Leon Lemmer: The New York Times se proslawe- en proswart-projek (Deel 2)

Ek het reeds ‘n algemene karakterisering van The New York Times (hierna die Times) se 1619-projek verskaf, asook Phillip Magness se kommentaar daarop (Praag 5.12.2020). Hierdie rubriek handel oor Peter W Wood (gebore in 1953) se beter en veel meer omvattende boek oor dieselfde onderwerp: 1620: A critical response to the 1619 Project (New York: Encounter Books, 2020, 272p, $18,00). “My real agenda is to illuminate what the 1619 Project means for America” (Kindle 3091).

Ek veronderstel dat lesers kennis geneem het van wat ek in my vorige rubriek geskryf het. Soos sy kollega en vriend, Stanley Kurtz (Praag 8.08.2020), is Wood ‘n sosiale of kulturele antropoloog (656). Albei is behoudend; iets wat uitsonderlik in daardie geledere is. Wood noem sy benadering “conservative and traditionalist” (121). Wood is reeds ‘n dekade lank die president van die Amerikaanse National Association of Scholars (379), met as missie “to sustain the tradition of reasoned scholarship and civil debate in American colleges and universities” – iets wat baie nodig is, al sou ‘n mens geneig wees om te dink dat universiteite vanselfsprekend sodanig moet wees.

Om propagandistiese redes verhef die Times 1619 tot die aanvangsjaar van Amerika se geskiedenis. Dit is toe die eerste slawe daar voet aan wal gesit het. Dit is die 2019-voortsetting van hierdie koerant se “The Truth Is Worth It”-veldtog waarmee in 2017 begin is (785). Historici is egter geneig om eerder 1620 (die aankoms van die Mayflower met die Pelgrims in Plymouth), 1630 (die aankoms van die Puriteine in Salem, ‘n gemeenskap wat volgens John Winthrop “a city upon a hill”* sou wees – 2432) of 1776 (die verklaring van onafhanklikheid van Brittanje, met as regte “equality, life, liberty, and the pursuit of happiness” – 1676) as die eintlike beginjaar van Amerika se kenmerkende geskiedenis te beskou. “The Mayflower Compact** … pointed the way toward America’s self-government” (159). Dit is waarom die hooftitel van die boek 1620 is – ‘n ontkenning van die deurslaggewende belang van die slawe in die vorming van die wesenlike aard van die Amerikaanse samelewing. Die 1619-projek stel die Amerikaanse geskiedenis voor as vier eeue van rassistiese onderdrukking terwyl Wood meen dat dit eerder om vryheid (“liberty”) en geregtigheid (“justice”) vir almal gegaan het. “America was never a ‘slavocracy'” (159).

[* “n Stad wat op ‘n berg lê, kan nie weggesteek word nie” (Matteus 5:14).

** Kyk hier onder. Die Mayflower Compact gee, volgens Wood, “the first glimmer of the American republic” (394).]

In die voorwerk verwys Kurtz na “the 1619 Project’s mendacity” en noem dit ‘n “exercise in manipulation” (2). William Allen bestempel Wood se boek “as the most comprehensive response to the ill-fated 1619 Project,” onder meer “pinpointing its consistent resort to misrepresentation that cannot be dismissed as merely different interpretations … The 1619 Project failed … Its purpose was cultural shakedown” (11). Mary Grabar noem dat Wood die Times se herskrywing/transformasie (“reframing”) van Amerika se geskiedenis ontbloot as “the jumble of lies, half-lies, logical fallacies, bad history, and bad faith of a project motivated by greed and hatred of America” (19).* Magness het ook Wood se boek verwelkom (23). Wat Wood volgens Robert Paquette doen, is “to clear away the dangerous rubbish put forth by the 1619 Project” (31). Dit is die soort kritiek wat ook teen Patric Tariq Mellet se boek, The lie of 1652 (Praag 10.10.2020), geopper kan word. In Mellet se geval is die hoofmotivering skynbaar om afkeer, indien nie haat nie, teen Suid-Afrika se blankes, veral Afrikaners, te saai.

[* Grabar se boek, Debunking the 1619 Project, is geskeduleer om op 7 September 2021 te verskyn (Kindle $17,24).]

Wood begin sy voorwoord met verwysing na Christopher Columbus, wat tradisioneel as die ontdekker, in 1492, van die Nuwe Wêreld, die Amerikas, erken word. Toe het slawerny reeds eeue lank – “from time immemorial” (293) – in die Amerikas bestaan. Die aankoms van slawe in Jamestown in 1619 behoort dus nie opgeblaas te word asof dit van hemelskuddende belang is nie. “The year 1492 changed the world, but not by introducing slavery to the Americas” (306). Vóór die aankoms van die blankes was die inheemse bevolking onderhewig aan baie erger dinge as gedwonge arbeid. “Captured people fed the almost industrial level of human sacrifice at the center of the Aztec Empire” (296), insluitende kannibalisme. Setlaars van Britse oorsprong was ook nie die eerste blanke eienaars van swart Afrika-slawe in Amerika nie. “Some of the African slaves were sent to Spanish settlements along what is now the Eastern Seaboard of the United States. In 1526, Lucas Vázquez de Ayllón established a settlement on the coast of Georgia, San Miguel de Gualdape, supplied by African slaves. Enslaved African men were frequently assigned to oversee native American slaves … [They] were infamous for the brutality with which they treated them” (318).

Die 1619-projek dank sy benaming aan die meer as 20 slawe wat in 1619 aan boord van die White Lion in Jamestown, Virginia, aangekom het. Wat die Times na bewering wil doen, is: “On the 400th anniversary of this fateful moment, it is finally time to tell our story truthfully” (329). Die teenwoordigheid van hierdie slawe, volgens die Times,”inaugurated a barbaric system of chattel slavery that would last for the next 250 years [until 1865]. This is sometimes referred to as the country’s original sin, but it is more than that: It is the country’s very origin” (333).

Daardie “slawe” was in werklikheid nie amptelik slawe nie “because [in 1619] slavery was not recognized by English common law” (524). “In Virginia, the records show that many of the captives were, after a term of indenture, set free. None were recorded as slaves” (527). “When the records of this time refer to ‘slaves’, they generally mean Englishmen who had been convicted of crimes and who were punished by a period of involuntary servitude” (538). “The best term for the condition of the involuntary immigrants of 1619 is ‘servitude’ … The transition to slavery lay years into the future” (550).

“The Times’ sloppiness about historical facts is one reason to approach with caution its claims about 1619 as the decisive moment in America’s descent into racial despotism” (585). Die besware van vyf gesaghebbende historici teen die 1619-projek is op 29 Desember 2019 in die Times gepubliseer (601). “Refusing to correct any of the inaccuracies he [Jake Silverstein, the magazine editor] explains: “Historical understanding is not fixed … differing views exist” (604). Die onderliggende euwel hier het ‘n naam, naamlik postmodernisme. Daarvolgens is feite nie meer deurslagggewend nie. Dit gaan by uitstek om vrye vertolking, dus om te maak soos jy wil. ‘n Feit word verwring tot ‘n aanname (951). “Postmodernism favors the stories told by the ‘oppressed’. It divides society into two parts, the privileged and those whom the privileged exploit” (955). “The poor and oppressed … enjoy a special kind of truth-telling” (958).

Silverstein skryf: “What we hoped our project would do: expand the reader’s sense of the American past” (612). Wood noem dit “mythology” (616), “pseudohistory” (808) en “fake history” (612) – dus “deliberate misinformation” (2974). Dit is “a new way of looking at our history through the lens of racial oppression” (623). “The 1619 Project aims to unseat white supremacy” (962). Sedert 1994 ervaar ons in Suid-Afrika blatante swart heerssugtigheid, maar het u al ooit die frase “black supremacy” as ‘n verwyt gehoor? Nee, daar is net “white supremacy” en natuurlik ook uitsluitlik blanke “rassisme”. Daar is “appeal[s] to black pride” (966) wanneer die geskiedenis en werklikheid gebuig/getransformeer word. Daarteenoor is daar verguising van die blankes. In die byderwetse politiek is daar blykbaar niks waarop die blankes met reg trots kan of mag wees nie.

‘n Interessante opmerking is dat Amerikaanse slawe vyf en ‘n halwe dag per week gewerk het (670). In my jeug het die meeste werknemers so ‘n werkweek gehad. In die meeste gevalle het die halfdag se werk op Saterdae later weggeval. Deesdae is ‘n vyfdag-werkweek ‘n algemene verskynsel. Michael le Cordeur het al herhaaldelik beweer dat slawe aan die Kaap net een dag in die jaar vry gehad het. Byvoorbeeld: “Destyds moes die slawe elke dag werk. Hulle het een dag in die jaar af gehad: die dag ná Nuwejaar” (WAM Carstens en Michael le Cordeur, reds, Ons kom van vêr, Tygervallei: Naledi, 2016, p 264). Dit is glo die rede waarom die Klopse Kaapstad tradisioneel jaarliks op 2 Januarie op horings geneem het. Daar is volgens Le Cordeur “‘n ryk en hartseer geskiedenis” agter daardie “uitbundigheid” (258). Die vraag is of hy, soos die Times, nie doelbewus lieg ter bevordering van sy pro-nieblanke en anti-blanke gesindheid nie. Historici kan gerus uitspraak oor Le Cordeur se bewering lewer.

Nikole Hannah-Jones, die Times-joernalis en hoofaktivis van die 1619-projek, bevorder die slawe- en swartsaak deur die destydse gebeure soos volg te verwoord: “Those men and women who came ashore on that August [1619] day were the beginning of American slavery. They were among the 12.5 million Africans who would be kidnapped from their homes and brought in chains across the Atlantic Ocean in the largest forced migration in human history until the Second World War” (686). Sy noem nie dat die swart slawe deur mede-swartes gevange geneem is nie. Nog minder verwys sy na slawerny binne Afrika wat baie langer as die trans-Atlantiese slawerny geduur het en veel groter afmetings aangeneem het. Arabiere het ook ‘n baie groter rol as blankes in slawerny gespeel, maar hulle word nie naasteby in dieselfde mate daarvoor verkwalik nie. Wood skryf: “Untold millions of Africans had been trafficked by Arabs and others for perhaps a thousand years before the Atlantic slave trade began. While a heartbreaking 12.5 million Africans were transported across the Atantic, the number shipped to North America was only 388 000. Hannah-Jones fires her indignation at British North America, but she loads her weapon with numbers from Mexico, the Caribbean, and Brazil” (690).

Wood skryf: “The slaves who landed in Virginia were the first we know of who were brought to an English colony on the North American mainland. That indeed is something, but is it the country’s ‘very origin’?” (341). Wood vra: “If the project succceeds in making slavery the distinguishing aspect of American history, what are the likely consequences for the nation?” (364) en “On whose intellectual authority did the Times make the audacious claims that are the substance of the 1619 Project?” (368). “The 1619 Project came from somewhere, and I suspect it came mostly out of our universities, in which radical identitarian politics and theories of racial oppression have long been taking shape. The way American history is taught in colleges and universities has some bearing on how the Times now believes American history should be taught in grade schools and high schools across the country” (383).

Wood beskryf die Mayflower Compact, die gelofte wat die Pelgrim-setlaars in 1620 aan boord van die skip afgelê het, as ‘n “agreement on how they would conduct themselves once they got on shore” (408). Sodanige onderneming was nodig omdat hulle in Plymouth aanvanklik nie in die Britse kolonie by Jamestown en dus onderhewig aan Britse wette was nie (412). “By penning the Compact … they planted a seed. The document sketched, for the first time in European settlement of the New World, an ideal of self-government based on justice” (422). Die Pelgrims se ideaal was “our better ordering and preservation [as a community] … for the general good” (433). “[The Compact] had a sense of common identity, a ‘we’ that spoke for ‘us'” (2428). “The colonists agreed to a form of democracy” (1708). Die Compact was ‘n gelofte aan God, “the most unbreakable promise of all” (436). Gestel die ANC het, voordat hy in 1994 die politieke mag oorgeneem het, die Amerikaanse Pelgrims se voorbeeld nagevolg en ‘n etiese kode opgestel waaraan die ANC-regime sou voldoen. As dit vir hulle erns was, hoeveel beter kon die Nuwe Suid-Afrika nie gewees het nie? Nou steek Suid-Afrika baie sleg by Amerika en ander Westerse lande af. Die staatskas word rot en kaal gesteel. In 1996 is daar wel ‘n etiese kode vir alle parlementslede daargestel, maar die toepassing is klaarblyklik gebrekkig.

Wood vra: “Was the arrival of the White Lion at Jamestown [in 1619] really the founding event of what would become the American republic? No. It was something but not that – a minor incident that casts light on a small-scale society that as yet had no firm boundaries or abiding sense of purpose” (704). Hoekom kom Hannah-Jones weg met oordrywing en die verkondiging van onwaarhede? Omdat sy deur die Times se dubbele standaarde bevoordeel word. “Hannah-Jones had achieved a position of some authority at the newspaper and was in many respects exempt from ordinary forms of accountability” (823). “[She] had been challenged on what might be called matters of journalistic integrity” (827). Maar die Times verkies om kritiek te ignoreer “and to create a bubble in which everyone appears to agree with their views” (848).

Hannah-Jones “knew in advance that ‘almost every aspect of American life’ has ‘to do with slavery’: this judgment precedes the ‘rigorous scholarship’ she says was undertaken” (855). “Mostly, Hannah-Jones goes in search of hidden racism” (884). Sy is selfs gunstig beïndruk met die onrus wat daar na die dood van die swart George Floyd – die nek-episode – in Mei 2020 uitgebreek het en noem dit “the 1619 Riots” (904). Sy het hierdie oproer geregverdig “as an appropriate response to black oppression” (1461). Sy het selfs beweer: “Destroying property, which can be replaced, is not violence” (1465) en “I think I would not describe looting as violence. Looting is property damage” (1469). “Often, the Negro does not even want what he takes. He wants the experience of taking. Negroes have committed crimes, but they are the derivative crimes, and they are born of the greater crimes of the white society” (1473). In Suid-Afrika is daar baie swartes wat “the experience of taking” het. Maar daar is ook baie wat nog nie gesteel het nie. Hoe sou die land lyk as almal van hulle daardie ervaring opdoen? Dit is gewoon irrasioneel en dwaas om te beweer dat die vernietiging van bv skole en biblioteke, asook die stroping van winkels, nie geweld is nie maar bloot die beskadiging van vervangbare eiendom.

Die 1619-projek in sy geheel geniet voorspelbaar die ondersteuning van Oprah Winfrey (908, 1501). Waaraan mense soos Hannah-Jones en Winfrey ly, is historiese ongeletterdheid (936). Hulle ken nie , of stel nie belang in, die outentieke geskiedenis nie en verkies om dit volgens hulle wense te herskryf. Daardie getransformeerde geskiedenis vind al hoe meer neerslag in skole en aan universiteite, ook in Suid-Afrika. “Much of American education has privoted from teaching to messaging” (944). Dit is eintlik blatante linkse propaganda. Dit gebeur nie net in die vak geskiedenis nie, maar in die geval van universiteite by uitstek in al die humaniora en sosiale wetenskappe. Hierdie akademies-wetenskaplike verval is onlangs gesaghebbend geboekstaaf in Helen Pluckmore en James Lindsay se boek, Critical theories: How universities made everything about race, gender, and identity – and why this harms everybody (2020, Kindle $25,86).

In hoofstuk 4 reduseer Wood die kern van die 1619-projek tot vyf stellings of kwessies: [1] “The American Revolution was fought to protect American slave owners from the threat of abolition by the British authorities” (983). [2] Matthew Desmond se standpunt “that plantation slavery was the foundation of American capitalism” (990). [3] “The nation’s history is best understood as a struggle by American blacks against white supremacy” (990). [4] Abraham Lincoln “was a racist whose primary intent was to keep blacks and whites separate” (987). [5] “For the most part, black Americans fought back alone” (987). Aan elk van [1] tot [4] wy Wood ‘n hoofstuk. In my vorige rubriek is hulle ook bespreek.

[5] het so min substansie dat Wood dit dadelik afhandel. Dit is blankes, in Brittanje en Amerika, wat die leiding in die vrystelling van die slawe geneem het (990), “an antislavery crusade that was unique in the history of the world” (1056). Dit is blankes wat ná die Burgeroorlog die Grondwet aangepas het – die vrystelling van die slawe in 1865; ook in bv die 1960’s weens die burgerregtebeweging (994). Op die ondersteuning van linkse blankes kon die Amerikaanse swartes altyd reken. In Suid-Afrika het die swartes ook nie alleen hulle “bevrydingstryd” gestry nie. In deurslaggewende opsigte het Jode, ander blankes, insluitende verloopte Afrikaners, asook Indiërs, vir ANC-swartes die weg aangedui en hulle in ander opsigte gehelp. Let op Hannah-Jones se uiters radikale siening van slawerny: “Enslaved people were not recognized as human beings but as property that could be mortgaged, traded, bought, sold, used as collateral, given as a gift and disposed of violently” (1031).

Wat Wood nuut oor [1] sê, is dat ‘n swart historikus, Leslie M Harris, bekend gemaak het dat sy voor die publikasie van die 1619-projek deur die Times genader is oor die vraag of die onafhanklikheidsoorlog gevoer is om die voortsetting van slawerny te verseker. Sy het dit as ‘n feitefout uitgewys maar haar mening is geïgnoreer (1073). Wat gepubliseer is, is soos volg deur Hannah-Jones geformuleer: “We may never have revolted against Britain if the founders had not understood that slavery empowered them to do so; nor if they had not believed that independence was required in order to ensure that slavery would continue” (1142).

In werklikheid was die Britte in daardie stadium (18de eeu) nog nie “deeply conflicted” oor slawerny soos Hannah-Jones beweer nie. “They were complacent” (1164). “Britain had no interest in ending slavery in the colonies … No country in the world surpassed Great Britain in the eighteenth century in supplying the Americas with slaves” (1168). Dit was eerder in Amerika as in Brittanje wat daar toe reeds teenkanting teen slawerny was. “The Revolution unleased antislavery sentiments that led to the first abolition movements in the history of the world” (1207). In Virginia was die mening dat hulle “already had more slaves than they needed” (1348). ‘n Britse verbod op slawehandel sou boerdery nie ontwrig nie. Die mening van vyf en later nog twaalf historici (1404) kan soos volg saamgevat word: “Hannah-Jones’s ideological zeal outran her fidelity to the truth” (1415).

Wat [2] hier bo betref, herhaal Wood grootliks die kritiek wat Magness op Desmond se uitlatings gelewer het. Wood noem Magness “Desmond’s most trenchant critic” (1868). Sterk kritiek is ook deur ander kenners gelewer. “For [Leslie] Harris, Southern slavery impoverished the surrounding society; for [Robert] Paquette, slavery retarded economic development. Neither scholar accepts the idea that the antebellum economy centered on slavery as a form of capitalism” (1898). “This critique of slavery as economically ruinous comes up over and over again among the scholars who have peered into the NHC [New History of Capitalism] writings” (1918). Die NHC-kritici het bevind “that exports constituted a small share of American GDP (typically less than 10 percent) and that the total value of cotton was therefore small by comparison with the overall American economy (less than 5 percent, lower than the value of corn)” (1934).

Volgens [3] hier bo is die essensie van Amerika se geskiedenis die swartes se stryd teen blanke heerssugtigheid. Hannah-Jones geniet dit blykbaar om die geskiedenis volgens haar wense te plooi. Kritiek op haar standpunt is reeds in ruime mate in my vorige en hierdie rubriek uitgespreek. Sy noem plantasies nie plantasies nie maar eerder “forced-labor camps” (2146, 2943). Sy het later erken “that seeking reparations was her true purpose” (2439): “My ultimate goal is that there will be a reparations bill passed” (2442). “Such reparations, she says, are not just for slavery but for the one hundred years after slavery [that is, until the successful civil rights movement in the 1960s], and they will have to consist of cash payments to every black American who has a slave ancestor. Their purpose will not be to erase racism, bring about racial harmony, or fully pay what whites owe blacks; they will simply be a form of ‘restitution’ for what has been wrongfully taken away from blacks” (2442).

Dus: “She freely admits that such payments will do nothing to improve race relations and won’t expunge any moral debt. They are simply ‘what is owed’. There is no gratitude to be found in the 1619 Project, only bitterness and anger” (2454). Groter vermetelheid is kwalik moontlik. Wood skryf sagkens van “lack of intellectual modesty” (2955), maar is andersins uitgesproke: “Our history is being disassembled, falsified, and woven into a new fabric in the name of some sort of compensatory justice” (2524). “The Times, a news organization, … assigned journalists rather than historians to write history (2931). “The 1619 Project is … not legitimate journalism, and it isn’t legitimate history either. It is mainly an assemblage of poorly sourced assertions – an extended opinion piece” (2608). “The 1619 Project is, arguably, part of a larger effort to destroy America by people who find our nation unbearably bad” (3149). Allen Guelzo skryf: “The 1619 Project is not history; it is ignorance” (2291).

Wat [4] hier bo betref, probeer Wood om Abraham Lincoln in die gebruiklike “goeie” hedendaagse polities “korrekte” lig te stel. Phillip Magness het my oortuig dat Lincoln geensins die toets van polities byderwetsheid kan slaag nie (Praag 17.10.2020). Vir my is die teleurstellendste aspek van Wood se boek dat hy in hierdie konteks glad nie na Magness se standpunt verwys nie, terwyl hy wel op uitgebreide skaal oor Magness se fundamentele kritiek op Desmond berig. Dit is duidelik dat Wood ‘n Noorderling is wat kant teen die Suide kies. Daarom het hy simpatie met die vertolking dat dit in die Burgeroorlog om die vrystelling van die slawe gegaan het. Byvoorbeeld, een van Wood se besware is: “If these students had studied the 1619 Project they would have learned that slavery was not the cause of the Civil War” (2856). Wood oordryf ook heel moontlik die mate waarin Amerikaners van vroeg af teen slawerny gekant was. Die Suiderlinge en hulle ondersteuners, daarenteen, dink dat Lincoln die onverkwiklike Burgeroorlog aangepak het omdat hy ten alle koste die eenheid van die Unie wou bewaar. Lincoln het immers in 1862 geskryf: “My paramount object in this struggle is to save the Union, and is not either to save or to destroy slavery” (2214).

“The 1619 Project aims to transform American education, if not all of American society” (2943). Ek kom nou by moontlik die ernstigste gevolg wat die 1619-projek inhou, naamlik die toepassing daarvan in skole. Die kurrikulum van die 1619-projek word gekarakteriseer as: “slavery-is-the-foundation-of-everything-in-this-vile-white-supremacist-society” (3102). “The Pulitzer Center has taken the lead in getting the 1619 Project curriculum into schools, which appears to be the primary goal of the whole project” (1509), dus “turning the 1619 Project from a journalistic stunt into an educational reality” (1567). In skole is die leermateriaal glo geskik vir gebruik in al die grade (2915) en dus vir kinders van alle ouderdomme (3014).

“The Pulitzer Center for Crisis Reporting was founded in 2006 … Sometime later, it made ‘educational outreach’ part of its ‘core mision’. The outreach it had in mind was teaching aspiring journalists to see themselves as ‘engaged global citizens'” (1570) – soortgelyk aan Wim de Villiers se ideaal vir studente aan die nuwe Stellenbosch University. Wêreldburgerskap “signals disenchantment with the idea of the nationstate and with ‘citizenship’ as usually understood. Global citizens are, at least by disposition, loyal to no particular place, people, culture, or government. They are ‘postnational’ and see themselves as operating on a plane above the parochial attachments of ordinary people. Global citizenship is a self-conferred elite status” (1574). In De Villiers se geval is hy nie soseer teen burgerskap van die nuwe Suid-Afrika én Afrika gekant nie. Sy gramskap is teen burgerskap van blank Suid-Afrika en veral etnies-nasionalistiese gehegtheid aan die Afrikanerdom en Afrikaans.

‘n Belangrike deurbraak vir die 1619-projek was toe die National Education Association (NEA), die grootste onderwysersvakbond met meeras drie miljoen lede, sy steun toegesê het (1509); glo “to help give us a deeper understanding of systemic racism and its impact” (1512). Het u al ooit die ware stelling teëgekom dat die nuwe Suid-Afrika, soos dikwels oor die oue beweer is, onder sistemiese rassisme gebuk gaan? Die 1619-projek in skole vind aansluiting by die Southern Poverty Law Center (SPLC – Praag 19.09.2020) se “Teaching Tolerance”-projek, asook Black Lives Matter at Schools (1512); ook die “Zinn Education Project, named for the late Howard Zinn [1922-2010], a radical Marxist historian best known for his book A people’s history of the United States” (1980, Kindle $6,12). Zinn se boek is deur Mary Grabar aan die kaak gestel: Debunking Howard Zinn: Exposing the fake history that turned a generation against America (2019, Kindle $14,94). Daar is ook Rethinking Schools en Teaching for Change “that aims to build ‘social justice starting in the classroom'” (1524). Hulle is almal pogings om ‘n beweerde fout in die Amerikaanse skoolstelsel reg te stel, naamlik “Slavery is not well taught” (1616).

Vir die Pulitzer Center gaan dit om “a reframing of this essential part of our national identity” (1616). Wood skryf: “With these groups, we are in the cultural Marxist, radical anti-American end of the pool, where the goal is to indoctrinate American children with a hatred of their country. A substantial portion of that indoctrination is the effort to instill racial animosity and the conviction among African Americans that they are now and have always been the victims of systemic racial oppression” (1551). Die titel van ‘n lesing wat Hannah-Jones vir gebruik in skole geskryf het, is: “Exploring the idea of America” (1602). Daarin staan: “The 1619 Project … challenges us to reframe US history by making the year when the first enslaved Africans arrived on Virginia soil as its foundational date” (2919). “Hannah-Jones provides an expansive essay on why ‘black Americans … are this nation’s true ‘founding fathers”‘ (2923). Wood skryf: “Tens of thousands of schoolteachers will parrot her nonsense, and millions of American schoolchildren will read and hear it from voices that ring with authority” (2308).

In 2019 het die Pulitzer Center daarop aanspraak gemaak dat sy studiemateriaal vir die 1619-projek reeds in 3 500 klaskamers is (2571) en ter beskikking van “tens of thousands of students in all 50 states” (2578). Wood: Vóór 2019 “few schools … have been teaching that America was a ‘slavocracy’; that slavery is our founding institution; and that every salient characteristic of America today is the result of slavery” (2618). Dit is Hannah-Jones wat geskryf het: “This nation was founded not as a democracy but as a slavocracy” (2938). “A new narrative of America as an oppressive state that exploited minorities and privileged a class of white supremacists could not be merged seamlessly with the old narrative” (2838). “The 1619 Project carries the reaction into the realm of radical overreaction” (2845).

“In January 2018, the SPLC released ‘Teaching hard history: American slavery’, a report that is part of its Teaching Tolerance program. The webpage presenting the report proclaims: ‘Schools are not adequately teaching the history of American slavery, educators are not sufficiently prepared to teach it, textbooks do not have enough material about it, and – as a result – students lack a basic knowledge of the important role it played in shaping the United States and the impact it continues to have on race relations in America” (1636). “The Family Research Council, which is a harsh critic of the SPLC … noted that the SPLC had been way ahead of the 1619 Project” (1645).

As teenvoeter vir die 1619-projek, het ‘n swart Amerikaner, Robert Woodson, in Februarie 2020 ‘n projek geloods “that … has come to be known simply as ‘1776’, or ‘1776 Unites'” (3018). “Woodson hit on the better name for an endeavor to remind Americans that our nation was founded on the pursuit of freedom, not on slavery and racism” (3022). Wood se samevatting ter afsluiting is: “The 1619 Project as a whole is myth-making aimed at intensifying identity politics and group grievance. It doesn’t aim, as it says, to tell ‘our story truthfully’. It aims to tell it with falsehoods and deceptions for the purpose of instilling resentment” (3087). Oor die toepassing: “The 1619 Project … consists of an effort to destroy America by teaching children that America never really existed, except as a lie told by white people in an effort to control black people” (3152).

Die Times beoog om onbepaald met hierdie projek voort te gaan (3156). Die redes hiervoor is: [1] “the appeasement of angry and aggressive members of the Times’ staff” (3156); [2] “the social-justice agenda of the Times management” (3159); [3] “the hope of energizing the Democratic electorate to oppose Trump in the 2020 election” (3159); [4] “the failure of the Mueller investigation to deliver the results that the Times eagerly anticipated” (3159); [5] “the desire to push government to pay reparations to blacks for slavery” (3163); [6] “postnationalism, that is, the idea that America is not exceptional and really shouldn’t exist at all, to which end borders should be abolished” (3163); [7] “the elevation of identity politics based on racial grievance to become the dominant or perhaps exclusive cultural construct bearing on the nation’s politics, economics, and morality” (3166).

In Julie 2020 Hannah-Jones in “a series of tweets … asserts that the 1619 Project was never intended to be ‘history'” (3193): “I’ve always said that the 1619 Project is not a history. It is a work of journalism that explicitly seeks to challenge the national narrative, and, therefore, the national memory. The project has always been as much about the present as it is the past … The 1619 Project is using history and reporting to make an argument. It never pretended to be a history” (3196). Wood skryf: “My guess is that she is doing a victory lap. At this point the popular success of the 1619 Project is so well established that she no longer needs to claim historical accuracy. She has moved on to something bigger: a narrative that is indeed reframing the whole idea of the American past. A false narrative that people believe is usually called a myth” (3211). “As I write this, Arkansas senator Tom Cotton has proposed legislation that would prohibit federal money from going to schools that teach the 1619 Project” (3225).

Leon Lemmer: Die stryd om die behoud van Westerse beskawing

In Brittanje en veral Amerika het dit by skool- en universitêre onderrig mode geword om die eie kultuur af te kraak, die eie geskiedenis te verwaarloos en hulle met multikulturaliteit en wêreldgeskiedenis te vervang. Donald Trump gooi wal hierteen en tref maatreëls om die instroming te keer van vreemdelinge wat kultureel radikaal van tradisionele Amerikaners verskil. Soos Trump stel Boris Johnson Britse belange eerste en wakker hy nasionalisme aan, hoewel hy nie sterk standpunt teen immigrasie inneem nie.

Volgens die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (HAT, 2015) is kultuur “die manier van leef, gewoontes, geloof, ens, van ‘n bepaalde groep mense of gemeenskap; geesteslewe.” Beskawing is “geestelike ontwikkeling; verfyning.” In die Collins World Encyclopedia (2003) word culture beskryf as “the way of life of a particular society or group of people, including patterns of thought, beliefs, behaviour, customs, traditions, rituals, dress, and language, as well as art, music, and literature.” Civilization is ‘n “highly developed human society.” Kultuur verwys dus na mense se leefwyse, hulle manier van dink en gevolglik van doen, terwyl beskawing verfynde of ontwikkelde kultuur is. Alle mense beskik dus oor kultuur maar net sommige mense het hulle denke en gedrag dermate verbeter dat daardie verhoogde vlak as beskawing gekarakteriseer word.

Veralgemenend kan groepe mense, bv gemeenskappe, samelewings en nasies, as beskaaf beskou word terwyl dit nie van ander groepe, hetsy histories of hedendaags, gesê behoort te word nie. Die verskil tussen beskaafde en onbeskaafde kultuur is dus hiërargies. Sodanige hiërargieë kan oor tyd verander. Die skeidslyn tussen beskaaf en onbeskaaf kan nie altyd duidelik getrek word nie omdat daar ‘n verskil kan wees in die waardes wat tydens beoordeling gebruik word. In die praktyk is dit egter dikwels moontlik om tussen onbetwisbaar beskaafde en onmiskenbaar onbeskaafde gedrag te onderskei. Tydens kolonialisme was dit (meesal/dikwels) die geval dat die koloniste van die veronderstelling uitgegaan het dat hulle, in vergelyking met die inheemse bevolking, beskaaf was. Die koloniste was gevolglik geneig om op die kultuur van die gekoloniseerdes neer te sien.

Aan die Kaap was die vroegste blanke inwoners nie uit die Europese elite afkomstig nie, hoewel gesofistikeerde kultuur plaaslik ‘n hupstoot met die koms van die Hugenote teen die einde van die 17de eeu (1688-1700) gekry het. In vergelyking met die inheemse bevolking, die Khoi-San, was hierdie vroeë blankes meer beskaaf. Hulle kon bv huise bou en akkerbou bedryf; nie net veeteelt nie. Toe die Britte hier aankom (1795, 1806), het hulle hulleself as meerderwaardig, as meer beskaaf, as die plaaslike Hollanders beskou. Tydens kolonialisme was die algemeen aanvaarde standpunt dat die Europese koloniale moondhede beskawing na die kolonies gebring het. Dit is ‘n geldige siening maar een wat weens politieke byderwetsheid deesdae selde geopper word.

In Amerika is daar die National Association of Scholars (NAS), met as missie “to sustain the tradition of reasoned scholarship and civil debate in American colleges and universities” (Stanley Kurtz, bron hier onder, Kindle 11), wat insluit ‘n verbintenis met “academic freedom and excellence” (25). Die polities linkse Wikipedia beskryf die NAS as “an American non-profit politically conservative advocacy group, with a particular interest in education. It opposes a perceived [!] political correctness on college campuses and supports a return to mid-20th century curricular and scholarship norms, and an increase in conservative representation in faculty.” Die NAS gooi wal teen die buitensporig linkse aard van Amerikaanse tersiêre onderrig, wat voortspruit uit die radikaal linkse politiek van die oorgrote meerderheid dosente, veral in die humaniora en sosiale wetenskappe.

Van ‘n senior NAS-genoot, Stanley Kurtz, is die volgende boek gepubliseer: The lost history of Western civilization (New York: NAS, 2020, 176p; Amazon Kindle $6,89). Die onderwerp van die boek is die kultuuroorlog wat by uitstek op Amerikaanse universiteitskampusse woed. Hierdie oorlog het in 1987, die jaar waarin die NAS gestig is, by Stanford University begin (36). Stanford, Jonathan Jansen se alma mater, ding met die University of California, Berkekey, mee om die ekstreem linkste Amerikaanse universiteit te wees. Waartoe Stanford gesink het, blyk uit die volgende: “Close to forty percent of Stanford’s undergraduate student body consisted of minority students” (1863). Minderheidstatus, pleks van akademiese prestasie, dikteer studente-toelating. “Most minorities on campus are there primarily because of preferences” (2317). “The more victim classes you belong to, the higher you rank” (1640). “If black students perform poorly, it is merely because they’ve been forced to imitate white culture and conform to its standards” (2445). Plaaslik is selfs al beweer dat standaarde en meriete verwerplike Westerse uitvindings is.

Die kultuuroorlog is ‘n stryd tussen “the new multicultural way and the traditional American conceptions of history and citizenship” (40). Kurtz redeneer: “The Western tradition is the source of America’s founding principles and constitutional system” (51). Wat die vyande van tradisionele Amerikaanse waardes doen, is om die Amerikaanse geskiedenis te dekonstueer en te herskryf, “a version of history that aims to debunk and overthrow the foundational narratives of America and the wider West” (142). Die ANC-regime is besig om met die hartlike samewerking van sommige historici ons geskiedenis volgens die wense van die ANC te herskryf. Die doel is om die aansien van die blankes, veral die Afrikaners, te ondermyn. “A civilization attains the ability to judge and guide itself by means of its history” (148). Daarom vind die ANC-regime dit noodsaaklik om Afrikanergeskiedenis te verwring tot iets wat verguis moet word.

Die aanleiding tot die 1987-gebeure was die historikus, Gilbert Allardyce, se valse bewering in 1982 “that the very idea of Western civilization is a modern invention devised during World War I as a way of hoodwinking young American soldiers into fighting and dying in the trenches of Europe” (56). In werklikheid “American colleges and universities have been teaching Western Civilization since before the Revolution” (War of American Independence, 1775-1783). Harvard, gestig in 1636, is die oudste Amerikaanse universiteit. “Required study of Western Civilization extends back to the colonial period, antedating the invention of the word ‘civilization'” (1105).

“In the decades since the Stanford dustup, the Allardyce thesis has been invoked to justify the replacement of college [undergraduate university] and K-12 [primary and secondary school] Western Civilization courses with World History, or with heavily globalized versions of European and American history” (62). Stanford se verpligte kursus in Western Culture is as gevolg van Allardyce se bewering in 1988 afgeskaf (67, 1006). Onlangs is pogings aanwend om die plek wat ‘n kursus in Westerse beskawing eens ingeneem het met ‘n verpligte kursus in “civic education and global citizenship” te vervang (83). “Civic education is the anodyne camouflage behind which modern universities often introduce coursework in progressive political activism” (94).

Aan Stellenbosch University (SU) is Wim de Villiers, met sy Amerikaanse akademiese agtergrond maar beperkte ideologiese insig, ‘n voorstander van Afrika- en wêreldburgerskap. Hy is myns insiens nie gebore in staat om die volgende vraag sinvol-beredeneerd te beantwoord nie: “Can there be a transnational national culture?” (1578). Kurtz se antwoord is: “A transnational national culture means the end of nation and culture as we know them and the start of a clash based on race instead” (2698). “The global level is simply a back-door way of undermining national narratives” (1722). De Villiers se uitgesproke diversiteitsmanie is pro-multikulturaliteit, dus “whatever works to the benefit of its advocates” (1608).

Die hoogste goed, die grootste prestasie, waartoe SU tans in staat is, is die brutale vernietiging van ‘n eens akademies voortreflike Afrikaans- en Afrikaneruniversiteit. Die Universiteit Stellenbosch het twee rektore gehad wat al die ander in die skadu stel. Die De Villiers-SU kon dit nie verduur dat die name van hierdie twee voortreflike Afrikaners op die kampus voortleef nie. Die HB Thom-teater is reeds na Adam Small hernoem. Tans word voorstelle ingewag vir die verandering van die naam van die RW Wilcocks-gebou. Die vernoeming van ‘n universiteitskoshuis na Russel Botman, ‘n ANC-aktivis, is egter in orde. Onder De Villiers se leiding het SU die era betree waarin (ten minste vergelykenderwys) eerder mikro- en nanogeeste verheerlik word. Verdere onverkwiklike nuus is dat Johannesburg University, voorheen die Randse Afrikaanse Universiteit, ná vanjaar selfs nie meer ‘n Afrikaansdepartement gaan hê nie.

Die voorbeeld wat Stanford gestel het, word by talle ander universiteite nagevolg. Dit is deel van die kultuuroorlog wat woed. “American politics today has become Stanford’s culture war writ large” (1387). “Through the 1950s, Western Civ was the most popular course at Stanford. By 1963-66 … Stanford’s senior faculty had lost faith in the very idea of general education” (1392), bv verpligte kernleerplanne. Vryheid van vakkeuse is sedertdien aan die orde van die dag (1398). In die plek van Westerse beskawing is kursusse in multikulturalisme ingestel. Multikulturalisme se jongste inkarnasie word “intersectionality” genoem (72). “The intersectional alliance … downplay[s] culture and accentuate race. Race becomes the sign of shared oppression and essentially replaces culture at the core of modern intersectional identity” (2273).

Maar dit gaan om meer as net ras. Interseksionaliteit omvat al die polities byderwetse idees oor ras, klas, geslag, seksuele oriëntasie, ens, terwyl tradisionele opvattings hieroor as diskriminasie en bevoorregting veroordeel word. Die grondslag hiervan is onmiskenbaar nieu-marxisties. Die nuwe marxisme verskil van die klassieke marxisme van bv Karel Marx en Friedrich Engels deurdat dit nie meer gaan om die politieke of staatkundige verowering van die hele wêreld nie, maar die ondermyning van veral Westerse kultuur en beskawing. Soms vind hierdie motiewe skuiling onder “the secular political religion of modernity” (108) of “post-modernity” – skynbaar voorbeeldige maar vae terme vir verskynsels wat misbruik word om (alles) wat tradisioneel en behoudend is, af te breek.

“Multiculturalism has ushered in a radically new sort of culture in which perpetually expanding accusations of racism, bigotry and genocide stand as quasi-religious ends in themselves … The American experiment cannot survive without checking or reversing these trends” (83). Onderliggend aan multikulturalisme is daar die sug na globalisme (119). Hier moet ‘n belangrike onderskeid gemaak word. Globalisering is ‘n (positiewe) hedendaagse verskynsel, bv die gemak waarmee wêreldwyd gereis, handel gedryf en inligting uitgeruil word. Globalisme, daarenteen, is ‘n ideologie waarmee gepoog word om ras- en kultuurverskille op te hef, nasionalisme en nasiestate te vernietig en alle mense (sover moontlik) identiteitloos eenderse wêreldburgers te maak. Kurtz verwys na “the allure for academics of ideas like ‘invented traditions’ and ‘imagined communities’, conceptual tools designed to subvert and dissolve the apparent reality of nations, cultures and civilizations” (125).

Die destydse Stanford-kursus in Westerse beskawing het die bestudering van grootse Westerse literêre werke ingesluit (119); daardie klassieke boeke wat deesdae in byderwetse politiek as die werk van dooie, blanke mans afgemaak word. “Advocates for dropping the requirement argued that the very idea of Western culture – and perhaps by implication Western Civilization itself – was largely an illusion” (137). Dit geld glo ook vir kultureel eiesoortige nasies (142). Sedert 1994 word op ‘n soortgelyke manier plaaslik dikwels voorgegee dat die Afrikanerdom en selfs Afrikaans – as ‘n eiesoortige taal wat duidelik van Engels onderskeibaar is – nie bestaan of behoort te bestaan nie. Afrikanernasionalisme word sonder meer as ongewens verdoem terwyl dit in werklikheid verseker het dat Afrikaners en Afrikaans voortreflike hoogtes kon bereik.

“To reclaim the lost history of America’s Western Civilization courses is to recover an understanding of who we are and what we have become” (148). Kursusse in Westerse en Amerikaanse geskiedenis het die nuttige doel gedien om die blanke immigrante wat voor die Tweede Wêreldoorlog hulle opwagting gemaak het, te assimileer (1423). Sedertdien het dit in die era van massa-immigrasie van nie-Westerse elemente ontaard, wat nie (maklik) geassimileer kan of wil word nie en wat weerstand bied teen onderrig in ‘n kultuur en beskawing wat vir hulle vreemd is (1441). Aan Stanford was daar “growing attacks on the requirement by black, female, Hispanic and Asian students” (1434).

Wat met multikulturalisme en globalisme beoog word, “is to undermine the public’s sense of national or civilizational identity” (153) terwyl daar terselfdertyd nie daarin geslaag kon word om groter belangstelling in die studie van die humaniora te wek nie (1447). “For deconstructionist historians, the only sound and fully legitimate identity is a global identity” (164). “We used to believe that individual liberty, religious freedom, liberal democracy, free markets, constitutionalism, scientific rationality, and the rule of law were significant enough to justify a focus on the traditions that created them” (170). “The very idea of American exceptionalism makes no sense without the complementary idea of Western civilization” (213). Amerikaanse eiesoortigheid sluit dus nie verwantskap met Europese beskawing uit nie. Inteendeel, dit is ‘n verlenging en verdere ontwikkeling daarvan. Verder: “How could modern Europe have recognized itself as a particular civilization in comparison to others had there not been something distinctive about it … – manners, customs, and institutions slowly shaped by the classical and Christian heritage of previous centuries?” (255).

“If anyone could be said to have ‘invented’ not Europe itself, but the emerging modern conception of European civilization, it was Charles Louis de Secondat, baron de la Brède et de Montesquieu [1689-1755], who did it 170 years before the First World War,” naamlik in 1748 (260). Hy het Europa met Asië gekontrasteer en bevind “Europe [is] a cultural and political entity with a history of its own” (267). Anders as ander kontinente vorm Europa en Asië ‘n aaneengeslote landmassa, maar die kulturele onderskeid tussen die twee gebiede word tot op hede algemeen erken. Dit geld bv vir vryheid. “While [Montesquieu] saw the West as far from immune to despotism, it was the locale in which liberty had made its foremost appearance” (284). Dit het bygedra tot die volgende latere standpunt: “The history of Europe is a history of liberty – the continent’s unique civilizational marker” (367).

Dit is vir my altyd interessant om veral in die Amerikaanse literatuur op te let hoe die woorde liberty en freedom gebruik word; liberty meesal in staatkundige verband. “Liberty” is vir die Amerikaners ‘n waardige, gekoesterde soort vryheid; nie die padversper-, klipgooi-tipe vryheid nie. “Liberty entails the responsible use of freedom under the rule of law without depriving anyone else of their freedom. Freedom is more broad in that it represents a total lack of restraint or the unrestrained ability to fulfil one’s desires” (Internet).

“England for Montesquieu played the ‘exceptional’ role that America (or the Anglo-American tradition) took on in later narratives of Western Civilization” (273). “Although Montesquieu was the first thinker to systematically characterize ‘Europe’, the word ‘civilization’ hadn’t yet been coined in 1748. ‘Spirit’ came close, since Montesquieu used it to summarize the totality of factors that shaped the laws of a given world-region. Montesquieu may be indirectly responsible for ‘civilization’, though; it was a French disciple of his [Victor de Riqueti, 1715-1789] who first coined the term in 1757, after which it swiftly became popular” (284). As vrugte van beskawing word “safety, abundance, liberty, and democracy” genoem (297). Naas vryheid word die christelike religie as die onderskeidende kenmerk van die Weste beskou (486). Gesamentlik het hulle bygedra tot die idee dat die Westerse beskawing meerderwaardig is (511). Daar word gemeen “that America had developed and perfected the career of liberty to an unprecedented degree” (630).

Adam Ferguson se 1767-boek, Essay on the history of civil society, is “the first known English-language publication to use the word ‘civilization'” (315). “Ferguson saw every human society passing through stages from ‘savage’ to ‘barbarous’ to ‘polished'” (321). Eersgenoemde twee beskik oor kultuur maar slegs laasgenoemde kan op beskaafdheid aanspraak maak. In 1769 het William Roberson ‘n biografie oor Karel V (1500-1558), die keiser van die Heilige Romeinse Ryk, gepubliseer. “It was Robertson’s lengthy introduction to that work that gained fame as the first great narrative account of the development of European civilization” (335). “Robertson persistently ranked the pursuit of liberty and the desire for justice as independent historical forces. For Robertson, the quest for ‘the unalienable rights of humanity’ was both an ethical choice and a driver of Europe’s story” (373). “The idea of civilization implies restraint in war, and lays down a standard of justice by which conflicts can be judged and condemned” (807). In bv die Anglo-Boereoorlog het die Britte hierdie beskawingstoets skouspelagtig gedruip.

“For Robertson, the moral choice most essential to the survival of a free and civilized Europe was the decision to foreswear the pursuit of universal empire. Robertson’s History of the reign of the emperor Charles V taught the dangers of the quest for continental hegemony” (379). “The essence of civilized Europe, for Robertson, was its balance of power” (385). “Europe had become a kind of informal confederacy of nations – a civilization bound by a shared system of manners … Only the pursuit of total continental (and world) domination could disrupt the system” (391).

“The [American] colonists absorbed these histories on the understanding that America was the last great outpost of British freedom and virtue at a time when the mother country itself was beset by luxury and corruption. America came to see themselves as torchbearers of British liberty, perhaps even capable of inspiring a renewal of freedom and virtue in Britain itself. Once again, American exceptionalism took shape against the background of a shared European civilization story” (348). “Robertson, Montesquieu, and Ferguson, the key early accounts of Western Civilization, all held an important place in Harvard’s late-18th century curriculum” (397).

Oor ‘n invloedryke Harvard-dosent, Charles Eliot Norton (1827-1908), is (oordrewe – 772) beweer: “[He] effectively ‘invented’ the idea of Western civilization in the 1890s” (767). Hy het egter bloot op ‘n voorbeeldige manier historiese oorsigte van Westerse kunsgeskiedenis, insluitende die bestudering van die “Great Books” (767), in leerplanne neerslag laat vind (772). Die oorsprong van die tradisionele en soms luidrugtige Amerikaanse teenkanting teen kolonialisme kan, afgesien van sy eie onafhanklikheidsoorlog (1775-1783), sekerlik ook na Robertson se boek teruggevoer word. Maar daar is heelwat valsheid en skynheiligheid in die agtereenvolgende hedendaagse Amerikaanse regerings se bewerings dat hulle anti-kolonialisties is. Verwys bv na die uitstekende boek van Daniel Immerwahr, How to hide an empire: A history of the greater United States (2019, Kindle $14,94).

Aansluitend by Allardyce is verwys na “the dangers of a resurgent barbarism in Europe of which the savagery of the First World War was taken as a prime example” (948). “[But] World War I may indeed have helped stimulate renewed interest in the survival of Western civilization. And that broader preoccupation with the fate of the West between the two world wars may have helped promote the idea of a required general education course in Western history” (954). “Broadly speaking, whether we call it ‘Western civilization’, ‘European civilization’, or even, as often in the 18th and 19th centuries, merely ‘civilization’ (under the assumption that European society was at the leading edge of general human progess), the basic cultural and historical referent for purposes of college teaching and otherwise was essentially the same” (972).

“The new globalist history has degenerated into a one-sided game whose implicit goal is to debunk the notion that Western culture exists at all. Every European borrowing of a new foodstuff, each trans-Atlantic disease transmission, or any artistic inspiration drawn from another continent is taken as proof of a culturally borderless world” (1052). Westerse kultuur en beskawing word ingevolge nieu-marxistiese gelyk- en eendersverklaring dood- en weggewens, des te meer omdat geen kultuur of beskawing glo beter (bv meer gevorderd, meer welvarend) as ‘n ander mag wees of as sodanig voorgestel word nie. Dit is nie-presteerders wat ‘n afkeer van hiërargieë het. Die voorstanders van Westerse beskawing, daarenteen, “rightly believed that they were describing a continuous tradition to which they and their students were deeply indebted” (1487).

Michel Foucault (1926-1984) het geredeneer dat kennis en subjektiwiteit deur sosiale instellings en gebruike beïnvloed word en met verloop van tyd verander. Hy het gepoog om konvensionele opvattings sover moontlik te ondermyn. In die konteks van Kurtz se onderwerp is Foucault se idees op ‘n bepaalde manier vertolk. “There is only talk about ‘civilization’ that serves as a tool for suppressing the purportedly less civilized. From this perspective, history itself is the continuous invention of ‘knowledge’ in the service of dominant groups” (1470). “Everything is bent toward resisting the current ‘regime of truth’ on behalf of groups disadvantaged by the dominant powers” (1476). In die Weste gaan dit dus om die diskreditering en ondergrawing van blanke heerskappy. “If it’s ancient or admirable, it must be a myth; if it challenges hallowed traditions, it must be true” (1550).

Die bestudering van die grootse literêre werke wat die Westerse beskawing opgelewer het, “the Great Books,” het tradisioneel ‘n belangrike rol in Amerikaanse tersiêre onderrig gespeel. “To introduce these students collectively to the great books of the West is a way of making them powerful: of allowing them to know who they are, so that they may more effectively choose who to be” (1509), “[ie] permitting them to recognize their kinship with, and indebtedness to, predecessors who made them what they are” (1514). Maar aan Stanford was daar bv iemand soos Herbert Lindenberger wat daarop uit was “to desacralize the course [in Western Civilization]” (1531). “We should think of history as ‘the process by which we “construct” whatever pasts we deem serviceable'” (1537) – soos die ANC-regime tans met sy herskrywing van die Suid-Afrikaanse geskiedenis doen.

In die laaste afdeling in sy boek vestig Kurtz die aandag op die buitensporige uiterstes waartoe die teenstanders van Westerse beskawing en ‘n eie Amerikaanse kultuur hulle wend. “The very act of naming and defining a common American culture is racist, insofar as it tramples on ‘multis’ who resist assimilation and demand identities of their own. Lauding an allegedly common American culture as ‘great’ compounds the offense, especially in light of slavery and other abuses of the past” (1836). “Almost anything is potential fodder for a racism claim” (2014). “The upshot appears to be that the West is evil; and besides, it doesn’t exist” (1847). Plaaslik is ons situasie soortgelyk: Die blankes, veral die Afrikanerdom, word sonder meer as boos getakseer. By bevoordeling handel die ANC-regime asof blankes nie bestaan nie. Die bestaan van blankes kom slegs in die prentjie as ‘n sondebok vir die ANC-regime se onbekwaamheid gesoek word en as besittings vir hertoedeling aan swartes gevind moet word.

Plaaslik is amptelike sensuur en in Amerika en Suid-Afrika selfsensuur aan die orde van die dag. “Pointing to problems in other people’s cultures (or subcultures) is impermissible. Now the corollary was drawn: it is forbidden even to laud one’s own culture, lest that imply derogation of others” (1918). ‘n Oorverligte dosent aan die Universiteit Kaapstad mag nie die resultate van ‘n eerlike ondersoek publiseer oor waarom swart studente nie vir biologiestudie registreer nie. Een van die redes is dat daar ander beroepe is wat meer lonend is. In die geval van swartes mag dit nie gesê word nie, want dit reflekteer minder gunstig op hulle; dit impliseer dat swartes materialisties is. Moet daar eerder uitgaan word van die veronderstelling dat swartes oorloop van ubuntu, van mededeelsaamheid, en dat dit duidelik blyk uit die feit dat Suid-Afrika sedert 1994 dié toonbeeld van ‘n korrupsievrye samelewing geword het?

“[The] reasoning [above] short-circuits America’s ability to recognize, affirm, and transmit its core values. Culture itself becomes impossible. The very idea of a commonly held tradition is stigmatized as ‘racist'” (1924). “It can fairly be said that generating charges of systematic, unconscious, and implicit racism (and associated other isms and phobias) is today a central preoccupation of America’s universities and increasingly a cultural dividing line in society at large” (1976). “Accusations of racism are becoming the new American culture” (2687). “Mere talk of different cultures – and certainly, of ‘civilizations’ – is in itself evidence of guilty ‘Othering'” (1987). “Charging non-minorities with complicity in that historical oppression is the new key to power. In a sense, it is the basis of a new kind of American culture” (2009).

Dink aan die Protea-krieketspelers en -beamptes wat onlangs gekniel en met die Mandela-saluut vuis in die lug hulle ondersteuning aan Black Lives Matter (BLM) betuig het. Dit was in reaksie op die dood van ‘n swart misdadiger en die gevolglike verdere aftakeling van wet en orde in Amerika. Hou in gedagte dat hierdie Suid-Afrikaners eerder iets van krieket as van ideologie, propaganda en politiek verstaan. Die blanke krieketspelers en -beamptes het hulle sodanig gedra om hulle solidariteit met hulle swart kollegas te betuig omdat die swartes, daarenteen, nie van hulle BLM-dogmatisme sou afsien nie. Dit is soortgelyk aan die druk waaraan die blanke politici in 1990/94 tydens die grondwetlike onderhandelinge toegegee het. Daar word geredeneer: Gee liewer toe anders is daar tot in die oneindige ‘n chaotiese gemors. Maar iedere toegewing aan blanke kant lei tot hernude eise en in elk geval tot voortgesette chaos.

Leon Lemmer: Oor imperialisme en kolonialisme

Volgens die ANC/SAKP se siening het kolonialisme nie in 1910 plaaslik tot ‘n einde gekom nie. Omdat hierdie kamerade kolonialisme met blanke heerskappy assosieer, was Suid-Afrika van 1910 tot 1994 na bewering onder die juk van ‘n spesiale soort kolonialisme. Dit is, soos so baie van die ANC/SAKP-ideologie, rasgebaseerd; indien nie rassisties nie. Anders as by hierdie kamerade is dit vir my doeleindes belangrik om duidelik tussen die werklike kolonialisme (tot 1910) en die al hoe meer soewereine blanke bewind (vanaf 1910) te onderskei. Daar is aspekte van die werklike kolonialisme wat veral deur Afrikaners veroordeel kan en moet word, bv die Anglo-Boereoorlog en alles wat daarmee saamhang.

Wat egter ten gunste van sowel die Hollandse as die Britse kolonialisme gesê kan word, is dat dit die grondslag vir Europese beskawing en blanke kultuur in Suidelike Afrika gelê het. Ná 1910 het hierdie beskawing voortreflike wasdom bereik deurdat Suid-Afrika in talle opsigte by verre die uitnemendste Afrikaland geword het. In so ‘n mate dat dit jaloesie en vyandigheid by agterlike en relatief prestasielose Afrikalande gewek het. Anders as die bedenkinge wat ek oor vóór-1910 koester, is daar baie in Suid-Afrika se latere geskiedenis (tot omstreeks 1989) wat my met bewondering en trots vervul. Suid-Afrika was ‘n land waarin ek tuis gevoel het. In 1990/94 het daar weens ongekende dwaasheid ‘n radikale breuk in ons geskiedenis gekom, met katastrofiese gevolge wat heel moontlik onherstelbare skade berokken het. Suid-Afrika het ‘n land geword waarin ek glad nie tuis voel nie.

Jeremy Black (gebore in 1955) se jongste boek is Imperial legacies: The British empire around the world (New York: Encounter Books, 2019, 216p; Amazon Kindle $17.24). Hy is ‘n deurwinterde historikus wat as dosent aan die University of Exeter verbonde is. Black het dosyne gesaghebbende boeke gepubliseer. Hierdie boek is ‘n distillasie van die beste insigte waartoe hy in staat is. Hy is veral sensitief vir besware wat uit Indië opklink: “The amnesia essentially on the part of the newly independent” (Kindle 446). “‘Amnesia’, however, is a term that is not only employed selectively, but has also been ‘weaponized’ as a term of criticism” (453). Black probeer nie om imperialisme en kolonialisme ten alle koste te verdedig nie. Hy poog eerder om aan te toon dat ander regeringsvorme nie noodwendig (altyd en in alle opsigte) beter is nie. “The intention is not to ignore drives for economic, geopolitical, and military benefit, which are more generally true of imperialism and, indeed, of governmental policy as a whole” (2601).

Dink aan hoe dikwels blankes tydens die WVK-verrigtinge van gerieflike geheueverlies beskuldig is, maar die ANC/UDF/SAKP-terrorisme is sover moontlik aan die vergetelheid toevertrou. Black gee sy afkeur van politieke byderwetsheid duidelik te kenne. Hy skaar hom aan die kant van nasionalisme en teen globalisme. “The transnational world can be presented as resulting in a new type of empire and new forms of imperialism. This was allegedly the case with the new international order devised in the 1940s, with bodies such as the World Bank, the International Monetary Fund, and the United Nations. The order at once offered liberal international values, such as free trade, and reflected what can be seen as an imperial conceptual order on behalf of the United States” (1161).

Black is opvallend still oor Suid-Afrika. Dit kan wees dat hy nie so sleg van apartheid/rasseskeiding dink as wat van hom verwag word nie. Maar soms noem hy ‘n verskynsel te maklik rassisties. Hy verwys wel na die Rhodes Must Fall/RMF-beweging (616) en die gesindheid van die RMF-voorbokke, naamlik: “We are looking at how to decolonise knowledge and in particular decolonise our literature and pedagogy” (626). “It constituted ‘historical revisionism for what is a crime against humanity'” (642). Hy noem ook dat “the treatment of detainees in the Boer War” soms as ‘n voorbeeld van “Britain’s gulag” opgehaal word (649) – gulag: “Russian term for the system of prisons and labour camps used to silence dissidents and opponents of the Soviet regime.”

Wanneer aan ‘n imperiale ryk gedink word, is die Britse Ryk meesal op die oog. As na kolonialisme verwys word, word daar gewoonlik aan Britse kolonies gedink. Dit is ten minste in die Engelssprekende wêreld en in Engelstalige tekste die geval. Black is ‘n konserwatiewe gees wat as ‘n versigtige pleitsbesorger vir die Britte optree. “This book considers this imperial legacy from the British perspective, and from those elsewhere” (77). Oordrewe kritiek teen die Weste en die blankes is hoog in die mode. “In practice, ‘decolonization’ is frequently a call for a hostile engagement with the supposed legacy of the past” (3184).

Black poog om sommige sodanige aantygings met historiese feite te weerlê. Byvoorbeeld: “The habit of blaming the Atlantic slave trade simply on Europeans rather than allocating due agency to enslavement and sale of Africans by Africans” (2038), asook “The British, although earlier the most active of the slave traders, were instrumental in ending the slave trade and slavery” (118). “Furthermore, those who deploy hindsight might be better served directing their energy toward urgent present abuses, which include a continued slave trade and slavery” (129), bv in hedendaagse Mauritanië en die Soedan (2541).

As leser het ek Black as outeur soms jammer gekry. Apartheid, dus die blankes, kry die skuld vir alles wat in die nuwe Suid-Afrika verkeerd is, al is baie van die huidige plaaslike probleme ongetwyfeld die maaksel van die ANC-regime. Insgelyks word die Britte se imperialisme en kolonialisme dikwels op ‘n uiters vyandige en oordrewe manier die skuld gegee vir wat ná politieke afhanklikheid in die eertydse kolonies verkeerd geloop het. Byvoorbeeld: “The government of Zimbabwe, when under Mugabe from 1980 to 2017, tended to present its difficulties as derived from the legacy of British imperial control and the continuing reality of British economic pressures; rather than addressing serious issues in its government composition, policies, and structures” (2278).

Dit maak skynbaar glad nie saak hoe baie tyd sedert die beëindiging van kolonialisme verloop het nie. “Many of the works that are published on empire are certainly very politically committed, as are their presentation. This establishes norms within which further works are written, presented, published, and considered” (522). Naas die Britse imperiale gewelddadigheid is daar “the unethical violence of pre- and postclonial governments and societies” waarop die aandag ewewigtigheidshalwe ook gevestig moet word (83).

In hierdie konteks gaan dit deesdae dikwels om anti-Westerse en anti-blanke retoriek. “It can be an aspect of the ‘virtue signaling’ of conspicuous morality. This signaling is a process that is highly important to individual and political assertion, and notably so given the emphasis on feelings as a way to validate attitudes and to justify policies: ‘I feel’, rather than ‘I think’. The cult of the victum is also pertinent” (144). Onderliggend het ons dus maar weer met die geykte polities byderwetse twak uitgedruk in oorbekende retoriek te make, bv marxisme: “Imperialism serves for many critics as an equivalent to, or surrogate for, capitalism” (709).

Omdat die gesindheid wesenlik anti-Westers en anti-blank is, word naas Brittanje noodwendig ook die Verenigde State van Amerika betrek. “The transfer of blame to the British Empire and/or to the United States was all to typical of a postcolonial failure to accept responsibility” (396). Black merk tereg op: “Indeed, empire is an aspect of the culture wars” (72). “It is normal to present the energy and power of imperialism as directed against non-Western peoples and thus as racist” (2691).

In die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (HAT) word imperialisme (afgelei van empire) beskryf as “politieke beleid van ‘n staat om ander gebiede onder sy mag en invloed te bring” en kolonialisme as “ekonomiese, politieke en maatskaplike beleid waardeur ‘n groot moondheid sy kontrole [beheer] oor ander landstreke en volke handhaaf of uitbrei; beleid waardeur kolonies verkry en behou word.” Aan die woord empire kleef daar ‘n onverkwiklike geurtjie. Die Afrikaanse vertaling, ryk, proe en ruik seker nie so sleg nie. “Notably among the young across the political spectrum, and increasingly so, commitment to empire was perceived as the antithesis of what is meant to be ‘modern’, as an obstacle to economic reform, and emblem of oudated social values, and a view out of kilter with democratic political values” (3012). Die woord empire word (nog) nie as ‘n Afrikaanse woord in die Afrikaanse Woordelys en Spelreëls (AWS, 11de uitgawe, 2017) erken nie. Die progressiewe HAT (6de uitgawe, 2015) lys Empaaier. ‘n Oorverligte gees soos Willie Esterhuyse gebruik empire en ryk afwisselend in sy boek, Oorlog en vrede (Naledi, 2019, 353p).

Sodra Amerika in hierdie konteks naas Brittanje betrek word, word dit nodig om tussen ‘n formele ryk (soos histories dié van Brittanje), dus egte kolonialisme, en ‘n informele ryk (soos dié van Amerika), dus “neo-colonialism” (396), te onderskei. “‘Informal’ empire fitted the American trajectory more so than that of Britain” (840). “Informal empire can serve, for example, to discuss the speading economic and military power of China, or the interventionist conduct of Russia and India in neighboring states, or the attempts of Brazil, Nigeria and South Africa to act as regional powers” (1207). Aan die woord imperialisme kan dus meerdere betekenisse geheg word. “The range of types of rule described and critized, or described through criticism, as imperial or imperialism is very extensive. It operates as a catchall phrase for the external imposition of power, although external, imposition and power are all subject to varied understandings and usage” (1192).

Australië is bv al hoe meer deel van die informele Amerikaanse ryk ter vervanging van sy historiese verbintenis met die formele Britse ryk. “Growing cultural affinity between the United States and Australia was an important part of the changing situation. In so far as imperial legacies were concerned, Australia had increasingly to adapt to the informal American empire, rather than the formal British one” (2129). Die Australiese bevolking is oorwegend Westers, maar geografies is hy in die Ooste geleë. Die land is dus op Oosterse handelsbetrekkinge aangewese, maar terselfdertyd het hy, ter behoud van sy tradisionele kultuur, die diplomatieke en militêre ondersteuning van Amerika nodig.

“The [British] empire was seen as being transformed into the Commonwealth, rather than lost” (2987). Omtrent al wat substansieel van die Britse Ryk oorgebly het, is die Gemenebes (“Commonwealth”) van 16 lande, hoewel daar steeds 14 ander Brits-afhanklike maar minder beduidende geografiese gebiede is. Laasgenoemdes kan “vasalstate” genoem word; ‘n term wat Esterhuyse dikwels gebruik. Die Australiese Aboriginals gebruik die term “Stolenwealth” (1990), asook die frase “Stolen Generations” (2011), as deel van hulle “grievance industry” (2033). Die Gemenebes word nie eens meer die Britse Gemenebes genoem nie. Soos by mense het hier gelykheid ingetree, sodat die leiding nie meer (noodwendig) van die Britte uitgaan nie. Die Britse monarg het darem (voorlopig) haar posisie as die formele hoof van die Gemenebes behou. “The Commonwealth did not meet British hopes that it would serve as a continuation of imperial cohesion. The creation of an equal partnership proved a goal that was incompatible with British leadership” (3060).

Die Amerikaners is bekend/berug daarvoor dat hulle graag beweer dat hulle geen ryk of kolonies het nie. “As with [the expansionism of] India, Indonesia, and China, it is an irony unappreciated by most Americans and resented by many of them that the United States was itself to be regarded as an imperial power. It certainly took an imperialist course in North America in the nineteenth century at the expense of Native Americans, Spain, and Mexico, and in attempts to conquer Canada and later to limit its expansion” (829).

Indonesië het soveel moontlik eilande in die omgewing van Java probeer inpalm, bv Oos-Timor (1975-1999). Oor Indië en China skryf Black: “Indians denouce British imperialism and then defend their own conduct in Kashmir; and their Chinese counterparts do the same over Tibet” (922). Van groot aktuele belang is die “‘inchoate [wordende] imperialism’ in modern Islamic geopolitics” (927). Rusland se formele ryk (die eertydse Sowjetunie) en voortgesette informele ryk is algemeen bekend. “Soviet policy in Eastern Europe was definitely imperial” (1079). “Communism … ruthlessly exploited anti-imperialism while suppressing it in the Soviet Union” (1157).

Maar naas Amerikaanse uitbreiding in aangrensende geografiese gebiede, is daar baie lande wat in meerdere of mindere mate bv ekonomies en/of militêr van Amerika afhanklik is. Insoverre hulle afhanklik is – dus nie werklik onafhanklik is nie – is hulle vasalstate. Dit geld veral vir state in of naby die Amerikas (Noord-, Sentraal en Suid-Amerika). “American policy in Central America and the Caribbean was frequently seen by critics as imperial in character … as with the American invasions of the Dominican Republic in 1965, Grenada in 1983, and Panama in 1989, and with American pressure on Cuba from the 1960s and on Nicaragua in the 1980s” (1079).

Die oorsprong van hierdie Amerikaanse inmenging in die sake van buurlande is die “Monroe Doctrine: declaration by the US president James Monroe [1758-1831, 5th president 1817-1825] in 1823 that the USA would not tolerate any European nation trying to establish a colony in the Americas, and that any attempt to do so would be regarded as a threat to US peace and security … The doctrine, subsequently broadened, has been a recurrent theme in US foreign policy” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 622). Die Sowjetunie/Rusland het in 1962 tydens die Kubaanse missielkrisis agtergekom dat hy ingesluit word by die Europese lande wat nie in die VSA se dampkring/invloedsfeer/geografiese omgewing mag inmeng nie. Haïti is sedert 1804 polities onafhanklik ná ‘n geslaagde en dikwels geromantiseerde slawe-opstand teen Frankryk as die koloniale moondheid. Maar agtereenvolgende regerings was so onbekwaam dat Amerika bv van 1915 tot 1934 beheer oor Haïti geneem het.

Ná die Tweede Wêreldoorlog het Amerika ongetwyfeld die leidende Westerse moondheid geword. Brittanje moes voortaan tweede viool speel. Uitgaande van die (skynheilige) veronderstelling dat hy nie kolonies het nie, het Amerika hom kragdadig vir dekolonisering beywer, asook vir die vestiging van demokrasie in sulke lande. “This process of continuing American hostility to empire, notably to that of Britain, was encouraged by the extent to which many immigrants to the United States fled imperial rule elsewhere … This was the case with Jews leaving Russia … The Irish diaspora in the United States is instructive in this light. The devastating Irish Famine that occurred between 1845 and 1852 and the resulting large-scale emigration … attract lasting attention, and thus characterize the Irish experience of the British Empire in a very hostile light” (Black 810).

Daar is ‘n Amerikaanse teenhanger vir Jeremy Black se boek, naamlik Daniel Immerwahr se How to hide an empire: A history of the greater United States (2019, 528p; Amazon Kindle $17.24). Aanvanklik was dit my voorneme om Immerwahr se boek saam met dié van Black te bespreek, maar dit is op die oomblik ongewens omdat ‘n hersiene, ietwat verkorte uitgawe (416p, $14.46) op 27 Februarie 2020 gepubliseer gaan word. Intussen kan daar egter kennis geneem word nie net van lof vir hierdie boek nie, maar ook van die substansiële kritiek wat deur bv Howard Hills in die Kindle-katalogus uitgespreek word.

Black skryf: “Between 1750 and 1900, Britain became the foremost power in the world, both territorially and economically” (101). “Empire was in part supported and defended on the grounds that it provided opportunities for the advance of civilization” (105) – ‘n regverdiging wat hedendaagse kulturele marxiste glad nie wil hoor nie. Polities byderwets mag aan ‘n hiërargie van beskawings, lande, rasse, etnisiteite, individue, ens, eintlik nie gedink word nie. Lank gelede is aanvaar dat die aarde plat is. Deesdae het dit evangelie geword dat alles wat met die mensdom te make het gelyk, dus nie-hiëragies, is. Iets soos ‘n elite, dus meerderwaardige mense – mense wat bv intellektueel of moreel beter as ander mense is – bestaan glo nie meer nie. Gevolglik word die wil by bv die gepeupel om te verbeter, gesaboteer.

‘n Belangrike deel was die Westerse imperiale beskawingsinisiatief was om inheemses in die kolonies tot die Christendom te bekeer. Maar die rol wat religie, oftewel sendingywer, in hierdie konteks gespeel het, het met verloop van tyd radikaal verander. “Attitudes toward Christian trusteeship were significant, in Britain, the United States, and elsewhere, in encouraging support, first and foremost, for imperial rule and then for decolonization” (972). Op ‘n soortgelyke manier is die christelike religie voorheen ter regverdiging van rasseskeiding gebruik terwyl dit die afgelope dekades ingespan word om (gedwonge) rasse-integrasie aan te moedig. Insgelyks is die Bybel voorheen gebruik om homoseksualiteit te veroordeel terwyl dit deesdae al hoe meer gebruik word om (feitlik) enige vorm van seksualiteit te regverdig. Tradisionele waardes word dus in hulle teenoorgesteldes omgekeer.

In die konteks van vermeende Britse meerderwaardigheid gee Black nogal heelwat toe. Afrikaners is immers goed met die hooghartigheid van die Britte bekend. “There was a clear sense, with England (from 1707, Britain) as of other empires, of superiority to lesser societies and of value, both to England and in world-historical terms, of bringing them under control and, through the plantation system of establishing settlers, of using the land in a more fruitful fashion … There was a clear attempt to present Western civilization as not only superior to other civilizations, but also as defining the de-civilized nature of these civilizations” (160). Die benutting van grond, bv vir produktiewe landbou, behoort vir boere ‘n sterker reg op daardie grond te vestig as dié van nomadiese inheemses wat vóór hulle daar rondgetrek het. Dit is ‘n beginsel wat bv in Australiese howe aanvaar is.

Daar is onder meer twee dinge wat Black bekemtoon. Eerstens dat geskiedkundige gebeure in die konteks van hulle tyd beoordeel moet word. Byvoorbeeld, “The modern criterion of equality is not a terribly helpful one when considering values prior to the twentieth century” (441). Wat om ideologiese redes deesdae gebeur, is dat “the appropriate contextualization is generally absent” (344). In die imperiale/koloniale konteks het ontwikkeling (“development”) iets anders beteken as die hedendaagse klem op “self-determination, democracy, and human rights” (695).

Tweedens dat geskiedenis glad te dikwels geskep of aangepas word “to serve a modern narrative” (290); dus “to present the past in order to satisfy current mores” (344). Dit is wat die ANC met oorgawe in bv skoolgeskiedenisboeke doen. Die regime vind spreekwoordelike nuttige idiote onder historici, wat in ruil vir geld doen wat polities byderwets van hulle verwag word. Naamsverandering van bv stede, dorpe en strate en die verwydering van standbeelde is van die aanstootlike maniere waarmee die ANC die geskiedenis herskryf.

Malcolm Turnbull, die Australiese eerste minister (2015-2018), het gesê: “A free country debates its history – it does not deny it. It builds new monuments as it preserves old ones, writes new books, not burns old ones” (1980). In Australië, soos deesdae in Suid-Afrika, is ‘n linkse vertolking van die geskiedenis aan die orde van die dag. Byvoorbeeld, byna ongelooflik: “In 2018, the national airline Qantas issued instructions to its staff that they were to refer not to the settlement of Australia but to its invasion” (2084).

Die Britte is nie die uitvinders van rykskepping nie. Vóór die Britse Ryk het daar talle ryke bestaan. “Britain generally was not the conqueror of native peoples ruling themselves in a democratic fashion, but, instead, overcame other imperial systems, and that the latter themselves rested on conquests” (300). Met die “generally”-kwalifisering word erken dat daar uitsonderings was.

Vergelykenderwys het die Britte na bewering (soms) beter as ander veroweraars/besetters gevaar. “Germany, earlier in the 1900s, followed policies in East and South West Africa that were far harsher than those of Britain, as were those of the Congo when King Leopold II of Belgium ruled it. Moreover, the brutality used by the Italians in the 1920s and 1930s to suppress resistance in Libya and to conquer Ethiopia, and that of the Japanese in Korea and, even more, in China, were far worse than that seen with the British Empire in the same period, or possibly any period” (309).

Daar is hierdie interessante opmerking: “Libyan troops considered themselves white Arabs closer to Italians than to black Ethiopians” (325). Dwarsoor die wêreld behou ‘n ligte vel sy prestige-waarde op grond van hierdie groep se bewese prestasies, ten spyte daarvan dat blankes meer as enige ander kleurgroep veroordeel word. Omgekeerd: “In Brazil, Cuba, and Venezuela … in what have been termed ‘pigmentocrasies’, those with a darker skin found themselves discriminated against, a situation that is still very much the case” (2460).

“A negative account of British imperialism was necessary not only to give additional meaning to the process of national liberation, but also in order to provide a stronger logic for nation, country, and state” (377). Byvoorbeeld, die ANC se strategie is om die plaaslike blanke bewind in propaganda so sleg moontlik voor te stel, sodat die huidige opset vergelykenderwys nie so sleg daarby afsteek nie.

Die volgende verskynsel is ook maklik in die nuwe Suid-Afrika herkenbaar: “Independence movements pledge to preserve freedom but then frequently acted to limit it … These movements claimed to reject the imperial state, but in practice sought to take it over and maintain its power” (386). In die nuwe Suid-Afrika word sowel liggaamlike vryheid (bv om veilig in die land te woon) as geestelike vryheid (bv om te dink en sê wat jy wil) al hoe meer aan bande gelê.

Daar is hierdie waarheid: “Corruption appears to have gotten worse since imperial rule ended in many countries” (417). Dit herinner aan die keer toe Thabo Mbeki die waarheid kwytgeraak het: “Bevryding van ‘n diktatorskap [bedoelende diktatuur; na bewering die “apartheidsregime”] bring noodwendig [!] ook korrupsie mee” (Willie Esterhuyse, Eindstryd, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 166); iets wat Suid-Afrika sedert 1994 in buitensporige mate ervaar.

“Critics sometimes underplay the extent to which the Mau Mau Uprising in Kenya in the 1950s and early 1960s involved murderous attacks on other Africans, who indeed made up the bulk of the victims” (458). Plaaslik vind soortgelyke verdraaiing plaas. ANC/UDF/SAKP-terroriste het baie meer swartes as blankes gedood. Dit is gedoen om die swartes te intimideer sodat hulle die “bevrydingsbeweging” steun en vanaf 1994 daarvoor stem. Desnieteenstaande word voorgegee, of ten minste geïmpliseer, dat kamerade se bloed uitsluitlik gevloei het om van die blanke “juk” ontslae te raak. Uiteraard kan hierdie ANC-benadering nie op oorspronklikheid aanspraak maak nie. Byvoorbeeld, op ‘n herdenkingsplakkaat in Indië staan: “This place is saturated with the blood of those Indian patriots who were martyred in a nonviolent struggle to free India from British domination” (1376).

Mohandas Gandhi (1869-1948) kon net so min soos Desmond Tutu met reg daarop aanspraak maak dat die “onafhanklikheidstryd” nie-gewelddadig, dus vreedsaam, gevoer is. Byvoorbeeld, as deel van die Indiese “bevrydingstryd het Udham Singh in 1940 vir Michael O’Dwyer vermoor. “The murderer was treated as a hero by many Indian contemporaries … There is a museum dedicated to him … and he has been the subject of films. The day of his death is a public holiday” (1412). Dieselfde gebeur in die nuwe Suid-Afrika. Moord en terrorisme geld nie as diskwalifikasie vir die bekleding van ‘n hoë pos nie. Museums word ingespan, selfs uit die grond uit opgerig, om die ANC-regime se ideologie te propageer, bv die Slawe-, Robbeneiland- en Apartheidsmuseum. Ná 1994 is meerdere openbare vakansiedae ingestel spesifiek met die doel om ANC-mitologie te voed. “Collective grievance thus becomes empowering” (1524).

Dubbele standaarde is aan die orde van die dag. ‘n Imperiale moondheid soos Brittanje kan kwalik van volksmoord in sy multi-kulturele ryk aangekla word, maar (oorheersend) monokulturele lande kom (grootliks) kritiekloos daarmee weg. “‘Ethnic cleansing’, or, at least, control, is logical from the perspective of ethnically based states, such as Turkey, Serbia, and Myanmar [Burma]; but not from that of polyglot empires, or not to the same extent” (1115). “From the perspective of many groups, such as Copts and Jews, empires such as those ruled by the Ottomans, Habsburgs, and Britain were frequently more benign than the ethnically based nation-states that succeeded them. The harsh plight of the East African Indians once British rule ended, such as life in Uganda [and Kenya]” (1131), het Brittanje verplig laat voel om die instroming van derduisende Indiër immigrante toe te laat.

Dit verduidelik deels waarom die meeste plaaslike Indiërs nie die ANC-regime steun nie; des te meer omdat daar in vergelyking met swart swartes teen hulle gediskrimineer word. Eintlik word die multi-rassigheid en -kulturaliteit van die Suid-Afrikaanse bevolking in baie opsigte deur die ANC-regime misken. Daar word by voorkeur geregeer asof Suid-Afrika ‘n mono-rassige swart bevolking het. Sommige waarnemers sluit die voorkoms van volksmoord, bv in die geval van plaasaanvalle op blankes, veral Afrikaners, nie uit nie.

Ras- en etniese kwessies kom opvallend min in die boek voor, behalwe: “Australian-born John Curtin, prime minister from 1941 to 1945, declared: ‘This nation will remain forever the home of sons of Britishness who came here in peace to establish an outpost of the British race. Our laws have proclaimed the standard of a White Australia … We intend to keep it, because we know it to be desirable.’ Also Australian-born, Harold Holt, the immigration minister from 1949 to 1956 (and prime minister in 1966-67), declared in 1950: ‘This is a British community, and we want to keep it a British community living under British standards and by the methods and ideals of British parliamentary democracy.’ Also Australian-born, Robert Menzies, prime minister from 1939 to 1941, and from 1949 to 1966, claimed, ‘A migrant from Britain to Australia is not lost to Britain; he merely serves the true interest of Britain in another part of the British empire'”(2129).

“Close to 1.5 million Britons immigrated to Australia from 1947 to 1981. However, in contrast to the earlier dominance of immigration by Britons, notably as late as the 1970s, the principle groups of immigrants are now Asian. The same change has occurred with Canada with resulting shifts in notions of nationality and identity accordingly. By die 2010s, the quesion in Australia was rather that of competition between two informal empires, those of the United States and China. The British legacy remained, notably in institutions and in the family connections of many individuals, but was largely individual; there was pressure for an end to the link represented by a shared monarch, and a widespread belief that it would end after the death of Elizabeth II. So also, albeit not to the same extent, with New Zealand. Empire had passed and the imperial legacy has become much weaker” (2139).

Ras is ook prominent in die hedendaagse vertolking van slawerny. Die blankes word as die skurke en die swartes as die enigste slagoffers voorgestel. In werklikheid was daar iets soos blanke slawerny, bv in Berberse (“Barbary”) Noord-Afrika (van die16de eeu tot die middel van die 18de eeu – kyk “Barbary slave trade” (Wikipedia). Die verslawing van blankes het ook in die Amerikas voorgekom. Byvoorbeeld: “Indentured labor … had been plentifully used in the seventeenth and eighteenth centuries,” toe baie blanke werkers na Noord-Amerika gestuur is (2475). “Although ‘white slavery’ existed in the British world, notably in the 1650s in Barbados, including for Irish prisoners, slavery, as a condition, was increasingly affected by racial attitudes. This approach served to preserve Englishness at the expense of Africans, who were the key labor supply for plantation agriculture; and, to a far more ambivalent extent, at the expense of Native Americans” (2448).

Ná 1994 is die Maleisiese voorbeeld van rassediskriminasie telkens vir Suid-Afrika aanbeveel. “It is the Malaysian government, in its consistent affirmative action policies (in effect, positive discrimination [?]) towards the Muslim Malays, that has very much disadvantaged the native Chinese and Indian populations, both of whom did well under British rule” (2165). Van Suid-Afrika kan gesê word dat die blankes en Indiërs beter as die bruines en veral die swartes onder die Britse en latere blanke bewind gevaar het. Deesdae word veral die swartes deur die ANC-regime bevoordeel en veral die blankes, maar in toenemende mate ook die Asiate, brutaal benadeel. Rassediskriminasie was glo die groot euwel vóór 1994. Waarom is rassediskriminasie dan nie in die nuwe Suid-Afrika absoluut verbode nie? Dit is maar net nog ‘n opsig waarin die NP se grondwetlike onderhandelaars klaaglik misluk het. Die resultaat is ‘n mislukte staat met rommelstatus.

Soos in Suid-Afrika word die koloniale verlede in polities onafhanklike lande sleg voorgestel of gerieflikheidshalwe aan die vergetelheid oorgelaat, sodat die era ná onafhanklikwording vergelykenderwys nie so sleg daaruit moet sien nie. “To visit … national museums is … instructive. Indeed, this is very much a case of amnesia. The impact of empire, and certainly of the British Empire, is underplayed, and notably so if the impact was in practice positive. The major extent of accommodation to empire also tends to be ignored. The theme, instead, is one of opposition and liberation. History, thereby, becomes both one-dimensional and adversarial” (2184).

Die konstruksie van ‘n nuwe gedekoloniseerde nasie “inevitably come with nationalistic conceits” (2189). Dit is waarom die ANC-regime die aanvang van die geskiedenis van “ons nasie” op 1994 stel. Die gebeure vóór 1994 wat beklemtoon word, is hoe die swartes glo hulle kosbare bloed in hulle stryd teen die bose blankes opgeoffer het. Die bloed wat in swart-op-swart geweld gevloei het en steeds vloei, word doelbewus buite rekening gelaat. “The strength and villainy of [the imperial/colonial/white power] have to be inflated in order to enhance the value of overcoming it, and thus the inheritable and inherited virtue of this achievement” (2248). In hierdie proses word skurke, bv moordenaars en terroriste, as helde opgehemel. Suid-Afrika het talle voorbeelde hiervan opgelewer.

Teen die einde van die boek kom Black by die weerslag van imperialisme en kolonialisme uit. “There is also major change in Britain as a consequence of demographic transformation” (3168). Pleks van sy tradisioneel redelik kultureel-homogene bevolking sit die Britte deesdae met snel goeiende etniese minderheidsgroepe. “The rise in ‘New’ Commonwealth immigration, from the arrival of West Indians on the Empire Windrush in 1948, meant empire ‘coming home’ in ways which certain politicians (and some of their constituents) found distinctly troubling. The British Nationality Act of 1948 gave citizenship of the UK and Colonies to all people living in either, and the right of entry and settlement in the UK” (3018).

Die probleme wat vir Brittanje hieruit voortgespruit het, is aanvanklik deur die meeste Britte en veral die politici en joernaliste ontken of verswyg. Mettertyd is al hoe meer tot die besef gekom dat die tradisionele Britse kultuur groot skade ly; skade wat voorkombaar was. Baie politici is steeds lugtig om die situasie openlik aan te spreek. Daar is darem bv ‘n 2009-verhoogstuk van Richard Bean (gebore in 1956), England People Very Nice (3023), wat uitgesproke oor die inkommers is, bv “accusing the Bangladeshis of being ‘curried monkeys'” (3028). Dit is duidelik dat daar groter uitdrukkingsvryheid in Brittanje as in die nuwe Suid-Afrika is. “The prospect of the Thames running ‘with blood’ is frequently mentioned in the play. The ability of England to cope with its diversity is left unclear, but room for optimism is limited” (3028). Die verwysing is na Enoch Powell (1912-1998) se beroemde/berugte 1968 “Rivers of Blood”-toespraak.

Leon Lemmer: John Barrow as sosio-politieke kommentator

John Barrow (1764-1848) was van 1792 tot 1794 verbonde aan die Britse ambassade in Peking/Beijing, China, toe George Macartney (1737-1806) die ambassadeur was. Van 1797 tot 1798 was Macartney die goewerneur aan die Kaap tydens die eerste Britse besetting. Barrow was van 1797 tot 1804 aan die Kaap en was aanvanklik Macartney se private sekretaris. Barrow was veronderstel om beter betrekkinge tussen veral die Boere en die swart inwoners te bevorder, ‘n taak waarvoor hy uitnemend ongeskik was. Hy het plaaslik verskeie reise onderneem en die volgende boek daaroor gepubliseer: An account of travels into the interior of Southern Africa in the years 1797 and 1798 (1802/2015, 432p; Amazon Kindle $1,14). In 1799 het Barrow met Anna Maria Truter (1777-1857), wat plante geskilder het, getrou. Hulle het sewe kinders gehad. Barrow het in 1800 ‘n huis in Kaapstad gekoop omdat hy hom hier wou vestig. In 1802 het Brittanje en Frankryk egter die Vrede van Amiens gesluit waarvolgens die Kaap weer Hollandse besit sou word; vandaar die Bataafse bewind aan die Kaap (1803-1806). Dit het Barrow se planne gefruik. Hy het gevolglik na Engeland teruggekeer.

Barrow se eerstehandse kennis van China het veroorsaak dat hy telkens bv rysverbouing aan die Kaap aanbeveel het. Die oorblyfsels van die Hollandse bewind aan die Kaap het hy afgekraak en die Britse manier van regeer – eintlik alles wat die Britte gedoen het – geloof. Byvoorbeeld: “The Dutch of late years had entirely neglected this excellent piece of ground; but the spirit of improvement that has always actuated the minds of the English in all their possessions abroad, will no doubt show itself at this place, and convert the public garden [in Cape Town] into a place not only ornamental to the town but useful to the country” (Kindle 246). Dit is Barrow se mentor, Macartney, wat die Britse Ryk gekarakteriseer het as “a vast Empire, on which the sun never sets.” Hierdie vooroordeel het Barrow op die Boere geprojekteer en hulle sover moontlik afgekraak. Terselfdertyd het hy die nie-blanke inwoners verheerlik. ‘n Mens kan wonder waarom hy dan met ‘n Hollandssprekende blanke vrou getrou het.

Hierdie gaping by Barrow tussen wat geskryf en hoe geleef word, is soortgelyk aan hedendaagse, Afrikaanssprekende, blanke Stellenbossers soos Willie Esterhuyse en Anton van Niekerk. Volgens Esterhuyse het “Afrikaans as wetenskaplike publikasietaal … ‘n baie beperkte en krimpende toekoms” (Netwerk24, 8.12.2018), iets wat deur hom eerder verwelkom as teengewerk word. Om jou vir Afrikaans as akademiese taal te beywer, is volgens Esterhuyse “strategies én takties outyds” (Netwerk24, 19.12.2018). Van Niekerk het hom nie net daadwerklik vir die verengelsing van die Universiteit Stellenbosch beywer nie; hy het ook, soos Wim de Villiers, geen goeie woord vir Afrikaners nie.

Volgens Van Niekerk, soos by Barrow, is die Boere in vergelyking met die swartes baie sleg: “Vergete is alles wat ons weet van die pyn wat ‘Afrikanerskap’ in die verlede in hierdie land aangerig het” (“Om met vuur te speel,” Netwerk24, 20.12.2018). Wat Van Niekerk onderskeidelik aanprys en vergeet, is swart Afrika-nasionalisme en -terrorisme. “Die fase in die geskiedenis van ‘Suid-Afrika’ waaroor ons eintlik nie in staat is om ooit weer ons koppe op te tel, en ten opsigte waarvan ons die Allerhoogste moet dank dat daar nie uit onverbloemde wraaklus teen ons opgetree is nie, is egter presies die periode waarin ‘Afrikaners’ aan die bewind was.” In werklikheid was dit die goue era van Afrikaans en Europese beskawing, toe Suid-Afrika die voorspoedigste en ontwikkeldste land in Afrika wás. Toe was daar geen sprake van staatskaping, rommelstatus, ongebreidelde korrupsie, ondoeltreffendheid en ‘n mislukte staat nie.

Van Niekerk verwys na “die verstikkende en onverdraagsame eenvormingheid van Afrikanernasionalisme … ‘n voorskriftelike en uitmergelende Afrikaner-nasionalistiese ideologie,” asof Afrikaners sedert 1994 welwillende, vredeliewende, moord- en misdaadlose vryheid en selfbeskikking ervaar. “Vingerswaaiende leiers” is deur vuisswaaiende leiers vervang, maar die naïeweVan Niekerk verwelkom dit. As na uitnemende voorbeelde van volkome verloopte Afrikaners gesoek word, hoef daar nie verder as Esterhuyse, Van Niekerk en De Villiers gesoek te word nie – volgens elkeen se openbare beeld, wat van hul private leefwyse kan verskil. Daar is dikwels ‘n element van skynheiligheid by die uiters linkses. Fanatieke pogings word aangewend om heiliger as heilig te probeer wees. Koos Malan het verdoemende kritiek op Van Niekerk se betoog gelewer (Netwerk24, 9.01.2019).

In die eerste hoofstuk noem Barrow dat twee Britse offisiere, Andrew Shillinge en Humphrey Fitzherbert, in 1620 Saldanabaai en omgewing – “the whole continent near adjoining” – tot Britse gebied verklaar het, “for the better prosecution of … trade to the East Indies” (87). Hy gee die posisie aan as 34 breedtegraad, dus Tafelbaai, wat eens Saldanabaai genoem is. Die huidige Saldanabaai se breedtegraad is 33. Die Britse regering het egter nie hierdie anneksasie bekragtig nie. Volgens Barrow het Jan van Riebeeck die VOC-verversingspos in 1650 aan die Kaap gevestig (107, 114). Dit is voorafgegaan deur ‘n Portugese nedersetting by die mond van die Groot Visrivier, wat egter later ontruim is ten gunste van ‘n handelspos by Delagoabaai/Lourenço Marques/Maputo (114, 2221). Die 1620-poging tot anneksasie is nie in my skoolgeskiedenisboeke genoem nie; moontlik sodat nie gedink moet word dat die Britte hier hoort nie.

Daar is egter beweerde vroeëre gebeure aan die Kaap wat ek nog nêrens elders teëgekom het as in die volgende deeglik nagevorste boek nie: Don Jordan and Michael Walsh, White cargo: The forgotten history of Britain’s white slaves in America (Edinburgh: Mainstream Publishing, 2007, 322p; Amazon Kindle $3,44). Is dit te wyte aan onkunde by (plaaslike) historici, of word dit as fopgeskiedenis beskou, al verskaf die outeurs deurgaans bronverwysings? Een van die verwysings is na Frank Welsh se boek, A history South of Africa (1998), bedoelende A history of South Africa.

Aan die begin van die 17de eeu wou die Britte van hulle prisoniers – “the lewd and idle” – ontslae raak. “Sir Thomas Smythe [1558-1625, the first governor of the East India Company] led the search for a site and initially considered South Africa rather than America. A letter written to Smythe in 1609 by one of his agents, Thomas Aldworth, put the case for a site at the Cape of Good Hope. Aldworth had anchored in Table Bay while he was en route for India and liked what he saw. An earlier European visitor had carved a huge cross on the steep mountain overlooking the bay … the natives seemed friendly. Aldworth reported enthusiastically to Smythe that the Cape had ‘courteous and tractable folk’ and was just the place to send convicts. The area could take ‘one hundred English convicts a year’, he estimated” (Kindle 934).

“Always cautious, Smythe decided to send just ten convicts to see how they fared … James Crosse … [was] the men’s leader in the Cape. Crosse and the other nine were duly landed at Table Bay and presented with what Smythe’s men deemed sufficient for their survival: ‘half a peck of turnip seeds’, a few other seeds, ‘and a spade to dig the ground’. Unsurprisingly, the experiment was a failure. Crosse and the other convicts had been left with no arms with which to protect themselves and they were terrified when they saw tribesmen from the local Khoi people in the distance. Maybe they had heard how Portuguese traders had once been massacred here after falling out with the Khoi; [eg. Francisco de Almeida (1450-1510) and 64 of his men in March 1510]. The convicts hid and managed to evade the natives. Somehow, they reached a rocky island just off Table Bay [Robben Island] … Here, the ten Englishmen eked out a miserable existence, probably living on shellfish or the seals that baked on the shore. Eventually, a visiting ship took pity on them and took them off. Three of the convicts got back to England” (942).

“Smythe tried once more. He ordered another group of convicts to be sent to the Cape aboard one of his India-bound ships. When it reached Table Bay and anchored, the convicts begged the captain to hang them rather than leave them in Africa. He couldn’t oblige. Following orders, they too were dumped on the shore … Another passing ship took them off within a couple of days. Nearly two centuries would pass before England would again send convicts to the Cape” (951).

In sahistory.org.za staan: “1605: First attempt by sailors of the English East India Company to annex the Cape on behalf of Britain.” “1615: Sir Thomas Roe attempts to land some deported Britsh criminals at the Cape, but those who are not drowned or killed by Khoikoi are soon removed from the Cape and the scheme is abandoned.” In 1631 het die Britte glo vir die Khoi-Khoi Autshumao/Harry na Batavia geneem sodat hy kon leer om as tolk aan die Kaap op te tree. As ‘n mens, soos Christo van Rensburg, begeer dat die geskiedenis van Afrikaans (en Kaaps/Engelsbesoedelde Afrikaans) voor 1652 ontstaan het, is 1631 ‘n sinvoller datum as 1595, wat deur Van Rensburg gepropageer word (Praag 15.12.2018). In 1644 het 250 skipbreuklinge van ‘n Hollandse skip vier maande aan die Kaap vertoef en in 1647 nog ‘n aantal vir ‘n jaar lank.

Barrow verwys na die Khoi-Khoin as Hottentotte. Die Hollanders “soon discovered the predominant passion of this weak and peaceable people for spirituous liquors, and that a bottle of brandy was a passport through every horde. With this and tobacco, iron, and a few paltry trinkets, they purchased a part of the country and of their stock of cattle, and then took the rest by force” (120). Op hierdie manier het die Khoi-Khoin, volgens Barrow, hulle grond, vee en vryheid verloor. “[The Hottentots] were soon reduced to the necessity of becoming their [the Dutch’s] servants” (134). “To encourage the native Hottentots in useful labour, by giving them an interest in the produce of that labour, to make them experience the comforts of civilized life, and to feel they have a place and a value in society, which the miserable policy of the Dutch government denied to them, would be the sure means of diminishing, and, in time, of entirely removing the necessity of slavery” (581). Marthinus van Bart het egter aangetoon dat dit juis die Khoi-Khoin se tradisie van nie-werk of leeglê was wat aanleiding tot die invoering van slawe gegee het (Praag 15.12.2018). Barrow beweer: “Few negroes, in fact, have been imported since the capture [1795], and those few by accident, or by special permission” (581). Oor die eerste Britse besetting van die Kaap skryf Van Bart egter: “In die sewe-en-‘n-half jaar van dié bewind aan die Kaap is meer slawe hierheen ingevoer as in enige ander tydperk van dieselfde lengte.”

In teenstelling met die huidige verheerliking van die plaaslike bruin mense, insluitende die Moslems of Kaapse Maleiers, skryf Barrow: “The most active and docile, but the most dangerous [eg “revengeful”] are the Malays. They are faithful, honest, and industrious; but so impatient of injury, and so capricious, that the slightest provocation will sometimes drive them into fits of frenzy during the continuance of which it would be unsafe to come within their reach” (588).

Dalk het die Hollandse bewind nie so sleg aan die Kaap gevaar nie: “There are no beggars in the whole colony; and but a few who are the objects of public charity” (615). Vergelyk dit met die nuwe Suid-Afrika waar ‘n mens om elke hoek en draai deur bedelaars lastig geval word in ‘n land waarin daar baie meer ontvangers van staatstoelaes as betalers van inkomstebelasting is.

Daar was ‘n (onoorbrugbare) kloof tussen die Hollands- en Engelssprekendes, soortgelyk aan die huidige kloof tussen blankes/Afrikaners en swart mense. “Few of the [Dutch] male inhabitants associate with the English, except such as hold employment under the government. This backwardness [!] may be owing in part to the different habits [cultures] of the two nations, and partly, perhaps, to the reluctance that a vanquised [!] people must always feel in mixing with their conquerors. No real cause, however, of complaint or disaffection, could possibly [!] be alleged against the English government at the Cape” (643). In werklikheid was daar geen sprake van dat die Hollandse boere deur die Britte oorwin is nie – hulle het eerder sover moontlik weg van die regering getrek – net so min as wat die swartes ooit die blankes in Suid-Afrika oorwin het. Die swartes het in 1994 politieke beheer oor die land verkry weens die verraad van ‘n klein groepie Afrikaanssprekende blankes.

In Suid-Afrika is agteruitgang sedert 1994 aan die orde van die dag, maar daar word voorgegee, bv deur Anton van Niekerk hier bo, dat daar baie dinge is waarvoor ons dankbaar moet wees. Barrow het ‘n soortgelyke laai uitgehaal: “Four years of increasing prosperity [since 1795], of uninterrupted peace and domestic tanquillity, have been the happy lot of the inhabitants of the Cape of Good Hope … subversion of all order, had industriously been propagated by the ill-disposed, among the ignorant [!] part of the colonists, both in the town and country districts” (656).

Van die tweede hoofstuk af skryf Barrow oor sy reise die binneland in. Ek skryf agtereenvolgend oor die Khoi-Khoin, Khoi-Khoin se taal, San, swart mense en die Hollandse boere. In die aanhalings, onder elkeen van daardie hoofde, word daar ook na ander bevolkingsgroepe verwys. Let daarop dat ek die gekuurde/ontsmette, polities korrekte terme vir die drie nie-blanke bevolkingsgroepe gebruik. Die tradisionele terme kom net in die aanhalings voor. Akademies-wetenskaplik kan ek dit nie verhelp nie. Dit is immers ‘n onbegonne taak om in die aanhalings al die terme wat deur sommige as aanstootlik geag word, met gekuurdes te vervang of om hulle telkens met afkortings (H-woord, B-woord, K-woord) minder aanstootlik te maak. Die boodskap wat Barrow oordra, is in elk geval pro-nieblank en sterk anti-blank/Boer. In die meeste gevalle weerhou ek my van kommentaar. Ingeligte, kritiese lesers sal bv die oordrywings, eensydighede en valshede van Barrow (redelik) maklik herken.

Khoi-Khoin

Volgens Barrow is die Khoi-Khoin se eie oorspronklike naam vir hulleself nie die Hollandse benaming “Hottentotte” nie, maar “Quazquae” (1816). “The original inhabitants of the country being a sort of Troglodytes, as indeed the savage Hottentots of the interior in some degree still are” (718). “There is not in the whole extensive district of Graaff Reynet a single horde of independent Hottentots, and perhaps not a score of individuals who are not actually in the service of the Dutch. These weak people, the most helpless, and in their resent condition, perhaps the most wretched, of the human race, duped out of their possessions, their country, and finally out of their liberty, have entailed upon their miserable offspring a state of existence to which that of slavery might bear the comparison of happiness … Their numbers of late years have rapidly declined. It has generally been observed, that wherever Europeans have colonized, the less civilized natives have always dwindled away, and at length totally disappeared” (1727).

Barrow skryf oor ” their extreme poverty, scantiness of food, and continual dejection of mind, arising from the cruel treatment they receive from an inhuman and unfeeling peasantry, who, having discovered themselves to be removed to too great a distance from the seat of their former government to be awed by its authority, have exercised, in the most wanton and barberous manner, an absolute power over these poor wretches, reduced to the necessity of depending upon them for a morsel of bread. There is scarcely an instance of cruelty said to have been committed against the slaves in the West-India islands, that could not find a parallel from the Dutch farmers of the remote parts of the colony towards the Hottentots in their service. Beating and cutting them with thongs of the hide of the sea-cow or rhinosceros, is a gentle punishment, though these sort of whips which they call shambos [sambokke] are most horrid instruments, tough, pliant, and heavy almost as lead. Firing small shot into the legs and thighs of a Hottentot, is a punishment not unknown to some of the monsters who inhabit the neighbourhood of Gamtoos river” (1734).

“Instant death is not unfrequently the consequence of punishing these poor wretches in a moment of rage. This is of little consequence to the farmer; for though they are to all intents and purposes his slaves, yet they are not transferable property. It is this circumstance which, in his mind, makes their lives less valuable and their treatment more inhuman … the coolness and tranquillity displayed at the punishment of his slave or Hottentot, is highly ridiculous, and at the same time indicative of a savage disposition to unfeeling cruelty lurking in his heart. He flogs them, not by any given number of lashes, but by time; and as they have no clocks nor substitutes for them capable of marking the smaller divisions of time, he has invented an excuse for the indulgence of one of his most favourite sensualities, by flogging them till he has smoked as many pipes of tobacco as he may judge the magnitude of the crime to deserve” (1747).

“By a resolution of the old [Dutch] government, as unjust as it was inhuman, a peasant was allowed to claim as his property, till the age of five-and-twenty, all the children of the Hottentots in his service to whom he had given in their infancy a morsel of meat. At the expiration of this period the odds are ten to one that the slave is not emancipated. A Hottentot knows nothing of his age; he takes no note of time” (1753). “The Hottentot girls in the service of the colonists are in situations too dependent to dare to reject the proffered embraces of the young peasantry” (1775).

“Low as they are sunk in the scale of humanity, their character seems to have been very much traduced and misrepresented. It is true there is nothing prepossessing in the appearance of a Hottentot, but infinitely less so in the many ridiculous and false relations by which the public have been abused. They are mild, quiet, and timid people; perfectly harmless, honest, faithful; and, though extremely phlegmatic, they are kind and affectionate to each other, and not incapable of strong attachments. A Hottentot would share his last morsel with his companions. They have little of that kind of art or cunning that savages generally possess. If accused of crimes of which they have been quilty, they generally divulge the truth. They seldom quarrel among themselves or make use of provoking language. Though naturally of a fearful and cowardly disposition, they will run into the face of danger if led in by their superiors; and they suffer pain with great patience. They are by no means deficient in talent, but they possess little exertion to call it into action: the want of this was the principal cause of their ruin. The indolence of a Hottentot is a real disease, whose only remedy seems to be that of terror. Hunger is insufficient to effect the cure … they will willingly fast the whole day, provided they may be allowed to sleep … With them the word is, to eat or to sleep. When they cannot indulge in the gratification of the one, they generally find immediate relief in flying to the other” (1816).

“The person of a Hottentot while young is by no means void of symmetry. They are clean-limbed, well-proportioned, and erect” (1884). Some of the women, when young, and previous to child-bearing, might serve as models of perfection in the human figure … in their gait they are not altogether devoid of grace” (1890). “[The Hottentots’] eyelids …are rounded into each other exactly like those of the Chinese, to whom, indeed, in many other points, they bear a physical resemblance, that is sufficiently striking” (1884; ook 3298, 3333). Die Khoi-Khoin en San is nie altyd duidelik onderskeibaar nie. Barrow verwys na “the real Hottentots, or Bosjesmans” (3339) en na die “Maroon Hottentots, called Bosjesmans” (4438), asook na “the Bosjesmans … and other Hottentots” (4569). “The Bosjesmans, though in every respect a Hottentot, yet in his turn of mind differs very widely from those who live in the colony” (3346). Barrow vermoed “a common origin” by die Khoi-Khoin en die San (3291). Daar is ‘n teorie dat hulle voorkoms (deels) aan Chinese skipbreuklinge toegeskryf kan word.

“Notwithstanding the inhuman treatment that the Hottentots experience from the Dutch farmers, the latter could very ill want the assistance of the former; and, were they sensible of their own interest, and the interest of their posterity, instead of oppressing, they would offer them every encouragement” (1951). “Should the present system of oppression continue, the time is not far distant when their own children must take upon them the charge now committed to Hottentots … Broken up and dispersed as the tribes of this nation now are, few of their ancient usages are retained among them” (1958).

Oor sy besoek aan Namakwaland skryf Barrow: “A dozen years more, and probably a shorter period, will see the remains of the Namaaqua nation in a state of entire servitude. Such are the effects of an encroaching peasantry, sanctioned by the low policy of a [Dutch] government that could descend to employ agents to effect the purchase of whole herds of cattle for a cask of brandy … The government having fixed no limits to their colony, nor their subjects to their avarice, the latter found it still more convenient to settle themselves in the midst of the harmless Namaaquas, who considered them as the most acceptable neighbours in the world. For a bottle of brandy, which cost sixpence, they willingly exchanged an ox; and such is still the infatuation of this people for the noxious liquor, that they will even now exchange a sheep for the same quantity of it” (4555).

Khoi-Khoin se taal

Die Khoi-Khoin “are very far from being a stupid people. They learn the Dutch language with great facility” (1918). “The great point in which their invention appears to have been exercised, is in the construction of their language. Of all the methods that have been adopted in language, by different nations, for the purpose of expressing objects, and conveying ideas, in a clear and unequivocal manner, that which has been hit upon by the Hottentots, is certainly the most extraordinary. Almost all their monosyllables, and the leading syllable of compound words, are thrown out of the mouth with a sudden retraction of the tongue from the teeth or the palate” (1925).

“All languages in their infancy consisted probably of simple or monosyllabic sounds, but as these could convey only a very limited number of ideas, recourse was had to inflexion of voice and composition of the simple sounds to make the vocabulary more copious. The division of such simple sounds into their elements, and by the various combinations of these elements to form an almost unlimited number of new sounds, was one of the most wonderful inventions in the history of man, and much beyond the genius of a Hottentot. He has done, however, all that he found to be necessary by a very few compound words, and by the clacking with the tongue” (1931).

“The vocables were adopted in imitation of the sounds proceeding from the different objects they were meant to express” (1938). “The genius of a language is generally discoverable in the application of new words to new ideas. The Hottentots who had never seen nor heard the report of a gun before their unfortunate connection with Europeans, had a new word to invent in order to express it. They called it kaboo” (1945).

“The Dutch peasantry in the distant districts speak it [Khoi] and many of them are so very much accustomed to the use of it, that they introduce into their own language a motion of the organ of speech sufficiently distinct to show from whence they procured it” (1951). Dus, sommige Hollandse boere het Khoi gepraat en sommige van die Khoi-Khoin het Hollands gepraat. Dit volg dat hulle mekaar se moedertaal kon beïnvloed. Wat duidelik uit Barrow se reisbeskrywings blyk, is dat die Hollandse boere in die binneland uiters geïsoleerd gelewe het, maar dat hulle met mede-Hollanders op die roetes en tydens besoeke aan Kaapstad en dorpe soos Swellendam en Graaff-Reinet kontak gehad het. Selfs meer geïsoleerd as die Hollandse boere het die Khoi-Khoin in aparte stamme gelewe. “From living together in particular clans, and, in later times, from mixing with different people, the Hottentots of one district differ very considerably from those of another” (1816).

Die punt is dat daar in Barrow se teks niks is wat daarop dui dat die Khoi-Khoin ‘n buitengewone vaardigheid in taalskepping gehad het nie. Die Hollands wat aan die Kaap en in die binneland mettertyd Afrikaans geword het, is deurslaggewend deur die blankes, as die elite (ten minste in vergelyking met die nie-blankes – al word die Hollandse blankes erg ingat deur Barrow voorgestel), ontwikkel. Christo van Rensburg se Khoi-Afrikaans “was geen groot volksbeweging wat Hollands gou aan die Kaap laat verkrummel het nie” (Praag 15.12.2018). Oor die Khoi-Khoin, tydens sy besoek aan Namakwaland, skryf Barrow: “I could have no conversation with these people through the means of my Hottentots, the language spoken by one being perfectly unintelligible to the other; nor could they speak or understand a word of Dutch” (4493). “Though the Namaaqua Hottentots vary but very little in their persons from the other tribes of this nation, their language is widely different” (4569). “The different families of Hottentots all speak a different language, which, however, is very obviously perceived to have been derived from one common origin” (4677). Volgens Van Rensburg is die bakermat van Afrikaans in die binneland en nie in bv die Bo-Kaap in Kaapstad nie. In die ontstaan en lewensvatbaarheid van Afrikaans het die blanke boere ongetwyfeld die deurslaggewende rol gespeel. ‘n Mens wonder in hoeverre Van Rensburg en diesulkes kennis geneem het van geskiedkundige verslae, bv reisbeskrywings soos dié van Barrow, voordat hulle met hulle polities byderwetse vertolkings voor ‘n dag gekom het.

San

“The Bosjesmans … seem to be the true aborigines of the country, unmixed with any other tribes of people” (1897). “By their habits and manner of life, [they] are justly entitled to the name of savage – a name, however, of which, it is greatly to be feared, they have been rendered more worthy by the conduct of the European settlers. They are known in the colony by the name of Bosjesmans, or men of the bushes, from the concealed manner in which they make their approaches to kill and to plunder. They neither cultivate the ground nor breed cattle, but subsist, in part, on the natural produce of their country, and make up the rest by depredations on the colonists on one side, and the neighbouring tribes of people that are more civilized than themselves, on the other” (2789).

Van ‘n boer word gesê: “Should he depart to the distance of five hundred yards from his house, he is under the necessity of carrying a musket” (2965). Boere is deesdae weer terug in daardie situasie. “To bear a life of such constant dread and axiety, a man must be accustomed to it from his infancy, and unacquainted with one that is better” (2965). Joachim van Plettenberg (1739-1793, goewerneur aan die Kaap 1771-1785) het op die verste punt van sy reis in die omgewing van die Sneeuberg ‘n baken geplant. Die San “had thrown down and broken in pieces the monument” (3040). Die skending, vernietiging en verwydering van monumente is steeds met ons.

“The principle object of our present journey [was] that we might be eye-witnesses of the manner in which the farmers conducted their expeditions against these miserable set of beings. I thought it, however, a necessary step to make a previous stipulation with the commandant, that the extent of hostilities against these savages should be that of surrounding one of their kraals; that after this had been done, we should act only on the defensive, and he was enjoined to deliver to his people a most serious charge, not to fire a single shot unless it should be found absolutely necessary for their own personal security; for that the sole object of our journey was to bring about, if possible, a conversation with some of the chiefs of this people” (3196). “On their promises I could place no sort of dependence, knowing that, like true sportsmen when game was sprung, they could not withhold their fire” (3230). “A Dutch peasant, though sufficiently expert at this sort of service [eg surrounding a kraal], always depends more upon his Hottentots than himself” (3210).

Die Boere met hulle gewere “was so directly hostile, as perfectly to justify their shooting a volley of arrows among us” (3250). Barrow vertel dat eers die San-kinders en daarna die vroue beskuitjies by hulle kom haal het en heelwat later die mans, wat met tabak gelok is. “The conclusion of the business, however, must have appeared to them very different from what, on former occasions, they had always experienced, when those who escaped from immediate death were incessantly pursued and fired upon, and their wives and children seized and carried away into slavery” (3250). “Numbers of Bosjesmans women are now in the colony, who were taken from their mothers when infants, and brought up by the farmers, who, from the day of their captivity, have never had any intercourse whatsoever with their countrymen, nor know, except from report, to what tribe or nation they belong” (3304).

Hierdie San “insisted on their innocence, by asserting that their horde, so long as they composed a part of it, had never committed depredations on the colonists, but had always remained about the spot we found them, where they subsisted by the chase [of game], and upon the roots of the earth. Appearances certainly were much in their favour” (3256). “They were desired to tell all their countrymen they should happen to see, that whenever they should desist from stealing the cattle of the colonists, and should come to any of the farm-houses without bow and arrows, or other weapons, and say they were in want, as many more sheep should be given to them than they could possibly obtain by plunder” (3263).

“When all … means of subsistence fail them, and they are certainly very precarious, they are driven to the necessity of hazarding a toilsome and dangerous expedition of plunder into the colony. Such a mode of life naturally leads to habits of cruelty. The disposition of the Hottentot [San] race is mild and manageable in the highest degree, and by gentle usage may be moulded into any shape; but the treatment of the farmers towards them has been very flagitious, that their cruelty even admits of palliation. Though in the eye of political justice it may be considered as a crime for a starving family, driven by imperious want to the necessarity of taking [stealing] the property of another who has perhaps more than he can possibly use, yet in the law of nature the offence is venial: but the Bosjesmans for their conduct have not only the plea of nature and humanity, but also that of retribution. They were driven out of their own country, their children seized and carried into slavery, by people on whom they now commit their depredations [crimes], and on whom they naturally take every occasion of exercising their revenge” (3367) – ‘n standpunt soortgelyk aan dié van Anton van Niekerk hier bo. “The condition to which this people has been reduced, has entirely subdued that timid and pusillanimous mind which characterizes the Hottentots [San]” (3381).

“The nature of their language is the same as that of the Hottentots, though they are not able to understand each other. In the latter, the action of the tongue against the roof of the mouth, or the teeth, is seldom used on more than one syllable of a word. In the language of the Bosjesman, there is scarcely a syllable enunciated without it; and this action is performed by them much more forcibly than by the Hottentots. Notwithstanding the difficulty for an European to acquire such a language, several of the Sne[e]wbergers speak it as fluently as the natives, from their having been committed, in their infancy, to the care of Bosjesmans nurses” (3430).

“It were greatly to be wished, that the peasantry would see the policy of putting an end to their expeditions against this miserable people, and adopt in their place a lenient mode of treatment. They might not, perhaps, succeed in reclaiming them at once from their rooted habits of life; but their hatred towards the colonists, which aims at their lives, might certainly be abated. The first step towards it would be to abolish the inhuman practice of carrying into captivity their women and children … The condition of those who are made prisoners by the farmers, is, in fact, much worse than that of slavery; for, not being transferable property, they have no claims upon their interest” (3430).

“Forty years ago, it appears from living testimony, the Bosjesmans frequented the colony boldly and openly begged and stole and were troublesome, just as the Kaffers now are; but they never attempted the life of anyone. They proceeded not to this extremity until the [Dutch] government had unwisely and unjustly suffered the peasantry to exercise an unlimited power over the lives of those who were taken prisoners. It failed, at the same time, to fix any bounds to the extent of the expeditions made against them, which certainly ought not to go beyond the limits of the colony … This, however, would not answer the object of the farmer, which is that of procuring children” (3444).

Swart mense

In die meeste geskiedenisboeke word beweer dat die blankes en swartes op min of meer dieselfde tyd, 1652, hulle opwagting in wat nou Suid-Afrika genoem word, gemaak het; die blankes in die suidweste en die swartes in die noordooste. Die HAT (2015) is blykbaar besig met die herskrywing van hierdie geskiedenis, maar let daarop dat hierdie inskrywing by “San” versag word deur na “Suider-Afrika” te verwys: “groep jagterversamelaars van Suider-Afrika wat minstens sedert die einde van die laaste ystydperk (10 000 VHJ [vC]) dié gebied bewoon het, maar wat met die koms van swart beesboere en landbouers uit Midde-Afrika van die vyfde eeu HJ [nC] en Europese setlaars van die 17de eeu af mettertyd na die onherbergsamer uithoeke van die gebied verdryf is” (p 1102). Wat moontlik geïmpliseer word, is dat die swartes sowat tien eeue voor die blankes in Suid-Afrika aangekom het. Wat belangrik is, is nie wie eerste hier aangekom en roofbou (bv die uitroeiing van wild, oorbeweiding en brandhoutstroping) toegepas het nie, maar watter etniese groep die land ontwikkel het deur bv infrastruktuur te skep.

Toe Barrow in Graaff-Reinet aangekom het, het die Boere optrede teen die swartes geëis wat die Oosgrens, die Groot Visrivier, oorgesteek en hulle in die kolonie gevestig het. Barrow noem hierdie Boere “anarchists” (1335). “The first business, therefore, of the landrost, after his arrival at the Drosdy, was to stop the preparations of the farmers for making war against the Kaffers, by letting them know that it was his intention to pay a visit to the chiefs of that nation, and to prevail on them, if possible, to return quietly and peaceably into their own country beyond the settled limits of the Great Fish river. This, no doubt, was an unwelcome piece of intelligence … to those of the intended expedition, who were to share … the plunder of the Kaffers’ cattle, which, in fact, and not any laudable motive for the peace and welfare of the district, was the mainspring that operated on the minds of those who had consented to take up arms against them. To the avaricious and covetous disposition of the colonists, and their licentious conduct, was owing a serious rupture with this nation in the year 1793, which terminated with the almost total expulsion of the former from some of the divisions of the district … the Kaffers retired within their proper limits, yet few of the colonists returned to their former possessions, particularly those in the Zuure Veldt; a circumstance, no doubt, that induced the former once more to transgress the fixed boundary” (1335).

Daar kan geen twyfel wees oor die kant waarby Barrow hom geskaar het nie. “Till the scandalous rupture between the peasantry and the Kaffers, occasioned entirely [!] by the injustice and tyranny of the former, Zuure Veldt was one of the best-peopled divisions in the district, but has been since that time entirely abandoned” (1986). “The Kaffers were not to be considered in the same light as the Bosjesmans … but, on the contrary, as a mild, rational, and in some degree civilized people, who had always afforded protection to such travellers in their country as had made proper applications to their sovereign for it. The story [!] of some Dutch farmer [singular] being murdered in Kaffer-land, where he had gone for the sake of exchanging trinkets for cattle, had got hold of their minds” (1993).

Barrow skryf soos volg oor die swart mense wat hy duskant die Groot Visrivier teëgekom het: “A party of women were the first who advanced to salute us, laughing and dancing round the waggons, and putting on all the coaxing [begging] manners they could invent; in order to procure from us tobacco and brass buttons. Good temper, animation, and a cheerful turn of mind, beamed in all their countenances. We found them to be modest without reserve; extremely curious without being troublesome; lively but not impudent; and sportive without the least shadow of being lascivious. Their personal charms were not of a very captivating nature, though, getting over the prejudice of colour, which was that of a dark glossy brown, verging on black, some of them might have been accounted handsome” (2013). “A Kaffer woman is chaste and extremely modest … Instances of infidelity are very rare; and, when they do occur, are accidental rather than premeditated” (2472). Anders as aan die begin van hierdie paragraaf, skryf Barrow later, dalk met verwysing na die mans: “They seldom attempt to sing or to dance, and their performances of both are miserably bad” (2574).

“The men, on the contrary, were the finest figures I ever beheld: they were tall, robust, and muscular; their habits of life had induced a firmness of carriage, and an open, manly manner, which, added to the good nature that overspread their features, showed them at once to be equally unconscious of fear, suspicion and treachery” (2028). ‘n Swart hoofman het verduidelik dat sy stam die Groot Visriviergrens oorgesteek het omdat die Boere dit eerste in die teenoorgestelde rigting gedoen het. “What this chief stated in his reply was perfectly correct. The Dutch peasantry have not only gone into the Kaffer country since the year 1793, to hunt for the larger sort of game, particularly the hippopotamus, that abounds in all the great rivers of that country, but all those who dwell near the extremity of the colony, upon the Great Fish river, have always used, and still continue to consider, the Kaffer side of the river as their own, have sown, and planted, and driven over their cattle to graze. Some of their habitants of Bruyntjes Hoogte … had taken possession of the choicest part of their country” (2069).

“They had the audacity to petition Sir James Craig to grant them as an indemnification for their losses by the Bosjesmans and the Kaffers, a small piece of ground … This piece of ground is only about five-and-forty miles beyond the present boundary. The dating and impudent falsehood on which the letter was founded were easily seen through by Sir James Craig, and their petition was very properly rejected” (2077). “Such are the views of those people, who have neither sense of honour, regard for truth, or feelings of justice or humanity to direct their proceedings” (2083).

“The chiefs were told that if some few of the colonists had been so imprudent as to transgress the treaty [border], they had done it contrary to the express orders and without the knowledge of government: that the colony was now in the possession of a great and powerful sovereign, the king of England: that one of his first chiefs had deputed us to say that the established boundary should be observed on the part of the colonists; but that he expected also that all those chiefs, who had spread themselves over the country of the colonists, with their families, and dependants, and cattle, would, without any further delay, quietly and peaceably return into their own country; and as a proof of the good intentions and friendship of the English government towards the Kaffer nation, we were now on our journey to their great chief, or King Gaika, carrying for him a present from the English governor at the Cape” (2083).

Barrow formuleer en onderskryf Gaika se standpunt soos volg: “It is a common idea, industriously kept up in the colony, that the Kaffers are a savage, teacherous, and cruel people; a character as false as it is unmerited. Their moderation towards the colonists, and all white people, has shown itself on many occasions; and if the inhabitants of the bordering parts of the colony had any sense of honour or feelings of gratitude, instead of assisting to propagate, they would endeavour to suppress, such an idea. They know very well that in the height of a war into which this people was iniquitoust driven, the lives of all their women and children that fell into the hands of the Kaffers were spared by them, whilst their own fell promiscuously by the hands of the colonists” (2340).

Om aan te toon hoe die gedrag van die Boere en swartes verskil, word beweer dat ‘n Genuese skip in 1796 tussen die mondings van die Boesmans- en Sondagsrivier gestrand het en deur die Boere geplunder is pleks van die skipbreuklinge te help (2347). In 1797 het ‘n Amerikaanse skip tussen die mondings van die Keiskamma- en Beekarivier gestrand. Die swartes het die skipbreuklinge gehelp en slegs die knope van hulle klere af gesteel. “They were deprived of no other parts of their property; and they were conducted in safety to the residence of some of the colonists, from whom a demand was made of five rixdollars for the captain and an equal sum for the whole of the crew, as full compensation for their trouble” (2361). Een van die beginsels waarop swart mense se kultuur berus is: “For theft there is no other punishment than that of restitution” (2479). Waarom dan deesdae onteiening sonder vergoeding? Dit is sowel immoreel as strydig met die belange van die land.

“It is to him [Gaika] I am principally indebted for the little information I am enabled to give concerning the Kaffer nation” (2376). “The Kaffers having always been represented as agriculturists, we were a little disappointed in not meeting with gardens and cultivated grounds about their habitations, not a vestige of which had anywhere appeared” (2396). Gaika verduidelik toe dat hulle die afgelope twee of drie jaar in oorloë gewikkel was. “They had consequently been under the necessity of suspending their pursuits of agriculture; that in times of peace they always planted millet [sorghum – 2595, 2657], and several kinds of vegetables” (2396). “They seem however to be much more inclined to the pastoral than the agricultural life” (2499). “There are perhaps few nations, besides the Kaffers, that have not contrived to draw some advantages from the possession of a sea-coast. They have no kind of fishery whatsoever either with nets or boats” (2520). Die San, daarenteen, het wel die vermoë om vis in bv die riviere te vang (3545).

Oor die swarte as mens skryf Barrow: “From the nature of his food, which is chiefly milk, his manners are mild and gentle … In time of peace, he leads the true pastoral life: his cattle is his only care: he rarely kills one for his own consumption, except on some particular occasion” (2423). “There is perhaps no nation on earth, taken collectively, that can produce so fine a race of men as the Kaffers: they are tall, stout, muscular, well made, elegant figures … their rest is not disturbed by violent love, nor their minds ruffled by jealousy … The countenance of a Kaffer is always cheerful; and the whole of his demeanour bespeaks content and peace of mind” (2451).

“Had not Nature bestowed upon him the dark-colouring principle that anatomists have discovered to be owing to a certain gelatinous fluid lying between the epidermis and the cuticle, he might have ranked among the first Europeans” (2458). “A Kaffer … could not be pronounced deficient in talent. The experiment of giving him a suitable education has not yet been made; but there are perhaps no unlettered people on the face of the earth, whose manners and opinions have more the appearance of civilization than those of the Kaffers” (2486).

“The Kaffers most certainly are not the Aborigines of the southern angle of Africa … it would be absurd to consider them as indigenous to the small spot they now possess. To speculate upon their origin, it might not perhaps be far from the mark to suppose them to have sprung from some of the tribes of those wandering Arabs known by the name of Beduins” (2533).

“Not the smallest vestige of a written character is to be traced among them; but their language appears to be the remains of something far beyond that of any savage nation. In the enunciation it is soft, fluent, and harmonious; has neither the monotonous mouthing of the savage, nor the nasal nor guttural sounds that prevail in almost all the European tongues. It is as different from that of the Hottentots as the latter is from the English. In a very few words, and these are generally proper names, they have adopted the palatial clacking of the tongue used by the Hottentots. The mountains and rivers in the country, for instance, still retain their Hottentot names; a presumptive proof that the Kaffers were intruders upon this nation. It is singular enough that the Kaffers, as well as the Hottentots, should have obtained a name that never belonged to them … A [Kaffer], among the Indians [Arabs], is an infidel, a pagan … The Kaffers call themselves Kousszc [Xhosas]” (2603).

Hollandse boere

Op sy reise is Barrow, danksy hulle welwillendheid, meesal deur Hollandse boere vergesel omdat hulle perde, osse en waens en die roetes geken het, geweet het waar water is en Barrow se bas teen die inboorlinge beskerm het. “We had to depend entirely on the information of the farmers as to the road and most convenient halting places” (4202). “Some of the farmers it was absolutely necessary to take along with us, as none of our own party were acquainted with a single step of the country” (2006). “They were also a considerable addition to our strength, in case of an attack from a savage tribe … of Bosjesmans” (1034).

Maar wat het Barrow van die Boere gedink en geskryf? “A farmer thinks he cannot proclaim a more meritorious action than the murder of one of these [Bosjesman] people. A boor from Graaff Reynet being asked … if the savages were numerous or troublesome on the road, replied, he had only shot four, with as much composure and indifference as if he had been speaking of four partridges. I myself have heard one of the humane [!] colonists boast of having destroyed with his own hands near three hundred of these unfortunate wretches” (1041).

Die Hollandse boere word as lui slapgatte uitgebeeld. “It is indolence alone that has hitherto prevented the colonists from leading their vines along standards, in which case they would not only improve the quality of the grape, but would also receive a double quantity from the same ground” (814). “Hitherto there have been few speculators among the Dutch planters: the spirit of improvement and experiment never entered into their minds; and it may be a matter of doubt, had not the French Protestants … introduced and cultivated the vine, whether at this time the whole colony would have produced a single leaguer of wine” (820). In werklikheid het Jan van Riebeeck die eerste wingerdstok in 1655 geplant en die eerste plaaslike wyn is in 1659 geproduseer. In 1685, tydens Simon van der Stel se bewind, het die wynlandgoed Groot Constantia tot stand gekom; dus vóór die koms van die eerste Hugenote in 1688. “The poorest peasant [from the interior], on his annual visit to the Cape, never fails to lay in, among other articles of purchase, a cask of sopie [brandy], amd this as little rest day or night till it be exhausted” (4403).

“A true Dutch peasant, or boor as he styles himself, has not the smallest idea of what an English farmer means by the word comfort. Placed in a country where not only the necessities, but almost every luxury of life might by industry be procured, he has the enjoyment of none of them” (937). “The boor … is absolute master of a domain of several miles in extent; and he lords it over a few miserable slaves or Hottentots without control … Unwilling to work, and unable to think; with a mind disengaged from every sort of care and reflection, indulging to excess in the gratification of every sensual appetite, the African peasant grows to an unwieldy size” (950). “Scarcely any two neigbours are found to be on good terms with each other, but are embroiled perpetually in quarrels and disputes about the extent of their farms, or the privilege of a spring or a water-course” (957). “The farmers seem to have no idea of digging wells, or of opening a spring to let it run” (4258).

“The women of the African peasantry pass a life of the most listless inactivity. The mistress of the family, with her coffee-pot constantly boiling before her on a small table, seems fixed to her chair like a piece of furniture. This good [!] lady, born in the wilds of Africa, and educated among slaves and Hottentots, has little idea of what, in a state of society, constitutes female delicacy … The young girls with their hands before them as listless as their mothers. Most of them, in the distant districts, can neither read nor write, so that they have no mental resources whatsoever” (979). “To the cold phlegmatic temper and inactive way of life may perhaps be owing the prolific tendency of all the African peasantry. Six or seven children in a family are considered as very few; from a dozen to twenty are not uncommon; and most of them marry very young, so that the population of the colony is rapidly increasing” (986).

Barrow erken darem ‘n fundamentele of DNS-verskil tussen die liggaamsbou van Khoi-Khoin vroue en Hollandse blanke vroue omdat “different predispositions exist inherent in the person of each” (4590). Bewustheid van die verskil word skynbaar versterk deur die volgende stelling: “It seems to be a fact well established, that the lion prefers the flesh of a Hottentot to that of any other creature. He has frequently been singled out from a party of Dutch” (4635). Dalk tog nie: “The latter [Dutch] being disguised in clothing, and the former [Hottentot] going generally naked, may perhaps account for it” (4635). “The men are in general much above the middle size, very tall and stout, but ill made, loosely put together, awkward and inactive. Very few have those open ingenuous countenances that among the peasantry of many parts of Europe speak their simplicity and innocence” (992).

“They affect to be very religious, and carry at least the devotion of religion fully as far as the most zealous bigots” (1006). “Rude and uncultivated as are their minds, there is one virtue in which they eminently excel – hospitality to strangers” (1013). “If the economy of the African farmers’ house be ill managed, that of his land is equally bad. The graziers indeed, in many places, are not at the trouble of sowing any grain, but exchange with others their cattle for as much as may be necessary for the family consumption. But even those who have cornfarms near the Cape, seem to have no kind of management. They turn over a piece of ground with a huge mis-shapen plough, that requires eight or ten horses, or a dozen oxen, to drag it along” (1020). “The Dutch peasant … bestows no kind of labour on the ground [eg manure and water] but that of throwing in the seed: the rest is left to chance and the effects of an excellent climate” (1027). “Living nearly in a state of nature, with the advantage of having at all times within their reach a supply of food, procured without bodily exertion or the fatigue of labour, they sometimes attain the greatest possible size to which the species seems capable of arriving” (1211).

“Could the farmers near the Cape be once prevailed upon to sow turnips, which may be produced here equally-good as in Europe, to plant potatoes, and cultivate the artificial grasses, the quality of the beef and mutton might be very materially improved … but the adoption of such a system would require more labour and activity, and more attention, than the body and mind of a Dutch farmer seem capable of supplying: his avarice, though great, is yet overcome by the habits of indolence in which he has been educated” (1081).

“The zebra has obtained the character of being so vicious and ungovernable, as never to be completely tamed; perhaps only from some very imperfect and injudicious trials. The success of an attempt to domesticate animals that are naturally fierce or timid, would require more perseverance and patience, more labour, and more address, than seem to fall to the share of a Dutch peasant” (1136). Ten spyte van Barrow se beterweterigheid, “zebras have never been truly domesticated” (Wikipedia). “If the Dutch have been too indolent to domesticate the qua-cha [kwagga] and the zebra, it is less a matter of astonishment that no attempts have been made on the fierce and powerful buffalo. Any other nation, possessing the Cape for one hundred and fifty years, would certainly have effected it” (1570). Barrow sit die pot weer mis. “The African buffalo has never been domesticated, unlike its Asian counterpart, the water buffalo” (Wikipedia).

Springbokke is deur die Boere geskiet vir hulle vleis en velle: “clothing for their slaves, and, at the time of the capture by the English [1795], for themselves also and children. The poverty and miserable condition of the colony were then so great, that all their numerous flocks and herds were insufficient to procure them decent clothing” (1273).

Oor Graaff-Reinet skryf Barrow: “Its appearance is more miserable than that of the poorest village in England. The necessities of life are with difficulty procured in it; for, though there be plenty of land, few are found industrious enough to cultivate it” (1376). “A hog is a species of animal scarcely known in the district. No reason but that of indolence can be assigned for the want of it. To feed hogs there would be a necessity of a planting, and to this they seem to have a mortal antipathy. It is great exertion to throw a little corn into the ground for their own bread” (1411). “The same reasons that prevent them from breeding hogs, operate against their keeping poultry: these would require grain, and this labour” (1418).

“The information of the peasantry on any subject, and in all countries, should be received with a degree of caution. Those of Africa, I have generally observed, are much disposed to the marvellous” (1542). Wat Barrow skryf, behoort deurgaans krities oorweeg te word. Hy skryf meer betroubaar oor die natuur as oor mense. Oor etniese groepe het hy bepaalde vooroordele gehad en hulle dus met verskillende maatstawwe beoordeel.

Oor Zwartkopsbaai by Port Elizabeth skryf Barrow: “The farmers give themselves at this place no trouble to manure the land … How little they esteem manure is very evident from the heaps of dung piled up about the houses in those places where the cattle, in order to preserve them from beasts of prey, are pent up at nights … The beds of some of these kraals were twelve feet [!] deep of dung, unmixed with any other material; and this is not the only nor the least offensive nuisance with which the hovel of a Dutch peasant is usually surrounded” (1632).

“There never perhaps were a set of men so void of resources in overcoming difficulties as the Dutch farmers of the Cape. The inanity of mind, and the indolent habit of body, are not even surmounted by self-interest. Their ignorance cannot be a matter of wonder, but we often find in Europe unlettered men possessed of great talents and ingenuity” (4424).

 

Leon Lemmer: Melanie Phillips: Van progessief tot behoudend

Melanie Phillips (gebore in 1951) is ‘n Britse joernalis wat uit ‘n ouerhuis kom waarin dit vanselfsprekend was dat die Arbeidersparty ondersteun word. Sy het Engelse letterkunde aan St Anne’s College, Oxford University, bestudeer en daarna joernalistiek in Cardiff. As joernalis was sy agtereenvolgend verbonde aan leidende Britse koerante: The Guardian, The Observer, The Sunday Times en Daily Mail. Hierdie lys weerspieël hoe haar mening geleidelik van progressief na behoudend verander het; ‘n aanvanklik linkse “that has been mugged by reality.” Dieselfde kan gesê word van haar tydskrifartikels wat voorheen in New Society, New Statesman en later in die meer konserwatiewe The Spectator gepubliseer is. Tans lewer sy weekliks ‘n artikel in The Times.

Die van Phillips klink Brits maar is in werklikheid ‘n verengelsing van haar oupa se Poolse van. “My father’s father – who, according to family mythology, was given the name Phillips because the immigration officer couldn’t pronounce his Polish name” (2018-boek hier onder, Kindle 189). Dit herinner aan Joseph Conrad (1857-1924), maar anders as Conrad, vir wie Engels sy derde taal was, is Phillips in Londen gebore en is haar beheersing van Engels idiomaties en uitmuntend. Sy het verskeie boeke gepubliseer, bv All must have prizes (1996), waarin die polities byderwetse gelykverklaring van mense, die relativering van waardes en die ondermyning van gesag aan bod kom.

Die boektitel is ontleen aan ‘n frase in Lewis Carroll se Alice in Wonderland: “everybody has won, and all must have prizes” – soos wat graag oor die nuwe Suid-Afrika beweer word (‘n wen-wen-situasie) terwyl dit veel eerder die geval is dat almal verloor (‘n verloor-verloor-situasie). “In this book, I wrote that education standards had not only plummeted but education itself had been redefined. It was no longer the transmission of knowledge and culture, but a process of self-discovery by ‘autonomous meaning-makers’ – once known as pupils” (2018-boek, 1389). In die nuwe Suid-Afrika, waar minder as ooit op skool geleer word, het skoliere (“verouderd” – HAT) oornag leerders geword.

Phillips se teks is op die Britse skoolstelsel toegespits, maar dit herinner aan die Afrika-benadering waarvolgens alle swartes in dieselfde mate bevoordeel moet word, bv die jaarlikse toekenning van bonusse aan alle werkers en nie slegs aan diegene wat uitsonderlik produktief was nie. Dink ook aan swart skoliere en studente wat mbt eksamens eis: “Pass one, pass all.” “I could see for myself that teaching had been hijacked by left-wing ideology. Instead of being taught to read and write, children were being left to play in various states of anarchy on the grounds that any exercise of adult authority was oppressive and would destroy the innate creativity of the child” (2018-boek, 838).

In The world turned upside down: The global battle over God, truth and power (2010), spreek Phillips haar kommer uit oor die irrasionaliteit wat die hedendaagse wêreld oorspoel. Sy lewer ‘n pleidooi vir die terugkeer na rasionaliteit en religieuse tradisies. Phillips se eerste roman is onlangs gepubliseer: The legacy (2018). Phillips het veral bekendheid verwerf met die boek, Londonistan: How Britain has created a terror state within (2006), waarin sy aantoon in watter groot mate veral die Britse hoofstad, maar ook talle ander gebiede in veral Engeland, vermoslem het. Tien jaar later, in 2016, het Londen sy eerste Moslem burgemeester gekry. Kindle-weergawes van die laasgenoemde drie boeke is beskikbaar.

Ek het Londonistan in ‘n vorige rubriek bespreek (Praag 15.05.2016). Bv: “Londonistan verwys nie slegs na die Britse hoofstad nie, maar ook na vermoslemde areas in Britse nywerheidstede, wat die tradisionele aard van die Britse samelewing nie net verander het nie maar op die lange duur selfs kan vernietig … Weens kultuurverskille, dus nie-wittes se vreemde leefwyse, kon hulle nie so maklik soos blankes in die Britse samelewing geassimileer word nie. Die nie-blanke immigrante was geneig om eie monokulturele gebiede in Brittanje te vestig, wat veral in stede aangetref word en dikwels die aanskyn van krotbuurte aangeneem het … ‘the deadly fusion of an aggressive ideology [Islamism] and a society that thas lost its way [Britain] has led to the emergence of Londonistan.'”

Ek het pas Phillips se outobiografie gelees: Guardian angel: My journey from leftism to sanity (New York: Bombardier Books, 2018, 256p; Amazon Kindle $9,19). Daarin word sy beskryf as “Britian’s most controversial champion of national and cultural identity” (Kindle 2080). Die boektitel sinspeel op die bekendheid wat sy as joernalis by The Guardian verwerf het. Wat ek eienaardig vind, is haar lojaliteit aan die Verenigde Koninkryk in sy geheel, dermate dat sy ‘n eie Ierse en Skotse nasionalisme en kulturele identiteit ontken of ten minste as onaanvaarbaar beskou. Ek gaan nie oor haar familiegeskiedenis geskryf nie maar eerder oor ‘n aantal sake wat sy opper.

Op 23 Junie 2016 het 51,9% van die Britse kiesers in ‘n referendum die wens uitgespreek dat die Verenigde Koninkryk uit die Europese Unie (EU) moet tree. Daar was en is hewige meningsverskille tussen die Brexiteers en die Remainers. Die laasgenoemdes beweer massa-immigrasie het die uitslag deurslaggewend bepaal. Dit was ‘n groot terugslag vir “liberal, tolerant, outward-looking Remain” (66). “This view was rooted in the belief that the Western nation was the source of global oppression, bigotry and war. It therefore needed to be constrained by transnational institutions such as the EU and the United Nations, and by ‘universal’ laws such as human rights. Because transnationalism embodied the brotherhood of man, these institutions would necessarily supercede national parliaments and their laws” (79).

Die Brexiteers meen egter dat die hoofoorweging nie ontevredenheid met massa-immigrasie was nie maar “the desire for Britain to control its own policies and laws” (66). “On June 23, 2016, the British people found the courage to assert once again the rightfulness and desirablity of an independent Western democratic nation giving expression to its own historic culture, beliefs and laws” (86). Die referendumuitslag “represented the defeat of a progressive worldview that had been actively reshaping British and Western culture for more than half a century” (73).

Die verkiesing op 8 November 2016 van Donald Trump as Amerikaanse president word in dieselfde konteks as Brexit beskou. “He was brought to power by a revolt against a political and intellectual establishment which had long sought to erode America’s values at home and emasculate its power abroad” (92). “Both in voting for Brexit and for Donald Trump, the people were demanding the upholding of their core culture, the defense of their nation and the restoration of the democratic compact of citizenship with their country’s government” (98). Hier is daar duidelike verset teen die linkse siening “that the nation state was an oppressive western construct that was innately racist and inescapably created nationalism, conflict and war” (1504).

The Guardian was in Suid-Afrika berug vir wat hy oor apartheid gepubliseer het. Phillips was van 1977 tot 1998 aan hierdie koerant verbonde. Nadat sy bedank het, het hierdie koerant stemming teen Phillips gemaak deur haar as ‘n “human cactus” te beskryf (2013). Terugskouend skryf Phillips: “The defining feature of Guardian journalists [is] a narcissistic self-regard based upon a fixed belief in their own superiority and righteousness, nurtured by indulgence and privilege” (464). “We also admired what we told ourselves was the paper’s historically noble and principled stand in defence of liberty and justice and against oppression. We were proud of its nonconformist origins as the Manchester Guardian and proud of its legendary former editor CP Scott who coined the dictum, ‘comment is free but facts are sacred.’ It was only later that I realized there was more than a shred of truth in the old joke that Guardian news stories freely spun the facts while its editorial comment columns treated opinion as sacred. No one ever mentioned the paper’s unfortunate support in the 1930s for Stalinism, when it sacked its Moscow correspondent Malcolm Muggeridge [1903-1990] after he had tried to report the effects of the bureaucrat-induced famine in the Ukraine and Caucasus in which some six million people starved to death” (478).

Die destydse siening van die linkses/progressiewes het intussen nie verander nie: “Whereas the right seemed to believe the worst of people, we believed the best. They embodied darkness; we embodied light. They were about the past; we were always looking to the future” (492). “Whatever we said was, by definition, morally correct” (498). Dink aan “die donker tyd van apartheid” waaraan ons feitlik daagliks herinner word en die “moreel hoë grond” wat die ANC beklee, so hoog dat geen kwaad in die beoogde owerheidsdiefstal van blankes se eiendom gesien word nie.

“I always thought of myself as a liberal, in the classical English meaning of the word, which to me was another way of saying I believed in progress and the capacity of human beings to create a better world” (498). “Only much later did I realize that the left is fundamentally illiberal … everything not on the left was politically extreme” (505). In die Naspers/Media24-koerante word enige iemand wat regs van die sentrum is, verregs genoem. Wat vermoë tot wêreldverbetering betref, kan ons gerus erken dat alle mense nie eenders is nie. Ons kan daagliks waarneem dat net sommige mense/groepe die vermoë het om ‘n beter wêreld te skep. ‘n Ander gevolgtrekking waartoe Phillips gekom het, is: “The left didn’t like ordinary people and in particular the lower middle class, the striving class who believed in things like self-discipline and personal responsibility” (999). Regte eerder as verpligtinge word beklemtoon.

In die jare sestig het die swart burgerregtebeweging die Amerikaanse samelewing onherroeplik opgedonder; nie dat gelyke regte noodwendig verkeerd is nie, hoewel ‘n mens sou verkies dat sulke regte (in bv Amerika en Suid-Afrika) verdien en nie gewelddadig opgeëis word nie. Waarteen ek dit het, is dat swartes suiwer rassisties en dikwels sonder teenprestasie deesdae in buitensporige mate bo blankes bevoordeel word. In die jare sestig was daar in Brittanje ook ‘n kulturele revolusie, die “swinging sixties,” wat deur die beskikbaarstelling van die geboortebeperkingspil en die seksuele revolusie wat daarop gevolg het, moontlik gemaak is. ‘n Militante soort feminisme het sy kop uitgesteek.

“It was during the seventies and eighties when those ideas actually became embedded in British society, when the students and young agitators of the sixties became lawyers, teachers, university lecturers, civil servants, campaigners, thinktankers, and politicians – and thus captured the citadels of British culture, where they proceeded to undermine core values of education, family, law, and other cultural building blocks of society … There was virtually no questioning of the iron assumption that the poor and socially disadvantaged were inevitably the victims of circumstances rather than accountable for their own behavior” (538). Hoeveel groter en meer tragies is die Suid-Afrikaanse revolusie van 1990/94 nie? Apartheid, dus blankes, word die skuld vir iedere swart agterstand gegee.

Die uitgangspunt is dat almal gelyk/wesenlik eenders, bv (potensieel) ewe bekwaam, is. “‘Mindless egalitarianism’ … was leaving children ignorant and untaught” (1195). As in die praktyk blyk dat mense nie eenders is nie, word die swartes as die benadeelde slagoffers beskou en die blankes as die skuldiges wat moet opdok. “The left … had replaced truth with ideology and [their] weapon of choice against all dissent was vilification and demonization” (565). Byvoorbeeld, enigeen wat ‘n geluid maak wat polities nie korrek genoeg is nie, word sonder meer ‘n rassis genoem. Dit is nie vryheid nie; veel eerder ideologiese verslawing.

“Respect for authority both in and outside the classroom had collapsed. Knowledge had given away to creativity and spontaneity. Literacy had been redefined as un-reading. The essay had been supplanted by the imaginative story, replacing teaching children to think by allowing them to imagine. Teaching the rules of grammar or maths was frowned upon for stifling a child’s innate creativity. Right and wrong answers were no longer distinguished from each other; relativism reigned instead, and children were told to make it up as they went along” (1397). “Correcting children’s mistakes was an illegitimate exercise of power” (1403).

Kinders wat akademies beter as ander presteer, mag nie geloof word nie omdat dit die selfbeeld van minder talentvolle kinders ondermyn. Dit kan egter eerder ‘n geval wees van mindere toewyding as mindere talente. Die aandag van agtergeblewenes mag nie daarop gevestig word dat hulle agter raak en bly nie. ‘n Blanke mag nie spreekwoordelik van ‘n lid van ‘n ander ras/etnisiteit sê hy ‘n aap of bobbejaan nie. Die objek mag hierdie karakterisering hoogs nodig hê, maar volgens die HAT is albei neerhalende terme. “The outcome was a Lewis Carroll world in which failure of a child to learn to read was glorified as evidence of success. The result was mass functional illiteracy among school leavers, and associated behavioral problems by pupils excluded from classroom life through their inability to read. Even universities were forced to provide remedial courses for undergraduates to compensate for the gross inadequacies of the education system” (1403). Dit is ook waar van Suid-Afrika waar nie net funksionele tekstuele ongeletterdheid kenmerkend van sommige/baie skoolverlaters is nie maar ook/veral funksionele numerêre ongeletterdheid.

“My writing during the 1980s and 1990s reflected the fact that Britain was undergoing a cultural revolution … Fundamental assumptions and values were being challenged, attacked and undermined. The homogeneity of British society was being eroded by mass immigration, which was changing the face of the country. As socialism withered and the free market dominated, identity politics replaced economics” (1006). “This was not merely to transform family life, but also turn the understanding of what was normal and what transgressive* inside out” (1012). “The left was rejecting all external authority and embrasing instead moral and cultural relativism, the idea that ‘what is right’ is ‘what is right for me,’ and declaring any hierarchy of values illegitimate. But to me, this was a recipe for an amoral free-for-all in which freedom would die” (1012). Op ‘n soortgelyke manier word hiërargie by individue en groepe mense ontken; almal is bv ewe bekwaam en moreel goed. In werklikheid is daar mense wat werksgewys nie die mas opkom nie en moreel sodanig is dat hulle nie in die samelewing geduld behoort te word nie. [* “Transgressive {oortredend/oorskrydend}: involving a violation of moral or social boundaries.”]

As ondersoekende joernalis het Phillips “benadeelde” armes in hulle huise besoek. Te midde van die vullis was daar luukse goedere soos video-opnemers, vrieskaste en duur fietse. “What I saw was a spiritual poverty that could not be explained away by material deprivation” (585). ‘n Feitlik onontbeerlike item in ‘n arm huishouding is ‘n televisiestel. Die SABC het onlangs genoem dat hy nie sokkeruitsendings op radio kon bekostig nie omdat hy nie geld vir duur sportuitsendings het nie. Die SABC het hierdie versoek simpatiek oorweeg omdat dit hoofsaaklik swartes is wat sokkeruitsendings begeer. Wat polities korrek nie genoem is nie, is dat indien die oorgrote meerderheid swartes vir televisie-uitsendings betaal, sou die SABC oorgenoeg geld hê vir die uitsending van sokkerwedstryde op radio én televisie. Voorspelbaar het die SABC sedertdien geld gevind om sokkerwedstryde op radio uit te saai.

Dit is hierdie nie-betaalkultuur wat veroorsaak dat diegene wat wel televisielisensies het, eersdaags vir dekodeerders sal moet opdok terwyl die nie-betalers op groot skaal van gratis dekodeerders voorsien gaan word. Die huidige bevoordeeldes gaan dus verder bevoordeel word. Die huidige benadeeldes gaan verder benadeel word. Normaalweg kyk ek nie televisie nie. Dit was ‘n riem onder die hart om te lees: “I knew that having the TV on in the middle of the day was a sign of moral weakness” (293). Die bekendste lewende, konserwatiewe Britse filosoof, Roger Scruton, het nie ‘n televisiestel nie, maar hy het sy twee kinders soms toegelaat om by die bure te gaan kyk. Omdat so baie mense in hulle vryetyd as afleiding eerder televisie kyk as om hulleself geestelik te verryk deur bv te lees, het die “sportsterre” multimiljoenêrs geword. Baie van hulle het skynbaar nie tyd om te skeer nie maar hulle vind tyd om op die veld te spoeg, hulle hare te kleur en hulle op ander maniere te mismaak, bv om hulle (oormatig) te laat tatoeëer.

Diskriminasie teen blankes word nie rassediskriminasie genoem nie, maar regstelling. Owerheidsdiefstal van blankes se eiendom word nie nasionalisering genoem nie maar teruggawe, asof die huidige swartes, anders as die huidige blankes, ooit wettige aanspraak op bv daardie plase gehad het. Die staatsdepartement wat met die owerheidsdiefstal van veral blankes se eiendom gemoeid is, word Landelike Ontwikkeling genoem. Swart bevoordeeldes word benadeeldes genoem. “This is the core of what we now know today as ‘political correctness’ through which concepts are turned into their polar opposite in order to give miscreants a free pass if they belong to certain groups designated by the left as ‘victims.’ They are thus deemed to be incapable of doing anything wrong, while groups designated as ‘oppressors’ can do no right” (696). “This twisted thinking is what now passes for ‘progressive’ thinking in Britain and America” (703).

Iets anders wat Phillips as ondersoekende joernalis vasgestel en oor geskryf het, is “the refusal to teach Standard English on the grounds that this was ‘elitist'” (889). “Teachers wrote to me in despair at the pressure not to impose Standard English on children on the grounds that this was discriminatory. They knew that, on the contrary, this was to abandon those children to permanent servitude and ignorance” (895). “The problem was the number of bad teachers who were turning good teachers into a beleaguered minority” (902). “Dissent was being silenced, and those who ran against the orthodoxy were being forced to operate in secret; worse still, the very meaning of concepts such as education, teaching and knowledge was being unilaterally altered, and thousands of children, particularly those at the bottom of the social heap, were being abandoned to ignorance and institutionalized disadvantage” (915).

In Amerika is daar ‘n soortgelyke verskynsel. Pleks van onderrig in Standard American English aan swartes te verskaf, word druk uitgeoefen dat swartes in Black English onderig moet word omdat dit hulle moedertaal is. Soms, veral in die Suide, word dit Ebonics genoem, wat glo die taal was waarin die swart slawe probeer het om met hulle (wrede) wit eienaars te kommunikeer; soortgelyk aan die manier waarop Afrikaans na bewering ontstaan het. Dat daar baie fiksie/mites in die ontstaan van Ebonics is, blyk uit die feit dat daar min woorde van Afrika-oorsprong in die Engels van swart Amerikaners is. Daar is heelwat meer wat oor hierdie onderwerp gesê kan word: “Die ebonisering van Kaaps” (Praag 16.02.2014). Insgelyks is daar min woorde in Afrikaans wat aan bv die Khoi-San en die Maleis van die destydse slawe toegeskryf kan word. Maar die handvol Afrikaanse woorde van nie-wit oorsprong word deesdae tot vervelens toe gelys terwyl die olifant in die taalkamer, die Afrikaanse woorde wat uit bv Nederlands en Duits oorgeneem is, verswyg word; om nie te praat van die groot aantal Afrikaanse woorde wat vindingryke Afrikaners geskep het en steeds skep nie.

Phillips keer telkens terug na maatskaplike kwessies. “By far my biggest break with the left … was over the breakdown of the family. In the late 1980s, I noticed that the institution of the family was suffering a ‘chronic crisis of identity and self-confidence.’ There were more and more divorces and single parents; at the same time parents were becoming less confident in managing their children” (1045). “Fatherless families [were] at least partly responsible for a national breakdown in authority and rising levels of crime” (1052). Let op hierdie skewe (feministiese) siening: Distansiëring vind plaas “from the bad old days when simply everyone was miserable because marriage chained women to men who, as everone with the correct view knew for a fact, were basically feckless wife-beaters and child abusers as well as being irrationally prejudiced against the opposite sex” (1085).

Dit is bekend dat die meeste swart kinders in Suid-Afrika vaderloos grootgeword het en dat die buitensporig hoë voorkoms van misdaad (veral) hieraan toegeskryf word. Die tragedie is dat hierdie slegte voorbeeld van vaderlose gesinne al hoe meer in die Weste nagevolg word. “During the 1990s, the ultra-feminist agenda behind the willed breakdown of the traditional family became even boulder in attacking its real target: men. It seemed to me to be driven by women who were declaring, offensively and stupidly, that men were a waste of space and that no sensible woman ‘would take one home'” (1455). Dink aan wat mense soos Amanda Gouws en Christi van der Westhuizen aangemoedig/toegelaat word om in die hoofstroomkoerante kwyt te raak; mans as suurstofdiewe. Sulke uitlatings kan as “emotional incontinence” (emosionele swakblasigheid) beskou word (1559).

“The left had become the sum of various interest groups all out for their own particular causes such as single parenthood, homosexuality, or animal rights” (1202). Phillips se gevolgtrekking is: “The destruction of the traditional family had as its real target the destruction of Biblical morality” (1118). “What I saw so clearly in the areas of education or family … was in essence the displacement of truth by ideology” (1138). Dít het sy vroeër soos volg geformuleer: “Truth was being sacrificed to expediency. Evidence would be denied if the consequences were too inconvenient” (1079). Hierin lê, in ‘n neutedop, ‘n verduideliking van die onverkwiklike situasie waarin die Weste, insluitende blank Suid-Afrika, hom bevind. Die ideologie wat besig is om Westerse beskawing te vernietig, is kulturele marxisme, dikwels politieke korrektheid genoem (1277). Een van die kernmaniere waarop gepoog word om die Weste kultureel te verslaan, is om die gesin af te breek. Sogenaamde selfdegeslaghuwelike is een van die maniere waarop dit gedoen word. Namate al hoe meer gesinne disfunksioneel word, word dit al hoe moeiliker om ‘n funksionele, vreedsame, voorspoedige, gelukkige samelewing in stand te hou.

“Truth was being sacrificed to expediency” kan as ‘n “cultural nervous breakdown” beskou word (1559). Ek volstaan met twee plaaslike voorbeelde. Eerstens, in die Universiteit Stellenbosch (US) se Eeufeesjaar (2018) kies Wim de Villiers openlik en sonder dat hy daadwerklike teenstand ondervind om eerder Nelson Mandela as Jan Marais te huldig. Mandela sou De Villiers se verengelsing van die US geloof het terwyl dit teen die grein van Marais se stigtingsvoorwaarde ingaan. In die nuwe Suid-Afrika kan De Villiers mos nie verkeerd wees as hy hom eerder by ‘n swarte as ‘n blanke skaar nie.

Tweedens, sedert 1994 is die agteruitgang van die gehalte van Afrikaans onrusbarend opvallend. Hierdie kreeftegang verkry al hoe meer momentum. Dit is die enkele kenmerk van die Afrikaans van ná 1994 wat nie misgekyk kan word nie. Desnieteenstaande voer Afrikaansinstansies en Afrikaansdosente nie ‘n veldtog om suiwerder Afrikaans te bevorder nie. Die rede hiervoor is dat die sprekers van Kaaps, dus van geradbraakte Afrikaans, polities korrek nie aanstoot gegee mag word nie. Dit is ‘n sprekende voorbeeld van misplaaste voorkeur: dat onderdanigheid aan politieke korrektheid belangriker as die heil van Afrikaans geag word. Diegene wat so lou/halfhartig oor Afrikaans is, laat my dink aan: “Maar nou, omdat hulle lou is, nie warm en ook nie koud nie, gaan Ek julle uit my mond uitspoeg” (Openbaring 3:16).

Leon Lemmer: Die Britse rol in die ondergang van blank Suid-Afrika

In my jongste rubriek toon ek aan hoe buitelandse (veral Westerse) inmenging die feitlik volledige Islamisering van Kosovo veroorsaak het, met die gepaardgaande ondergang van die Milosevic-bewind en die benadeling van die belange van die ortodoks-christelike Serwiërs. Die vraag wat ek daar in die midde lê, is of iets soortgelyks in 1990/94 in Suid-Afrika gebeur het, dus die ondergang van die blanke politieke bewind en die grootskaalse benadeling van die belange van blankes weens buitelandse (veral Westerse) inmenging. (Ek wou hierdie teks aanvanklik as ‘n reaksie op my rubriek publiseer, maar ag dit van soveel belang dat ek gevra het dat dit liewer onder ‘n eie opskrif gepubliseer behoort te word.)

In die Kosovo-geval was inmenging deur die Amerikaanse regering, veral dié van die oorlogsugtige derduiwel Madeleine Albright, van deurslaggewende aard. In die geval van Suid-Afrika kom hierdie twyfelagtige eer die Britse regering toe. “Robin Renwick roem daarop dat Brittanje, wat buitelandse regerings betref, die hoofrol in die myns insiens skandalige plaaslike revolusie gespeel het (Kindle 45). ‘Great admirer as I am of George Bush senior, he did not make anything like as strenuous an effort as Thatcher did to bombard [!] the South African government with demands for reform and the release of Mandela’ (1461)” (Praag 28.10.2017 – vir meer inligting oor Renwick: Praag 6.05.2018).

In die geval van Kosovo het die Amerikaanse en Britse regerings, afgesien van NAVO-lugaanvalle, wapens en opleiding aan die Moslem-terroriste verskaf. Renwick skryf: “Ná sy vrylating Mandela ‘needed some practical help from us. Not wanting to rely for his security only on the South African police, he asked us to provide training for his personal bodyguards, which we arranged for the SAS [British Special Air Service] to do’ (Kindle 1833)” (Praag 28.10.2017). ‘n Oud-MK-terroris en kommunis, Jeremy Vearey, wat sedertdien deur die ANC ryklik met hoë poste in die polisiemag beloon is, het pas ‘n boek gepubliseer wat interessante lig op hierdie SAS-opleiding werp: Jeremy vannie Elsies (Kaapstad: Tafelberg, 2018, R275; Amazon Kindle $23).

Toe Brittanje tussen Afrikaner-Suid-Afrika en die Sowjet-geïnspireerde ANC moes kies, het sy die ANC gekies.

Vearey is in 1990 danksy die goedertierenheid van FW de Klerk uit die Robbeneiland-gevangenis vrygelaat. Hy het ‘n lid van Nelson Mandela se persoonlike lyfwag geword, in diens van die ANC se Departement van Intelligensie en Sekuriteit (DIS). “My salaris sal direk deur die World University Service … betaal word … Ek word gepas toegerus met ‘n arsenaal op nabye bystand met ‘n Makarov-pistool [en] ‘n AK47-aanvalsgeweer” (Kindle 1627). “In November 1990 word ek … deur die ANC se DIS opgeroep om lyfwagopleiding onder die Britse Special Air Service (SAS) te doen” (1631). “Die opleiding begin in alle erns ‘n maand later in Zimbabwe … buite Harare” (1636).

“Net voor Kersfees [1990] sypel ons en ons Britse instrukteurs Suid-Afrika per Suid-Afrikaanse Lugdiens (SAL) binne en saam met ons ‘n arsenaal persoonlike FN Browning-9mm-pistole, Heckler & Koch se MP5-outomatiese masjiengewere, bokse ammunisie en ander toerusting. Dis ‘n angstige eerste vir my in baie opsigte. Nie net vlieg ek nou met ‘n Suid-Afrikaanse paspoort – sonder ‘n benul hoe die ANC dit bekom het – nie, maar die vlugte heen en weer is my eerste ooit. En dit met ‘n arsenaal wapens. Die SAS-soldate blyk geen probleme te hê om daarmee deur die doeane in albei lande te beweeg nie. Hoe word dit deur die ANC en Britse regering in die onsekere politieke klimaat van 1990 onder ‘n steeds vyandiggesinde apartheidsveiligheidsmag vermag? (1640). “Met ons aankoms by die destydse Jan Smuts-lughawe in Johannesburg wag daar geen Veiligheidspolisielede om ons te visenteer of ondervra nie. Inteendeel, ek kom agter dat die Britte onverstoord met die hulp van hul diplomatiese status saam met ons beweeg” (1645).

Daardie aand het hierdie Mandela-lyfwagte in die Hotel Sandton Sun “gegradueer” met Mandela wat die swierige onthaal bywoon – klaarblyklik deur die Britse regering betaal. Mandela se “onthullings oor ons Britse gashere in sy toespraak beantwoord al my kwelvrae toe hy hulle as lede van hul land se geheimediens M16 bedank vir ons opleiding. Hy meld dat dit die gevolg was van ‘n onlangse ooreenkoms met eerste minister Margaret Thatcher gedurende sy eerste besoek aan Brittanje en dat dit op haar aandrang* geskied het. Hy beklemtoon dat dit die begin van vele ander geleenthede vir intelligensieopleiding deur M16 is” (1658). In 1993 het Vearey verdere opleiding deur M16 in Portsmouth in Brittanje ondergaan (1663, 1737). [* Mandela en/of Vearey lieg waarskynlik hier. Ek is geneig om eerder vir Renwick te glo, dus dat die Britse opleiding van sy lyfwagte op Mandela se versoek was (kyk hierbo).]

Dit is bekend dat FW de Klerk hom van sy voorganger, PW Botha, wou onderskei deur nie sekuriteitsbewus te wees nie. Dit het ANC-terroriste met hulle wapens in staat gestel om in 1990/94 op groot skaal die land binne te sypel. Heel moontlik vandaar De Klerk se kompliment aan homself dat hy deur sy mandaatlose magsoorgawe aan die ANC ‘n burgeroorlog verhoed het. Wat uit Vearey se boek afgelei kan word, is dat De Klerk reeds in 1990 in groot mate aan die ANC en Britse druk toegegee het en toegelaat het dat hulle met wapens en al vryelik die land binnekom. Die wapens wat na sy vrylating in 1990 aan Vearey uitgereik is, toon dat die De Klerk-regering aan die bewapening van ANC-lede meegewerk het. Vearey noem dat hulle almal “wettige vuurwapenlisensies” gehad het (1857). Sekerlik ook wettige paspoorte wat deur die ANC verskaf is (1645). De Klerk het die blanke kiesers jammerlik gefaal. Hoe is dit moontlik dat hy hulle steeds in die oë kan kyk?

Karel Combrinck: Moord en maskerades

Daar kry die dol hond in die Withuis toe sy dag van glorie om drie vermeende installasies vir “chemiese oorlogvoering” in Sirië aan te val, met Frankryk en Engeland njaf-njaf agterna.

‘n Mens sou kon vra wat is nou eintlik bereik en wat was die doel met die drieledige aanval (VSA 90% , Eng 5%, FR 5%). Die ander twee ook daar net om bek te lek. Was dit om Rusland tot een of ander aksie te provokeer en hulle dan te beskuldig van die aggressor te wees ? Was dit dalk om mede-dolhonde in die tuisgalery in die VSA gelukkig te hou  of verlore openbare steun te herwin? Of was dit bloot ‘n poging van die groot hond om te wys hoe macho hy kan wees?

Interessant is dat die aanval plaasgevind het op dieselfde dag dat die inspeksie van die Agentskap vir die Verbod op Chemiese Wapens sou begin. Herinner sterk aan die situasie in 2003 toe George Bush Irak aangeval het nog voordat mnr Hans Blix se ondersoek voltooi was, maar wat reeds voorlopig bevind het dat daar geen wapens van massavernietging in Irak was nie, soos mettertyd geblyk het ‘n feit te wees: Geen wapens van massavernietiging in Irak.

Ook interessant is dat Amerika telkens hulle propaganda en militêre aanslae teen regerings wat hulle in eie belang wil verwyder (“regime change”), grond op gefabriseerde aanklagte van die vervaardiging, besit en gebruik van chemiese wapens, so asof hierdie towerwoord aan hulle die reg verleen om links en regs missiele af te vuur en bomme te gooi. Natuurlik is die Amerikaanse geheue te kort om te onthou dat hulle die enigste land ter wêreld is wat wapens van massavernietiging op groot skaal gebruik het, tydens die atoombombardement van Hirosjima en Nagasaki, asook die massiewe aanwending van chemiese wapens in Viëtnam.

Ook verskaf die Amerikaners, soos die Engelse en Franse, die afgelope vier jaar reeds massas wapens aan Saoedi-Arabië vir gebruik in ‘n letterlike volksmoord op die mense van die Jemen waarin derduisende volwassenes, vrouens en kinders reeds gedood en vermink is, skole en hospitale en ander infrastruktuur vernietig is, ens. Vreemd genoeg praat die media nie hiervan nie. Dit kan net wees omdat die mense wat die media besit dieselfde is as dié wat geld uit die wapenverkope maak.

Tot dusver was daar nog geen duidelike bewys daarvoor dat Sirië of Rusland in die onlangse verlede chemiese wapens gebruik het nie. Die Amerikaners, tesame met hulle skoothonde het nou die sg.  chemiese aanlegte in Sirië vernietig sodat dit vir die inspeksiespan onmoontlik sal wees om te sertifiseer of dit wel chemiese aanlegte was of nie. Die Amerikaners het bloot die bewys dat hulle lieg, weggeblaas.

Die blote feit dat chemiese wapens iewers gebruik is, is vir die Amerikaners, en hulle Engelse en Franse brakhonde genoeg om die skuld daarvoor op Rusland te pak. Die regering van mev May werk die afgelope weke daaraan om die skuld vir die aanslag teen Sergei Skripal en sy dogter Joelia, op die Russe se rekening te plaas, natuurlik om sodoende die Amerikaners ter wille te wees.

Enkele aspekte stem egter tot nadenke:

Eerstens is die aanval op Skripal en sy dogter gedoen agt jaar nadat hy as spioen in Rusland werksaam was. Voorts is volgens mev May ‘n uiters giftige gas in die aanslag gebruik wat nie alleen die lewens van Skripal en sy dogter bedreig het nie, maar ook ander mense in die omgewing. Tog, as ‘n mens kyk na foto’s wat na die tyd geneem is van die toneel van die sg. moordaanslag, dan sien ‘n mens personeel van die polisie, ens. met swaar maskers en oorpakke terwyl dosyne ander mense onbeskerm in die nabye omgewing rondloop. Die maskers en oorpakke is duidelik ‘n maskerade van mev May se regering. En as die Russe dan agt jaar na die tyd van ‘n spioen ontslae wil raak, sal hulle dit doen deur middel van ‘n gasaanval in die openbaar en  as’t ware hulle handtekening daarop laat soos mev May dit tot vervelens toe beskryf? Is daar dan nie veel meer diskrete maniere om dit te doen nie? Is dit tipies van die Russe om so pateties onbeholpe en amateuragtig te wees ?

Skripal is ‘n Rus  wat, voordat hy hom permanent in Engeland gevestig het, ‘n  spioen in diens van Engeland in Rusland.  Die Russe het hom ontdek, gearresteer en verhoor en tot gevangenisstraf gevonnis. Uit Russiese oogpunt was hy dus skuldig aan hoogverraad waarvoor hulle hom kon hang. Hy is egter kort daarna in ‘n uitruilooreenkoms van spioene toegelaat om na Engeland te verhuis. Sou die Russe dan nou nie gedurende sy aanhouding en gevangenskap ‘n geleentheid kon bedink om hom weg te maak nie? Waarom agt jaar wag om dit in ‘n ander land te gaan doen?

Deskundiges oor chemiese oorlogvoering het ná die voorval beklemtoon dat indien die stof wat in die aanval op Sergei en Joelia Skripal gebruik is, wel Nowitsjok was, soos mev May telkens beweer, die Skripals en ander mense wat na die aanval daarmee in aanraking was, binne enkele ure dood sou wees. Tot dusver was daar nog geen bewyse, ontledings ens., deur mev May aangevoer dat die stof wat gebruik is, wel Nowitsjok was nie.

Veel waarskynliker is dat die Engelse geheimedienste self die aanslag op Skripal en sy dogter beplan en uitgevoer het en na ‘n aanval deur Rusland laat lyk het. Daarom dan ook dat mev May weier om bevindings van ‘n “ondersoek” na die insident bekend te maak, of aan die Russe te verskaf.

Wat die Russe nou gaan doen en of hulle iets gaan doen, sal ons maar moet wag om te sien. Russiese belange is natuurlik nie in die aanval regstreeks getref nie. Dis dus onwaarskynlik dat hulle iets sal doen, maar as hulle wel wraak neem vir die aanval, dan het ons oorlog.

Leon Lemmer: Korrupsie in Kenia en Suid-Afrika

Nigerië word algemeen as die korrupste land in Afrika beskou. Dit maak hom heel moontlik die korrupste land in die wêreld omdat korrupsie deesdae so kenmerkend van en endemies in Afrika is. Dit was nie altyd so nie. Toe daar blanke politieke bewinde in Afrika was, was korrupsie nie prominent nie. Suid-Afrika was tot 1989 in ‘n groot mate korrupsievry. Ek dink onwillekeurig aan JG (Hans) Strijdom (1893-1958, eerste minister 1954-1958) vir wie dit ‘n passie was om sy amptelike en persoonlike sake, net soos die rasse, apart te hou. JC (Jan) Smuts (1870-1950, eerste minister 1919-1924, 1939-1948) het persoonlik geen groot waarde aan geld en besittings geheg nie. Sy Nkandla was ‘n sinkhuis, ‘n eertydse Britse militêre menasie, wat hy gekoop en in Irene laat heroprig het. Daar is gerugte dat daar tydens die berugte onderhandelingsera (1990-1994) staatsbates geoes is, maar ons sal nog ‘n tydjie moet wag op die bevestiging hiervan en die besonderhede. Ek moet byvoeg dat ek nog nie Hennie van Vuuren se boek, Apartheid, guns and money (2017, Kindle $19,77), gelees het nie.

Dat die nuwe Suid-Afrika uitmunt in korrupsie en dat dit van kwaad tot erger gaan, behoef geen betoog nie. In hierdie rubriek vestig ek egter die aandag veral op Kenia, wat in talle opsigte waardevolle insigte vir plaaslike toepassing na vore bring, maar ek gaan dit nie elke keer uitwys nie. Ek het reeds by drie geleenthede op Praag oor Kenia geskryf. Die jongste keer was op 13 Januarie, toe ek ook na die twee voriges verwys het. Hierdie keer skryf ek na aanleiding van Michela Wrong (gebore in 1961) se boek, It’s our turn to eat: The story of a Kenyan whistleblower (London: Fourth Estate, 2009, 368p; Amazon Kindle $11,83). Sy is ‘n joernalis wat jare lank die Britse Financial Times se korrespondent in Kenia en omliggende gebiede was. Sy het eerstehandse kennis van Afrika. Voorheen het sy ‘n boek oor die Kongo, In the footsteps of Mr Kurtz: Living on the brink of disaster in Mobutu’s Congo (2000, Kindle $10,44), en een oor Eritrea, I didn’t do it for you: How the world betrayed a small African nation (2004, Kindle $11,97), gepubliseer. Wrong het ‘n Britse pa (‘n spesialis in nierkwale) en ‘n Italiaanse ma gehad. Haar teks is ewewigtig, deeglik nagevors en goed geskryf.

In Desember 2002 is die korrupte Daniel arap Moi (gebore in 1924, president 1978-2002), ‘n lid van die Kalenjin-stam, deur Mwai Kibaki (gebore in 1931, president 2002-2013), ‘n Kikuyu, as president van Kenia opgevolg. Hy het die kandidaat waaraan Moi voorkeur gegee het, Uhuru Kenyatta (gebore in 1961, president sedert 2013), ook ‘n Kikuyu, verslaan. “The generals had gone to Moi when it became clear which way the election was going and offered to stage a coup … But the Old Man had waved the generals wearily away” (147). Dit was die eerste keer sedert onafhanklikheid in 1963 dat die staatshoof op grond van ‘n verkiesingsuitslag aangewys is (101). Tot 1992 was Kenia ‘n eenpartystaat. Teen 2002 was Kenia as die “land of the ‘little something’, the homeland of the bribe,” bekend (108).

Tydens die bewind van die eerste Keniaanse president, Jomo Kenyatta (1893-1978, president 1964-1978), het dit korrupsiegewys glad nie beter gegaan nie. Daar word verwys na die Jomo Kenyatta-era “when the Kikuyu had enriched themselves without compunction” (2649). “Kenyatta Africanised the civil service” (2790), soos ook in Suid-Afrika gebeur het, met dieselfde gevolge van ondoeltreffendheid en korrupsie. “A 1970-71 parliamentary commission helpfully authorised government employees to run their own businesses while holding down civil service jobs” (1057). Hoe bygelowig die eerste president van Kenia was, blyk uit die volgende: “Jomo Kenyatta had refused to spend a single night in State House [Kenya’s Union Building], convinced it was haunted by vindictive ghosts of the white administration” (618). In 1938 het Jomo Kenyatta vertel hoe harmonieus sy stam, die Kikuyu, gelewe het voordat die blankes opgedaag het (1681). In Nelson Mandela se outobiografie word dieselfde leuen verkondig: “The African people lived in relative peace until the coming of the abelungu, the white people” (Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 27).

In Kenia is daar meer as 40 stamme (4728). Diegene in beheer van die politiek gee voorkeur aan eiebelang, asook die belange van hulle familie, vriende en stamgenote. “The various forms of graft cannot be separated from the people’s vision of existence as a merciless contest, in which only ethnic preference offers hope of survival” (751). Maar hierdie kernkenmerk van die Keniaanse samelewing word in die inligtingsmedia verdoesel. “In matters ethnic, newpapers and radio station bosses adopt a policy of strict self-censorship” (768). “Directors of foreign NGOs [non-governmental organisations] puzzle over the fact that political parties, born and dying with the speed of dragonflies, either don’t bother publishing manifestos, or barely know their contents. But who needs a manifesto when a party’s only purpose is furthering its tribe’s interests?” (783).

Die politieke stelsel van ná-onafhanklikheid is al as “ethno-elitism” beskryf. “A pattern of competing ethnic elites, rotating over time, was established which made a mockery of the notion of equal opportunity” (908). Daar word wyd geglo dat Raila Amolo Odinga (gebore in 1945, eerste minister 2007-2013), ‘n lid van die Luo-stam, die presidentsverkiesing in 2007 en weer in 2017 gewen het, maar die verkiesingskommissie is Kikuyu-partydig. Johann Kriegler, wat in 1994 so skouspelagtig misluk het in die reëlings vir Suid-Afrika se eerste “demokratiese verkiesing,” het ‘n kommissie gelei wat aanbevelings oor die hervorming van Kenia se verkiessingskommissie gedoen het (5065). Dit is soos om by FW de Klerk, Roelf Meyer en Leon Wessels om hulp aan te klop oor hoe daar onderhandel behoort te word.

Kibaki was voorheen die minister van finansies en daarna die adjunk-president (1166). Hy was bekend vir sy luiheid by die werk en die baie tyd wat hy op die gholfbaan deurgebring het; “a man with a reputation for soft living and hard drinking” (210). Hy het met sy inhuldiging belowe: “Corruption will now cease to be a way of life in Kenya” (163). Korrupsie is egter nie die enigste misdaad in Kenia nie. Die hoofstad Nairobi word “Nairobbery” genoem (233). “In Nairobi’s sprawling slums, the largest and most sordid in Africa, Western-funded non-governmental organisations (NGOs) provided basic services, not the state, of which nothing was expected” (248). Tweederdes van Nairobi se bevolking lewe in plakkerskampe (2401). Vergelyk dit met die plaaslike aansprake op gratis huisvesting en dienste, wat teen wil en dank deur die belastingbetalers gefinansier moet word. In 2005 is berig dat 6 000 rotte in die Wakulima-mark in Nairobi gedood is “and an equal number made good their escape … More than 750 tonnes of garbage was removed and more than seventy tonnes of fecal waste sucked out of the horror toilets” (732).

Soos in die res van Afrika is agteruitgang aan die orde van die dag. “At independence in 1963, average per capita income had been level with that of Malaysia; now Malaysia’s was ten times as high” (248). “[Other] statistics made the same point…: living standards in the independent, sovereign state of Kenya were actually lower than when the hated British ruled the roost” (255). “Everyone agreed …: in a system of corruption and patronage so ingrained, so greedy it was gradually throttling the life from the country” (263). Transparency International “viewed [Kenya] as only slightly less sleazy than Nigeria or Pakistan” (263).

Hierdie “gorging on state resources” word “eating” genoem (263); “a culture where power is so often expressed in terms of ‘eating'” (3245). Diegene wat voorheen spreekwoordelik honger gely het toe hulle nie politieke mag gehad het nie, eet met oorgawe uit die staatstrog tot eie voordeel sodra hulle magsposisies beklee. Byvoorbeeld, “those in government were now eating ‘like gluttons’ out of a combination of arrogrance, greed and panic” (3254). Kibaki het ‘n nuwe pos geskep om hierdie eetlus hok te slaan: “Permanent Secretary in Charge of Governance and Ethics,” met direkte toegang tot die president (271). In hierdie pos is John Githongo aangestel. “His job, as envisaged by Kibaki, was not to formally investigate suspected corruption, nor did he have any powers to prosecute. Those tasks remained with the police force and the attorney general. His role was purely to advise the president – an interesting insight into the extraordinarily centralised nature of power in Kenya” (664). In Suid-Afrika is daar ook die al hoe groter gesentraliseerde konsentrasie van politieke mag. Daar is selfs sprake dat die provinsiale regerings afgeskaf gaan word, onder meer omdat die ANC-regering nie meer mag oor al die provinsies uitoefen nie. Sterk gesentraliseerde regering was en is natuurlik kenmerkend van kommunistiese lande.

Buitelandse regerings het Githongo se afdeling finansieel ondersteun omdat hulle belang het by die doeltreffendheid waarmee buitelandse finansiële hulp bestee en ander hulp gebruik word. Soos Kibaki is Githongo ‘n Kikuyu, “Kenya’s largest and most economically successful tribe” (210). Die Kikuyu word beskryf as “the most intelligent of the African tribes” en Kikuyu is ook “the most susceptible to subversive activities” (1714), soos blyk uit hulle destydse teenstand teen die Britse bewind. “[The] Mau Mau was always predominantly a Kikuyu phenomenon” (1770). Die Kikuyu maak aanspraak op “entitlement: a sense of being special, different, better – and therefore more deserving” (1901). Gikuyu is hulle moedertaal. “In Kenya, language holds the key to identity” (2325). Ek beweer dieselfde van Afrikaners; dat Afrikaans die kern van ons identiteit is. Dit is waarom daar van owerheidsweë en deur kruipsugtiges so baie moeite gedoen word om Afrikaans te ondermyn.

Githongo was voorheen ‘n joernalis en daarna in diens van Transparency International. Hy het aanvanklik geglo dat hy korrupsie kon uitroei en het gedink dat Kibaki opregte bedoelings het en hom hierin sou ondersteun. Die outeur het Githongo in Kenia leer ken. Sy het by geleentheid aan hom genoem dat hy welkom is om by haar om hulp aan te klop as dit nodig sou word. Daarna het sy na Londen verhuis. In Februarie 2005 het Githongo daar aangekom en ingetrek in die gastekamer van haar woonstel. Hy het uit Kenia gevlug en uit sy pos as sekretaris (soortgelyk aan minister) bedank. Hierdie boek is die verhaal van Githongo as fluitjieblaser teen korrupsie, maar ook veel meer omdat dit baie goeie insig bied in die omstandighede in Kenia, insluitende die politiek. Die outeur het drie jaar lank aan die boek geskryf.

Githongo was bevrees dat hy die slagoffer van ‘n sluipmoordaanval kon word. “Camden [in metropolitan London] has an awful lot of Africans living in it” (491). As bewysmateriaal het Githongo in Kenia klankopnames gemaak van ministers wat openlik hulle korrupte dade erken het. Hy het ook sy dagboeke en ander inkriminerende dokumentasie na Londen gebring. Nadat hy ‘n tyd lank by Wrong gewoon het, het hy ‘n woonstel in Londen gehuur maar spoedig ‘n pos in die East African Studies Programme van St Anthony’s College, Oxford University, gekry (3664).

Die Wêreldbank en die Internasionale Monetêre Fonds het finansiële bystand onderhewig aan die privatisering van sommige staats- en semi-staatsbates gemaak. “The privatisation process itself … provided all kinds of openings for the entrepreneurial fraudster, including ruthless asset-stripping,” bv “import goods duty-free as famine relief … then sell them locally, undercutting the competition” (1065). Anders as in Suid-Afrika, waar swart ekonomiese bemagtiging blanke besit van ondernemings ondergrawe, word gesê “Kenya was full of one-ethnic companies” (1033). Korrupsie “not only enriched senior officials, they provided slush funds for what the ruling party knew would be fiercely contested elections” (1096). Vir die politici gaan dit nie om demokrasie – dus regering ooreenkomstig die wense van die kiesers – nie maar om politieke mag ter selfbevoordeling.

“Kenya … became the first country in the world to ratify the UN Convention against Corruption. Then there were the two pieces of legislation Kibaki had announced on the lawns of State House soon after his inauguration: the Public Officers Ethics Act, which spelt out a code of conduct for public officers and obliged them to declare their wealth; and the Anti-Corruption and Economic Crimes Act, which created the Kenya Anti-Corruption Commission (KACC)” (1121), met ‘n regter aan die hoof, wat spoedig korrup geblyk te wees het. Later het Westerse donateurs, wat tot 45% tot die regeringsbegroting bygedra het (2961), die Kenya Anti-Corruption Authority (KACA) gestig (2995).

Die toepassing van hierdie wette en die funksionering van die genoemde instansies is egter gebrekkig. “A Prevention of Corruption Act has actually been on the Kenyan statue book since 1956. ‘You don’t need any more bodies, you don’t need any more laws, you just need good people and the will'” (5232). “Upstanders” is nodig, nie “bystanders” nie (5309). Kenia het ‘n staatsintelligensiediens, maar Githongo het hulle verslae onbruikbaar gevind. “The intelligence service was part of the architecture of corruption” (1403). Jacques Pauw se bevindings oor die plaaslike intelligensiediens is soortgelyk. Githongo was verplig om eerder staat te maak op inligting wat sy eie personeel ingesamel het (1341). In die uitvoering van sy pligte het hy doodsdreigemente ontvang en smeerveldtogte is teen hom gevoer (1561).

Denkende Keniane is “all too aware of how much better things work elsewhere” (2470). In ander lande kan dit onder meer aan meriete aanstellings en dus doelteffende(r) regering toegeskryf word. Pleks daarvan speel stamverwantskap ‘n deurslaggewende rol in Kenia. Van Githongo is eenvoudig verwag dat hy stamlojaliteit hoër as die bestryding van korrupsie moet ag, al is dit waar dat “systemic corruption is the most efficient poverty factor on the continent” (4265). “The issue … is not guilt or innocence, but loyalty” (4618). Ook in Kenia is daar “the growing divide between rich and poor” (4519), wat die kiem van gewelddadige revolusie in hom kan omdra. Githongo se pogings om korrupsie te bestry, is beskou as “the naïve projection of inappropriate ‘mzungu‘ [white people’s] values onto an African nation where they were doomed to fail” (2560). Hy is beskou as iemand wat die regerende politieke party ondermyn, terwyl baie geld, verkry uit korrupsie, nodig was om die party met die oog op verkiesings te finansier (3539).

Benewens ministers in kernposte was president Kibaki self die kern van die euwel van korrupsie. “Kibaki was the system” (3784). Aanvanklik het Githongo gedink Kibaki was opreg en ernstig oor die bestryding van korrupsie. Spoedig het die teenoorgestelde geblyk waar te wees. “The president urged John to slow down” (2812). Daar was sprake dat Githongo na ‘n ander pos verskuif sou word (2880). Hiervoor het korrupte ministers druk op Kibaki uitgeoefen. Hoewel Githongo nie verskuif is nie, het hy hierna nie meer vertroue in Kibaki gehad nie: “The trust had gone” (2923). Na minder as twee jaar in die pos het Githongo landuit gevlug. Daar was sprake dat hy van hoogverraad aangekla sou word, veral nadat hy inkriminerende inligting oor ministers se korrupte doen en late aan die pers gelek het.

Die situasie was soortgelyk aan staatskaping. “Corruption can reach a point … where an entire nation is there for the taking, where sleaze has security implications not just for the nation concerned, but for its neighbours and allies” (4135). Daar was “mounting evidence of State House’s links with global gansterism” (4157). Jacques Pauw noem Suid-Afrika ook ‘n gangsterstaat (Praag 11 November). ‘n Aantal ministers en amptenare is na Githongo se onthullings afgedank, maar van hulle was spoedig terug in hulle poste (4378). “Kenya’s highly politicised legal institutions and judicial system … systematically erased the anti-coruption work done” (4300). Regter Ringera “exonerated former justice and finance ministers David Mwiraria and Kiraitu Murungi of a preliminary charged of obstructing justice. John’s testimony, ruled Ringera, was of no legal significance because he had not held the status of official investigator” (4378). “By September 2007 there had not been a single case of a public servant being prosecuted or even fined under the legislation” (4541).

Die Europese Unie het finansiële bystand aan Kenia verleen sonder om hom danig oor korrupsie te bekommer. In Brittanje was die departement in beheer van buitelandse hulpverlening die enigste een wat nie opdrag gekry het om te bespaar nie. Verder was daar by die Britse regering die “principled insistence on untied aid” (3322), dus soos Afrika-lande, bv Kenia, daarop aangedring het. Hierdie “inherent unaccountability” (3333) was die teelaarde vir korrupsie. “The Netherlands was the only bilateral donor to announce it was actually freezing aid over corruption concerns” (4178). “Kenya’s foreign partners failed to grasp that a system of rule based on the ‘Our Turn to Eat’ principle was explicitly designed to prevent the tickle-down upon which they counted for progress” (5200). Westerse donateurs dring nie sterk genoeg aan op die uitroeiing van korrupsie nie. “Fundamentally the West doesn’t care enough about Africa to pay too much attention to how its money is spent. It wants to be seen to do the right thing, and that’s as far as the interest goes” (5232).

In Kenia gaan dit nie om demokrasie in die sin van dat alle kiesers inspraak in die regering het nie. Dit gaan om politieke mag, om beheer oor die staatsbates uit te oefen, om dit te gebruik en misbruik. Stamverwantskap speel ‘n deurslaggewende rol in verkiesings. Diegene wat voel hulle kandidate het verloor, wend hulle dan tot grootskaalse geweldpleging. “The myth of Kenyan exceptionalism – the notion that the chaos associated with other parts of Africa simply ‘didn’t happen here’ – has been forever laid to rest” (5049). Die resultaat is dat daar al hoe meer polarisering plaasvind; dat stamlede hulle deur ‘n proses van “self-segregation” (5005) in bepaalde areas vestig met die uitsluiting van ander stamme. Dit word balkanisering genoem; ‘n terugkeer na hulle “ancestral homelands” (5016). Dit herinner aan Suid-Afrika se eertydse beleid van afsonderlike ontwikkeling, wat in etniese tuislande vergestalt is.

Veral sedert die Tweede Wêreldoorlog word nasiestate veroordeel omdat hulle interstaatlike konflik sou veroorsaak. In Kenia word vrywillige etniese segregasie egter bedryf juis om vreedsamer toestande binne die land te skep.”Ethno-nationalism is emerging as Africa’s most toxic problem, challenging the continent’s very post-colonial structure” (5211). Dit word gesê na aanleiding van die arbitrêre landsgrense wat etniese stamme enersyds binne landsgrense saamgevoeg en andersyds in verskillende lande verdeel het. Die Afrika-Unie kon geen vordering maak met die verandering van die koloniale landsgrense nie. Die afskaffing van langsgrense word eerder oorweeg. ‘n Ander vorm van etniese nasionalisme kom in onrusbarende mate in Suid-Afrika voor. Swart politieke mag voed swart bewussyn, gevolglik word al hoe minder lewensruimte en regte aan minderheidsgroepe, soos die bruines, Asiate en veral die blankes, gegun.

Om die onrus na verkiesings te kalmeer, word daar in Kenia, soos in Zimbabwe, lede van die opposisie in die kabinet aangestel (5016). Maar daar is diegene wat bly aandring op regverdige verkiesings. “We will not eat bones while the others are eating all the steak” (5027). “With forty-two departments, the coalition government finally unveiled was the largest in Kenyan history, accounting for 40 per cent of MPs. Merely servicing this bloated exercise in jobs-for-the-boys would gobble up 80 per cent of the national budget” (5038). Suid-Afrika het ook ‘n yslike kabinet van 35 ministers en 38 adjunkministers (Wikipedia), wat nie net buitensporige salarisse ontvang nie, maar ook oordadige byvoordele, soos twee ampswonings (vir ministers) en luukse ampsvoertuie. Van die Keniaanse opposisiepartye word gesê: “Momentarily dampened, their hatred only await the next referendum or election to re-emerge, red-eyed and bent on revenge” (5049).

Karel Combrinck: Brandoffer nommer 3

Ons is byna aan die einde van die jaar 2017, d.w.s pas ‘n eeu na die beëindiging van een van die mees afskuwekkende menseslagtings in die geskiedenis. Pas ‘n honderd jaar gelede het die mees beskaafde en ontwikkelde volke op aarde mekaar uitgemoor en uitgeroei met alles waartoe hulle hoogs ontwikkelde tegnologiese en nywerheidsvaardighede in staat was, waaronder gasaanvalle wat honderdduisende soldate op die front hulle longe in bloedklonte laat uithoes het.

Nou is die vraag natuurlik wat beskaafde mense kan noop tot sulke uit en uit barbaarse gedrag?

Baie boeke is al oor hierdie onderwerp geskryf, sommige waarvan nader aan die waarheid as ander is soos dit maar gaan. Feit is dat ons nie weet of ooit sal weet wat die werklike verklaring hiervoor is nie. Dit kan tog nie wees dat mense dit nodig kan ag om miljoene lewens op te offer uit weerwraak vir die sluipmoord deur ‘n versteurde student op ‘n Oostenrykse operetteprins nie. Die beste breine kom tot die gevolgtrekking dat die hart van die mens, hoe beskaafd ook al, ten slotte ‘n duister spelonk is waar Satan die septer swaai en hoogty voer.

Een van die redes wat groteske episodes van hierdie aard moontlik maak, is dat die mensdom oortuig is dat gebeure soos dié op ‘n manier te wyte is aan mense wat nie van beter geweet het nie, en dat dit nie nie weer sal of kan gebeur nie. Hulle sien inderwaarheid met arroganie en meerderwaardigheid neer op die volke of lande of gemeenskappe wat tot sulke barbarisme in staat was. En tog het die tweede Armageddon van die twintigste eeu uitgebreek slegs twintig jaar na beëindiging van die eerste. Twintig jaar!

Die mensdomp is by herhaling en skynbaar totin  alle ewigheid tot dergelike onbesonnenhede in staat. Kom ons kyk maar na gebeure in ons tyd. Dit is duidelik vir enigiemand met oë of verstand in sy kop dat die Westerse lande, onder leiding van die VSA, ten alle koste ‘n voorwendsel soek vir ‘n gewapende konfrontasie met Rusland — opbou van aanvals- en afweerstelsels in Oos-Europa, verbod teen Russsiese deelname aan die Olimpiese Spele en lewenslange verbod teen bepaalde Russiese atlete, handels- en ander sanksies teen Rusland, beledigings en beskuldigings teen Rusland van Amerikaanse kongreslede en Britse parlementslede teen Rusland, onder meer beskuldigings van inmenging by die Amerikaanse presidentsverkiesing, en die referemdum voor Brexit, beperkings op die vryheid van die Russiese televisiekanaal RT en nog meer.

Niemand dink in die proses aan die dermiljoene lewens wat in so ‘n konfrontasie opgeoffer gaan word nie. Hulle sing intussen lang treurmares oor oorloë van die verlede, maar is net nie bereid of in staat om te sien dat hulle die weg vir ‘n nuwe bloedlating voorberei nie. Die enigste oorweging van belang is die miljarde dollar wat die Amerikaanse wapennywerheid uit ‘n konflik met Rusland sal kan verhaal.

Walgwors Weinstein se lieflike Britse vroutjie. Of nie

Soos dit ‘n regte Britse opportunis betaam het Georgina Chapman – nog steeds getroud met haar reeksverkragter van ‘n man, die magtige rolprentvervaardiger Harvey Weinstein – gou-gou ‘n egskeiding aangekondig om haar inhaligheid te verder te bevestig.

Sy moes hom vir sy ridder-voorkoms gekies het. Of sy leepoog

Terwyl almal op die oortreder fokus, het niemand nog tyd ingeruim om die bekende Britse psige van sy vrou te bepeins nie.

Die mede-stigter van die modehuis Marchesa het Weinstein se vorige huwelik laat verbrokkel, want ‘n Empaaieronderdaan staan nooit terug vir ‘n geleentheid om hom- of haarself te verryk nie. Ook nie deur ‘n winsgewende egskeiding nie. Sy sal moet gou speel want die ander eise teen haar man hoop tans op, maar dit het Chapman blitsvinnig self besef. Skaars was die nuus rugbaar of madame het haar onvergenoegdheid aangekondig.

Om die onaansienlike ou reeksverkragter met invloed te vang, was een ding, maar dit bly ‘n vreemde toeval dat sy haar handelsmerk in dieselfde jaar begin het as wat hy sy vrou verlaat het. Georgina, die ywerige gierigaard het gedoen wat sy moes doen: Harvey het alle rolprentmakers gedwing om haar mode-skeppings te dra.

Terloops, was daar al ‘n beter voorbeeld van “afstootlik” nog voor die rolprentmagnaat sy masker laat val het?

Politieke dinastieë begin by die ou Empaaierskooldassie wat sosiale mobiliteit gegrond op kundigheid, versmoor. Vergeet Etonse telge in die kabinet, want die alumni van Marlborough College in Wiltshire se invloed word gou duidelik by nadere ondersoek. Die dames het algar Manvang met onderskeiding geslaag. En hulle deins vir niks terug nie, veral nie vir onwelriekende reeksverkragters as geld betrokke is nie.

Die bekendstes, natuurlik, is die Hertogin van Cambridge, vrou van die Moddereilandjie se toekomstige koning. Maar ook, Samantha Cameron, vrou van die vorige Eerste Minister. Frances Osborne, vrou van die finansiesminister. Sally Bercow, vrou van die Speaker, asook die vrou van die goewerneur van die Bank van Engeland.

Walgwors Weinstein en sy inhalige eggenoot het sulke projekte ondersteun soos die Siriese “rebelle” deur Zaatari, ‘n vlugtelingkamp van meer as 120 000 Siriërs in Jordanië, te besoek, en saam met demokraties-verkose president Assad se vyande rondgesit.

Die twee duifies, voëls van eenderse vere blyk dit nou, het die Cannes-première van een van Harvey se rolprente oorgeslaan om hul meegevoel met kinders, ens, te gaan uitdruk. Ag hoe sielig!

“Ek het na Zaatari en Jordanië gekom om saam met die skrywer Neil Gaiman en my vrou, Georgina Chapman, te werk deur die Verenigde Nasies se Hoë Kommissaris vir Vlugtelinge (UNHCR) wat ons genooi het om ‘n verhaalprojek oor die lot van die Siriese vlugtelinge te skep.” Jaaa Harvey, ons is seker julle was vreeslik aangedaan. Of nie.

Volgens die Jordaniese regeringsamptenare self het ISIS verskeie sulke nedersettings beheer. Brig. Genl. Sami Kafawin, hoof van Jordanië se grensmagte, het tydens die besoek aan The Associated Press van die bedreiging gepraat.

Hulpamptenare het beweer dat “stamleiers” die voedselverspreiding help organiseer, ten spyte van kommer deur hulpagentskappe dat dit tot radikalisering sal lei, met afpersing en swartmarkte, het Business Insider berig.

Gewapende militantes in die streek het reeds probeer om dit te beheer en selle in die [Rukban] kamp geskep,” het Kafawin, die grenskommandant, gesê. “Ons is seker hulle het ‘n hele wapensisteem.”

“Ons verstaan ​​dat meer as 90 persent (van kampbewoners) asielsoekers is, maar die ander is ekstremiste of Daesh-mense,” het hy gesê, met verwysing na ISIS. Maar dit was ‘n effense onderskatting.

Jordanië was die derde grootste bydraer van vegters na ISIS, ná Tunisië en Saoedi-Arabië, en verlede jaar was die Islamitiese staat steeds gewild daar. Harvey en sy dierbare Britse vroutjie het ‘n talent om die verkeerde vriende te maak, blyk dit. Dat ‘n mens so verblind kan word deur rykdom dat ‘n kopafsnyer komkommertoebroodjies mag eet! O ja, vra maar die slagoffers van die Vryheidsoorloë se konsentrasiekampe oor daardie soort blindheid…

Die Britte se eie kinderslagoffers van Moslembendes kry geen vergoeding nie omdat hulle “ingestem” het tot molestering. Dis die soort gehalte mensmateriaal wat die Empaaier kweek, dus heelwat van Georgina se soort. Een slagoffer wat seksueel mishandel is as ‘n kind deur ‘n Moslem-groepsbende-leier, is deur ‘n Britse owerheid vertel dat sy “ingestem het” om aangerand te word.

Sammy Woodhouse is vergoeding geweier deur die CICA, omdat CICA beweer Woodhouse is nie deur die bende gemanipuleer is nie.

Maar Woodhouse se prokureur het aangevoer dat ‘n kind se toestemming “net nie wetlik moontlik is nie”. Hy het opgemerk: “Ek is heeltemal geskok oor die idee dat besluitnemers in ‘n regeringsorganisasie kan oorweeg dat 14 of 15-jarige meisies kan toestem tot seks met volwassenes.”

Die BBC het berig dat ‘n vryheid van inligtingsversoek aan die lig gebring het dat sy een van sowat 700 slagoffers van seksuele mishandeling was deur Moslems, wat vergoeding geweier is. Lieflike mense, die Britte! Regtig navolgenswaardig! Of nie.

Verskeie liefdadigheidsorganisasies het onlangs bevestig dat sedert die CICA-skema in November 2012 van stapel gestuur is, is byna al 700 slagoffers van seksuele mishandeling vergoeding geweier.

Die Britse polisie is besig met ‘n nog ondersoek na beweerde seksuele mishandeling van tieners in Glasgow, ook deur hulle troetel-Moslems gepleeg.

Meisies so jonk as 14 word ontvoer, het ‘n maatskaplike werker gesê in die area wat “oorweldig” is met dié soort kinderuitbuiting. Volgens ‘n familielid: “Dit is eintlik net ons ergste nagmerrie, dit is hierdie soort Rochdale en Rotherham-tipe, maar dit gebeur hier in Glasgow op ‘n groot manier. Niemand blyk iets te doen om dit te stop nie, al die meisies is gemaak om te glo dat hierdie mans hul kêrels is. Dit is wit meisies tussen die ouderdomme van 14 tot 19.”

Soms is daar een met ‘n gewete op die Eilandjie van Verdriet. Sarah Champion, ‘n voormalige Arbeider-LP, het gesê die Britte hou hulle blind vir Moslem-seksuele bendes omdat hulle bang is om “rassisties” te wees.

Sy is gedwing om te bedank nadat sy in ‘n artikel geskryf het: “Brittanje het ‘n probleem met Britse Pakistanse mans wat wit meisies verkrag en uitbuit.” Sy het dalk net haar landgenote se geestelike innerlike ontdek.

Swart Britse LP skree rassisme oor vlag van industriële steenkool rewolusie

‘n Swart Britse Arbeiders-LP het “rassisme” geskree oor ‘n vlag wat deur ‘n jong skoolmeisie ontwerp is, om die Black Country-dag te gedenk. Die swart politikus kon nie die kans laat verbygaan om haar slagofferskap op iets te projekteer met die naam “black” in nie, al is dit steenkool en wit arbeid.

Die nuwe Wolverhampton-Suidwes-LP, Eleanor Smith, het gesê die swart, rooi en wit vlag met kettings daarop het “rassistiese konnotasies”, maar Smith is duidelik nie opgevoed genoeg om te verstaan dat die vlag ‘n simbool van die Black Country se industriële verlede is nie.

Smith het die vlag ‘n groot fout genoem omdat dit nie die multikulturele gemeenskappe verteenwoordig nie. Haar opmerkings val saam met die Black Country Day vieringe, waartydens die vlag oor die streek gehys word.

Die Black Country is ‘n streek van die West Midlands in Engeland, wes van Birmingham. In die Industriële Revolusie het dit een van die mees geïndustrialiseerde dele van Brittanje geword met steenkoolmyne, kooks, ystersmelters, glasfabrieke, baksteenwerke en staalfabrieke wat ‘n hoë vlak van lugbesoedeling veroorsaak het.

In 1832 het die destydse prinses Victoria in haar dagboek geskryf: “Die mans, vroue, kinders, grond en huise is almal swart.” Daar was egter geen Afrika-slawe in diens nie: Al die werkers was wit en Engels.

Die LP, wat glo uit Birmingham is, het selfs geweier om haar foto te laat neem met die vlag agter haar in wat sy beskryf het as die “rassistiese konnotasies”, het die expressandstar.com berig.

Smith het gekla: “Ek het ernstige kommer oor die rassistiese konnotasies van die vlag, veral die feit dat kettings gebruik word om die Black Country te verteenwoordig.

“Die wit op swart beeldspraak word saam met die kettings gebruik. As jy dit ontleed, gaan ek nie voorgee dat dit my nie as ‘n swart persoon bekommer nie. Mense moet verstaan ​​dat dit as aanstootlik beskou kan word.

“Hoekom kan ons nie ‘n vlag hê wat almal van ons verenig en as ‘n kollektiewe reënboog van mense verteenwoordig nie? In my kiesdistrik is daar 130 verskillende tale. Kom ons kry ‘n vlag wat eintlik sê ons is trots op waar ons vandaan kom.” Die LP het skynbaar ook vergeet waar sy self vandaan kom, laat staan nog die 130 verskillende taalgroepe.

Die vlag is ontwerp deur ‘n Stourbridge skoolmeisie Gracie Sheppard, wat twaalf jaar oud is. Dit is geïnspireer deur Elihu Burritt, wat die streek as “swart in die dag en rooi in die nag” beskryf het en bevat kettings en ‘n simbool wat die Red House Glass Cone in Wordsley verteenwoordig.

Politici van opponerende politieke partye het saamgestem dat Smith belaglik is. Twee LP’s, UKIP se Bill Etheridge, konserwatiewe LP Mike Wood en die organiseerder van die Black Country-fees het almal gesê dat die vlagontwerp nie sulke boodskappe dra nie. Wood het gesê die swarte is van haar trollie af.

“Kettingmakery het ‘n groot rol gespeel in die bou van ons ekonomie. Vir haar om te sê dat dit op ‘n vlag wat deur ‘n kind ontwerp is, rassisme voorstaan, is absoluut gek.”

Steve Edwards, voorsitter van die Black Country Festival-komitee, het gesê: “Dit is die vlag met die tweede hoogste verkope in die Verenigde Koninkryk en dit wys hoe mense die Black Country wil vier.”

Maar wat van swartes se gevoelens, meneer Edwards? Is dit nie deesdae al wat tel nie?

Waarskuwings oor Manchester-terroris geïgnoreer weens Britse ‘verdraagsaamheid’ jeens Islam

Sou die Manchester-selfmoordbommer Salman Abedi aan Maandag se tragiese moorde deelgeneem het, soos die Wall Street Journal opgemerk het, indien hy nie deel was van die Amerikaanse optrede om die Libiese regering omver te werp, wat geëindig het in die verstekoorlog in Sirië wat op sy beurt bedoel is om president Assad omver te werp ter wille van ‘n Katariese gaspyplyn nie?

‘n Moslemgemeenskapswerker, wat die Manchester-bomsteller geken het, het gesê dat lede van die publiek hom reeds vyf jaar gelede by die polisie gaan aangee het nadat hy teenoor ‘n tiener erken het dat van mening was dat “selfmoordbomme toelaatbaar is”.

Die werker wie se naam nie bekend is nie, het aan die BBC gesê dat twee mense wat Abedi tydens sy tyd op hoërskool geken het, afsonderlike oproepe aan ‘n antiterreuroproepsentrum gemaak het.

Amerikaanse verdedigingsamptenare het aan Fox News verklaar dat Salman Abedi drie weke voor die Manchester-bom in Libië deurgebring het, en en net enkele dae voor die Ariana Grande-konsert na Engeland teruggekeer het, toe hy sy aanval op die konsertgangers geloods het.

Abedi se voormalige klasmaat, wat anoniem wou bly, sê hy was “kort-kort gedurende die jaar afwesig — maar ek weet nie of hy landuit was, of net nie vir skool opgedaag het nie, want hy was met die verkeerde mense deurmekaar”.

Hamid El-Sayed het aan die BBC gesê dat Abedi se akademiese wanprestasie aan kulturele faktore toegeskryf kon word. “Dit was vir hom moeilik om by die Europese lewenswyse aan te pas,” het Sayed gesê, wat vir die VN navorsing oor “radikale Islam” gedoen het en tans aan die Universiteit van Manchester verbonde is.

Tydens ‘n onderhoud met Sky News het ‘n blanke konsertganger beskryf hoe sy ‘n agterdogwekkende Arabiese vrou in die gehoor aan die veiligheidsdiens uitgewys het, maar beantwoord is met: “Hoe sou u voel indien u deur iemand verdink word?” Die veiligheidsbeamptes het niks gedoen omtrent die senuagtige Arabiese vrou wat heel aand oor haar skouer gekyk het na die plek waar die bom uiteindelik sou afgaan nie.

‘n Voormalige buurman van die selfmoordbomsteller glo dat hy al geruime tyd lid van ‘n terreurgroep moes gewees het. Antone Jones, wat naby die aanvaller in die Fallowfield-buurt van die stad gewoon het, het beskryf hoe hy gesien het dat hy die ISIS-vlag van sy huis se dak af drapeer.

Nog ‘n buurman, van Gorton, het vertel dat sy houding hom oorreed het dat hy ‘n lid van ISIS was.

Intussen is die persoon wat die bom gemaak het waarmee die Manchester-arena opgeblaas is, steeds op vrye voet en kan enige oomblik wéér toeslaan. Inligtingsdienste glo dat Abedi wat die spykerbom in die ingangsportaal van die konsertarena laat afgaan het, ‘n “muil” was en dat die toestel deur ‘n deskundige gemaak is, berig ‘n Manchesterse dagblad.

Die bom verteenwoordig ‘n groot tegniese verbetering op die kru maar dodelike aanvalle deur middel van voertuie te Westminster vanjaar, asook die gruweldade in Nice en Berlyn in 2016 waartydens vragmotors gebruik is. Die spykerbom is met boute en moere gelaai sodat die maksimum beserings in ‘n beperkte ruimte veroorsaak kon word.

Daar is vrese dat wie ook al vir die Manchester-arena-bom verantwoordelik was, weereens ‘n soortgelyke aanval sou kon uitvoer. Dinsdagaand het die Britse eerste minister, Theresa May, die VK-terreurbedreigingsvlak van ernstig tot dié van ‘n krisis verhoog.

Abedi is blykbaar nie die enigste lid van sy familie wat ekstreme menings huldig nie, in weerwil daarvan dat hy lid van die “pro-Westerse” magte in Libië was. Libiese amptenare het die selfmoordbomsteller se vader en twee broers in hegtenis geneem en het dít as ‘n komplot vir ‘n nuwe aanval onthul.

Hasjim Ramadan Abedi het gebieg dat beide hy en sy broer deel was van die Islamitiese Staat-groepering en dat Hasjim van die besonderhede rondom die aanval bewus was. Hasjim Abedi, wat in 1997 gebore is, is Woensdagaand in Tripoli in hegtenis geneem, het ‘n regeringsamptenaar gister aan Reuter gesê.

Die vader van die bomsteller is Woensdag in Tripoli gearresteer, het ‘n Libiese veiligheidswoordvoerder teenoor Associated Press bevestig. Die vader, Ramadan Abedi, het gesê dat nog ‘n broer van die bomsteller, Ismail, Dinsdag in hegtenis geneem is.

Vroeër het Abdel-Basit Haroen, ‘n voormalige veiligheidsbeampte in Libië, aan Associated Press gesê dat hy Ramadan Abedi persoonlik ken en dat die ouer Abedi ‘n lid van die Libiese Islamitiese Gevegsgroep is. Tydens die geallieerde inval in 2011, het lede van dié groep beweer dat hulle ‘n sleutelrol gespeel het om kolonel Moeammar Ghaddafi se bewind omver te werp. Dié mag het hom met die Nasionale Oorgangsraad in Libië vereenselwig.

Die moeder is in ‘n artikel in die Londense Guardian as ‘n “baie aangename vrou” beskryf wat ‘n vriend se dogter geleer het om die Koran te lees.

Die vader het in 1993 uit Tripoli ontsnap nadat Ghaddafi se veiligheidsowerheid ‘n lasbrief vir sy inhegtenisname uitgereik het, waarna hy om politieke asiel in Brittanje aansoek gedoen het. Die ouer Abedi het eers Londen toe geëmigreer voordat hy hom in die Whalley Range-buurt suid van Manchester gevestig het, waar hulle vir ten minste ‘n dekade lank gewoon het.

Manchester se polisiehoof, Ian Hopkins, het Woensdag aan verslaggewers gesê dat dit duidelik is dat “dit ‘n netwerk is wat ons ondersoek” toe hy die jongste nuus oor hul ondersoek na die bomaanval verstrek het.

Ná die Westminster-terreuraanval van Maart 2017, het YouGov ‘n meningspeiling onderneem waarin bevind is dat nege uit tien Britse burgers dink dat verdere terreuraanvalle waarskynlik is. Tot 70 persent van Britse burgers het gemeen dat die terreurbedreiging vererger het.

Statistiek toon dat 90 persent van Britte verwag dat meer terreuraanvalle teen hul land gepleeg gaan word. In die YouGov-peiling is bevind dat die meeste Britte ook glo dat hul regering hul taak om die terreurbedreiging te bekamp “taamlik doeltreffend” uitvoer, maar dit mag verander.

Terreuraanvalle in Europa is tans ‘n byna daaglikse gebeurtenis, en Europeërs word gekondisioneer om dié feit te aanvaar, want danksy hoofstroompropaganda troef “verdraagsaamheid” wel veiligheid.

By ‘n nagwaak in Birmingham is ‘n 39-jarige man in hegtenis geneem met twee wapens, ‘n byl en ‘n lang stok. Ongeveer ‘n duisend roubeklaers op Victoriaplein is aangesê om die perseel onmiddellik te verlaat.

“Die man het ‘n sak gedra, en as ‘n voorsorgmaatreël is Victoriaplein waar die nagwaak gehou is, ongeveer 15 minute lank ontruim. ‘n Klein byltjie tesame met ‘n lang stok is gevind,” het die polisie gesê.

Boris Johnson waarsku teen ‘Russe wat inmeng’ terwyl sy party stemme verloor

Die Britse minister van buitelandse sake, Boris Johnson hits kiesers aan teen Rusland met bewerings dat Russe waarskynlik sal inmeng in die komende Britse algemene verkiesing.

Hy het vrese uitgespreek dat die Russiese president die vertroue in “demokrasie” sal ondermyn.

In die VSA en Frankryk het kandidate Clinton en Emmanuel Macron ook “Russiese inmenging” gebruik om hul huishoudelike politieke teenstanders swart te smeer, maar kon geen bewyse van sulke inmenging aanbied nie.

Johnson het weliswaar Vladimir Poetin openlik beskuldig dat hy die demokratiese proses verdraai het deur Emmanuel Macron se e-posse te kraak en openbaar te maak, voor Macron as president van Frankryk verkies is.

In ‘n onderhoud met The Telegraph-koerant, wat Saterdag gepubliseer is, het Johnson gesê president Poetin wil graag sien dat Jeremy Corbyn, leier van die Arbeidersparty, die verkiesing op 8 Junie wen.

Die Tory-voorsprong oor die Arbeid-opposisie in die aanloop tot die verkiesing het met nege punte gehaal, van 18 punte een week gelede, het die Sunday Times berig. Dit is veel minder as die 150-sitplek meerderheid wat moontlik was ‘n maand gelede toe die premier May die blitsverkiesing aangekondig het.

Op Vrydag is die Britse gesondheidsorgstelsel, geraak deur ‘n massiewe kuber-aanval wat sedertdien rekenaars in honderde banke, instellings en regeringsliggame in minstens 99 lande wêreldwyd geraak het.

Die aanvallers het ook Rusland geteiken, terwyl rekenaars van die Russiese ministerie van binnelandse sake ook gekraak is.

Die kraak van Macron se En Marche! veldtog deur onbekende partye – Johnson het geen bewyse vir sy aantygings teen Russe nie – voor sy oorwinning, het egter interessante materiaal opgelewer. Een stel lêers het die virtuele diefstal van Frankryk se toonaangewende inligtingstegnologiereus behandel. Dit het openbaar dat sekere individue met die Amerikaanse Sentrale Intelligensieagentskap verbind is.

As inspekteur van die Franse ministerie van ekonomie, is dit verstommend dat Macron nie bewus was van die Franse wette wat oortree is met die Amerikaanse oorname van Gemplus nie.

Die grootste Franse unie, “Confederation generale du travail” (CGT), het gesê die oorname van Gemplus het Frankryk van sy slimkaart-tegnologie-leierskap ontneem. Die maatskappy het ten minste 7000 Franse werkers in diens gehad voor die oorname deur die Amerikaners.

Wêreldwye kuberaanval

Naastenby 100 lande is geraak deur ‘n massiewe kuberaanval
(heel moontlik die grootste nóg). Dit is gedoen met behulp van
programmatuur genaamd “Eternal Blue” wat deur die Amerikaanse Nasionale Sekuriteitsagentskap (NSA) ontwikkel is, maar laas maand uitgelek is deur ‘n groep met die naam “Shadow Brokers”.

Die kuberkrakers het ‘n lospryswurm (ransomware worm) wat self
versprei op die internet losgelaat. Dit veroorsaak enkripsie van
slagoffers se data, en hulle moet dan ‘n losprys van soveel as R8000
betaal om weer toegang daartoe te verkry.

Vrydag is die internasionale verskepingsmaatskappy FedEx en die
Britse gesondheidsstelsel hierdeur ontwrig, in so ‘n mate dat Britse
hospitale en klinieke pasiënte moes wegwys. Antivirusprogrammatuurontwikkelaars het Vrydag berig oor tot 57 000 infeksies in 99 lande. Rusland, die Oekraïne en Taiwan was die topteikens.