Min dinge is verniet, maar een van die merkwaardigste boeke wat ooit geskryf is, kan gratis bekom word: die Engelse vertaling van Christiaan Rudolf de Wet (1854-1922) se boek, Strijd tusschen Boer en Brit, naamlik Three years’ war (New York: Charles Scribner’s Sons, 1902, 416p; Amazon Kindle $0). De Wet het bitter min skoolonderrig ontvang. Ek kan kwalik glo dat die meeste van hierdie oorlogsherinneringe binne drie weke in Hollands aan boord van ‘n skip geskryf is, toe De Wet, Louis Botha en Koos de la Rey in Augustus 1902 na afloop van die Anglo-Boere-oorlog (ABO, 1899-1902) onderweg na Engeland en Europa was. Hulle missie was om geld vir die ABO-slagoffers in te samel (Albert Blake, 2016-boek hier onder, Kindle 2941). Daarna is die teks vertaal, geset en gedruk, op die primitiewe maniere van destyds, via kommunikasiemiddele wat net so primitief was, en in Desember van dieselfde jaar in Engels gepubliseer.
Heel vroeg in sy boek verwys De Wet na diegene wat uit die Boeremag gedros het as die “Hands-uppers” (Kindle 297), die hen(d)soppers. Hy was een van diegene wat so lank moontlik, dus tot die bitter einde, in die ABO geveg het. So iemand word ‘n bittereinder genoem. Hy het die hendsoppers geminag wat die eed van neutraliteit teenoor die Britte afgelê het en hulle daarna heeltemal aan oorlogsdeelname onttrek het. Maar De Wet se hoon of smaad of veragting was veral gemik op daardie hendsoppers wat trou aan die Britse kroon gesweer en daarna saam met die vyand teen die Boere geveg het; dus oorlopers: “we utterly despised them” – 1024). Deesdae word diesulkes verloopte Afrikaners genoem.”It was far easier to fight against the great English army than against this treachery among my own people” (1369). Die oorlopers is joiners genoem, of hanskakies omdat hulle toe Britse kakie uniforms gedra het (Blake 2419).
De Wet noem die geval van ‘n hanskakie wat “Stellenbosched” is (2627). In ‘n eindnota is daar hierdie verduideliking: “This was the word the English applied to officers, who, on account of inefficiency, or for other reasons, had to de dismissed. Stellenbosch was a place where only very unimportant work was performed” (7493). Deesdae word die geskiedenis herhaal deurdat talle Afrikaanssprekende blankes die voortou in die afskaling en selfs afskaffing van Afrikaans ten gunste van Engels neem. Die Universiteit Stellenbosch kan tans kwalik as ‘n plek beskou word wat op ‘n uitnemende manier sy geskiedenis as ‘n (of dié) bakermat van die Afrikaner en Afrikaans voortsit. De Wet was van mening dat sulke mense nie tot ander insigte gebring moet word nie: “I was of opinion that a coerced burgher would be of no real value to us, and would besides be untrustworthy” (2017). Ek het hedendaagse diesulkes in vorige rubrieke dikwels hanskakies genoem. Die Boere, daarenteen, het die moed van hulle oortuiging gehad om van die Britte te eis: “Equal rights for the English and Dutch languages in the schools” (3914).
Die roemlose, mandaatlose, politieke oorgawe aan swart mag in 1990/94 is uiteraard selfs groter verraad as wat tydens die ABO gepleeg is en herinner aan die volgende woorde van De Wet: “One could gnash one’s teeth to think that a nation should so readily rush to its own ruin!” (1641). Later verwys hy na “the burial of my Nation!” (4110). Tydens apartheid is plaaslik en internasionaal luidrugtig beswaar teen die blanke bewind gemaak. ‘n Mens sou dink dat diegene wat so hoog oor moraliteit opgee, beswaar sou maak teen die toestand waarin die nuwe Suid-Afrika verval het, insluitende die blatante rassediskriminasie teen blankes. Dít is skynbaar ‘n ydele hoop en herinner aan De Wet se volgende woorde: “We hope, and still are hoping, that the moral feeling of the civilized world would protest against the crime which England is now permitting in South Africa … we were still firmly determined that, should our hopes not be realized, we would exert our utmost strength to defend ourselves” (3257).
‘n Ander e-boek wat gratis beskikbaar is en aansluit by De Wet se boek, is John Daniel Kestell (1854-1941) se ABO-herinneringe: Through shot and flame (London: Methuen, 1903, 406p; Amazon Kindle $0.). Sedert 1990/94 kan nuwe betekenis aan die volgende woorde van Kestell geheg word: “I could not believe that it was all over with our South African Cause, but if it were so, then it would be owing to our unwillingness. God would have wished to establish for us our independence, but we should have refused to earn it” (Kindle 1028). “Our poor Africander people could never, since the days of Piet Retief, recognise or follow a hero when he arose amongst us. But Christia[a]n de Wet was a strong man, and what he willed came to pass” (1334).
Soos De Wet het Kestell dit teen die hanskakies gehad: “What made everything still more sad was the great service rendered by traitorous Africanders as guides to the enemy” (2456). Jan Smuts (1870-1950) het reeds gedurende die ABO van sy na-oorlogse hanskakie-eienskappe geopenbaar: “General Smuts … sent a telegram in which the state of affairs was represented in as dark a light as possible” (2215). In sy ABO-herinneringe is Smuts egter baie krities oor Christiaan de Wet se broer, Piet, en noem hy Piet se oorlopery na die Britte “treachery” (Blake 1984). Kestell het groot waardering vir die bittereinders gehad: “It is true that it was only a minority that were still able to continue the struggle, but the heart of the nation, as a whole, was still always faithful” (2667). Kan ons dit vandag nog veralgemenend van Afrikaners sê? Reeds in 2008 het Jaap Steyn tereg gevra: “Wat het geword van die gees van [Christiaan] de Wet?” (Blake 1740).
Ek wil eintlik oor Albert Blake se jongste boek skryf: Broedertwis: Bittereinder en joiner: Christiaan en Piet de Wet (Kaapstad: Tafelberg, 2016, 314p, R240; Amazon Kindle $16,01). Blake is ook die outeur van Boereverraaier: Teregstellings tydens die Anglo-Boereoorlog (Kaapstad: Tafelberg, 2010, 368p; Amazon Kindle $11,96); Boerekryger: ‘n Seun se hoogste offer (Kaapstad: Tafelberg, 2012, 219p; Amazon Kindle $16,67), gebaseer op die dagboeke van Henning Viljoen; en Ontsnap: Boerekrygsgevangenes se strewe na vryheid (Kaapstad: Tafelberg, 2015, 386p; Amazon Kindle $16,67).
Christiaan de Wet was ‘n bittereinder in die ABO en het sy gesindheid (bv “patriotisme en nasionalisme” – Kindle 45) in die 1914-rebellie voortgesit. Sy jonger broer, Pieter Daniël (Piet, 1861-1929), daarenteen, was ‘n hanskakie, dus iemand wat weens “volks- of landsverraad … universeel verafsku” behoort te word (7). “Volgens hierdie uitgangspunt moet hy [Piet] in dieselfde liga as liberale Afrikaners soos Bram Fischer en Beyers Naudé geplaas word” (14). (Oor Fischer en Naudé kyk Praag 22 Julie.) In die voorwoord verwys Blake na die verpligting wat op die historikus rus om ewewigtig en so objektief moontlik met die verlede om te gaan. Piet het sy hanskakie-aktivisme egter dermate oordryf dat dit in die teks baie duidelik is dat die outeur se simpatie by Christiaan lê. Blake verwerp ondubbelsinnig die ANC-regering se gewoonte om “‘n politieke agenda in te sleep by sy vertolking van die geskiedenis” (89).
In sy nawoord kry Blake egter ‘n hou in teen “sekere regse Afrikanerkringe” wat Piet verguis: “Dalk is die verskynsel die laaste stuiptrekkings vanuit ‘n minderheidsgroep wat grootliks betekenisloos geword het” (3737). “Afrikaners van vandag kan nie by ‘n Christiaan de Wet se Afrikanernasionalisme van 1900 aansluit nie” (3760). Christiaan word “die verpersoonliking van Afrikanerheldedom” genoem, maar sy “onverbiddelike onbuigsaamheid en onaanpasbaarheid by veranderde omstandighede, sowel as sy onvermoë om te vergewe,” word deur Blake veroordeel. Dit klink asof hierdie outeur in FW de Klerk se toegeemodus is. Soos bv Afrika-swartes het Afrikaners voor en na die ABO en veral sedert 1994 myns insiens steeds die onvervreembare reg op nasionalisme.
Met sy kritiek op Christiaan bevind Blake hom op dun ys. Hy het immers self geskryf: “Christiaan se waardes en oortuigings oor nasionalisme, patriotisme en godsdiens was reeds teen die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog só gevestig dat dit vir hom letterlik ononderhandelbaar was … Hy was ook ‘n verbete stryder vir sy moedertaal. Reeds voor die oorlog was hy as volksraadslid in die 1890’s betrokke by pogings om sy moedertaal te handhaaf. Ná die oorlog sou hy by die taalstryd betrokke bly” (1740). “Die moedertaalvraagstuk [het] op ‘n diep geestelike en ononderhandelbare vlak gelê. [Alfred] Milner [1854-1925] se doelbewuste verengelsingsbeleid was eenvoudig onaanvaarbaar” (3138). Christiaan “het sy lewe lank konsekwent in sy oortuigings gebly” (1756). Hy was “‘n onkreukbare nasionalis, ‘n verbete optimis, beginselvas en onverleibaar” (1782). FW de Klerk sou hom nie ‘n rat voor die oë kon draai nie.
Die historikus AJ van Rensburg het oor die Afrikaner geskryf: “Ek het die oorlog verloor, maar my siel gered” (3781). Jaap Steyn het geskryf dat die ABO “gehelp het om aan die Afrikaner selfrespek, ‘n selfbeeld en toekomsverwagtinge te gee” (3789). Hoeveel van daardie selfrespek het in die nuwe Suid-Afrika behoue gebly? Hoe lyk die selfbeeld en toekomsverwagtinge van Afrikaners deesdae? Die hedendaagse hanskakies probeer baie hard om hulle selfbeeld en toekomsverwagtinge in bv Afrikanisme of ‘n holle, identiteitslose internasionalisme te verwesenlik. Daarteenoor onderskryf ek hierdie woorde van NP van Wyk Louw (1906-1970): Die Afrikaner “nie skaam hoef te wees om Afrikaner te heet nie” (3789). Christiaan het in 1902 gesê (en Afrikaners kan dit myns insiens steeds sê): “Wanneer ons ons oë vestig op die verlede, dan het ons meer grond vir geloof as wat ek ooit verwag het, dan het ons grond om in vertroue voort te gaan” (1748).
Voorspelbaar was dit die bobaas dwarsneuker Max du Preez wat in 2005 met die bewering gekom het “dat Piet se optrede geregverdig was toe hy die stryd versaak en later by die Britse magte aangesluit het … Du Preez meen Piet de Wet moet eerder in dieselfde liga as liberale Afrikaners soos Bram Fischer en Beyers Naudé beskou word en behoort daarom in die geskiedenis ‘gerehabiliteer’ te word … historici was dit eens dat Du Preez se gevolgtrekkings onhistories is en nie aan die standaarde van wetenskaplike geskiedskrywing voldoen nie … Wat in die verlede verraad was, kan nie vanuit die hede skielik ongedaan gemaak word nie – dit bly verraad” (3745). Dus, dit is om ‘t ewe of daardie verraad in 1899-1902 of in 1990-1994 gepleeg is. Verraad bly onverdun verraad.
Kom ons gaan ‘n bietjie na presies wat hedendaagse hanskakies, soos Max du Preez, probeer goedpraat. “Al twee broers sou binne ‘n verstommende drie maande ná die aanvang van die oorlog deur [Vrystaatse] pres MT (Marthinus) Steyn as generaal aangestel word” (325). “Die De Wet-broers se fenomenale vordering tot generaalskap is waarskynlik ook daaraan te danke dat pres Steyn hulle voor die oorlog as volksraadslede goed leer ken en vertroue in hulle gehad het” (691). Maar Christiaan is op 18 April 1900 as die opperbevelvoerder van die Vrystaatse magte aangewys (1102). “Vanaf hierdie punt sou Piet de Wet in sy broer se skadu leef. Hy moes Christiaan se bevele uitvoer” (776; ook 1626), gevolglik “het Piet … tekens van jaloesie teenoor sy ouer broer begin toon” (325). Piet het “‘n grief teen sy broer met hom saamgedra … Dit is opvallend dat Christiaan Piet en sy burgers hoofsaaklik in ondersteuningsrolle aanwend en hulle nie soseer gebruik in direkte aanvalle waarby hy self betrokke is nie” (776).
Piet “was ‘n sterk voorstander van stellinggevegte, maar ook dat wanneer die vyand teruggedryf word, die sukses onmiddellik opgevolg moet word deur ‘n aggressiewe agtervolgingstaktiek om die finale nekslag toe te dien” (784). In die tweede deel van die ABO, toe van konvensionele na guerrilla-oorlogvoering oorgeskakel is, het Christiaan waarlik tot sy reg as krygsman gekom, maar Piet kon hom dit nie nadoen nie. “Hoewel Piet aanvanklik ‘n verdienstelike bydrae tot die republikeinse oorlogspoging gelewer het, was hy nie ‘n strateeg van formaat nie en kan hy ook nie as ‘n uitstaande taktikus beskou word nie” (832). Piet “het self erken hy sou homself nie as een van die dapperste soldate beskryf nie” (1675, 2011). Christiaan, daarenteen, het “in die oorlogsituasie gefloreer” (1608).
Later in die ABO wou die Transvaalse Boere, bv Paul Kruger en Louis Botha, die stryd gewonne gee, terwyl die Vrystaters, bv MT Steyn en Christiaan de Wet, wou voortveg (857). Piet was met president Paul Kruger bevriend (850). Dit het ‘n rol gespeel “in Piet se onwilligheid om met die stryd te volhard” (429). Daar was by Piet ook “materiële oorwegings en sy klaarblyklike kommer oor sy finansiële toestand” (866). Voor die ABO het Piet perde en vee aan die Transvaalse owerheid gelewer, maar gesukkel om ten volle daarvoor vergoed te word (866). “Volgens familie-oorlewering het Piet se diep gegriefdheid oor die behandeling wat hy van die republikeinse owerhede ontvang het, daartoe bygedra dat hy die republikeinse stryd uiteindelik die rug toegekeer het” (890).
Nadat Kroonstad “op 12 Mei 1900 deur die Britte ingeneem is, het dit vir hom [Piet] die einde van enige sinvolle gewapende verset beteken” (808; ook 899). Hy het “in die geheim met die Britte oor ‘n moontlike oorgawe begin knoei” (832). Later noem Blake dit “Piet se gekonkel met die Britte” (965). Lord Frederick Roberts (1832-1914), die Britse opperbevelhebber, weier “om Piet se aanbod te aanvaar en dring … aan op sy onvoorwaardelike oorgawe. Piet se voorwaarde dat hy nie as krygsgevangene weggestuur word nie en na sy plaas kan terugkeer, was vir Roberts onaanvaarbaar” (948). Piet het “nog langer as twee maande bly voortveg, al was dit meestal halfhartig” (971). “Toe Piet boonop ‘n ongemagtigde wapenstilstand van ses dae met die Britte sluit sonder om sy broer daarin te ken, was dit die laaste strooi … Toe die nuus oor Piet se ongemagtigde skietstaking Christiaan se ore bereik, is dinge op die spits gedryf. Hy was woedend” (1042). Christiaan sou “sy broer inderdaad trompop loop en ‘n verduideliking van sy optrede eis” (1012). “Christiaan het sy broer, wat fisiek groter as hy was, voor almal ‘n genadelose mondelinge skrobbering gegee. Dit moes vir Piet diep vernederend gewees het” (1052).
Op 26 Junie 1900 is ‘n krygsraadvergadering gehou (1060). Piet “het ‘n striemende aanval op [pres MT] Steyn gedoen en hom daarvan beskuldig dat hy Christiaan twee maande tevore, in April 1900, sonder ‘n behoorlike verkiesing as opperbevelvoerder van die Vrystaatse magte aangewys het” (1069). Generaal Jan Olivier het “ook sy ontevredenheid met die leierskapkwessie by Steyn aangeroer. Christiaan wou eens en vir altyd ‘n einde maak aan die onenigheid oor wie die opperbevelhebber van die Vrystaatse magte was deur ‘n verkiesing te hou” (1094). “Van die 32 offisiere het 26 vir Christiaan gestem, drie vir Olivier, twee vir [Marthinus] Prinsloo en slegs een vir Piet de Wet. Waarskynlik het Piet die enigste stem wat hy kon trek, vir homself uitgebring” (1134).
Piet het hom op 26 Julie 1900 aan die Britte oorgegee (1218). Hy het parool gekry (1261) en dadelik met die Britte begin sosialiseer (1252). Later is besluit om hom nie na ‘n krygsgevangekamp te stuur nie (1363). ‘n Boerekryger, GJ Joubert, se kommentaar hierop was: “Party groot manne word al groter en ander word al kleiner tot hul verdwyn” (1227). Christiaan “having heard of his [Piet’s] wish to surrender, sent a message to him that as soon as ever he laid eyes om him he would blow out his brains” (1252). Hierna was die De Wet-broers in ‘n stryd soortgelyk aan dié van die Bybelse Kaïn en Abel gewikkel (647). “Christiaan het die dreigement dat hy sy broer soos ‘n hond sal doodskiet indien hy hom in die hande kry, later openlik herhaal” (1486).
“Piet het sy samewerking onmiddellik aan die Britte gegee om ‘n einde aan die oorlog te probeer bring. Hy was in ‘n besonder gunstige posisie om hulle van wesenlike militêre inligting oor die omstandighede by die vegtende Boere te voorsien” (1309). “Op militêre gebied sou afvallige Afrikaners se steun vir die Britse oorlogspoging die grootste skade aanrig” (2328). “Christiaan de Wet het geglo die verraaierkwessie is die eintlike rede waarom die Boere die oorlog verloor het” (2588). “Teen die einde van die oorlog was … 5 464 voormalige burgers in Britse diens” (2604). Daarteenoor was daar 17 000 tot 20 000 bittereinders (2604).
Piet het selfs “die Britse magte se wreedaardige optrede ten opsigte van die verskroeideaardebeleid probeer verdedig” (1684). “In die latere fase van die oorlog sou Piet toenemend die aanspraak herhaal dat die Britse oogmerke edel is en dat die bittereinders die skuld vir die verwoesting en lyding van die oorlog moet kry” (2096). Christiaan het die teenoorgestelde standpunt gehuldig: “In ‘n toespraak in die konsentrasiekamp by Kroonstad ‘n week ná die vredesluiting [1902] het hy die hendsoppers [eintlik spesifiek die joiners/hanskakies] as die moordenaars van die vroue en kinders in die konsentrasiekampe uitgekryt” (2892).
In ‘n brief, wat in die wêreldpers gepubliseer is, het Piet sy broer probeer oorreed om oor te gee (1244, 2003). Christiaan het as krygsman egter toenemend wêreldroem verwerf (1353, 1600). FW Reitz (1844-1934), MT Steyn se voorganger as Vrystaatse president, wat in selfopgelegde ballingskap in die VSA was, het van Piet gesê: “He disgraced a name that his brother sought to make synonymous with loyalty and bravery” (1494). “Die Britse opperbevel was besonder naïef om te glo dat ‘n brief van dié aard [Piet s’n] die onwrikbare Christiaan tot ander insigte sou bring. Om enige neerslagtigheid onder sy burgers teen te werk het Christiaan verduidelik die oorgawe was eintlik ten goede: ‘Dit is die wil van God wat deur hierdie oorlog ‘n sifting onder ons bring. Die lafhartiges en ontroues moet afgeskei word; hulle is geen groot verlies nie. Van die ander is ons seker.’ Die bittereinders het deurentyd geargumenteer dat die ontroues eintlik ‘n hindernis was en dat dit ‘n goeie ding was om van hulle ontslae te raak” (1344). Veral sedert 1994 vind ‘n soortgelyke sifting weer in Afrikanergeledere plaas.
“Christiaan de Wet se absolute renons in enige vorm van afvalligheid tydens die oorlog was nie tot sy broer beperk nie, maar het vir alle troueloses gegeld. Volgens een van sy biograwe [MCE van Schoor] sou Christiaan gesê het hy hou vyf patrone vir vyf verraaiers* in sy Mauser. Sy diepe minagting vir verraaiers blyk deurgaans in Die stryd tussen Boer en Brit” (1504). Van ‘n oorloper, Hans Smit, skryf Christiaan: “Sy naam sal gebrandmerk bly deur elke eerlike man” (1504). Op 28 Julie 1900, dus twee dae nadat Piet oorgegee het, het Christiaan gesê: “Elke man wat na ons toe kom, moet by ons bly tot die einde. Trou moet hy wees, trou en rein van gewete … Wie voortaan nie trou bly nie, moet doodgeskiet word” (1512). “Volgens MCE van Schoor … kon sy gevoel [Christiaan s’n] jeens verraaiers as niks anders dan as haat nie beskryf word … Hy het self as hoof van ‘n krygshof by minstens twee geleenthede die doodstraf oor verraaiers uitgespreek” (1522). “Christiaan sou sy broer selfs ná die oorlog steeds ‘n ‘swart verraaier’ noem” (1563, 2932).
[* Piet was een van hierdie vyf verraaiers, maar wraak het Christiaan nie toegekom nie. In 1990/94 was daar ook vyf hoofverraaiers, wat ek die Klein Vyf genoem het. Vir hulle kom die wraak van Afrikaners ook nie toe nie, maar hulle verdien ongetwyfeld ons onverdunde minagting. “Gedurende die [AB-]oorlogsjare (ook vooraf en daarna) was daar onder sekere Afrikaners ‘n soort [kulturele] minderwaardigheidsgevoel teenoor Engelssprekendes … Gevolglik is ‘n soort kruiperigheid te bespeur onder die lede van die vredesbeweging in hul onderhandelinge met die Britse hooggeplaastes” (2549). Dieselfde kruiperigheid ten gunste van Engels word tans by verloopte Afrikaners in die taalstryd gevind. Soortgelyke kruiperigheid was by blankes te bespeur tydens die 1990/94- onderhandelinge met terreurgroepe. Tydens laasgenoemde gespreksrondtes het daardie verraaiers heeltemal verkeerdelik aan selfwysgemaakte morele minderwaardigheid gely.]
“Teen Desember 1900 het hy [Piet] geglo ‘n georganiseerde vredesbeweging kan van stapel gestuur word met genoegsame ondersteuning van vooraanstaande Afrikaners in die Vrystaat” (1370). Verskeie Burgervredesbewegings is gestig (1475). Piet het Christiaan se vrou, Cornelia, besoek “om haar te oortuig om haar man te beïnvloed om die stryd te staak” (1377). Sy was egter, soos Christiaan, “onverbiddelik in haar oortuiging dat daar met die stryd volhard moet word” (1377). “Cornelia is herhaaldelik deur Britse offisiere genader met ruim geldelike aanbiedinge indien sy haar man kon oortuig om die wapen neer te lê. Haar reaksie het elke keer met soveel veragting gepaardgegaan dat sy haar die gramskap van die Britse owerhede op die hals gehaal het” (1889).
Piet het weer met perde en vee begin spekuleer (1475) en sy “enigste ware klant was die Britse besettingsmag in Kroonstad” (1443). Hy het ook “melk aan die militêre hospitaal in Kroonstad voorsien” (1443). “Piet word as die kontrakteur aangestel om gras al langs die spoorlyn en blokhuislyn in die Kroonstad-omgewing te sny en die hooi aan die superintendent van die konsentrasiekamp in die dorp te lewer … Die hooi is hoofsaaklik as voer vir die konsentrasiekamp se trekdiere gebruik. Hierdie diere is onder meer gebruik om vroue en kinders na die konsentrasiekamp te vervoer” (1468). Piet sou “ook in ‘n gevegsrol vir die Britte optree en soldy en ander voordele ontvang” (1475).
In ‘n onderhoud met ‘n Britse koerant het Piet selfs beweer “die Boere het imperialistiese motiewe met hul invalle in Natal en die Kaapkolonie gehad: ‘We … made war, intending to take the two British colonies'” (2088). Die Britse soldate, daarenteen, het volgens Piet van die begin van die oorlog af onberispelik opgetree (2556): “The soldiers had not done the slightest damage, had stolen nothing, and had treated all the people with kindness and respect” (2572). Piet het ongetwyfeld aangedik. “Sy aansprake gaan lynreg in teen die magdom opgetekende ervarings van Boerevroue oor Britse onmenslikheid” (2572).
Piet se “hartvogtigheid teenoor die bittereinders en hul gesinne [het] ná die oorlog voortgeduur” (3052). Hy het die Britse bewind versoek om teen die bittereinders op te tree (3113). “Daar is nie ‘n aanduiding dat Piet ná die oorlog ‘n voorstryder vir die Afrikaanse taal en kultuur was nie” (3253). Toe die Eerste Wêreldoorlog in 1914 uitbreek en die Suid-Afrikaanse regering hom by Brittanje skaar, was daar groot ontevredenheid by die nie-jingoïstiese Boere. “Louis Botha en Jan Smuts is reeds weens hul pro-Britse houding deur baie Afrikaners gewantrou” (3353), maar Piet het hulle gesteun (3377). Christiaan was een van diegene wat in die Rebellie in opstand teen die Britsgesinde regering gekom het. Hy het dit as ‘n geleentheid beskou om die onafhanklikheid van die Boere-republieke te herower (3353, 3377). Christiaan is aan hoogverraad skuldig bevind (3461) maar na ‘n jaar op parool vrygelaat (3477). Oor die Rebellie het NP van Wyk Louw geskryf: “Opstand is net so noodsaaklik in ‘n volk as getrouheid. Dit is nie eens gevaarlik dat ‘n rebellie misluk nie; wat gevaarlik is, is dat ‘n hele geslag sonder protes sal verbygaan” (3493). Daar word gesê elke 30 jaar is daar ‘n nuwe geslag. Is die huidige geslag Afrikaners nie besig om sonder daadwerklike protes verby te gaan nie?
“Na die Rebellie van 1914 … sou Piet ook ‘n leidende rol speel in die veldtog om die Afrikanerrebelle onder kerklike sensuur te plaas” (263; ook 3504). JD Kestell was nie hiertoe bereid nie (3543). Piet het hieroor ‘n griefskrif opgestel (3549). “‘n Mens kan … nie wegkom van ‘n element van nydigheid in sy [Piet se] optrede nie” (3512). ‘n Resultaat was “die doelbewuste uitskakeling van enige regeringsgesindes in kerkraadsverkiesings” (3573). Piet het “sy laaste jare as ‘n uitgeworpene binnegegaan” (3643). Van sy kant af het hy probeer om met Christiaan te versoen, maar Christiaan was nooit daarvoor te vinde nie. Christiaan se oorskot is by die Vrouemonument ter ruste gelê (3672). Die destydse regering was eintlik anti-Boer gesind. Die volgende klink deesdae bekend: Abe Bailey (1864-1940) het “in die Unieparlement gevra dat Afrikanergedenktekens soos die Nasionale Vrouemonument afgebreek word omdat dit versoening kwansuis in die wiele sou ry” (3724).
Die hanskakies het “ewigdurende politieke selfmoord gepleeg. Geen joinerleier kon ooit ná die oorlog ‘n leiersposisie in Afrikanerpolitiek beklee nie” (2811). Selfs in die finale vredesonderhandelings het hulle geen rol gespeel nie (3161). “Die joiners was in ‘n politieke doodloopstraat … die joinerleiers se aansien [het] binne ‘n paar jaar selfs by die Britse owerhede [ge]kwyn” (3277). Aan die hendsoppers en veral die joiners is na die ABO baie beter skadevergoeding as aan die bittereinders en krygsgevangenes uitbetaal (2990, 3013, 3029, 3089). Hierdie onreg het “‘n belangrike stimulus vir Afrikanernasionalisme gebied” (3170). Selfs die nie-joiners onder die hendsoppers het na die ABO stukrag aan die bittereinders en krygsgevangenes se Afrikanernasionalisme gegee (3177), want hulle is, anders as die joiners, mettertyd meer geredelik vergewe (3180). “Verraad sou nie eenklaps ná die oorlog verdwyn nie. Dit het in werklikheid permanente letsels gelaat” (3301). Piet is deur die Britse owerheid materieel bevoordeel (3044). Daar is ‘n beroep op almal gedoen “om mekaar te vergewe en hande te vat” (2827) ten einde die samelewing te “normaliseer” (2967). Woorde soos “vergewe”, “hande vat” en “normaliseer” word dikwels in die nuwe Suid-Afrika gehoor.
Pleks van Piet de Wet te verontskuldig, soos Max du Preez verlang, sou dit veel meer gepas wees om te beweer dat Piet en Max voëls van eenderse vere is. As Du Preez minder skryf en meer lees en besin, sou hy Blake se boek van voor tot agter bestudeer en dan in ‘n rubriek sy onregverdigbare verering van Piet terugtrek.
dit is n voorbeeld van broedertwis wat later in n ander dimensie ontwikkel het naamlik, broederhaat , andersheid, n haat vir jou eie volk en n gekonkel met die vyand
Generaal Christiaan Rudolf de Wet
Pieter Daniël de Wet
Die woorde in die foto is die van Sir Arthur Conan Doyle.
‘n Aangrypende foto! Drie geslagte wat vir die behoud van Afrikaners geveg het. Hoeveel Afrikaners bly deesdae drie geslagte lank koersvas op hierdie pad?
Die ou man heel links se van is ook Lemmer.
Daar staan nou ‘n geslag op wat bereid is om te staan vir die De Wet waardes wat vir die ouer geslagte nie as prioriteit geag is nie .Die geskiedenis sal deur die jonges reggestel word.
Sedert die moord op Verwoerd en Christen veelvolkige demokrasie is verraad deur sielkundige oorlog tot ondenkbare sukses ooit gebruik. Mc Alvany onder baie ander het alles publiseer.
Ons volk is geestelik afgebreek om te glo in hul eie vernietiging. Deur sogenaamde politieke wetenskap
Eers in die geheim deur Staat NI MI en later geprivatiseer met die Vrydenkers en OGOTTERS. en immer die Baalkultus. Thysh se professie veeel erger en suksesvol as Max syne.
Piet Jannie en Louis en Reitz!! en Steyn ook was almal Bokryers.
In die argief in Bfn se losie word die makabere toneel geskets van broeders wat Donderdag vergadering hou en Saterdag die hel uit mekaar skiet.
Piet kan nog begryp word maar die feit dat hy swart impi bendes aangevoer het om plase te stroop en die boere meisies te verkrag en te vermoor word nou eers bekend. Die argiewe was geklassifiseer omdat dit te erg was om bekend te maak.
Dis die storie van Fritrz Joubert Dequisne. Die susterskind van Genl Piet Joubert. The man who killed Kitchener. Ongelooflike ware verhaal van die Boerseun se lewenslange haat vir die Ingelse omdat so ‘n stroper impi sy suster en moeder verkrag en vermoor het Hy was ‘n passievolle hater van die Ingelse en het oa wonderbaarlik van Bermuda ontsnap. Flemming het James Bond op Fritz se lewe baseer.
OEEEE laat ek my maar eerder inhou oor die ongelooflikheid.
Die punt is dat Piet netsowel Thysh en Henkst oa kon wees – hulle projekteer die slagoffers as die oortreders wie verdien wat hulle oorkom. Leedvermaak en skade vreugde harteloos gevoelloos geweteloos. liefdeloos. Super selfsug en selfaanbidding Narcisme. Haat.
Satanisme = psigopatie.
Ns
Tegniese feit is dat ‘vergifnis’ doen jy ter wille van jouself [ om jouself te genees] Maar versoening doen jy vir iemand anders Die twee handelinge is nie interafhanklik nie.
Hoekom moet die een wat die onreg pleeg alewig verontreg voel? En sy onreg wil regverdig?
Daar is ‘n punt waar mens se opponent nie meer opponent is nie, maar vyand. As daardie punt bereik is, kan geen normatiewe regverdiging die drang vir oorlewing troef nie. Dit is wat met die ABO gebeur het.
My oupa het geveg tot die bittereinde. Twee van sy dogters lê begrawe in Potch. Hyself het, so vermoed ek, Ventersdorp verlaat en Suidwes toe getrek omrede die wrok wat hy vir die hensoppers gehad het. Daar is bepaalde redes hoekom dit my afleiding is.
My ma het my vertel dat my Ouma Venter, as hulle rustig gesit en brei het of wat ookal saam gedoen het, haar oë siendeloos geword het, en dan, na ‘n rukkie sugtend gesê het, “as hulle tog net nie gemaalde glas in die kos gegooi het nie.”
Of daar gemaalde glas in die kos gegooi was, weet ek nie, ek weet net van die persepsie.
Ten laaste en ter stawing van my punt dat normatiewe regverdiging nie oorlewing kan troef nie, net die vraag aan diegene wat meen dat die drang van oorlewing ondergeskik is aan regverdiging vir verraad, “het jy al die dood in die oë gekyk in ‘n situasie waar dit ek of ‘n ander een is en vir jou jouself gesê, ‘laat die ander my doodmaak want ek mag nie doodmaak nie’ ?”
Indien wel, beteken dit dat jy nie moralisties was nie (want jy het nie tyd gehad om te dink nie, slegs instinkmatig gereageer) en het die ander een uitgeskakel.
So is dit ook met ons huidige situasie waar ons nasie spook om te oorleef. Vergeet moralisme, beveg die ander een ter wille van die oorlewing en die saak. Te hel met jingo-redenasies. Anderjaar, as dit weer goed gaan kan ons daarin verval. Laat ons nou veg.
Die tyd is ryp daarvoor want die ANC is in sy maai in. Die dwaasheid het sy volgelinge verwar sodat hulle mekaar nou aanvat.
Wat gaan ons met die verraaiers doen? Verkwis nie enige energie op hulle nie.
Beveg die owerheid. Daar is baie maniere.
Dankie Johan – puik!!
Ek dink nie die ANC is in sy maai in nie. Maar dít daargelaat. Dié ANC is ook nie die groot vyand nie. As jy will kyk vir vyande, moet jy kyk vir NWO en wie hul ondersteun. Ek sien groter vyande in die EFF, DA en tot ‘n mindere mate in Afriforum en Solidariteit.
Die tyd sal aanbreek vir ons om ‘n skuif te maak – dit behoort te gebeur as ál ons linkse vyande geweldadige energie begin vermors op mekaar en op ander partye waarvan ons moontlik nog nie nou bewus is nie. Vir “ons” om nou ‘n skuif te maak sal selfmoord wees. “Ons” kan nog nie maklik genoeg gedefinieer word nie.
Ek handhaaf my standpunt dat die ANC in sy maai in is en wel vir die rede dat die geldkas leeg is en die binne- en media gevegte hulle uitput.
Wat die EFF betref – Afrika radikalisme het ‘n besonderse aantrekkingskrag. Woensdag sal die koers aantoon.
Die DA is ‘n verpesting. Onder die mantel van demokrasie kraak hulle maar net soos die ANC.
Die “ons” kan nog nie maklik gedefinieer word nie – dit is sekerlik so hoewel mens tog, veral hier op die platteland, die ‘ons’ redelik maklik kan identifiseer en definieer. Na my mening omdat die uitwerking van BEE, die geweld van die swartes op blankes, die bykans totale ineerstorting van plaasliker regering spesifiek en onbekwaamheid, in die algemeen, eerstehands in in ru vorm,ervaar word.
Enige skuif wat die geldkraan van die regering kan verminder, sal nie selfmoord wees nie, maar, en hier stem ek met jou saam, enige ander skuif sal selfmoord,wees wat bestaansekerheid nadeling beinvloed.
Van my kant af is ek besig met hierdie aksies – met goeie sukses. As dit nie was vir my gevoel teen Afriforum se “show boat”-benadering nie, sou ek daar ‘n waardevolle bydrae kon lewer om die munisipaliteite se Achilles hiel af te sny.
Soooo korrek dankie Johan.
Die einde van die ANC sal wees die moment as die Boere [ ek en jy] niks meer het om te verloor nie. Dan sal ons soos verrykte uraan onstabiel raak en alles opblaas uiters uiters gevaarlik.
As ons Godsdiens kultuur en ons geliefdes, ons heiligdomme ons eiendom – vrug van ons arbeid – ons privaatheid weggeneem word sal daar niks meer oorbly om voor te lewe nie. Dan sal ek / ons soos die bittereinders van die ABO word:.
Toe hulle na 3 jaar op kommando weer hul vrou ontmoet op hul verwoeste plaas nadat sy 2 jaar lank in die Konsentrasiekamp van Milner hul dogtertjies verloor het – was die met helse skok om te bese dat hy nooit die oorlog gesien het nie.
Ek dink en hoop selfs Rupert et al sien dit in.
Maar nie Thysh se Vrydenkers nie – nee.
[Daar was ‘n karakter Sancho Panza wat destyds in die Volksblad so uiters vulgêr liberaal skurke opgesweep het teen sagte Christen teikens. Dit was in J Crouwther se tyd van die Reitzklug. Toe het hy in Parys eendag besoek gekry van iemand – en oor ‘n koppie koffie is hy diep oortuig dat hy baie het om te verloor behalwe sy lewe. – onnodig }
Jan, ek het dit al telkens gesê, “die Afrikaner is geneig om groot te skrik en homself te bevuil . Na ‘n rukke in die hoek kom hy agter dat hy homself onderskat en die probleem oorskat het.”
Ek is besig om die munisipaliteite te roer soos, ek dink, jy weet. Daar is twee sake waarmee ek stadig loop en beide sal die munisipaliteite sink. Ek maak dit nie bekend nie want dan sit mens met ‘n sekere organisasie opgeskeep. Ek het reeds vir hulle aangedui ek stel nie belang om met hulle saam te werk nie.
Rede – vrees vir verraad. Verraad is ‘n ette*se ding, veral as die verraaier geld daaruit kan maak.
Ek het ‘n groot organisasie van my rug afgegooi weens hierdie rede.
Eienaardig genoeg, my optrede het gelei tot finansiële ondersteuning bo my verwagtinge, van ander groot organisasies.
Verseker wil ek vir jou së, “as die Vader my net nog drie jaar spaar, sal ek die finale skuif maak.” Ek wag vir die volgende verkiesing.
Salomo het nie verniet geskryf dat insig ‘n kosbare juweel is nie. Soek dit het hy aanbeveel.
Ek hoop nie die land ontplof as gevolg van die “onstabiel geworde uraan” nie. Ek deel met redelik baie jongmense. Daar is ‘n verharding jeens die swarte.
Een kêrel vertel my in die week, en hy is allamintig groot en sterk, dan ry hy nog ‘n die groot Toyota bakkie, dat hy opsetlik voor taxi’s inry. As hulle vir hom vinger wys, ignoreer hy hulle.
Geen mens by sy normale verstand sal die klong aanvat nie. Hoe reken die Tswanas, “die boer se vuis is hard!”
Dit is gering, maar getuig van ‘n bepaalde gesindheid. En dit is nie geisoleerd nie. ‘n Vonkprop in die nag breek die voorruit met gemak en trek maklik skuins na agter.
Dan is ons nog nie eers by die regte baklei nie. Wat as die jongmense uitvind dat die enigste vrees om te oorkom is vrees vir die dood en dit word oorkom gedurende en na die eerste slag.
Heel party ouens het al vir my gesê, “mense praat maklik van ….maak, maar wag tot daardie mens in die korrel is. Dan is dit nie meer maklik nie.”
Ek het nog nooit iemand daarop geantwoord nie. Die teenvraag is, “het jy al hand-tot-hand geveg?” Maar ook dit het ek niemand gevra nie. Beleef dit en alle vrae en antwoorde reduseer tot wat my pa vir my oor sodanige dilemma gesê het toe ek met hom daaroor gepraat het (na my eerste belewenis), “Dit is jy of hy.”
Meer eenvoudig kan dit nie wees nie. Dit sluit by jou tweede paragraag aan. ……as ons niks meer het om voor te leef nie… dan is dit hy want ek en jy het niks meer om te verloor nie.
Ja dis waar Johan dat ons te maklik skrik vir vrot pampoene.-..
.
Maar ek persoonlik het die vermoë om die toekoms te lees. Tendens studies is nogal my persoonlike , sê maar – ‘gawe.’ Ongelukkig! Ek kan iets voorspel. Heeltemal wetenskaplik maklik om die vallende dominos kompas dop te hou.en die snuf in die neus wind af….
Maar my Oom van SWA het eendag op sy kostelike manier die saak so verduidelik:
‘[Hy ] is sooo wonderlik bedeeld met die gawe van goeie mense verhoudings – hy kan so wonderlik goed met enige soort mens klaarkom.- —– totdat hulle hom die MOER in maak.!!! ‘
Jou voorbeeld is korrek soos Begin [van die Juice] gesê het: :” You may break my legs but with my knees unbent!!”
Ek en jy kniel voor niemand nie behalwe my God……………..
Jan, ek onthou vir Sancho Panza van Parys as gereelde Volksblad-briefskrywer baie goed. Hy was sekerlik ‘n Bloedsap en uitgesproke liberalis. Nadat hy sy laaste Volksblad-brief geskryf het en sou verhuis, is daar ‘n onderhoud met hom gevoer. Ek kan egter nie onthou wat sy regte naam was nie. Hy en Trichard Pansegrouw van Philippolis-omgewing, was voels van enerse vere.
Ek het hulle een vir een gekonfronteer en afgereken met offensiewe sielkunde..
Deur hulle sielkundig te oorweldig sodat hulle hulself kaalgat uittrek.en vlug.
Die ou op Parys het gevlug toe die manne sy plek ontdek.
Maar die dodelikste wapen is operasionele vernietigende humor.
Met die waarheid as kernwapen.
Ek sien Trump gebruik dit effektief. Reagan was verreweg die beste.
Dis maar ‘n gevaarlike speletjie..begryplik.
Dit laat my dink aan die staaltjie oor oud-minister Piet Clase wat in Parys afgetree het, en wat toevallig in die Parys Spar deur ene Van der Walt van Welkom (‘n oud-AWB lid wat tydens politieke vergaderings gedreig het om Clase vrek te maak) raakgeloop en met ‘n rewolwer gekonfronteer is (“Jissie Clase, nou het ek jou!”), hoe Clase benoud sy mandjie laat val het terwyl Van der Walt gesukkel het om sy holster los te maak, Clase wat in sy Merc gespring het en weggejaag het om nooit weer in Parys gesien te word nie. Clase was later in Nylstroom woonagtig, seker ook al oorlede.
Thysh se kollegas
Die indoktrinasie dogma van die christelike broederbonders was verantwoordelik vir die opkoms en ondergang van die Afrikanervolk!
Ja dis wat jy / julle doen Henkst. Ons ondergang is julle Vrydenkers IT se handewerk Die Servetus Satanisme – teenstander van Calvyn is die Nasionale selfmoord van n uiters suksesvolle vredevolle volk.
Maar Verwoerd moes eers tereggestel word.
Ons volk is besig om te drexit van julle Satanistiese tirannie.
As jy mooi oplet sal jy dit mag raak sien en jou valstanne kners
Want ons Calviniste is besig om die oorhand te kry en julle sommer dood te LEEF.
Die belydenis van Belhar weerspreek jou.
Ja ek weet en trots daarop.
Ons in die Calvinistiese APK het laaaankal gedrexit.
Toe ek oor De Wet nagelees het het ek geleer dat een van sy voorsate in Nederland ‘n skilder was. Was Verwoerd werklik so ‘n voortreflike Afrikaner – met ‘n Engelse skoolopleiding, implementering van Engelse myn klein-apartheid met al daardie gevolge waaraan ons steeds lei… En toe kry ‘n 666 (6/9/1966) Vrymesselaars inisiatief die erfreg op sy doodsertifikaat…
Oor Verwoerd aan die Universiteit Stellenbosch skryf Hermann Giliomee: “Hy was die eerste student in Suid-Afrika wat sy studies, van sy voorgraadse eksamens tot sy doktorale proefskrif, in Afrikaans geskryf het” (Die laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 27-28).
Implementering van Engelse enigiets sou onnodig gewees het want sulke goed sou tog reeds geimplementeer gewees wees toe hul by die Engelse Smuts regering in 1948 oorgeneem het. Jou uitlating weerspreek dus homself.
Nou-ja, dalk verkeerde woordkeuse. Die haat jeens Afrikaners is veral as gevolg van klein apartheid van die vroee sestigerjare, so as hulle dit nie geimplimenteer het nie, word dit deur baie in elk geval as sodanig beskou. Dit was ook Verwoerd se glansjare. Verwoerd herinner my aan eerstegeslag Europeers of immigrante, wat hy ook was. Dryfkrag, inisiatief, intellektuele wakkerheid is kenmerke, en dit geld ook stellig vir baie Suid-Afrikaners wat weer erens heen skuif en daar nuwe lewens begin. Die geskiedenis het getoon dat daar nie met sy beleid volgehou kon word nie en my geslag moes noodgedwonge weer van heel voor begin om lewens op te bou. Miskien moet ‘n mens eerder soos Israel van ouds maar sonder leiers klaarkom, want dan word die koningstroon dalk gelokaliseer en skandale bly nie uitgesluit nie. Dalk het Verwoerd ook iets probeer maak van Afrikaners wat hulle nie was nie. Ek het ook gelees hoedat de Wet en sy vrou self deurnag mielies geoes het in hulle arm, jong dae. Sonder die hulp van swart arbeiders…
Regso Ben
die wentel punt is dat segregasie suksesvol was maar integrasie globaiisasie ‘;n groteske ramp.
Segregasie van Verwoerd was nog in vroeë ontwikkelingsfase en is gestop deur die Wittes terwyl dit reeds vir almal uiters suksesvol was.
MAW daar was twee ‘ Groot Trekke ‘ in teenoorgestelde rigtings Retief en Verwoerd se segregasie. en die ABO / Tsafendas se integrasie / .swart meerderheid diktatuur.
Nou is die sintese moontlik? Daar is geen sintese nie – dis of die een of die ander
Ons het geen keuse vir oorlewing anders as segregasie selfbeskikking nie.
Dis waaroor Trump en Brexit oa gaan.
Die probleem dink ek was dat die haat jeens Afrikaners half onverwags was. D.w.s hulle was nie heeltemal daarvoor voorbereid toe dit kom nie. Ek blameer die kerke tot ‘n groot mate. Dit het gelei daartoe dat hulle half beskaafde gedrag van die vyand verwag het wat soos dit uitgeraai het onrealisties was. As ‘n tweede en later geslag is vergeet wat hul laat trek het in die eerste plek, d.w.s die dryfkrag raak verlore as dit nie gereeld en daadwerklik aangeroer word nie. Eerstegeslag Europeers of immigrante het daarenteen hierdie brand vars in hulle omdat hul daarmee elke dag in Europa te kampe gehad het. Wat die ander vergeet het was die oorspronklike dryfkrag agter die trek die binneland in. Ons het nie van swartes probeer wegkom nie, ons het van die onregverdige Europese heersers weggetrek. Ons was bereid, dalk hardkoppig so, om fisiese gevare te trotseer om geestelike onderdrukking vry te spring. Dit meer as enigiets anders het ons uniek gemaak in die wereld, en dit is die rede hoekom Verwoerd se ouers soos vele ander hierheen gekom het na die Groot Trek. Dit was dalk naief om hul krag hier op ‘n verslane twyfelende volk te kom verspul wat half terugkyk na die vleispotte van Europa, maar ten minste het hul ‘n poging aangewend vir ‘n saak waarin hul sterk vervoel het.
Leon, waar kan ek die boek in die hande kry?
Die boek is tans vryelik in boekwinkels beskikbaar. Dankie vir u meelewing.
Ek lei af uit Leon Lemmer se aanhaling , sien die hakies, van die elektroniese boek gratis van Amazon.Com afgelaai kan word. As jy nie Kindle op jou rekenaar het nie, kan jy dit ook by Amazon gratis aflaai en installeer.
De Wet en Kestell se boeke is as e-boeke gratis by Amazon beskikbaar, nie Blake se boek nie. Hy kos R240 gedruk (die prys kan wissel) of $16,01 as e-boek by Amazon. Ek het gedrukte eksemplare in boekwinkels soos PNA, Wordsworth en Exclusive gesien.
Ek het nou die kommentaar hier onder gelees en van ouds af bly ons maar die selfde ou volkie met die selfde dwaashede. Ons aanbid mense in plaas van God. As die 10 stamme God aanbid het in plaas van Jeróbeam sou hulle nie in ballingskap gegaan het nie, as die twee stamme God aanbid het en nie die Tempel nie sou hulle nie in ballingskap gegaan het nie. As die trekkers God aanbid het en nie Retief nie sou Bloukrans nie gebeur het nie, as hulle God aanbid het en nie vir Pretorius nie sou ons nie nou geweet het van Zoeloes nie. As die boere God aanbid het en nie vir De Wet, Jan Kemp Steyn, Kruger ens. nie so hulle die Engelse die see ingejaag het. As ons God aanbid het en nie die wêreld gevrees het nie dan was ons nou n toevlug vir blankes reg oor die wêreld waar daar nou geen skuiling meer oor is nie, maar nou is ons net die teenoorgestelde. Maar soos oom Niklaas voorspel het en daar in die Bybel staan, daar kom n tyd, n geslag wat die Engelse die see in sal in jaag en Suid Afrika n toevlug sal maak vir blankes wat Die Magtige van Jakob liefhet.
Ek het al baie gedink wat sou my oorgekom het as ek in die tweede vryheidsoorlog moes veg, ek het al so bietjie opgelees daaroor en ek weet werklik nie wat van my sou word nie, want daar is n goeie kans dat ek al vroeg in die oorlog sommige van die boere generaals sou doodskiet. Verraad is nie net om na die vyand oor te loop en hom te gaan help nie. Gaan lees 1 Konings 20:38-43 en as jy dit gelees het vra jou self dan weer die vraag af wie was verantwoordelik vir die dood van baie van ons volk oor baie jare insluitende die vroue en kinders in die kampe?
Met niks meer oor nie, bedoel ek nie net ekonomiese goed nie maar veral menswaardigheid.
Ek ken vermoënde mense wat bittereinders sal wees indien die geskiedenis homself herhaal.
My uitgangspunt, soos hierbo uiteengesit, is om ‘n bittereinder op ‘n ander manier te wees. Ek stel dit juis dat ons die regering moet teengaan. Maar op ‘n manier wat regmatig is.
Ek waarborg jou dit is moeilik want mens veg nie teen iemand sigbaar nie.
Ek was vanoggend by ‘n boere-leiers vergadering wat gaan oor watertariewe. Kom een van die boere na my, terwyl ons koffie na die vergadering dra, en vra in goeie gees vir my, “dra jy al “bullet proof” onderklere?”
Ek beveg Eskom, Nersa, munisipaliteite, Dept Waterwese, en nog meer. Amptenare en daar is blankes ook, met wie ek skakel, haat my met ‘n passie. Ek kry dinge net gedaan deur hofsake.
En sy vraag is nie onnadenkend nie. Met tye, afhangend van hofsake, merk ek motors wat verby my huis ry en duidelik seker maak ek sien hulle. Dan verdwyn die waarnemings weer.
Gelukkig het my seun na ‘n ander dorp getrek en is hy en sy gesin minstens nie meer hieraan blootgestel nie. Ons woon op dieselde erf. Syne tans leeg.