Etiket: Edgar Lungu

Nie plek vir witte in Zambië se nuwe regering

Die nuutverkose pres. Edgar Lungu van Zambië, het Maandag aangekondig dat visepresident­ Guy Scott, Afrika se enigste onlangse wit staatshoof­, nie deel sal wees van sy regering nie.

Lungu het verlede week die verkiesing naelskraap gewen.

Scott was waarnemende president­ sedert Sata se dood. Hy was die eerste wit leier sedert die einde van apartheid.

Scott is vervang deur me. Inonge Wina, ’n voormalige minister belas met geslagsake­ en voorsitter van die Patriotic­ Front.

Scott en Lungu was voorheen in ‘n magstryd betrokke. Scott het Lungu, wat as hoofsekretaris­ vir die regerende party gedien het, kort na Sata se dood afgedank, maar moes hom later noodgedwonge weer aanstel na betogings deur ondersteuners­.

‘n Sending van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap­ het pas die verkiesings in Zambië vry en regverdig verklaar ondanks onderlinge onverdraagsaamheid­ onder politieke­ ­partye wat tot sporadiese voorvalle­ ­van geweld gelei het.

Geen voorvalle van geweld is op stemdag self aangemeld deur die waarnemersending van nege SAOG-lidlande­ wat na die tien provinsies van Zambië ontplooi is nie.

Die verkiesing is genoodsaak deur die skielike afsterwe op 28 Oktober 2014 van pres. Michael Chilufya Sata.

Swaar reën het egter logistieke en administratiewe uitdagings ontwrig en die stemproses in die wiele gery.

“Zambië is bekend as ’n vreedsame land en ons vra alle politieke partye om op so ’n wyse op te tree dat vrede, veiligheid en stabiliteit in die land gehandhaaf­ ­word,” lui SAOG se verklaring.­

Zambiese verkiesingsuitslae vertraag

Die Zambiese presidentsverkiesing sal steeds by sommige stempunte voortgesit word nadat dit nie Dinsdag kon open nie.

Volgens die land se verkiesingkommissie kon stemmateriaal en personeel nie betyds by afgeleë gebiede afgelewer word nie, omdat swaar reën wat uitgesak het, die aflewering verhoed het.

Vliegtuie is elders aangewend om noodlenigingswerk in vloedgeteisterde gebiede te doen, wat die proses verder vertraag het.

Voorlopige uitslae van die Zambiese presidentsverkiesing toon dat die kandidaat van die regerende party, Edgar Lungu ‘n groot voorsprong geniet.

Lungu het in sommige kiesafdelings byna 80 persent van die stemme op hom verenig.

Oproer deur by die nasionale uitslagsentrum het gelei tot groter veiligheidsmaatreëls. Die leier van die opposisie, Hakainde Hichilema het aangedui dat sy party ‘n klag by die verkiesingskommissie sal indien oor beweerde onreëlmatighede.

Weens die talle oponthoude, is dit onwaarskynlik dat die finale uitslag môre bekendgemaak sal word voor die inhuldiging wat vir Vrydag beplan is.

Die opposisie, die United Party for National Development, het groot steun in die gebiede wat deur die oorstromings geraak word.

Waarnemerspan na Zambië waar verkiesingstryd warm word

‘n Waarnemersending, SEOM, van die SAOG het in Lusaka, Zambië, aangekom om te verseker dat die land se presidentstussenverkiesing op 20 Januarie vreedsaam, vry en regverdig verloop.

Maite Nkoana-Mashabane, Suid-Afrika se minister van internasionale betrekkinge en samewerking wat die waarnemerspan lei, het in Lusaka gesê SEOM sal hom deur die grondwetlike waarborge van vryheid en die regte van die burgers laat lei.

Sy sê altesaam 65 waarnemers sal landwyd ontplooi word om toesig oor die kiesproses te hou. Hulle sal ook ná afloop van die verkiesing seker maak die uitslag word aanvaar en gerespekteer, en sou dit betwis word, verseker dat die proses kragtens wetgewing geskied.

Die verkiesing is ingevolge dié land se grondwet afgekondig en gee gehoor aan die bepaling dat ’n tussenverkiesing binne 90 dae ná ’n president se afsterwe gehou moet word.

Die Zambiese staatshoof, pres. Michael Sata (77), is op 28 Oktober verlede jaar ná ’n kort siekbed in Londen oorlede, waarna die 70-jarige Guy Scott, ‘n witte, die leisels oorgeneem het. Hy was voorheen die adjunkpresident.

Scott kan egter nie president word nie weens ’n konstitusionele bepaling wat hom verhoed omdat sy ouers nie in Zambië gebore is nie.

Zambiërs het in November teen Scott betoog toe hy probeer het om Edgar Lungu, sekretaris-generaal van die Patriotiese Front (PF), af te dank. Honderde Lungu-ondersteuners het oornag na Lusaka opgeruk. Lungu staan midde in die opvolgstryd.

Talle Zambiërs glo Scott se poging om Lungu af te dank, was om Lungu se kanse om die PF se presidentskandidaat te word in die wiele te ry. Scott is glo ’n bondgenoot van Wynter Kabimba, ’n voormalige minister van justisie en Lungu se teenstander.

Dokumente wat toon hoe Lungu skuldig bevind aan professionele wangedrag deur die Wetlike Vereniging van Zambië nadat hy geld uit ‘n kliënt se rekening gesteel het wat hy beweer hy het verteenwoordig, het opgeduik in die media.

Lungu is ook die land se minister van verdediging. Hy is deur Sata uitgesonder as ’n tussentydse leier voordat Sata die land verlaat het om mediese behandeling in Londen te ontvang.