freedmen in the construction of a ship canal” (2208). 50 000 bevryde slawe sou daarheen vervoer word. Die sluipmoord op Lincoln was die einde aan hierdie projek (2241).

In Desember 1862 is ‘n poging aangewend om vrygestelde Amerikaanse slawe op Île á Vache, ‘n eiland suid van Haïti, te vestig. 500 immigrante het daar aangekom. Hulle was egter nie in staat om vir hulleself te sorg nie en het hongersnood gely. Sowat 450 is deur die Amerikaanse vloot gered. Vroeg in 1864 was hulle terug in Amerika (188).

Soos elders in die Britse Ryk is die slawe op Jamaika in 1834/38 vrygestel. In 1851 het die regering van hierdie eiland begin om pogings aan te wend om swart immigrante as werkers uit Noord-Amerika te trek (701). In daardie stadium is werkers uit Indië en China reeds in die Karibiese gebied gevestig, maar die afstand wat oorbrug moes word was groot en die koste van skeepsvervoer hoog (868).* Reeds in 1862 het die Amerikaanse en Britse regerings begin onderhandel oor “an agreement to resettle the slaves freed by the proclamation by encouraging and subsidizing their voluntary migration to the colony of Britsh Honduras” (306). “London responded … with deliberate caution, having received word from the legation in Washington that ‘it appears improbable that any negroes will be induced to emigrate from America'” (473).

[* In hierdie tyd (1860’s) het die Britte Indiërs as kontrakwerkers vir die suikerplantasies in Natal gewerf. Later is Chinese as arbeiders vir werk in die Randse goudmyne ingevoer. Anders as in die geval van die Chinese is die meeste Indiërs, ná die verstryking van hulle kontrakte, toegelaat om in die land aan te bly.]

In 1862 was die Britse regering se siening: “Many … might, and indeed the President himself, be inclined to the opinion that the most desirable thing for both the races was to separate them, and to reserve North America exclusively for the whites” (578). In Junie 1863 het ‘n Britse agent Lincoln ook gevra om die repatriasie van vrygestelde slawe na Brits-Honduras in Sentraal-Amerika te oorweeg (28). Dit het saamgeval met pogings om slawe wat deur Britse skepe op see onderskep is nie meer in Sierra Leone vry te laat nie maar in die Karibiese streek (486). In Desember 1863 het die Britse regering se houding jeens Amerikaanse swartes radikaal verander. Daar is besluit dat geen swart Amerikaners as immigrante in Brits-Honduras (en dus ook Jamaika) toegelaat sou word nie (1190). Daar is eerder voortgegaan met die invoer van Indiese en Chinese werkers (1204).

In 1864 het 131 immigrante uit Barbados in Brits-Honduras aangekom. Ander Barbadane het op die Britse eiland Antigua gaan werk (1311). Daar is ook pogings aangewend om werkers uit Meksiko te trek (1216). Teen die einde van die Amerikaanse Burgeroorlog het verskeie (“several”) blanke Suiderlinge hulle as boere in Brits-Honduras gevestig omdat hulle nie onder die Unie-regering in Amerika wou aanbly nie. “They formed an expatriate community in the colony’s northern agricultural region, appropriately dubbed ‘New Richmond'” (1223). Richmond, Virginia, was die hoofstad van die Konfederasie.

Tydens samesprekings oor Brits-Honduras “the colony of British Guiana soon joined the negotiations. Not long after, Lincoln directed the State Department [ie department of foreign affairs] to present a proposal with similar features to the Netherlands for their neighboring South American colony of Surinam [Dutch Guiana]” (312). Dit het deur bemiddeling van die Amerikaanse konsul in Demerara [Georgetown] geskied (526). In 1863 “Surinam had not yet even abolished slavery” (1561). Daar was “the lack of an abolitionist lobby in the Netherlands and … fears of the scale of compensation required for the 33 000 slaves in Dutch Guiana and several thousand others in the outlying Dutch Antilles” (1566). “There was indeed an undercurrent of tension in Surinam in the summer of 1863 caused by the prospect of decade-long apprenticeships and imminent compulsory contracts for the freedmen” (1573). Dit het vir sowel die Britse as die Amerikaanse regering onoorkomelike probleme geskep omdat albei teen slawerny gekant was.

In 1853 was Brits-Guiana die eerste Britse kolonie wat Chinese en Indiese werkers bekom het (1204). Die invoer van Amerikaanse swartes na Brits-Guiana was egter tot mislukking gedoem want “it offered less than one-fourth the wage rate to which they were accustomed” (1349). Let nog eens op hoe goed die swartes in Amerika behandel is. “‘Accounts from the United States [in 1864] appear to show that nothing short of compulsion will induce the coloured population to emigrate’; [but] compulsion was not going to be used” (1355). Die enigste resultate wat met die emigrasie van swart Amerikaners in Lincoln se tyd behaal is, is enersyds die 500 wat skaars ‘n jaar lank op ‘n eiland suid van Haïti deurgebring het en andersyds die beperkte getal wat hulle in Liberië gevestig het. Laasgenoemdes het in sommige gevalle ook na Amerika teruggekeer.

Toe daar nie die gewenste resultate met emigrasie na die buiteland behaal is nie, is voorgestel dat die swartes in Wes-Texas hervestig word (1864, 1902). Ná Lincoln, toe Ulysses Grant (1822-1885) die Amerikaanse president was (1869-1877), was daar ‘n poging “to annex Santo Domingo [the capital of the Dominican Republic], intended in part to serve as a home for ex-slaves” (2073). Toe die dood van Lincoln in 1889 herdenk is, het Samuel Pomeroy (1816-1891) gesê: “The only outlet for the African race, in Lincoln’s opinion, was to free them and colonize them in the tropics. Lincoln had no idea that the negroes were to live among us as freedmen with equal rights” (2194).

Magness en Page skryf in die laaste hoofstuk: “The upshot of the evidence is that colonization remained on the table well beyond the Emancipation Proclamation, and its persistence until the end of Lincoln’s presidency ought not to be readily dismissed” (2499). Met ander woorde, dit lyk asof “Lincoln died a colonizationist” (2505). “It is fact that Lincoln pursued colonization as policy” (2554). “It strikes at the heart of egalitarianism, holding that different races belong in different climates, theoretically self-governing but separate and apart from each other. This premise carries with it the inference that two races are incapable of cohabiting, save in circumstances where one oppresses the other” (2499). Byvoorbeeld, dit kan beweer word dat die Suid-Afrikaanse blankes die swartes onderdruk het en dat die swartes sedert 1994 die blankes onderdruk. “The prospect that the ‘Great Emancipator’ subscribed to colonizationist beliefs, seems to completely dispel his popular reputation as a racial egalitarian. From this uneasy query though comes the necessary task of distilling Lincoln the man from Lincoln the legend” (2505). Anders as by FW de Klerk was daar nie ‘n 180º rigtingverandering by Lincoln nie.

Lincoln het die vrystelling van die slawe bewerkstellig. Op grond hiervan is ‘n valse openbare beeld van hom as pro-swart geskep. Onder die leiding van Nelson Mandela het die swartes politieke beheer oor Suid-Afrika verkry. ‘n Valse openbare beeld van hom as ‘n vredesikoon en versoener is geskep. Dit ignoreer Mandela se rol, van 1961 af, as ‘n (gewetenlose) geweldenaar wat die dood van derduisende swartes weens ANC/UDF/SAKP-aktiwiteite veroorsaak het.

Dit is nodig om oorweging te skenk aan hoe Suiderlinge die Burgeroorlog eerstehands ervaar het, bv soos beskryf in Mary Boykin Chesnut (1823-1886) se hoogaangeskrewe Diary (Praag 17.12.2016). Sy was teen slawerny gekant en dit beskou as ‘n parasitiese stelsel ten koste van slawe-eienaars. “The negroes would be good riddance. A hired man would be a good deal cheaper than a man whose father and mother, wife and twelve children have to be fed, clothed, housed, and nursed, their taxes paid, and their doctor’s bills, all for his half-done, slovenly, lazy work” (Kindle 5431). Nadat Lincoln die Chesnuts se slawe vry verklaar het, het hulle almal op die plaas aangebly. Lincoln het die slawe in die Konfederasie enersyds tot opstand aangehits en hulle andersyds aangemoedig om na die noorde te dros sodat hulle onder meer as soldate teen die Konfederale magte gebruik kon word. Chesnut skryf: “If slavery is as disagreeable to negros as we think, why don’t they all march over the border?” (1391). “There seems to be not a single case of a negro who betrayed his master” (5398).

Die populêre beeld wat sedert die 1960’s in Amerika geskep is, is dat die Amerikaanse swartes vreeslik sleg deur die blankes behandel is. Die uiteensetting hier bo toon dat Amerikaanse swartes, insluitende die slawe, in werklikheid so goed daaraan toe was, veral in vergelyking met toestande in ander lande, dat hulle nie uit Amerika wou padgee nie. In Suid-Afrika word doelbewus soortgelyke misleiding gepleeg met oordrewe bewerings oor hoe sleg swartes tydens die blanke bewind, veral tydens apartheid, behandel is. Op hierdie manier word die aandag afgelei van die onverkwiklike ná-1994-werklikheid dat die land en sy inwoners slegter as ooit tevore daaraan toe is. Tydens apartheid moes die NP-regering die landsgrense deurentyd bewaak om onwettige immigrante, veral swartes uit Afrika, buite te hou. As Suid-Afrika toe hel op aarde vir swartes was, soos deesdae dikwels beweer word, sou geen swarte gepoog het om die land binne te kom nie.

Lincoln het die saambestaan in Amerika van ‘n meerderheid blankes met ‘n minderheid swartes as heeltemal onaanvaarbaar verwerp. Wat sou Lincoln van die nuwe Suid-Afrika gedink het waar FW de Klerk en sy groepie meelopers ‘n minderheid blankes mandaatloos en roemloos aan ‘n verswelgende meerderheid swartes uitverkoop het? Toe hy gelewe het, sou Lincoln De Klerk se “kwantumsprong” ongetwyfeld as onverdunde dwaarsheid beskou het. Ná sy dood sou die nuwe Suid-Afrika Lincoln kort-kort in sy graf laat omdraai het. Die magsoorname deur die ANC-regime in 1994 was nie die begin van ‘n era van hoë moraliteit soos valslik voorgegee word nie. Dit het geblyk toenemend ‘n fees vir ‘n leërskare immoreles te wees wat weens steelsug besig is om die land bankrot te plunder.

Suidpunt: Waarom Twitter ‘n volslae mislukking is

Hierdie week het my adresboekie en die berigte wat op my Twitter-tuisblad verskyn sommer baie minder en ligter geword.

Selfs my beginblad op Firefox het ek verander vanaf Ecosia.org na my e-posadres. Alles te danke aan Twitter.

Ek het aanvanklik by Twitter aangesluit omrede ek die Pous volg, nie omdat ek Rooms-Katoliek is nie, maar omdat sy vertalers sy twiets in Duits, Latyn, Frans, Spaans, Italiaans, Pools, Portugees, Arabies en Engels plaas. As jy slim genoeg is, maak jy gewoon jou woordverwerkerprogram oop en plak die twiets naas mekaar. Ek is eintlik net daar vir die Duits, die Latyn en die Frans. So leer jy tale binne ‘n japtrap.

Ek het ook aangesluit omdat ek ‘n skrywersvriend se vordering volg. ‘n Ekstra hartjie hier en ‘n hartjie daar, glo ek, sal hom verder bemoedig.

En later sluit mens ook by ander organisasies en persone aan wat moontlik vir jou interessant is.

Maar my twee maande op Twitter was eenvoudig twee maande te lank.

Het ek maar vroeër Urban Dictionary geraadpleeg!

Twitter word so gedefinieer:

The new replacement for the walls of a public toilet. A place to write one’s thoughts, often while sitting on a toilet, hoping the public will read them.

En hier is my besware:

Daar’s waarskynlik meer robotte as mense

Toe dr. Dan Roodt aangesluit het op 27 Februarie 2009, was sy identiteitsnommer 22 146 210. As ek reg is, neem ek aan hy is die twee-en-twintig-miljoen-eenhonderd-ses-en-veertigduisend-tweehonderd-en-tiende persoon wat ‘n blad geskep het. Dit kan jy gaan soek by http://www.twitterjoindate.com/ . Nou goed. Kom ons probeer Suidpunt, die nimlike ekke op 7 April 2020. My gebruikersidentiteitnommer is 1 247 390 073 139 625 984. Of, as die getal te swaar is om uit te spreek: ek is nommer eentriljoen-tweehonderd-sewe-en-veertig-biljard-driehonderd-en-negentig-biljoen-drie-en-sewentig-miljard-honderd-nege-en-dertig-miljoen-seshonderd-vyf-en-twintigduisend-negehonderd-vier-en-tagtig.

Daar is seker nou al meer as 8 miljard mense ter wêreld, waarvan die oorwig nie internet het nie, laat staan nog by Twitter sou aansluit. Selfs as ons nog organisasies en besighede insluit en aanvaar dat ‘n enkele persoon, vir sy eie gerief, tot 5 rekeninge kan hê… haal dit steeds nie daardie hoë kerf nie. Dit is juis hoekom besighede aangeraai word om nie te veel ag te slaan op die hutsmerk of watter ander statistiek hulle ook al kry nie. Maar Radio Sonder Grense wil nie hoor nie. Maar, soos die toenmalige koningin Beatrix al gesê het: De leugen regeert.

As #menaretrash op die regterbalk verskyn, moet dit seker die absolute waarheid wees.

Die rede vir robotte is die gevolg daarvan as jy die wêreld vir elke gebruiker oopmaak. By Facebook is daar baie geslote groepe en individue aan wie jy eers ‘n vriendskapsversoek moet uitstuur. Dit is ‘n stuitmeganisme wat ‘n robotskepper twee keer sal laat nadink.

Die hutsmerk/hekkie/dingetjie het geen effek nie

Nou het elke muis (en robot) ‘n megafoon gekry om deel van ‘n blitsskare (flashmob) te word. As genoeg mense dieselfde bewoording gebruik, in hul viering as ‘n kollektivistiese trop skape, sal dit hopelik aandag trek. Ook maar net vir 24 uur. En dan? Wat dan? Net nog ‘n growwe denkfout is gemaak: Argumentum ad populum, oftewel “as almal sê dis so, dan is dit so”.

Ek stel werklik nie belang wat die Suid-Afrikaanse gepeupel en masjinerie se gesanik nou weer is nie, so hier’s ‘n wenk: stel voortaan jou “Trends” op Luxemburg. Jou bloeddruk sak sommer dadelik terug met 70 mmHg.

Twitter is die broeiplek van “imagined communities”

Die blankes oorsee het skynbaar nou almal ontpop in volkekundiges. Ene met doktorsgrade wat hulle summa cum laude geslaag het. Skynbaar praat hulle almal nou vlot Xhosa, is met vlieënde vaandels deur die inisiasieskool, het almal die besnydenis met witbesmeerde gesig ondergaan en verstaan die hele psige van elke swart etnisiteit op aarde nou op hul vingerpunte. Magtig, hulle weet selfs meer wat in ‘n stat in die DRK aangaan as die inwoners self wat op die oomblik in ‘n dodelike stryd met ‘n loslopende luiperd gewikkel is! Skynbaar bestaan hul hele Xhosa-woordeskat ook egter, ongeag daardie hele stel woordeboeke in die dorpsbiblioteek, slegs uit een toeristiese modewoord (waarvan die begrip vir hul maar onduidelik is): ubuntu. Bowendien gee die lot hulle oornag uit as hierdie eersteklas politieke ontleders wat sommer almal in Minneapolis bly en presies weet wat daar aangaan. Nee kyk, hulle ken die behoeftes en begeertes van die swartes nou sommer meer as die swartes self!

Sulke blanke arrogansie het ek lanklaas beleef.

Maar terug by Twitter.

Gewoonlik word “imagined communities” in ‘n liberale of ‘n marxistiese sin gebruik, soos Leon Lemmer al uitgewys het:

Die frase in die boektitel, ‘imagined communities’, impliseer nie dat nasies fiktief is nie. Dit verwys bloot na die feit dat daar so baie individue in ‘n nasie is dat ‘n lid slegs ‘n beperkte getal van hulle persoonlik kan ken en hy van die res min, indien enigiets, weet. Indirekte inligting en verbeelding is nodig om ‘n voorstelling van ‘n nasie in sy geheel te maak. […] Die boek Imagined communities is volgens Anderson ‘n poging om die Eurosentriese benadering tot nasionalisme teen te spreek.

Die begrip pas my egter uitstekend! Dis die beste bedinksel wat die akademie nog kon opgelewer het! Ons moet dit propageer! Want dit sny inderdaad twee kante toe!

Dan Roodt het al hoeveel onderhoude met mense gevoer, sommer op straatvlak, soos byvoorbeeld om uit te wys dat hoeveel individue wat hulself as swart eien, nie weet wat die ou Suid-Afrikaanse vlag simboliseer nie. Die hele idee wat die ANC byvoorbeeld voorgehou het van die ou landvlag wat almal so seermaak as simbool, gaan net nie op nie. Dit sê mos selfs die ANC, met sy swart leierskap, leef in hul eie “imagined community” of, sal ek sê, “twitter community”?

Soos die mitiese figure uit die Bestiarium van die Middeleeue (byvoorbeeld swartluiperds met perdepote), skilder die grootbek Europeër en Amerikaner met sy foontjie ook sy absolute waanbeelde van swartes. Soos hul voorouers, het die Europeërs en Amerikaners “ook maar net gehoor”, maar nooit self ‘n doodgewone dag deurgebring met doodgewone mense nie.

En jou Suid-Afrikaners? Veral die Engelssprekendes van Johannesburg? Wel, dis daai selfde tipe wat skree “Black Lives Matter!” en selfs hul hele profiel en banier veredel met die gebalde swart vuis (nie veel anders as hul voorouers met die black sash nie, raai), maar geen boemelaar, hul eie swartes, huisvesting sal gee agter hul knus driemeterhoë heining nie (tensy hy die bottelier is wat inwoon) of beslis nie in die laeinkomstebehuisingskemahuisies tussen die swartes gaan bly soos ‘n Duitse sendeling van ouds nie. Ek neem aan dis dieselfde tipe wat nie swart kindertjies sal aanneem nie en Swart Ekonomiese Bemagtiging, selfs die mees onlangse afgewaterde tipe van die Demokratiese Alliansie sedert 2018 e.v., met ewe veel mag en mening sal teenstaan. Haibô, wie bullshit jy nou eintlik? Jy kan mos nie uit twee monde praat nie, kan jy?

Nodeloos om te sê het ek diesulke name uit my witbladsye en telefoonboekietjie geskrap. Vir my eie veiligheid, natuurlik. Dis my volste reg op vrye assosiasie. Want as hul só skynheilig voor swartes kan swymel om hul afsetgebied te vergroot met ‘n bietjie beeldpoets en spog onder die ander blankes met hul ‘wokeness’, hul ‘maatskaplike verantwoordelikheid’ (waarom anders? dis mos ‘n prestasie, “ek is mos beter as jy!”, soos ‘n bokkop teen die muur, ‘n Safari-trofee, o, vaderland, KOLONIALE DENKE!!!), ek sê jou, ek wag al lankal vir daardie lang vlekvrye staalmes in die rug. Dink net hoeveel tyd en geld ek nou gaan spaar! Nee. Die lotjie het nou hul ware kleure begin wys!

Ja-nee, ek moet erken ek het hulle geswartlys op my .docx-boikotlys (dit trek seker nou al by 19 blaaie), want ek heul nie met huigelaars nie. Nee, op Twitter sal ek hulle nooit in der ewigheid versper om my bladsy te besigtig nie, want hoe sal ‘n toedeurkerk ‘n ongelowige kan bekeer? Wie weet, dalk kom die liewe mens nog tot sy sinne!

Is Europa en die VSA (en Suid-Afrika) nie maar net besig om ‘n “imagined community” te skep van swartwees nie? Om hierdie ras, wat te voet Afrika deurkruis het en malaria, leeus en buffels en wat nog als onder die Afrikason met UV-vlakke van 9 sonder enige Westerse medisyne kon verduur het, nou te kom staan en oppiep? Ek as Afrikaner sou dit nie waag met die Zoeloekoning nie! Watse verkleinering is dit? Watse vernedering is dit? Watse onsin is dit? Waar is die respek? Het die wêreld dan mál geword?!

Dink jouself in, my liewe Afrikaner. Hoe sal jy daarvan hou om elke dag te hoor: “Ons moet die Afrikaner meer spreekbeurt gee.” Ongehoord. “Die Afrikaner se stem word nie gehoor nie.” Dit begin klaar krap. “Die wêreld het toegekyk, en weggekyk…” OK. Dis genoeg! Bring my Mauser! Want as daar een ding is wat ek haat, is dit paternalisme en maternalisme van uitlanders wat van my of my kultuur nie van hul gat af weet nie!

Ek het dit al voorheen gesê, en ek gaan dit weer sê:

Die hele idee van die ‘Afrikanistiek’ (waaronder “African literature” ressorteer), as oorkoepelende vakgebied, is sélf hoogs verouderde imperialistiese en koloniale denke en kategorisering. Waarvan [die dosent] die leerstoel, onwetend, knus beklee en hierdie imperialisme vanaf haar akademiese troon met septer en ryksappel en ander kroonsierade dus voortsit.

[…]

Die Anglistiek en Frankistiek en Germanistiek en Danistiek en Neerlandistiek en Frisistiek en Fennistiek en Italianistiek en Hispanistiek en Slowakistiek en Slowenistiek en Roemenistiek en Lituanistiek en Lusitanistiek en Russistiek… dink jy vir een oomblik jy gaan al hierdie volke en nasies onder “Europese Letterkunde” of “Europaeistiek” in ‘n voorgraadse driejaarkursus kan indruk? Natuurlik kan dit nie! Die letterkunde bars geheel en al reeds uit sy nate! Die lewensuitkyke van die kulture verskil dag by nag, net soos die omgewing en omstandighede. Nou hoe de donder wil jy alle Afrikavolke op één vasteland, met hoeveel klimate, hoeveel gelowe, hoeveel kultuurverskille, hoeveel tale (glo tussen 1 500 en 2 000), uit verskillende tydperke ressorteer (ja, ook die Oudegiptenare) onder één enkele vakgebied? Dit is mos malligheid! Dit is mos hoogs veralgemenend, en veralgemening weet ons is net ‘n haarbreedte weg van stereotipering: alle swartes en almal van Afrika dink tog maar net dieselfde. Of is die vakgebied so klein omdat daar eenvoudig net geen belangstelling is nie? Indirek erken jy ook dus dit is wél ‘n klomp “blitskursusse” wat onder een dak saamgesnoer is? Waar is jou Zoeloe Letterkunde as afsonderlike en hoogs gespesialiseerde vakgebied was sterk op sy eie bene staan? Jou Xhosa? Jou Noord-Sotho? Jou Tswana? En waar is jou Amharistiek?

Maar kom ons droom voort. Ek is seker ook een of ander ryk sjeik het sy goue toilet verkoop (no shit) vir die saak? Ek is seker die hele Afrika-Unie het op Afrikadag ‘n paar los mieliepitte saamgestamp vir hul broeders in die Eerstewêreldland van die Verenigde State van Amerika wat so erg moet ly? Die land van kapitalistiese onderdrukking (snaaks dat niemand terug na Afrika verlang nie?). Almal in solidariteit vir die saak. Non?

Die ANC-regering, kaalgat en platsak en leeggesteel en gedompel in rommelstatus soos hy is, het maar ‘n flouerige gebaar, ‘n aanduiding, vanuit sy lendelam staatshospitaalbed gemaak vir hul broeders in Amerika. Suid-Afrikaners is gewoon mooi gevra om Vrydag swart te dra as simbool (en ‘n paar blankes sou ook, ‘nie veel anders as hul voorouers met die black sash nie, raai’).

Asof ‘n simbool nou ‘n aardskudding gaan veroorsaak? Die sluise van die hemel gaan oopmaak?

Aai, die gebrek aan logika.

So herhaal die selfde ou storie met dieselfde ou sous hom oor en oor.

Twittergebruikers het die geheue van ‘n toktokkie

Nee, ek bedoel nie soseer jou eie gekrabbel of ou onderwerp wat jy tot vervelens toe uit die put van vergetelheid ophaal nie (soms is dit liewer beter om die put met die blêrende kalf te demp). Maar dit kan nogal baie nuttig wees: as jy agterkom jy raak by tye neerslagtig en jy trek ‘n grafiek van die datums, kan jy die toestand so gou moontlik voorsien soos die stand van die maan, of selfs maandstonde. Eintlik sou ‘n dagboek met ‘n slotjie en sleuteltjie ewe goed kon werk, maar jy het nou maar eenmaal die swak om jou gevoelens wêreldkundig te maak. Dis jou saak, nie myne nie.

Maar had jy ‘n geheue, sou iets aan jou knaag. Iets wat uit jou kop probeer wurm.

Dalk was dit Disney se Zootropolis wat handel oor ‘roofdiere’ en ‘mak soogdiere’ wat deur ‘n skaap, Miss Bellwether, teen mekaar opgesweep word terwyl sy as burgemeesteres ageer (en die leeu, Mayor Lionheart, in die tronk sit). Stadig begin die ratjies draai.

Jy sou, soos enige rasegte INTJ wat geseënd is met ‘Ursache und Wirkung’ en liniêre denke wat saam met die plasenta, bloed, en gebulk van die moeder by geboorte uitgedruk word (asook die hoogmoed), ‘n patroon opmerk. Veral onder die media. Ons noem dit komkommertyd. Volgens die WAT:

2 a (joernalistiek) Tyd van die jaar, soos in die somervakansie, waarin daar normaalweg min van belang gebeur, dit stil, dood (vgl. DOOD III 3 c) is op handels- en politieke gebied en nuus vir koerante skaars is; pampoentyd.

Trouens, ons kry dit reeds aan die Franse hof. Soos ek uit die Franse Wikipedia op die Afrikaanse Wikipedia vertaal het. Ek gaan nou die belangrikste dele vir jou uitlig.

 

Die Gedierte van Gévaudan het tussen 30 Junie 1764 en 19 Junie 1767 ‘n gebied in Frankryk met ‘n reeks aanvalle op mense geteister. Tussen 88 tot 124 mense het in sy kloue beland en gesterf.

[…]

Die nuus oor hierdie “Gedierte van Gévaudan” versprei soos ‘n veldbrand, tot die punt waar vele van die koninklike troepe opgeroep is om te gaan ingryp. Allerlei gerugte doen die ronde. Die een handel oor die aard van hierdie “gedierte”: was dit ‘n wolf, ‘n vreemde diersoort uit die buiteland of selfs ‘n weerwolf? Die ander oor die rede vir hierdie slagting: is dit straf van God, of is hierdie dier doelbewus dresseer om te moor? Daar was op daardie tydstip sowat 20 000 wolwe dwarsoor die hele Frankryk. Skynbaar het honderde soortgelyke aanvalle dwarsdeur die geskiedenis van Frankryk ongesiens verbygegaan, want geen haan het ooit daarna gekraai nie. Maar wat hierdie voorvalle nou so uitsonderlik maak is die besondere geleë tyd. Na afloop van die Sewejarige Oorlog was opspraakwekkende nuus maar aan die skraal kant. Nou was hierdie nuwe gebeurtenis water op die pers se meulens. Veral die plaaslike Courrier d’Avignon, daarna La Gazette de France en uiteindelik die internasionale koerante het hieruit munt geslaan. Binne enkele maande word honderde artikels geplaas wat die hele aangeleentheid in ‘n egte strokiesprentreeks laat ontaard.

Wha-ha! Weer uitgevang!

Après la guerre, c’était l’hystérie!  En hoe is daar nie jag gemaak op al wat wolf is nie? Mon pauvre loup.

Komies en indrukwekkend. Die wolwestorie het byna 3 jaar aangehou. Die nuus van COVID-19 skaars ‘n maand of twee. En wat ‘n meevallertjie kry die media toe nie? Soos ‘n rype appel in sy skoot!

Maar moenie kom kommer nie, liewe leser. Oor ‘n maand of wat is George Floyd ook, saam met sy liggaam, ‘n vae figment, met sy, soos die BBC-tannie hom toegedig het, ‘legacy’. Net nog ‘n statistiek. Soos met elke betoging wat in Suid-Afrika nog gewoed het. En elke kosvragmotor wat omgekeer en geplunder is. Probeer my, of eerder, die geskiedenis verkeerd bewys, ag toe?

Maar kom kyk na die Post van 7 November 1964, bl. 10. Die woorde van Martin Luther King aan die woord:

In a period of turbulence, mistakes, which under other circumstances might have been contained, are frequently made worse by unexpected developments. This occurred when some elements who had never been a part of the civil-rights movement erupted in violence in the subways and on the streets in New York and other cities. The headlines of a sensation-seeking press enlarged essentially small events to the level of catastrophes.

These exaggerations obscured the fact that crime lives in the heart of all large cities. The irritating deeds of certain irresponsible civil-rights forces, and the senseless violence in which the perpetrators were Negro, merged in the minds of many people. For a large section of the population, Negroes became a menace. The physical safety of people who must use the streets and subways is closer to them than the abstract questions of justice for a minority, however appalling its grievances. Civil-rights leaders cannot control crime. They can control the demonstrations they initiate, however.

They have a responsibility to maintain discipline and guidance so that no one is able to confuse constructive protest with criminal acts, which all condemn. The ghetto has hidden many things from whites, and not the least of these is the rampant racketeering that has a sanctuary in the slums and corrupts the ghetto’s already miserable life. The mayors of troubled cities who look only into Negro excesses for the causes of unrest would do well to look critically into their own law-enforcement agencies.

In 1963, at the time of the Washington march, the whole nation talked of Negro freedom and the Negro began to believe in its reality. Then shattered dreams and the persistence of grinding poverty drove a small but desperate group of Negroes into the swamp of senseless violence. Riots solved nothing, but they stunned the nation. One of the questions they evoked was doubt about the Negro’s attachment to the doctrine of nonviolence. Ironically, many important civic leaders began to lecture Negroes to adhere to nonviolence. It is important to recall that Negroes created the theory of nonviolence as it applies to American conditions. For years they fought within their own ranks to achieve its acceptance. They had to overcome the accusation that nonviolence counselled love for murderers. Only after dozens of Birminghams, large and small, was it acknowledged that it took more courage to employ nonviolent direct action than impetuous force.

Yet a distorted understanding of nonviolence began to emerge among white leaders. They failed to perceive that nonviolence can exist only in a context of justice. When the white power structure calls upon the Negro to reject violence but does not impose upon itself the task of creating necessary social change, it is in fact asking for submission to injustice. Nothing in the theory of nonviolence counsels this suicidal course. The simple fact is that there cannot be nonviolence and tranquillity without significant reforms of the evils that endangered the peace in the first place.

It is the effort of the power structure to benefit from nonviolence without yielding meaningful change that is responsible for the rise of elements who would discredit it. Is the dilemma impossible of resolution? The best course for the Negro happens to be the best course for whites as well and for the nation as a whole.

Nou toe nou, die dialektiek van geweld. Beteken dit die Afrikaner (‘n minderheidsgroep in Suid-Afrika) kan nou links en regs geboue opblaas soos hy lus kry omdat hy veronreg voel? Maar nee, daarvoor het hy reeds te veel belasting betaal en om die ekonomie te laat skade ly, skaad hy net homself en sy medelandsburgers. Maar weer, dit was moontlik ‘n tydperk in Amerika toe Amerikaners, net soos in Suid-Afrika, min inkomstebelasting betaal het. Dit was immers nog lank voor die maatskaplike toelaes deur die regering uitgedeel is, soos in Europa begin is. En tog, as ons mekaar se huise afbrand… sit ons albei sonder dak.

King kom met ‘n ander voorstel, naamlik werkskepping, wat absoluut niks dui op Swart Ekonomiese Bemagtiging nie.

There must be a grand alliance of Negro and white. This alliance must consist of the vast majorities of each group. It must have the objective of eradicating social evils which oppress both white and Negro. The unemployment which afflicts one third of Negro youth also affects over 12½  percent of white youth. It is not only more moral for both races to work together but more logical. One argument against a grand alliance holds that the shortage of jobs creates a natural climate of competition which tends to divide, not unify. If those who need jobs regard them as bones thrown to hungry animals, a destructive competition would seem inevitable. However, Negroes certainly do not want nor could they find the path to freedom by taking jobs from the white man. Instead, they want the white man to collaborate with them in making new jobs. This is the key point. Our economy, our resources are well able to provide full employment. It has also been argued that while alliances for economic advancement can be achieved, several “subjective questions” such as housing and schools will be more stubborn. But these questions are based upon a myth, not reality. Just as Negroes would be foolish to seek to overcome 90 percent of the population by organizing their 10 percent in hostile combat, whites would be equally foolish to think that the Negroes’ 10 percent is capable of crowding the schools and neighborhoods of 90 percent.

The majority of Negroes want an alliance with white Americans to tackle the social injustices that afflict both of them.

If a few Negro extremists and white extremists manage to divide their people, the tragic result will be the ascendancy of extreme reaction which exploits all people. For some Americans deluded by myths, the candidacy of a Goldwater seemed a solution for their ills. Essentially he identified big government, radicalism and bureaucracy as the cause of all evils. Civil-rights legislation, in his view, is not a social necessity- it is merely oppressive big government. He ignored the towering presence of discrimination and segregation, but vividly exaggerated crime in the streets. The poverty of the Negroes, he implied, is due to want of ambition and industry. The picture that emerged to delight the racist was that of undeserving, shiftless, criminally dangerous radicals who have manipulated government for their selfish ends, but whose grievances are largely fanciful, and will wither away if left to the states.

King was nooit ‘n Republikein of ‘n Demokraat nie, hoewel daar gedeeltes wat ek hierbo lees [as mens die kultuurbotsings van integrasie nou oor die hoof sien] in vandag se terme duidelik nader staan aan die party van Donald Trump. En dit skryf hy in ‘n tydskrif, The Saturday Evening Post wat, te oordeel aan die advertensies met hoofsaaklik blankes in, miskien as “blankgerig” beskou kon word?

Terwyl ons nou by hierdie onderwerp is. Die ironie van die saak is juis dat die internet elkeen ‘n platform gun, ‘n seepkissie, ‘n podium waarop elkeen sy longe kan uitskree, wat destyds nie daar was nie. Ek is reg, ja? Ook jy, liewe leser, kan briewe aan PRAAG skryf en jou sê sê.

Nou, waarom op dees aarde moes Paw Patrol, ‘n kinderprogram (die word ‘Kanada’ lui ‘n klokkie), op Twitter sê:

https://twitter.com/pawpatrol/status/1267808607694917633

Is dit ‘n siek grap? As die hoofstroommedia, Kanada en Hollywood ‘n skuldgevoel het omdat hulle nie genoeg diverse groepe op hul puntekaart op meganiese wyse verteenwoordig nie, dan is dit hulle probleem, nie myne nie. Jy kon lankal soos Drum, You, Huisgenoot en Kuier asook die ander Caxton-blaaie vervolmaak het in hul onderskeie teikengroepe en alles bied wat daardie groepe wil hê (want jy het verskillende belangegroepe, duh!). Ek gaan nie die berge inhol agter ‘n storie aan nie, want dit is nie my werk nie. Dis joune as joernalis. As jy met geweld jou skuldgevoel op my wil kom afdwing, gaan ek met ewe veel geweld die rooi knoppie druk en my geldkraantjie toedraai om jou bek finaal stil te maak. Die wêreld sal my later ewig dankbaar wees omdat ek hom van jou gesanik verlos het.

Met ander woorde, mense, dis 57 jaar sedert Martin Luther King en niks het verander nie. Die massahisterie van Twitter gaan weereens weinig of op niks uitloop. Die geraas sal oorwaai. Sit gerus agteroor en skink vir jou solank ‘n glasie gemmer en hoor die voëltjies tjirp. Die mossies, bedoel ek nou. Luister hoe die gras groei…. Salig, is dit nie?

Twitter bied geen plek vir debatvoering nie

Trevin Wax skryf reeds in 2014:

In recent months, we’ve seen the rise of “the Twitter Battles” around hot-button issues like Hobby Lobby, gay marriage, religious freedom, evangelical orthodoxy, etc. They tend to develop this way:

·         A well-known person with a large following from a particular tribe says something shocking or inflammatory, intended to provoke a response from his or her ideological opponents.

·         Or the battle begins when one well-known person engages another well-known person on a hot-button issue where emotions run high.

·         The two ideological opponents banter back and forth a few times, reducing the complexity of their views into 140-character soundbites.

·         The followers from both tribes act like fans in the stands, cheering on their hero either by praising them or by bashing their opponents.

·         Everyone gets properly outraged and the conversation ends wearily.

I know what a Twitter battle is because I’ve engaged in them a time or two. After the last one, I came to the realization that these online interactions are virtually useless in creating and sustaining real and meaningful conversations about highly-charged issues.

Twitter is a place for conversation, but once we go into battle mode, I think the legitimate conversation is already over. Twitter battles are like putting on a spectacle for the perverse pleasure (or dismay) of the Twitter audience. Has anyone watching one of these debacles ever said,

“You know what? You convinced me! I’m wrong and you’re right.” No one. Ever.

[…]

Chat and instant messaging can be an efficient form of communication within an organization, but Twitter is like a public chat with cheerleaders on both sides expanding the conversation until the balloon becomes full of hot air. The continually buzzing phone is a magnet that draws us into a vortex of increasingly hostile rhetoric until the true lines of division are hidden behind masks of outrage.

Twitter is a platform I enjoy and benefit from. But Twitter battles are another thing altogether. They simply serve to reinforce the worst stereotypes about us and our ideological opponents. That’s why we should yearn for thoughtful interaction with each other’s points of view, not immediate and incendiary reactions (and all sides of a debate can be guilty of this!).

Twitter may be the place where good interaction begins, but our time would be better served if we continued important conversations elsewhere.

So Twitter is eintlik net daar om ‘n klip in die bos te gooi? En wag vir die vyftig helhonde wat op jou losgelaat gaan word.

Ek stem ook nie saam dat “klets” doeltreffend is nie. Veral nie wat tyd betref nie. Terwyl ek eendag aan my skrywersvriend ‘n brief skryf, het ek bereken 12½ minute klets gaan jou veel minder inligting bied (veral met die lang wag vir die persoon om terug te skryf) as ‘n goed beredeneerde kant en klaar opstel wat ook 12½ minute lank is, dit wil sê 2 500 woorde.

Twiets verskaf net min genoeg inligting vir ‘n reaksie. En ‘n teenreaksie. En nog ‘n reaksie, ens. ens. ens. Soveel kosbare tyd wat verlore gaan, dink jy nie so nie? Ek ruik ‘n samesweringsteorie om die Weste, nee, die hele wêreldrond, te vertraag.

Selfs nadat die getal tot 250 lettertjies per twiet vergroot is, het dit steeds nog niks gebaat nie. Die misverstande en die aggressie het nie opgehou nie.

As dienende eksemplaar, die uitsonderlike debat tussen Elon Musk (tegno-slimseun), Ivanka Trump (die presidentsdogter van Amerika) en Lilly Wachowski (die regisseur van die Oscar-wenner The Matrix en voorheen deel van die Gebroeders Wachowski, nou die Wachowski-susters):

https://twitter.com/lilly_wachowski/status/1262104754496339968

Verstommende intellek! Die toppunt van menslike vernuf! Dit het duisende jare se geswoeg en gesweet geduur om uit die diktatuur van die natuur te beweeg om hierdie punt van beskawing te bereik. Genoeg om Sofia, die godin van wysheid, se water te laat breek om partenogeneties haar eie replika in mensevorm voort te bring! Wat ‘n seën vir die mensdom!

So ook die logika van die mense verstom my.

Goed soos “ondersteun swart besighede!” ‘n Slagspreuk. Nie ‘n argument nie. ‘n Slagspreuk. Ons almal weet die aanvoorders bedoel dit nie regtig nie, want dit gaan teen die hele grein van sakesin in. ‘n Sakeman sal dit aflag. Wat ‘n sakeman in die eerste plek soek is nie ras nie, maar resultate. Wat die media dus eintlik mee te koop loop is: “swartes is so sleg dat ons blankes moet aanmoedig om by hulle te gaan koop”. Want ‘n goeie perd verkoop mos homself! Logies. En dit bly steeds jou volste reg om nie by ‘n plek te gaan koop nie. Of juis te gaan koop. Tydens die Spur-boikot, weens daardie rasseherrie, kon blankes steeds besluit het: “Gaaf. Nou sal die restaurant stiller wees, so, meer plek vir my.” Dis nou as jy kans sou sien om soveel vir ‘n wafel met bolletjie roomys te betaal as vir ‘n tweeliterhouer roomys in die supermark net langsaan.

Maar terug by die slagspreuk.

Ten eerste: hoe weet jy of ‘n besigheid aan ‘n swart man of vrou behoort as jy op die internet rondsoek? Algemene spreekwoord: “On the internet, nobody knows you’re a dog”.

Ten tweede: Ek werk, soos die res van die mensdom, volgens ‘n aangepaste homo oeconomicus beginsel wat aanvoer “die beste produk teen die beste prys op die beskikbare tyd waarvan mens bewus is, met die minste probleme en met die meeste gerief teen die vinnigste tyd.” Ek het byvoorbeeld eers skaam-skaam aanlyn begin koop by ‘n verkoper, nadat ek die produk gegoogle het, maar later bou jy sakevertroue op en koop selfs meer van die verkoper. Van die verkoper se kant word afslag toegestaan, ens. ens. ens. Vind jy ‘n goedkoper prys elders steek jy eers bietjie voelers daar uit… Dis hoe die lewe werk. Vryheid van keuse, noem hulle dit.

Nie eers die bekendes met ‘n aanhang gebruik Twitter baie nie

Waarmee hou die skoonhede en aktrises Monica Bellucci en Milla Jovovich hulle besig? Op hul Twitterblad gaan daar werklik nie veel aan nie. Bellucci stuur hoofsaaklik eksklusiewe foto’s van haar mooie lyf (want dis wat modelle doen) en Jovovich is meer doenig op Instagram (ook nie so baie nie, want sy moet seker haar gesin(sfoto’s) beskerm).

En, onder die meer regsgesindes, het ons die Fransman Jean Raspail wat, te midde van Steve Bannon se vermelding van sy boek, ook nie juis veel wêreldwye aandag getrek nie en dus ook nie veel doenig op Twitter is nie. Ek laat my nie vertel dis die Franse taal nie.

Ek dink ‘n probleem is die boodskappe met die aapstert. As jy op Facebook op iemand se muur ‘n boodskap skryf, is dit, tensy jy dit anders wil hê, onmiddellik beskikbaar vir almal om te lees en op kommentaar te lewer. By Twitter moet die ontvanger eers jou boodskap hertwiet voordat ander dit te siene kan kry.

As jy nou werklik nuuskierig is kan jy byvoorbeeld ou boodskappe tussen twee persone soek, wat ‘n voordeel is bo Facebook (dink ek): byvoorbeeld “(from:danroodt) (to:helenzille)” in die soekbalk. Maar jou gemiddelde Twittergebruiker is nie so intelligent nie.

Twitter en tydmors is sinoniem

Het Twitter al enige huis of kantoor gebou? Nee.

Trek Twitter die onkruid in die tuin uit? Nee.

Was Twitter die skottelgoed en wasgoed en motor? Nee.

Skryf Twitter jou eksamen? Nee.

Dra Twitter by tot jou pensioen? Nee.

Kan ek Twitter op my CV aanbring? Nee.

Kan ek Twitter-plasings op Wikipedia gebruik as bron? Nee.

Kan ek Twitter-plasings in my akademiese werk gebruik as bron? Nee.

Is ‘n monument al ooit daarmee gebou? Ook nie.

Kan ek enige mens se hele Twitterblad gemaklik aflaai? Nee. Ek het al probeer. Dit werk nie.

Kan ek vriendskappe daar bou? Nee, jy kan wel komplimente uitdeel aan vreemdes en potensiële bondgenote, maar dit kos véél, véél, véél meer as 500 twiets voordat iemand respek vir jou kry, watwou nog ‘n bloedeed sweer? Jy sal waarskynlik met ‘n lys kontakte sit wat eintlik maar aandag- en smartvrate is.

Kan mens om taalhulp vra oor die sinonieme “ensis” en “gladius”; “capillus” en “coma” en “crinis”; “ater” en “niger”; “albus” en “candidus” en “niveus”; “at” en “sed”; “fluvius” en “amnis”? ‘n Besliste nee.

Kan ek kritiese gesprekke voer in opstelvorm wat goed beredeneerd is? Nee.

Kan ek soos op Amazon produkte resenseer wat ek daar gekoop het? Nee.

Kan Twitter ‘n boek skryf of resenseer? Nee.

Het Twitter presidente gesink? Nee. Maar mev. Zille het gekrul (dit was ‘n aangeleentheid binne die party self, wat absoluut niks met my of my beker rooibos te make het nie).

Het Twitter ‘n invloed op verkiesings? In Suid-Afrika beslis nie, want daar is véél, véél, véél minder Suid-Afrikaners met ‘n Twitterrekening as ‘n Facebookrekening. Verder moes ek letterlik eers gaan soek vir ‘n persoon of organisasie voordat ek hom/haar kan volg of sy gesprekke deurlees. Jou gemiddelde Suid-Afrikaanse stemmer besit tien teen een nie eens ‘n yskas nie. Maar ten minste kry die joernaliste (wat in ‘n borrel van “imagined communities” leef) nou uiteindelik ‘n goedkoop sappige happie om oor te skryf. Die nuus kom nou sommer na hulle toe. “Dank die hemel, want ek is so nie lus om nou Hillbrow toe te ry nie.”

Het Twitter sowaar enige nut onder die son? Die vet weet. Al waaraan ek kan dink is die plaasmoorde waarvan die Hollanders nou meer bewus word.

Gevolgtrekking

Oor die algemeen is Twitter nie eintlik uitgeknip vir intelligente mense nie, maar vir rustelose sensasiesoekers met identiteitsprobleme. Wat aanvanklik ‘n wonderlike webwerf kon wees om tred te hou met die allerjongste projekte ens. het heeltemal ontaard.

En Twitter probeer tog so hard om jou op sy webwerf te hou, vir advertensiegeld. Geld is tog waaroor dit gaan, het jy nie geweet nie? Sy tegnologie wat jou belangstellings dophou is genoeg om enige mens ongemaklik te laat.

Ek het reeds uitgeteken en gaan nou vir ‘n maand wag vir die hele bohaai om oor te waai.

 

Leon Lemmer: Konserwatisme: ‘n bekoorlike verlore saak

Richard West (1930-2015) was ‘n konserwatiewe Britse joernalis wat in talle lande gewerk het; ook in Suid-Afrika. Hy is onder meer die outeur van boeke soos The white tribes of Africa (1965), The white tribes revisted (1978) en The diamonds and the necklace: A South African journey (1989). Hy het twee seuns gehad wat hulle albei in die joernalistiek begeef het, Patrick (gebore in 1974) en Ed (gebore in 1978). Patrick is die outeur van onder meer The poverty of multiculturalism (2005). Van Ed is daar boeke soos die volgende gepubliseer: The diversity illusion: What we got wrong about immigration and how to set it right (2013, 288p; Amazon Kindle $9,19) en Small men at the wrong side of history: The decline, fall and unlikely return of conservatism (London: Constable, 2020, 432p; Amazon Kindle $11,94). Ek skryf vandag oor laasgenoemde boek. Wat duidelik is, is dat Richard se twee seuns sy konserwatisme voortsit. Die hooftitel van die 2020-boek is ontleen aan Barack Obama se karakterisering van Al Kaïda (Kindle 278). Ed West het ‘n omvattende, gesaghebbende en buitengewoon interessante boek geskryf. Oor sy belesenheid en sy myns insiens meesal gesonde insig behoort daar geen twyfel te wees nie.

Enersyds is daar die linkses (bv liberales, sosialiste, progressiewes, verligtes) en andersyds die regses (bv behoudendes, konserwatiewes, tradisioneles, verkramptes). Die verdeling links/regs kom uit die eerste ná-revolusionêre parlement in Frankryk (1789). “At the National Convention in Paris it became custom that the king’s supporters sat on his right and his opponents on the left, after which the divide between tradition and radicalism would always be defined along those lines” (950). Daar is die wydaanvaarde waarneming dat namate mense ouer word, hulle meer tot konserwatisme neig. Die outeur het desnieteenstaande tot die gevolgtrekking gekom dat daardie era aan die verbygaan is, dat konserwatisme “a charming lost cause” geword het (3571); dat linksheid toenemend verswelgende afmetings aanneem.

“Conservative parties could still win elections, but conservatism was an endangered creed, as much in demographic decline as the Christianity from which it once emerged, and the degree to which it had become hated by anyone born after 1970 was intense and perhaps irreversible” (74). “On almost any non-economic issue most of my friends hitting forty were more progressive than in their early twenties; they might resent paying more tax and even dislike trade unions, but that didn’t make them conservative” (85). Die verwysing na “non-economic issues” is belangrik. In die plaaslike hoofstroom-inligtingsmedia is daar die neiging om die ANC-regime (later uitgesonderd Jacob Zuma) hemelhoog te prys. Daar is egter een area wat nie met dieselfde gemak wanvoorgestel kan word nie: die finansieel-ekonomiese sektor. Rommelstatus is ‘n werklikheid wat nie moeiteloos vir leuens en gunstige polities byderwetse retoriek vatbaar is nie.

West noem dat vroue meer linksgesind as mans geword het (145), onder meer omdat meer vroue as mans deesdae aan oorverligte tersiêre onderrig blootgestel word. Linkses het egter meesal ‘n konserwatiewe leefstyl (196). Daar is geen moontlikheid dat mense soos Willie Esterhuyse en Leon Wessels hulle in ‘n swart woongebied sou vestig nie. Wat ook duidelik geword het, is dat die feministe op die rug van die geweldpleging van die Amerikaanse swart burgerregtebewegings sukses behaal het. Op hulle beurt het die LGBT’s die suksesvolheid van die swartes en feministe misbruik om plek in die son en buite die kas te verwerf. Dit is die regses wat sedertdien al hoe meer in die kas gedruk word (242).

“Since the 1960s the West has gone through the biggest cultural shift in half a millennium” (254). Dit is globaliserende linksheid wat kultureel-geestelike dood en verwoesting saai, bv “supporting the EU means being part of the global community of liberals” (6070). “The Left has also developed a moral monopoly, so that those outside of the faith are under an unspoken obligation to prove their moral worth before their views can be considered” (196), bv “taking in more refugees [is] a quintessential moralised high-status cause” (219). “There is active competition to come up with ever wilder radical ideas, a trend that has sped up with the ‘Great Awokening’ of the 2010s, the acceleration of identity politics brought about by competing victimhood narratives on social media” (208). “Awoke” beteken “awake to social justice issues” (5634). “The Great Awokening almost certainly represented an authoritarian turn by the Left, ‘a spreading social, cultural, and ideological conformism … this relentless drive for conformism, which constantly works to extinguish the illiberal'” (5709). “Identiy politics” verwys dikwels na die belange van minderheidsgroepe, maar ook “European Right-wingers refer to themselves as ‘identitarian’ to suggest they don’t believe their homeland belongs to everyone” (5924).

“Left-liberalism has become the prestige faith with a moral monopoly” (231). “Religion simply becomes replaced by ideology” (3747). “A new faith arose, progressivism as Christianity 2.0, with ‘privilege’ a form of original sin and vulnerable groups the new sacred” (3903). Daar is nog ‘n groot verskuiwing wat in sowel die Britse as die Amerikaanse politiek plaasgevind het: “It is the upper class who are moving Left, and the working-class pushing to the Right” (4299). In Suid-Afrika is dit die armer blankes wat die ANC-regime se rassistiese beleid aan hulle bas voel; nie soseer die welgesteldes nie omdat hulle (in ‘n mate) hulle apartheid kan koop.

Die fiktiewe karakter, Bridget Jones, het van die Britse Arbeidersparty gesê: “Labour stands for sharing, kindness, gays, single mothers and Nelson Mandela” (242). Dit is die eerste verwysing in die boek, maar nie die laaste nie, na Suid-Afrika. Oor sy pa, Richard, skryf Ed: “By the time I was around he was deeply pessimistic and cynical, and seriously out of step with the prevailing mood over South Africa. Although he respected and admired Nelson Mandela, he thought the ANC a venal and extreme organisation that would eventually make the country even worse off than it was under apartheid (which he nonetheless thought morally indefensible)” (300). In die 1980’s “the anti-apartheid movement was ultra-fashionable, topping the charts and filling stadiums” (311).

“Look at the line-up of people who represent liberalism in the modern imagination: Martin Luther King, Nelson Mandela, JFK[ennedy] … Tony Blair and Barack Obama. Contrast with what people picture when they think of the Right: Richard Nixon looking sweaty and suspicious, racist 1970s comedians, South African security forces gripping their salivating Alsatians, semi-literate rednecks shouting at black people … And last but not least Donald Trump, a man who seems to possess the unique gift of having no redeeming human qualities whatsoever. Oh, and Nazis obviously” (430).

West het geen hoë dunk van Trump nie. Hy skryf selfs van “this awful man” (5787). “Trump seemed to be almost a caricature of Left-wing ideas about conservatives, brash, callous, casually racist, abusive towards women and absurdly rich thanks to his background” (5779). Ja, sy pa se geld het Donald aanvanklik gehelp, maar dit was hy wat op ‘n kundige manier sy jeugdige welgesteldheid in buitengewoon groot rykdom omskep het. West borduur voort oor Trump: “A three-times married serial adulterer and sexual predator who had probably broken at least eight commandments regularly” (5801). Nietemin, in konserwatiewe geledere word Trump se politieke oriëntasie waardeer. Hy het aan baie blanke Amerikaners hulle selfrespek teruggegee.

Die Nazi’s en die Twee Wêreldoorloë word dikwels as die slegte nalatenskap van die blankedom voorgestel. “The evocation of the Nazi crimes rubs a collective scar in Western societies” (1512). “The Nazi atrocities were also tied up in the collective imagination with the other great racial dramas, the US civil rights movement and apartheid South Africa … Having listened to my father and read his Spectator articles I obviously digested his pessimism about ANC rule” (1523).

Ek het die werke oor fascisme deur Benito Mussolini en Adolf Hitler gelees en kon daarin geen duidelike ideologie vind nie. West bevestig dit: “Fascism had few real intellectual thoughts behind it … Fascism … had no central texts or ideas” (1622). Mussolini was aanvanklik ‘n sosialis en dus linksgesind. “The Polish-Israeli scholar Zeev Sternhell [born in 1935] argued in The birth of fascist ideology [1989, 348p; Amazon Kindle $45,94] that fascism was a revolutionary movement, emerging from the radical left but ‘which became fused with blood and soil nationalism'” (1633).

Maurice Barrès [1862-1923] “coined the term déraciné, ‘deracinated’ [“ontras(sing)”], to denote someone who had lost contact with their ancestors” (1633) – ‘n verskynsel wat in die nuwe Suid-Afrika wydverspreid onder verloopte Afrikaners voorkom. “[The] state-worship aspect of fascism has given many conservatives the comforting idea that the philosophy was ‘Left-wing’, because true Right-wingers believe in a small state. In his entertaining book Liberal fascism (2008 [492p; Amazon Kindle $16,75]), Jonah Goldberg made a spirited attempt to show the extent to which Italian fascism and German national socialism had some common roots with the Left” (1633).

West skryf: “I could never muster any sympathy for people who committed violence” (2066). Hy verwys ook na “the violence of ANC-run South Africa” (3217). Tog is dit moeilik om die volgende paragraaf met die res van sy boek te versoen. “The Tories made no effort to ensure that history was kind to them, as Churchill put it, by ensuring that they wrote it. The real great figure of the era, the one who captured the public imagination, was not in Downing Street but rotting in a jail cell some 11 000 miles away. And today Nelson Mandela is the one with a statue in Parliament Square, while a similar proposal for one of Margaret Thatcher can’t be built because it would be vandalised” (1401). Dat ‘n terroris uit ‘n ander land met ‘n standbeeld vereer word, wat volgens die populêre siening nie geskend sal word nie, toon hoe verwerplik hedendaagse waardes geword het.

Mandela het in die tronk gefloreer. Hy is jare lank op staatskoste gehuisves, gevoed en geklee. Hy het hom selfs aangematig om ‘n langbroek pleks van ‘n kortbroek te eis. Hy het 95 jaar oud geword. In seker geen tronk elders in Afrika sou hy 27 jaar so geil oorleef het nie. Anders as wat meesal beweer word, was die “apartheidsregime” in baie opsigte (te) mensliewend. Dink ook aan hoe die NP-regering toegelaat het dat sommige kerke en moskees vestings van terrorisme geword het omdat hy nie die (skyn)heiligheid van daardie inrigtings wou aantas nie.

Met verwysing na 1994 toe Tony Blair die leier van die opposisie in die Britse parlement geword het, skryf West op ‘n nogal eienaardige manier: “While Blair shone, we appeared like the brooding, bull-faced Afrikaans [Afrikaner] watching the smiling black people’s dignified walk to the polling booth, cast as baddies in a morality play in which we would obviously end up the losers” (2677). “Blair hugely increased immigration and actively liked the idea of cultural diversity” (2797).

West is op stewiger grond as hy skryf: “I often see people on Facebook posting an inspirational Nelson Mandela quote: ‘Overcoming poverty is not a task of charity, it is an act of justice. Like Slavery and Apartheid, poverty is not natural. It is man-made and it can be overcome and eradicated by the actions of human beings.’ Which is pretty much the stupidest thing ever said by anyone – poverty is the most natural thing in the world, and until the nineteenth century the vast majority of people lived in it” (2968). In die 21ste eeu moet on(der)ontwikkeldes/agtergeblewenes (hulle is nie agtergesteldes nie) dus liewer hulle armoede as selfaangedoen aanvaar as om dit aan slawerny en apartheid, dus blankes, toe te dig. Waarmee Mandela hier besig was, was om skuldgevoelens by blankes te probeer wek ten einde geld ten bate van swartes uit hulle te pers.

“Right-wing … is an irredeemably tarnished identity, which is hardly surprising when two generations of educated people have largely been raised in environments where they have encountered few conservatives … From before their political awakening most middle-class people are given the message by the education system, the broadcast media and the wider political culture that to be Left-wing is to be generous, tolerant and forward-looking, and so to be Right-wing is to be selfish, uncaring and bigoted” (453). “Progressive television and cinema … are the prevailing cultural noises” (475). In die woorde van Thomas Hobbes (1588-1679): Die massa-inligtingsmedia strooi (“sprinkle”) hulle idees uit op die mense (653).

Oor ‘n ander filosoof, Jean-Jacques Rousseau (1712-1778), skryf West: “To conservatives his idea of ‘the noble savage’, primitive man living in peaceful abundance, makes Rousseau the godfather of all bad ideas” (653). Op sy onoorspronklike manier vertel Mandela dieselfde leuen: “The African people lived in relative peace until the coming of the abelungu, the white people” (Long walk to freedom, London: Abacus1995, p 27). Rousseau is ‘n held in linkse geledere. “Rousseau was perhaps the most influential thinker of his and our time, doing more than any other to popularise the idea that people are inherently good. Christian theology holds that we are all born with original sin, tarnished and imperfect from birth. Rousseau’s great idea was to see human behaviour as formed by social conditions, so that our wickedness comes not from within but the society we are raised in” (West 668).

Ooreenkomstig Rousseau se idees is die plaaslike vertolking dat wat ook al sleg by swartes mag wees, aan apartheid toegeskryf kan word. Dit is dus die blankes, veral die Afrikaners, wat sedert 1994 as oorvloediglik sleg voorgestel word terwyl al wat ‘n swarte is skynbaar inherent goed is. “Rousseau was … spectacularly wrong, perhaps the most wrong man who ever lived” (726). Wat ‘n mens is, word bv nie net deur sosiale omstandighede bepaal nie, maar ook geneties, dus deur oorerwing (kyk hier onder). Die armoede onder swartes in Suid-Afrika word deesdae graag maar verkeerdelik aan apartheid toegeskryf. Edmund Burke (1729-1797) was van mening: “Poverty always exists … it is the essential human condition, not a departure from it” (950).

Die leuse van die Franse Revolusie (1789), “vryheid, gelykheid en broederskap,” is in groot mate aan Rousseau ontleen. Al drie daardie begrippe is dermate oordrewe vertolk dat hulle uiters skadelike gevolge gehad het. “Real human freedom is limited by our own moral weaknesses and poor decision-making, and by the cues we pick up from society. We are morally imperfect, and out of ‘the crooked timber of humanity no straight thing could be ever made’, as Immanuel Kant [1724-1804] said” (1195). Geen wonder nie dat Burke baie skepties oor die Franse Revolusie was (Praag 2.05.2020). Die Franse agitator, François-Noël Babeuf (1760-1797), “concluded that ‘perfect equality’ and ‘common happiness’ could only be achieved by suppression of private property” (1051) – ‘n vroeë wegbereider van die ANC se beleid van onteiening sonder vergoeding.

Joseph de Maistre (1753-1821), ‘n ondersteuner van die Franse monargie asook sosiale hiërargie, vind daarenteen aansluiting by Burke met bv die opmerking: “Custom is the mother of legitimacy” (1156), waarmee die wettigheid van die ANC se beleid van onteiening sonder vergoeding teengespreek word. “Custom serve as a check on anarchy and the lust for power” (1169). Neem veral kennis van De Maistre se boek, Considerations on France (1797, 180p; Amazon Kindle $27,60). “He blamed intellectuals for inciting the violence, just as later there was widespread hostility to American liberals in the 1960s as crime and public disorder shot up” (1535).

In Suid-Afrika het skynintellektuele nie net ANC-terroriste in hulle kwaad gesterk nie. Hulle probeer steeds om die ANC-regime so goed moontlik voor te stel. Sulke Afrikaanssprekendes distansieer hulle deesdae van (die geskiedenis van) die Afrikanerdom. Tradisies en gebruike is (dikwels) sinvol omdat hulle die toets van die tyd deurstaan het. Soos ‘n Duise regsgeleerde, Justus Möser (1720-1794), dit gestel het: “After all, our forefathers were no fools either” (1156). Dit is waarom ons nie moet toelaat dat ANC-kamerade en hulle meelopers hedendaagse Afrikaners of ons voorgeslag verguis nie.

Ek vind die oorsprong van die benamings Whigs en Tories interessant. “Both names were originally insults, whiggamore being a (Presbyterian) Scottish cattle rustler and toraidhe a (Catholic) Irish highwayman, and these two groups much later evolved into the Liberal and Conservative parties (although the latter contained the more conservative Whigs, also). They represented cultural divisions, too, Tories being attached to established religion, the monarchy, tradition and a more pessimistic view of human nature. Whigs were more likely to be merchants than landed aristocracy, had the overwhelming support of Dissenters – Protestants too radical for the Church of England – and tended to believe in progress, so that the ‘Whig theory of history’ came to be one in which things slowly but steadily go from bad to good” (867).

“The Tories had first been referred to as the Conservative Party by John Wilson Croker in 1830 and they came to be officially known as such under Robert Peel [prime minister 1834-1835 and 1841-1846], who wished to allow in more moderates, uniting the middle class and old landowners” (1323). Die Konserwatiewe Party of Tories se siening kan soos volg opgesom word: “Humans are flawed, fallible creatures; reason is powerful, but prone to error; and tradition and prejudice are often good guides to social policy” (1119). “Conservatism is parochial, and drawn to attachments that are local and national rather than global” (1681). Die ANC-regime, daarenteen, verkies inklusiwiteit, bv wat betref swart Afrika en (liberaal-sosialistiese) globalisme.

Konserwatisme is nie ortodoks nie. Burke het dit reeds duidelik gestel: “A society without the means of some change is without the means of its conservation” (1119). Maar dit moet nie gaan om verandering ter wille van verandering soos by die ANC-regime nie; eerder om verandering ter onmiskenbare verbetering. Daar moet nie onnodig of oorhaastig gekrap word aan wat doeltreffend funksioneer nie. Soos die Britse filosoof, Roger Scruton (1944-2020), dit gestel het: “Conservatism is the politics of delay” (1169). CS Lewis (1898-1963) het die frase “chronological snobbery” gebruik: “the idea that previous ages were always more backward simply because of the date. Conservatives are more likely to see history in terms of cycles” (3864). In die konteks van Suid-Afrika is die volgende van belang: “Conservatives also see themselves as the conservers of civilisation against barbarism – which is after all the most ‘orthodox’ state of all” (1119).

Die benaming konserwatisme is in 1818 die eerste keer in ‘n Franse tydskrif gebruik. “It stated that it ‘upholds religion, the King, liberty, the Charter and respectable people’ … But from the start the philosophy varied across different countries. Liberalism is by definition universal, since it seeks to guide society under a set of principles, and so it tends to be quite alike around the world, while conservatism varies more from culture to culture, since it seeks to defend specific traditions” (1085). “Right-wing activists tend to stay in their own lanes and not work together, share notes, or reach out to one another’s followers” (3836).

“America, it was said, lacked a ‘conservative’ movement in the European sense, its Right-wing philosophy largely descending from the English Whig tradition, since Toryism was all but dead there and there was no established Church or landed aristocracy to defend … In England conservatism – and the party that came to represent it – was strongly associated with Anglicanism” (1094). “It was once famously said that the Church of England was ‘the Tory party at prayer'” (1106; ook 3616). In die retoriek van die Suid-Afrikaanse politiek is daar skynbaar geen oorspronklikheid nie. Die NG Kerk is male sonder tal daarvan beskuldig dat hy, toe hy apartheid ondersteun het, “die Nasionale Party in gebed” was.

“[There] are things such as ‘good manners, charity, duty and decency’ which are not the concern of the law” (1220). Maar dit beteken nie dat ons verplig moet voel om iedere modestroming na te volg nie, bv. die hedendaagse manie dat vreemdelingehaat/xenofobie uit die bose is. “Haat” is hier in baie gevalle sterk oordrewe. Dit gaan meesal bloot daarom dat inkommers onwelkom is; dat ‘n land sonder hulle beter daaraan toe sou wees. “Humans, conservatives believe, are prone to tribalism and nepotism. We prefer what is familiar to the distant, we favour family members to stangers and, to a lesser extent, compatriots over foreigners. And we are more concerned about friends and relations than ‘humanity’ in the abstract – and there’s nothing wrong with that” (1220).

In sy boek, Liberty, equality and fraternity (1873, 370p; Amazon Kindle $3,44), het ‘n Britse regsgeleerde, James Fitzjames Stephen (1829-1894), bedenkinge oor elkeen van die drie hoofidees van die Franse Revolusie uitgespreek. Hy was veral krities oor John Stuart Mill (1806-1873) se On liberty (1859, 120p; Amazon Kindle $0). “[Stephen] rejected the radical idea of a ‘brotherhood of man’, stating that: ‘It is not love that one wants from the great mass of mankind, but respect and justice … Humanity is only I writ large, and love for Humanity generally means zeal for MY notions as to what men should be and how they should live'” (1220).

In die tweede helfte van die 20ste eeu het die lewensomstandighede, bv veiligheid, van blankes drasties versleg; nie net in Suid-Afrika nie, maar ook in die Weste. “There was the underlying fear of barbarism at the door, an idea that forms a central part of conservative psychology. And yet it was not a totally irrational fear – crime had hugely increased from the 1960s to the 1980s. Britain’s crime rise was nothing like the rapid explosion of violence in America from the 1960s … The British have a sort of psychological awareness of the 1960s America as being the era of civil rights and freedom, yet this social change went hand in hand with an enormous rise in murder in urban America, unprecedented anywhere in modern times” (1451). In Suid-Afrika het ons eie Mandela op 16 Desember 1961 met sy terrorisme begin. Die toename in misdaad en geweld in Suid-Afrika, Brittanje en Amerika hou (onder meer direk) met swart aktivisme verband.

In Brittanje was daar “increased homelessness, and the growth of sink estates [“krotlandgoedere”] … fear tends to push people to the Right” (1462). “The housing lists had been literally that, a queue, in which people waited their turn, with good behaviour and reputation as bonus. It changed to one of ‘need’, which put more needy people such as single mothers or immigrants – as well as people with various pathologies – ahead of locals who had queued, and who often had deep roots in the area … Financial rewards for poor life choices can encourage more people to make them … As far back as the 1770s there were debates about the social sanctions against illegitimacy, with German social theorist Justus Möser arguing they were necessary because there needed to be incentives to marry” (1462).

In Suid-Afrika is daar eintlik nie sprake dat blankes by regeringsbehuising baat nie. Dit gaan om behuising vir swartes, waarvoor die blankes moet help opdok. Geboortebeperking word nie deur politici aangemoedig nie omdat dit glo teen (tradisionele) swart kultuur indruis. Die subsidiëring van ongehude moeders – “welfare queens as Americans called them” (2821) – word ‘n al hoe groter en toenemend onvolhoubare finansiële en maatskaplike las. Die ANC-regime misbruik selfs die huidige grieppandemie om van staatstoelaes ‘n al hoe swaarder meulsteen om die land se nek te maak. Die ANC se jongste skuif is om rassisme te verdoesel deur na die swart bevoordeeldes as die “kwesbares” te verwys.

West skryf: “Central to conservatism is the idea that radical change is almost always bad” (1246). Die Britse filosoof, Michael Oakeshott (1901-1990), “wrote that conservatism was ‘to prefer the familiar to the unkown, to prefer the tried to the untried, fact to mystery, the actual to the possible, the limited to the unbounded, the near to the distant, the suffient to the superabundant, the convenient to the perfect, present laughter to utopian bliss'” (1246, 6142). Volgens West “conservatives also believe in ‘epistemological modesty’, that there are limits to human knowledge, especially in politics, as human society is too complex for any one person or group to understand” (1270).

“Back in 1794 the romantic poet Samuel Taylor Coleridge, along with another wordsmith, Robert Southey, came up with the brilliant idea of an egalitarian community in which all ruled equally. They settled on the name ‘Partisocracy’, from the Greek for ‘equal government for all'” (1562). Die aartsfeminis, Amanda Gouws, wat wens dat bykans die helfte van die mensdom, die bose mans, liewer moet verdwyn, bied ‘n kursus aan die Universiteit Stellenbosch aan wat Susterkunde genoem kan word, met Ousiekunde as subdissipline. Vir Gouws se hartsbegeerte kan die benaming Broekiekrasie (“Pantycracy”) gebruik word. “Egalitarian utopias overlook people’s natural instinct to better themselves, while twentieth-century sexual utopias ignored the failures, disappointments and injustices that characterise human relationships” (1574).

Die goeie ou dae word gekenmerk deur die salige verskynsel dat elkeen sy (tradisionele) plek geken het. “The notion that everyone has their place … can arguably provide a coherent structure that makes the world seem less chaotic” (2001). Pleks van die bestaan van realistiese hiërargieë te erken, word eerder gelykheid en eendersheid gepredik. “With identity politics becoming so dominant some conservatives have accused the Left of being almost proprietorial about minorities, and holding non-whites to lower standards, called ‘the soft bigotry of low expectations'”(2015). Dit is presies wat aan bv die Universiteit Stellenbosch gebeur. Vir toelating tot mediese studie word laer akademiese prestasie van nieblanke as van blanke kandidate verwag. Daar is boonop ‘n kwotastelsel waarvolgens verseker word dat daar op ‘n rassistiese grondslag nog erger teen blanke kandidate gediskrimineer word (kyk op die internet).

Dit is veral die Italiaanse marxis, Antonio Gramsci (1891-1937), se idees wat as “kulturele marxisme” bekend staan (2178). Ná die ontbinding van die Sowjetunie in 1991 het marxiste hulle aktivisme van staatkundige na kulturele ondermyning, met die oog op uiteindelike oorwinning, verskuif. “Cultural Marxism … views history as a question of power and privilege. What people mean by ‘cultural Marxism’ might be simplistically surmised as opposition to tradition and hierarchy; radical gender politics; the Marxist theory of race in which whites are the bourgeoisie and non-whites the proletariat; intolerance towards non-orthodox thinkers; the necessity of changing the language;* and the ideas that criminals are victims of society, marriage is oppressive and exploitative, and nations are artificial, imagined communities. It’s roughly synonymous with progressive politics, then, perhaps just a slightly crankier way of saying ‘progressivism'” (2178). “Progressivism … holds that everyone is essentially good” (2225) – insluitende misdadigers en gewelddenaars soos terroriste. Dit is waarom gevangenes in die nuwe Suid-Afrika stemreg het. “It is forbidden to forbid” (2249). Die resultaat is chaos en anargie, wat revolusie tot gevolg kan hê.

[* Dink aan al die geykte woorde met groot seggingskrag wat nie meer in die nuwe Suid-Afrika gebruik mag word nie. Ter sake is ook die Afrikaanse Taalraad (ATR) en Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV) se ywer om Standaardafrikaans te herstandaardiseer en Afrikaans met onnodige Engelse woorde te besoedel deur Kaaps as die toekoms van Afrikaans te propageer.]

Oor politieke byderwetsheid/korrektheid (PC) skryf West: “PC could be called ‘political politeness’, since in the popular imagination it is associated with euphemisms about race, sexuality, disability or other perceived disadvantages, and as a consequence ‘politically incorrect’ has come to mean the same as rudeness. Except that wasn’t really the purpose of political correctness in policing the language. The aim in many cases was not to pressure opponents into being polite, but to stop them expressing their ideas altogether. PC, for want of a better expression, describes a set of acceptable beliefs, outside which it is not permitted to step [ie the Overton window] … Newspapers probably made it easier for PC’s real purpose – of censoring and controlling – to go unchallenged” (2453).

In die praktyk is daar talle voorbeelde van “[PC] gone mad … If you’re conservative it’s mad to start with … like the one about ‘Baa baa black sheep’ being removed for being insuffiently racially sensitive” (2441). Breinspoeling begin in die kleuterskool: “To my surprise they did actually sing ‘Baa baa woolly lamb’ there, rather than ‘Baa baa black sheep’, something I previously assumed was a tabloid myth” (4173). “At our local children’s library the entire front desk area was made up of hagiographies of Barack Obama and Nelson Mandela” (4375). “If you’re a conservative, then once you become a parent, you’re faced with the prospect of raising your children in a culture that is filled with simplistic, untrue messages about the world … Kid’s books and television give an interesting insight into where prevailing beliefs come from, regularly hammering home the message that borders are bad, stereotypes are wrong,* mankind is a menace to the planet and girls ought to be masculine … We are all basically good and others are just like us” (4385). “[They] make lovely neighbours and don’t in any way steal everything … Children’s books are culture war meme processors” (4396); “meme-processing propaganda” (4421). Ek onthou hoe ‘n plaaslike uitgewer ná ons “bevryding” in 1994 hiet en gebied het dat daar in iedere kinderboek minstens een swart karakter móét wees. “And books seem nothing like as obviously indoctrinating as films or TV” (4421).

[* “The … idea of stereotype accuracy, once assumed by the psychology profession to be largely wrong, has in recent years been shown to be resilient and accurate” (6021).]

Dit gaan eintlik om die gewilde standpunt dat ons almal “ideologically correct”, dus polities linksgesind, moet wees (2476). “One interpretation of PC is that it is the ‘paradox of tolerance’, promoting tolerance of historically disadvantaged or persecuted groups to such an extreme that it becomes itself another form of intolerance” (2538). In die HAT word ‘n groot aantal woorde as “rassisties” geëtiketteer, maar die verligte samestellers het dit darem nog nie met die volgende woorde gedoen nie: swartgallig, swartlys, swartmark, swartryp, swartskaap, swartsmeer. “One way a political group can come to dominate the culture is by dominating the language, creating neologisms that imply acceptance of their worldview and making other terms unfashionable or unsayable” (2573).

“Harvard’s Richard Herrnstein was called a racist for arguing, in 1971, that, because intelligence is partly inherited, then the tendency of clever people to marry other clever people will lead to stratification. He wasn’t even talking about race, but he received death threats and his lecture halls were filled with chanting mobs. Herrnstein and another academic, Arthur Jensen, were forced not just to cancel lectures but also to hire guards, because of their IQ research. Then there was EO Wilson, whose Sociobiology (1975 [2nd ed, 720p; Amazon Kindle $45,94]) concluded that some universal human attributes, including our moral sense, may be shaped by natural selection. The aim of the book was to explain human behaviour, such as violence and altruism, through evolution, yet a widely circulated article by a group of academics accused him of promoting theories that ‘led to the establishment of gas chambers in Nazi Germany'” (2512).

“Gramsci’s great theory was that of hegemony, ideological domination that extends beyond politics and into culture, which is far more important” (2166). Daar word dikwels na blanke oorheersing/hegemonie verwys in lande waar die blanke meerderheid in beheer is. In die nuwe Suid-Afrika word daar graag van “demokrasie” gepraat asof dit verkwikkende saligheid oor die land gebring het. In werklikheid het ons te make met swart oorheersing/hegemonie in die ergste graad, maar dit word (feitlik) nooit met hierdie benamings geëtiketteer nie. Die politiek en blanke/Westerse kultuur word op ongekende skaal deur marxisme gerysmier. Dit is bv waarom ‘n nuwe maar valse geskiedenis van Suid-Afrika toenemend ontplooi en Afrikaans so min moontlik ruimte gegun word. “The past … becomes another front in the culture war” (2955).

“Pretty much every aspect of human culture and the variation between us has a large genetic factor that makes equality of outcome impossible … Among the top-ten replicated findings from behavioural genetics are that ‘all psychological traits show significant and substantial genetic influence’ and ‘the heritability of intelligence increases throughout development'” (5974). “Even criminality has a genetic component … [and] all the variation in personality traits is about 50 per cent genetic … Even our political beliefs are to some extent hereditary” (5988). “Right-wing authoritarianism ‘in particular shows high levels of heritability'” (6005).

Linkses hou daarvan om wat ‘n mens (veral geestelik) is aan omgewingsfaktore toe te skryf. Dit baan dan die weg om vir bv apartheid die skuld te gee vir nie-prestasie en die armoede en ellende wat daaruit volg. Gelyke geleenthede sou na bewering na gelyke uitkomste lei. In die praktyk gebeur dit nie omdat genetiese oorerwing buite rekening gelaat is. “The vast area of twin studies has shown the variation in human intelligence to be around 50 per cent heritable, as are the five major personality traits [neuroticism, extraversion, openness to experience, agreeableness, conscientionsness]. As for sex, there are vast amounts of evidence showing that average differences in temperament between men and women across cultures are the product of biology” (2388). Dit is dus ‘n dwaalleer om te beweer dat elkeen die vryheid het om self tussen manwees, vrouwees en bv transwees te kies.

Regerings openbaar dikwels heeltemal skeefgetrekte voorkeure. Die ANC-regime gee blatant voorkeur aan die belange van swartes en vroue in sy “nie-rassige en nie-seksistiese” nuwe Suid-Afrika. In Brittanje word voorkeur aan welsynsdienste gegee. “Britain is not a state so much as a hospital service with a TV station attached” (3359). Robert Conquest (1917-2015) het tereg opgemerk: “Any organisation not explicitly right-wing sooner or later becomes left-wing” (3371) – wie nie vir ons is nie, is teen ons. Dit verduidelik waarom daar feitlik geen regse instansies in Suid-Afrika oorgebly het nie. Amnestie Internasionaal was aanvanklik ‘n instansie wat geweier het om gewelddenaars te ondersteun. “In 1964 they refused to take up the cause of Nelson Mandela” (3419). Sedertdien het daar ‘n radikale verandering ingetree. “Recently the group has campaigned for members of al-Qaida, which is not exactly a non-violent organisation” (3419). “Violence is more likely to be forgiven if it’s done by the right people” (4016), bv deur ANC-kamerade.

Ons lewe in ‘n tyd wat deur dubbele standaarde gekenmerk word. “The inauguration of Barack Obama in 2009 was followed by eight years without a single joke on any BBC comedy show about the president of the United States” (4521). Ons word gereeld vergas op Donald Trump se oranje hare en Boris Johnson se hooimied, maar opmerkings oor Obama se hare was in die praktyk eintlik verbode. Die Amerikaners mag feitlik nie eens hardop gewonder het oor wat van Obama se geboortesertifikaat geword het nie.

By ‘n vorige geleentheid het ek ‘n uitdrukking aan Winston Churchill toegeskryf, terwyl die oorsprong daarvan nie so seker is nie. “If you are a conservative you have no heart and if you are a socialist you have no brain.” Hierdie uitdrukking “has been attributed to Victor Hugo, Bejamin Disraeli, George Bernard Shaw, George Clemenceau, Winston Churchill and Bob Dylan. The truism was probably first written down by nineteenth-century French political theorist Anselme Batbie, but he in turn attributed it to Edmund Burke” (4670).

Leon Lemmer: Bevrydingsteologie

Barack Hussein Obama (gebore in 1961) het in 2009 te midde van groot euforie die 44ste Amerikaanse president geword. Dié groot opgewondenheid het veral uit swart geledere gekom, mildelik gesteun deur wit liberaliste, want Obama is die eerste swart president in die Withuis. (Die ANC sou lankal die naam van die presidentswoning geafrikaniseer het.) Sedertdien het daar groot ontnugtering met Obama se leierskap by ‘n groot deel van die Amerikaanse bevolking ingetree. In baie gevalle het dit niks met etnisiteit te make nie. Toe Obama verkies is, was baie inligting oor sy verlede nie algemeen bekend nie. Ideologies pas hy glad nie in by die Amerikaanse hoofstroom nie. Een van die groot onheile in Obama se gees is die invloed wat bevrydingsteologie op hom gehad het. Ek hoop om by ‘n latere geleentheid in besonderhede te skryf oor wat Obama is. In hierdie rubriek beperk ek my aandag by die wesenlike aard van bevrydingsteologie omdat dit ook plaaslik ‘n hoogs onsalige invloed uitoefen.

Die teks wat ek gebruik, is hoofstuk 4 van William Washington Bragg se uitstekende studie, Obama’s radical roots: Saul Alinsky, Jeremiah Wright, and the others who shaped his worldview (The Jefferson Adams Library of American History, 2011, 105p; Amazon Kindle $7,97). Die persoon wat ek uitsonder vir aandag is Jeremiah Wright (gebore in 1941). Hy was Obama se pastoor tydens sy verblyf in Chicago as “community organizer” (1985-1988). Die kerk is die Trinity United Church of Christ, waar Wright die prediker van 1972 tot sy aftrede in 2008 was. Obama en Wright het in 1987 ontmoet. In daardie stadium het Obama ooreenkomstig sy opvoeding geen kerklike verbintenis gehad nie. In Indonesië het hy egter ‘n tyd lank ‘n Moslemskool bygewoon. Van 1992 tot 2008 was Obama ‘n Trinity-lidmaat. Wat hom na die christelike godsdiens aangetrek het, was Wright se swart bevrydingsteologie.

Toe Obama in 2008 besig was met sy veldtog om die VSA se president te word, het Wright se anti-Amerikaanse en anti-semitiese uitsprake in preke bekend geword. Byvoorbeeld, volgens Wright Amerika “supported state terrorism against the Palestinians and black South Africans” (Kindle 1327). Obama het dit toe gerade geag om sy lidmaatskap van die Trinity-kerkgenootskap te beëindig, maar hy het Wright nie veroordeel nie. Obama het sy slagspreuk, “The Audacity of Hope”, wat ook die titel van een van sy boeke (2006) is, by Wright oorgeneem. Hoop is een van die begrippe wat in die geledere van Amerikaanse swartes misbruik word om hulle in hulle stryd om “geregtigheid” teen blankes aan te spoor. Plaaslik het dit aan die Universiteit Stellenbosch (US) sonder (veel) protes weerklank in die bevrydingsteoloog Russel Botman se Hoopprojek gevind.

Ek laat Obama nou agterweë en gebruik Bragg se boek om die aard van bevrydingsteologie te belig. Bragg verskaf ‘n duidelike en gesaghebbende uitsetting daarvan. Dit is plaaslik ter sake omdat hierdie ideologiese virus/meem, soos die geval met baie ander idees is, van Amerika na Suid-Afrika oorgewaai het, met uiters nadelige gevolge. Bevrydingsteologie is wesenlik so skandalig dat die verregaande vertolkings waarmee vorendag gekom word konvensioneel gelowige christene aanstoot kan gee. Ter wille van egtheid maak ek oorwegend van aanhalings gebruik. Daar is talle variasies binne bevrydingsteologie, maar die uiteensetting wat volg gee ‘n betroubare aanduiding van die kernbeskouings.

Wright is nie ‘n oorspronklike denker nie. Dit gaan vir hom om swart bewussyn en swart mag. Hy het sy idees van prominente Amerikaanse swart bevrydingsteoloë oorgeneem. “From the beginning of his tenure at Trinity, Wright emphasised social justice, pushing members to engage in political activism. He established educational programs for members focused on black authors and figures from black history” (1400). “Wright sees his educational programs as crucial to forging a distinctively black identity, in resistance to the culture of white America. He says ‘assimilation slowly kills you’ and that ‘sin and assimilation are just alike'”* (1727). “Wright himself says of his church that its ‘theological perspective starts from the vantage point of Black liberation theology being its center” (1421).

[* Die swart minderheid in Amerika word vryelik toegelaat om rasse-integrasie teen te staan en groepidentiteit uit te leef. In Suid-Afrika met sy verswelgende swart meerderheid word die wit minderheid aan gedwonge rasse-integrasie onderwerp en groepregte ontken.]

Die twee bevrydingsteoloë waarop Wright veral steun, is James Cone (gebore in 1938) en Dwight Hopkins (gebore in 1953). Die oorsprong van hierdie polities verwringde teologie kan teruggevoer word na Martin Luther King (1929-1968), wat ‘n prediker was maar glad nie ‘n teoloog nie. Vir King het dit gegaan om burgerregte vir swartes, sosialisme en die radikale herverdeling van rykdom. Volgens hom was rykdom ‘n skande. Hy was anti-kapitalisties, anti-imperialisties, anti-materialisties en het ‘n revolusie van waardes bepleit. Die Sondag na die sluipmoord op hom sou King oor “Why America may go to hell” gepreek het (1453). Vandaar Wright se: “God bless America? No, no, no. God damn America!” (1459). Hy “saw America as condemned by God for its injustice” (1459).

In 1966 het die National Committee of Negro Churchmen hulle by die beweging vir swart mag, soos gelei deur King en Stokely Carmichael (1941-1998), aangesluit met as voorneme: “defining its aims in theological terms. These clergymen signalled their eagerness to redefine the Gospel message of Jesus, to correspond to the black community’s demand for power” (1467). Ter uitvoering hiervan het Cone in 1969 sy boek, Black Theology and Black Power, gepubliseer. Dié boek “relates the militant struggle for liberation with the gospel message of salvation” (1474). In ‘n latere boek, Black Theology and Black Liberation (1970), skryf Cone: “Black theology is a religious explication of black people’s need to redefine the scope and meaning of black existence in white racist society. Black power focuses on the political, social, and economic condition of black people, seeking to define concretely the meaning of black self-determination in a society that has placed definite limits on black humanity. Black theology puts black identity in a theological context, showing that black power is not only consistent with the gospel of Jesus Christ: it IS the gospel of Jesus Christ” (1474).

Swart bevrydingsteologie is dus ‘n radikale hervertolking van die Bybel.

“Members of this school of thought see the entire Biblical text as an allegory for modern day political and economic oppression, with a single message: that true Christians must resist this oppression wherever they find it. Ideas of personal faith, morality, sin and redemption take a back seat to the demands of politics* – and of a decidedly radical orientation. As Cone puts it, black theology focuses on ‘God’s liberating activity in the world on behalf of the freedom of the oppressed.’ He claims that the entire Biblical story has a single, unifying theme: God’s ‘liberation of slaves from sociopolitical bondage.’ For him, as well as for Wright and others, God’s mission is targeted directly and exclusively at blacks and other people excluded from the benefits of capitalism and political power, and it makes little room for whites and those who are not poor in its scheme of salvation. On this scheme … it is almost impossible for black people to be sinners, and almost impossible for white people not to be” (1485).

[* Dit is waarom die bevrydingsteoloog Desmond Tutu hom uitsluitlik op politieke aksie toespits en skynbaar nooit oor bv die religieuse bekering van mense begaan is nie.]

“As Cone reads the Bible, its narrative begins with God’s selection of Israel as His chosen people on account of their enslavement by the Egyptians. However, the Israelites themselves fail to create a socially-just society, and this leads to the rise of Old Testament prophecy, as God seeks to re-affirm his political message. Finally, Jesus Christ comes to teach this message to the world, and does so by locating his ministry among the poor and the oppressed” (1494). Ter ondersteuning hiervan word Lukas 4:18 gebruik: “om die evangelie aan armes te verkondig … om onderdruktes in vryheid uit te stuur.” “Jesus not only ministers to the victims of oppression but takes on the role of victim himself. Cone calls him ‘the Oppressed One’. From this, we get a very particular view of the Trinity. God as creator is the maker of the Israelites as His chosen people, with a special place in the scheme of creation. After He has set them free, however, He must do the same to all the oppressed people of the world. This is the role of Jesus, the Oppressed One, who takes on the burden of oppression for all and makes their liberation possible. In today’s world, God continues His liberating mission as the Holy Spirit. It is the Holy Spirit that acts in today’s world to guide people towards liberation” (1494).

Waarop bevrydingsteologie neerkom, is enersyds die selektiewe gebruik van die Bybel en andersyds die kreatiewe vertolking van daardie tekste ooreenkomstig verlangde politieke oogmerke. “Cone explicitly rejects the apparent meaning of Matthew 5:3, where Jesus is described as blessing those who are poor ‘in spirit’. Cone insists that it is economic and political, not spiritual, poverty that is of interest to God in determining His scheme of salvation. And Cone goes further. He insists that Christ’s mission is exclusively for those who are poor in this sense. As he puts it: ‘it is important to point out that Jesus does not promise to include the poor in the Kingdom along with others who may be rich and learned. His promise is that the Kingdom belongs to the poor alone'” (1503). Dit is duidelik dat hier van die swartes se kant af nie op ‘n voorbeeldige manier hande gevat word soos wat blankes alewig opgeroep word om te doen nie.

“The gospel of Christ is no longer a universal one. It makes no provision for those who are neither poor nor oppressed. Cone goes so far as to say that any view of the gospel that ‘fails to see Jesus as liberator of the oppressed is heretical'” (1514). Dit is nie bloot ‘n geval van swartes wat nie hande vat met blankes nie. Hierdie soort teologie kom eerder neer op die verwerping en verdoeming van (alle) blankes. Onderliggend is daar by hierdie bevrydingsteoloë nie liefde nie maar haat jeens blankes.* “Reverend Wright explicitly endorses this reading of the Bible as a story of God’s exclusive mission to the oppressed. As he said in one of his speeches: ‘In biblical history, there’s not one word written in the Bible between Genesis and Revelations that was not written under one of six different kinds of oppression, Egyptian oppression, Assyrian oppression, Persian oppression, Greek oppression, Roman oppression, Babylonian oppression'” (1514).

[* Palestynse kinders word in hulle ouerhuise, skole, moskees en ander organisasies geleer om die Israeli’s te haat. In Amerika word swart kinders in hulle ouerhuise, skole, kerke en ander organisasies geleer om blankes te haat. Ek probeer glo dat hierdie verskynsel (nog) nie in dieselfde mate in Suid-Afrika voorkom nie.]

“Black liberation theologians have no interest in the idea of sin as a judgement on the moral choices of individuals … The poor are victims of sin, not its purveyors. On Cone’s view, it is effectively impossible for black people to sin, and effectively impossible for white people not to. This view of sin, which absolves the poor of personal responsibility, dovetails neatly with liberal and socialist views of poverty itself, which see poverty as the result of structural factors, mainly race, rather than the result of individual life choices or differences in talent. As Hopkins puts it, succinctly: ‘People are poor because they are victims of others'” (1523). Dit volg dat wanneer swartes moeilikheid veroorsaak, bv misdade pleeg, hulle op onskuld aanspraak kan maak. Per definisie is swartes sondeloos en dus ook nie-rassisties. Die stelsel (‘n maaksel van blankes) kry die skuld, nie die skuldige swart individue nie. Gelykverklaring lei tot ‘n ontkenning van verskille in talent. Al wat glo nodig is om die gelykheid van almal te bewerkstellig is gelyke geleenthede. Aangebore verskille in bv talent en intelligensie word ontken.

“Redemption is also redefined. It comes not when an individual admit to his sins and accepts Christ in his life. Rather, it comes when a society achieves ‘liberation’, meaning an overthrowing of the economic and political order as it stands. Humans, says Cone, reflect the image of God only when they are ‘in rebellion against the structures of oppression’. Again, only those who are oppressed can be saved. And only those who resist will be” (1535). Teen die hele sosiale stelsel moet dus weerstand gebied word, want daardie stelsel is die oorsaak van armoede. “Otherwise, they are effectively denying Christ” (1545).

Met feitlik absolute noodwendigheid volg daar uit die voorafgaande hierdie verregaande aanspraak: “Christ himself is black. Wright has insisted on this in very literal terms. He says: ‘Evidence exists within and outside the Bible to support the notion that the people of Israel, and the people of most of the empires and kingdoms that surrounded them at that time were of African descent!’ He cites Rev 1:14-15 as evidence that Jesus had ‘nappy hair’ and ‘bronze skin’,* and he even refers to the Holy Land as ‘northeast Africa’ The theologians, however, focus more on the symbolic significance of the black Christ than its historical validity: Christ is black because of what he represents. ‘The black community,’ says Cone, ‘is an oppressed community primarily because of its blackness; hence, the christological importance of Jesus must be found in his blackness. If he is not black as we are, then the resurrection has little significance for our times'”(1545). In swart bevrydingsteologie se opleidingskursusse word die “African roots of Christianity” beklemtoon (1746).

[* Oor Iemand soos die Seun van die mens word gesê: “Die hare op sy kop was wit soos wit wol, soos sneeu … Sy voete was soos geelkoper” (Openbaring 1:14-15).]

“In the works of Cone, Hopkins and their followers, the struggle for the liberation of the poor from their economic oppression become a race war. Cone says that the black Christ leads ‘the warfare against the white assault on blackness by striking white values and white religion.’ The Holy Spirit guides blacks towards first of all, a sense of solidarity with one another as a single oppressed community, and second preparation for their confrontation with whites. Cone advocates what he describes as a ‘destruction of whiteness, which is the source of human misery in the world.’ He says that ‘whiteness, as revealed in the history of America, is the expression of what is wrong with man. It is a symbol of man’s depravity.’ He even describes whiteness as a symbol of the Anti-Christ” (1555).

Jacob Zuma se uitspraak dat al Suidelike Afrika se probleme met die aankoms van Jan van Riebeeck begin het, is sekerlik versoenbaar hiermee. Die gesindheid is anti-blank.

Cone skryf voorts: “The time has come for white America to be silent and listen to black people … All white men are responsible for white oppression … Theologically, Malcolm X [1926-1965] was not far wrong when he called the white man ‘the devil’ … Any advice from whites to blacks on how to deal with white oppression is automatically under suspicion as a clever device to further enslavement” (1566). Die wens dat blankes hulle bekke moet hou, is plaaslik deur linkse wittes soos Samantha Vice, Pierre de Vos en Gillian Schutte uitgespreek (Praag 12.02.2013). Die jongste geval is Pieter du Toit (Netwerk24, 1 Desember) wat sê blankes moet luister en hande vat. Dit is geskryf na aanleiding van Ferial Haffejee se versugting dat wittes liewer nie moet wees nie. Sy verwys waarskynlik na wit talentvolheid wanneer sy oor wit bevoorregting kla. In die praktyk het daar plaaslik veral blanke benadeling oorgebly, maar blankes moet glo nie laer trek en beskerm wat hulle materieel en geestelik darem nog behou het nie. Die voortsetting van gewelddadige ANC/UDF-gedrag word nou “gespierde” optrede genoem.

Naas Lukas 4:18 (kyk hier bo) word Matteus 25:40 deur bevrydingsteoloë ter regverdiging van hulle evangelie gebruik: “Vir sover julle dit aan een van die geringste van hierdie broers van My gedoen het, het julle dit aan My gedoen.” Eksodus word gebruik “as the tale of liberation of God’s chosen people. However, they do not deny that their reading of the Bible requires a highly selective, and creative, approach to the text” (1577). Ander tekste wat gebruik word, is Jeremia 12:13-17, bv “die swakke en die arme” (1678), Jesaja 61:1, bv “mense in nood” (1671) en dan ter regverdiging van militantheid bv die swaard-verwysings in Matteus 10:34 en Lukas 22:35-38 (1671). Volgens Cone “the Bible … is a valuable symbol for pointing to God’s revelation in Jesus, but it is not self-interpreting” (1577). Sodra veronderstel word dat wat in die Bybel staan nie letterlik waar hoef te wees nie, word die deur geopen vir allerhande vertolkings; insluitende dié van die bevrydingsteoloë.

Die swart bevrydingsteoloë het nie gekom tot waar hulle is sonder die hulp van blanke teoloë nie. Bragg verwys na die werk van Karl Barth (1886-1968) en Paul Tillich (1886-1965). “Tillich explicitly rejects all approaches to the Bible that insists on its literal truth” (1584). Tillich skryf: “All the actions, past, present and future, which men attribute to God … are symbols taken from our daily experience, and not information about what God did once upon a time or will do sometime in the future. Faith is not the belief in such stories, but it is the acceptance of symbols that express our ultimate concern in terms of divine actions” (1592). Bevrydingsteoloë kon daardie “ultimate concern” as vertrekpunt gebruik.

“Despite his debts to Barth and Tillich, Cone speaks harshly of white theologians, making comments that are in line with his general views on race. He dismisses them as racists who are incapable of understanding God’s message … ‘Biblical thinking is liberated thought’. Thus ‘White theology is not Christian theology at all'” (1603). Cone skryf: “Progressive white theologians, with few exceptions, write and teach as if they do not need to address the radical contradiction that racism creates for Christian theology … White supremacy is so widespread that it becomes a ‘natural’ way of viewing the world” (1613). “The solution for Cone and the others is to break free from not just the tradition of white theology, but from the exclusive reliance on the Bible. As part of their struggle to liberate their own thinking, as well as that of other blacks, from what they see as the distortions of white theology and culture, black theologians have looked to the traditions of non-Christian Africa* … Black religious thought thus becomes ‘neither exclusively Christian’ nor ‘primarily African.’ Instead, it is ‘reinterpreted for and adapted to the life-situation of black people’s struggle for justice in a nation whose social, political, and economic structures are dominated by a white racist ideology'” (1622). “For the black theologians, the religion and myths of Africa have special importance as a source of symbolism. Hopkins offers what he calls a ‘theological anthropology’ that attempts to intergrate figures from black folklore with Christian ideas” (1632).

[* Dit kan om hierdie rede wees dat Desmond Tutu, asof hy dit kan weet, beweer dat sowel christene as nie-christene hemel toe gaan.]

“Though Cone and the other black liberation theologians initially focused their attention almost exclusively on the situation of black people in America, they have since expanded their analysis to victims of ‘poverty, colonialism, human rights [abuses], and monopoly capitalism’ in Africa, Latin America, the Caribbean, and Asia. Cone now says … they are willing to find solidarity with any ethnic group seeking economic and political liberation from ‘Euro-American domination.’ Hopkins says: ‘The Fall – the rise of monopoly capitalism – gave birth to and marginalized the majority of the world’s population in the modern period'” (1642).

Met die duidelike uitsondering van blankes kan enige etniese groep guns in die oë van bevrydingsteoloë vind.

Hoewel bevrydingsteologie eerder politiek as christelike (of enige ander) godsdiens is, is dit dwarsoor die wêreld invloedryk omdat dit aanklank by armes vind, asook by diegene wat dink hulle word onderdruk. In die Wêreldraad van Kerke (WRK) speel bevrydingsteologie ‘n beduidende rol. Tog het die NG Kerk dit wenslik geag om deel van hierdie gemeenskap van (on)heiliges te word.

Die Belhar-belydenis (1982), wat groot verdeeldheid in NGK-geledere veroorsaak, ontleen skaamteloos aan die Amerikaanse swart bevrydingsteologie, bv: “God … op ‘n besondere wyse die God van die noodlydende, die arme en die veronregte is … die kerk … moet staan … teen die ongeregtigheid en by die veronregtes.”* Hierdie belydenis is in die Universiteit van Wes-Kaapland se fakulteit teologie geïnisieer, by name deur Jaap Durand en Dirkie Smit. Die Stellenbosse Kweekskool van die NGK en die UWK-fakulteit het sedertdien saamgesmelt in die US se fakulteit teologie waar bevrydingsteoloë soos Allan Boesak en Nico Koopman invloed uitoefen en waarin daar deesdae geen gesonde besware teen bevrydingsteologie, die Belhar-belydenis, homoseksualiteit of omtrent enige ander mode-neiging opklink nie; sekerlik nie teen transformasie en ‘n eentalig Engelse US nie. Hierdie gees was ook op die jongste NGK-sinode waarneembaar met besluite ten gunste van die Belhar-belydenis en homoseksuele praktyke. Die teologie-entrepreneur André Bartlett het hom hierin verlustig.

[* Die teoloog Sakkie Spangenberg vra in ‘n onlangse artikel twee tersaaklike vrae: Waarom het Martin Luther (1483-1546) destyds nie die kant van die verarmde en onderdrukte boere in die Boere-opstand gekies nie? Waarom het bevrydingsteoloë eers in die 20ste eeu ontdek dat die Drie-eenheid aan die kant van die armes en onderdruktes is? “Die Belharbelydenis, die Bybel en Jesus van Nasaret,” LitNet 23.12.15.]

Naas die Belhar-belydenis toon die Kairos-dokument (1985), opgestel deur onder andere Frank Chikane, duidelik die militante kenmerke van bevrydingsteologie. Sommige kerke en moskees het as terrorisneste tydens die “bevrydingstryd” gefunksioneer, met as veronderstelling dat diesulkes nie sondig nie. Die opstellers van die Kairos-dokument het onderskei tussen “the ruthless and repressive activities of the State”, wat hulle afgekeur het, en “the desperate attempts of the people to defend themselves”, wat hulle goedgekeur het, asof die ANC/UDF en PAC net verdedigende geweld gepleeg het. “Although the document did not explicitly support the armed struggle of the liberation movements, it gave such a struggle unprecedented legitimacy.” In 1987 het ‘n byeenkoms van die WRK verklaar “that the nature of apartheid ‘compelled’ liberation movements to take up arms” (John Allen, Rabble-rouser for peace, 2006, p 288).

Les bes is daar Willie Esterhuyse wat skryf: “Die tema van geregtigheid oorheers in die Ou Testament” (God en die gode van Egipte, 2009, p 239) en “Die profetiese tradisie was … primêr ‘n bevrydingstradisie” (p 240). In sy latere boek borduur Esterhuyse hierop voort: “As daar ooit ‘n godsdienstige en morele revolusionêr was, dan was dit Jesus van Nasaret” (Die God van Genesis, 2010, p 198).

Totale onkunde heers in VSA oor MLK

Jan Viljoen skryf dat hy vandeesweek vir ‘n bietjie afleiding sit en kyk het na ‘n video van ‘n meningspeiling wat in San Diego gemaak is. Groot was sy ontnugtering:

Dié week was dit Martin Luther King-dag in Amerika en die dag word deur spesiale wetgewing, die “King Holiday and Service Act” afgedwing vir elke derde Maandag in Januarie. Dit is die enigste openbare vakansiedag van al die Amerikaanse vakansiedae wat ‘n enkele persoon, ‘n swart aktivis vereer, behalwe dié van volkstigter George Washington. Sy geboortedag is ook ‘n openbare vakansiedag. Die res is almal dae soos Onafhanklikheidsdag (Independance day) en Danksegging (Thanksgiving).

Martin Luther King is dus die enigste onlangse persoon wat ‘n vakansiedag het wat spesiaal aan hom opgedra is. Die meeste mense sal miskien slegs kan onthou dat Martin Luther King die “I have a dream…”-toespraak gelewer het. Min mense kan egter onthou wat hy gesê het.

Selfs minder mense weet dat hy in werklikheid ‘n korrupte uitvaagsel, dweper en vroueslaner was wat gereeld van straatvroue se dienste gebruik gemaak het. Ek gaan nie van die woorde en taalgebruik herhaal, wat danksy FBI-meeluistering rugbaar geraak het nie. Wat die heilige pastoor en Amerikaanse lieflingsfiguur tydens sommige van hierdie sessies ge-uiter het, ek laat ek maar aan die leser oor om self na te vors.

MLK het, nodeloos om te sê, nie alleen spesiale wetgewing wat sy vakansiedag afdwing nie, hy het selfs spesiale wetgewing wat sy FBI- en ander rekords beskerm, die “Martin Luther King Jr. Records Collection Act”, of die “MLK Records Act”.

Sy rekords is deur Regter John Lewis Smith vir vyftig jaar geseël, “…to prevent the rise of a ‘black messiah’ and replace Dr. Martin Luther King, Jr. with a ‘clean Negro’”. Niemand kan of mag toegang daartoe verkry nie, selfs nie eers met die “Access to Information Act” wat iemand gewoonweg in staat sou stel om vertroulike inligting aan te vra nie.

Dit alles “om ‘n skoon neger” te bewerkstellig soos die regter dit stel. Maar met die die verloop van jare is daar al genoeg inligting gelek sodat die publiek ‘n redelike prentjie van die regte Martin Luther King kon vorm en die Amerikaanse heilige is allesbehalwe die vroom en eerlike “skoon neger” wie se lewe om integriteit en inbors gewentel het.

Die opname wat in San Diego gemaak is, is deur ene Mark Dice gedoen en hy het ‘n bietjie onder mense gaan rondvra wat Martin Luther vir hulle beteken, veral gesien in die lig dat MLK as swart aktivis, humanis en mensregtestryder, skynbaar meer vir Amerika gedoen het as enige van die ontslape presidente, leiers en volksvaders, want hy is die enigste persoon wat spesiaal met ‘n dag van sy eie vereer word.

Mark Dice is ‘n media-ontleder en ‘n skrywer.

Die eerste persoon wat op die video gewys word, word deur Dice gevra of sy gehoor het dat Martin Luther King daardie oggend (19 Januarie 2015) oorlede is. Haar verslae reaksie is dat dit ‘n jammerte is want sy (MLK) se toespraak is een van haar gunsteling toesprake, saam met JFK se toespraak en Lincoln se toespraak. Toe Dice haar vra of sy na die begrafnis toe sal gaan, het sy geantwoord dat sy pas van sy afsterwe verneem het, want sy het nie die nuus gekyk nie.

Toe Dice vir haar noem dat die aktivis daardie oggend op die ouderdom van 93 jaar aan ‘n koronêr dood is, antwoord sy dat dit in daardie geval darem dan nie so sleg is nie.

Die volgende persoon word deur Dice gevra of hy gehoor het dat Martin Luther King, die eerste “African American” wat op die maan geloop het, daardie oggend oorlede is en hoe die persoon voel oor MLK se nalatenskap.

Die kêrel antwoord dat dit jammer is maar wat kan ‘n mens sê? Volgens hom was MLK ‘n goeie mens en hy meen dat daar meer mense soos hy moes wees. Hy was ‘n goeie rolmodel vir almal. Miskien, reken hy, kan hulle dalk eendag nog selfs dalk ‘n openbare vakansiedag skep om hom te vereer. Indien daar wel so ‘n dag geskep word, sê hy, wil hy daardie dag nie werk nie, maar darem nog sy betaling ontvang.

Dice noem aan die volgende vrou dat toe hulle Martin Luther King se gesig op Mount Rushmore aangebring het, dit ‘n reusetree vir Amerikaanse rassegelykheid was. Ewe kopknikkend sê sy dat sy saamstem. Maar sy sê dat sy voel dat daar nog ‘n lang pad is om te gaan.

Aan die volgende ou vra Dice wat Martin Luther King, wat ‘n groot generaal in die konfederasie was en wat die Gettysburg-toespraak gelewer het, wat selfs vandag nog uitgesaai word, se nalatenskap was. Hy vra wat die ou se gevoel sou wees rondom die finale uitroeiing van rassisme om die MLK-droom van rassegelykheid te bewerkstellig. Die ou sê hy weet eintlik nie, want daar is nog soveel ander goed op ander plekke, soos die Missourie-kwessie, wat aangaan. Maar hy sê dat hy dink dat dit tans beter gaan as voorheen.

Vir die volgende vrou vra hy of sy gehoor het dat Martin Luther King in die afgelope uur op die ouderdom van 93, dood is. Hy wil weet wat haar gevoel is t.o.v. King se nalatenskap en wat haar opinie is oor wat MLK vir die land gedoen het. Sy sê dat sy nie geweet het dat die aktivis dood is nie, maar dat sy dink dat hy ‘n goeie mens was en dat sy jammer is om te hoor dat hy dood is en almal moet in sy spore moet probeer volg. Volgens haar is daar darem al gevorder met rassegelykheid, maar dat daar nog ‘n baie lang pad is om te gaan. Sy noem dat alhoewel sy nie die begrafnis gaan bywoon nie, want begrafnisse is te treurig, sy darem die uitsending op die televisie sal dophou.

Hierdie mense was besig om MLK-dag te vier en my oggend het gewissel van afgryse tot ongeloof. Die video kan hier gesien word.

Ek gee werklik nie om as iemand oningelig is nie. Ek sal seker die eerste een wees om te bieg dat ek soms oningelig is en dat dit ongelooflik maklik is om ‘n nar van jouself te maak, maar daar is ‘n aksioom wat gevolg moet word, en dit is dat die slim ou iets sê want hy het iets wat gehoor moet word en dat die idioot iets sê want hy wil gehoor word.

Hierdie mense is besig om Martin Luther King se spesiale vakansiedag te vier. Amerika se “skoon neger” wat met sy voorbeeldige lewe die pad vooruitgestap het om die kettings van onderdrukking van elke swart Amerikaner af te werp en wat vir sy trotse en manhaftige onboetvaardige dade vermoor is.

Of so word die skape wysgemaak. Maar hierdie mense het nie die vaagste idee wie of wat MLK was nie. Hulle weet nie, want die media het nagelaat om dit vir hulle stadig en drupsgewys te voer. Om iemand oor ‘n lang tydperk subtiel te breinspoel is anders as om iemand met valse feite en verdraaiings te bombardeer en te oorrompel en te hoop iets haak iewers vas. Ons is slawe van die massamedia, ons is slawe van ons regerings en ons is slawe van groot ondernemings, wat elkeen hulle eie reëls maak. Reëls wat op ons afgedwing word en die luuksheid om jou eie oordeel te gebruik en om jou eie verstand aan te wend word ons ontneem. As jy iets doen of sê wat nie die amptelike standpunt weerspieel nie, sal jy aan die volle mag van die staatsmasjinerie onderwerp word. Dit hang natuurlik ook alles af wie jy is en aan watter groep jy behoort, want verskillende wette is op verskillende groepe van toepassing. Ons wetstelsel, soos ons regering, is allesbehalwe onafhanklik en deursigtig.

Hoekom is dit vir my so moeilik om iets soos hierdie video te aanskou? Want dit is wanneer ek begin besef hoekom ons slawe is en hoekom ons soos slawe hanteer word. Elkeen van hierdie mense, alhoewel hulle nie die vaagste idee het waarvan hulle praat nie, het ‘n opinie. En daardie opinie is duidelik die een wat op die oomblik heers, die een wat deur die massamedia voorgeskryf word en deur die regerings en regstelsels afgedwing word. Hierdie mense blêr blootweg op die maat van die musiek wat vir hulle gespeel word. Wanneer ‘n mens goed lees soos Marelise van der Merwe se skryfsels en wanneer ouens soos Max du Preez en Vuilpiet hulle monde oopmaak en hulle papegaai dieselfde ge-ykte media deuntjie oor en oor, dan wonder ons soms hoekom die mense skynbaar nie kan dink nie. Want hulle is gereedskap, nuttige idiote en alhoewel hulle, soos die mense in die video, nie die vaagste idee het waarvan hulle praat nie, gaan niks en niemand hulle keer om narre van hulleself te maak nie en veral as hulle groot ego’s gevoer kan word, want hy of sy het ‘’n “koerant” waarvoor daar met “joernalistieke integriteit” en “vryheid van spraak” geskryf kan word, is dit nog soveel erger.

Sommige mense weet nie dat hulle nie weet nie en hulle wil nie reggehelp word nie, want die ego is te groot en hulle wil gehoor word, maar het nie noodwendig iets om te sê nie, behalwe om massamedia se gonswoorde te herhaal.

Dus het my oggend in afgryse en ongeloof verloop en net toe ek dink dat dit seker maar net ‘n vloekskoot was, dat ek seker maar net te krities is en dat sulke goed my sal tref, kom ek op die volgende video af.

Ek wil eintlik nie veel meer sê nie.

Ons vat geen morele lesse van Duitsers, Antje Schuhmann

roodt_dan_wiki

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Eergister was ek saam met my 11-jarige seuntjie, ‘n motorgeesdriftige met sy eie aanlyn- virtuele “motormaatskappy” by die Johannesburgse Motorskou. By die BMW-afdeling het ‘n besoekende Duitser aan my gesê dat een uit elke sewe van sy landgenote in die motorbedryf werksaam is. Sommige is blykbaar ook dosente aan Engels-Suid-Afrikaanse universiteite, want enkele dae gelede is ‘n groteske aanval deur ene Antje Schuhmann van Wits op die Rooi-Oktober-betoging, asook Afrikaners geloods onder die titel: Red October: part of the rise of global, right-wing white supremacy?

Schuhmann is nie baie subtiel nie, want sy skel sommer die vorige Afrikanerregering uit as:

…the last state-organised white supremacist anachronisms, upholding racist fascist ideologies in order to legitimise a murderous system of white domination? My interest is to outline the parallels the Red October phenomenon has with other extremist movements, particularly in Germany, and to then provide some institutional and civil society responses.

In die Daily Maverick verskyn 'n advertensie vir 'n luukse Mercedes-Benz soos wat korrupte staatsamptenare graag ry, langs Antje Schuhmann se aanval op Afrikaanse betogers
In die Daily Maverick verskyn ‘n advertensie vir ‘n luukse Mercedes-Benz soos wat korrupte staatsamptenare graag ry, langs Antje Schuhmann se aanval op Afrikaanse betogers

Ons, die “rassisties-fascistiese… moordenaars” waarna die skryfster verwys, betaal egter die belastings wat korrupte munisipale en staatsamptenare in staat stel om luukse Duitse motors soos Mercedes-Benze of BMW’s te koop. Toevallig verskyn daar naas Schuhmann se kwasi-kommunistiese tirade teen Afrikaners ‘n advertensie vir ‘n baie duur, sportiewe Mercedes soos wat staatsamptenare en ontvangers van SEB-voordele gewoonlik bestuur. En in vele opsigte is die skryfster besig om die institusionele korrupsie en geweldsmisdaad, selfs volksmoord van die nuwe Suid-Afrika te verdedig – ten einde Duitse motormaatskappye in staat te stel om nog luuksevoertuie in ons land te verkoop!

Soos ek al voorheen geargumenteer het, is die huidige Suid-Afrikaanse stelsel patologies van aard. Daarom lei dit onvermydelik tot vorme van sadisme waar weerlose oumense en vroue deur “vryheidsvegters” aangeval, verkrag en tot die dood toe gemartel word. Die linkse, globalistiese en internasionalistiese diskoers skeld hulle gedurig vry van enige verantwoordelikheid vir hul gruwels, wat niks minder as oorlogsmisdade is nie. Die grondslag vir hul morele kwytskelding is sosio-ekonomies. Omdat die swart bevolking as groep gemiddeld “armer” as die blanke bevolking is, is hul sadistiese moordparty geregverdig. Tydens die Al Jazeera-debat toe ek en Sunette Bridges saam teen Christi van der Westhuizen en Sipho Singiswa geargumenteer het, het Van der Westhuizen weereens met dié argument vorendag gekom. Vanweë “inkomste-ongelykheid” in Suid-Afrika, is swart sadisme, korrupsie en misdaad implisiet geregverdig en “legitiem”.

Die teenpool van sadisme is natuurlik masochisme. Ons is veronderstel om die huidige geweld, anargie en wetteloosheid te “geniet”. Trouens, dit is die boodskap wat telkens aan ons oorgedra word, dat geweld in die vorm van moord en verkragting ‘n noodwendige uitvloeisel van sogenaamde “demokrasie” is en dat ons daarmee vir lief moet neem!

Die parallelle wat Schuhmann tussen Afrikaners en Duitsers tref, is onverskoonbaar, selfs lasterlik. Sy sien byvoorbeeld ‘n ooreenkoms raak tussen Steve Hofmeyr se kommentaar oor Verwoerd se skoolbouprogram tydens die betoging by die Uniegebou en mense wat Hitler probeer rehabiliteer:

Firstly, historic revisionism and denialism. The expression “Hitler… if he would not have done this thing with the Jews… but he gave us highways and decreased unemployment” resonates with Hofmeyr saying about Apartheid “no, I don’t think all of it was wrong but it couldn’t go on forever[…] Hendrik Verwoed gave us good schools, how can I say that’s wrong?”

Terwyl Duitsers Jode in konsentrasiekampe geplaas het, het ons vir swartmense skole en klinieke opgerig. Brittanje het in ons land konsentrasiekampe bedryf en hierdie Duitse vrou is in haar argument besig om die Brits-koloniale volksmoordlogika dat “Afrikaners moet verdwyn” te herhaal. Want, sê sy, enige aandrang op volkskap of wat sy op Duits Volksgemeinschaft noem, is per se rassisties!

Tesame met die afstootlike Afrikanerverraaier, Christi van der Westhuizen, maak sy die vrees en verskrikking wat ons slagoffers van plaasmoorde en huisaanvalle ervaar af as Angst, oftewel verbeelde/sielkundige angs! Met ander woorde, die moorde en verkragtings waaroor die media elke dag berig, bestaan net in ons verbeelding.

'n Toneel in Inglourious Basterds waar die 'Beer-Jood' 'n Duitser op sy knieë met 'n bofbalkolf vermorsel
‘n Toneel in Inglourious Basterds waar die ‘Beer-Jood’ ‘n Duitser op sy knieë met ‘n bofbalkolf vermorsel

Ek wil my nie veel uitlaat oor die stryd tussen Duitsers en Jode nie, behalwe om te sê dat dit dikwels tot perversie aanleiding gee. Enersyds is daar masochistiese Duitsers (soos hierdie Schuhmann?) wat steeds derms uitryg oor die tweede wêreldoorlog en andersyds is daar Jode soos die Weinstein-broers wat ‘n rolprent soos Inglourious Basterds deur die geweldskultusregisseur, Quentin Tarantino, laat maak het. In die film kry ‘n Jood geleentheid om Duitse krygsgevangenes se harsings letterlik een na die ander met ‘n bofbalkolf uit te slaan. Joodse slagofferskap regverdig Joodse sadisme teenoor Duitsers (net soos swart slagofferskap in Suid-Afrika swart-op-Afrikaner-sadisme sou regverdig?). Die held, die “Beer-Jood” (Bear Jew), verlustig hom in sy teregstellings van Duitse krygsgevangenes.

In ‘n berig in The Atlantic, beskryf Eli Roth, die Joodse akteur wat die protagonis vertolk, die film as “kosjerporno” (kosher porn):

““It’s almost a deep sexual satisfaction of wanting to beat Nazis to death, an orgasmic feeling,” Roth said. “My character gets to beat Nazis to death. That’s something I could watch all day. My parents are very strong about Holocaust education. My grandparents got out of Poland and Russia and Austria, but their relatives did not.”

Tarantino’s producer, Lawrence Bender, says that after reading the first draft of Inglourious Basterds, he told Tarantino, “As your producing partner, I thank you, and as a member of the Jewish tribe, I thank you, motherfucker, because this movie is a fucking Jewish wet dream.” Harvey and Bob Weinstein, the film’s executive producers, also reportedly enjoyed the film’s theme of Jewish revenge.

Tarantino told me he has received only positive reactions from his Jewish friends. “The Jewish males that I’ve known since I’ve been writing the film and telling them about it, they’ve just been, ‘Man, I can’t fucking wait for this fucking movie!’” he told me. “And they tell their dads, and they’re like, ‘I want to see that movie!’”

Nog 'n toneel uit Inglourious Basterds waarin die geregverdigde moordlus van die slagoffer opgehemel word
Nog ‘n toneel uit Inglourious Basterds waarin die geregverdigde moordlus van die slagoffer opgehemel word

Die gelykstelling van die NP-beleid met nazisme is ‘n propagandategniek wat deur Joe Slovo, Brian Bunting (skrywer van The rise of the South African Reich) en ander kommuniste aangewend is. Ons weet ook dat die terreurveldtogte van die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty onder leiding van Joe Slovo met die hulp van die Oos-Duitse geheimediens, alombekend as die Stasi, geskied het. In die biografie van Markus Wolf, die voormalige hoof van die Stasi, word vermeld dat hy en Joe Slovo noue bande gehandhaaf het.

Anjte Schuhmann en die Daily Maverick maak van dieselfde Stasi- en SAKP-tegniek gebruik om Afrikaner-beswaarmakers teen plaasmoorde en ander geweld as neo-Nazi’s te konstrueer. Sy beweer selfs dat die kleure van die Red October-webwerf, wat deur Sunette Bridges gekies is, die kleure van die Nazi-party en die AWB reproduseer:

…Red October, citing Martin Luther King on its English-only website, follows that logic, yet borrowing the red, white and black colours of the German National Socialist Party and the Afrikaner Weerstandsbeweging.

Duidelik is die handskoene nou af in die Links-Regs-stryd in Suid-Afrika en gaan ons mekaar as Nazi’s en Staliniste uitskel. Schuhmann en die Daily Maverick het egter heelwat meer in gemeen met die Stasi, die muurskieters van Oos-Duitsland en die Sowjet-goelag as wat ons Afrikaners met Nazi’s het. Indien die Rooi Oktober-veldtog enigiets bereik het, is dit ook om die onderliggende Boerehaat hier in Johannesburg, aan Wits en in die geledere van die Daily Maverick-medewerkers te ontbloot.

Afrikaners wat soos die Suidlander-groepering daaroor fantaseer dat daar op ‘n dag “hulp uit Duitsland” sal opdaag om ons uit die huidige dwingelandy te “bevry”, kan gerus daarvan vergeet. Terwyl die ANC ons staatskas leeg steel, word ‘n groot deel van daardie fondse aan Mercedes-Benze bestee.

Die een se dood is die ander se brood, soos hulle sê.

Noem Antje Schuhmann ‘n ideologiese werktuigkundige van die Vierde Ryk, dié van Daimler-Benz en die ander groot Duitse motormaatskappye. Ons sal nie enige morele lesse vanuit Oos-Berlyn, Stuttgart of München vat nie.

En dalk is dit hoog tyd dat Afrikaners na Franse of Koreaanse motors toe oorskakel?

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Hoe Joe Slovo die land verower het

Onlangs het ‘n biografie uit die pen van die Amerikaanse Jood, Alan Wieder, verskyn met die titel Ruth First and Joe Slovo in the war against apartheid (Monthly Review Press). Dit vertel die fassinerende verhaal van hoe twee Litause Jode – eers vanuit Johannesburg maar later vanuit Londen en enkele Afrikastede – ‘n leidende rol in die aanslag op die vorige Afrikanerregering gespeel het. Oor die afgelope 24 uur het ek die boek in een sitting deurgelees en gee graag van my indrukke hier weer.

roodt_dan_wikiOor die algemeen is dit nie polities korrek om na die etnisiteit van Jode te verwys nie, maar in dié geval beklemtoon die skrywer dit reeds in sy voorwoord dat hy aanvanklik in First en Slovo begin belangstel het vanweë sy en hulle gemeenskaplike wortels in Oos-Europa en Joodsheid:

“As I worked on teacher stories between 1999 and 2008, I felt a growing camaraderie with First and Slovo. Both Ruth and Joe’s roots were Eastern European and Jewish, as are mine; both were, at best, non-practicing Jews, as am I; both were, like me, politically left.”

Opsommenderwys kan ‘n mens die boek as ‘n hagiografie of klakkelose huldebetuiging aan Ruth First en Joe Slovo beskryf. Ek was reeds bekend met beide se rol in die sogenaamde “stryd teen apartheid”, maar Wieder onthul sowel hul persoonlike geskiedenissse as hul politieke handelinge, wat vir nogal heelwat nuwe insigte in die treurige verhaal van ons Afrikanerneerlaag sorg. Dit het ook tot my persoonlik gespreek, aangesien my oorlede pa en sy Afrikanervriende in die veertigerjare op die Wits-kampus ‘n vergeefse stryd teen Slovo en Wolpe gestry het – terugskouend gesproke. Aan die einde van sy lewe het hy verbitterd uitgevaar teenoor “die Afrikaner wat soveel kanse gehad het en alles verbrou het” of “aan daardie duiwelse Slovo oorgegee het”. Insgelyks as student aan Wits dertig jaar gelede, het ek heelwat van die linkse, Joodse kultuur waarvan daar in die boek sprake is, meegemaak en selfs die skryfster van die voorwoord, die Nobelpryswenner Nadine Gordimer, een of twee keer toevallig ontmoet. Gordimer is insgelyks van Litaus-Joodse afkoms en was goed bevriend met “daardie wonderlike Slovo’s”, soos sy elders in ‘n koerantonderhoud na Joe en Ruth verwys het.

Joe Slovo is nie eens in Suid-Afrika gebore nie, maar in die dorpie Obelei in Litaue wat destyds onder Russiese invloed was. Die latere kommunistiese leier het eers op die ouderdom van tien saam met sy ma in Suid-Afrika aangeland. Die grootste gros Litause Jode het in die tyd van Paul Kruger in ons land aangekom en ‘n prominente rol in die goudstormloop gespeel. Teen 1914 was daar reeds 40 000 Jode in Suid-Afrika, waarvan die meeste in Johannesburg saamgetrek was. In die vroeë twintigste eeu het tot 20% van dié stad se bevolking uit Jode bestaan, wat tot die spottende benamings “Jewburg” of “Jewhannesburg” aanleiding gegee het.

Volgens Wieder moes Jode uit Litaue padgee as gevolg van toenemende anti-Semitisme ná die sluipmoord op die Russiese tsaar Alexander II. In beide Letland en Litaue het agterna ‘n gevoel teen Jode opgelaai, wat in ghetto’s gewoon het maar nie ekonomies kon oorleef nie en wat dus na ander heenkomes, hetsy in die VSA, hetsy in Suid-Afrika, gesoek het.

In die vroeë 1930s was van die meer gevestigde Jode in Johannesburg welvarend of het, soos Ruth First se ouers Julius en Tilly, tot die middelklas behoort. Nuwe aankomelinge uit Litaue soos die Slovo’s was egter onversorg en soos die skrywer vertel, was dit standaardpraktyk om sulke kinders eers te ontluis alvorens hulle tot skole toegelaat is. Die tienjarige Joe Slovo het geen ander taal as dié van die Oos-Europese ghetto, Jiddisj, gepraat nie. Sy pa is aanvanklik eers per skip Argentinië toe en indien hy daar werk gekry het, sou Suid-Afrika se geskiedenis dalk heel anders daar uitgesien het, want dit sou beteken het dat Joe ook daarheen sou verhuis het. Dalk sou daar nooit ‘n “Freedom Charter” of ‘n Kerkstraatbom gewees het nie, beide synde gebeurtenisse waarby Joe Slovo ‘n sleutelrol gespeel het.

wieder_slovo_first_voorbladUit Wieder se opmerkings oor Joodse immigrasie na Johannesburg, lei ‘n mens af dat, benewens Jiddisj, die Joodse geloof, gewoontes en kookkuns, ‘n ander invloedryke ideologie die nuwe aankomelinge vergesel het: die kommunisme. Synde self links en Joods, skroom die skrywer nie om aan te toon watter aktiewe rol die Litause Jode in Johannesburg gespeel het om kommunisme te bevorder nie. Afgesien van die verloopte Afrikaner Bram Fischer en sy vrou Molly, was die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty so te sê ‘n etnies Joodse beweging met ‘n paar swartes en Indiërs wat gekoöpteer is. Dit word natuurlik ook weerspieël in die aangeklaagdes tydens die fameuse Rivonia-verhoor, waarvan die helfte Jode was: Goldberg, Bernstein, Hepple, Wolpe, Kantor en Goldreich.

Hierdie is ‘n dubbele biografie en daarom spring die skrywer heen en weer tussen First en Slovo se verhale. Selfs voor hul ontmoeting op die kampus van die Universiteit van die Witwatersrand, word albei van ‘n vroeë ouderdom af reeds aan kommunisme blootgestel. Ruth First se ouers. Julius en Tilly, was albei oortuigde kommuniste en vandat sy tien jaar oud was, is sy polities bewus gemaak of saamgeneem na vergaderings of betogings toe. Blykbaar het lede van die Kommunisteparty die gewoonte gehad om op die trappies van die Johannesburgse stadsaal pamflette uit te deel en ook toesprake aan verbygangers te maak. Dit was natuurlik in die dae voor die Nasionale Party kommunisme verbied het. Maar selfs die verbod op die Kommunistiese Party het hulle nie gestuit nie, want Slovo, First, Fischer en ander het ‘n nuwe, ondergrondse party in die plek daarvan gestig.

Slovo se ma is vroeg dood, met die gevolg dat sy suster in ‘n weeshuis opgeneem is en hy saam met sy pa van een losieshuis in Doornfontein na ‘n ander moes rondswerf. Hy moes vroeg uitspring om te gaan werk en het sodoende op die fabrieksvloer in die kommunistiese beweging aktief geraak, hoewel ‘n onderwyser hom reeds aan kommunisme voorgestel het en daar in die Joodse losieshuise ook allerlei gesprekke oor sosialisme gewoed het.  Hy kry werk by ‘n Joodse firma, Sive Brothers and Karnovsky, maar organiseer sowel die swart as die wit werkers om te staak, in so ‘n mate dat die eienaar hom inroep. Wieder skryf:

“In March 1944, he was called in by one of the company’s owners, Sammy Sive, and informed that he should curtail his political activities and be grateful that he had a job at ‘such a nice Jewish firm.’ Sive explained, ‘At heart we are all communists.’ He told Joe that the firm donated money to Medical Aid for Russia.”

Hierdie stelling deur Sammy Sive verraai vir my iets van die Joodse kultuur van destyds en waaruit die hele anti-apartheidsbeweging ontstaan het: “In ons harte is ons almal kommuniste.” Vir ‘n groot deel van die twintigste eeu het dit nie saak gemaak of ‘n Jood in Suid-Afrika ‘n kapitalis, werker, akademikus, skrywer, boekhouer, vragmotorbestuurder, kleremaker of wat ook al was nie: in sy hart was hy ‘n kommunis, met groot simpatie vir die radikale vleuel wat toenemend deur Joe Slovo en Ruth First gelei is.

Trouens, daar was onlangs in die plaaslike gemeenskapskoerant, The South African Jewish Report, ‘n hele debat oor die verhouding tussen die radikale Jode soos Slovo en die Rivonia-aangeklaagdes, enersyds, en gewone Jode andersyds, waaronder daar seker ook hier en daar konserwatiewes of nie-kommuniste moes wees. Sommige briefskrywers het wel afwysend teenoor Goldreich en ander radikale Jode gestaan; nie soseer vanweë hul rol in Suid-Afrika nie, maar weens hul kritiek jeens Israel en simpatie vir die Palestynse saak. Maar in ‘n hoofartikel het sowel die koerant as die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes die rol van radikale Jode in die onlangse Suid-Afrikaanse geskiedenis met trots omhels. Dit wil voorkom asof Suid-Afrikaanse Jode voel dat die aandag op swart figure soos Mandela, Tambo en ander ANC-ampsdraers afbreuk aan hul historiese erfenis en veral dié van die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty doen en hulle nie genoegsame erkenning kry vir die rol wat hulle gespeel het om die Nasionale Partybewind omver te werp nie.

Aan die einde van Wieder se boek verwys hy na die hoofrabbi, Cyril Harris, se optrede tydens Joe Slovo se staatsbegrafnis op 15 Januarie 1995. Die feit dat Slovo ‘n ateïs en geen praktiserende Jood was nie, is blykbaar van minder belang as dít waarvoor hy gestaan het:

“The official state funeral followed the day after at Orlando Stadium in Soweto. Forty thousand people crowded into the stadium and there were eulogies from President Mandela; Barney Pityana, who would soon become chairperson of the South African Human Rights Commission; John Gomomo, representing COSATU; and Charles Nqakula from the SACP. Jeremy Cronin recited the Bertolt Brecht poem, “In Praise of Communism.” The crowd inside the stadium was subdued and the speeches were on the whole uninspiring, except, ironically, the formal eulogy by the Chief Rabbi of South Africa, Cyril Harris. The rabbi’s sermon portrayed Joe’s bravery and kindness, concluding with a Jewish proverb, ‘Yes, a resounding yes. The world is a better place, thanks to you, Joe, and your remarkable life.'”

Nadat Slovo vir Suid-Afrika teen Italië in die tweede wêreldoorlog gaan veg het, kon hy aan Wits met ‘n beurs in die regte gaan studeer al het hy nie matriek agter sy naam gehad nie. Hier het sy lewenslange vriendskap met nog ‘n Joodse kommunis, Harold Wolpe, begin en het hy ook uiteindelik met Ruth First afgehaak. First het egter eers ‘n seksuele verhouding met ‘n linkse en ewe invloedryke Indiër, Ismail Meer, gehad. Dit was die dae voor die Ontugwet, asook die Groepsgebiedewet en daarom het ‘n veelrassige kerngroepie gereeld in Meer se woonstel, Kholvad-huis 13, te Markstraat in die middestad van Johannesburg, byeengekom en sosiaal verkeer. Dit is ook by Kholvad-huis waar Nelson Mandela en Joe Slovo mekaar die eerste keer ontmoet het.

Die Franse filosoof Jean Baudrillard het ‘n interessante boekie geskryf, A l’ombre des majorités silencieuces, oftewel “In die skadu van die stille meerderheid”. Selfs in ‘n liberale demokrasie is die “meerderheid” per definisie altyd “stil” terwyl bepaalde mense of groepe altyd namens die meerderheid praat of interpreteer wat die gepeupel kwansuis dink. Soveel te meer was dit nog al die jare die geval in Suid-Afrika, waar veral Joe Slovo en sy vrou Ruth First tydens hul lang verblyf oorsee as die selfaangestelde woordvoerders van Suid-Afrika se swart meerderheid opgetree het.

Joe Slovo en Ruth First
Joe Slovo en Ruth First

By die lees van hul biografie, is daar ‘n bekende Jiddisje woord wat telkens in my gedagtes opduik en dit is: “goetspa”. Selfs nie eens die Boeremag se ambisieuse staatsgreepplan in Dokument 12 spreek van soveel misplaaste selfvertroue soos Slovo en First se geloof in die revolusie en die uiteindelike militêre oorname van Suid-Afrika nie. Moontlik het die Nasionale Party se kapitulasie by die onderhandelingstafel vir Slovo as ‘n groot teleurstelling gekom, want met die hulp van die destydse Sowjetunie en Oos-Duitsland was hy besig om sy MK-kaders op te lei om uiteindelik die Boere uit Pretoria te verjaag. Hy het kort-kort voorspel dat die oorwinning “net om die draai” was. Hoewel hy in beheer van die ANC se hele terreuroperasie teen Suid-Afrika was, het hy hom kwalik oor sy eie veiligheid bekommer en was hy veral berug vir sy laataandkuiery by medestryders wat as “Joe se roete 66” bekendgestaan het. Hy het ook die gewoonte gehad om met etenstyd op te daag sodat sy gasheer verplig was om hom iets te ete aan te bied. Te eniger tyd kon ‘n agent van die destydse veiligheidsmagte hom in die straat afgemaai het en tog het dit nooit gebeur nie. Weliswaar het Craig Williamson in 1982 die briefbom aan Ruth First in Maputo gerig wat haar dood veroorsaak het, maar Slovo het lustig bomme in Suid-Afrika laat afgaan sonder dat hy ooit die geringste ongemak verduur het.

Uiteraard is Alan Wieder se weergawe van Slovo se terreuraktiwiteite erg eensydig. Selfs die Kerkstraatbom word as ‘n “militêre operasie” beskryf. ‘n Vraag wat by my ontstaan het, is waar die geld om terreur te bedryf vandaan gekom het. Slovo was iets van ‘n linkse stralerjakker en het aanmekaar tussen Londen, Moskou, Beijing en Havana gevlieg, as hy nie in Lusaka, Maputo of Luanda was nie. Dit wil voorkom asof die ANC destyds deur die Anglikaanse Kerk en Swede befonds is, terwyl die Sowjetunie en Oos-Duitsland die SAKP van geld, opleiding en wapens voorsien het. By tye het skeuring tussen die twee organisasies gedreig, maar Slovo het dit altyd reggekry om geskille op te los omdat hy sy “stille meerderheid”, net soos Mandela in die tronk, nodig gehad het.

Wieder se simpatie lê eerder by Ruth as by Joe, want hy beskryf haar as die slimmer marxistiese teoretikus. Sy het ook beter as Slovo geskryf en kon dus die propagandaveldtog in die Britse media volhou terwyl Joe ellelange vergaderings bywoon of in Afrikalande sy rekrute in saamgeflanste kampe gaan toespreek. Hul verhouding word as taamlik stormagtig beskryf en blykbaar het Joe allerlei ander verhoudings met vroue gehad, min of meer met Ruth se instemming. Hulle het egter ook oor politiek geargumenteer en in haar strewe om ‘n universiteitspos in Engeland te bekom, het First ‘n meer gematigde “nieulinkse” Marxisme as Slovo, wat op die beleid van Moskou attent moes wees, aangehang. Voor sy ‘n pos in Maputo tydens die Machel-bewind aanvaar het, het First ongeveer vyf jaar lank in Brittanje aan die Universiteit van Durham klas gegee.

Benewens goetspa, is iets wat Jode van Afrikaners onderskei, kennelik ‘n oormaat selfvertroue en wedersydse bewondering. Oor en oor in die boek word sowel Slovo as First vir hul briljantheid geloof. Geen van die argumente en stellings wat Wieder aanhaal, lyk egter vir my besonder skerpsinnig nie. Min of meer die slimste ding wat Slovo gedoen het, was om in die veertigjare kommunistiese propagandastukke in die swart toilette by fabrieke op te plak, omdat hy geweet het “dat geen selfrespekterende blanke by ‘n swart toilet sou ingaan nie”. Wat hul marxistiese teorieë betref, sou nóg Slovo nóg First in Italië of Frankryk enige aansien onder linkse intellektuele kon verwerf aangesien hulle mank gegaan het aan die soort sofistikasie en voorliefde vir ingewikkelde filosofiese redenasies waarvoor linkses in dié lande wêreldberoemd geword het.

Afrikaners is so onbelangrik dat hulle feitlik nêrens in die boek genoem word nie. Daar word net deurentyd na die “apartheidsregime” as metoniem vir Afrikaners verwys. As De Klerk en Roelf Meyer uiteindelik bes gee nadat Slovo goedgunstiglik tot die sogenaamde “sonsondergangklousule” ingestem het, is dit amper asof dit vooraf só bestem was. Die Slovo’s se dogter Gillian verwys iewers na “die naïewe Afrikanerkultuur van die veld” en ek het nogal gewonder of Joe Slovo of Ruth First ons hoegenaamd as “Suid-Afrikaners” sou erken?

FW de Klerk het tydens die aanvang van die onderhandelings by Kemptonpark gepoog om Joe Slovo daarvan uit te sluit, maar Thabo Mbeki het namens die ANC-SAKP-alliansie die minagtende boodskap oorgedra dat daar sonder Slovo geen onderhandelings sou wees nie. Slovo het korrek ingesien dat De Klerk nie vir enigiets “nee” sou kon sê nie. Sodoende is De Klerk gedwing om nie net die Litauer se leiersrol te erken nie, maar uiteindelik ook die knie voor hom te buig. Hoewel Slovo dikwels van dogmatisme en selfs “Stalinisme” beskuldig is, het hy geblyk baie aanpasbaar in sy sienings as kommunis te wees, afhangend van wie hom mag of geld kon aanbied. Toe Gorbatsjof in Rusland oorneem, is hy oombliklik tot perestroïka bekeer en het selfs ‘n verhoging van Moskou ontvang. Terug in Suid-Afrika, het van sy medestryders soos byvoorbeeld die Kanadese kommunis, John S. Saul, hom daarvan beskuldig dat hy die “revolusie verraai het” deur nie op volskaalse kommunisme in Suid-Afrika aan te dring nie.

Maar soos Sammy Sive in 1944 gesê het, is dit genoeg om “in jou hart ‘n kommunis te wees”. Daar is geen teenstrydigheid tussen kommunisme en kapitalisme nie. Selfs Friedrich Engels, een van die vaders van kommunisme, was ‘n fabriekseienaar. Niemand hoef die myne in Suid-Afrika te nasionaliseer nie, want hulle behoort meesal reeds aan Jode, soos die Oppenheimers of Ivan Glasenberg van Glencore-Xstrata wat eersdaags op die Johannesburgse aandelebeurs gaan noteer.

Lesers van die South African Jewish Report sal ook weet dat daar onlangs ‘n Swart-Joodse kamer van koophandel in Kaapstad tot stand gekom het. Volgens verklarings van die nuwe liggaam, “gaan Jode en swartes voortaan saam-saam die Suid-Afrikaanse ekonomie laat groei”.

Nóg in Slovo se meesterplan vir revolusie, nóg in dié nuwe ekonomiese plan figureer Afrikaners hoegenaamd.

As ‘n mens die groteske Afrikanerneerlaag van die vroeë negentigerjare moes verklaar, sou ek dit in ‘n neutedop só opsom: Afgesien van De Klerk se verraad, wat maar net ‘n uitvloeisel van die omstandighede was (hoewel lees Gustav Venter se uistekende Engelse stuk oor FW!), het ‘n baie klein groepie kommuniste die land kon oorneem danksy:

  • goeie propaganda wat deur mense soos Ruth First, Nadine Gordimer, Trevor Huddleston en selfs Helen Suzman verseker is;
  • fondse wat deur Swede, Oos-Duitsland en die Sowjetunie verskaf is;
  • die Johannesburgse netwerk wat die balie, die sakewêreld en die akademici van Wits ingesluit het en waar “kommunisme in die harte van elkeen” geleef het.

Laasgenoemde punt is belangrik, want die Afrikaner het sedert die ontdekking van goud in 1886 nog nooit ‘n goeie gevoel vir Johannesburg gehad nie. Die Anglo-Boereoorlog het vanweë die Uitlanderpolitiek van Johannesburg ontstaan en koerante soos The Star en die Rand Daily Mail (tans Business Day) was nog altyd op die voorpunt van anti-Afrikaner-oorlogspropaganda of die goedpraat van terreur teen ons. Op ‘n stadium het die Broederbond onder aanvoering van Piet Meyer gedink hulle gaan Johannesburg met behulp van die SAUK en die RAU verower, maar daarvan het dadels gekom. Vandag is daar géén Afrikanerinvloed meer by die SAUK of die Universiteit van Johannesburg nie, hoewel daar nog mense met Afrikaanse vanne bestaan wat soos spoke daar rondswerf. Hulle praat egter die ideologie van Joe Slovo en Ruth First klakkeloos na!

Afrikaners het gedink dat die magsentrum van die land in Pretoria gesetel was, in die burokrasie en in die weermag. Intussen was dit in Johannesburg, die stad waar die Litauers al meer as ‘n eeu lank die septer swaai… Johannesburg is inderdaad die stert wat die hond swaai.

Naspers sanik aanmekaar oor hul “Madiba” en verwar die Afrikaner des te meer. In die boek skemer dit deur dat nóg Joe Slovo nóg Ruth First ‘n hoë dunk van Mandela gehad het en hom bloot as ‘n vermetele swarte gesien het wat nie sy plek ken nie. Uiteindelik was hy maar net die swart gesig van die revolusie; hulle kon net sowel foto’s van die gestorwe Martin Luther King gebruik het.

Na alle waarskynlikheid het Joe Slovo en Ruth First die Freedom Charter geskryf. Teen die tyd dat dit in 1955 by Kliptown aangeneem is, was die kommunistiese egpaar reeds ingeperk en mog nie vergaderings bywoon nie. Joe Slovo het egter op ‘n sinkdak met ‘n verkyker gelê en gekyk hoe die vegadering verloop en was hoogs in sy noppies met die uitkoms.

Die nasionalisering van Afrikanergrond is een van die grondbeginsels van die Freedom Charter.

Ons sal binnekort sien hoe ideoloë vanuit Johannesburg wat nog nooit ‘n mieliepit geplant het nie opruk om alle plaasgrond te gaan nasionaliseer. Sodoende sal die volgende hoofstuk in die Slovo’s se revolusionêre teaterstuk verwesenlik word.

Onder hul groepie uitverkore vriende het immers ook die stigter en direkteur van die Johannesburgse Marktteater, Barney Simon, getel. Dis nie soseer die middele wat saak maak nie, maar die verhaal wat vertel word.


Hou van Dan Roodt se Facebookblad

As u belangstel om ‘n lang en gratis uittreksel uit bogaande boek oor Slovo en First te ontvang, stuur ‘n epos aan inlig[by]praag.org met “Slovo” in die onderwerpreël.

Obama vergelyk homself met Jesus

Tot Jesus kom?
Tot Jesus kom?

As president Barack Obama die trappe van die Lincoln Memorial dié week bestyg vir sy geskeduleerde toespraak aan duisende mense vir die 50ste herdenking van die swart protesoptog in Washington, sal dit nie die eerste keer wees dat hy ​​in die skaduwee van Martin Luther King en Nelson Mandela staan nie. Trouens, in die skadu van die ANC wat glo gaan regeer tot Jesus kom.

Want, moenie ‘n fout maak nie, dit was die euforie oor die aanbreek van ‘n swart regering in Suid-Afrika wat aan Obama uiteindelik presidentskap van die magtigste land op aarde besorg het. In die federale deelstate van Amerika was daar tot in die laat sewentigerjare segregasie, dit terwyl drukgroepe uitsluitlik op Suid-Afrika gekonsentreer het.

Vier jaar gelede is Obama na Oslo, Noorweë om die Nobelprys vir Vrede te aanvaar, ‘n eer wat King 45 jaar vroeër te beurt geval het en Mandela 20 jaar gelede. Mandela soos King het ‘n veldtog van gewelddadige weerstand teen rasse-onreg gelei tot die wêreld se mees gesogte vredesprys aan hom oorhandig is.

Obama, wat die verkiesing as die land se eerste swart president 13 maande vroeër gewen het, het sy prys “vir sy buitengewone pogings om internasionale diplomasie en samewerking tussen mense te versterk,” ontvang, dit terwyl die VSA in die middel van die twee oorloë was.

Obama het tydens ‘n onlangse onderhoud op die Tom Joyner Morning Show gesê King se toespraak was een van net vyf historiese toesprake in Amerika se hele geskiedenis: “En die woorde wat hy op daardie oomblik gebruik het, met so baie op die spel, en die wyse waarop hy die hoop en drome van ‘n hele geslag weergegee het, dink ek, is ongeëwenaard.”

Maar dit beteken nie dat Obama onthou sal word vir sy verbintenis met King of Mandela nie. Dit was duidelik vir die president eerder ‘n groter kwessie, naamlik of hy Jesus sal kan ewenaar.

Nadat hy ‘n paar formele opmerkings tydens ‘n Withuis-ontvangs vir ‘n breë deursnit van burgerregte-leiers, kunstenaars, politici en sosiale aktiviste gemaak het, het hy aan iemand gesê: “Man, kan jy glo hulle gaan my laat praat môre, 50 jaar na die dag van die grootste toespraak ooit! Dit is soos om in Jesus se voetspore te volg. “

Obama, altyd gereed om homself met die hoofstroommedia-gesalfdes te vergelyk, was oorbewus van King toe hy sy eie Nobelprys gaan haal het. King het in sy Nobelprys-rede gesê dat “geweld nooit permanente vrede waarborg nie.”

Obama se toespraak het egter heelwat daarvan afgewyk: “Ek kyk na die wêreld soos dit is, en kan nie ledig staan ​​in die aangesig van die bedreigings teen die Amerikaanse mense nie.” Hy het natuurlik na al-Kaida verwys.

Tans staan Obama gereed om saam met diegene wat hy in Oslo as terroriste getipeer het, teen Sirië op te tree. Kennelik ly die president aan een of ander Messias-kompleks, en dit sonder die steun wat die ANC kan monster.

Zille bring hulde aan Progressiewes

Helen ZilleMe. Helen Zille, leier van die DA, het gister hulde aan die Progressiewe beweging in Suid-Afrika gebring, wat vanjaar 50 jaar oud is en waarvan sy reeds veertig jaar lid is. In 1959 het ‘n groep van twaalf Verenigde Partylede uit die destydse opposisie weggebreek om die meer liberale en anti-Afrikaanse Progressiewe Party te stig.

Zille beweer dat die Progressiewes nog altyd die swart Amerikaanse burgerregteleier Martin Luther-King se gedagte gevolg het, naamlik dat “mense eendag op die inhoud van hul karakter beoordeel sal word en nie op velkleur nie”. Sy het benewens haar huldebetuiging aan Jan Steytler, Helen Suzman, René de Villiers, Zach de Beer, ook die ontslape miljardêr Harry Oppenheimer van Anglo American en De Beers uitgesonder as iemand wat die Progressiew Party aan die gang gehou het toe dit min steun onder Suid-Afrikaanse blankes geniet het.

Tydens die eerste verkiesing ná die twaalf Progressiewes weggebreek het, het elf van hulle hul setels verloor en het slegs mev. Suzman, danksy Joodse steun in die Houghton-kiesafdeling, haar setel behou. Mev. Suzman het jare lank as enkele Progressiewe LV die Nasionale Party in die destydse Volksraad gekasty en ongemaklike vrae oor die regering se rassebeleid gevra.

Vandag het die wiel egter gedraai en mnr. Ton Vosloo, die voormalige redakteur van Beeld, oudvoorsitter van die Broederbond en huidige voorsitter van Nasionale Pers het onlangs in Rapport insgelyks sy dank en bewondering teenoor mev. Helen Suzman uitgespreek.

Ten minste onder die blanke bevolking van Suid-Afrika, het die ultraliberale idees van die Progressiewe Party geseëvier, met tagtig of negentig persent van sowel Engelse as Afrikaners wat die Demokratiese Alliansie by die stembus ondersteun.

Volgens Helen Zille het die Demokratiese Party tydens sy samesmelting met die Nuwe Nasionale Party, die Oudnasionaliste tot die Progressiewe en liberale waardestelsel bekeer. “Toe die Demokratiese Alliansie gevorm is, wat die NNP en die DP bymekaar gebring het, het vele mense gesê dat ons ons siele verkoop het. Maar ons het voortgegaan in die geloof dat, ten einde ‘n mededinger in die stryd om mag te word, ons na mense moes uitreik wat ons nooit tevore ondersteun het nie en hulle tot ons saak moes bekeer, eerder as wat ons ‘n eiegeregtigde, geslote kringetjie moes bly. Ons het die belang – en die risiko’s – van groei verstaan. Vandag, dink ek sou ons almal kon sê dat dit die moeite werd was.

“Dit is hierdie standvastigheid van geloof en aanpasbaarheid in ons strategie in die aangesig van teenkanting wat ons deur die afgelope vyftig jaar gedra het en wat ons sal aanhou dra oor die volgende halfeeu.”

Me. Zille meen verder dat die onderhandelings by Kodesa in die vroeë negentigerjare “‘n oorwinning vir ons intellektuele tradisie” was. Volgens haar is die Kodesaplan en die huidige SA grondwet “sy wortels in die Molteno-kommissie wat deur die Progressiewe Party in 1961 opgerig is, waarvan Colin Eglin lid was. Dit het ‘n nasionale konvensie voorgestel, asook ‘n beskermde grondwet, ‘n handves van regte, ‘n gemeenskaplike kieserslys, ‘n gedefinieerde rol vir die provinsies en ‘n onafhanklike regbank. Soos ‘n joernalis onlangs geskryf het, ‘Indien dit alles bekend klink, behoort dit so te wees: dit is presies waaroor by Kodesa in die vroeë negentigerjare ooreengekom is.'”

Die leier van die amptelike opposisie meen dat die ANC en die Nasionale Party van destyds eintlik twee kante van dieselfde munt is. ANC-beleid “het sy wortels in die apartheidsregime en is geesdriftig deur elemente in die regerende party aangeneem in wat dalk die grootste ironie van ons tyd is. Dit is die geslote, baantjies-vir-boeties-samelewing met al die kenmerke van die apartheidstaat: diegene met politieke konneksies word voorgetrek, onafhanklike instellings word ondermyn in diens van die ‘nasionale belang’ en mense word na gelang van rasseverdelings gemobiliseer om die buitensporighede van die bewind te legitimeer. Vele in die regerende party hou dié mening voor en definieer dit op lagwekkende wyse as progressief.”

In weerwil van haar kritiek op die ANC as ‘n pseudo-progressiewe party, meen sy tog dat haar mede-Engelssprekende in die ANC, Barbara Hogan, “se toespraak (Vrydag) in die parlement toon dat daar diegene in die ANC is wat konstitusionalisme op dieselfde manier as ons verstaan. Sy is nie die enigste nie: net die mees aktuele voorbeeld.”

Sy bepleit ‘n herskikking van die Suid-Afrikaanse politiek om liberales en progressiewes wat in menseregte en grondwetlike regering glo, ook binne die ANC, in een party saam te snoer en diegene wat mense op ‘n rasse- of etniese grondslag wil mobiliseer, op “die teenoorgestelde oewer van Suid-Afrika se politieke rivier te laat”.

raider tombФильчаков прокурор харькова