praag.co.za

Tag: swart

  • Leon Lemmer: Heart of darkness: Deel 1: As koloniale literatuur

    Leon Lemmer: Heart of darkness: Deel 1: As koloniale literatuur

    Heart of darkness (1899) is ‘n novelle van Joseph Conrad (1857-1924). Meer as ‘n halfeeu gelede was dit een van my voorgeskrewe boeke. As ‘n Rose Classic is die teks gratis in ‘n Kindle-weergawe beskikbaar. Conrad is ‘n Pool wat in die Oekraïne gebore is, maar as Engelse romanskrywer roem verwerf het, al was Engels naas Pools en Frans sy derde taal. Vyf van Conrad se werke is in Harold Bloom se “Western canon” opgeneem, maar nie Heart of darkness nie; moontlik vanweë die prominente “moral element” daarin (Harold Bloom, The Western canon: The books and school of the ages, London: Macmillan, 1995, p 473); ook “paterian”/paternalisties genoem (434). Bloom bestempel die frase “heart of darkness” as “an obscurantist metaphor” (121). In die huidige era van bv afrikanisering word Bloom se uitsprake dikwels teengespreek. Vir my is dit duidelik dat swart Afrika hier met donkerte/duisternis geassosieer word, wat deesdae as polities inkorrek beskou word; selfs wanneer, soos geformuleer deur Conrad, daardie donkerte deels aan blankes se koloniale motiewe en dade toegeskryf word. Heart of darkness is wel as ‘n meesterwerk ingesluit by FR Leavis se The great tradition (1948).

    John Stape

    Oor Conrad en sy skryfwerk is daar baie gepubliseer. Ek kan John Stape se boek, The several lives of Joseph Conrad (New York: Pantheon Books, 2007, 369p; Amazon Kindle $16,20), aanbeveel. “Conrad spoke of himself as having three lives – as Pole, as seaman, and as writer” (p xxiv). Hy was van 1874 tot 1894 ‘n seevaarder, as matroos of passasier. “He was striking out for ‘the dark places of the earth full of habitations of cruelty’” (62). Conrad was onder meer in Kaapstad en Port Elizabeth. Later het hy geld in die Suid-Afrikaanse mynbedryf belê (95). In 1890 het hy op in die Kongo-rivier tot by Boma gevaar en vandaar na Matadi, “the first step into what he would memorably call the ‘Heart of Darkness’… he kept a dairy for the first and only time in his life … Delayed for a fortnight by the station chief, he had the unexpected compensation of meeting Roger Casement [1864-1916], the [Irish] human rights activist” (63) wat later deur bv die Anglo-Boere-oorlog (1899-1902) beïnvloed is om standpunt teen imperialisme in te neem. “Conrad followed the [Boer War] conflict closely, deeply distrusting both the motives behind it and its conduct” (115). Hy was immers sterk teen die Russiese besetting van Pole gekant. Casement “saw in Conrad a potential ally in his tireless efforts to mobilise public opinion against atrocities in the Congo” (133).

    Van Matadi is Conrad oor land na Leopoldville/Kinshasa. Van hier af het hy verder in die binneland in op die Kongo-rivier gevaar. “The diary covers more than half of the thousand-mile trip and then breaks off” (65). “Conrad himself witnessed and heard of cruelty and barbarism, resulting partly from sheer incompetence and stupidity … He now thoroughly regretted his decision to come to Africa” (65). Hy is per boot terug na Leopoldville, waarvan hy sê: “Everything here is repugnant” (66). Daarna terug na Matadi en uiteindelik Londen, “emotionally exhausted by the Congo” (67). Dit is die werklike gebeure waarop die novelle, Heart of darkness, gegrond is. Die reis na die hart van die Kongo is egter ook ‘n simboliese reis na die duisternis wat in die kern, die hart of siel, van die mens geleë is.

    Gedrukte uitgawes van Conrad se dagboek is gepubliseer en uittreksels daarvan is in Kindle-formaat beskikbaar. Toe dit nog uitsonderlik was, was Conrad al gekant teen kolonialisme en imperialisme. As genaturaliseerde Brit het hy egter verkies om nie openlik polities aktivisties te wees nie. “He subsequently replied to a direct enquiry from Casement that he had not himself witnessed the cutting off of hands [of black workers] that figures so appallingly in Casement’s exposé and begged off becoming involved in the protest. ‘I would help him but it is not in me. I am only a wretched novelist inventing wretched stories and not even up to that miserable game’” (133). Hoewel hy politieke voorkeure gehad het, wou Conrad nie as ‘n polities betrokke skrywer bekend staan nie.

    Heart of darkness

    Ek gee eers ‘n oorsig van die storie voordat ek tot die gebruik van veral aanhalings oorgaan. Vyf mans wat by seevaart betrokke is, sit op die dek van ‘n boot by Gravesend aan die Teems-rivier naby Londen. Een van hulle, Charlie Marlow, is die ek-verteller en die outeur se spreekbuis. Hy begin mymer oor hoe die Teems-gebied, toe die Romeine dit binnegeval het, een van die donker en barbaarse streke van die aarde was. “They were men enough to face the darkness ” (Rose classic edition, Kindle 83). Marlow brei op hierdie tema uit en begin die verhaal vertel van die donkerste, mees barbaarse gebied op aarde wat hy ervaar het.

    Marlow was die bevelvoerder van ‘n rivierboot vir ‘n Belgiese handelsmaatskappy. Toe hy hierdie werk kry, het hy in Brussel gehoor van Kurtz, wat rekord-besendings ivoor lewer: “Sends in as much ivory as all the others put together” (358). “Hadn’t I been told in all the tones of jealousy and admiration that he had collected, bartered, swindled or stolen more ivory than all the other agents together?” (949). “He raided the country” (1137). Kurtz se naam duik ook op in gesprekke wat Marlow voer terwyl hy rivierlangs dieper die Kongo indring; “a God-forsaken wilderness” (242). Kurtz het vir ‘n geruime tyd nie berigte aan die distriksbestuurder in Leopoldville (“the Central Station”) gestuur nie en daar is gerugte dat Kurtz siek is. Die distriksbestuurder staan onverskillig teenoor die lot van die inboorlinge en hy hoop eintlik dat Kurtz dood is.

    Hulle vaar met die rivierboot op die Kongo-rivier na Kurtz se binnestasie by Stanley Falls/Stanleyville/Kisangani. Inboorlinge val die boot aan en die stuurman word deur ‘n spies gedood. By die binnestasie hoor hulle dat Kurtz ernstig siek is. Kurtz het glo pleks van die swartes te verander, dus op te voed, al hoe meer barbaars geword. Marlow ontmoet vir Kurtz en vind dat die man inderdaad verdorwe is deur die boosheid wat hy in Afrika ervaar het. Kurtz besef hoe onbeskaafd hy geword het, hoe sy planne om die inboorlinge op te voed, geboemerang het. Hy weet ook dat hy sterwend is. Hy gee aan Marlow ‘n pak briewe aan sy verloofde in België en die manuskrip van ‘n verslag wat hy geskryf het.

    Die distriksbestuurder en Marlow neem Kurtz op ‘n draagbaar na die boot. Op die terugreis na Leopoldville sterf Kurtz op die boot met die besef dat verterende boosheid die kern van alles is. Marlow gaan later na België om Kurtz se verloofde te besoek en die briewe te oorhandig. Sy dink nog aan Kurtz as die wonderlike en magtige man in Afrika. Wanneer sy Marlow vra wat Kurtz se laaste woorde was, lieg hy en vertel vir haar dat Kurtz met sy laaste asem na haar gevra het. In werklikheid het Kurtz met sy laaste woorde oor die afgryslikheid van alles getuig: “The horror! The horror!”

    Die aanhalings wat volg, toon hoe simpatiek Conrad teenoor die swartes was; hoe afkerig hy van slawerny, uitbuiting en kolonialisme was. In hierdie opsigte was hy sy tyd ver vooruit. Andersins dui sy novelle op sy fyn waarnemingsvermoë van bv die swartes. (‘n Reeks verdere aanhalings volg heelwat later in hierdie rubriek.)

    Die barbaarsheid van die Engelse tydens die Romeinse besetting (van 43 tot die vroeë 5de eeu) word erken. “In some inland post [the Roman] feel the savagery, the utter savagery, had closed round him – all that mysterious life of the wilderness that stirs in the forest, in the jungles, in the hearts of wild men. There’s no initiation either into such mysteries. He has to live in the midst of the incomprehensible, which is also detestable. And it has a fascination too, that goes to work upon him. The fascination of the abomination – you know. Imagine the growing regrets, the longing to escape, the powerless disgust, the surrender, the hate” (89). Die Romeinse besetting word voorgestel as soortgelyk aan latere kolonisasie: “They grabbed what they could get for the sake of what was to be got. It was just robbery with violence, aggravated murder on a great scale, and the men going at it blind – as is very proper for those who tacle a darkness. The conquest of the earth, which mostly means the taking it away from those who have a different complexion or slightly flatter noses than ourselves, is not a pretty thing when you look into it too much” (97).

    Marlow is as bevelvoerder van die rivierboot aangestel omdat sy voorganger vermoor is. “The original quarrel arose from a misunderstanding about some hens … A Dane thought himself wronged somehow in the bargain, so he went ashore and started to hammer the chief of the village with a stick” (149). “He had been a couple of years already out there engaged in the noble cause, you know, and he probably felt the need at last of asserting his selfrespect in some way. Therefore he whacked the old nigger mercilessly, while a big crowd of his people watched him, thunderstruck, till some man – I was told the chief’s son – in desperation at hearing the old chap yell, made a tentative jab with a spear at the white man – and of course it went quite easy between the shoulderblades” (156).

    Terwyl Marlow op in die mond van die Kongo-rivier vaar: “Now and then a boat from the shore gave one a momentary contact with reality. It was paddled by black fellows. You could see from afar the white of their eyeballs glistering. They shouted, sang; their bodies streamed with perspiration; they had faces like grotesque masks – these chaps; but they had bone, muscle, wild vitality, an intense energy of movement, that was as natural and true as the surf along their coast. They wanted no excuse for being there. They were a great comfort to look at” (248). Later vertel ‘n Sweed aan Marlow van ‘n ander Sweed wat selfdood gepleeg het. “‘Hanged himself! Why, in God’s name?’ I cried. He kept on looking out watchfully. ‘Who knows? The sun too much for him, or the country perhaps’” (277).

    Hulle was besig om ‘n spoorlyn om stroomversnellings te bou sodat vervoergeriewe die twee dele van die rivier kon verbind; van Matadi tot by Stanley Pool/Leopoldville. “A slight clinking behind me made me turn my head. Six black men advanced in a file, toiling up the path. They walked erect and slow, balancing small baskets full of earth on their heads, and the clink kept time with their footsteps. Black rags were wound round their loins, and the short ends behind wagged to and fro like tails. I could see every rib, the joints of their limbs were like knots in a rope; each had an iron collar on his neck, and all were connected together with a chain whose bights swung between them, rhythmically clinking … All their meager breasts panted together, the violently dilated nostrils quivered, the eyes stared stonily uphill. They passed me within six inches, without a glance, with complete, deathlike indifference of unhappy savages” (285). Hy vervolg sinies: “I … was a part of the great cause of these high and just proceedings” (299).

    Sommige van die swart werkers word soos volg beskryf: “They were dying – it was very clear. They were not enemies, they were not criminals, they were nothing earthly now – nothing but black shadows of disease and starvation, lying confusedly in the greenish gloom. Brought from all the recesses of the coast in all the legality of time contracts, lost in uncongenial surroundings, fed on unfamiliar food, they sickened, became inefficient, and were then allowed to crawl away and rest. These moribund shapes were free as air – and nearly as thin” (321). Die handelsbedrywighede word soos volg verwoord: “Strings of dusty niggers with splay feet arrived and departed; a stream of manufactured goods, rubbishy cottons, beads, and brass-wire sent into the depths of darkness, and in return came a precious trickle of ivory” (351).

    “I left that station [Matadi] at last, with a caravan of sixty men, for a two-hundred-mile tramp” (373). Terwyl hulle na Leopoldville loop, kom hulle ‘n blanke man in uniform teë: “Was looking after the upkeep of the road, he declared. Can’t say I saw any road or any upkeep, unless the body of a middle-aged negro, with a bullet-hole in the forehead, upon which I absolutely stumbled three miles farther on, may be considered as a permanent improvement” (389). “Out there there were no external checks … ‘Men who come out here should have no entrails’” (430). Terwyl Marlow in Leopoldville is: “A nigger was being beaten near by. They said he had caused the fire in some way; be that as it may, he was screeching most horribly. I saw him, later on, for several days, sitting in a bit of shade looking very sick and trying to recover himself: afterwards he arose and went out – and the wilderness without a sound took him into its bosom again” (458).

    By die binnestasie, Stanleyville, ‘n soortgelyke voorval: “The beaten nigger groaned somewhere … ‘Serve him right. Transgression – punishment – bang! Pitiless, pitiless. That’s the only way. This will prevent all conflagrations for the future” (508). Die moontlikheid word genoem dat ‘n mededinger om ivoor gehang kan word om hom uit die pad te kry. “Why not? Anything – anything can be done in this country” (652). Van Kurtz word gesê: “There was nothing on earth to prevent him killing whom he jolly well pleased” (1143). Rivier-op kon die stoomboot nie altyd vlot gehou word nie. “More than once she had to wade for a bit, with twenty cannibals splasing around and pushing. We had enlisted some of these chaps on the way for a crew. Fine fellows – cannibals – in their place. They were men one could work with, and I am grateful to them. And, after all, they did not eat each other before my face: they had brought along a provision of hippo-meat which went rotten, and made the mystery of the wilderness stink in my nostrils” (695).

    “We penetrated deeper and deeper into the heart of darkness” (708). “[A] headman, a young, broad-chested black, severely draped in dark-blue fringed cloths, with fierce nostrils and his hair all done up artfully in oily ringlets, stood near me. ‘Aha!’ I said, just for good fellowship’s sake. ‘Catch ‘im,’ he snapped, with a bloodshot widening of his eyes and a flash of sharp teeth – ‘catch ‘im. Give ‘im to us.’ ‘To you, eh?’ I asked; ‘what would you do with them?’ ‘Eat him!’ he said curtly” (812). “I don’t think a single one of them [blacks] had any clear idea of time, as we at the end of countless ages have. They still belonged to the beginnings of time – had no inherited experience to teach them as it were, and of course, as long as there was a piece of paper written over in accordance with some farcical law or other made down the river, it didn’t enter anybody’s head to trouble how they would live” (818).

    “All Europe contributed to the making of Kurtz; and by-and-by I learned that, most appropriately, the International Society for the Suppression of Savage Customs had intrusted him with the making of a report, for its future guidance … Seventeen pages of close writing he had found time for! But this must have been before his – let us say – nerves, went wrong … The opening paragraph, however, in the light of later information, strikes me now as ominous. He began with the argument that we whites, from the point of development we had arrived at, ‘must necessarily appear to them (savages) in the nature of supernatural beings – we approach them with the might as of a deity’ … [The report] gave me the notion of an exotic Immersity ruled by an august Benevolence” (1006). Later het Kurtz die volgende sin by sy verslag gevoeg: “Exterminate all the brutes” (1019). “It echoed loudly within him because he was hollow at the core” (1176). “Kurtz’s methods had ruined the district” (1169).

    Toe die boot van die wal af deur swartes aangeval word, gee ‘n blanke die volgende raad wat uitstekend gewerk het. Al wat Marlow moet doen, is om die fluit/toeter van die boot te blaas: “One good screech will do more for you than all your rifles. They are simple people” (1074). “I looked around, and I don’t know why, but I assure you that never, never before, did this land, this river, this jungle, the very arch of this blazing sky, appear to me so hopeless and so dark, so impenetrable to human thought, so pitiless to human weakness” (1121). Dit kon net so wel ‘n gepaste beskrywing van die nuwe Suid-Afrika wees.

    Daar is mensskedels rondom Kurtz se woonplek. “After all, that was only a savage sight, while I seemed at on[c]e bound to have been transported into some lightless region of subtle horrors, where pure, uncomplicated savagery was a positive relief, being something that had a right to exist – obviously – in the sunshine … Kurtz was no idol of mine” (1184). “His soul was mad” (1356) en daar is “the barren darkness of his heart” (1394). “His was an impenetrable darkness” (1415). “There is no disguising the fact, Mr Kurtz has done more harm than good to the Company” (1256). “Nevertheless I think Mr Kurtz is a remarkable man” (1264). Kurtz het ‘n swart vriendin gehad. “She was savage and superb, wild-eyed and magnificent” (1234).

    Die dodelik siek Kurtz word op die boot gelaai maar sy vriendin word agtergelaat. “Only the barbarous and superb woman did not so much as flinch, and stretched tragically her bare arms after us over the somber and glittering river” (1386). Rivier-af sterf Kurtz binne enkele dae op die boot met die woorde: “The horror! The horror!” (1430). “I went no more near the remarkable man who had pronounced a judgment upon the adventures of his soul on this earth … Droll thing life is – that mysterious arrangement of merciless logic for a futile purpose. The most you can hope from it is some knowledge of yourself – that comes too late – a crop of unextinguisable regrets” (1439). “I remembered his abject pleading, his abject threats, the colossal scale of his vile desires, the meanness, the torment, the tempestuous anguish of his soul” (1515). Marlow besoek later Kurtz se vriendin in België, wat groot waardering vir Kurtz bly koester. Marlow verswyg Kurtz se werklike laaste woorde. Hy vertel eerder ‘n wit leuen: “The last word he pronouced was – your name” (1603).

    Adam Hochschild

    Adam Hochschild (gebore in 1942) het ‘n boek oor ‘n era in die geskiedenis van die Kongo geskryf: King Leopold’s ghost: A story of greed, terror, and heroism in colonial Africa (London: Pan Macmillan, 1999/2006, 376p; Amazon Kindle $14,74). Die Kongo was toe (1885-1908) die persoonlike besitting van Koning Leopold II (1835-1909, Belgiese koning 1865-1909), dus streng gesproke nie ‘n kolonie nie. Eers daarna het die Kongo ‘n Belgiese kolonie geword (1908-1960). Op ‘n soortgelyke manier: Die Kaap is van 1652 tot 1795 deur ‘n maatskappy, die Vereenighde Oostindische Compagnie (VOC) besit. Eers tydens die Bataafse bewind (1803-1806) het dit ‘n Hollandse kolonie geword. Die Kaap was ‘n Britse kolonie van 1795 tot 1803 en van 1806 tot 1910, maar amptelik eintlik eers van 1814 af. Dit is onder meer aan ‘n boek soos dié van Hochschild te wyte dat kolonialisme deesdae sonder meer as wreedaardige uitbuiting voorgestel word, terwyl die Leopold-Kongo in werklikheid dié uiterste geval van uitbuiting van Afrikane deur ‘n Europeër was. “What happened in the Congo could reasonably be called the most murderous part of the European Scramble for Africa” (p 280). Konrad stem hiermee saam: Die Leopold-Kongo was “the vilest scramble for loot that ever disfigured the history of human conscience” (4). John Stuart Mill (1806-1873) het in sy boek, On liberty (1859), geskryf: “Despotism is a legitimate mode of government in dealing with barbarians, provided the end be their improvement” (84). Daar kan kwalik beweer word dat Leopold die omstandighede van die Kongolese verbeter het. ‘n Belgiese eerste minister het gesê: Leopold “treats men as we use lemons, when he has squeezed them dry, he throws away the peel” (95).

    Hochschild is uiters linksgesind. Hy was ‘n joernalistiekdosent en sy vrou, Arlie Russell Hochschild (gebore in 1940), ‘n sosiologiedosent. Hierdie egpaar het in die jare sestig tydens die burgerregtebeweging na die suidelike Amerikaanse state gegaan om solidariteit met die opstandige swartes te betoon en hulle te help om as kiesers te registreer. Maar selfs Adam Hochschild erken: “Despite the thievery of Leopold and his successors, it is wrong to blame the problems of today’s Africa entirely on colonialism” (318). “In health, life expectancy, schooling and income the Congolese people were far worse off at the end of Mobutu’s [Sese Seko, 1930-1997, president 1965-1997] reign than they had been at the end of eighty years of colonialism in 1960” (315).

    Op ‘n soortgelyke manier kan beweer word dat Suid-Afrika tydens die Afrikanerbewind, verguis as die era van apartheid (1948-1994), in (seker) die meeste opsigte beter daaraan toe was as sedertdien tydens die ANC-bewind. Adam het ‘n boek, The mirror at midnight: a journey to the heart of South Africa (1990/2007) oor “the 150-year-old national myth of Afrikaners-as-victims” geskryf ná ‘n besoek aan Suid-Afrika in 1988. Reeds in 1961 het hy ‘n kort tyd as joernalis in Suid-Afrika gewerk en ook ‘n besoek aan Leopoldville gebring. Oor Arlie Hochschild se linkse taksering van Amerikaanse blanke suiderlinge het ek reeds geskryf (Praag 4.02.2017). Haar man sluit hierby aan: “What was slavery in the American South, after all, but a system for transforming the labor of black bodies, via cotton plantations, into cloth?” (King Leopold’s ghost, 16). Voortaan verwys Hochschild na Adam.

    Edmund Dene Morel (1873-1924) was in diens van ‘n skeepsmaatskappy met sy hoofkantoor in Liverpool. Sy werk was om toesig te hou oor die op- en aflaai van skepe wat met die Kongo handel dryf. In 1897 of 1898 het hy in Antwerpen opgemerk dat die inkomende skepe ivoor en rubber bring maar dat daar nie handelsartikels uitgevoer word nie. Wat die skepe na die Kongo vervoer “is mostly army officers, firearms, and ammunition” (2). Sy afleiding was dat die ivoor en rubber die produkte van gedwonge of slawe-arbeid was, terwyl slawerny sedert 1838 in Britse gebiede verbode was. Morel het veral in Brittanje en Amerika mense bewus van die misdrywe in die Kongo gemaak. “Slave labor in the Congo … had taken eight to ten million lives” (3). Dit is as massa- of volksmoord beskou. Wat vir my interessant is, is dat Leopold II Frans, Duits en Engels magtig was, maar “he never bothered to learn Flemish, spoken by more than half his subjects” (33). Die Duitse keiser, Wilhelm II, het Leopold gekarakteriseer as “Satan and Mammon in one person” (240).

    Ná die voltooiing van Conrad se Heart of darkness in 1899 het Morel verskeie boeke gepubliseer, bv King Leopold’s rule in Africa (1904), Great Britain and the Congo: The pillage of the Congo basin (1909) en Red rubber: The story of the rubber slave trade which flourished on the Congo for twenty years, 1890-1910 (1906/1919). In 1908 het Morel se inisiatiewe tot die anneksasie van die Kongo deur die Belgiese regering gelei. “The picture Morel gives in his writings of Africans in the Congo before whites arrived is that of Rousseau’s idealized Noble Savage” (210). Morel is in sy propaganda voorafgegaan deur bv twee Amerikaanse swartes, die joernalis en historikus, George Washington Williams (1849-1891),* wat die Kongo in 1890 besoek het, en die sendeling, William H Sheppard (1865-1927),** wat in die vroeë jare negentig (1890’s) twee jaar in die Kongo deurgebring het en later weer daarheen gegaan het.

    [* “Williams studied briefly at Howard University [a university of blacks], which, when he mentioned it in later years, sometimes came out sounding like Harvard University. Later in his life, he also claimed a doctoral degree he had never earned” (103). Williams “used a phrase that seems plucked from the Nuremberg trials [1945-1946] of more than half a century later. Leopold’s Congo state, Williams wrote, was guilty of ‘crimes against humanity’” (111-112).

    ** Sheppard was nie ‘n engel nie. “He was forced to resign his post as a missionary because he had been caught having extramarital affairs with African women” (283).]

    Tydgenote soos Morel, Williams en Sheppard, asook Casement (hier bo), se onvergenoegdheid met toestande in die destydse Kongo word in Heart of darkness weerspieël. Casement “have darkened Conrad’s vision of colonialism in Africa” (197). Leopold “claimed that ‘it was impossible to have always the best men in Africa; and indeed the African climate seemed frequently to cause deterioration in the character’” (198). Conrad “was so horrified by the greed and brutality among white men he saw in the Congo, that his view of human nature was permanently changed … After brooding about his Congo experience for eight years, Conrad transformed it into Heart of darkness” (142). “Conrad himself wrote, ‘Heart of darkness is experience … pushed a little (and only very little) beyond the actual facts of the case’” (143). “Heart of darkness is one of the most scathing indictments of imperialism in all literature, but its author, curiously, thought himself an ardent imperialist where England was concerned” (146). “However laden it is with Victorian racism, Heart of darkness remains the greatest portrait in fiction of Europeans in the Scramble for Africa … Conrad’s white men go about their rape of the continent in the belief that they are uplifting the natives, bringing civilization, serving ‘the noble cause.’ All these illusions are embodied in the character of Kurtz” (147). Maar dit is juis van Kurtz wat Marlow/Conrad hom distansieer.

    Die Kurtz-karakter is ‘n samevoeging van die eienskappe van meer as een blanke wat Conrad in die Kongo teëgekom het. Een van hulle is Léon Rom, wat die hoof van die binnelandse stasie by Stanley Falls was en in 1899 ‘n boek, Le nègre du Congo, gepubliseer het. Daarin skryf Rom: “The product of a mindless state, its feelings are coarse, its passions rough, its instincts brutish, and, in addition, it is proud and vain. The black man’s principal occupation, and that to which he dedicates the greatest part of his existence, consists of stretching out on a mat in the warm rays of the sun, like a crocodile on the sand … The black man has no idea of time, and, questioned on that subject by a European, he generally responds with something stupid” (148). Jules Jacques, ‘n distrikskommissaris, het volgens Morel oor die swartes geskryf: “We must fight them until their absolute submission has been obtained, or their complete extermination” (229).

    Hochschild noem die gebeure in die Kongo “the first major international atrocity scandal in the age of the telegraph and the camera” (4). “The worst of the bloodshed in the Congo took place between 1890 and 1910” (5). Minder oortuigend is die volgende stelling: “Europe has long forgotten the victims of Leopold’s Congo” (4). Europese koloniale moondhede word deurlopend van wandade beskuldig en die uiterste geval van die Leopold-Kongo word dan dikwels as voorbeeld gebruik. Met telegrafie kon inligting vinniger en oor ‘n wyer gebied, selfs wêreldwyd, versprei word. Fotografie het ook ‘n beduidende uitwerking gehad. In Hochschild se boek is daar drie foto’s van afgekapte hande wat op ‘n ontstellende en weersinwekkende manier die destydse vergrype bevestig.

    Leopold het geredeneer: “Forced labor was ‘the only way to civilize and uplift these indolent … peoples’” (37). Onder dwang is van die inboorlinge verwag om kwotas rubber binne bepaalde tye te lewer. Versuim om dit te doen, was met die dood strafbaar. ‘n Afgekapte regterhand het as bewysstuk by die owerheid gedien dat ‘n persoon gedood is.* Soms is die persoon se lewe gespaar (onder meer sodat ammunisie bespaar kon word wat dan vir jag gebruik is), maar sy/haar regterhand is as bewysstuk ingelewer (226). Daar was ook die gebruik om woongebiede van huisvesting en inwoners te stroop sodat rubberbome in daardie ooptes geplant kon word eerder as om ooptes te skep deur woude moeisaam oop te kap. Aanvanklik is die sap van wilde rubberbome versamel, maar spoedig is aanvullend oorgegaan tot die aanplant van plantasies (278). Die groot aanvraag vir rubber het saamgehang met bv die uitvinding van motorvoertuie. Conrad se boek handel eintlik oor ivoorhandel. Ná sy besoek in 1890 het rubber pleks van ivoor die hoofuitvoerproduk geword. “By the turn of the century, the État Indépendant du Congo had become, far and away, the most profitable colony in Africa. The profits came swiftly because, transportation costs aside, harvesting wild rubber required no cultivation, no fertilizers, no capital investment in expensive equipment. It required only labor” (160).

    [* Toe Noord-Afrika deel van die Ottomanryk was, is meer as ‘n miljoen blanke, Christen Europeërs deur Berbers/Moslems van skepe en kusstreke ontvoer en as slawe in veral Marokko en Algerië, maar ook in die Midde-Ooste, gevange gehou en slegter as die swartes in die Leopold-Kongo behandel, maar hiervan word selde melding gemaak. Pleks daarvan dat die regterhand as bewys van ‘n slaaf se dood gebruik is, is sy/haar kop as bewysmateriaal aangebied; dus dat die slaaf nie ontsnap het of tot eie voordeel deur die bewaarders verkoop is nie. As dit onprakties was om afgesnyde koppe ver in die warm weer te vervoer, het die ore van die slagoffers as bewysmateriaal gedien (Giles Milton, White gold: The extraordinary story of Thomas Pellow and North Africa’s one million European slaves, London: Hodder & Stoughton, 2004, p 34, 171). Hierdie slawerny was veral van 1530 tot 1780 aan die orde van die dag (“Barbary pirates,”Wikipedia).]

    Hochschild gee uitdrukking aan sy linkse aktivisme met die volgende samevatting: “History lies heavy on Africa: the long decades of colonialism, several hundred years of the Atlantic and Arab world slave trade, and – all too often ignored – countless centuries of indigenous slavery before that. From the colonial era, the major legacy Europe left to Africa was not democracy as it is practiced today in countries like England, France, and Belgium; it was authoritarian rule and plunder. On the whole continent, perhaps no nation has had a harder time than the Congo in emerging from the shadow of its past” (301).

    Chinua Achebe

    In die voorafgaande uiteensetting is dit duidelik dat Conrad as Westerling polities buitengewoon verlig vir sy tyd was; dat hy krities teenoor kolonialisme ingestel en swart Afrikane simpatiek gesind was. Maar Conrad kon onmoontlik voorsien het dat daar ná die Tweede Wêreldoorlog ‘n gees onder swartes sou posvat wat kommentaar oor swartes deur blankes as ongewens beskou, selfs wanneer dit gunstig is; om van ongunstig nie te praat nie. Chinua Achebe (1930-2013) het dit soos volg geformuleer: “No man can understand another whose language he does not speak (and ‘language’ here does not mean simply words, but a man’s entire world view” (Wikipedia); dus as ‘t ware die beginsel dat ‘n blinde die geskikste persoon is om ‘n mede-blinde te lei.

    Achebe was ‘n Nigeriese romanskrywer wat met sy boek, Things fall apart (1958), bekendheid verwerf het. In die roman word Igbo-stamlewe van binne af belig; nie dat Achebe danig stamgebonde was nie. Sy agtergrond was protestants en hy het sy boeke in Engels geskryf. Hy het ook graag tyd in die buiteland, veral die Weste, deurgebring. Volgens sy boek val dinge uitmekaar as ‘n Europese land ‘n Afrika-land koloniseer. Ons weet dat dinge in nog groter mate uitmekaarval as ‘n swart regering die politieke beheer by ‘n blanke bewind oorneem, met die nuwe Suid-Afrika as ‘n sprekende voorbeeld. As lid van die Igbo-stam het Achebe tydens die burgeroorlog (1967-1970) vir Biafra se afskeidingsbeweging teen die sentrale Nigeriese regering kant gekies. Nadat ‘n motorongeluk hom gestremd en verknog aan ‘n rolstoel gelaat het, was hy ‘n professor aan Bard College (1990-2008) en Brown University (2009-2013) in Amerika, al het hy nie verder as ‘n baccalaureus-graad gevorder nie. Maar hy het talle akademies-waardelose eredoktorsgrade versamel.

    Van 1972 tot 1976 was Achebe ‘n dosent aan die University of Massachusetts in Amherst. Daar het hy in 1975 ‘n lesing gelewer: “An image of Africa: Racism in Conrad’s ‘Heart of darkness’.” Die teks is in 1977 in die vaktydskrif, Massachusetts Review (vol 18, no 4, p 782-794) gepubliseer en is op die internet beskikbaar. Achebe begin sy artikel op ‘n voorspelbare manier: dat (swart?) skoolkinders in Yonkers, New York City, tot sy genoegdoening sy roman, Things fall apart, lees. Ook dat ‘n ouer (blanke) man van Afrika-literatuur en -geskiedenis as universiteitsvakke gesê het: “He never thought of Africa as having that kind of stuff.” Achebe: “I propose to draw from these rather trivial encounters rather heavy conclusions which at first sight might seem somewhat out of proportion to them. But only, I hope, at first sight.”

    In ‘n poging tot die eendersverklaring van alle swartes (en blankes) sê Achebe dat die inwoners van Yonkers ook gebruike en bygelowe het; dat hulle nie daarvoor na Afrika hoef te gaan nie. Die ouer blanke man se onwetendheid is egter aan meer as ‘n gebrek aan kennis te wyte. “Quite simply it is the desire – one might indeed say the need – in Western psychology to set Africa up as a foil to Europe, as a place of negations at once remote and vaguely familiar, in comparison with which Europe’s own state of spiritual grace will be manifest.” Dus, Afrika as nie-Europa. Achebe will hierdie verskynsel onemosioneel (“dispassionately”!) benader as ‘n romanskrywer wat reageer op ‘n werk van ‘n ander romanskrywer, Conrad se Heart of darkness, want hierdie novelle “displays that Western desire.” Conrad se boek is deel van die “Western canon” en word dus gereken as deel van die Engelse letterkunde wat permanente waarde het, “read and taught and constantly evaluated by serious academics.”

    “Heart of darkness projects the image of Africa as ‘the other world,’ the antithesis of Europe and therefore of civilization, a place where man’s vaunted intelligence and refinement are finally mocked by triumphant beastiality. The book opens on the River Thames … But the actual story will take place on the River Congo, the very antithesis of the Thames … We are told that ‘going up that river was like traveling back to the earliest beginnings of the world.’” Wat vir Conrad glo hinder, is “the lurking hint of kinship, of common ancestry. For the Thames too ‘has been one of the dark places of the earth.’ It conquered its darkness … But if it were to visit its primordial relative, the Congo, it would run the terrible risk of hearing grotesque echoes of its own forgotten darkness.” Waarop Achebe hier sinspeel, is mense se gemeenskaplike mensheid (“humanity”), wat egter nie ras- en etnies-kulturele verskille ophef nie.

    “The most interesting and revealing passages in Heart of darkness are, however, about people.” Achebe haal dan uit Heart of darkness aan: “The men were … No they were not inhuman. Well, you know that was the worst of it – this suspicion of their not being inhuman. It would come slowly to one. They howled and leaped and spun and made horrid faces, but what thrilled you, was just the thought of their humanity – like yours – the thought of your remote kinship with this wild and passionate uproar. Ugly. Yes, it was ugly enough, but if you were man enough you would admit to yourself that there was in you just the faintest trace of a response to the terrible frankness of that noise, a dim suspicion of there being a meaning in it which you – you so remote from the night of first ages – could comprehend.” Wat Conrad doen, is om die Kongolese as mede-mense te erken, maar hy dink dat hulle minder ontwikkeld as Europeërs is.

    In ‘n verdere aanhaling gee Conrad, volgens Achebe, “us one of his rare descriptions of an African who is not just limbs or rolling eyes”: “And between whiles I had to look after the savage who was fireman. He was an improved specimen; he could fire up a vertical boiler. He was there below me and, upon my word, to look at him was as edifying as seeing a dog in a parody of breeches and a feather hat walking on his hind legs. A few months of training had done for that really fine chap. He squinted at the steam-gauge and at the water-gauge with an evident effort of intrepidity – and he had filed his teeth too, the poor devil, and the wool of his pate shaved into queer patterns, and three ornamental scars on each of his cheeks. He ought to have been clapping his hands and stamping his feet on the bank, instead of which he was hard at work, a thrall to strange witchcraft, full of improving knowledge.” Achebe se kommentaar is: “As everybody knows, Conrad is a romantic on the side. He might not exactly admire savages clapping their hands and stamping their feet but they have at least the merit of being in their place, unlike this dog in a parody of breeches. For Conrad things being in their place is of the utmost importance.” Maar Conrad toon juis die teenoorgestelde aan: dat hierdie swarte nie op die wal dans nie, maar op ‘n kundige manier op die boot werk.

    Kurtz se swart vriendin in die Kongo is volgens Achebe “a savage counterpart to the refined, European woman who will step forth to end the story … The difference in the attitude of the novelist to these two women is conveyed in too many direct and subtle ways to need elaboration. But perhaps the most significant difference is the one implied in the author’s bestowal of human expression to the one and the withholding of it from the other. It is clearly not part of Conrad’s purpose to confer language on the ‘rudimentary souls’ of Africa. In place of speech they made ‘a violent babble of uncouth sounds.’ They ‘exchange short grunting phrases’ even among themselves. But most of the time they were too busy with their frenzy. There are two occasions in the book, however, when Conrad departs somewhat from his practice and confers speech, even English speech on the savages. The first occurs when cannibalism gets the better of them.” Achebe haal aan (reeds hier bo): “‘Catch ‘im,’ he snapped with a bloodshot widening of his eyes and a flash of sharp teeth – ‘catch ‘im. Give ‘im to us.’ ‘To you, eh?’ I asked; ‘what would you do with them?’ ‘Eat ‘im!’ he said curtly.” “The other occasion was the famous announcement: ‘Mistah Kurtz – he dead.’”

    Dus, naas geluide maak, het die swartes in die boek ook gepraat. Die rede waarom Conrad daardie spraak meesal nie weergee nie, is seker om die voor die hand liggende rede dat hy nie hulle taal verstaan het nie. Achebe kom egter met ‘n minder vleiende vertolking: “At first sight these instances might be mistaken for unexpected [?] acts of generosity from Conrad. In reality they constitute some of his best assaults [!]. In the case of the cannibals the incomprehensible grunts that had thus served them for speech suddenly prove inadequate for Conrad’s purpose of letting the European glimpse the unspeakable craving in their hearts. Weighing the necessity for consistency in the portrayal of the dumb brutes against the sensational advantages of securing their conviction by clear, unambiguous evidence issuing out of their own mouth Conrad chose the latter. As for the announcement of Mr Kurtz’s death by the ‘insolent black head in the doorway’ what better or more appropriate finis could be written to the horror story of that wayward child of civilization who willfully had given his soul to the powers of darkness and ‘taken a high seat amongst the devils of the land’ than the proclamation of his physical death by the forces he had joined?”

    “If Conrad’s intention is to draw a cordon sanitaire between himself and the moral and psychological malaise of his narrator his care seems to me totally wasted because he neglects to hint however subtly or tentatively at an alternative frame of reference by which we may judge the actions and opinions of his characters. It would not have been beyond Conrad’s power to make that provision if he had thought it necessary. Marlow seems to me to enjoy Conrad’s complete confidence – a feeling reinforced by the close similarities between their two careers. Marlow comes through to us not only as a witness of truth, but one holding those advanced and humane views appropriate to the English liberal tradition which required all Englishmen of decency to be deeply shocked by atrocities in Bulgaria or the Congo of King Leopold of the Belgians or wherever.”

    Dit wil-wil lyk asof Achebe hier die lig van Conrad se verligtheid sien, maar dan kom hy met hierdie sarkastiese oordrywing: “Thus Marlow is able to toss out such bleeding-heart sentiments as these.” Daarna volg ‘n aanhaling wat ook hier bo verskyn: “They were dying – it was very clear. They were not enemies, they were not criminals, they were nothing earthly now, nothing but black shadows of disease and starvation lying confusely in the greenish gloom. Brought from all the recesses of the coast in all the legality of time contracts, lost in uncongenial surroundings, fed on unfamiliar food, they sickened, became inefficient, and were then allowed to crawl away and rest.” Dit lyk vir my na opregte simpatie, maar Conrad is blank en wat hy oor swartes skryf, word deur Achebe verdag gemaak.

    Achebe se renons in blanke filantropie strek verder as Conrad. Voorspelbaar kom hy ook vir Albert Schweitzer (1875-1965) met sy kritiek by. “The kind of liberalism espoused here by Marlow/Conrad touched all the best minds of the age in England, Europe and America. It took different forms in the minds of different people but almost always managed to sidestep the ultimate question of equality between white people and black people.* That extraordinary missionary, Albert Schweitzer, who sacrificed brilliant careers in music and theology in Europe for a life of service to Africans in much the same area [Gabon] as Conrad writes about, epitomizes the ambivalence. In a comment which has often been quoted Schweitzer says: ‘The African is indeed my brother but my junior brother [by several centuries].’ And so he proceeded to build a hospital appropriate to the needs of junior brothers with standards of hygiene reminiscent of medical practice in the days before the germ theory of disease came into being. Naturally he became a sensation in Europe and America. Pilgrims flocked, and I believe still flock even after he had passed on, to witness the prodigious miracle in Lamberene, on the edge of the primeval forest.” Achebe is snood ondankbaar. Daar is Schweitzer se opofferings om sy lewe tussen vreemdeling in Afrika te slyt, asook sy onbetwisbare eerbied vir (die) lewe.

    [* By blankes en swartes is daar liggaamlike ooreenkomste (en verskille) en daar was en is kulturele verskille en daar was sekerlik (ten minste) in die tyd van Leopold se Kongo groot ontwikkelingsverskille.]

    “Conrad’s liberalism would not take him quite as far as Schweitzer’s, though. He would not use the word brother however qualified; the farthest he would go was kinship. When Marlow’s African helmsman falls down with a sprear in his heart he gives his white master one final disquieting look: ‘And the intimate profundity of that look he gave me when he received his hurt remains to this day in my memory – like a claim of distant kinship affirmed in a supreme moment.” Dit is duidelik dat Conrad emosioneel met sy swart stuurman assosieer; dat hy hom nie distansieer van hierdie swarte as mens nie. Vir Achebe is dit nie goed genoeg nie. “It is important to note that Conrad, careful as ever with his words, is concerned not so much about distant kinship as about someone laying a claim on it. The black man lays a claim on the white man which is well-nigh intolerable. It is the laying of this claim which frightens and at the same time fascinates Conrad” en dan ‘n herhaling van die aanhaling: “the thought of their humanity – like yours … Ugly.”

    Hierna kom Achebe by wat hy eintlik prontuit van Conrad wil sê: “The point of my observations should be quite clear by now, namely that Joseph Conrad was a thoroughgoing racist.* That this simple truth is glossed over in criticism of his work is due to the fact that white racism against Africa is such a normal way of thinking that its manifestations go completely unmarked. Students of Heart of darkness will often tell you that Conrad is concerned not so much with Africa as with the deterioration of one European mind caused by solitude and sickness. They will point out to you that Conrad is, if anything, less charitable to the Europeans in the story than he is to the natives, that the point of the story is to ridicule Europe’s civilizing mission in Africa.” Laasgenoemde sin som ook my standpunt op.

    [* Oorspronklik was dit “bloody racist” (Clare Clarke, bron hier onder, Kindle 553, 789).]

    “A Conrad student informed me in Scotland that Africa is merely a setting for the disintegration of the mind of Mr Kurtz. Which is partly the point. Africa as setting and backdrop which eliminates the African as human factor. Africa as a metaphysical battlefield devoid of all recognizable humanity, into which the wandering European enters at his peril. Can nobody see the preposterous and perverse arrogance in thus reducing Africa to the role of props for the break-up of one petty European mind? But that is not even the point. The real question is the dehumanization of Africa and Africans which this age-long attitude has fostered and continues to foster in the world. And the question is whether a novel which celebrates this dehumanization, which depersonalizes a portion of the human race, can be called a great work of art. My answer is: No, it cannot.”

    Achebe praat van Conrad se “obvious racism.” “Certainly Conrad had a problem with niggers. His inordinate love of that word itself should be of interest to psychoanalysts. Sometimes his fixation on blackness is equally interesting as when he gives us this brief description: ‘A black figure stood up, strode on long black legs, waving long black arms,’ as though we might expect a black figure striding along on black legs to wave white arms! But so unrelenting is Conrad’s obsession.” “Conrad is a dream for psychoanalytic critics.” “Whatever Conrad’s problems were, you might say he is now safely dead. Quite true. Unfortunately his heart of darkness plagues us still. Which is why an offensive and deplorable book can be described by a serious scholar as ‘among the half dozen greatest short novels in the English language.’” “I am talking about a book which parades in the most vulgar fashion prejudices and insults from which a section of mankind has suffered untold agonies and atrocities in the past and continues to do so in many ways and many places today. I am talking about a story in which the very humanity of black people is called in question.”

    “The West seems to suffer deep anxieties about the precariousness of its civilization and to have a need for constant reassurance by comparison with Africa … Africa is to Europe as … a carrier onto whom the master unloads his physical and moral deformaties so that he may go forward, erect and immaculate.” “In my original conception of this essay I had thought to conclude it nicely on an appropriately positive note in which I would suggest from my privileged position in African and Western cultures some advantages the West might derive from Africa once it rid its mind of old prejudices and began to look at Africa not through a haze of distortions and cheap mystifications but quite simply as a continent of people – not angels, but not rudimentary souls either – just people, often highly gifted people and often strikingly successful in their enterprise with life and society. But as I thought more about the stereotype image … I realized that no easy optimism was possible. And there was, in any case, something totally wrong in offering bribes to the West in return for its good opinion of Africa. Ultimately the abandonment of unwholesome thoughts must be its own and only reward.”

    “Although the work of redressing which needs to be done may appear too daunting, I believe it is not one day too soon to begin. Conrad saw and condemned the evil of imperial exploitation but was strangely unaware of the racism on which it sharpened its iron tooth. But the victims of racist slander who for centuries have had to live with the inhumanity it makes them heir to have always known better than any casual visitor even when he comes loaded with the gifts of a Conrad.”

    Clare Clarke

    Dit het die gebruik aan sommige inrigtings (skole en universiteite), veral in Amerika, geword om by die studie van Heart of darkness ook die mening van ‘n Afrikaan soos Achebe te betrek. “Achebe’s criticism has become a mainstream perspective on Conrad’s work” (Wikipedia). In hierdie verband is die volgende handleiding gepubliseer: Clare Clarke se An analysis of Chinua Achebe’s ‘An image of Africa: Racism in Conrad’s Heart of darkness’ (London: Routledge, 2017, 87p; Amazon Kindle $8,28). In hierdie kort handleiding is daar baie herhaling en min addisionele inligting. Die kern van Achebe se betoog word opgesom as: “Conrad fundamentally mispresents his African characters so that they reinforce perceptions of African people, culture, and environment as savage and prehistoric” (Kindle 145). Achebe se artikel “has come to occupy a significant place amongst works of revisionist literary criticism” (168). Voor Achebe se kritiek, Conrad se boek “was regarded as a classic anti-colonial text” (201). Adam Hochschild verwys bv na Conrad se “rare ability to see the arrogance and theft at the heart of imperialism” (Wikipedia).

    Sedertdien word die novelle as eurosentries gebrandmerk en word daar verwag dat Afrikane pleks van Westerlinge uitspraak oor Afrika en Afrikane moet lewer. Maar Cedric Watts “suggests that Achebe’s arguments display the type of racism with which he charges Conrad. Watts’s essay is one of the most famous rebuttals of Achebe’s argument. He contends that Achebe seems to suggest that ‘whites are disqualified on racial grounds from judging the text.’ The implication of Watts’s argument is that Achebe’s position is actively anti-universal, separating people into racial groups rather than emphasizing a shared humanity” (678). Die titel van Watts se artikel is “‘A bloody racist’: About Achebe’s view of Conrad” (Yearbook of English studies, vol 13, 1983, p 196-209). Clarke: “Few critics would go as far as Achebe in their denunciation of Conrad” (758). “On the whole Achebe has been in the minority with his vehement and provocative views on racism in the novel” (813). Selfs die anti-imperialis Edward Said (1935-2003) “contests Achebe’s overly aggressive condemnation, suggesting that it is couched in an unhelpful ‘rhetoric of blame’” (944).

    In die tweede deel van hierdie rubriek skryf ek oor ‘n vindingryke toepassing van Heart of darkness op die nuwe Suid-Afrika.

  • Leon Lemmer: Hinton Rowan Helper se strewe na ‘n nasiestaat

    Leon Lemmer: Hinton Rowan Helper se strewe na ‘n nasiestaat

    Uitvinders is mense wat dinge skep wat nie bestaan het nie. Ontdekkers is mense wat dinge opspoor en ervaar wat voorheen nie in eie geledere bekend was nie. Sowel die uitvinders as die ontdekkers was hoofsaaklik blankes. In hierdie rubriek beperk ek die aandag tot ontdekkers van geografiese gebiede, hoewel ruimteliggame deesdae ook verken word.

    Die Skot David Livingstone (1813-1873) het veral die Zambezi-rivier en Oos-Afrika verken en die oorsprong van die Nylrivier probeer vasstel (Tim Jeal, Livingstone, Yale University Press, 2013, 456p; Amazon Kindle $16,82). Die Wallieser Henry Morton Stanley (John Rowlands, 1841-1904) het ‘n meer veeleisende taak aangepak deur die loop van die Kongo-rivier en sy omgewing in Sentraal-Afrika te verken. Sy manhaftigheid is werklik indrukwekkend (Tim Jeal, Stanley: The impossible life of Africa’s greatest explorer, London: Faber and Faber, 2008, 570p; Amazon Kindle $11,39). Die volgende waarneming van Stanley kan in verband met die FW de Klerk-strategie van 1990/4 gebring word: “Once Africans had made overt threats of violence, they would treat as weakness any subsequent attempts to placate them” (p 172).

    Dit is seker veral ontdekkingsreise in Afrika wat Suid-Afrikaners interesseer maar daar was baie ander, soos die buitengewone ervarings van die Engelsman Samuel Hearne (1745-1792) in Noord-Kanada op soek na onder meer ‘n noordwestelike skeepsdeurgang vanaf die Atlantiese na die Stille Oseaan (Ken McGoogan, Ancient Mariner: The Arctic adventures of Samuel Hearne (Carrol & Graf, 2003, 336p). Vanweë minder pakys het hierdie deurgang eers in die huidige eeu bruikbaar geword.

    Maar ek wil oor Afrika-ontdekkers (eintlik -verkenners) skryf. Van die interessantste tekste en daarby waarheidsgetrou is die Skot Mungo Park (1771-1805) se verslae oor sy ekspedisies in die omgewing van die Nigerrivier in Wes-Afrika (Travels in the interior districts of Africa, Ware: Wordsworth, 2002, 390p; Amazon Kindle $1,13). Een van sy waarnemings was: “Loss of time is an object of no great importance in the eyes of a Negro. If he has anything of consequence to perform, it is a matter of indifference to him whether he does it to-day or to-morrow, or a month or two hence; so long as he can spend the present moment with any degree of comfort he gives himself very little concern about the future” (p 298). In Helper se 1868-boek (bron hier onder) is daar hierdie aanhaling: “Regardless of the past as reckless of the future, the present alone influences their actions” (Kindle 2738).

    Oor sy swart vriend Karfa skryf Park: “Observing the improved state of our manufactures [die artikels wat Park uit Engeland saamgebring het],* and our manifest superiority in the arts of civilised life, he would sometimes appear pensive, and exclaim with an involuntary sigh … ‘Black men are nothing.’ At other times he would ask me, with great seriousness, what could possibly have induced me, who was no trader, to think of exploring so miserable a country as Africa? He meant by this, to signify that, after what I must have witnessed in my own country, nothing in Africa could, in his opinion, deserve a moment’s attention. I have preserved these little traits of character in this worthy Negro, not only from regard to the man, but also because they appear to me to demonstrate that he possessed a mind above his condition; and to such of my readers as love to contemplate human nature in all its varieties, and to trace progress from rudeness to refinement, I hope the account I have given of this poor African will not be unacceptable” (333-334). [* “All the articles of value which the Moors and the people of Jinnie bring to Sego, are made by us. If you speak of a good gun, who made it? – the white people” (371).]

    Dit is verstaanbaar dat Park oor sy verblyf in Afrika geskryf het: “I … felt a painful longing for the manifold blessings of civilised society” (300). Maar hy het tereg teen veralgemening gewaarsku. In die konteks van raspolitiek word veralgemening deesdae stereotipering genoem. Maar stereotipering geskied nie oorsaakloos nie. Daar is seker ten minste ‘n element van waarheid in. Daar is seker ook ‘n mate van nawerking van die verlede in die hede. Lesers moet maar self besluit in hoeverre die inligting in die aanhalings steeds geldig is. Daar moet egter in gedagte gehou word dat meer as twee eeue sedert Park se dood verloop het. Maar groot kulturele verskille tussen blankes en swartes bestaan sekerlik steeds.

    Daar is ‘n boek waarin die menings van talle Afrika-ontdekkingsreisigers byeengebring is: Hinton Rowan Helper (1829-1909) se The negroes in Negroland; The negroes in America; and, Negroes generally; also, The several races of white men (New York: GW Carleton, 1868, 255p; Amazon Kindle $1,13). Met Negroland word Afrika bedoel. Helper het ook twee ander boeke oor hierdie onderwerp gepubliseer: The impending crisis of the South: How to meet it (1857, 106p; Amazon Kindle $11,34) en Nojoque: A question for a continent (1867, 484p; Amazon Kindle $10,25). Daar is ook ‘n omvattende boek oor Helper beskikbaar: David Brown, Southern outcast: Hinton Rowan Helper and the impending crisis of the South (LSU Press, 2006, 333p; Amazon Kindle $18,23).

    Helper was ‘n Amerikaanse Suiderling wat eerder om ekonomiese as morele redes teen slawerny gekant was. Hy het gedink dat as blanke werkers gebruik word die Suidelike state vinniger sou industrialiseer en ontwikkel en hulle agterstand teen die Noordelike state kon inhaal. Hy wou hê dat die swart slawe vrygestel en gerepatrieer word. Sy oogmerk vir Amerika was ‘n nasiestaat vir blankes: “The ultimate whitening up of all the Southern States” (1868-boek, Kindle 4419). Op daardie stadium was daar 30 miljoen blankes in Amerika teenoor 4 miljoen swartes. In die Suidelike state was Helper ‘n uitgeworpene omdat die meeste slawe-eienaars teen die vrystelling van die slawe gekant was omdat hulle swartes as goedkoop arbeiders wou behou. Daar is ook gemeen dat Helper as ondersteuner van Abraham Lincoln die Noorde teen die Suide gehelp het. Helper is verwerp deur pro-swart gesindes en diegene wat die slawe wou vrystel weens sy onsimpatieke, rassistiese houding jeens swartes.

    Ek beperk my aandag tot Helper se 1868-boek, waarin ook inligting uit sy twee ander genoemde boeke aangehaal of herhaal word. Ek wou veral kennis neem van wat Afrika-ontdekkingsreisigers geskryf het. Baie van die destydse gebruike van swartes is grusaam, wat die teks onaangename leesstof maak. Daar is ook baie uitlatings wat aan Penny Sparrow herinner. Ek gaan egter nie opmerkings herhaal wat deesdae as rassisties geëtiketteer (kon) word nie. Al die outeurs is sekerlik nie so waarheidsgetrou soos Park nie. Tog kristalliseer daar ‘n redelike mate van konsensus.

    Een van die dinge wat opval, is dat daar destyds gemeen is dat die getal swartes in Afrika besig was om te verminder, bv weens siektes en natuurrampe soos droogte. Die enigste plek waar die swartes glo meer geword het, was as die slawe van blankes in die Amerikas (2595). Dit blyk ook dat slawerny in Afrika bestaan het lank voordat met die transatlantiese slawehandel begin is en slawerny voortgeduur het lank nadat slawerny in die Westerse wêreld afgeskaf is. “The intercourse which the natives have had with white men does not seem to have much ameliorated their condition” (692). In Afrika is na bewering tradisioneel net sowat ‘n kwart van die swart bevolking nie deur hulle medeswartes verslaaf nie (541, 560, 1745). “Slavery in Africa as a national institution … seems to have existed always” (655).

    “The most horrible topic connected with slavery is slave-hunting; and this is earned on, not only for the purpose of supplying the foreign market, but, in a far more extensive degree, for supplying the wants of domestic slavery” (590). “The liability to fall into a condition of servitude is not so frightful in Africa as it is where there is a higher appreciation of personal liberty; nor does the same odium attach to the term slave as is attached to it among civilized men. The African sees very little difference between the authority exercised over him by one whom he acknowledges as his master and the petty tyranny which is exercised by most African chiefs over their subjects; and so long as he is worked moderately, and treated kindly, he has but little cause for dissatisfaction, and not infrequently by his own choice places himself in this condition” (570).

    Reeds in 1868 het Helper tereg verwys na “the gross error of inferring or supposing that color is the only differences – and that a very trivial difference – between the whites and the blacks” (70). In 2016 moet ons steeds aanhoor dat velkleur die enigste rede is waarom blankes rassesegregasie of apartheid toegepas het. Verskille in wêreld- en lewensbeskouing, in lewenswyse, oftewel kulturele verskille, word geïgnoreer. ‘n Sendeling moes die volgende redenasie aanhoor: “Me go to church, and you no pay me” (2213). “All missionaries praise the African for his strict observance of the Sabbath. He would have three hundred and sixty-five Sabbaths in the year, if possible, and he would as scrupulously observe them all” (2223).

    “Gratitude with the African is not even a sense of prospective favor. He looks upon a benefit as the weakness of his benefactor and his own strength; consequently he will not recognize even the hand that feeds him” (1297). Swartes het ‘n “long list of wants without stint or shame” (1315). “Whatsoever is seen is surely demanded … The love of acquiring property stifles every sense of shame; and no compunction is felt in asking for the cloak from off the back” (1325). “True to his natural instincts, the king commenced begging, and being much struck with my Highland costume, he demanded it as a proof of friendship” (1344). “They never make a present without expecting to receive three times as much in return” (1335). “The more they receive the more they desire, but in return they will do nothing” (2156). “When they can no longer ask, they begin to borrow, with the firm resolution of never repaying; and, what is worst of all, when they make a present, they hold it a deadly offence not to receive at least double the value in return” (1362). “It often came about that our house was like a shop where there are customers in abundance, except that in our case they were customers who wished to have everything for nothing” (1371).

    “Africa from the earliest ages has been the most conspicuous theatre of crime and of wrong; where social life has lost the traces of primitive simplicity, without rising to order, principle, or refinement; where fraud and violence are formed into national systems, and man trembles at the sight of his fellow-man” (1407). “Everything that comes in their way, which they cannot appropriate on the spot to their own use, is destroyed, that it may not be of advantage to others” (1438). “Their destructiveness is prominent; a slave never breaks a thing without an instinctive laugh of pleasure” (2291).

    Meer as een outeur gebruik die voorbeelde van ‘n perd en ‘n donkie om die beduidende verskille tussen etniese groepe aan te dui; dat hulle nie saam in dieselfde tuig kan trek nie. “It is the grand error of equalizing that which is unequal” (2632). Dit herinner aan wat in Deuteronomium 22:10 staan: “Jy mag nie ‘n bees en ‘n donkie saam voor ‘n ploeg inspan nie” (3643). William Mungen het in 1867 gesê: “As soon as they admit that the races are of different origins they can no longer claim that all races are equal, any more than they can claim that the horse and the ass are equal” (3136). John Quincy Adams (1767-1848) het in 1843 geskryf: “It is only as immortal beings that all mankind can, in a sense, be said to be born equal” (2917). Senator Thurman van Ohio het in 1868 gesê: “Of all the delusions I have ever known, the idea of political equality between the black and white races seems to me the greatest … It is impossible that the race to which we belong can submit to negro domination; it is impossible that … the negro can compete with the white man in the business, much less the politics, of the country” (3057). Hiermee het ek reeds met die kommentaar van Amerikaners oor swartes in Amerika begin.

    Soos uit die boektitel blyk, haal Helper ook outeurs aan wat oor Amerikaanse swartes geskryf het. Sowel Thomas Jefferson (1743-1826) as Abraham Lincoln (1809-1865) het gelyke saambestaan met swartes verwerp en verkies dat bevryde slawe gerepatrieer word. Soos Jefferson dit in 1824 gestel het: “Send the whole of that population from among us, and establish them, under our patronage and protection, as a separate, free, and independant people, in some country and climate friendly to human life and happiness” (2898). Lincoln het in 1858 gesê: “I do not understand the Declaration of Independence [1776] to mean that all men are created equal in all respects. Certainly the negro is not our equal in color – perhaps not in many other respects … I did not at any time say I was in favor of negro suffrage … I am not in favor of negro citizenship … I am not, and never have been, in favor of making voters or jurors of negroes, nor of qualifying them to hold office, nor to intermarry with whites … there is a physical difference between the black and white races, which I believe will forever forbid the two races living together on terms of social and political equality” (2935).

    Montgomery Blair het in 1863 gesê: “An election would be a mockery in a community wherein there could be no other than black and white parties. In such communities, reason and experience show that one or the other race must be the dominent race, and that democracy is impossible” (2989). “The instinct of self-preservation … revolts at hybridism” (3006).

    SS Cox het geskryf: “The white and black races thrive best apart; that a commingling of these races is a detriment to both; that it does not elevate the black, and it only depresses the white; that the history of this continent, especially in Hispano-America, shows that stable, civil order and government are impossible with such a population … It is an absurdity to say that two races, so dissimilar as black and white, of different origin, of unequal capacity, can succeed in the same society when placed in competition” (3092). Een van Fisher se raswette lui: “He may not lay a finger on one of those three wonderful boxes, the ballot-box, the jury-box, and the cartridge-box, which contain the instruments and weapons by which freemen defend their rights. They are for the white race only” (3256).

    Samuel T Glover het in 1860 geskryf: “If you legislate to give the Africans place, position, and employment which would otherwise belong to white men, you depreciate white men – you invidiously stigmatize their race” (3529). Richard Grant White het in 1865 geskryf: “I believe that the greatness or abjectness of every people is due primarily, if not solely, to one cause – race” (3879). Theodore Parker het hierdie pluimpie vir blankes gegun: “The Caucassian differs from all other races; he is humane, he is civilized, and progresses” (3916).

    In 1867 skryf Helper van ‘n verskynsel wat aan die nuwe Suid-Afrika kan herinner: “The negroes here … have hitherto been afforded opportunities, for both an education and for an easy and comfortable livelihood, far superior to the opportunities which were generally enjoyed by the poorer classes of white people … this cruel and flagitious discrimination in favor of the blacks as against the whites” (4042). “The poor whites were thus crowded away from the many desirable employments and places to which they alone should have been heartily welcomed” (4059).

    Die volgende aanhaling herinner aan die U-draai wat die Nasionale Party van 1990 af gemaak het: Na die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) het die Republikeinse Party “Lucifer-like fallen from the white heights of Republicanism into the black depths of Radicalism” (4202). In daardie na-oorlogse situasie word van die Amerikaanse blankes verwag om hulle bekke te hou en gedwee alles te aanvaar wat na hulle kant toe kom. Max du Preez gee deesdae soortgelyke raad aan Suid-Afrikaanse blankes. “Endure the wrong, and pass the whole matter by in silence, and without action, rather than subject themselves to the insult, expense, and loss of time which they well knew they would be but too likely to incur by making complaint” (4227).

    Helper skryf: “We insist upon it that it is pre-eminently our duty to be just and kind to our own race, and that the poor and distressed of the white race are those who, here, there, and everywhere, have the highest claims upon us, whether for service, for food, for clothing, for education, or for whatever other thing” (4336). Is dit voorstelbaar dat ‘n gedrukte Afrikaanse hoofstroomkoerant ‘n pleidooi ten bate van arm blankes sou lewer of selfs maar net hulle toestand in ‘n hoofartikel sou belig? Ek dink nie so nie. Dit sou nie polities korrek wees nie.

  • Dan Roodt: Gestel daar was geen swartes in Suid-Afrika nie?

    Dan Roodt: Gestel daar was geen swartes in Suid-Afrika nie?

    Die boek deur Ferial Haffajee wat vandeesweek met fanfare vrygestel is, What if there were no whites in South Africa? het ‘n soort taboe verbreek in die sin dat dit ons noop om Suid-Afrika suiwer in rasseterme te beskou. So iets is sover ek weet, nog nooit vantevore gedoen nie, behalwe miskien deur Amerikaners vir wie dit sedert die dae van Lothrop Stoddard se Rising tide of color of Madison Grant se The passing of the great race al tradisie geword het. (Albei dié boeke kan gratis op die internet gelees word by laasgenoemde skakels of selfs gratis op Amazon.com as Kindle-boeke “gekoop” word.) Toevallig is my nuuskierigheid deur Stoddard se Rising tide of color geprikkel en dit is werklik interessant om te lees hoe die rasseprobleem destyds in die 1920’s reeds bespreek is. Stoddard is meer van ‘n geostrategiese ontleder van die groot “rassewêrelde” (wit, geel, bruin en swart), terwyl Madison Grant op biologiese ras fokus. In die voorwoord by Grant se The passing of the great race sê Henry Fairfield Osborn:

    European history has been written in terms of nationality and of language, but never before in terms of race; yet race has played a far larger part than either language or nationality in moulding the destinies of men; race implies heredity and heredity implies all the moral, social and intellectual characteristics and traits which are the springs of politics and government.

    Waarskynlik sou Ferial Haffajee en haar geesgenote hiermee saamstem: alle boosheid in Suid-Afrika is te wyte aan die aangebore tekortkominge van die blanke ras. Vir Haffajee, iemand wat in Suid-Afrika se gangbare tiperings as ‘n “kleurling” gereken sou word, sou Suid-Afrika sonder blankes ‘n utopie verteenwoordig. Vermoedelik sou die land baie meer suksesvol gewees het en niemand sou deur “blanke heerssug” of “rassisme” gekwel word nie. Nêrens in haar teks wat ek in Ferial Haffajee: an affirmative-action princess who lacks antiwhite courage geresenseer het, verduidelik Haffajee egter vir ons presies hoe ‘n swart Suid-Afrika sou gewerk het nie. Feit is egter dat sy dit as ‘n idee in die openbare domein invoer.

    Op die Engelse PRAAG verskyn vandag insgelyks ‘n ander reaksie op Haffajee deur ‘n jong student, John White. Terwyl Haffajee vanuit die hoofstroommedia applous ontvang vir haar gewaagde droom van ‘n Suid-Afrika sonder blankes, sou dieselfde horde polities korrekte propagandiste waarskynlik minder geesdriftig wees oor die teenoorgestelde utopie: ‘n Suid-Afrika sonder swartes.

    'n Toneel in Durban tydens die tydvak van Suid-Afrikaanse segregasie
    ‘n Toneel in Durban tydens die tydvak van Suid-Afrikaanse segregasie

    En as ons nou praat van “swartes”, gebruik ek “swart” in dieselfde sin as Ferial Haffajee, as die broederskap (of susterskap, om my nie die argwaan van al my fanaties feministiese lesers op die hals te haal nie) van alle nie-wittes. Of nie-blankes, daardie gewraakte term wat in die ou Suid-Afrika so dikwels op bankies in parke, by stasies en op strande verskyn het en sedertdien in duisende foto’s verewig is. Natuurlik het die suidelike VSA oor dieselfde bordjies beskik, maar Amerikaners word dit minder verkwalik as ons.

    Haffajee is nie eens baie donker van gelaat nie en soos ek in my Engelse resensie noem, is sy nie swart nie:

    For she herself is not black, and with her Muslim name would pass for a light-skinned Arab, such as an Egyptian. Or an Indian.

    Nietemin identifiseer sy met die term “swart”: in haar wêreld loop die verdelingslyn tussen alle gekleurdes (= “swartes”) en die suiwer blankes of mense van Europese oorsprong. In haar swart Suid-Afrika sal daar steeds Indiërs, kleurlinge en Chinese wees, maar geen blankes nie. Hoe dit presies daar sal uitsien, weet ons nie. Dit sal net “beter” wees, synde bevry van blanke oorheersing, rassisme, Afrikaans (hoewel sy nie veel oor Afrikaans sê nie, is haar koerant, City Press, baie anti-Afrikaans), “witheid” en die “apartheidserfenis”.

    Voorbeelde van lande in Suider-Afrika wat eensklaps “verswart” is, is Mosambiek en Zimbabwe. Albei lande het nie lank nadat die etniese suiwering van blankes plaasgevind het nie, tot die vlak van “armste land ter wêreld” teruggesak, met ‘n BNP per kop van ongeveer $200 per jaar. Maar vir Haffajee en ander aanhangers van “swartheid” maak sulke ekonomiese kwessies nie eintlik saak nie; wat tel, is die beginsel van ‘n suiwer swartheid wat utopies verwesenlik moet word. Julius Malema en baie ander hang insgelyks dié utopiese beginsel aan, van Suid-Afrika wat geheel en al swart moet word en alle aspekte van die maatskappy wat deur swartes besit of beheer moet word, soos plaasgrond byvoorbeeld.

    In die lig van die voortdurende ophemeling en pleidooie vir ‘n swart utopie in Suid-Afrika, trek ek daarom vandag die stoute skoene aan en vra: Hoe sou ‘n blanke utopie in ons land lyk? Gestel daar was nooit enige swartes in Suid-Afrika nie of ons het reeds vroegaan ‘n soort Israelse muur op die Limpopo-grens gebou sodat geen swartes oor ons grense kon kom nie? Of andersins, pleks van tuislande te ontwikkel, het die Verwoerd-regering eenvoudig die reusebedrae wat destyds al aan swart onderwys en gesondheid bestee is, gebruik om swartes te betaal om na die nuut “bevryde” Afrikastate te emigreer? Indië sou ook die Suid-Afrikaanse Indiërs met ope arms ontvang het, as die staat maar net hul passaat per skip terug Indië toe sou betaal het.

    As ek enigiets van swart denke verstaan, is dit die gedagte dat daar niks erger as blanke regering is nie. Daarom sou dit mos net logies wees dat elke swart man of vrou met blydskap na Ghana, Zambië, Tanzanië of Mobutu se Zaïre sou wou vertrek om die wondere van swart regering te gaan ervaar. Waarom het die ou NP dít nooit ingesien nie? Miskien was hulle te “rassisties” en het nie mooi na die boodskap geluister wat reeds van oral in Afrika en vanuit die raadsale van die Verenigde Nasies begin opklink het nie. In die Rand Daily Mail van destyds waarvan Helen Zille en Allister Sparks sulke trotse redaksielede was, is swart regering vir Suid-Afrika ook konstant bepleit omdat dit beter as blanke regering sou wees. Tans veg sowel Zille as Sparks steeds daarvoor om ons daarvan te oortuig dat swart regering die summum van menslike bestuur verteenwoordig, met die verskil dat hulle vandag in Beeld en Die Burger skryf.

    Hoe dit ook al sy, hoe Suid-Afrika blank geword het, is nie vir my argument so belangrik nie. Feit is dat ons ‘n blanke land kon gewees het, met al die voordele daaraan verbonde. Dink ‘n bietjie daaraan:

    Geen rassekonflik

    Daar is van die Amerikaanse en Franse teoretici wat beweer dat oral waar twee of meer menslike rasse dieselfde grondgebied deel, rassekonflik onvermydelik is. Dis eenvoudig biologies, sê hulle. Sonder om egter die “harde” biologiese verklaring te aanvaar, kan ons empiries waarneem dat lande met beduidende rassediversiteit almal rassekonflik ervaar. Suid-Afrika en die VSA is sekerlik die mees voor die hand liggende voorbeelde. Maar ook Brasilië, Meksiko en die hedendaagse Frankryk en Brittanje waar rasseonluste en -terreur gereeld plaasvind.

    Trouens, ‘n mens kan selfs sê dat, hoe meer rassediversiteit daar bestaan, hoe groter die konflik. Elke dag vind daar in Suid-Afrika iets soos 15 “betogings” plaas, waarvan ten minste twee in onluste of openbare geweldpleging ontaard. In die kleiner, homogene blanke lande van Europa of die blanke state van Amerika, is so iets ongehoord. Mense kla as jy skeef parkeer of nie jou huis se vensters skoon gehou nie. Trouens, in Switserland bestaan daar munisipale regulasies wat bepaal dat jy eenkeer per maand jou vensters moet skoonmaak. In sulke lande sien mens nooit enige vullis op straat nie; alles is netjies en skoon, georganiseerd en ordelik.

    Geen ‘rassisme’

    Suid-Afrika, asook die VSA, word gekenmerk deur histeriese openbare uitbarstings en obsessionele toesprake, artikels en referate oor “rassisme”. Trouens, rassisme word as die vernaamste maatskaplike probleem getipeer, nie die gebrek aan elektrisiteit of skoon water of eerlike regering nie.

    In ‘n blanke Suid-Afrika sou die hele probleem van “rassisme” en al die energie wat daarin gestort word, soos mis voor die son verdwyn. Ek kan my kwalik voorstel dat daar in ‘n homogene samelewing soos Japan oor “rassisme” gewroeg word. Waarom sou een Japanner ‘n ander van “rassisme” wou beskuldig? Net so sou ons nie ons kosbare tyd en aandag op ‘n probleem soos “rassisme” in ‘n homogene blanke Suid-Afrika verkwis nie.

    Baie min of geen misdaad

    Dis nie meer omstrede om te sê dat swartes meer misdaad as blankes pleeg nie. Sowel in die VSA as in Suid-Afrika, is daar duisende statistieke wat dit oor en oor bewys. Slegs 2% van ons gevangenisbevolking van ongeveer 200 000 bestaan uit blankes, terwyl ons 9% van die bevolking verteenwoordig. In oorwegend blanke woonbuurte in Suid-Afrika word min of geen moorde gepleeg nie, terwyl honderde moorde in swart of bruin buurte in die Wes-Kaap per jaar gepleeg word. Die gevaarlikste tien polisiedistrikte in Suid-Afrika is almal in swart of bruin buurte geleë.

    Die voordeel van ‘n blanke land met min geweldsmisdaad lei logies tot:

    Net ‘n paar tronke

    Met slegs 4000 blanke misdadigers, sou ons net ‘n paar tronke nodig hê. Vyf-en-negentig persent van die gevangenisowerheid of “departement van korrektiewe dienste” soos dit tans bekendstaan, sou onnodig wees. Dink aan die belastingbesparings. Met meer aandag en fondse vir maatskaplike werk, sou daardie paar duisend blanke misdadigers verder gerehabiliteer kon word en op die ou end sou ons dalk amper glad nie tronke nodig hê nie. Dit is die geval in Ysland, met sy homogene bevolking waar daar in die meeste jare nie ‘n enkele moord gepleeg word nie.

    Goeie onderwys

    Tans gaan onderwys in Suid-Afrika konstant agteruit omdat die hele stelsel vir swartes aangepas moet word. Minder wiskunde en spelling, en meer politiek en verdomming. Alles word makliker gemaak sodat ons kinders die skole verlaat sonder om behoorlik te kan lees en skryf of somme maak.

    Almal van ons wat in die ou Suid-Afrika op blanke skole was, kan getuig van die hoë standaarde wat toe gegeld het. Ons het punte verloor as ons verkeerd gespel het, en almal moes wiskunde doen, selfs diegene wat nie universiteit toe sou gaan nie. In ‘n blanke land sou dié voortreflike standaarde terugkeer en sou ons kinders weer met die beste ter wêreld kan meeding.

    Die lande met die beste skoolresultate is almal homogene Oosterse of Europese lande sonder rasseprobleme. Hier is die toptienlande ter wêreld wat skooluitslae betref, almal min of meer etnies homogene lande:

    1. Singapoer
    2. Hong Kong
    3. Suid-Korea
    4. Japan
    5. Taiwan
    6. Finland
    7. Estland
    8. Switserland
    9. Nederland
    10. Kanada

    Op dié toptienlys is dit slegs Kanada wat na “veelrassig” of multikultureel neig, maar ons moet onthou dat ongeveer 80% van Kanada se bevolking steeds uit blankes bestaan.

    Geen kultuurkonflik

    Suid-Afrika, die VSA en ander veelrassige lande word deur intense kultuurkonflik gekenmerk. Standbeelde word gevandaliseer, skole word afgebrand, mense skree letterlik in die openbaar op mekaar omdat hulle gebelg voel oor die ander ras of groep se kultuur of geskiedenis. Hier is ‘n voorbeeld afkomstig vanaf Princeton, wat veronderstel is om een van die drie beste universiteite in Amerika te wees, maar waar swart studente wil hê dat die voormalige blanke president Woodrow Wilson se naam van ‘n gebou verwyder moet word:

    Nêrens in Finland, Estland of Switserland wat oor redelik homogene blanke bevolkings beskik, is so iets denkbaar nie. Hoewel Switserland oor vier verskillende amptelike tale (Duits, Frans, Italiaans en Romansch) beskik, het die land in onlangse tye nog geen konfklik geken wat voertaal in skole of universiteite betref nie.

    Net so is die taalkwessie in Suid-Afrika reeds in 1925 besleg toe Afrikaans en Engels as amptelike tale naas mekaar erken is. Daardie wet van 1925 is sonder ‘n teenstem in die parlement aanvaar, met ander woorde, selfs geharde blanke Engelssprekendes van Britse afkoms het dit ondersteun.

    Afrikaanse skole en universiteite

    Rondom ons stort Afrikaanse onderwys in duie soos wat die land se rassekonflik hom op Afrikaanse skole en veral universiteite laat geld. Miskien moet ek liewer sê: wreek. Omdat dit hoofsaaklik blankes is wat verkies om in Afrikaans onderrig te word – Afrikaanssprekende kleurlinge verkies universiteitstudie in Engels – spreek dit vanself dat Afrikaanse skole en universiteite in ‘n blanke Suid-Afrika sou gedy. Soos in die verlede, sou daar vier Engelse universiteite wees en omtrent sewe Afrikaanse universiteite, met min of geen konflik oor taal nie.

    100%-matriekslaagsyfer

    Dit is bekend dat die blanke matriekslaagsyfer in privaat- of voormalige model-C-skole naby aan 100% is. In ‘n blanke Suid-Afrika sou dié syfer gehandhaaf word of selfs verder verbeter omdat ons beter skole van ‘n hoër standaard sou kon onderhou en nie meer afwaarts getrek sou word deur swart onderwys nie. Gevalle van onderwysers wat hul leerlinge seksueel molesteer, dronk by die skool opdaag of glad nie opdaag nie, sou verdwyn of hier en daar as ‘n absolute uitsondering op die reël aangeteken word.

    Geen vullis op straat

    Gaan kyk ‘n bietjie hoe lyk enige straathoek waar minibustaxi’s swartes af- of oplaai. Gewoonlik baai die hele gebied in vullis en papiere wat net daar gestort word. Dan praat ‘n mens nie eens van die toestande in plekke soos Alexandra, Diepsloot, Soweto, asook die hedendaagse Hillbrow en Berea nie. Onlangs met die Sandton-fietswedren, wat ironies genoeg aan Mandela gewy is, het ek 27 kilometer deur Johannesburg, waaronder Hillbrow, Berea en Yeoville gery. Van ‘n fiets af is jy baie meer in kontak met jou omgewing as knus in ‘n motor. Dit is plekke waar ek as student gewoon het en waar ‘n mens kafees of boekwinkels kon besoek. Die hoeveelheid vullis op straat in daardie eens blanke, Westerse omgewings is onbeskryflik en ‘n stank van ou vullis en urine vul die lug, so anders as in blanke stede oorsee waar die strate daagliks gewas word en die strooi van vullis jou ‘n boete kan oplê.

    Dink net hoe ons stede kon lyk indien dit ‘n blanke land was! Skoon, netjies, versorg, aangenaam, misdaadloos en veilig.

    Geen probleme by Eskom, by SAL, Transnet, Telkom en die Poskantoor nie

    Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was eens een van die beste rederye ter wêreld, ‘n openbare maatskappy wat in die publiek se belang sonder enige korrupsie en selfverryking bestuur is. Tans gaan daar nie ‘n dag verby dat SAA soos dit deesdae eentalig Engels bekendstaan, nie die nuus haal weens korrupsie, wanbestuur en knoeiery nie. Tegnies is die swart SAL bankrot.

    As die Poskantoor nie staak nie, word daar berig oor sy finansiële probleme en ‘n mens wag dae lank vir briewe om afgelewer te word. In die EU word 85% van briewe en pakkies binne 24 uur afgelewer. In ‘n land soos Swede word 92% van alle briewe binne 24 uur afgelewer en is die poskantoor so doeltreffend dat privaatkoeriers geen markaandeel by die poskantoor kan afneem nie!

    Hoe lekker sou dit nie wees om weer ‘n blanke poskantoor soos dié in ‘n EU-land te kon hê nie? Wat nie jaarliks groot finansiële verliese ly en telkens deur die belastingbetaler gered moet word nie.

    Indien Telkom vroeg genoeg begin het om in die internet in Suid-Afrika te belê, sou ons nie met stadige, duur internetverbindings gesukkel het nie.

    Hoe minder oor Transnet en Eskom gesê word, hoe beter. Onder blanke ingenieurs en bestuurders, sou dié twee maatskappye egter weer kon gedy.

    Beter sport sonder korrupsie

    Suid-Afrika is die enigste land ter wêreld wat rassekwotas op sport afdwing. Uiteraard sou dit in ‘n blanke land nie nodig wees nie. Niemand sou bekommer oor die aantal swart spelers in die span nie, want daar sal net blanke spelers wees en niemand sou dit vreemd vind nie.

    Sport in Suid-Afrika draai net om geld en politiek, in daardie volgorde. Atletiek is in ons land vernietig en korrupsie vier hoogty by vele sportliggame. In ‘n blanke Suid-Afrika sou sport weer ter wille van die spel en prestasie beoefen word. Ons sou weer topatlete en -swemmers lewer, en dalk die wêreldrugbybeker wen.

    Geen minibustaxi’s nie

    Die minibustaxi is die grootste euwel wat daar is. Hierdie onpadwaardige voertuie met hul vermetele, aggressiewe, onbeskofte en roekelose bestuurders veroorsaak tienduisende ongelukke per jaar waarin duisende mense sterf of vermink word.

    Sowel die bestuurders as die passasiers is swart, dus sou daar in ‘n blanke Suid-Afrika geen minibustaxi’s wees nie en ons almal sou die paaie met ‘n lied in die hart kon bestyg, sonder om op die uitkyk te wees vir ‘n maniak wat jou van die pad wil afdruk of eensklaps sonder waarskuwing in die middel van die pad stilhou.

    Geen terreur nie

    In Suid-Afrika het 200 voorvalle van terreur vanaf 1960 tot 1994 plaasgevind. Dít alles kan met nie-blanke politiek verbind word. Immers het die Natte en die Sappe mekaar nooit met bomme bestook nie, al het hulle hewig oor allerlei sake verskil.

    In ‘n blanke land sou daar geen terreur plaasvind nie en nêrens sou ons hoef te vrees dat iemand ‘n bom op straat of in ‘n winkelsentrum gaan stel nie.

    Geen plaasmoorde nie

    Plaasmoorde verteenwoordig insgelyks ‘n vorm van terreur wat ná 1994 toegeneem het. Geen blanke waarvan ek weet, het al ‘n plaasmoord gepleeg deur goedsmoeds ‘n boer of sy gesin te gaan aanval nie. In ‘n blanke Suid-Afrika sou daar geen plaasmoorde wees nie, boere sal nie hul huise met hoë heinings hoef te omring en met wapens hoef rond te loop nie.

    Geen diefwering, lae versekeringspremies, minder polisiestasies

    Trouens, in ‘n blanke Suid-Afrika sou geweldsmisdaad op dieselfde vlak as in Europese of Verre-Oosterse lande verkeer. Ons sal nie meer diefwering, alarms of hoë mure met elektriese heinings of lemmetjiesdraad nodig hê nie. Ons sal veel minder polisiestasies benodig en die privaatveiligheidsnywerheid sal grootliks verdwyn.

    Versekeringspremies sal baie laer wees, sowel op huise as op motors en sodoende sal groot hoeveelhede geld meer produktief aangewend kan word.

    Openbare hospitale sou weer uitstekend wees

    Hospitale soos die Johannesburgse Algemeen of die HF Verwoerd in Pretoria was in die tyd toe hulle gebou is verstommende prestasies wat met die beste ter wêreld kon vergelyk. Streng susters en aanvallige blanke verpleegsters het daar gewerk en ‘n mens het amper na ‘n verskoning gesoek om hospitaal toe te gaan!

    In ‘n blanke Suid-Afrika sou ons weer trots wees op ons openbare hospitale, net soos op ons skole en kampusse.

    Kuns, letterkunde en musiek sou floreer

    Soos in Europese lande, sou die owerheid sy bes doen om kultuur, kuns, letterkunde en klassieke musiek te bevorder. Die Staatsteater of die Johannesburgse Stadskouburg sou weer vir die doel aangewend word waarvoor sulke teaters gebou is, naamlik die opvoering van ernstige teater en operas. Daar sal weer simfonie-orkeste wees en die SAUK sal musiek bevorder soos dit onder Anton Hartman die geval was.

    Boeke sal heen en waar na Afrikaans vertaal word en ons sal weer ‘n land van lesers in plaas van TV-kykers word.

    Groter gelykheid en maatskaplike samehorigheid

    Afrikanersosialisme soos dit onder die Nasionale Party in die vyftiger- en sestigerjare gewerk het, met goeie onderwys en goed bestuurde openbare maatskappye, asook ‘n hoë premie op wetenskaplike navorsing en ontwikkeling, sou waarskynlik in ‘n blanke Suid-Afrika terugkeer. Pleks van in die rigting van Zimbabwe te neig, sou ons veel meer soos ‘n Skandinawiese land wees, met ‘n hoë lewenstandaard, goeie skole en hospitale, asook vrede, voorspoed en veiligheid.

    Anders as tans, waar die land deur ‘n klein oligargie van korrupte superrykes beheer word terwyl die grootste deel van die bevolking krepeer en die middelklas stelselmatig verarm en uitgeroei word, sou daar in ‘n blanke Suid-Afrika groter gelykheid wees en rykdom sou teen meriete en met harde werk bekom word, nie deur knoeiery en korrupsie nie.

    Deur gesonde patriotisme en lojaliteit aan die eie land en volk, sal maatskaplike samehorigheid heers, met selfs Engelse wat Die Stem uit volle bors saam sing.

    So ‘n land is die antitese van dít wat tans heers en wat swart nasionaliste en antiblanke skryfsters soos Ferial Haffajee bepleit.

    Hoe ‘n mens dit kan bereik, is natuurlik ‘n ope vraag. Indien daar enige logika by swart nasionaliste en afrosentriste was, sou hulle almal môre die minibustaxi Zimbabwe toe gehaal het om die voortreflikheid van ‘n volkome swart land te gaan ervaar. Hulle sou graag wou wegvlug van “rassisme”, Westerse kultuur en argitektuur, die apartheidserfenis, Afrikaans en Afrikaners.

    Dog, as Malema, Haffajee en soveel ander die reg het om hul swart ideaal na te streef, mag ons seker maar droom van ons wit ideaal?

  • Rasse-oorlog dreig in Johannesburg oor huise

    Die onluste wat Newclare sedert Maandag teister, is ‘n rasse-oorlog in die kleine tussen swartes en bruines.

    Inwoners is al vir jare in mekaar se hare. “Die regering bou huise wat vir ons [swartes] bestem is en dan voor die huise klaar is, besluit die bruines om in te beweeg en neem die plek vir hulself,” kla ‘n swart inwoner.

    Bruines kla weer dat die meeste van die huise gebou word vir swart mense. “Ons wil hê dat hierdie huise voltooi word en dat die onwettige kleurlinge wat daar bly moet uittrek,” het ‘n swart inwoners egter gekla.

    “Die ANC wil hê dat ons vir hulle moet stem maar hulle doen nie enigiets vir ons nie,” het ‘n ontstoke bruin inwoner gesê wat anoniem wou bly.

    Paul Kruger, ‘n bruinman wat een van die huise beset, sê die wedywering is reeds vir meer as vier jaar aan die gang.

    “Die regering sê al jare lank hulle is besig om die behuising aan te spreek, maar niks gebeur nie en ons het besluit om in te beweeg en die huise wat hulle begin bou het reg te maak vir onsself. Maar daarom is die swartes nie gelukkig nie en hulle beweer ons het hulle huise gevat, wat nie waar is nie,” sê Kruger.

    “My baba is bedreig … die swartes en ons [bruines] is in ‘n wedywering, as gevolg van hierdie ding. Hulle het geen reg om te kom en te sê ons het hulle huise gevat nie, omdat ons gewerk het en die plekke self reggemaak het, seker gemaak het daar is water,” het hy bygevoeg.

    Volgens Kruger, is die huise bedoel vir kleurlinge. “Ek is nie van die Oos-Kaap nie, Ek is hier gebore … die rede waarom ek ingetrek het in die huis, is omdat ek nie ‘n plek gehad het om te bly nie… nou nadat ek klaar gebou is, kom hulle en sê dit is hulle huise …” sê hy.

    Daniela Thompson, nog ‘n bewoner van een van die huise, sê sy sal nie uittrek nie. “Ek moes basies die plek bou, dit regmaak, lopende water aanlê en dit leefbaar maak. Niemand kan dan kom en my vertel om te trek nie. Die swartes is mal,” het sy gesê.

    Wyk 82 se raadslid sê daar is drie lyste en niemand weet wie veronderstel is om watter huis te kry nie, maar die onwettige inwoners gaan glo binnekort uitgesmyt word.

    Sophiatown-polisiestasie se woordvoerder sê die polisie moes die woedende skare met rubberkoeëls verwilder, maar daarna het die betogers verskuif na Claremont, nog ‘n bruin area.

  • Leuens en pseudowetenskap: Ope brief aan Julian Rademeyer

    Geagte meneer Rademeyer,

    Ek reageer op u skrywe op die Daily Maverick se webblad. Ek het dit terloops vir ‘n oomblik oorweeg om hierdie skrywe in Engels te rig, maar toe besef ek dat, verengels soos u mag wees met ‘n voornaam soos Julian, iemand met die van Rademeyer minstens iemand sal ken wat Afrikaans magtig is, en wat hierdie brief aan u sal kan voorlees.

    delport_manfred_600U rubriek gaan opnuut oor die omstredenheid rondom Steve Hofmeyr en Sunette Bridges se bewering dat blankes die slagoffers is van ‘n moedswillige veldtog van rassistiese haatmisdaad. U organisasie, AfricaCheck, word in u rubriek voorgehou as ‘n rasionele, onafhanklike een, wat wetenskap en statistiek pleeg.

    Ek sal dus maar die gewone, agterlike geskree-huil oor rassisme in u rubriek ignoreer, synde so holrug gery dat dit nie ‘n kwansuise wetenskaplik-gefundeerde organisasie betaam nie, en dus geen verdere reaksie werd is nie. Voorts is die tradisionele en breindood-verskoning dat “almal onder misdaad ly”, so absurd en inderdaad onnosel dat mens net sowel kan argumenteer dat die dwelmprobleem op die Kaapse Vlakte heeltemal normaal en in orde is, omdat Colombië ook ‘n dwelmprobleem het. Nee wat, jammer, selfs nie u glo sulke belaglikhede nie. Kom ons fokus maar eerder op u pogings om Hofmeyr en Bridges te weerlê.

    U haal twee reaksies op Hofmeyr en Bridges se bewerings aan.

    Die eerste is uit die pen van Nechama Brodie. Sy beweer dat die moordkoers op blankes vandag soortgelyk is aan die moordkoers tussen 1979 en 1991, en laer is as vir ander groepe. Goed en wel, blankes het kennelik beter sekerheid by hul huise, maar wat sy bloot oor kan raai, is hoeveel van daardie moorde deur swartes gepleeg word. Sy spekuleer, sonder om hoegenaamd eens te probeer om harde, wetenskaplike syfers aan te haal, dat die eintlike booswigte blanke mans is. G’n mens weet hoe sy daardie bewering kan staaf nie, want die rassegroep van veroordeeldes word nie tydens skuldigbevindings opgeteken nie. Vir ‘n organisasie wat beweer dat u kwansuis wetenskaplik gefundeerde metodes sou gebruik, is sulke “data” dus van nul en gener waarde nie. Dis blote raaiwerk, spekulasie en selfs vooroordeel aan die kant van me Brody, en dus is haar “bewyse” waardeloos – niemand weet hoeveel blankes deur ander blankes of swartes vermoor word nie.

    Die tweede aanhaling is van Lisa Vetten, wat beweer dat blanke vrouens veel meer waarskynlik is om deur hul metgeselle vermoor te word, as deur swart aanvallers. Weer eens, soos me Brody se spekulasie, is dit hoogstens ‘n wilde raaiskoot. Vetten spreek in ieder geval nie dít wat Hofmeyr en Bridges beweer het, aan nie. Nie een van hulle het ontken dat blankes ook misdaad pleeg nie. Vetten se reaksie spreek nie die kern van die argument aan nie, en is dus ‘n strooipop-argument, iets wat ‘n eksterne kwessie opstel en daarop reageer, maar nie die opponent se argument hoegenaamd beantwoord nie. Om dit in eenvoudige terme te stel: In ‘n lelieblanke dorp, sê maar iewers in Noorweë, sal daar wel ook ‘n klein persentasie blanke mans wees wat hul vrouens aanval en selfs vermoor. Nes in Suid-Afrika, maar in Suid-Afrika is daar benewens hierdie geweld, ook die addisionele faktor van swart-op-wit, rassistiese aanvalle, wat insgelyks teen blanke vrouens gemik is.

    En daardie punt, dat blankes buitensporig die slagoffers is van rassistiese, swart-op-wit haatmisdade, wat me Vetten, me Brody, asook uself, mnr Rademeyer, glad nie eens probeer aanspreek nie, is die kern van Hofmeyr en Bridges se argument. Ek kan dit soos volg formuleer: By die gebrek aan harde, verdedigbare data, maar te oordeel aan mediaberigte en persoonlike oorvertellings, is dit veel, veel meer waarskynlik dat swart-op-blank misdaad die omgekeerde vêr oortref. Ek stel dit aan u dat dit veel, veel waarskynliker is dat, waar dit by rassistiese misdaad kom, ‘n blanke deur ‘n swarte vermoor, aangeval, gekaap, vermoor of verkrag sal word, as dat ‘n blanke dit met ‘n swarte sal doen.

    Nou goed, u kan argumenteer dat Hofmeyr en Bridges se data verdag of selfs foutief is. Beide is immers sangers, nie demograwe of kriminoloë nie. U organisasie, daarenteen, roem u op u wetenskaplike benadering en u beweer dat u, anders as Hofmeyr en Bridges, op harde data staatmaak. Ek daag u dus hiermee in die openbaar uit: Gebruik met liefde alle wetenskaplike middele en data tot u beskikking. Doen enige nodige navorsing. Haal soveel bronne as wat u wil aan. Onderwerp u bevindings aan ‘n proses van evaluasie, maar antwoord asseblief vir ons die volgende twee eenvoudige vragies, met verdedigbare, harde data:

    1. Hoeveel blankes word vermoor, verkrag, aangeval, beroof en gekaap deur swart oortreders, en hoeveel swartes word op hul beurt deur blankes op soortgelyke wyses aangeval?
    2. Hoeveel plaasaanvalle en huisinvalle, dikwels gepaard met marteling, is teen blanke slagoffers deur swartes gepleeg, en hoeveel huise in plekke soos Soweto of plaasaanvalle in plekke soos landelike KwaZulu-Natal, is deur blanke booswigte gepleeg?

    Kom, dis eenvoudige vrae, en harde syfers is mos u kos. Met bostaande, harde, wetenskaplik verdedigbare syfers, het u hier die geleentheid om die argument vir eens en vir altyd en oortuigend te wen. Kontroleer dit gerus vir bevolkingsgetalle; deel met ander woorde die aantal rassistiese haatmisdade teen blankes hierbo deur die blanke bevolking en druk dit uit as ‘n syfer per 100 000, en doen gerus dieselfde met wit-op-swart aanvalle.

    Ek sien met opgehoue asem uit na u antwoord op bostaande, eenvoudige vragies.

  • Afrikaanse regstudie aan die Universiteit van Johannesburg afgeskaf

    In die UJ-biblioteek
    In die UJ-biblioteek

    ‘n Mens kan nie meer regte in Afrikaans aan die Universiteit van Johannesburg, die voormalige Randse Afrikaanse Universiteit, studeer nie. Die laaste Afrikaanse klas, wat uit slegs 15 studente bestaan het, is einde verlede jaar afgeskaf.

    Volgens die dekaan van die regsfakulteit, prof. PH O’Brien, wat in weerwil van sy Ierse van uit huis uit Afrikaans is, “het die Afrikanergemeenskap van Johannesburg ons in die steek gelaat. Hulle stuur hulle kinders na ander universiteite of andersins verkies hul kinders om in Engels te studeer.”

    Volgens hom was daar nooit vyandigheid van die universiteitsowerheid jeens Afrikaans nie. Die taal het eenvoudig weens ‘n gebrek aan belangstelling van studente weggekwyn. LLB-studente wat wil, mag steeds hul vraestelle op Afrikaans beantwoord, maar in die praktyk sal dit waarskynlik ‘n sonderlinge gebeurtenis wees.

    Tans stuur vele ouers in Johannesburg hul kinders na die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-Universiteit, wat veel meer koste meebring omdat hulle vir verblyf en vervoer heen en weer Potchefstroom toe moet betaal.

    Die vorige anti-Afrikaanse minister van onderwys, Kader Asmal, het die destydse R.A.U. met die Soweto-kampus van Vista en die Witwatersrandse Technikon saamgesmelt omdat hy die universiteit sodoende wou dwing om te verengels. Sy strategie het uitmuntend geslaag, want vandag sit hoofsaaklik swart studente wat deur medium van Engels studeer in die voormalige HF Verwoerd-biblioteek, omring deur duisende Afrikaanse boeke, verhandelings en proefskrifte wat die RAU destyds in Afrikaans geproduseer het. Kosbare boeke in Europese tale soos Duits en Frans wat destyds deur studente en navorsers gebruik is, staan ook in onbruik op die rakke, aangesien die verlies aan Afrikaans ook toegang tot Duits en Nederlands aan studente ontsê. In die regsafdeling van die biblioteek word die jurisprudensie van Nederland, Duitsland en Frankryk steeds bygehou.

    ‘n Faktor wat Asmal se verengelsingstrategie teenoor die RAU gebaat het, was dié van “wit vlug”. Soos in die VSA waar blankes instellings verlaat sodra daar ‘n meerderheid swartes teenwoordig is, het die Universiteit van Johannesburg ook vinnig sy oorblywende blanke studente verloor toe die universiteit oorwegend swart geword het.

    Studente in Johannesburg met wie praag gepraat het, beaam dat die oorwegend swart bevolking op die kampus hulle ongemaklik maak. “Jy voel soos ‘n marsman daar, mens sal nooit kan vriende maak nie,” sê ‘n jong man wat self weekliks heen en weer Potchefstroom toe pendel waar hy in die koshuis tuisgaan.”

    Die Universiteit van Johannesburg doen moeite om by die Afrikaanse hoërskole in Johannesburg en aan die Rand te bemark en aantreklike beurse word veral aan toppresteerders aangebied. Matriekleerlinge met ‘n 80-persent-gemiddeld kan byvoorbeeld gratis aan die UJ studeer. Desnieteenstaande keer jong Afrikaners hul rug op die universiteit en verkies om Potchefstroom of Pretoria toe te gaan. Sommige pendel ook daagliks heen en weer Pretoria toe met die Gautrein.

    Van die studente wat wel hul eerste studiejaar aan die UJ aanpak, verkies om agterna Pretoria of elders heen te gaan omdat hulle op die kampus van dié eens trots Afrikaanse universiteit vervreem voel.

    Intussen woed daar ‘n debat oor die Potchefstroom-kampus wat moontlik deur die nuwe swart rektor, prog. Dan Kgwadi, gedwing gaan word om ook soos die UJ swart en Engels te word. Volgens berigte elders in die media, het hy gesê:

    “Om een kultuurgroep soos Afrikaans op ’n universiteit te bewaar en dit so te wil behou, is gevaarlik vir ons land se toekoms,

    “Wanneer ons van ’n institusionele kultuur praat, dink hulle dat ons in ’n institusionele kultuur ’n besonderse ras-kultuur moet bewaar en ek kan nie daarmee saamstem nie.”

    “Die Mafikeng-kampus kan tog nie die Tswana-kultuur bewaar nie, net soos die Potchefstroom-kampus nie die Afrikaanse kultuur kan bewaar nie.

    “Ek wil dít prioritiseer, nie ’n raskultuur nie.”

    ‘n Voormalige NP-minister, dr. Leon Wessels, het in Beeld afwysend oor die behoud van Afrikaans aan universiteite geskryf, wat wye reaksie, ook hier op praag, ontlok het.

  • Swart is die nuwe wit

    Swart is die nuwe wit

    Johannesburg in die vroeë 1960s toe Verwoerd aan bewind was
    Johannesburg in die vroeë 1960s toe Verwoerd aan bewind was

    deur Leon Lemmer

    Propagandiste vir swart mag, bv die ANC, gee voor dat daar nog nooit so erg teen mense gediskrimineer is as tydens apartheid nie. Omdat swartes na bewering so uitermate benadeel is, word apartheid deesdae as voorwendsel misbruik om swartes buitensporig te bevoordeel. Dit is maar net ‘n enkele voorbeeld van hoe die waarheid in die nuwe Suid-Afrika vir politieke doeleindes verkrag word.

    “Die mees wydgelese algemene geskiedenis van Suid-Afrika [Rodney Davenport, South Africa: A Modern History] het in sy vyfde uitgawe (gepubliseer in 2000) geargumenteer dat sowel die Eiselen-verslag [oor swart onderwys, 1951] as die wet [op Bantoe onderwys, 1953] gegrond was ‘op die veronderstelling van die Afrika-verstand se minderwaardige potensiaal’ en dat die wet ‘uitdruklik ontwerp is om die swart mense vir ‘n minderwaardige plek in die samelewing voor te berei.’ In die vorige uitgawe (1987) is daar geen verwysing na sulke veronderstellings of idees nie. Die 2000-uitgawe maak ‘n kniebuiging na die feit dat ‘n nuwe regering, behep met rassisme, aan die bewind gekom het. Apartheid is nie meer as ‘n onreg of misleide beleid beskou nie, maar as die boosheid self. Laasgenoemde standpunt word nie in die meeste geskrifte van die 1950’s en 1960’s aangetref nie” (Hermann Giliomee, Die Laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 69-70).

    Wat Giliomee in hierdie aanhaling aantoon, is dat daar mede-historici is wat die oorgang na die nuwe Suid-Afrika misbruik om (soos die Broederbonders wat by die ANC aangesluit het) hulle gatte te swaai. Davenport is die soort geskiedskrywer wat die ANC-bewind nodig het om die hersiene geskiedenishandboeke vir skole te skryf; ‘n mark waarin outeurs baie geld kan verdien. Deesdae word die smarte van swartes in die ou Suid-Afrika doelbewus oordryf ten einde die huidige swart bevoordeling en blanke benadeling te probeer regverdig.

    Nog ‘n doelbewuste poging ter veroordeling van die verlede en vergoeiliking van die hede is Cobus Olivier van Sasolburg se brief wat op 4 deser in Rapport gepubliseer is. Hy redeneer dat Fikile Mbalula se voorgestelde 60:40-sportkwotas baie beter is as die 100:0-kwotas van die verlede. Hierdie voorbeeld toon duidelik dat verpligte rasseskeiding plek vir gedwonge rasse-integrasie gemaak het. Die “vryheidstryders” het onvryheid gebring. Olivier ignoreer ook die feit dat daar vir die nasionale sokkerspan in die openingswedstryd tydens die 2010 Wêreldbeker-sokkertoernooi doelbewus net nie-wittes op die veld was. “Die wêreld” moes sien dat die nuwe Suid-Afrika swart is en nie wit nie. In die ou Suid-Afrika is die vryheid aan elke etniese groep gegun om ‘n 100% etniese span op alle vlakke saam te stel. In die nuwe Suid-Afrika mag daar 100% swart sportspanne, skole, universiteite, woongebiede, ens, bestaan. Wat nie toelaatbaar is nie, is enigiets wat 100% wit is.

    Maar diegene wat in 1994 of later gebore is. word nogtans “vrygeborenes” genoem. Russel Botman, die rektor van die Universiteit Stellenbosch, is behep met hierdie term en dring sy politieke preokkupasies op aan al die studente en personeel. Gwede Mantashe, die kommunistiese sekretaris-generaal van die ANC, daarenteen haat die term “vrygeborenes,” want nie-wittes ly volgens hom steeds weens apartheid (Die Burger, 9 deser, p 4). In bv die VSA en by bruines plaaslik word steeds gekerm oor die beweerde gevolge van slawerny. Al wat hierdie elemente probeer, is om te verseker dat hulle onbepaald, verkieslik vir altyd, van owerheidsweë bevoordeel word.

    By (blanke) werkgewers bestaan daar deesdae die neiging om eerder buitelandse swartes (bv Mosambiekers, Zimbabwiërs) as Suid-Afrikaanse swartes in diens te neem. Dit word in die eerste plek gedoen nie omdat inkommer-arbeid goedkoper bekom word nie, maar omdat die wydverspreide persepsie bestaan dat hulle beter werkers is. Die werkskuheid van (sommige) inheemse plaaslike swartes kan moontlik toegeskryf word aan die erbarmlike beskerming wat hulle tydens die blanke bewind geniet het; dat nie toegelaat mag word dat swartes krepeer terwyl wittes in beheer is nie. Dit is moontlik dat swartes oor die algemeen beter lewensomstandighede in die ou Suid-Afrika as elders in Afrika geniet het, al probeer bv ANC-propagandiste hard om ons presies die teenoorgestelde wys te maak.

    In al die eeue en dwarsoor die wêreld kan voorbeelde gevind word van groepe mense wat sosiaal uitgesluit en benadeel is. In die jongste verlede, 19de en 20ste eeu, en selfs tot in die hede, is daar uitgeworpenes soos die volgende, wat ek alfabeties lys:

    • Al-Akhdam in Jemen, wat moontlik afstammelinge van Sudanese soldate is.
    • Baekjeong in Korea, wat Kitaanse nomadiese Mongole is.
    • Burakumin in Japan, wat uit hoofde van hulle beroepe met dooie mense of diere te make het.
    • Dalits in die Indiese subkontinent, was as onaanraakbares bekend gestaan het.
    • Kagote in die Baskiese gebiede in Spanje en Frankryk, wat met bv melaatsheid geassosieer word.
    • Madhiban in Noord-Somalië, wat jagters is en ongesofistikeerde take verrig.
    • Roma (gypsies, sigeuners) wat veral in Sentraal- en Oos-Europa voorgekom het. Die Nazi’s wou hulle uitwis.

    Wat hierdie sewe groepe gemeen het, is dat hulle sosiaal onaanvaarbaar was. As uitgeworpenes was hulle in groot mate verplig om bymekaar en apart van ander mense te woon en te lewe. Dit was asof hulle vuil en besmet was. As ongewenstes is hulle deur vooroordeel en diskriminasie gemarginaliseer en vervolg. In sommige gevalle was hulle verplig om feitlik deurlopend rond te trek op soek na ‘n ander en hopelik beter heenkome. ‘n Nomadiese leefwyse was kenmerkend van verskeie van hierdie groepe. Wat hierdie sewe groepe gemeen het, is dat hulle sosiaal op die allerlaagste vlak was. Maar daar is verskillende redes waarom hulle dermate onaanvaarbaar geag is.

    Toegepas op die ou Suid-Afrika kan ‘n mens sê dat die hiërargie, (van die hoogste tot die laagste) vir die vier etniese groepe soos volg was: blankes, Asiate, bruines, swartes. In die nuwe Suid-Afrika (na die veelgeprese onderhandelde, demokratiese revolusie) is die hiërargie omgekeer: swartes, bruines, Asiate, blankes. Wat eerste was, is nou laaste. Wat bo was, is nou onder. Wat die hoogste was, is nou die laagste. Diegene wat gehad het, kan nou beroof word van hulle besittings (bv grond/plase, huise, geld) en selfs van hulle lewens. Aan dié wat nie gehad het nie, moet nou gegee word. Wat was, was onreg. Wat is, is geregtigheid.

    ‘n Omkering van waardes het plaasgevind. Brekers (diegene wat alles moontlik gedoen het om die land te vernietig) word hoër as bouers (diegene wat die land ontwikkel het) geag. Misdadigers, bv dié wat hulle aan terrorisme skuldig gemaak het, mag maar die hoogste poste beklee. Die begaafdste groepe (blankes, Asiate) word opsy geskuif en moet plek maak vir (skynbaar/moontlik) minder begraafdes (swartes, bruines). Swartes verklaar hulleself welkom in blanke woonbuurte. Hulle sien geen ironie daarin as swartes hulle in die Wit Huis tuismaak nie. Karel Schoeman verwys tereg na “die omgedopte Suid-Afrika” (Die Laaste Afrikaanse Boek: Outobiografiese Aantekeninge, Kaapstad: Human & Rousseau, 2002, p 423, 431).

    In die modewêreld word kleure van jaar tot jaar afgewissel. Byvoorbeeld, as pruimpers in jaar X in die mode is, word dit in jaar Y met olyfgroen vervang. Dit is nie dat die een kleur noodwendig beter as die ander een is nie. Dit is eerder die geval dat die kleur anders is. Ingelyks is die nuwe Suid-Afrika nie noodwendig beter as die ou Suid-Afrika nie. Waarom dit gaan, is dat dit anders moet/wil wees. Transformasie is letterlik verandering en nie (noodwendig) verbetering nie. Heel gepas is die kommuniste se slagspreuk dat hulle die wêreld wil verander. In die modewêreld sal in jaar Y gesê word: Olyfgroen is die nuwe pruimpers. Na analogie daarvan kan van die nuwe Suid-Afrika gesê word: Swart is die nuwe wit. Maar hou in gedagte: Dit is nie (noodwendig) ‘n verbetering nie.

    Die huidige “reggestelde” hiërargiese toestand in Suid-Afrika word dikwels vir groot lof uitgesonder. Wat is verkeerd hiermee?

    Eerstens het die bogenoemde sewe groepe nie eensklaps van onder na bo gevorder nie. Al wat gebeur het om hulle omstandighede te verbeter, was om diskriminasie teen hulle te verminder of selfs te verbied. Hulle is steeds op hulleself aangewese as hulle hoër in die sosiale hiërargie wil vorder. Daarvoor is eie prestasie, dus aktiwiteite gegrond op meriete, noodsaaklik. In die nuwe Suid-Afrika, daarenteen, het die ANC-regering ingevolge swart mag oornag en grootliks prestasieloos die hoogste etniese status aan die swartes toegeken.

    Tweedens was hierdie sewe groepe op die allerlaagste sosiale vlak en hulle is in baie opsigte steeds daar, al is daar minder faktore wat hulle vordering belemmer. In die nuwe Suid-Afrika, daarenteen, is die blankes amptelik van die hoogste vlak tot die laagste vlak neergehaal weens verraad deur hulle eie mense. Die faktore wat blankes se vordering belemmer, is sekerlik nie verminder nie. In die praktyk het die beperkings in werklikheid eksponensieel vermeerder. Die speelveld mag nie gelyk wees nie, want baie van die swartes kan nie sonder bevoordeling mededingend wees nie.

    Derdens is alle diskriminasie teen hierdie sewe groepe ontmoedig of selfs verbied. In die nuwe Suid-Afrika, daarenteen, is diskriminasie nie verbied nie. In die grondwet word diskriminasie ten gunste van nie-wittes en die gevolglike benadeling van wittes nie net toegelaat nie, maar inderdaad aangemoedig. Geen keerdatum vir sodanige “regstelling” word gestel nie, gevolglik kan diskriminasie teen blankes tot in die oneindige voortgesit word.

    Daar is talle aanduidings dat die wittes in baie opsigte die begraafdste etniese groep is. Dit is die groep met die beste prestasierekord. Elders word sodanige groep nêrens tot die laagste vlak gedegradeer nie omdat besef word dat hulle ontmagtiging onmoontlik in landsbelang kan wees. Maar die degradering van wittes tot die amptelik laagste vlak is presies wat die grondwetlike onderhandelaars en die grondwetskrywers bewerkstellig het. Dit is ‘n heeltemal uitsonderlike situasie waarin statutêr bepaal word dat die uitnemendste burgers, as hulle wit is, deur rassediskriminasie benadeel mag word. So ‘n opset is klaarblyklik nie in die openbare belang nie. Dit is wél in die belang van individue wat ten koste van meer verdienstelike blankes bevoordeel word.

    Vir die ANC is dit ‘n wet van Mede en Perse dat nie-wittes (en veral swartes) bo wittes en vroue bo mans bevoordeel moet word. Die nuwe Suid-Afrika is dus wesenlik sowel rassisties as seksisties. In sy retoriek beweer die ANC en sy meelopers egter presies die teenoorgestelde, dus dat die nuwe Suid-Afrika nie-rassisties en nie-seksisties is. Hierdie uitlating word egter weerspreek elke keer as die demografie opgehaal word as rede waarom die oorgrote meerderheid poste aan swartes en die helfte daarvan aan vroue toegeken moet word.

    Onderliggend aan hierdie redenasie is die foutiewe aanname dat mense gelyk en wesenlik eenders is. Sowel die werklikheid as die deurslaggewende belang van meriete word grootliks ontken. In hierdie proses word (van) die voortreflikste burgers die geleentheid ontneem om ‘n optimale bydrae tot die ontwikkeling en behoud van die land te lewer. Vooruitgang word gevolglik gestrem en dienslewering faal klaaglik.

    Hierbo is genoem dat groepe om verskillende redes op die laagste vlak in die hiërargie beland het. Die rede wat vir die degradering van Suid-Afrikaanse wittes tot die amptelik laagste vlak aangevoer word, is apartheid. Apartheid word as ‘n onvergeefbare wanprestasie voorgehou. Dit word summier ontken dat apartheid enige positiewe aspekte of heilsame gevolge het. In werklikheid gebeur dit selde dat ‘n politieke maaksel net sleg of net goed is. Slawerny het bv ledigheid bekamp en die ekonomiese en sosiale nuttigheid van die slawe bevorder deurdat hulle geleer is om allerhande take te verrig. Tydens apartheid het die land vinniger ontwikkel en was daar meer wet en orde as onder die ANC-bewind. Onderwys en dienslewering was voorheen stukke beter en korrupsie was baie minder.

    Doodgewone bekwaamheid kan nie strafloos geïgnoreer word nie. Tydens apartheid is baie poste by voorkeur (selfs uitsluitlik) deur wittes gevul. Realisties beskou is die beste kandidate dikwels (dalk selfs meesal) aangestel. In die nuwe Suid-Afrika word die meeste poste by voorkeur aan nie-wittes (en veral swartes) toegeken. In die geval van poste wat gevorderde meriete vereis (bv bekwaamheid, toewyding, ondervinding, formele kwalifikasies), word die beste kandidate deesdae in baie (moontlik die meeste) gevalle nie aangestel nie.

    Op hierdie manier word daar in die naam van ideologie versuim om die heil (dus die beste belange) van die land na te jaag. Die groeiende blanke diaspora is ‘n ernstige aanklag teen die ANC-regering. Die land kan nie bekostig om (van) sy beste burgers te verloor nie. In hulle plek stroom minder verdienstelike (en dikwels onwettige) immigrante die land binne; in baie gevalle armlastiges wat veel eerder ‘n las as ‘n bate vir die land is. Geen politieke party voer egter ‘n veldtog hierteen nie.

    Die bogenoemde Kagote is die buitelandse benadeelde groep wat my die meeste aan die huidige Suid-Afrikaanse blankes herinner. Die Kagote is met melaatsheid geassosieer. Ons as blankes (en veral die Afrikaners) word met apartheid geassosieer. Dit het my laat dink aan ‘n gedig van die bruin digter S(ydney) V(ernon) Petersen (1914-1987) waarmee ek op skool kennis gemaak het. In sigself toon dit dat onderwys in die apartheidsera nie in dieselfde mate ideologies gesensor is as wat tans onder ANC-bewind die geval is nie.

    Die gedig waarna ek verwys, is “Bede” wat in 1944 in die bundel Die Enkeling gepubliseer is. JC Kannemeyer noem hierdie gedig “die klaggebed oor ‘die vloekstraf van ‘n donker huid’” (Die Afrikaanse Literatuur, 1652-1987, Pretoria: Academica, 1988, p 224). Petersen kla “dat selfs U, Heer, van my moes wyk … my nie wou reinig van die slyk.” Maar dit is nie die verwysing na slyk wat my hier op die spoor van Petersen gebring het nie. Dit is veel eerder die vergelyking van sy pigmentasie (aan die einde van die eerste strofe) met ‘n “skurfte”. Dit het die Kagote se melaatsheid by my opgeroep.

    Ingevolge die revolusionêre omkering van waardes in die nuwe Suid-Afrika is dit nie meer ‘n donker huid wat ‘n vloekstraf is nie. Nie-witheid het ‘n kragtige middel ter bevoordeling van onder meer nie-verdienstelikes geword. Waar bruines van weleer, soos Petersen, hiërargies wit wou wees, wil huidige bruines, soos Russel Botman, Jonathan Jansen en Henry Jeffreys, deesdae swart wees. Vir hulle is swart inderdaad die nuwe wit. Witheid het ‘n skurfte, ‘n melaatsheid geword. So iets is egter alleenlik moontlik omdat toegelaat is dat apartheid buitensporig gedemoniseer is en uitsonderlike blanke prestasie oor eeue opsetlik geïgnoreer word.

    Onderliggend is daar die onomstootlike feit dat ons deur ons eie mense ontheem is. Daardie bliksems woon ongeskonde en welvarend tussen ons.

  • Rasstellende aksie moet weg!

    Rasstellende aksie moet weg!

    danr2deur Dan Roodt

    [followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

    Hou van Dan Roodt se Facebookblad

    Ek is nie seker wie eerste van “rasstellende aksie” begin praat het nie. Dis egter een van daardie vindingryke Afrikaanse terme of woordspelinge wat die onreg van huidige regeringsbeleid baie goed uitdruk.

    Rasse word getel en rasse word in ‘n rangorde gestel. Swart is bo en blank is onder, amper soos die Bybelvers wat sê:

    Maar baie wat eerste is, sal laaste wees, en die wat laaste is, eerste. (Markus 10: 31)

    Soos ek ook verlede jaar opgemerk het:

    Uiteindelik kom alle vorme van regstellende aksie neer op anti-blanke beleid, met die uitsondering van Maleisië waar dit teen Chinese gerig is. In verskillende lande word dit verskillend gerasionaliseer.

    Hier by ons moet RA ‘n meerderheid teen mededinging vanaf die (blanke) minderheid beskerm. In die VSA weer moet die (swart) minderheid teen die voorlopig blanke meerderheid bevoordeel word. Ons weet egter dat die VSA-bevolking kantel en dat daar nou meer nie-blanke as blanke geboortes is, dus sal die argument daar ook mettertyd verander, nl. dat die meerderheid teen die minderheid beskerm moet word.

    Onderliggend aan rasstellende aksie is insgelyks ‘n stuk liberale rassisme, want blykbaar is swartes vanweë een of ander aangebore gebrek nie in staat om met blankes in die ekonomie mee te ding nie! Daarom moet hulle, hetsy as minderheid, hetsy as meerderheid, altyd teen blankes bevoordeel word.

    Dit geld veral die toelatingsvereistes op universiteit waar rasstellende aksie byna oral toegepas word sodat blanke studente van bepaalde studierigtings (veral die sogenaamde gesondheidswetenskappe) uitgesluit word ten gunste van swartes met veel mindere prestasie. Dus, sowel ekonomies as akademies is daar blykbaar ‘n implisiete erkenning dat swartes oor minder vermoëns as blankes beskik

    Voorstanders van rasstellende aksie verwys egter nooit na vermoëns of talent nie, aangesien hulle voorhou dat alle mense met dieselfde vermoëns of talente gebore word. Dis net omstandighede wat veroorsaak dat almal nie op gelyke vlak presteer nie, of dit nou daaroor gaan om ‘n onderskeiding vir wiskunde in matriek te behaal of ‘n Springbokrugbyspeler te word.

    Alle gebrek aan prestasie onder SA swartes word vaagweg aan “apartheid”, “die geskiedenis” of “vorige benadeling” toegeskryf sonder dat daar ooit na spesifieke voorbeelde van sodanige benadeling verwys word.

    Trouens, hierdie “kumulatiewe benadeling vanuit die verlede” is oorgeneem vanuit die marxistiese diskoers oor “kapitaalvorming” wat op grond van meerwaarde of die uitbuiting van arbeid plaasvind. Die swartman in Suid-Afrika beskik oor ‘n opgehoopte “benadelingskrediet” wat tans deur middel van rasstellende aksie “uitgekeer” word. Die kollektiewe blankedom is sy “debiteur” wat die volgende aan hom verskuldig is:

    • geld
    • grond
    • bevordering
    • posisies in die staatsdiens
    • aandele in openbare maatskappye
    • aandele in private maatskappye
    • ‘n buitensporige rol in die land se geskrewe geskiedenis
    • ‘n buitensporige rol in die letterkunde, musiek en kultuur van die land

    Waarskynlik is ek die enigste persoon wat telkens op die rol van die universiteite hamer as dit kom by die vestiging van ‘n marxistiese wêreldbeskouing in ons land kom. Wits en Kaapstad was op die voorpunt van die institusionalisering van marxistiese denke in die sestiger- en sewentigerjare, waarna dit na die res van die universiteite uitgebrei is. Die Afrikaanse universiteite is natuurlik eers onlangs tot die marxisme bekeer, maar getrou aan die aard van sommige Afrikaners hang hulle vandag kommunisme veel meer fanaties aan as wat hulle in die verlede die NP-beleid verdedig het.

    Jaarliks word ‘n aansienlike gedeelte van die land se hulpbronne en die opvoedingstelsel gebruik om die begrip van swart benadeling aan die publiek tuis te bring, met die geesteswetenskappe wat byna uitsluitlik aan dié doel gewy word.

    Suid-Afrika beskik tans oor baie min oorspronklike denke oor die geskiedenis, die ekonomie en etnisiteit, anders as in die verlede. Die Britse marxisme het in die SA universiteite sy grootste afsetgebied in die Engelssprekende wêreld gevind. Arthur Keppel-Jones, oor wie Leon Lemmer verlede week geskryf het, het reeds in die dertigerjare die Universiteit van Kaapstad as ‘n Britse instelling ervaar:

    Yes, my experience at the University of Cape Town first exposed me to liberal values and led me to question the fundamental values of the society in which I had grown up. I later learned that many of my friends who did not have a university education remained racists, while those who did like me became liberal. At UCT, I was taught by professors and lecturers most of whom had a British background. From my schooldays the British influence was a liberating one. Most of my lecturers were not tainted by South African racial prejudice.

    Teen die sestigerjare het die marxisme egter die Britse universiteite oorgeneem en moes sogenaamde “liberalisme” wyk voor sosialisme en kommunisme. Een van die sentrale argumente van die Britse marxisme, wat natuurlik klakkeloos deur ons koloniale kommuniste hier te lande oorgeneem is, is dat “ras” en “klas” in Suid-Afrika min of meer ooreenstem. Selfs waar blankes, veral Afrikaners, in myne of fabrieke gewerk het, is hulle nie deur die Britse marxiste as “ware werkers” beskou nie. Die ware werker of suiwer lid van die proletariaat was die swartman. Die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty het ook die gedagte van ‘n etniese federasie soortgelyk aan die Russiese stelsel wat in die laat vyftigerjare deur die Sowjet-akademie vir wetenskappe vir Suid-Afrika voorgestel is, verwerp. Die eenheidstaat met ‘n Britse kultuur en met Engels as enigste amptelike taal was al waarin Joe Slovo, Ruth First, Rusty Bernstein en ander geharde SA kommuniste belanggestel het.

    Die “nuwe Suid-Afrikaanse geskiedenis” van die afgelope dekade of twee is feitlik geheel en al deur kommuniste geskryf, of is op die marxistiese geskiedskrywing met sy hoofsetel in Londen, gegrond. Daardie geskiedenis beklemtoon die skade wat die swartman weens “apartheid en kapitalisme” gely het. Die feit dat die meeste winste in Londen opgehoop het, aangesien Britse beleggers nog altyd die room van ons myne en nywerheidsmaatskappye besit het, word gerieflikheidshalwe verswyg. Soos wat Stalin tegelyk kommunis én Russiese nasionalis was, is die meeste Britse marxiste sowel links as Brits nasionalisties of imperialisties gesind.

    Ons sien dus dat rasstellende aksie soos ons dit deesdae in Suid-Afrika teëkom, sy wortels in die Britse marxisme het. Daarom verteenwoordig RA ‘n variasie op die tema van die “diktatuur van die proletariaat”. Omdat die swartman na die mening van SA/Britse marxiste die enigste egte proletariër is, moet sy oorheersing op alle gebiede ter wille van die “totale transformasie van die maatskappy” gevestig word. Die uitsluiting van die blanke middelklas uit die ekonomie, tersiêre opvoeding en van landbougrond geskied soortgelyk aan die vervolging van die sogenaamde “koelakke” in die vroeë Sowjetunie. Oor die koelakke het Lenin gesê:

    Hulle is bloedsuiers, vampiere, plunderaars van die volk en uitbuiters wat hongersnood misbruik.

    Toe Stalin aan bewind kom, het hy besluit om ‘n “klasseoorlog” teen die koelakke te verklaar en het hom in 1930 só oor hulle uitgelaat:

    Ten einde die ‘koelakke’ as ‘n klas uit te knikker, moet die weerstand van dié klas in ‘n openlike geveg vernietig word en moet dit van die produktiewe bronne van sy bestaan en ontwikkeling ontneem word… Dit verteenwoordig ‘n wending na ‘n beleid van die eliminering van die koelakke as ‘n klas.

    Binne die Britse marxisme en sy siening oor Suid-Afrika – wat die heersiende siening in sowel ons universiteite as ons media geword het – is ras en klas uitwisselbaar. Rasstellende aksie is daarom, ewe seer as Stalin se beleid om “die koelakke te elimineer”, daarop gemik om die blanke middelkas te “elimineer”.

    Net soos wat kommunisme in die voormalige Sowjetunie ‘n misdaad teen die mensdom was, is rasstellende aksie in Suid-Afrika besig om in ‘n misdaad teen die mensdom te ontaard. Dis nodig dat ons dit oor en oor begin sê.

    Elke aspek van die propaganda oor rasstellende aksie, maar veral begrippe soos “witskuld”, “historiese skuld”, “vorige benadeling” en so meer, moet meedoënloos aan kritiek onderwerp word. “Transformasie” as sodanig, asook enige gewaande behoefte daaraan, moet in sy geheel verwerp word.

    Vandat Marx en Lenin in 1948 hul Kommunistiese Manifes gepubliseer het, en waarin hulle van die “spook van kommunisme oor Europa” praat, het kommuniste en marxiste nog altyd histeries oor verskille in rykdom, prestasie en geskiedkundige onreg tekere gegaan. In ons land is dit nie anders gesteld nie. Inteendeel, enige bevraagtekening van die “kumulatiewe witskuld” word luidkeels met krete van “rassisme” en “fascisme” begroet.

    Die meeste politieke partye soos die ANC, DA, Cope en ander ondersteun rasstellende aksie. Dis nodig dat rasstellende aksie finaal aan die kaak gestel word vir die stuk marxistiese drogredenasie wat dit is, ook tydens debatte in die huidige verkiesing. Voorstanders daarvan behoort ook die eerlikheid te hê om die klassieke kommunistiese terme soos “diktatuur van die proletariaat” te gebruik as hulle hul argumente in die openbaar stel, pleks van mooiklinkende Amerikaanse eufemismes soos “affirmative action” wat eintlik sinneloos is.

    Om die rasse te tel (kwotas) of bokant mekaar te stel, mag nie langer geduld word nie.

    Ondersteun hierdie blad deur by praag aan te sluit.

  • Louis Changuion oor die grondkwessie

    Louis Changuion oor die grondkwessie

    omstrede_land_voorblad

    deur Leon Lemmer

    Louis Changuion, met die bystand van ‘n mede-historikus Bertus Steenkamp, het redelik onlangs die volgende wetenskaplike studie gepubliseer: Omstrede Land: Die historiese ontwikkeling van die Suid-Afrikaanse grondvraagstuk, 1652 tot 2011 (Pretoria: Protea Boekhuis, 2011, 471p). In die aanloop tot die verkiesing is grondhervorming weer hoog op die agenda van veral die ANC. Baie mense, bv politici, het baie oor grondhervorming te sê, maar hoeveel van hulle het hierdie boek grondig bestudeer? Daar is ‘n Engelse weergawe beskikbaar vir diegene wat nie Afrikaans kan of wil lees nie.

    By grond gaan dit om meer as die barre aarde. Dit het ook met ontwikkelde grond in die vorm van bv plase te make, wat die landbou betrek en daarmee saam kosvoorsiening, wat ons almal raak. Die San het die grond gebruik om op te jag en die Khoi het die grond van plante gestroop om vuurmaakhout te hê. Hulle het geen eie bydrae tot grondontwikkeling gelewer nie. Eintlik ook nie die swartes wat grond vir weiding en bestaansboerdery gebruik het nie, want oorbeweiding en grootskaalse erosie was aan die orde van die dag. Al hierdie inheemses was in meerdere of mindere mate nomadies, wat meebring dat hulle kwalik op eiendomsreg van spesifieke afgebakende grond aanspraak kan maak.

    Die Khoisan kan hoogstens beweer dat hulle eerste in die suide en weste en die swartes dat hulle eerste in die noorde en ooste van Suid-Afrika was. Nie een van hulle het ‘n realistiese grondaanspraak gebaseer op ontwikkelingsarbeid wat hulle self en op hulle eie verrig het nie. Daar is heelwat regverdiging vir die standpunt “dat dit reg is dat die grootste gedeelte grond aan blankes moet behoort, omdat die blankes die grond ekonomies benut” (p 212). Die swartes se voortdurende eise om meer grond is tereg beantwoord met die versoek dat die swartes “eers bewys moet lewer dat hulle grondgebied meer produktief kan benut” (p 227). In 2012 was daar ‘n bohaai toe Pieter Mulder die feit genoem het dat die swartes (anders as die Khoisan en die wittes) histories nie in die suide en weste van Suid-Afrika gewoon het nie. Changuion bevestig hierdie algemeen aanvaarde waarheid (p 147, 298). Die ANC wil die geskiedenis herskryf soos dit hom pas.

    Dit is die wittes wat sedert die middel van die 17de eeu in Suid-Afrika infrastruktuur (bv paaie) geskep en grond tot produktiewe kommersiële plase (in teenstelling met die swartes se bestaansboedery) ontwikkel het. Hierin was die rol van die inheemses beperk tot dié van arbeiders. Dat swartes se benadering tot grond heeltemal anders as dié van wittes is, word deur Willie Esterhuyse uitgewys wanneer hy noem dat dit by swartes “nie oor grond as produktiewe bate gaan nie, maar oor grond as politieke identiteitsimbool” (Eindstryd, Kaapstad, Tafelberg, 2012, p 341).

    Dit is ‘n primitiewe benadering wat nie gepas in die hedendaagse wêreld is nie. Dit gee uitdrukking aan die tragedie van grondhervorming in die nuwe Suid-Afrika met ‘n regering wat die swartes ter wille is. Swartes voel emosioneel geregtig op alles in die land, of demografies op minstens 80% daarvan, maar hierdie begeerte is op instink en ideologie gebaseer. Hoe meer grond van wittes weggeneem en aan swartes oorgedra word, des te meer word die onproduktiewe grond. Die landsbevolking neem toe, maar voedselproduksie neem af. Dit moet noodwendig tot ‘n krisis lei.

    FW de Klerk het daarop gewys dat die ANC-regering volgens sy groenskrif oor grondhervorming private eiendomsreg wil erodeer deur die grootte van plase in wit besit te beperk, asook die getal plase wat wittes mag besit. Dit sal landbouproduksie en ander ekonomiese aktiwiteit asook belastinginkomste verminder en plaaslike en buitelandse beleggings laat opdroog (Die Burger, 1 Junie 2012, p 2).

    In daardie koerant se weeklikse redaksionele rubriek word gesê dat die teks van die groenskrif “‘n eensydige, emosioneel bewoorde historiese beskouing” gee “van hoe die swart mense se grond onder ‘kolonialisme en apartheid’ van hulle afgeneem is”. Ook dat die aanleiding vir die groenskrif ‘n 2007-besluit van die ANC se Polokwane-kongres is, waarmee bevestig word dat die onderskeid tussen die regering en die ANC as politieke party “ongesond versmelt het” (Die Burger, 2 Junie 2012, p 12).

    Changuion toon aan hoe die wittes en swartes hulle sedert 1652 in verskillende gebiede gevestig het. Deurlopend het verandering in grondbesetting plaasgevind, soos vanweë die Groot Trek in die geval van die wittes en die Difaqane (die uitdelgingsoorloë onder die swartes) in die 19de eeu. ‘n Kenmerk wat van 1652 tot 1990/1994 konstant gebly het, is dat wittes en swartes ten minste amptelik aparte grondgebied beset het. Dit onderstreep die revolusionêre aard van FW de Klerk se toespraak op 2 Februarie 1990. Dit was ‘n radikale breuk met die evolusionêre geskiedenis van Suid-Afrika. Wat sedertdien gebeur het, noop ‘n mens om te wonder of voogdyskap of paternalisme (Changuion, p 132, 190) werklik so boos was as wat dit deesdae voorgestel word. (Kyk die laaste sin hieronder.) Die ANC verwag bv sonder meer dat blanke boere bystand aan swart boere moet verleen.

    Die standpunt van swartes word heel aan die begin van die boek soos volg verwoord: “Die veronderstelling is dat die meeste blanke grondeienaars (of hulle voorsate) die grond wat hulle besit wederregtelik bekom het en dat dit daarom nou aan die ‘regmatige’ eienaars teruggegee moet word” (p 7). Nelson Mandela het dit soos volg verwoord: “The [black] people … would fight the white man and win back their country” (Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 433). Maar die swartes “besit” grond suiwer histories; hulle koop dit nie. ‘n Zimbabwiese opperhoof het sy standpunt soos volg gestel: “Buy land? You must be crazy, you don’t buy the wind or the water or the trees” (Peter Godwin, When a crocodile eats the sun, Northlands: Picador, 2006, p 54). [Dit is hierdie houding wat veroorsaak dat baie swartes nie vir water wil betaal nie; dit val mos gratis uit die lug.] Dieselfde eensydige en primitiewe benadering blyk uit die titel van ‘n 2004-publikasie van die ANC-regering se Departement Grondsake: This is our land (p 7, 309, 446).

    Aan die begin het wittes soms grond (nie ontwikkelde plase nie) onderhewig aan streng voorwaardes ontvang. Van hierdie plase is deur latere geslagte geërf, maar die waarde is grootliks deur die ontwikkelingswerk bepaal. Later is hierdie plase dikwels ten duurste deur ander eienaars gekoop en is die verbandlenings oor dekades afbetaal. Deesdae word die eiendomsreg van sommige van hierdie ontwikkelde plase sonder teenprestasie aan swartes oorgedra. Onderliggend is daar nie net ‘n gebrek aan ewewig nie; daar is ook doodgewone onreg, oftewel onregverdigbare bevoordeling van swartes en benadeling van wittes. Daarby word hierdie verkwanseling moontlik gemaak deur belasting wat in groot mate van wittes gevorder word.

    Soos dit ‘n wetenskaplike studie betaam, word die terminologie deur Changuion verduidelik: bevolkingsgroepe (wittes, swartes, bruines en Asiate), grondbesit (besetting, onderhandeling, onteiening, restitusie, hervorming), groepe (volk/nasie, stam, gemeenskap) (p 9-10), asook die groepbenamings (p 312-313). Naas die teks wat vir die algemene publiek geskryf is (p 7), is daar bylaes oor bv die wette en statistiek (p 314-442), gevolg deur ‘n bronnelys en indeks. Van die grootste bates van die boek is die talle landkaarte wat die grondsituasie van 1652 tot 2011 uitbeeld. Behalwe in die geval van veral Brits-Betsjoeanaland/Griekwaland-Wes (en anders as die reservate vir Indiane in die VSA) het swartes in Suid-Afrika tradisioneel van die beste landbougrond beset, maar boerdery op ‘n onproduktiewe manier bedryf. Die swart gebied Thaba Nchu in die Vrystaat is bv die allerbeste grond in die provinsie genoem. “Nogtans vind ons dat die naturel nie in staat is om daardie grond te bewerk en die beste daarvan te maak nie” (p 172).

    Oor die 1936-wet oor grondbesit:

    “Die 15,3 miljoen ha [vir swartes] is meer as die oppervlakte van Engeland en Wallis tesame waarop ongeveer 30 miljoen mense woon teenoor die minder as 6 miljoen wat vir die tuislande beoog is. Ongeveer die helfte van die 100 000 km² met ‘n vogtige en matige klimaat in Suid-Afrika is in die swart grondgebied geleë. Bowendien kry meer as 75% van die oppervlakte van die swart gebiede meer as 500 mm reën per jaar, wat die minimum vir droë-landgewasverbouing is; dit vergeleke met die gemiddelde jaarlikse reënval van slegs 430 mm in Suider-Afrika as geheel” (p 175; ook p 304).

    “Die Britse en koloniale regerings het deurgaans gepoog om ‘n beleid van gebiedskeiding te volg” (p 49). “Gebiedskeiding (segregasie) en voogdyskap” was “die tradisionele beleid van Suid-Afrika” (p 116; ook p 141, 191, 388); voor die Anglo-Boereoorlog en ook daarna. Dit was egter in groter mate ‘n skeiding van grondeienaarskap as van mense. Selfs DF Malan het al in 1950 erken dat algehele apartheid nie prakties uitvoerbaar is nie (p 203). In die praktyk was daar bv baie swartes op blanke plase. Slegs sommige van hulle was arbeiders in diens van boere (p 121). Daar was bv deelboerdery: “Die blankes het die grond verskaf, die swartes die arbeid, en uiteindelik is die opbrengs verdeel” (p 130). In die Boere-republieke van die Transvaal en Vrystaat was daar “tradisionele swart krale op die meeste blanke plase” (p 64).

    Kaart deur Frans Cronjé van die SA Instittuut vir Rasseverhoudinge, in Rapport gepubliseer
    Kaart deur Frans Cronjé van die SA Instittuut vir Rasseverhoudinge, in Rapport gepubliseer

    In die ‘blanke’ dorpe en veral stede was daar ‘n al hoe groter toevloei van swartes. Daarbenewens was daar baie staatsgrond waarop swartes hulle gevestig het (p 121, 144, 266), in groter mate as in die reservate (p 122). Baie staatsgrond is sedert 1994 deur die ANC-regering aan swartes oorgedra (p 278). In 1976 het minder swartes in die tuislande as in die res van Suid-Afrika gewoon (p 234). Daar was ook baie grond wat sendelinge vir swart besetting gekoop het (p 66, 67, 106, 144).

    Dit is dus uiters misleidend om te beweer, soos telkens deur bv aktiviste en politici, dat swartes op 13% van Suid-Afrika se oppervlak saamgehok is. Daar moet ook onthou word dat swartes tradisioneel geweier het om hulle samewerking te gee wanneer die owerheid ‘n sensus opgeneem het (p 124). [Daar word natuurlik van almal verwag om saam te werk wanneer die ANC-regering op sy onbeholpe manier ‘n sensus hou.] In die Transvaalse republiek “is deur wetgewing bepaal dat blankes nie grond mag beset waar daar ‘n swart stam gevestig is nie” (p 65).

    Van vroeg af was die regeringstandpunt dat as ‘n (blanke) boer nie sy grond kon of wou benut nie dit terugval na die owerheid (p 22). Wanneer plase met die oog op besetting deur swartes benodig is, het die wit boere kompensasie ontvang (p 91), bv markwaarde plus 10% en vergoeding vir werklike verliese en ongerief (p 231). Soos elders in die wêreld het die teenoorgestelde ook gebeur: Wittes het swart grondgebied as oorlogsbuit ontvang en dit in plase opgedeel (p 94). Soms het swartes op ‘n soortgelyke wyse gebaat as hulle suksesvol aan die kant van die Boere geveg het (p 107). Wanneer wittes plase gratis ontvang het, was dit bv op voorwaarde dat dit permanent deur hulle bewoon moet word (p 97, 373).

    “Indien die Boererepublieke beskuldig kon word dat hulle grond ‘wederregtelik’ verower het – dat dit ‘n geval van land grabbing was – kan dit des te meer gesê word van Groot Brittanje en wat hulle teen die einde van die 19de eeu in Suid-Afrika gedoen het toe hulle die Twee Boererepublieke ingepalm het. Dit, meer as enige ander verowering in daardie tyd, was ‘n voorbeeld van grondinpalming teen die wil van die meerderheid inwoners – ten minste die meerderheid blanke inwoners. Die twee Boererepublieke wat vir ongeveer sestig jaar lank besig was om grond te verower, het dit alles in twee en ‘n half jaar verloor en moes dit as gevolg van verowering afstaan aan ‘n Europese moondheid. Wat was die verskil? Het wat die Boere gedoen het, enigsins verskil van wat Brittanje hier, en in die res van Afrika, gedoen het – verowering van grond, soos dit vir eeue in Europa, trouens in die wêreld, gedoen is?” (p 113).

    “Die deelname van swartes aan die oorlog, en grootliks aan Britse kant, [het] die rasseverhoudings verder vertroebel” (p 117). “Na die oorlog was daar ‘n opeenhoping van hawelose swartes op die boereplase en in die groot nywerheidstede en tog was daar ‘n gebrek aan arbeiders op sowel die plase as in die nywerhede, en die reservate was reeds oorbevolk” (p 120). Dit herinner aan die invoer van slawe in die 17de eeu omdat die Khoisan grootliks onbruikbaar as arbeidsbron was. Dit herinner ook aan die invoer van Indiërs gedurende die laaste veertig jaar van die 19de eeu as tydelike werkers op die suikerplantasies (p 179), asook die werwing van swartes in veral die buurlande as trekarbeiders vir die myne (p 208). Daar was baie swartes in Suid-Afrika maar baie van hulle was ongeskik of ongeneë om bevredigend as arbeiders te funksioneer. Arthur Keppel-Jones het swartes as ambisielose sonsitters gestereotipeer (Praag 16 deser).

    [Daar is deesdae die persepsie dat buitelandse swartes, bv Zimbabwiërs en Mosambiekers, beter as die tradisioneel Suid-Afrikaanse swartes is, bv as arbeiders. As dit so is, is die vraag waarom dit so is. Dit lyk vir my asof die antwoord in twee rigtings gesoek kan word. Enersyds is dit moontlik dat nie die room nie maar die afsaksels van die swart bevolking in vorige eeue suid oor die Limpopo-rivier gedryf is. Dan kan veralgemenend beweer word dat die tradisioneel Suid-Afrikaanse swartes van slegter stoffasie as dié in bv die buurlande is. Andersyds kan die mode nagevolg word deur die skuld aan die blankes te gee. Tydens die blanke bewind is noodleniging seker meer doeltreffend in Suid-Afrika as in ander Afrika-lande, bv die buurlande, gedoen. Daar was dus ‘n mindere gevaar dat ontberings en sterftes weens bv epidemies en hongersnood by swartes sou voorkom. Dan kan die moontlike verskil in kwaliteit tussen plaaslike swartes en dié in buurlandse aan die empatie van blankes toegeskryf word. Maar dan word die voortdurende geweeklaag van plaaslike swartes oor hoe vreeslik sleg hulle tydens kolonialisme en apartheid behandel is, vergesog en eintlik absurd. In werklikheid het hulle dit (veralgemenend) dan (toe en nou) te lekker en maklik gehad; beter as wat hulle prestasiegewys verdien. Dat dit tydens kolonialisme en apartheid nie hel op aarde vir swartes in Suid-Afrika was nie, blyk uit die feit dat swartes reeds eeue lank nie uitwyk nie, maar eerder die land instroom.]

    Tydens die Anglo-Boereoorlog het swartes die Britte ondersteun onder die indruk dat hulle daarvoor vergoed sou word. Baie swartes het “geglo dat die oorwinnaars (die Britte) ná die Anglo-Boereoorlog blankes se plase aan hulle sou gee, en hulle het oor die grense gestroom en blanke plase beset … Die Britse militêre owerhede wat tydens die Anglo-Boereoorlog die besetting ooglopend toegelaat het, het die indruk geskep dat hulle die besetting van hierdie plase goedkeur” (p 115).

    “Toe van die blanke boere ná die oorlog na hulle plase teruggekeer het, het hulle gevind dat hulle plase deur swart gemeenskappe beset is … die meeste opstalle is afgebrand, hul vee is óf vernietig óf is gesteel” (p 115). Die wittes het met min middele en groot inspanning hulle plase heropgebou. Na verloop van minder as ‘n eeu, dus na die roemlose magsoorgawe van 1990/1994, herhaal die geskiedenis hom: Swartes dreig om sonder vergoeding die plase van blankes oor te neem en swartes uit Afrika stroom oor die landsgrense in groter getalle as ooit tevore. Die ANC-regering openbaar oor die inkommers “‘n baie meer gematigde houding” (p 279) as vorige regerings.

    Na sy toespraak op 2 Februarie 1990 het FW de Klerk magsdeling aan die wittes belowe maar hulle is die reg ontsê om die algehele magsoorgawe, waartoe hy ingestem het, te verwerp. Na die bewindsoorname van die ANC in 1994 het FW de Klerk aan die boere belowe: “Julle kaart en transport is veilig” (p 272). In 2007 het die eerste plaasonteiening egter geslaag (p 279). Pleks van die markwaarde of selfs meer as dit (soos hierbo genoem) word boere deur die ANC-regering minder as die markwaarde vir hulle plase aangebied. Daarby word ook gesloer met die uitbetaling van die vergoeding (p 280). Die hele proses word deur korrupsie en onbekwame amptenare beduiwel (p 283).

    Die ANC-regering het grondeise toegelaat wat tot 1913 terugdateer. Die sperdatum vir die indiening van die eise was die einde van 1998. Toe is bekend gemaak dat 60 000 eise ontvang is. ‘n Jaar later is hierdie syfer tot 79 000 verhoog (p 278), wat heelwaarskynlik daarop dui dat baie aansoeke wat te laat ontvang is op ‘n onetiese wyse toegelaat is. Druk word uitgeoefen dat verdere eise toegelaat word en die afsnydatum nie 1913 moet wees nie (p 274), maar eerder 1652: “Dit mag dan dalk selfs die stryd om grond tussen die swart gemeenskappe van die verlede betrek” (p 281). Dit wil die ANC vermy, want grondhervorming word ter bevoordeling van die swartes bedryf en is uitsluitlik teen die wittes gemik (p 309).

    Die gewillige-koper-verkoper-beginsel kry al hoe meer teenstand (p 280-281, 290). Maatreëls soos grondonteiening, drastiese belasting op grond en die beperking van grondpryse en die hoeveelheid grond wat ‘n wit boer mag besit, geniet al hoe meer steun (p 281, 290, 294-295, 309), veral in ANC-geledere. Die kabinet het reeds in 2008 grondonteiening in beginsel aanvaar (p 285). Sodra ‘n eis teen ‘n plaas ingedien is, mag geen verdere ontwikkeling daar gedoen word sonder ‘n permit van die grondeisekommissaris nie (p 281). Produksie lei daaronder en dit kan jare duur voordat ‘n eis afgehandel is en nog langer voordat die boer vergoeding ontvang (p 307).

    “Binne ‘n paar jaar het Suid-Afrika verander van ‘n netto uitvoerder van voedsel na ‘n netto invoerder” (p 282). Dit is waarom ek dink dat daar eerder ‘n graad- as ‘n aardverskil tussen die situasie in die nuwe Suid-Afrika en Zimbabwe is. Die maatreëls wat die ANC-regering beoog, is soortgelyk aan dié wat voedselproduksie in Zimbabwe geruïneer het (p 305). “Die owerhede behoort die kommersiële boere, wat nog 90% van die land se voedsel produseer, te beskerm eerder as om hulle van die plase te verdryf” (p 282).

    “Talle swart boere [het] plase gratis gekry” (p 283). “Dit [is] eenvoudig deel van die menslike aard … om nie iets wat verniet gekry is te waardeer nie” (p 284). Die meeste plase wat aan swartes ingevolge grondhervorming toevertrou word, misluk klaaglik of word vir bestaansboerdery gebruik. Die regering het al “erken dat 90% van die grondoordragte wat reeds gedoen is, mislukkings is” (p 291). In die boekjaar 2010/11 is meer as R1 miljard bewillig om mislukte plase weer produktief te maak (p 295). Die ontvangers stel hoofsaaklik in die grond as eiendom belang en nie in boerdery nie (p 284; verwys ook Esterhuyse hierbo).

    Selfs al was ‘n grondeis geldig behoort daar vir die bate betaal te word, al is dit oor ‘n lang tydperk (p 284; ook p 307). Die sogenaamde voorheen benadeeldes word bevoordeeldes wat “baie meer kry as wat hulle verloor het” (p 291). [Dieselfde onetiese verskynsel doen hom tans in Distrik Ses voor.] Dit kan ‘n geval wees van ‘n voorouer wat benadeel is en nou word die nageslag vergoed. Maar is die Boere en hulle nageslag in dieselfde orde vergoed vir die onregte (bv konsentrasiekampe) van die Anglo-Boereoorlog?

    Tydens die Zuma-bewind het Julius Malema as ‘n propagandis ontpop: Die swartes “hoef nie die grond te koop nie, want die blankes het dit van hulle gesteel. Met ander woorde, die grond moet eenvoudig aan die swartes teruggegee word, ongeag die verbeterings daarop” (p 288). ‘n Wyser benadering sou wees “om eers die reeds beskikbare grond aan voornemende swart boere oor te dra alvorens grond van suksesvolle blanke boere weggeneem word. Dit is tog bekend dat die staat eintlik die grootste enkele grondeienaar is,” maar die regering weet nie “hoeveel grond hy besit nie en ook nie waar sy grond geleë is nie” (p 289).

    Een van die moontlikhede wat hom sedert 2008 voortdoen, is die nasionalisering van grond. Die regering oorweeg dit “om alle produktiewe landbougrond tot nasionale bate te verklaar. Indien dit gebeur, sal die huidige eienaars dan op ‘n tydelike of permanente grondslag slegs gebruiksreg van die grond hê” (p 292). Daar is ook al deur die minister van landbou voorgestel dat blanke boere 40% van hulle boerdery (dus nie net grond nie) aan swart boere moet afstaan (p 294). Daar word ook oorweeg om plase aan blanke boere terug te verhuur (p 296).

    “Histories was die mense van Afrika nooit bekend vir grootskaalse boerdery nie … Daar is … relatief min suksesvolle indiwiduele kommersiële boere in Afrika as geheel. Dit laat die vraag ontstaan of kommunale boerderymetodes nie maar steeds die beste vir Afrika is nie” (p 308). Van die grootste ironieë is dat algemeen aanvaar word dat hierdie swartes, wat eufemisties “opkomende” of “ontluikende” boere genoem word maar meesal misluk, net sal slaag as wit boere as mentors optree (p 284). “Dit wil … voorkom asof die ou konsep van voogdyskap weer bygesleep sal moet word” (p 307).

  • Barack Obama versag vonnisse van swart dwelmoortreders

    Barack Obama versag vonnisse van swart dwelmoortreders

    Barack Obama
    Barack Obama

    President Barack Obama het die gevangenisstrawwe van agt mense wat aan crack-kokaïen-oortredings skuldig bevind is, versag. Volgens die Amerikaanse president is hulle gestraf deur ‘n onbillike strafregstelsel wat verarmde swart gemeenskappe buitengewoon seermaak.

    Al die gevangenes is vir ten minste 15 jaar tronk toe gestuur, waaronder ses wat lewenslange vonnisse opgelê is. Die meeste sal nou teen 17 April weens die presidensiële kwytskelding vrygelaat word.

    Die gevangenes sou waarskynlik veel ligter strawwe ontvang het indien hulle onder ‘n wet gevonnis sou gewees het wat Obama drie jaar gelede onderteken het en wat die verskille in vonnis tussen crack-kokaïen en poeierkokaïen verminder het.

    Obama het gesê die ses swartmans en twee -vroue is deur ‘n “onregverdige stelsel” tot gevangenisstraf gevonnis wat een gram crack-kokaïen dieselfde straf oplê as iemand wat met 100 gram poeierkokaïen gevang word, verhouding at deur die Billike Vonniswet van 2010 verminder is.

    “Indien hulle kragtens die huidige wet gevonnis sou gewees het, sou baie van hulle reeds hul tronkstraf uitgedien en hul skuld aan die samelewing vereffen het,” het Obama in ‘n verklaring gesê.

    “Pleks daarvan, vanweë ‘n wanbalans in die wet wat nou as onregverdig erken word, bly hulle in die gevangenis agter, teen ‘n koste van miljoene belastingbetalerdollars per jaar.” Die invloedryke American Civil Liberties Union-groep het Obama se besluit verwelkom maar beklemtoon dat hy een van die kleinste kwytskeldings- en vonnisversagtingsrekords van enige Amerikaanse president in die onlangse geskiedenis het.

    Tydens sy vyf jaar as president het Obama voorheen 39 kwytskeldings en een vonnisversagting toegestaan.

    “Dis een belangrike stap om die skade ongedaan te maak wat ekstreme vonnisse aan soveel mense in ons strafregstelsel berokken het,” het die ACLU se adjunkregsdirekteur Vanita Gupta gesê.

    “Ons hoop dat die president sal voortgaan om sy begenadigingsmagte uit te oefen en sy steun aan stelselhervorming te verleen wat ons strafregstelsel slimmer, billiker en meer menslik sal maak.”

    Die billike vonniswet van 2010 het die strawwe verminder sodat iemand wat met een gram crack nou dieselfde vonnis ontvang as iemand wat met 18 gram poeierkokaïen gevang word. Dit ruim ook die verplgte minimumstraf van vyf jaar vir die eenvoudige besit van crack uit die weg.

    Net ‘n kwart van crack-kokaïengebruikers is swart, maar 81 persent van mense wat vir crack-besit of -handel in 2007 gevonnis is, was swart, volgens die Verenigde State se Vonniskommissie.

  • Cosatu, ANC dreig Hoër Volkskool Heidelberg met “3000-man-optog”

    Cosatu, ANC dreig Hoër Volkskool Heidelberg met “3000-man-optog”

    Die landloopspan van Hoër Volkskool Heidelberg
    Die landloopspan van Hoër Volkskool Heidelberg

    Cosatu, tesame met die ANC en die SAKP, dreig die Hoër Volkskool Heidelberg met massa-optrede ná ‘n tugverhoor wat aanbeveel het dat ‘n swart leerling geskors word.

    Volgens ‘n berig in ‘n plaaslike koerant, beplan “3000 lede van die ANC en sy alliansievennote Cosatu en die SAKP, om na Hoër Volkskool te marsjeer om beswaar te maak teen dít wat hulle as ‘rassisme’ by die skool beskou. Die optog, wat deur die South African National Civic Organisation (SANCO) en die Lesedi Education Forum ondersteun sal word, word vir eerskomende Vrydag beplan, waartydens die optoggangers hoop om ‘n memorandum met hul eise aan ‘n verteenwoordiger van die onderwysdepartement te oorhandig.”

    Die betrokke swart leerling is deel van ‘n groep wat gestraf word weens ‘n bakleiery wat by die skool uitgebreek het. Anders as die ander, het hy egter ‘n baksteen opgetel en na ander leerlinge geslinger wat ‘n ernstige besering kon veroorsaak het. Volgens mnr. Daan Marx, adjunkhoof by die skool, dien die res van die leerlinge – swart en wit – ander strawwe uit, o.a. detensie.

    ‘n Werknemer van die munisipaliteit op Heidelberg het aan praag gesê dat die Cosatu-groep reeds oor toestemming beskik om Vrydag by die skool te gaan betoog. Omdat die leerling wat moontlik geskors gaan word, swart is, word ‘n rassekleur aan die gebeure gegee.

    Die bakleiery tussen wit en swart leerders het aanvanklik met ‘n stoeiery begin, waarna dit in ‘n soort bendegeveg ontaard het.

    Doodsdreigemente

    ‘n Memorandum het ook gesirkuleer met die bewering dat swart leerders van die blanke leerders met die dood gedreig het. Volgens ‘n ouer hou dit verband met die geskorste swart leerling wat sowel mede-leerlinge as ‘n onderwyser met die dood sou gedreig het. Hy het ook na bewering gesê: “Julle wittes is nog gelukkig om te leef.”

    Sowel die polisie as die plaaslike GPF is van die betoging in kennis gestel en sal Vrydag teenwoordig wees. ‘n Groep ouers is ook besig om te organiseer om hul kinders by die skool te gaan beskerm.

    Die demografie van Hoër Volkskool Heidelberg is tans ongeveer ‘n vyfde tot ‘n kwart swart, teenoor die res wat blanke Afrikanerkinders is. Mnr. Daan Marx sê: “Ons keur enige vorm van bakleiery by die skool ten sterkste af en daarom het ons streng teen die leerders opgetree.”

    Die toitoigroep beplan om van die ou Stadsaal na Jacobsstraat, waar die skool geleë is, te stap.

    Mnr. Patrick Craven, die nasionale woordvoerder van Cosatu, kon nie bevestig of ontken dat so ‘n betoging gaan plaasvind nie. By Cosatu se hoofkantoor in Johannesburg is hulle nie van so iets bewus nie.

    “Dit kan lede van die plaaslike gemeenskap wees wat daarby betrokke is,” het hy by navraag aan praag.co.za gesê.

    ‘n Ouer het sterk oor die saak gevoel: “Ons en ons kinders moet ons nie deur hierdie soort gedrag laat intimideer nie. Ons doen ‘n beroep op die gemeenskap van Heidelberg en elders om ons te ondersteun en ons kinders teen verdere boewery te beskerm.”

    Hoër Volkskool Heidelberg. Foto: looklocal.co.za
    Hoër Volkskool Heidelberg. Foto: looklocal.co.za

    Geskiedenis

    Die skool is reeds meer as honderd jaar oud en het aanvanklik uit weeskinders ná die Tweede Vryheidsoorlog bestaan. Op die skool se webblad onder “geskiedenis” is die volgende te lese:

    “Die Anglo-Boereoorlog word beëindig met die Vrede van Vereeniging op 31 Mei 1902. Een van die gevolge van die Anglo-Boereoorlog was baie weeskinders (ook in Heidelberg-distrik). Die weeskinders word nie opgeneem in een van die twee bestaande skole op Heidelberg nie, want beide is onder Engelse beheer (regeringskole). Ds. A.J. Louw tree op deur die  kelderkamer vandie  Klipkerk (ook bekend as die  ”Grot van Abdullam”) as klaskamer beskikbaar te stel met Mejj. Anna Basson en Katie Human as leerkragte.

    Verset teen die Engelse se onderwysstelsel neem toe en C.N.O.-skole word gestig. In Heidelberg word die C.N.O-skool gestig Julie 1903 met die naam ‘Volkskool’ en mnr. T.A. Dönges as hoof. Benewens die kelderkamer word die Van Belkum-saal ook as klaskamer gebruik.

    Die toename in leerders maak ‘n skoolgebou noodsaaklik. Dit word moontlik gemaak deur die skenking van geld en n groot erf deur die broers D. en W. Bezuidenhout en hul swaer C. Meyer. Die hoeksteen word 27 Oktober 1906, deur genl. Schalk Burger gelê. Die inwyding het plaasgevind op 11 Januarie 1907, en op 15 Januarie 1907 is die gebou in gebruik geneem.”

  • Swartbemagtigingsfonds verdedig R34m vir luuksewinkel

    Swartbemagtigingsfonds verdedig R34m vir luuksewinkel

    Khanyi Dhlomo
    Khanyi Dhlomo

    Die uitvoerende beampte van die Nasionale Bemagtigingsfonds, Philisiwe Mthethwa, verdedig die besluit om ‘n luukseboetiek in Johannesburg te befonds deur te sê dat die kleinhandelsektor rassetransformasie benodig. Só berig die koerant The New Age.

    “Die afgelope vier dae is transformasie bevraagteken, miskien omdat sekere mense nie die behoefte aan bemagtiging vir vroue insien nie, miskien omdat sommiges nie die behoefte aan transformasie in die kleinhandelsektor insien nie,” sê Mthethwa, volgens die koerant.

    Dié opmerkings deur Mthethwa is tydens ‘n konferensie van die Swart Sakeraad (Black Business Council) in Midrand gemaak.

    Volgens die New Age, sou sy gesê het dat die mense wat die kleinhandelsektor in Suid-Afrika ondersteun, swart is, dog die sektor bly blank, en meer swartmense is nodig om aan die sakekant deel te neem.

    “Ek sien uit na die dag as die werk van swartmense met vertroue en waardering begroet sal word en nie met instinktiewe agterdog van kwaaddoenery en oortredings wat tans reaksies op ondernemings deur swartmense kenmerk nie.”

    Die regering se swartbemagtigingsfonds het R34,1 miljoen aan finansiering vir Ndalo Luxury Ventures (NLV) goedgekeur om die Luminance-boetiek, wat luukseklere en verwante goedere verkoop, in Hydepark, Johannesburg, te vestig.

    Die boetiek word deur die media-sakevrou, Khanyi Dhlomo, haar ma Venetia en die sakevrou Judy Dhlamini bestuur.

    Dinsdagaand het die minister van handel en nywerheid, Rob Davies, gesê dat hy ‘n uitgebreide verslag van die swartbemagtigingsfonds rondom die finansiering vir NLV aangevra het. – sapa

  • Piet Croucamp se algemene probleem met Afrikaners

    Piet Croucamp se algemene probleem met Afrikaners

    Die probleem met blanke Suid-Afrikaners – kode vir Afrikaners – is dat hulle veralgemeen, verduidelik “politieke ontleder” en dosent, dr. Piet Croucamp, en hy sê dit sonder dat die lagwekkende ironie op enige waarneembare manier by hom registreer, en daar het ons dit, die woord, verkry vanuit die hoogte, per bromponie afgelewer, uitgedink onder ‘n kopdoek van die soort wat gewild is onder fiktiewe seerowers en kombuisbediendes.

    Daar is nie ruimte vir ironie in sy uitsprake nie, nie soos hy dit sien nie, want, en hier’s die ding: Piet Croucamp is ‘n liberalis en liberaliste is ernstige mense, deurdronge soos hulle is met verontwaardiging en die vaste sekerheid oor wat ander mense moet doen. ‘n Liberale “politieke ontleder” is te verhewe om self aan politieke prosesse deel te neem – dit is vir die prole. Die goeie doktor is daar om kommentaar te lewer, baie soos ‘n bioloog wat opmerkings maak oor bakterieë wat hy deur ‘n mikroskoop dophou.

    Piet Croucamp het baie raad vir die bakterieë. Hulle moet ‘n afkeer hê van segregasie, byvoorbeeld, maar daar is nie ‘n “ons” in sy “renons” nie, daarom gaan sy seun nie skool in Diepkloof nie, maar by Laerskool Louw Geldenhuys. So, as onse Piet eers begin  veralgemeen oor blankes wat veralgemeen kan hy in die algemeen nie ophou om te veralgemeen nie.

    Die algemene Afrikaner is in die algemeen te bang vir algemene dinge, beduie hy volgens ‘n berig in Beeld, aan ‘n AHI kongres. Self, lei ons af, is die kopdoekridder nie bang vir “Zuma en Malema, wat ná Mandela se dood gaan gebeur, die instroming van onwettige immigrante, nasionalisering en regstellende aksie” nie. Wat is daar nou te vrese aan die finale aftakeling van die ekonomie, swart-teen-swartburgeroorlog, swart-teen-witburgeroorlog, hongersnood en volksmoord? Mense wat teëstribbel om in hulle beddens vermoor te word, is gewoonweg kortsigtig. Hulle sien eenmaal nou maar net nie die “groot prentjie” nie.

    Wat is hierdie “groot prentjie?” vra jy die liberalis. Hy weet nie, maar die groot prentjie is gewis belangrik en liberaliste het besitsreg daaroor. Een ding waarvan hulle ewe seker is, is dat blanke mense verkeerd is. Waaroor? Dit maak nie saak nie. Hulle is net verkeerd. En hoekom is hulle verkeerd? Want hulle is blank. Maklik.

    Swart mense is “in die algemeen gematig en het gewone middelklasbehoeftes. Hulle ontwikkel weerstand teen swak landbestuur. Aktivisme verloor momentum.” Natuurlik, Dok, en dis hoekom tweederdes van hulle volgende jaar weer vir die ANC gaan stem, al daardie goeie gematigde swart middelklasmense.

    “Die regse element onder wittes is waarskynlik groter as die linkse element onder swartes,” postuleer hy sonder om te blik of te bloos. Hy weet dit is só want hy het op sy eie al die blanke regses en al die swart linkses gaan tel en afgetrek en gemaal en gedeel. Of hy sou moes, as hy nie ‘n liberalis was nie, maar nou is hy een so hy mag veralgemeen. Niemand verwag in  elk geval dat die liberalis hom aan waarheid en werklikheid sal steur nie.

    Daar is darem wel uitsprake wat hy op statistiek baseer, soos byvoorbeeld dat ‘n vrou se kans statisties groter is om deur haar man vermoor te word as deur ‘n swart mens. Jip. Dis wat die doktor sê, en as die doktor so sê, hoe kan dit anders wees? So, kou weer aan hierdie brokkie: Meer vroue, blank en swart, word deur hulle blanke mans vermoor as wat in die – errr – algemeen deur swart mense vermoor word. Tyd het net nie toegelaat dat Croucamp vir die gehoor kon wys waar hy dié statistiek raakgeloop het nie. Boonop het ‘n blanke vrou die gerusstelling om te weet wanneer sy wel deur ‘n swart man vermoor word, dat dit darem nie deur haar  man is nie.

    Regstellende aksie, sê hy, en hy kan praat want hy is mos ‘n liberalis wat nie sy pos deur regstellende aksie verloor het nie, “berokken wit mense ook min skade”. Net 5,7% van hulle is werkloos (en dis vir die doeleindes van die gesprek onnodig om te noem dat honderdduisende van dié wat nie werkloos is nie in Australië, Nieu-Seeland, Kanada, die Midde-Ooste en Brittanje werk. Heeltemal onnodig.) Croucamp voel ook nie gelei om te meld dat die werklike roes van regstellende aksie te sien is in slaggate, riool in die strate, grootskaalse vermorsing, ineenstorting van gesondheidsdienste en onderwys en veiligheidsmagte en staatsinstellings en die mynbedryf en landbou en die omgewing en… wel, eintlik alles nie.

    Maar bekommer julle nie, kleingelowiges, is sy oproep. Al wat moet gebeur, is dat “wit grond”, (natuurlik nie syne nie, want hy is ‘n liberalis) oorgedra moet word na swart mense en húlle sal dan in een helder oomblik ontkiem in woekerende, wakker, winsspuwende entrepreneurs en – siemsallabiem! – die ekonomie is gered en daar is oor die algemeen vrede in die algemene Republiek van Paradyszanië.

    “Moenie vir die regering wag om dinge te laat gebeur nie,” sê hy. “Maak byvoorbeeld self voorsiening vir jou kind se onderwys.” Soos vermoedelik om hulle Laerskool Louw Geldenhuys toe te stuur.

    “Tegnologie,” gaan hy voort, “gaan die verskil maak tussen arm en ryk.” En natuurlik, as daar ‘n verskil tussen arm en ryk is, weet ons, moet blankes vir swart mense geld gee.

    Hy reken “ons land het tegniese mense met sakevaardighede nodig”. Dis nou mense heeltemal anders as kopdoekdraende “politieke ontleders”. Nou is dit ook so dat ons sulke “tegniese mense met sakevaardighede” het. Weens regstellende aksie werk hulle in Auckland, Sydney en Londen.

    Volgens Croucamp, berig Beeld, is die “kleinsakesektor die antwoord om werkloosheid te bekamp”. En hiér het hy gerusstellende nuus: “Die staat besef nou dat mense wat die ekonomie kan bevorder, in staat gestel moet word om meer werk te skep.” Ja, wel, nou, kyk, as die ANC so besluit sal dit mos so wees. Waarvoor is die algemene blanke dan so in die algemeen bekommerd?

    Maar miskien is Croucamp tóg reg. Miskien kan daar iets goeds selfs uit regstellende aksie kom. Laat UJ gerus ‘n swarte as “politieke ontleder” en dosent aanstel – met of sonder ‘n jaarlikse kopdoektoelaag. Die vet weet, hy kan nie swakker wees as die huidige aanstelling nie – oor die algemeen.

    [followbutton username=’GustavSVenter’ count=’false’ lang=’en’ theme=’light’]

  • Die verbeelde swart inbreker in Oscar se huis

    Suid-Afrika is ‘n gewelddadige plek. Ons verkragting en huishoudelike geweld maak dit een van die mees gevaarlike lande ter wêreld, veral om ‘n wit vrou te wees.

    Verlede jaar alleen is daar 15 609 moorde gepleeg, maar die sensasionele gebeure rondom die moordaanklagte teen Oscar Pistorius het hierdie ongelukkige toedrag van sake eerder onder sensasie toegegooi as om die nodige soeklig daarop te skyn. Die antagonis in hierdie geval, is nie ‘n swart inbreker nie, maar het die seldsame onderskeid om ook die groot protagonis te wees.

    Dus is die protagonis se verweer dat sy optrede voortspruit uit die verbeelde teenwoordigheid van ‘n “inbreker”, waarskynlik swart, baie nader aan die werklikheid waarin Suid-Afrikaners leef.

    Ten minste kan ons uitsien na ‘n skouspelagtige, sensasionele moordverhoor, waar Valentynsdag, krieketkolwe, geweld en verbeelde swart inbrekers sal aansny by kritiek teen ons regstelsel, wit skuld, vroueregte, rasvooroordele, wapenbeheer en les bes, apartheid. Wat Oscar Pistorius ook al in sy huis aangevang het, het hy ten minste die ondergang van die gedrukte media vertraag.

    In die Oscarverhaal wat internasionaal ontvou, is ras natuurlik totaal afwesig soos per afspraak in die gedrukte pers, behalwe waar enige boosheid verbind aan Afrikaners kan word. En met daardie van is hy blykbaar Afrikaans, al is hy Engels. Sy vermoorde meisie, ten spyte van haar Afrikaanse van, is heeltemal Engels, vreemd genoeg.

    Vir buitelandse koerante is dit opnuut weer die geleentheid om hul gestereotipeerde en oningeligte indrukke te gee van hoe die land se psige inmekaar pas. Die lustelose dik ousies van die ANC se Vroueliga was gelukkig teenwoordig om die prentjie van rasseharmonie te voltooi met hul besware oor geweld teen raslose vroue.

    Een onwelkome newe-effek hier ter plaatse is dat die DA en Britsgesindes se verwarde reaksies op Ramphele se Agang en haar strooistooisel minder sotlik lyk, maar dit sal seker nie vir ewig duur nie, aangesien kiesers een of ander tyd sal moet gaan toustaan om te stem.

    Van die ander interessante kwessies oor die Pistorius-saak is hoe die sosiale media reageer. Joernaliste by die borgverhoor kon via Twitter laat weet as die aangeklaagde sy oë knip. “Gevestigde nuusbronne”, maw koerante, kon dus opvolg met die ietwat meer gedetailleerde analise om die diskoers van “Ons is almal kleurloos” met ‘n dik toepaslike laag politoer te bedek. Die menslike drama wat sekonde per sekonde uitgetwiet word, is uitsonderlik goed hiervoor.

    Dit blyk ‘n ideale simbiotiese verhouding te wees om alles binne 140 karakters en minder sekondes te weet, gevolg deur die uitgebreide “verklaring” op ‘n webwerf en in ‘n koerant. Hoe sneller hoe beter, aangesien allerlei onwaarhede ewe gemaklik neffens die feite staan.

    Afgesien van die onversadigbare vraag na meer inligting, bied Twitter ook ‘n skrikwekkend akkurate termometer van die openbare mening se koors. Donderdagoggend was daar groot simpatie vir Pistorius wat binne ‘n paar uur verdamp het toe die polisie aangekondig het dat hulle ‘n moord ondersoek.

    Tans lyk dit asof die openbare mening in die guns van die vermoorde meisie swaai, teen die gestremde atleet, danksy die negatiewe en foutiewe berigte in Britse dagblaaie.

    As Oscar daarin slaag om uit die tronk te bly, ongeag of hy skuldig is of nie, sal dit te wyte aan die denkbeeldige swart inbreker by sy toilet wees. Daardie einste inbreker wat ons almal vrees, en wat alte dikwels ongenooid en met funeste gevolge aanmeld.

    As hy tronk toe gaan, sal sy atletiekprestasies vergete wees. Hy sal net nog ‘n mislukte Afrikaner word, al was hy Engels. Die Britse koerante sal hom met oorgawe in hul ou gunstelingstereotipe toespit. Die werklikheid maak nie meer saak nie. Oscar se verhoor is reeds die bewys dat die leuen sal seëvier.