‘n Waarnemersending, SEOM, van die SAOG het in Lusaka, Zambië, aangekom om te verseker dat die land se presidentstussenverkiesing op 20 Januarie vreedsaam, vry en regverdig verloop.
Maite Nkoana-Mashabane, Suid-Afrika se minister van internasionale betrekkinge en samewerking wat die waarnemerspan lei, het in Lusaka gesê SEOM sal hom deur die grondwetlike waarborge van vryheid en die regte van die burgers laat lei.
Sy sê altesaam 65 waarnemers sal landwyd ontplooi word om toesig oor die kiesproses te hou. Hulle sal ook ná afloop van die verkiesing seker maak die uitslag word aanvaar en gerespekteer, en sou dit betwis word, verseker dat die proses kragtens wetgewing geskied.
Die verkiesing is ingevolge dié land se grondwet afgekondig en gee gehoor aan die bepaling dat ’n tussenverkiesing binne 90 dae ná ’n president se afsterwe gehou moet word.
Die Zambiese staatshoof, pres. Michael Sata (77), is op 28 Oktober verlede jaar ná ’n kort siekbed in Londen oorlede, waarna die 70-jarige Guy Scott, ‘n witte, die leisels oorgeneem het. Hy was voorheen die adjunkpresident.
Scott kan egter nie president word nie weens ’n konstitusionele bepaling wat hom verhoed omdat sy ouers nie in Zambië gebore is nie.
Zambiërs het in November teen Scott betoog toe hy probeer het om Edgar Lungu, sekretaris-generaal van die Patriotiese Front (PF), af te dank. Honderde Lungu-ondersteuners het oornag na Lusaka opgeruk. Lungu staan midde in die opvolgstryd.
Talle Zambiërs glo Scott se poging om Lungu af te dank, was om Lungu se kanse om die PF se presidentskandidaat te word in die wiele te ry. Scott is glo ’n bondgenoot van Wynter Kabimba, ’n voormalige minister van justisie en Lungu se teenstander.
Dokumente wat toon hoe Lungu skuldig bevind aan professionele wangedrag deur die Wetlike Vereniging van Zambië nadat hy geld uit ‘n kliënt se rekening gesteel het wat hy beweer hy het verteenwoordig, het opgeduik in die media.
Lungu is ook die land se minister van verdediging. Hy is deur Sata uitgesonder as ’n tussentydse leier voordat Sata die land verlaat het om mediese behandeling in Londen te ontvang.

Negentig persent van grond wat aan sogenaamde “ontluikende” swart boere uitgedeel word, is tans onproduktief. Die ANC-regering het ook nagelaat om R3,4 miljard se toelaes aan die ontvangers van grondhervorming uit te betaal, met potensiële gevaarlike gevolge, het die minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming Gugile Kkwinti gister gesê.
Zimbabwe se politieke en militêre elite gebruik geweld en hul bande met maatskappye om die land se diamantskat te ontgin, sê ‘n nuwe verslag wat vandag deur die aksiegroep Global Witness in Londen uitgereik is.
“Hulle maak herhaaldelik misbruik van die regte waarvoor die bevrydingsbeweging geveg het ten einde ons aandag van ernstige kwessies rondom die ekonomiese emansipering van die swart meerderheid en Afrikane in die besonder af te lei. Ons word nooit geskud nie.
“Die Shilowa Express loop sterk, en die nasionale kongres van Cope gaan voort.”