Etiket: Henry Jeffreys

Leon Lemmer: Om die Taalmonument van Afrikaners te ontneem

Michael le Cordeur is ‘n dosent in opvoedkunde aan die diep getransformeerde Universiteit Stellenbosch (US). Hy was die voorsitter van die Afrikaanse Taalraad (ATR), ‘n raadslid van die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) en ‘n direksielid van die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV). Hy is steeds ‘n trustee van Het Jan Marais Nationale Fonds, al is hy ten gunste van die verengelsing van die US. Hierdie poste wek verkeerdelik die indruk dat hy pro-Afrikaans is. Dié indruk word versterk omdat hy dikwels oor Afrikaans praat en skryf. In werklikheid is hy ‘n ANC-aktivis en voorstander van die brouseltaal Kaaps; ‘n taal wat tussen Afrikaans en Engels geposisioneer is en op ‘n geil manier woorde aan albei ontleen. Volgens Le Cordeur moet “die Afrikaanse media … hulle beheptheid met ‘suiwer’ Afrikaans … laat vaar ten einde nasiebou te bevorder” (Ons kom van vêr, WAM Carstens en Michael le Cordeur, reds, Tygervallei: Naledi, 2016, p xix, 376 – voortaan C&L), maw die heil van Afrikaans moet ondergeskik aan ANC-politiek gestel word. As nieu- of skynswarte hou hy daarvan om hom, soos Henry Jeffreys, in ‘n Afrika-hempie uit te dos.

By ‘n vorige geleentheid (Praag 28.06.2015) het ek geskryf: “Le Cordeur se kernprobleem is dat sy ANC-verknogtheid sy siening van Afrikaans dikteer.” Hy het beweer dat die Universiteit Pretoria ‘n “tuiste vir Afrikaans” bied, dat “diegene wat huil oor die dood van Afrikaans in Potch[estroom moet] weet hulle huil by die verkeerde begrafnis” en “Ek verskil dus met diegene wat meen Afrikaans as universiteitsonderrigtaal loop gevaar om uit te sterf.” “Daar is twee here wat ‘n mens nie gelyktydig (in dieselfde mate) kan dien nie, naamlik die ANC en Afrikaans. Le Cordeur het sy siel aan die ANC verkwansel. In sy kern behoort sy gees nie aan Afrikaans nie. Le Cordeur het die ANC gekies. Daarom lyk dit vir my asof hy ‘inklusief’ al die kenmerke van ‘n valse profeet van Afrikaans openbaar.”

Le Cordeur se jongste poging om met sy polities linkse radikaliteit aandag te trek, is ‘n artikel met as hoofopskrif: “Taalmonument kan monument vir demokrasie word” (Die Burger, By, 8.02.2020, p 8). Op Netwerk24 (7.02.2020) is die opskrif: “Taalmonument moet monument vir demokrasie word.” Uit die titel is dit reeds duidelik dat Le Cordeur ‘n voorstander is van die soort demokrasie waarmee ons plaaslik opgeskeep sit, naamlik verswelgende swart meerderheidsregering. Terselfdertyd gee hierdie opskrif uitdrukking aan sy anti-blanke gesindheid. Die newetitel versterk hierdie indruk: “Die Taalmonument is vanjaar 45 jaar oud. Michael le Cordeur skryf hoe dié museum en monument daarin geslaag het om sy beeld te verander van ‘n plek vir slegs wit mense na ‘n inklusiewe ruimte waar almal wat in hul hart en niere Afrikaans is, welkom voel.”

Waaraan is hierdie inklusiwiteit te danke of te wyte? Le Cordeur skryf: “Danksy die harde werk van sy bestuur, werkerskorps en sy raadslede het die Taalmuseum en -monument daarin geslaag om sy beeld van ‘n ‘museum* slegs vir blankes’ te verander na ‘n inklusiewe ruimte.” Dus, blankes word nie eie ruimtes gegun nie. Sulke ruimtes is sleg. Inklusiewe ruimtes, waarin blankes deur nieblankes verswelg word – die norm in die nuwe Suid-Afrika – is volgens Le Cordeur goed.

[* Op ‘n slodige manier verwys Le Cordeur in sy artikel telkens na die museum (wat in die middedorp is) terwyl hy uitsluitlik oor die monument (wat teen die hang van Paarlberg is) skryf.]

Gaan na die ATM se webtuiste. Die ATM is die Afrikaanse Taalmuseum én die Afrikaanse Taalmonument, twee Afrikanerheiligdomme in die Paarl. Die ATM is deesdae ‘n agentskap van die ANC se Departement Kuns en Kultuur en vir 70% van sy inkomste van die staat afhanklik. Die direkteur of uitvoerende hoof is Michael Jonas, ‘n bruin museumkundige. Kyk na die foto van die agt raadslede. Vyf is bruin en net ‘n enkele een, Janis Grobbelaar, ‘n sosioloog en ANC-aktivis, is blank. Kyk na die foto van die anderhalfdosyn personeellede. Dit lyk asof almal bruin is met die uitsondering van twee blankes. Dit is duidelik dat die ATM sedert 1994 (roekeloos) ontblank en deur bruines gekaap en verswelg is. Dit kom neer op onteiening sonder vergoeding van blanke eiendom. Nóg die ATM-raad nóg die ATM-personeel voldoen aan die ANC-dogma dat die demografie (in hierdie geval van Afrikaanssprekendes, waarvan 40+ blank is) weerspieël moet word. Maar met die goedkeuring van die einste ANC-regering geskied aanstellings deesdae klaarblyklik op ‘n rassistiese pro-bruin grondslag. Omdat blankes in hierdie proses doelbewus benadeel word, kraai geen haan egter hieroor nie. Le Cordeur opper uiteraard ook geen beswaar hierteen nie. Hy beweer opsetlik valslik dat die ATM voortreflik inklusief geword het.

Die nie-uitvoerende ATM-raad vervul bloot ‘n oorsigrol. Alle besluite moet deur die ANC se Departement Kuns en Kultuur goedgekeur word, insluitende die aanstelling van die uitvoerende hoof. Wat die ATM as uitvoerende hoof nodig het, is myns insiens nie soseer ‘n museumkundige nie, maar eerder iemand wat by uitstek Standaardafrikaans opreg liefhet en wat ook by gevorderde formele onderrig in Afrikaanse taal- en letterkunde gebaat het. Dit is blankes se inisiatief en geld wat verseker het dat daar sedert 1975 ‘n Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) in die Paarl is. Weens die 1994-ramp het die ANC-regime die ATM sedertdien gekaap.

Wat in die ATM-konteks noodsaaklik is, is ongekwalifiseerde lojaliteit jeens Afrikaans; nie Kaaps nie, wat genadelose geradbraakte “Afrikaans” is. In sy nuwe en huidige gedaante bevorder die ATM by voorkeur Kaaps pleks van Afrikaans, asook nieblanke skrywers en hulle belange pleks van blanke skrywers en hulle belange. Jonas probeer hierdie etniese diskriminasie soos volg regverdig: “Die monument se fokus is tans op die miskende variëteite en geskiedenis van Afrikaans” (Praag 12.08.2018). Le Cordeur is een van diegene wat ‘n voorliefde vir Kaaps pleks van Afrikaans het. Soos die ATM openbaar Le Cordeur sy anti-blanke, veral anti-Afrikaner, gesindheid, onder meer deur in sy artikel slegs erkenning vir mede-bruines te bepleit. Hy noem twee by die naam: David Samaai, “die Paarlse ikoon” en “onderwyslegende” wat glo ‘n “staatsbegrafnis” gehad het, en Adam Small, “nóg ‘n ikoon”, wat glo gehelp het dat Afrikaans wortelskiet.* “Small se bydrae was om ontslae [?] te raak van die stigma wat te lank aan die Kaapse variant van Afrikaans gekleef het.” Le Cordeur verwerdig hom nie om erkenning vir veel groter Afrikanergeeste te bepleit nie. Hy sou ook nie beswaar opper teen die heeltemal skewe pro-bruin voorstelling van die geskiedenis van Afrikaans, saamgeflans deur die Universiteit van Wes-Kaapland en die Genadendal-museum, wat jare lank by die Taalmonument uitgestal is nie.

[* Small het Kaaps laat wortel skiet; nie Afrikaans nie. “Oor Kaaps skryf Rosalie [Adam se tweede vrou]: ‘Dit blý vir Adam nie net maar ‘n ‘variant’ van Afrikaans nie, maar Afrikaans sélf in murg en been'” (C&L 8).]

Dit is ‘n inflame leuen dat die Taalmonument nou “‘n inklusiewe ruimte [is] waar almal wat in hul hart en niere Afrikaans is, welkom voel.” Ek woon naby genoeg aan die Paarl om binne ‘n dag heen en terug te reis. Ek het dikwels ‘n bykans onstilbare begeerte om weer daarheen te gaan. Ek het selfs al die wens uitgespreek dat my as, soos dié van Jan van Wijk (1926-2005), die argitek van die Taalmonument, daar uitgestrooi moet word. Maar die huidige atmosfeer daar en die uitstallings en aanbiedings van die ATM is sodanig dat Afrikaners, lewend of morsdood, glad nie daar tuis voel nie. Tydens my onlangse besoeke het ek nie ‘n enkele blanke personeellid daar gesien nie. Die gidse is glad nie deeglik in Afrikaans onderleg nie en – soos so kenmerkend van die bruin gemeenskap – verkies hulle om Engels in die openbaar te praat.

Soos by talle vorige geleenthede spreek Le Cordeur die wens uit dat Afrikaans van “die taal van die onderdrukker” tot “die taal van bevryding” getransformeer moet word. Dit beteken dat Afrikaans nie deur die blanke politieke bewind vir bv die toepassing van apartheid gebruik moet word nie, maar dat Afrikaans ter bevordering van die ANC-regime misbruik moet word, soos vir ANC-terrorisme. Byvoorbeeld, Basil Kivedo wat as oud-MK-soldaat spog “hoe ek sabotasie in Afrikaans gepleeg het, hoe ek in Afrikaans die kleefmyn gemonteer en gedetoneer het. Hoe ek in Afrikaans as ‘n ‘Terro’ die Boere gejag het” (C&L 485). Le Cordeur hou so baie van Kivedo se terreurdade en uitlatings dat hy voorspel dat die Kivedo-artikel “nog kultusstatus [gaan] bereik” (C&L xx). Le Cordeur vervolg in sy jongste artikel: “Sodoende het Afrikaans ‘n bemagtigingsinstrument [bv ‘n linkse politieke wapen] geword waarmee ons wêrelde kan verskuif,” bv deur die land kommunisties te maak.

In artikel na artikel plaas Le Cordeur hom tussen die onderwerp en die lesers. “In my tyd as raadslid van die Taalmuseum en -monument het die instansie ‘n ver pad gekom om van die stigma van Afrikaans as witmanstaal weg te beweeg.” Le Cordeur skryf laasgenoemde twak keer op keer. Dit maak my die donder in. Op grond waarvan sou daar werklik ‘n stigma aan iets kleef omdat dit met blankes geassosieer word? Vir my lyk dit asof die blankes se gedrag beter is as dié van enige ander rasgroep. Le Cordeur se uitlating getuig van sy onmiskenbare anti-blanke gesindheid. Afrikaans is onbetwisbaar grootliks die skepping van blankes, naamlik Afrikaners. In daardie sin is dit in oorweldigende mate ‘n witmenstaal. Daarmee word geensins beweer dat Afrikaans uitsluitlik die gebruiks- of moedertaal van blankes is nie; dus, Afrikaans is ook die taal van sommige nieblankes, soos konkreet vergestalt in die Taalmonument.

In die voorwoord by Christo van Rensburg se boek, So kry ons Afrikaans (Pretoria: Lapa Uitgewers, 2012), skryf Le Cordeur as voorsitter van die ATR: “Met hierdie werk wil die ATR opnuut die veelfasettige afkoms van Afrikaans beklemtoon en die nou byna afgesaagde gesegde dat Afrikaans ‘n witmanstaal is, finaal in die kiem smoor, omdat ons hier die navorsing aanbied wat bewys dat Afrikaans die eiendom is van almal wat Afrikaans praat” (p 10). Volgens Van Rensburg se “navorsing” het Afrikaans in 1495 ontstaan (148). In Van Rensburg se latere boek, Van Afrikaans gepraat (Pretoria: Lapa Uitgewers, 2018), het Afrikaans ‘n eeu later, in 1595, ontstaan (p 17). Albei datums kan verwerp word.

Van Rensburg se bewering sou Afrikaans uniek maak as die enigste taal waarvan die plek (by Mosselbaai) en datum van ontstaan presies vasgestel kon word. Die leidende rol wat aan nieblankes in die ontstaan van Afrikaans deur Van Rensburg en diesulkes toegeken word, sou Afrikaans ook uniek maak omdat die elite by ander tale die leidende rol in hulle ontstaan gespeel het. By Afrikaans behoort dit dus die blankes te wees. Dit is om polities korrekte redes dat hierdie tweeledige uniekheid sedert 1994 aan Afrikaans toegedig word. Le Cordeur se verwysing na Afrikaans wat glo die “eiendom” van alle Afrikaanssprekendes is, is klakkelose herhaling van ANC-taal. Die ANC maak aanspraak op eiendomsreg van blankes se plase, al het die ANC niks gedoen om die plase te ontwikkel nie. Op ‘n soortgelyke manier maak Le Cordeur en diesulkes aanspraak op eiendomsreg van Afrikaans, al het nieblankes relatief bitter min gedoen om die taal te ontwikkel. Wat die Taalmonument betref is daar geen moontlikheid dat enige etniese groep behalwe die Afrikaners so iets tot stand sou bring nie. In daardie sin het Afrikaners die hoofaanspraak op eiendomsreg van die monument. Dit is feitlik uitsluitlik Afrikaners wat werklik vir Afrikaans omgee. Wat my moerig maak, is dat Le Cordeur blatant ontken dat Afrikaans ‘n witmenstaal is, terwyl hy eerder behoort te sê dat dit nie uitsluitlik ‘n witmenstaal is nie. Let ook op sy doelbewuste opsetlikheid om van ‘n witmanstaal te praat om die feministe aan sy kant te probeer kry.

Hoe kry die nuwe ATM dit reg om glo almal daar tuis te laat voel? “Op kulturele en artistieke gebied het die Taalmuseum met feeste soos die rieldansfees ook die kleurgrens oorgesteek. Dié lekkerkry-fees wat jaarliks meer as 4 000 toeskouers trek, is ‘n bewys dat die Taalmuseum daarin geslaag het om Afrikaans se diverse groep sprekers saam te snoer in ‘n hegte [?] eenheid wat nie net een [?] taal praat nie, maar (letterlik!) stof opskop in die oë van ander Afrikaanse feeste wat steeds sukkel om die inklusiwiteit van ons mooi taal uit te leef.” “By die Taalmonument word Afrikaans ook gesing deur diverse sprekers. Orkeste soos die Rockets is deesdae ‘n bekende gesig.” Hoekom is die rieldansfees vir Le Cordeur ‘n “lekkerkry-fees”? Omdat dit oorwegend ‘n fees vir bruines is (“inklusiwiteit” genoem), gereël en geborg deur die ATKV, ‘n instansie wat eens Afrikaners se belange bevorder het.

Daar kan geredeneer word dat dit die ATKV se nuut gevonde reg of plig is om ‘n fees vir bruines aan te bied. Maar hoekom nie iets soortgelyks vir blankes, wat die oorgrote meerderheid van sy ledetal is, nie? Daar is al telkemale voorgestel dat die ATKV as teenhanger vir die rieldanse jaarliks bv klassieke musiek-, boeremusiek-, volkspele- en jukskeibyeenkomste aanbied, maar die ATKV verseg om selfs net hoflikheidshalwe op sulke voorstelle te reageer, wat nog te sê so iets aan te bied. Soos die ATKV sal die ATM in sy huidige gedaante ook niks doen om laasgenoemde soort byeenkomste te organiseer om hom op hierdie manier vir sy historiese en natuurlike publiek, naamlik die Afrikanerdom, meer aanvaarbaar te maak nie.

In die laaste aanhaling (voorlaaste paragraaf) word Afrikaans deur Le Cordeur as ‘n enkele taal voorgestel. Maar as dit hoe is, erken Le Cordeur die fundamentele verskil tussen enersyds ordentlike of Standaardafrikaans en andersyds Kaaps as ‘n brouseltaal wat hom tussen Afrikaans en Engels geposisioneer het. Hy bepleit erkenning vir Kaaps as ‘n skoolonderrigmedium naas Afrikaans en Engels; dus, Kaaps is die moedertaal van sommige/baie bruines; nie Afrikaans of Engels nie. Dit gee ‘n aanduiding van hoe diep gewortel Le Cordeur se dislojaliteit jeens Afrikaans is. In “hart en niere” is hy eerder ‘n ANC-kornuit en Kaaps- pleks van Afrikaansgesind.

Die deurslaggewende rol wat blankes in die onstaan en ontwikkeling van Afrikaans gespeel het en die behoudende rol wat Afrikaners steeds in hierdie konteks speel, word deur Le Cordeur en diesulkes verswyg of selfs ontken. Die Khoi-Khoin en slawe word voorgestoot as die eintlike skeppers van Afrikaans, al is 80 tot 90% van Afrikaans se woorde van Germaanse (Nederlandse en Duitse) oorsprong. “Ná 45 jaar weet ons ook dat die Taalmuseum en die Paarl nie die enigste plek is waar Afrikaanse wortels begrawe is nie. Ons weet vandag dat Afrikaans se wortels ook in die Bo-Kaap lê.” Dit is ‘n verwysing na die armsalige slawe. In werklikheid is daar in vergelyking met Nederlands bitter min tekens van slawe- en Khoi-Khoin-invloed in Afrikaans.

Wat Le Cordeur en diesulkes doen, is om voor te gee dat die slawe eeue gelede ‘n reusebydrae tot Afrikaans gelewer het. Die ophaal van slawerny in die hede is ook ‘n doelbewuste poging om blankes, veral Afrikaners, skuldig te laat voel; om dit by hulle in te vryf hoe sleg hulle is. Die Slawemuseum in Kaapstad en mense soos Le Cordeur verkies om die Engelse blankes nie vir slawerny te verwyt nie. Daar word eerder met die valse voorstelling gekom dat die goeie Engelse bloot die slawe vrygestel het, soos Marthinus van Bart in sy boek, Kaap van slawe (2012), aantoon. Wat ook verswyg word, is dat die hedendaagse afstammelinge van die slawe, die Moslems van die Bo-Kaap, veral sedert 1994 grootliks verengels het. Omdat die huidige Moslems, in die konteks van Afrikaans, ‘n bedenklike voorbeeld stel, word die aandag daarvan afgelei deur Le Cordeur en diesulkes en word die klem verplaas na ‘n veridealiseerde maar valse beeld van wat eeue gelede in die Bo-Kaap plaasgevind het. In werklikheid het die Moslems eers na die vrystelling van die slawe die Bo-Kaap beset en was hulle eerder lojaal teenoor die Engelse as die Afrikaanse blankes.

Gebou op valse veronderstellings stel Le Cordeur twee vrae: “Het dit nie tyd geword dat die Taalmuseum en die Bo-Kaap-museum gesamentlike aksies vir Afrikaans van stapel stuur nie? Wat byvoorbeeld van ‘n Afrikaanse toer van die Paarl na die Bo-Kaap?” Die toerlede sal seker net so min inklusief soos die toeskouers by die rieldanse wees. Vir Le Cordeur en sy geesgenote sou dit die nuttige doel dien om die (geringe) rol van die Bo-Kaap in Afrikaans te beklemtoon en die invloed wat die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA), nasionalistiese Afrikaners, vanuit die Paarl uitgeoefen het, af te water. Dit is deel van Le Cordeur se strategie om die ATM verder te ontblank en die heil van Kaaps te bevorder.

Le Cordeur begin sy artikel deur te vertel hoe uitgesluit die bruines by die onthulling van die Taalmonument was. “Die museum en monument was vir ons verbode terrein.” Le Cordeur herinner sy lesers graag dat hy ‘n akademikus is wat navorsing doen, al kom hy oor as ‘n aktivis. “In my navorsing oor Samaai het ek ontdek dat die Bel Canto-koor die eerste en enigste ‘anderskleurige ‘ koor was wat in 1975 by die opening van die Taalmonument opgetree het.” Die onthulling van die monument was dus minder uitsluitend as wat Le Cordeur aan die begin beweer het. Van Wijk noem bv dat ‘n bruin egpaar sonder beswaar by die monument in die huwelik bevestig is (Jan van Wijk, Taalmonument, Tokai: Historical Media, 2014, p 66).

Daar kan myns insiens geen twyfel oor Le Cordeur se dislojaliteit jeens Afrikaans wees nie. Afrikaans verkeer in ‘n benarde situasie, maar hy het nog nooit die ANC se ondermyning van Afrikaans veroordeel nie. Maar dan kla hierdie mens waaragtig oor die bevoordeling van Afrikaans. “Vandag moet ons ook eerlik wees en erken dat Afrikaans die afgelope 95 jaar – sedert hy in 1925 as een van net [! – daar moes seker eerder meer gewees het] twee amptelike tale in ons land aangewys is – bo ons ander inheemse tale bevoordeel is.” Oor die huidige groter bevoordeling van Engels swyg hy. Daar is geen moontlikheid dat Le Cordeur, soos ek, ‘n enkele amptelike taal, naamlik Afrikaans, sal bepleit nie.

Let op die soort logika wat Le Cordeur gebruik om by sy obsene voorstel uit te kom: “Die ringmuur van die Taalmonument met die drie rondings daarop versinnebeeld ironies die invloed van die inheemse tale, veral Khoi, op Afrikaans.” Maar daar is geen teken van “veral Khoi” in die monument nie. Dit is Van Rensburg/Carstens-invloed op Le Cordeur wat hier spreek. Die argitek verwys na die drie koepels bloot as erkenning van die invloed van Khoi-Khoin-, San- en swart kultuur en taal (Van Wijk 15, 39). Van Wijk beklemtoon dat die getal en grootte van die kolomme en koepels [naas die twee suile] nie gekwantifiseer moet word in ‘n spesifieke getal tale of vertolk moet word as aanduidend van die mate van hulle invloed nie. Hy skryf dat hulle “nie noodwendig in volgorde van belangrikheid of persentasiegewys [is] nie” (Van Wijk 76); dit gaan om aanduidende simboliese voorstelling. Ook dat geeneen van hierdie items aan ‘n bepaalde taal toegewys moet word nie [behalwe die hoofsuil wat Afrikaans simboliseer], selfs al sou daar die neiging wees om die grootste kolom (13,5 meter hoog) as verteenwoordigend van Nederlandse invloed te beskou. “Hierdie monument moes nie ‘n biografie wees oor die ontstaan van Afrikaans wat persentasies van invloede van ander tale weerspieël nie” (Van Wijk 23).

Le Cordeur gaan voort: “En die muur op die hooftrappe verteenwoordig die bydrae van die Maleise taal en kultuur op Afrikaans.” Die Taalmonument is ontwerp, opgerig en ingehuldig “toe apartheid op sy felste was.” Maar daar is toe reeds ruim erkenning aan die bydrae van nieblankes tot Afrikaans gegee. Tog hou die gekerm oor nie-erkenning, of onvoldoende erkenning, nie op nie. Engels is ‘n taal wat glad nie in die Taalmonument gesimboliseer word nie. Engels is ‘n groot komponent van Kaaps. Dit is ironies en skandalig dat veel eerder Kaaps as Standaardafrikaans deesdae tydens ATM-byeenkomste verheerlik word. Dat dit ‘n doelbewuste poging is om Afrikaners uit te tart deur hulle alewig met geradbraakte Afrikaans te konfronteer, kan nie uitgesluit word nie.

“Daarom [!] moet die Taalmonument [seker die uitvoerende hoof en die ATM-raadslede] in die toekoms dit sterk oorweeg om ‘n monument vir alle inheemse tale te wees.* Dan kan Afrikaans, die taal van bevryding [!], selfs ‘n stap verder gaan en homself vestig as die Taal van Eenheid en kan die Taalmonument ‘n monument vir demokrasie word.” Die Taalmonument sal dan seker ‘n Engelse of swart naam kry. Dan kan Afrikaans glo “sy ware kleure” ten toon stel. Maar as dit hoe is, vertel Le Cordeur en diesulkes dat Afrikaans die mees diverse taal met die mees diverse sprekers is en dat kleur- of kultuurverskil geen faktor behoort te wees nie. Met ‘n groot inklusiewe ANC-monument teen Paarlberg sou vloeiend uit Le Cordeur se magiese voorstel dalk twee klein monumentjies vir Afrikaans opgerig word – nie dat die ANC dit graag sou doen nie – een in die Bo-Kaap en een by Mosselbaai – twee plekke waar Afrikaans nié ontstaan het nie.

[* Le Cordeur neem hierdie idee oor by Michael Jonas, wat geskryf het dat “die ATM nie net ‘n baken van hoop vir Afrikaans is nie, maar vir álle Afrikatale” (Praag 12.08.2018). Die kernmotief vir die monument, dat dit Afrikaans moet simboliseer, word dus deur twee Michaels – twee mense met Engelse voorname – naamlik Le Cordeur en Jonas, ondergrawe. In dieselfde rubriek het ek geskryf: “Jonas gebruik/misbruik die ATM ter ondersteuning van die ANC-regering. Dit toon baie duidelik Jonas se fundamentele nie-Afrikaans-oriëntasie. Die argitek het die Taalmonument as ‘n simbool van Afrikaans geskep. Jonas transformeer die Taalmonument tot ‘n simbool van politieke elemente soos hoop, nasiebou en samehorigheid. Laasgenoemde drie begrippe openbaar in werklikheid geen noodsaaklike verwantskap met Afrikaans nie.” “Jonas dokumenteer ondubbelsinnig die feit dat die ATM ‘n lakei van die ANC-regering is.” Byvoorbeeld, Afrikadag en Mandeladag word jaarliks deur die ATM gedenk, maar nie Van Riebeeckdag (6 April) toe Hollands as die voorloper van Afrikaans hier gevestig is nie.]

Wannie Carstens en Michael le Cordeur is boesemvriende. Hulle is die samestellers van die boek, Ons kom van vêr, waarna hier bo verwys is. Dit is ‘n boek deurspek met linkse, anti-blanke, veral anti-Afrikaner, politiek en propaganda. Blankes is as artikelskrywers doelbewus grootliks uitgesluit. Dit was ‘n poging om aan bruines ‘n “stem” te gee. Daar was dus nie die sug na inklusiwiteit wat Le Cordeur so voorbeeldig by die Taalmonument probeer bevorder nie. In oriëntasie herinner die boek aan Naspers/Media24 se Suidoosterfees. Daar mag maar boeke en feeste wees wat blankes (grootliks) uitsluit, maar dit is nie toelaatbaar dat die slegte blankes nieblankes uitsluit nie. Daarom word die ATM van weleer verdoem. Hoewel die redigering van die laasgenoemde boek bedenklik was, word die publikasie van nog so ‘n nie-inklusiewe boek deur dieselde tweetal beplan.

Carstens was die eerste en Le Cordeur die tweede voorsitter van die ATR. Le Cordeur het ook ontpop as ‘n ondersteuner van Wim de Villiers se verengelsing van die Universiteit Stellenbosch. Le Cordeur se jongste skuif is sy gemene voorstel dat Afrikaners en Afrikaans van die Taalmonument ontneem moet word; dat dit ‘n inklusiewe monument vir al die inheemse tale moet wees en selfs ook vir die ANC se skandalige vorm van “demokrasie”. Kortom, die Taalmonument moet swart oorheersing – taal-, kultuur- en politiekgewys – simboliseer. Is dit moontlik om Afrikaners groter aanstoot as dit te gee? Carstens, die ATR en die ATKV het hulle nog nooit (openlik) van Le Cordeur gedistansieer of hom selfs ligweg gekritiseer nie. As hulle hulle nou steeds van optrede teen Le Cordeur weerhou, sal hulle nooit sover kom om hom te veroordeel nie. Dan het Le Cordeur ‘n vrypas om voort te gaan om Afrikaans en die blanke- en Afrikanerdom soveel moontlik te benadeel.

Dit behoort duidelik te wees dat die heil van Afrikaans nie aan mense soos Le Cordeur en Jonas toevertrou kan word nie. Desnieteenstaande wil Wannie Carstens en diesulkes die toekoms van Afrikaans in die hande van bruin mense pleks van blankes laat. Slegs op Praag word beswaar hierteen geopper.

Die ATM het ontaard in net nog ‘n plek waar Afrikaners voel dat hulle plek hulle nie meer ken nie. Die twee suile (57 en 26 meter hoog) van die Taalmonument simboliseer al hoe meer ‘n ten hemele geroep na uitkoms vir Afrikaans en die Afrikaners.

Leon Lemmer: Neville Alexander: Groot in ‘n era oorheers deur klein mensies

In ‘n normale, ontwikkelde, beskaafde samelewing is daar die vermoë om tussen goed en kwaad te onderskei. Misdaad is sekerlik een van die dinge wat met afkeer bejeën behoort te word; des te meer as ‘n land in sy geheel wêreldwyd as ‘n misdaadnes bekend staan. In die geval van Suid-Afrika word die misdadigheid van die verlede, veral van die periode 1984-1994, tot in die hede voortgesit. Onder die dekmantel van nuutgevonde vryheid is die grootste booswigte in leidende magsposisies ontplooi. Die algemene voorkoms van booswigte in topposte is eintlik al sigbare teken van FW de Klerk se beloofde wigte en teenwigte. Hoe groter die vergrype, des te meer word hierdie boosdoeners vereer. Die boodskap wat hiermee aan die gepeupel oorgedra word, is dat misdaad lonend is; selfs dat dit moontlik die lonendste, toeganklikste en volhoubaarste plaaslike bedryf is.

Daar het in plaaslike menseheugenis ‘n radikale, revolusionêre omkering van waardes plaasgevind. Onbevoegdes kwalifiseer om die hoogste poste in die land te beklee. Die allerverderflikste misdadigers word vereer en tot rolmodelle verhef. Diegene wat die morele kern van die land verteenwoordig, word verguis. Bouers word as veragtelik en brekers as voortreflik voorgestel. Van diegene wat hulle goed gedra en ‘n misdaadvrye rekord het, word verwag om herhaaldelik om verskoning te vra. Almal wat weens ernstige misdade op Robbeneiland aangehou is, word egter sonder meer as goed geklassifiseer. In hierdie konteks word Neville Alexander (1936-2012) hier geëvalueer. Hy kwalifiseer tans vir verering omdat hy nie-wit is en veral omdat hy saam met Nelson Mandela ‘n gevangene op daardie eiland was (1964-1974). Alexander se kommunisme (Troskiïsme, dus permanente revolusie) verleen deesdae verdere glans aan hom.

Weerkaatste Mandela-lig bou op ‘n misplaaste manier aan Alexander se beeld; nie net in die politiek nie, maar ook in die akademie en ongelukkig, hoe vergesog ook al, selfs in die konteks van Afrikaans. Wie sou in die vorige eeu kon dink dat die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) hieraan medepligtig sou wees deur sy prestigetoekenning na Alexander te vernoem? (Praag 17 September). Weens geestelike ontreddering tree universiteite deesdae eerder polities as akademies korrek op. Die allerheiligstes in die NG Kerk spreek hulle seën oor bv die Belhar-belydenis en homoseksualiteit uit. Waarom kan die ATM dan nie maar probeer om Robbeneiland pleks van die Taalmonument tot die toonbeeld en gevangenes soos Mandela en Alexander tot die vaandeldraers van Afrikaans te verhef nie? Mandela het immers Ingrid Jonker se gedig “Die kind” in die parlement voorgedra.* Uiteindelik kan hierdie ingesteldhede tog maar net tot die vernietiging van onderskeidelik die akademiese lewe, die NG Kerk en Afrikaans lei. Die huldiging van Jonker vandeesmaand by die kykNET Foxwood-fees (LitNet 13 deser) word ongetwyfeld deels deur linkse politiek gemotiveer.

[* Die gedig handel oor ‘n swart kind wat deur die blanke bewind se veiligheidsmagte gedood is. Dit is dus duidelik dat Mandela ‘n politieke motief gehad het toe hy hierdie gedig uitgesoek het. Omdat alles wat Mandela sedert sy vrylating in 1990 gedoen het normaalweg gunstig bejeën is, is sy optrede in die parlement geloof as ‘n erkenning van Afrikaans. Die misbruik van die gedig vir politieke doeleindes word voortgesit. Bongani Ndodana-Breen, wat die oratorium Credo, gebaseer op die Vryheidsmanifes, gekomponeer het, het nou ook “Die kind” getoonset. Vir die komponis gaan dit oor “die immoraliteit van apartheid”. Die “militarisering van die apartheidstaat” word in Afrikaprotesmusiek verklank. ‘n “Struggle-lied ‘Oliver Tambo thetha noBotha’ (Oliver Tambo praat met Botha)” word aangehaal. “Die bekroonde sopraan Goitsemang Lehobye gaan in die première sing.” Die komposisie sal op 22 deser in die Kaapstadse stadsaal deur die Kaapstadse Filharmoniese Orkes uitgevoer word (Die Burger, 12 deser, p 9).]

Dit is moontlik na aanleiding van die ATM se Alexander-manie dat LitNet op 28 September ‘n teks van Alexander, wat uit 2001 dateer, hergepubliseer het: “Die oorlewing van die nie-dominante tale van Suid-Afrika“. Dit is ‘n voordrag wat hy by die KKNK gelewer het. Hierdie betoog gee ‘n verteenwoordigende aanduiding van Alexander se taalbenadering en bevestig myns insiens dat hy ‘n randfiguur in Afrikaans was en glad nie iemand wat met reg op ATM-verering aanspraak kon maak nie; veral nie in vergelyking met talle groot geeste in die Afrikaanswêreld nie. Sy nie-wit- en Robbeneiland-status was deurslaggewend.

Soos dit ‘n ANC-aktivis betaam, opper Alexander geen beginselbeswaar teen elf amptelike tale met (teoreties) gelyke regte nie. Daardie gelyke regte moet, volgens hom, in die praktyk toegepas word. In werklikheid is dit onprakties, maar diegene wat oor die taalopset in die nuwe Suid-Afrika onderhandel het, het (soos in so baie ander opsigte) nie deur die ANC se sluwe plan gesien om die koloniale taal Engels in die praktyk eintlik die enigste amptelike taal te maak nie. Deur verraad in eie geledere is die land, Afrikaners en Afrikaans sedert 1990/1994 ernstige skade berokken.

In die geval van universitêre onderrigtale is daar diegene wat dink dat dit aan “die mark”/aanvraag oorgelaat moet word, wat “die doodsvonnis vir ‘n relatief klein taal soos Afrikaans sou beteken … dit in die moderne regsgeskiedenis en in die praktyk tog vas staan dat die dominante taal of tale altyd op die sogenaamde vrye mark sal seëvier.” Hierdie benadeelde posisie van Afrikaans volg uit die bepalings in die grondwet, maar Alexander erken dit nie uitdruklik nie; ook nie dat Engels vanweë die grondwet baie gebaat het en dat Afrikaans die enigste plaaslike taal is wat (moontlik onherstelbare) skade gely het nie. Hendrik Verwoerd het Afrikaans “die taal van ons wonderlike toekoms” genoem (JC Steyn, Sonkyker, Kaapstad: Tafelberg, 2008, p 167) en dit vroeër selfs as enigste amptelike taal voorgestaan. In die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, daarenteen, is daar diegene wat die getal amptelike tale tot drie wil verminder (Engels, ‘n Nguni- en ‘n Sotho-taal) en Afrikaans wil afgradeer van ‘n amptelike tot ‘n nasionale taal (Die Burger, 30 Junie, p 2).

Hierna oorweeg Alexander die taalverskynsel in die globale konteks en kom tot die gevolgtrekking dat daar ‘n “lemmingsvaart na eentaligheid” is, veral in die Anglo-Amerikaanse wêreld. In die Europese Unie bespeur hy egter die erkenning van veeltaligheid. Tereg bepleit Alexander politieke, biologiese, kulturele en taaldiversiteit. Ek dink nie politieke diversiteit word noodwendig deur die ANC voorgestaan nie. In daardie geledere is daar veral onder die kommuniste geen beginselbeswaar teen ‘n eenpartystaat nie. Biologiese diversiteit is ook nie hoog op die ANC-agenda nie. Dit word immers teengespreek deur die beleid van gelyk- en eendersmaking, gedwonge rasse-integrasie en nasiebou; ‘n bevolking wat reeds oorwegend swart is en daarby toenemend verswart.

As ANC-aktivis wil Alexander Afrikaans deel van so ‘n opset maak. “Afrikaans kan ‘n sleutelrol in die bevestiging van die demokrasie in Suid-Afrika speel namate dit sy bates en voordele met die ander inheemse tale van die land deel.” Alexander wil dus Afrikaans inspan om die huidige grondwetlike bedeling te onderskraag. Volgens hom moet Afrikaans nie slegs ter wille van homself bevorder word nie, maar saam met die ander inheemse tale. Afrikaans moet dus toelaat dat op hom geparasiteer word; ‘n tipiese ubuntu-oproep waarin die een party (Afrikaans) gee en die ander partye (Afrika-tale) ontvang, bv waar “die geletterdheid of ‘n leeskultuur en die een of ander Afrikataal … bevorder” word.

Dit is die soort taleverhouding wat deesdae glad nie meer as vergesog geag word nie. Die Afrikaanse Taalraad (ATR), die ATM en die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) onderskryf die beginsel van parasitering. Die ATR wil om die dood nie letterlik ‘n Afrikaanse taalraad wees nie. Hy beskryf homself eerder as ‘n versoenings- en meertaligheidsraad. Alexander loof hierdie soort houding as ‘n bydrae tot “die uitbou en behoud van die demokrasie in Suid-Afrika” en as “een van die natuurlikste maniere om regstellende aksie sonder enige verwysing na ras of kleur te bevorder. Dit is ook een van die belangrikste maniere om te verseker dat die wil van Afrikaanssprekende mense in Suid-Afrika om die status en gebruik van die taal te behou nie ‘n masker is vir die strewe na die behoud van minderheidsvoorregte wat uit ‘n ander tydvak afkomstig is nie.” In hierdie aanhaling is daar heelwat verdraaiing waaroor ek nie uitwei nie, want dan sal my teks te lank word.

My standpunt is dat Afrikaansinstansies, soos die ATR, ATM en WAT, hulle sekerlik in hoofsaak by Afrikaans moet bepaal, indien nie uitsluitlik nie; dat Afrikaans in ‘n stryd om oorlewing teen Engels en die ANC-regering verkeer en energie en aksies dus op Afrikaans toegespits moet word. Daar moet liefs nie (ongevraagd) ten bate van Afrika-tale gearbei word nie, want jy sal waarskynlik ondankbaarheid oes en heel moontlik ook van paternalisme beskuldig word. Daar moet “nie sonder deeglike beraadslaging inisiatiewe vir andere van stapel [ge]stuur [word] nie … ons moet enige aanduiding van paternalisme en beterwetery vermy … ‘n Mens kan adviseer, maar jy moet nie voorskryf nie.” Dus, al weet blankes beter, al is swartes hulpbehoewend, mag dit nie te kenne gegee word nie. Bowenal, as jy daarby Afrikaans en Afrikaner is, onthou wat die apostel Paulus geskryf het: “Laat ons dan nie moeg word om goed te doen nie” (Galasiërs 6:9), al ontvang jy smaad in ruil daarvoor.

Alexander troos hom met hierdie ydele hoop: “dat ‘n samewerking, bondgenootskap of alliansie van die nie-dominante tale en hul sprekers in Suid-Afrika daartoe kan lei dat ‘n ewewig tussen al [!] die tale van die land herstel en gehandhaaf kan word”. Die punt is egter: Selfs al staan al tien ander tale eendragtig saam, sal Engels hulle steeds in die huidige grondwetlike bedeling oorheers. Daar moes nooit aan die vorige bedeling van twee amptelike tale getorring gewees het nie. As alternatief moes Afrikaans eerder die enigste amptelike taal gewees het, soos in 1941 deur onder andere Hendrik Verwoerd voorgestel is, want Afrikaans versinnebeeld Europese beskawing, wat eens heilsaam Suid-Afrika en Namibië tot in hulle verste uithoeke gekenmerk het. Engels was net ‘n stadstaal. Afrikaans was dié landstaal.

Alexander gaan egter selfs verder met sy goedpraat van die huidige onverkwiklike taalsituasie: “dat ons enige neiging tot diglossie op die gebied van amptelike tale moet teenwerk.” [Diglossie: “Vorm van tweetaligheid wat daarin bestaan dat daar ‘n hoër en laer vorm van dieselfde taal voorkom, een vir formele en een vir informele gebruik” (HAT).] As ons diglossie ietwat aanpas, word beweer: dat Standaardafrikaans nie as ‘n hoër taal as Kaaps geag moet word nie; dat hierdie onderskeid liefs nie gemaak moet word nie. Daarmee word die verskansing wat Standaardafrikaans teen verengelsing bied, afgebreek. Kaaps bied geen sodanige verskansing nie omdat dit wesenlik ‘n mengeltaal met ‘n groot Engelse komponent is.

Wat Alexander voorstaan, is die verdere verswakking van die posisie van Afrikaans. Ook omdat hy verkies dat Afrikaans onbeskermd gelaat word: “Ek wil hier ook duidelik sê dat ek nie vir die verskansing van taalregte as groepregte te vinde is nie.” Die ATR verkondig deurgaans die gelykheid van Afrikaansvariëteite maar bevorder Kaaps baie meer luidrugtig as Standaardafrikaans. Dit is kenmerkend van die nuwe Suid-Afrika in die breë: om wat op ‘n hoë vlak is, neer te haal tot ‘n laer vlak, of dit nou onderwys of dienslewering of wat ook al is; om dinge op ‘n laer vlak tot onverdienstelike gelykheid te bring.

Enersyds is daar optimisme by Alexander: “Afrikaans mag en sal nie kwyn, of selfs verdwyn, nie … daar geen rede is om te vrees dat Afrikaans gaan verdwyn nie … In ‘n demokratiese Suid-Afrika gaan Afrikaans nie uitsterf nie … daar geen rede is om paniekbevange te wees nie.” Asof die soort demokrasie wat ons plaaslik het nie ‘n verswelgingsmeganisme is nie, word dit voorgehou as ‘n waarborg vir die voortbestaan van Afrikaans. Hierdie onbekommerdheid oor Afrikaans is kenmerkend van al die bruin Afrikaanssprekendes wat hulle dikwels in die massamedia oor Afrikaans uitlaat, bv Henry Jeffreys, Michael le Cordeur en Danny Titus. Daarom weier hulle om hulle by die Afrikaanse taalstryd te laat betrek. Taalbulle is glo onnodig.

Volgens Alexander word ‘n taalstryd vermy as “Afrikaanssprekende mense ‘n vennootskap met ander Afrikataal-sprekers teweegbring … dit die enigste manier is om ‘n nuwe etnies gebaseerde taalstryd te vermy … Dit is my benadering in hierdie saak dat die geskiedenis op ‘n baie paradoksale wyse vir Afrikaanssprekende mense en hul leierskap die geleentheid bied om op ‘n grootse manier die eenheid in die diversiteit van die Suid-Afrikaanse samelewing te versterk en te onderskraag deur sekere inisiatiewe op hierdie gebied te neem.” Myns insiens gaan saamstaan met Afrika-tale Afrikaans min baat of glad nie. Die taalstryd vir Afrikaans is teen die dominansie van Engels, plaaslik en internasionaal, en die vyandigheid van die ANC-regering gemik.

Andersyds besef Alexander dat hy met die optimisme oor Afrikaans ‘n grashalm beet het. “As ons en ander nie-Engelssprekende Suid-Afrikaners nie ons moue oprol en daadwerklik aan die handhawing van die nie-dominante tale werk nie, dan is daar geen waarborg dat enige een van hulle sal oorleef nie … As daar nie wal gegooi word nie, sal ons binnekort die situasie hê waar ‘n taal soos Afrikaans net in die kerk of in gesins- en gemeenskapskonteks en altemit nog gedurende die eerste drie jaar op primêre skool gehoor gaan word. Natuurlik sal ons ook nog radioprogramme en betaaltelevisie kan ‘geniet’. Dit is immers die situasie waarin alle ander Suid-Afrikaanse amptelike tale, Engels uitgesonder, hulself bevind. En wie wil beweer dat die Afrikaanse pers sy lewensvatbaarheid sal behou wanneer die aantal mense wat die taal kan lees en skryf begin afneem?” Soos gebruiklik in bruin geledere word geen woord gerep oor die gehalte/suiwerheidsgraad van daardie Afrikaans nie. Omgangsafrikaans het reeds dermate versleg dat ek nie Afrikaanse televisie kan geniet nie.

Die Universiteit Stellenbosch (US) het deesdae ‘n rektor wat ontken dat die US ‘n Afrikaanse universiteit is. In Alexander het Wim de Villiers ‘n voorganger: “‘n Universiteit wat voorgraads Afrikaansmedium-klasse aanbied, maar ook toesien dat ander tale op sekere maniere voorgraads en veral nagraads geakkommodeer word, is … nie ”n Afrikaanse universiteit’ nie. Dit is wel ‘n universiteit waar die handhawing en die verdere ontwikkeling van Afrikaans as taal gewaarborg [!] word; ‘n Afrikaans-georiënteerde universiteit, dus. Sulke universiteite is ‘n conditio sine qua non vir die voortbestaan van Afrikaans as wetenskapstaal en as taal van die hoër kultuur.” In werklikheid word die voortbestaan van Afrikaans aan geen universiteit gewaarborg nie; sekerlik nie aan die De Villiers-US nie. Dit is opvallend hoe dikwels enige moontlikheid dat daar steeds so iets soos ‘n Afrikaanse universiteit bestaan, ontken word. Die bestaan van (uitsluitlik) Engelse universiteite word nooit ontken nie. Waarop dit myns insiens dui, is dat Afrikaanse universiteite sonder meer as ongewens en Engelse universiteite as gewens beskou word.

Teen die einde van die artikel laat Alexander hom soos volg uit: “Ek meen ons moet aanvaar dat daar ruimte onder ons is om van mening te verskil oor hoe ons met ons etniese erfenis moet omgaan. Solank ons toesien dat ons die bevolking van Suid-Afrika bymekaar hou [dus nasiebou], dat hulle nie op grond van sogenaamde [!] ras, taal, kultuur of ander kenmerkende verskille onstabiel raak en uitmekaarspat nie, het ons almal die reg om vir ons visie van ‘n toekomstige Suid-Afrika te mobiliseer. Wat die taal self betref is dit baie duidelik dat die grondwet, die taalwet waarmee ons op die oomblik besig is, die feit dat Afrikaans die derde grootste taal in die land is, die wil van Afrikaanssprekende mense [feitlik uitsluitlik Afrikaners, maar Alexander sal dit nie erken nie] om hul taal te handhaaf, die bestaan van talle Afrikaanse organisasies en projekte, die dinamiek van die moderne Afrikaanse literatuur, musiek- en verhoogkunste en die tegniese en tegnologiese kundigheid en infrastruktuur waarop voortgebou word, die beste basis vir die instandhouding van die taal is.” Let op hoe Alexander by voorkeur van “die taal” praat en nie Afrikaans by die naam noem nie en ook nie Standaardafrikaans nie en bowenal nie Afrikaners nie. Wat hy “die beste basis” vir Afrikaans noem, is heeltemal ontoereikend. Wat nodig is, is grondwetlike erkenning van hoogstens twee amptelike tale, waarvan Afrikaans een is, en ‘n regering wat Afrikaans as ‘n kleinood koester en daadwerklik bevorder.

Hierdie voordrag toon duidelik dat Alexander ‘n afstand tussen hom en Afrikaans gehandhaaf het. Dié verwydering kan veral aan politieke oorwegings toegeskryf word. In sy geskrifte gaan dit nie spesifiek om die bevordering van Afrikaans nie, maar eerder om die propagering van die waarde van moedertaalonderrig en veeltaligheid. In die konteks van Afrikaans het Alexander hoogstens in die tweede liga gespeel en selfs daar was hy seker nie meer as ‘n reserwespeler nie. Daarom is dit misplaas van die ATM om hom op so ‘n buitensporige manier te vereer. Dit bevestig die vermoede dat dit vir die ATM eerder om politiek as die heil van Afrikaans gaan.

Henry Jeffreys

Ter versagting van wat ek oor Alexander geskryf het, moet ek byvoeg dat sy gesindheid jeens Afrikaans glad nie so aanstootlik soos dié van Henry Jeffreys is nie. In ‘n onlangse artikel vra Jeffreys waarom swart Afrikaanssprekendes so stil oor Afrikaans is; waarom hulle toelaat dat die agenda deur blankes bepaal word (Die Burger, 9 deser, p 15). Vir Jeffreys as swartmagaktivis is bruines, soos hy, eintlik swart. Hy wil kennelik in dieselfde mate as swart swartes bevoordeel word. Die rede waarom blankes, volgens hom, op die terrein van Afrikaans meer bedrywig en suksesvol is, is omdat hulle tydens apartheid bemagtig, dus bevoordeel, en beter toegerus is. Dit is die ou storie: As bruines dieselfde geleenthede gehad het, sou hulle net so goed gepresteer het.

Hy verwys dan oudergewoonte na “ons ongelukkige geskiedenis”. Wat hy doelbewus miskyk, is die uitsonderlike prestasies van blankes en veral Afrikaners oor ‘n tydperk van meer as drie en ‘n halwe eeue in Suidelike Afrika. Kontrasteer dit met die relatiewe prestasieloosheid van die Khoi-San, slawe, bruines en swartes; húlle ongelukkige geskiedenis. Die vraag is of Jeffreys nie dalk aan ‘n ernstige graad van gene-jaloesie ly nie. Maar Jeffreys se gemeenheid strek verder. Hy beweer Afrikaners (“ons medetaalsprekers”) het die nie-wit Afrikaanssprekendes van koers af gelei. Soos die gebruik geword het, word blankes ook hier die skuld vir nie-blankes se relatiewe prestasieloosheid gegee. “Daar is eenvoudig te veel om oor skaam te wees oor Afrikaans se geskiedenis.” Let op die volgende uiters aanstootlike formulering: “Swart” Afrikaners se “eie skugterheid om openlik vir die taal [soos by Alexander word Afrikaans nie by die naam genoem nie] op te kom kan dus te doen hê met ‘n skaamheid dat daardie lelikheid op ons kon afsmeer en ons besmet.” Ek kan my kwalik groter goorheid as dié van Jeffreys voorstel en hy kom sonder protes daarmee weg in ‘n hoofstroom Afrikaanse koerant!

Jeffreys verwys na “wit taalsprekers se emosionele … verknogtheid aan die taal” en kontrasteer dit met “ons, die stiefkinders van die taal.” Dan kom hy met nog ‘n goor gevolgtrekking: “Byna die ganse Afrikaanse media – koerante, tydskrifte en televisie – word deur wit taalsprekers oorheers en bestuur. Dit beteken dus dat alle besluite oor die taal geneem word uit die baie beperkte en waarskynlik bevooroordeelde perspektiewe van wit taalsprekers.” Aan wie het ons hierdie nie-beperkte en onbevooroordeelde perspektief te danke? Aan Henry Jeffreys, wat deur bevooroordeelde wittes met beperkte perspektief jaar na jaar toegelaat word om anti-blanke- en veral anti-Afrikaner-propaganda in rubriek na rubriek te verkondig. As redakteur van Die Burger (2006-2010) het hy die beskaafde, Europeesgeoriënteerde, tradisionele lesers van die koerant vervreem. Hy is gelas om sy kantoor binne ‘n dag te ontruim. Tog word sy onverkwiklike aanvalle op blankes en veral Afrikaners sedertdien steeds in Die Burger toegelaat. Hy word polities korrek toegelaat om groter as lewensgroot te vertoon in ‘n era oorheers deur klein mensies.

Oor die US skryf Jeffreys: “Ek het nog altyd gewonder en ook geskryf oor hoekom Stellenbosch belas [!] moet word as die bewaker van Afrikaans.” Hy beweer “dat daar mense is wat ‘n emosionele verknogtheid aan die taal het en nie veel dink nie aan die skade wat die aandrang daarop as voertaal die beeld van die universiteit aandoen in ‘n veranderende Suid-Afrika wat geskoei is op beginsels van nierassigheid en toeganklikheid.” Hy noem dat die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) “die bakermat vir swart Afrikaanse skrywers en digters was. Ek reken ons het so ‘n instelling nodig. As dit dan Maties moet wees, is dit daarnatoe, mits die grondbeginsels van die nuwe Suid-Afrika nie ondermyn word nie.” Soos Alexander stel Jeffreys die heil van Afrikaans ondergeskik aan ANC-politiek. Soos Alexander wil Jeffreys nie hê dat Afrikaans beskerm moet word nie, maar dit sou goed wees as dit aan die US ten bate van bruines bestaan. Geen verwyt word na die UWK oor sy verengelsing geslinger nie; net so min as wat Jeffreys die US sy toenemende verengelsing sal verwyt. Hy het net lof vir Russel Botman se afskaling van Afrikaans gehad; hom selfs ‘n stryder vir Afrikaans genoem. Afrikaans en Afrikaners kan sonder ‘n kommentator soos Jeffreys klaarkom.

Ongelukkig onderskryf Adam Small wat Jeffreys kwytgeraak het, maar hy kap hom darem omdat Jeffreys so graag swart pleks van bruin wil wees (Die Burger, 16 deser, p 17).

Slot

Alexander en Jeffreys se verhouding tot Afrikaans word gekenmerk deur bv afstandelikheid, dislojaliteit, onbesorgdheid en ondankbaarheid. Die grondliggende rede hiervoor is geknogtheid aan linkse politiek. Dit geld ongelukkig ook vir die meeste ander bruines wat hulle oor Afrikaans uitlaat.

Ek het hier bo ‘n aanduiding gegee van hoedanig ek Alexander in die konteks van Afrikaans en die Afrikaner evalueer. Hoe word hy deur andere getakseer? In 2013 het die Pan South African Language Board sy studiebeurs na Alexander vernoem. Vanjaar het die Universiteit Kaapstad sy geesteswetenskappegebou na Alexander vernoem, onder meer ter erkenning van sy ANC-aktivisme (Die Burger, 31 Augustus, p 5). Die Universiteit van Suid-Afrika het op 8 deser ‘n Alexander-gedenklesing deur Crain Soudien in Parow aangebied (Die Burger, 2 deser, p 12).

Les bes is daar die ATM wat op 10 deser die eerste keer sy Neville Alexander-prestigetoekenning oorhandig het. Die ATM-olifant het ‘n muis gebaar. “Die medewenners is Sabina Dumas, opvoeder aan die New Orleans Sekondêre Skool in die Paarl, en die fakulteit onderwys van die Kaapse Skiereiland Universiteit vir Tegnologie (KSUT) in Wellington” (Die Burger, 12 deser, p 7). Laasgenoemde is eintlik bekend as die Cape Peninsula University of Technology (CPUT). Volgens sy rektor is dit ‘n eentalige Engelse inrigting.

Die era van ‘n Langenhoven en ‘n Van Wyk Louw is klaarblyklik verby. Dit is hierdie twee skrywers wat die ontwerp van die Afrikaanse Taalmonument deurslaggewend beïnvloed het (Praag 31.08.2014). Tans vereer klein geeste eerder soortgelyke geeste. Volgens die koerantberig is die toekenning bedoel “vir ‘n individu of instelling wat op enige gebied van Afrikaans ‘n beduidende bydrae op voetsoolvlak maak.” “Voetsoolvlak” is ‘n politiek gemotiveerde term wat in die nuwe Suid-Afrika in omloop gekom het en op ‘n onderstelaag-ingesteldheid dui. Die uitgangspunt is om (normaalweg) blankes uit te sluit.

‘n Idee van hoedanig die 40ste bestaansjaar van die Afrikaanse Taalmonument gevier is, kan verkry word uit die foto’s wat by daardie geleentheid geneem is (LitNet 14 deser). Op die ATM-webwerf is daar nog geen berig oor hierdie verrigtinge gepubliseer nie. In ‘n onderhoud het die ATM-skakelbeampte die monument ‘n “simbool van versoening en nasiebou” genoem (Die Burger, By, 10 deser, p 2). Soos by die ATR word Afrikaans dus ondergeskik aan politieke oogmerke gemaak. Die voorsitter van die ATM, Mashudu Mashige, word “‘n trotse derdetaal-Afrikaansspreker” genoem. Die vraag wat gevra moet word, is: Waarom is ‘n derdetaal-Afrikaansspreker en daarby ‘n Engelsdosent die voorsitter van die ATM-raad? Die antwoord is: Omdat die ANC se Departement van Kuns en Kultuur hom aangestel het en hy polities en etnies aanvaarbaar is; asof daar nie dosyne Afrikaanssprekendes is wat suiwer vakkundig meer geskik is om hierdie funksie te vervul nie. Daar word beweer dat “alle raadsake in Afrikaans gevoer word,” wat (sover ek weet) nie die volle waarheid is nie. Die tragedie is dat selfs die vanselfsprekende status vir Afrikaans as ATM-voertaal nie meer vanselfsprekend in die ATM-raad is nie.

Ek het voorheen (31.08.2014) sterk beswaar geopper teen die misleidende inligtingspanele wat in die besoekersentrum uitgestal is. Die goeie nuus is dat hulle verwyder is. Soos gesien kan word op minstens een van die foto’s waarna in die vorige paragraaf verwys is, is ‘n nuwe permanente uitstalling in wording. Hierdie inligtingspanele word deur die ATM geskep. Die enkele panele wat reeds uitgestal word, vertoon egter dieselfde neiging tot ANC-politieke gedienstigheid as die voriges. Daar is bv reeds ‘n aanhaling van Nelson Mandela, asook een van Mathews Phosa. Dan is daar die skynbaar onvermybare foto van Mandela, ‘n relaas oor die Soweto-opstand in 1976 en ‘n verwysing na Ingrid Jonker se gedig “Die kind”. Dít is klaarblyklik prioriteitsake vir die ATM. Daar is nog geen verwysing na enige blanke wat ‘n beduidende bydrae tot Afrikaans gelewer het nie. Die ATM sou verkies dat Sneeuwitjie swart moet wees. In die eerste paneel is daar ‘n steurende taalfout: “as sulks” pleks van “as sodanig”.

Leon Lemmer: Universiteit Stellenbosch (Deel 2): Afrikadag en die minagting van Hendrik Verwoerd

Onlangs is aangekondig dat die bevrydingsteoloog, Nico Koopman, as waarnemende viserektor van die Universiteit Stellenbosch (US) aangestel is (US-webwerf 20 deser). Dit is omdat die topbestuur van die transformerende US nie uit ‘n blanke rektor en uitsluitlik wit mans as viserektore mag bestaan nie. Voorheen is ‘n bruin man en later ‘n blanke vrou as viserektor aangestel, maar vir albei was die water te diep. Koopman is die naaste aan ‘n Russel Botman-kloon wat daar is. Hy het net lof vir (1) homself, (2) die ANC en (3) die Verenigende Gereformeerde Kerk (VGK), die ontaarde NG Sendingkerk. Koopman is ‘n mens propvol geregtigheid. Hy sal hom nie daaraan skuldig maak om ooit iets goeds van Afrikaners of blankes (Beyers Naudé en Jaap Durand is uitsonderings) en Afrikaans te sê nie; dié ideale kornuit op die US se pad na totale transformasie.

Koopman het aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) gestudeer. In die “teologie”-klasse van Jaap Durand is sy gees en dié van ‘n hele geslag predikante van die Sendingkerk (onder andere Botman) permanent met politieke propaganda vergiftig. Durand het sy held, Dietrich Bonhoeffer (1906-1945), voorgehou as rolmodel vir die politieke “bevryding” van Suid-Afrika. Dit is by Durand wat die idee van die Belhar-geloofsbelydenis ontstaan het. Hy word egter nooit in kerklike kringe tot verantwoording geroep vir sy vaderskap van die groot verdeeldheid wat in die NG Kerk heers nie.

Wim de Villiers, die US-rektor, is ‘n medikus wat blykbaar geen breër agtergrond en veral insig het nie. Hy weet dus heel moontlik nie (of is nie in afdoende mate bewus) van die groot positiewe rol wat Hendrik Verwoerd (kyk hier onder) in die geskiedenis van die Suid-Afrikaanse universiteitswese gespeel het nie. Koopman sal aan De Villiers kan vertel dat dit danksy Verwoerd is dat die UWK in 1960 tot stand gekom het. As hy eerlik is, sal Koopman ook vir De Villiers kan inlig dat die Departement Kleurlingsake aan feitlik al daardie UWK-studente studiebeurse gegee het. Wat Koopman asseblief nie moet beweer nie, is dat die “apartheidsregime” in sy skik was met UWK-produkte soos Botman en Koopman. Die punt is: Koopman is snood ondankbaar oor die goedertierenheid wat blankes aan hom bewys het.

US-viering van Afrikadag

Die US-bestuur het vooraf aangekondig dat Afrikadag op 25 Mei gevier gaan word (US-webwerf 20 deser). Daar kan geredeneer word dat daar niks hiermee verkeerd is nie, want ons is mos geografies deel van Afrika. In die Bybelse idioom sê ek egter graag: Ek is in Afrika maar nie van Afrika nie. Maar my eintlike beswaar teen die neo-US is dat hy graag Suid-Afrikaanse openbare vakansiedae amptelik vier in soverre hulle tot eer van die ANC misbruik kan word. Dit is ‘n slegte gewoonte wat uit die tyd van Russel Botman as rektor dateer. Maar Afrikadag is nie eens ‘n openbare vakansiedag nie, ten spyte van die glad te veel sodanige dae waarmee ons sit. Nooit gedenk die neo-US ewewigtigheidshalwe onderwerpe of gebeure wat vir blankes en veral Afrikaners van belang is nie, bv Van Riebeeck-dag (6 April) en Afrikaansdag (14 Augustus). Daar is hier geen sprake van die gelykberegtiging waaroor die US so hoog opgee nie.

Histories is die universiteit ‘n produk van Europese beskawing en Jan van Riebeeck simboliseer die aankoms van hierdie uitmuntende soort beskawing in suidelike Afrika. Afrikaans is ingevolge die US se stigtingsvoorwaarde veronderstel om dié onuitroeibare onderrigtaal aan die US te wees. Die neo-US verkies om sowel Europese beskawing as Afrikaans te minag. Sedert De Villiers op 1 April, gekkedag, diens as rektor aanvaar het, het hy nog niks gesê of andersins gedoen wat daarop dui dat hy ‘n Afrikaner wil wees of Afrikaans wil bevorder nie. Al wat hy in hierdie verband gedoen het, is om aan te haal uit die US se huidige taalbeleid. Daar is geen sprake dat hy hom daartoe verbind om die posisie van Afrikaans te verskans en te verseker dat dit die primêre onderrigtaal bly of weer word nie.

Die US het Afrikadag gevier met die uitstalling van die vlae van Afrikalande en ook dié van die Afrika-unie (AU), wat, soos Jacob Zuma versoek het, saam met die Suid-Afrikaanse vlag gewapper het. Daar is in die Afrikatradisie gesing en gedans. Die AU-volkslied is ook gesing. De Villiers het entoesiasties die seël op alles gesit met hierdie stommiteit: “Ons is Afrika – Afrika-oplossings vir Afrikaprobleme” (US-webwerf 26 deser) – soos Eskom?

Henry Jeffreys oor Afrikadag

Daar is seker nie ‘n joernalis wat met meer oorgawe anti-blanke stories opdis as Henry Jeffreys nie; die einste mens wat met sy Afrika-hempies redakteur van Die Burger was, binne ‘n dag sy kantoor moes ontruim, en graag tussen blankes woon. In sy jongste rubriek, Middelgrond (wat egter sterk links is), verwys hy goedkeurend na die “demokratiese revolusie in Suid-Afrika” en dan na die res van Afrika in die konteks van Afrikadag. “Afrika was eeue die speelplek [!] van koloniste wat die vasteland se rykdom aan minerale gewetenloos geplunder het sonder [!] voordele vir sy mense” (Die Burger, 27 deser, p 14). Jeffreys het ‘n uitsonderlike vermoë om gemeen te wees en met skewe voorstellings voor ‘n dag te kom. Hoekom is Westerse lande, bv die VSA, voorspoedig? Jeffreys se verklaring is: “Slawehandelaars het miljoene Afrikane as kommoditeite vir veral Amerika se wrede en gierige plantasie-eienaars verhandel en so die grondslag gelê vir die reuse-ekonomie wat die wêreld vandag oorheers.”

Dan kom Jeffreys as neo-swarte en ANC-kameraad met hierdie stommiteit: “Die Westerse wêreld skuld Afrika, maar Afrika skuld die wêreld niks nie. Al wat ons moet doen, is om te verseker dat daar nêrens skuiling of suurstof is vir bullebakke wat floreer op die pyn en lyding van medeburgers nie … Dan kan ons Afrikadag met trots vier.” Jeffreys wend geen poging aan om versoening te bevorder nie; eerder die teenoorgestelde met sy ons/hulle-onderskeid, waarin die “ons” (die swartes) natuurlik reg het en die onskuldige slagoffers is. Wat my verstand te bowe gaan, is dat ‘n koerant soos Die Burger nie die insig of die moed het om van so ‘n rubriekskrywer ontslae te raak nie. Jeffreys verkondig nie ‘n alternatiewe standpunt wat lesers betroubaar inlig nie; hy mislei doelbewus.

Verwydering van Verwoerd-gedenkplaat

Vir die neo-US was dit nie voldoende dat die naam van die HF Verwoerd-gebou verander is nie. Die gedenkplaat in die voorportaal van daardie gebou moes ook verwyder word, sodat almal (bedoelende eintlik swartes) welkom op die kampus kan voel. De Villiers het in sy intreerede op 29 April aangekondig dat hy dit nie stil-stil gaan doen nie. Hy het besluit om ‘n openbare demonstrasie van die neo-US se minagting van die nalantenskap van Verwoerd te maak. In De Villiers het die US ‘n rektor met ‘n dik anti-akademiese vel. Hy is ‘n klein mannetjie (van liggaam en van gees) wat grootmeneer speel oor groot Afrikaners soos Verwoerd en DF Malan, al weet hy in sy binneste dat hy nie werd is om hulle skoenrieme vas te maak nie. Malan se borsbeeld in die Coetzenburg-sentrum, wat voorheen na Malan vernoem was, is blykbaar die volgende Afrikanersimbool in De Villiers se visier. Gaan hy weer ‘n openbare demonstrasie van die verwydering maak? Dit lyk asof De Villiers nie ‘n flenter omgee vir die aanstoot wat hy Afrikaners gee nie; solank hy aan sy pro-swart beeld bou, is hy tevrede.

Dat Malan aan die Victoria College gestudeer het en dat Verwoerd op die ouderdom van 23 ‘n doktorsgraad met onderskeiding aan die US verwerf het (Hermann Giliomee, Die laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg2012, p 25), sal De Villiers geensins beïndruk nie. Hy sal eerder met diegene saamstem wat deesdae wil hê dat Verwoerd nie eens intelligent genoem mag word nie. Giliomee skryf van Verwoerd: “Hy was die eerste student in Suid-Afrika wat sy studies, van sy voorgraadse eksamens tot sy doktorale proefskrif, in Afrikaans geskryf het” (p 27-28). Dat Verwoerd intellektueel buitengewoon begaaf was, ly geen twyfel nie. Meer as een van sy kinders het ook professorate beklee. Verwoerd behoort suiwer akademies deur die US geloof en vereer te word. Mense met beperkte kennis en insig en daarby met ‘n politieke pleks van ‘n akademiese agenda, soos De Villiers, kyk die voortreflike akademiese dimensie van Verwoerd mis en bly vasstaar op twee aspekte wat verdoemingswaardig geag word: Verwoerd was ‘n Afrikaner en Afrikaans.

Let vervolgens op die moeite wat die US-bestuur gedoen het om medewerkers vir sy anti-Verwoerd-projek te soek en hulle vir ‘n gesamentlike poging byeen te bring. De Villiers het saam met Willie Ortell, ‘n vorige bruin burgemeester van Stellenbosch, die gedenkplaat verwyder, te midde van “die dreunsang van studente … Lede van die Open Stellenbosch-beweging het ‘Mayibuye iAfrika’ (Bring Afrika terug) [die oerwoud?] uitgeroep toe ‘n banier met die Suid-Afrikaanse vlag die plaket se plek ingeneem het. Hulle het tydens die geleentheid borde met die US se wapen in die lug gehou en baniere wat lui ‘Weg met Verwoerd’ en ‘Apartheid leef in Stellenbosch’ vasgehou” (Die Burger, 28 Mei, p 4). Die banier met die Suid-Afrikanse vlag is deur Stefan Laing, die voorsitter van die US-studenteraad, en Farai Mubaiwa, ‘n lid van die Open Stellenbosch-beweging, opgehang. Wilhelm, ‘n kleinseun van HF Verwoerd, was teenwoordig en het oor RSG gesê sy oupa verdien nie om vereer te word nie. HF Verwoerd se kinders het hulle pa baie beter geken as wat Wilhelm as ontspoorde kleinkind sy oupa ooit sal ken. Nie een van hulle sou aan so ‘n onteringseremonie deelgeneem het nie. Koopman was ook daar om bruikbare eiertjies te lê. Hy wil verseker dat hy permanent as viserektor aangestel word.

Wilhelm Verwoerd was getroud met die feminis Melanie van Niekerk. In 1992 het hy in navolging van sy vrou by die ANC aangesluit. Sy was ‘n ANC-parlementslid en van 2001 tot 2005 die Suid-Afrikaanse ambassadeur in Ierland. Wilhelm het werk vir die Waarheid- en Versoeningskommissie (WVK) gedoen en sy proefskrif handel ook oor die WVK. Albei is dus ryklik deur die ANC beloon. Linksheid het egter nie genoeg gom verskaf om hulle huwelik in stand te hou nie. Nelson Mandela het hulle destyds aangehits om die Verwoerd-van tot die uiterste tot voordeel van die ANC te misbruik. Wilhelm se gedrag op 27 deser ter ontering van sy oupa is ‘n voortsetting hiervan.

Huldiging van Jannie Marais

Die US se stigtingsdonateur, Jannie Marais, is op 30 Mei ‘n eeu gelede oorlede. Die US-bestuur het geen groot herdenkingsplegtighede vir vanjaar gereël nie. Dit is waarskynlik omdat die neo-US nie openlik vir Afrikaans in die bres wil tree nie. Die Marais-standbeeld staan op die Rooiplein op die kampus. ‘n Mens sou dink dat dáár hulde aan hierdie weldoener gebring sou word. Maar die Rooiplein is die plek waar Open Stellenbosch toegelaat word om na harte lus ontwrigting te saai. Die huldigingplegtigheid, ‘n inisiatief wat blykbaar van buite die US-bestuur gekom het, word by Marais se graf teen Papegaaiberg gehou. Daarna volg ‘n aanddinee in Marais se eertydse huis in Coetzenburg. Die verrigtinge word dus (doelbewus) weg van die sentrale kampus gehou. In sigself is dit ‘n skande, maar werp lig op die gebrek aan dissipline op die kampus.

Die US-bestuur het nie vooraf ‘n berig oor Marais vir die webwerf vrygestel soos in die geval van Afikadag nie. Stephanie Nieuwoudt het wel ‘n artikel geskryf (US-webwerf 27 Mei). Daarin noem sy dat Marais in 1915 £100 000 geskenk het wat die stigting van die US, as plaasvervanger vir die Engelse Victoria College, moontlik gemaak het. In haar artikel hinder twee dinge. Die beskrywing van Marais, “weldoener van Stellenbosch,” word tussen aanhalingstekens geplaas, asof hy nie onteenseglik ‘n weldoener was nie. Die ander saak wat hinder, is dat Marais se stigtingsvoorwaarde vir die US, dat Hollands/Afrikaans nie ‘n mindere plek as Engels mag beklee nie, glad nie genoem word nie. Marais se bewoording is: “De Hollandsche Taal in zijn beide vormen – dwz Afrikaans zoowel als Nederlandsch – geen minder plaats dan het Engelsch innemen zal” (JC Steyn, Ons gaan ‘n taal maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 183).

Maar dit is ongelukkig nie die eerste keer dat so iets gebeur nie. Tydens die jongste US-Woordfees is ingelyks geen daadwerklike poging aanwend om Marais na verloop van ‘n eeu na behore te huldig nie. Op die voorlaaste dag van die Woordfees, 14 Maart, was daar darem ‘n gedenklesing, 50 geskeduleerde minute, deur Ton Vosloo. In die amptelike Woordfeesprogram word melding van Marais se skenkingsvoorwaarde gemaak: “Dit moet Afrikaans ondersteun en bevorder” (p 34). Vosloo het volgens die koerantberig (Die Burger, 16 Maart, p 1) wel in die algemeen hierna verwys. Dit lyk egter asof Vosloo sy toespraak eerder oor die boeg van Marais se ander skenking, wat die stigting van Die Burger moontlik gemaak het, gegooi het. Vosloo het ‘n beroep op die miljoenêrs van Stellenbosch gedoen om Marais se voorbeeld te volg en elk R2 miljoen te skenk. Hy het blykbaar nie spesifiseer dat dit (uitsluitlik) vir die bevordering van Afrikaans moet wees nie. Daar is geen aanduiding dat Vosloo Marais se stigtingsvoorwaarde vir die US of die skandalige verwatering daarvan, wat reeds jare lank plaasvind, geopper het nie. As mede-miljoenêr het hy ook nie met R2 miljoen vorendag gekom nie. Blykbaar is dit die soort skenking wat Vosloo van ander mense verwag, maar nie van homself nie.

Die visepresident van die US-Konvokasie, JC Heunis, het op Vosloo se oproep gereageer met “kom ons doen iets” maar hy het nie die US of Afrikaans by die naam genoem nie (Die Burger, 19 Maart, p 18). Wat dit soos ‘n stille sameswering laat lyk, is Martie Retief-Meiring se rubriek, Saterdag Aktueel, onder die oneerbiedige opskrif: “Lig die hoed vir ou Jannie op die Rooiplein” (Die Burger, 23 Mei, p 11). Sal sy na Mandela as “ou Nelson” verwys? Retief verkies om deurgaans saam met die mode te gaan pleks van ‘n eie standpunt te ontwikkel. Haar hele rubriek is onverdiend deurspek met oneerbiedigheid vir “onse man” wat ‘n “verbysterende weldoener” was. “Dat so ‘n onverdrote kapitalis op die Rooiplein staan, is maar een van die heerlike ironieë van ons dorp.” Dit lyk asof sy eerder die beeld van ‘n kommunis, soos Mandela, daar wou sien. Sy noem dat Marais se skenking die ontstaan van die US moontlik gemaak het, maar sy rep (doelbewus) geen woord oor sy voorwaarde betreffende Afrikaans nie. “Lig maar die hoed, of die goedkeurende duim, vir daardie granietman op die Rooiplein.”

Vim is wit, maar dit lyk asof Wim eerder swart as wit belange wil bevorder. Hy is besig met ‘n gevaarlike speletjie. Die US-bestuur wek die indruk van perspektieflose windpompdonkies wat die hele tyd rondom transformasie bly draai. Die akademies hoogaangeskrewe US van weleer het in dié proses plooie ontwikkel wat hom haas onherkenbaar gemaak het. In werklikheid is dit ‘n siekte tot die dood toe. Veralgemenend kan gesê word dat swartes mag, gesag en geweld verstaan. Die US-bestuur het die mag, maar De Villiers oefen nie gesag oor die swartes uit nie; wel oor die blankes. Die gevolge kan gewelddadig wees.

Wat nodig is, is dat die akademies geöriënteerde studente en oudstudente, asook die vorige en huidige ware akademici (daar is nog heelwat van hulle op die kampus oor) en die US-donateurs ‘n gesamentlike poging aanwend om die huidige anti-akademiese situasie op te ruim. Die resultaat kan verandering wees wat akademies sin maak.

Doelbewuste eensydige misleiding deur Naspers-joernaliste en hulle meelopers

Na verloop van ‘n kwart eeu het 2 Februarie vandeesweek aan Naspers-joernaliste en hulle meelopers die geleentheid gebied om hulle linkse politieke eensydigheid en gebrek aan doodgewone integriteit met oorgawe uit te stal. Dit is nie die moeite werd om die artikels van mense soos Gert Coetzee, Henry Jeffreys, Leopold Scholtz, Charles Smith en Christi van der Westhuizen indiwidueel te ontleed nie. Ander dergelike artikels het ook verskyn. Dit lyk na ‘n georkesteerde poging om FW de Klerk so goed moontlik voor te stel. Wat hulle onlangs na aanleiding van De Klerk se 1990-toespraak geskryf het, is soortgelyk aan wat De Klerk self ter regverdiging van sy dade te sê gehad het. Dat sy opmerkings in swak smaak is, soos ook sy hunkering na onverdiende erkenning en nodelose verering, behoef geen betoog nie.

Wat van belang is, is nie wat hierdie mense propageer nie, maar wat hulle doelbewus verswyg. Hulle uitgangspunt is dat nie met die ou Suid-Afrika voortgegaan kon word nie, dat die land om te oorleef internasionaal aanvaarbaar gemaak moes word en dat die land nou danksy De Klerk op ‘n beter grondslag as voorheen funksioneer. Daardie grootse staatsman het ons glo gered van ‘n burgeroorlog-bloedbad. Ons moet hom glo ewig vir sy versiendheid dankbaar wees. Wat sleg in die nuwe Suid-Afrika is, is glo nie weens die foutiewe grondslag nie maar eintlik maar net omdat die ANC op die oomblik nie baie goed regeer nie. Dat die ANC hom uitstekend van sy taak kan kwyt, blyk glo uit die tyd toe die ikoon Nelson Mandela aan die bewind was. (In werklikheid het dinge toe beter gelyk omdat selfs die ANC nie dadelik alles kon laat verval wat oor drie en ‘n halwe eeue tydens die blanke bewind opgebou is nie.)

Wat nie een van hierdie elemente aanspreek nie, is of De Klerk eerbaar opgetree het. Is dit in orde dat hy in die 1989-verkiesing die blanke kiesers nie oor sy planne ingelig het nie? Is dit aanvaarbaar dat hy sy beloofde magsdeling, met wigte en teenwigte, in algehele magsoorgawe getransformeer het? Is dit maar reg dat hy sy plegtige belofte tydens die 1992-referendum, dat hy die uitslag van sy onderhandelings aan die blanke kiesers vir goed- of afkeuring sou voorlê, verbreek het? In minstens hierdie drie opsigte het De Klerk mandaatloos en dus immoreel gehandel. Dit bring mee dat hy die blanke kiesers in die algemeen nie vir die onverkwiklike werklikheid van die nuwe Suid-Afrika verantwoordelik kan hou nie. De Klerk moet die hoofverantwoordelikheid aanvaar, maar hy kan ‘n bietjie van daardie grondige onverantwoordelikheid afskuif op die klein groepie Afrikaanse blankes wat sy medepligtiges was.

Wat ook verswyg word, is De Klerk se absolute onbeholpe hantering van die onderhandelings. Hy was gepreokkupeer met persoonlike probleme en het die onderhandelings grootliks aan onbekwames toevertrou. Daarmee word nie te kenne gegee dat De Klerk self beter sou gevaar het nie. Hy het gewoon nie genoeg insig gehad om te besef watter perd hy opgesaal het nie. Hy het in die waan verkeer dat die nuwe Suid-Afrika vry van geweld en nie- (of selfs anti-) kommunisties sou wees. Ons huidige situasie bevestig dat De Klerk in minstens hierdie twee opsigte nie ‘n versiende staatsman was nie. Anders as met PW Botha het Nelson Mandela geen (of min) respek vir De Klerk gehad nie. Dit is nie net my waarneming nie. Dit word deur meerdere bronne bevestig. Dit kan toegeskryf word aan Botha se weiering om sy mede-blankes te benadeel, terwyl aantasting van die blankes se belange vir De Klerk geen beletsel was wanneer hy aan die opportunistiese eise van die ANC toegegee het nie.

De Klerk is herhaaldelik gewaarsku dat nie met terroriste onderhandel word nie; dat hulle ten minste eers geweld moet afsweer. Toe die ANC weier om geweld af te sweer, het De Klerk as beterweter goeie raad geïgnoreer en dit so aanvaar. Aanvanklik sou ook nie met kommuniste onderhandel word nie, maar ook hier het De Klerk toegegee, want wat bly van die ANC oor as die kommuniste onttrek word? Hierdie aanloop het die aard van sy verdere onderhandelings gekarakteriseer; dat van sy een toegewing na sy volgende toegewing “gevorder” is. Hierdie toegewings is “deurbrake” genoem. De Klerk het self sy tafel so gedek omdat hy opsluit met geswore geweldenaars wou “onderhandel”. Male sonder tal is hy met die hervatting van geweld afgedreig totdat die ANC sy sin gekry het.

De Klerk was veronderstel om vanuit ‘n magsposisie te onderhandel. Hy kon reken op die steun van die beste weermag in Afrika en een van die bestes in die wêreld, veral wat die bestryding van terrorisme betref. Die ANC het gesit met terreurbendes wat in ondoeltreffendheid en lafhartigheid uitgemunt het; vandaar hulle voorliefde vir sagte teikens. Magsdeling sou haalbaar gewees het as daar sterk en voltydse blanke leierskap was. Dinge soos die volgende sou geredelik moontlik gewees het: die verskansing van minderheids- en kulturele regte, insluitende die posisie van Afrikaans; ‘n gewaarborgde getal/persentasie setels vir blankes in die parlement; vetoreg; ‘n absolute verbod op rassediskriminasie; amnestie aan lede van die veiligheidsmagte, ens. Dat ons deesdae steeds en herhaaldelik hoor van “apartheidsmisdadigers” en (feitlik) nooit van die misdade van “vryheidsvegters” nie, dien as klinkklare bewys van die mate waarin De Klerk gefaal het.

In vele opsigte het De Klerk klaaglik misluk en verdien hy nie om vereer te word nie; des te meer omdat wat hy geskep het, ‘n onomkeerbare wanprestasie is. Sonder ‘n woord van kritiek het die genoemde joernaliste die krane tot lof van De Klerk oopgedraai. Waarom het hulle geen poging aangewend om ‘n gebalanseerde beeld aan hulle lesers voor te hou nie? Omdat polities korrekte eensydigheid van hulle verwag word, hulle daarvoor vergoed word en hulle daarmee kan wegkom. Hulle is daarop ingestel om propaganda te lewer wat hier en nou deur die lesers verorber word. Hulle bekommer hulle nie oor wat op langer termyn van hulle brousels gedink gaan word nie. Etiek/moraliteit knaag ook nie aan hulle gewetes nie.

Universiteit Stellenbosch: die Botman-pad of ‘n nuwe begin?

Sedert Russell Botman se dood word daar koorsagtig georganiseer met die oog op die aanstelling van die volgende rektor van die Universiteit Stellenbosch (US). Tot dusver was daar (behalwe op Praag) nog net lof vir Botman:

  • Op 21 Julie het die uitvoerende komitee van die US-raad vergader. Die openbare raadsmededeling daarna het net waardering vir Botman se nalatenskap gehad (US-webwerf 23 Julie).
  • Op die 22ste Julie, tydens die vierde Botman-huldigingsbyeenkoms, het die blanke waarnemende rektor, Leopoldt van Huyssteen, die mening uitgespreek dat die US op die Botman-koers moet bly (US-webwerf 22 Julie).
  • In ‘n hoofartikel het Die Burger geskryf: “Die US kan nie verkeerd gaan nie as hy min of meer hou by die visie en rigting wat Botman aangedui en nagestreef het” (30 Junie, p 1 en 10).
  • Die oorverligte Anton van Niekerk dink dat dit nie net die US is wat by Botman se nalatenskap baat nie. Botman het selfs “die wêreld ‘n beter plek agtergelaat” (Die Burger, 2 Julie, p 11).
  • Henry Jeffreys het ‘n beroep op die US-raad gedoen “om ‘n transformeerder van Botman se kaliber” as sy opvolger aan te stel (Die Burger, 2 Julie, p 10).
  • Jonathan Jansen het gesê: “Die US sal moet besluit of hy wil bou op die nalatenskap van Botman en of hy wil bly in die verlede” (Rapport, 6 Julie, p 2). “As Stellenbosch gaan terugval onder nuwe leierskap, terug in die verlede, gaan dit groot probleme in ons land veroorsaak” (Die Burger, 7 Julie, p 2).

Wat hier gebeur, is dat die US-raad en sommige US-personeellede, asook bruin ANC-aktiviste soos Jeffreys en Jansen, druk uitoefen vir die voortsetting van Botman se beleid van transformasie. Dit behels dat die US so vinnig en so veel moontlik moet verswart en verengels en dat akademiese gehalte in hierdie proses maar skade kan ly. Wat deur nie een van die bogenoemde instansies of persone (openlik) bepleit word nie, is die handhawing en daarna verbetering van die posisie van Afrikaans en blankes aan die US, om van Afrikaners nie te praat nie.

As die blankes wat pomp om die rektorspos uitgesluit word, kan ‘n mens sê dat die subteks in die bostaande is dat ‘n nie-wit rektor weereens aangestel moet word. Die aanstelling van ‘n wit US-rektor, al is hy/sy hoe oorverlig, sou as ‘n terugwaartse stap geëtiketteer word. Let daarop dat suiwer akademiese oorwegings (bv formele kwalifikasies, ondervinding, publikasies) nog glad te berde gekom het nie, al gaan dit in werklikheid om die top akademiese pos aan wat veronderstel is om ‘n akademiese inrigting te wees.

Dit dui myns insiens op ‘n siekte tot die dood toe. Dít terwyl daar oor die algemeen net lof vir ons “demokratiese” bedeling is. Ooreenkomstig die ANC se verwerplike beleid gaan dit in hierdie diskoers in die eerste plek en deurslaggewend om rassistiese en seksistiese oorwegings. Net soos deesdae gemaak word asof die Suid-Afrikaanse geskiedenis eers met die stigting van die ANC begin het, word die beginpunt van ‘n respektabele US teruggevoer na die aanstelling van Botman as die eerste “swart” rektor. Die punt is dat die Botman-US uit die ANC-oogpunt politieke respektabelheid verkry het, maar die US het sekerlik nie aan akademiese uitnemendheid gewen nie. Net soos iedere swart plaaslike staatshoof na Nelson Mandela aan ‘n ekoniese maar mitiese Mandela gemeet word, het die siek gewoonte posgevat om iedere US-rektor ná Botman aan ‘n swart Botman-beeld te meet; ‘n neiging wat akademies sekerlik katastrofiese gevolge inhou.

‘n Ingeligte en betroubare waarnemer op die US-kampus het my meegedeel dat daar nie ‘n kat se kans is dat ‘n blanke die volgende US-rektor sal word nie; nog minder ‘n Afrikaanssprekende. Dit kan dui op die mate waarin die akademiese lewe aan die US met ‘n mengsel van ANC-politiek en blanke ruggraatloosheid vergiftig is. Sommige van die jongste negatiewe geluide is afkomstig van Arnold Schoonwinkel, die US se viserektor vir onderrig. Hy het Botman se anti-blanke beleid aan sy bas gevoel toe Botman openlik verklaar het dat hy voorkeur aan ‘n nie-witte in hierdie pos sou gee. Die opdrag wat Schoonwinkel van Botman ontvang het, was dat hy sy werk op so ‘n manier moet doen dat ‘n nie-witte by hom kan oorneem. Myns insiens dui dit op rasgegronde denke by Botman.

In Schoonwinkel se artikel is daar bitter min nuwe inligting (Die Burger, 2 deser, p 11; gedeeltelik ook op die US-webwerf, 31 Julie*, en die volledige teks, 4 deser). Dié teks dui daarop dat Schoonwinkel skynbaar onkrities deel van die Botman-US is. Schoonwinkel objektiveer nie sy werksomgewing nie. By hom is dit eerder ‘n geval van behaaglike inburgering in sy hier en nou. Hy funksioneer skynbaar eerder as US-amptenaar as akademiese leier. [*Daar word verwys na ‘n hersiene taalbeleid – ongetwyfeld die skepping van die Botman-bewind – maar die publiek kan nie internettoegang daartoe verkry nie, wat waarskynlik verdere afskaling van Afrikaans impliseer. Daar is wel toegang tot ‘n taalgedragskode vir ondersteuningsdienste. Daarvolgens moet “Afrikaans in alle omstandighede gebruik word as die taal van interne kommunikasie.” Dat hierdie 2002-voorskrif verouderd is, blyk duidelik uit ‘n vorige skrywe van my (Praag 29 Julie). Die 2002-taalbeleid was vir die publiek toeganklik, maar die huidige hersiene een is nie. Dit hou wesenlike gevare vir Afrikaans in, maar geheimhouding geniet ongelukkig die steun van Christo Viljoen, die president van die US-konvokasie (Die Burger, 7 Julie, p 8).]

In Schoonwinkel se teks is daar eintlik twee temas. Enersyds handel die artikel oor taal. Daar is die gebruiklike relaas oor dubbel- en parallelmediumonderrig en tolking. In Schoonwinkel se tuisfakulteit, ingenieurswese, word klasse in óf Afrikaans óf Engels aangebied en dan in die ander taal getolk. In die fakulteit ekonomiese en bestuurswetenskappe, wat ANC-politiek die sterkste teenstaan en groot klasse het, word onderrig in aparte klasse tot op honneursvlak aangebied. Schoonwinkel noem egter dat vir die US in sy geheel ‘n minderheid klasse slegs Afrikaans of slegs Engels is. Die fakulteit krygskunde het weens die ANC-regering se rassistiese beleid feitlik uitsluitlik swart studente, gevolglik is alle onderrig slegs in Engels. Geen universiteit wat in sy hart en niere Afrikaans is, sal met so iets vir lief neem nie. Dit toon onteenseglik dat ANC-gedienstigheid vir die US belangriker as Afrikaansgetrouheid is.

Van al die oorblywende fakulteite word gesê: “In die ander fakulteite kan studente ‘n program gedeeltelik in Afrikaans en gedeeltelik in Engels volg.” Dit is in hierdie fakulteite waar Engels die meeste veld ten koste van Afrikaans gewen het. Fakulteite soos medies (wat ‘n dekade lank ‘n fanatiese transformeerder, nogal ‘n Van der Merwe, as dekaan gehad het), lettere (Anton van Niekerk se tuisfakulteit) en teologie (Nico Koopman se tuisfakulteit) het sterk verengels; dermate dat ‘n student nie meer ‘n graad kan verwerf sonder om (veral) in Engels onderrig te ontvang nie.

Om hierdie feit te verdoesel, word die volgende Botmanisme voorgehou: “Studiemateriaal soos kursusraamwerke, klasaantekeninge, toetse en eksamens word in Afrikaans en Engels aangebied.” In die praktyk is dit nie ‘n sinvolle opsie vir die student om toetse en eksamens in Afrikaans af te lê as die dosent nie Afrikaans magtig is nie. Die rede waarom daar ‘n toenemende getal eentalige Engelse dosente is, is omdat die US nie meer van sy dosente vereis om Afrikaans magtig te wees nie. Hulle word hoogstens aangemoedig om iets aan die saak te doen. Die rede waarom dosente nie (en nooit) Afrikaans magtig hoef te wees (of te word) nie, is omdat gepoog word om, indien enigsins moontlik, nie-wit dosente aan te stel. Schoonwinkel noem dat die US dus ‘n “gemengde taalmodel” het waarin daar ook “ruimte vir Afrikaans” is. Daardie ruimte word tans amptelik op 60% gestel, maar hierdie persentasie is gebaseer op ‘n vleiende 50% Afrikaans en 50% Engels in gesamentlike klasse, wat egter in die praktyk hoofsaaklik in Engels aangebied word. Daar is al dikwels genoem dat die onderrig in Afrikaans baie laer as 60% is en dat Engels loshande die hoofonderrigtaal van die US geword het. Wat seker is, is dat die US weens politiek-gedrewe transformasie nie meer die Afrikaanse universiteit van weleer is nie.

Andersyds handel Schoonwinkel se artikel oor lippediens aan Botmanisme, dus oor Botman se “nalatenskap”. Vandaar die talle verwysings na hoop*, diversiteit, meertaligheid, toeganklikheid, inklusiwiteit en “die bevordering van die Afrikatale.” Daar is ook die herhaaldelike verwysing na “uitdagings”; ‘n woord wat kenmerkend van ANC-gesindheid is. Schoonwinkel onderskryf sonder meer die Botman-US se Visie 2030. Nêrens is daar ‘n aanduiding dat Schoonwinkel hom in enige opsig van Botman se nalatenskap distansieer nie.[*Botman se Hoopprojek ontleen veral aan kommuniste soos Paulo Freire (1921-1997) en Ivan Illich (1926-2002).]

Dit lyk vir my asof Schoonwinkel se artikel deur dieselfde motivering as Van Niekerk se bogenoemde skrywe onderlê word, naamlik om te sê: (1) ek is ook hier, (2) ek kan ‘n geskikte kandidaat vir die rektorskap wees, (3) ek steun die Botman-beleid ter afskaling/vernietiging van ‘n Afrikaanse en veral ‘n Afrikaner-US en (4) ek gaan nie (of wil nie, of kan nie) nuut oor die US dink en ‘n eie en akademies sinvoller benadering as Botman volg nie. Dit is dus soos om die nuwe Suid-Afrika sonder bevraagtekening te aanvaar. Wat ‘n tragedie.

Die Botman-bewind was wesenlik ‘n nie- (self anti-) akademiese era waarin ANC-politiek (feitlik) deurgaans voorrang bo gesonde akademiese oorwegings geniet het. Pleks van te beweer dat op die Botman-pad voortgegaan moet word, behoort daar akademiese Simsons op te staan wat aankondig dat ‘n nuwe begin nodig is. Die politieke pilare waarop die US tans staan, moet intuimel. ‘n Nuwe daeraad moet vir Afrikaans en die blankes, veral die Afrikaners, op die US-kampus aanbreek. Wat in werklikheid in volle swang is, is die groot kruip na die US-rektorskap.

Dit lyk asof daar deur die rektorskandidate en die meerderheid US-raadslede geredeneer word dat die gesindheid pro-Botman (en by implikasie pro-ANC) moet wees om die volgende rektor te kan word. Sodanige sentiment voorspel niks goeds vir Afrikaans nie. Nadat ek die voorafgaande geskryf het, is daar ‘n sinvolle brief deur JE de Kock, Stellenbosch, in Die Burger (11 deser, p 8) gepubliseer. Ek haal die brief volledig aan.

“Baie dankie, prof Schoonwinkel, vir normaals ‘n verduideliking oor die ‘voorneme en strategie (aan die US), wat onder meer Visie 2030 insluit.’ Ons het dit al tot vervelens gehoor. Intussen word al hoe meer in die briewekolomme deur US-dosente, Maties en hul ouers gekla omdat min onderrig nog in Afrikaans aangebied word. Gaan lees maar weer in Donderdag Aktueel van 31 Julie wat die FW de Klerk-stigting [Praag 5 deser] te sê het oor die Grondwet*, wat aandui dat dit ‘duidelik, prakties en billik is dat minstens een uit die vier universiteite in die Wes-Kaap, wat hoofsaaklik Afrikaans is, Afrikaans as sy hooftaal van onderrig kan gebruik – op ‘n nie-rassistiese en nie-diskriminerende grondslag.’ Stellenbosch het nou ‘n gulde geleentheid om ontslae te raak van sy sogenaamde Hoop-projek en straatfeeste waar gekleurde poeier oor deelnemers uitgegooi word**. Word weer ‘n universiteit wat toegespits is op akademiese belang. Om uitnemendheid van diversiteit afhanklik te maak, is nêrens wetenskaplik bewys nie. Doen asseblief by die keuse van ‘n volgende rektor die regte ding in die belang van Stellenbosch en die doel waarvoor hy gestig is***.”

* Dit is ironies dat FW de Klerk en sy stigting die grondwet as reddingsboei gebruik om De Klerk se nalatenskap positief te probeer voorstel. Leon Wessels vertel in sy boek, Vereeniging: die onvoltooide vrede (2010), dat De Klerk dit in 1996 sterk oorweeg het om in die parlement teen hierdie einste grondwet te stem (p 279).

** Amanda Gouws was verlede jaar teen die einde van Russel Botman se Diversiteitsweek in ekstase omdat sy met gekleurde poeier in iedere kleur van die reënboog (behalwe wit natuurlik), bemors is. Haar enigste grief was dat die meeste van haar mede-dosente nie aan hierdie sotterny deelgeneem het nie.

*** Dié verwysing is na Jannie Marais se stigtingskenking waarvolgens die US ‘n Afrikaanse Universiteit moet wees. Hierdie onverbiddelike voorwaarde word deesdae feitlik deurgaans doodgeswyg.

Op 15 deser skryf Koos du Toit van Stellenbosch, daardie verbete vegter vir Afrikaans, in Die Burger (p 12) dat hy twyfel of die US sy stigtingsvoorwaarde sal verwesenlik. Anders as wat ek, JE de Kock en Koos du Toit dink, is daar in die US-raad skynbaar min aanhang vir ‘n gesonde, radikale breuk met die Botman-era. Dit is pas deur die US se raadsvoorsitter, George Steyn, bevestig. Dit is Steyn wat na die dood van Russel Botman die gerug versprei het dat Botman gehoop het dat sy kleinkinders in Afrikaans aan die US sal kan studeer (US-webwerf 29 Junie). Dít terwyl Botman sy eie kinders op so ‘n manier grootgemaak het dat hulle eerder Engels as Afrikaans wil wees. Steyn is die opvolger van Edwin Hertzog, wat gesê het dat hy tevrede sou wees as die US 80% Engels en 20% Afrikaans is (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, 2013, p 152). Hertzog het as sakeman by Mediclinic en Steyn by Pep Stores uitgeblink. Kwantitatief verstaan hulle vraag en aanbod by konkrete dinge baie goed, maar albei trap klei as dit kom by die kwalitatiewe evaluering van meer abstrakte verskynsels soos taal, kultuur en ideologie. Die water word dan te diep vir hulle.

Bun Booyens, die redakteur van Die Burger, het ‘n onderhoud met Steyn gevoer en ‘n artikel daaroor gepubliseer (Die Burger, ByNaweek, 9 deser, p 12-13). Dit lyk asof die teks in groot mate op grond van ‘n internetonderhoud bestaande uit ‘n reeks vrae en antwoorde tot stand gekom het. Enersyds kry ek die indruk dat Bun Booyens in die gesonde Afrikanergesindheid van sy naamgenoot, sy pa (1916-2010), geskool is. Andersyds het Booyens jr my teleurgestel omdat hy hom polities korrek daarvan weerhou het om werklik indringende opvolgvrae aan Steyn te stel. Hy het Steyn toegelaat om met spreekwoordelike moord weg te kom, waardeur die US vorentoe akademies grondig benadeel kan word.

Steyn se voorganger, Hertzog, het dit onomwonde gestel: Afrikaans is “nie die voorwaarde vir die voortbestaan van die US nie” (Kapp, p 114). Volgens Hertzog hoef die US dus nie ‘n Afrikaanse universiteit te wees nie. Die donateur Jannie Marais se stigtingsvoorwaarde kan dus maar geïgnoreer word. Russel Botman het hierin ‘n gulde geleentheid vir die verengelsing van die US gesien. Een van Botman se opdragte aan die US se Sentrum vir Inklusiwiteit was dat vasgestel moet word hoe Marais se stigtingsvereiste omseil kan word (Praag 13 Julie). Histories kan daar geen twyfel oor die bedoeling van Marais wees nie. Die Engelse Victoria Kollege is in 1918 in die US omskep en Engels as onderrigtaal is binne enkele jare uitgefaseer. Afrikaans moet dus volgens die letter en gees van sy stigting die enigste (of dan sekerlik die hoof-) onderrigtaal wees. In die Botman-era (2007-2014) is Afrikaans egter deur Engels as die hoofonderrigtaal verdring. Wat met reg van die US se raadsvoorsitter en van enige US-rektor vereis kan word, is nie ‘n vae versekering dat daar ongespesifiseerde “ruimte” vir Afrikaans is en dat gepoog word om die “aanbod” in sowel Afrikaans as Engels uit te brei nie, maar dat Afrikaans vanselfsprekend tot in die oneindige die hoof- (en verkieslik die enigste) onderrigtaal sal wees.

Kom ons kyk hoe vaar Steyn met die oog hierop in sy onderhoud met Booyens. Heel aan die begin stel hy my reeds diep teleur. Steyn sien niks radikaal verkeerd en onakademies in Russel Botman se polities (spesifiek ANC-) gedrewe beleid nie. “Russel se nalatenskap is die baan waarop hy ons universiteit geplaas het. Ons beplan nie ‘n koersverandering nie.” Steyn wend klaarblyklik geen poging aan om die Botman-era objektief te betrag en ‘n noodsaaklike koersverandering te visualiseer nie. Steyn kyk en sien en dink alles is wel: “Die raad is eenparig daaroor dat die US deurlopend moet verander of transformeer”. Volgens Steyn moet dit op die Botman-manier gedoen word. Blykbaar mag ‘n mens die nalatenskap van die eerste “swart” US-rektor net so min bevraagteken as die nalatenskap van die eerste swart Suid-Afrikaanse president.

As Botman-lojalis kla Steyn vervolgens weer oor die voorbladsyberig in Die Burger (23 Junie) waarvolgens daar moontlik ‘n mosie van wantroue in Botman in die US-raad gestel sou word. In ons era van politieke korrektheid kom dit blykbaar neer op heiligskennis. Weer dreig Steyn raadslede met die bewering dat dit “‘n ernstige oortreding van die gedragskode vir raadslede” sou wees as sulke kritici uit die raad praat. Hulle word as publisiteitsoekers geëtiketteer. Myns insiens sou ja-broers, heuningsmeerders en ANC-gedienstiges nie so vermaan word nie.

Booyens verwys na Blade Nzimande se stelling dat daar nie meer plek vir Afrikaanse universiteite is nie. Nzimande se “uitspraak strook eenvoudig nie met ons Grondwet nie,” is Steyn se reaksie. “As hy bedoel het daar is nie plek vir Afrikaner-universiteite nie, is dit natuurlik iets anders en sal ek hom gelyk gee, want Stellenbosch is lankal nie meer die ‘volksuniversiteit’ wat vroeg in die vorige eeu moes help om die Afrikaners op te hef nie. Dit kan en wil ons vandag nie wees nie.” Hier eggo Steyn die Botman-standpunt dat die US lankal die “laer” verlaat het (Rapport 28.04.2013; Praag 29.04.2013). Dit herinner ook aan Botman se snedige verwysing na die “volksvaders” (US-webwerf 16 Mei; Praag 23 Junie).

Opvallend is Booyens se versuim om hier opvolgvrae te stel. Daar is glo nie plek vir ‘n Afrikaner-universiteit nie. Is daar in dieselfde mate ook nie plek vir ‘n ANC- of kommunistiese US nie? Sowel ANC- as kommunistiese ideologie word tans in oorheersende mate aan bv die US en die Universiteit Vrystaat bedryf, soos ek in talle vorige skrywes op Praag aangetoon het. Waarom is dít toelaatbaar pleks van amptelike en daadwerklike ideologiese neutraliteit? Daar word eenvoudig veronderstel dat die Afrikaners verkeerd en die swartes (oftewel die ANC) reg het.

Hierna wil Booyens graag “so duidelik as moontlik” uitsluitsel oor die toekoms van Afrikaans as onderrigtaal aan die US hê. Steyn stel dit dadelik dat “akademiese uitnemendheid” belangriker as taal is. “Ons sal dit slegs kan bereik en volhou as die US die beste dosente én beste studente lok en behou. Dit sou absurd wees om te dink dat ons dit met slegs Afrikaanssprekende dosente en studente kan behaal.” Dit is ‘n stekie na die eens akademies voortreflike Afrikaanse US. Hier gee Steyn ‘n gaping so wyd soos die Here se genade aan Booyens, maar hy wend geen poging aan om dit te vat nie. Ons is hier by die kern van die akademiese verrotting aan die US. Afrikaans word voorgehou as iets wat akademiese uitnemendheid belemmer, terwyl dit vir egte akademici met historiese insig duidelik behoort te wees dat die suiwer Afrikaanse US van weleer akademies voortrefliker was as wat die huidige een is.

Dit kan ook kwantitatief met verwysing na bv die mediese fakulteit gemeet word. Die ou US het net kandidate met gemiddeld A-matrieksimbole tot studie vir die MBChB-graad toegelaat. Deesdae is ‘n minderheid kandidate van sodanige akademiese kaliber. Geen wonder dat Suid-Afrikaanse mediese opleiding al hoe minder erkenning in die buiteland geniet nie. Eenogig sien Steyn Afrikaans as ‘n belemmering vir akademiese uitnemendheid, terwyl die hoofoorsaak vir die US se tanende akademiese aansien politiek, spesifiek ANC-politiek soos verpersoonlik deur Russel Botman, is. Maar dít is juis die pad waarop Steyn die US wil hou.

Dat die US tans die beste dosente en studente trek, is ‘n mite. Die huidige verderflike beleid is juis dat nie-akademiese oorwegings, soos etnisiteit en geslag, (dikwels) ‘n deurslaggewende rol by personeelaanstellings en -bevorderings en by studente-toelatings en beurstoekennings speel. Met so ‘n beleid kan geen universiteit akademies respektabel wees nie. Steyn noem bv dat die US “spesiale werwing [doen] om personeeldiversiteit te bevorder.” Daardie verlangde etniese en geslagsdiversiteit is suiwer polities gemotiveerd. Daar is geen bewyse dat sodanige diversiteit ‘n universiteit akademies verbeter nie. Gebrek aan homogeniteit kan in werklikheid soveel chaos veroorsaak dat die universiteit nie behoorlik kan funksioneer nie.

Daarna grawe Steyn die gat waarin hy hom bevind nog dieper. “Daar is ook die vereiste dat finale kortlyste ‘n kandidaat uit die benadeelde groepe moet bevat … ons kan en moet beslis meer doen op hierdie terrein;” dus in selfs groter mate akademiese aanstellings en bevorderings op nie-akademiese (etniese en geslags-) gronde doen. Let daarop dat hierdie opdringing van sogenaamde benadeeldes nie ‘n aanbeveling of riglyn is nie, maar ‘n vereiste. Diegene wat voorheen benadeeldes genoem is, word die huidige bevoordeeldes en die wat na bewering voorheen bevoordeel is, word met Steyn en die US se komplimente die huidige benadeeldes.

Wat gebeur in die praktyk wanneer sulke kortlyste by aanstellings en bevorderings finaal oorweeg word? Daar word benadeel-gesentreerd te werk gegaan. Daar word nie in die eerste plek gekyk watter een van twee wit kandidate akademies die beste is nie, maar veel eerder waarom die US ter wille van transformasie (dus politiek) nie daarmee kan wegkom deur die voorheen benadeelde kandidaat aan te stel nie. Daarmee word die demografiese profiel van die US verbeter, maar nie die akademiese profiel nie. Só word akademiese uitnemendheid sekerlik nie gedien nie. Dit is hieroor dat minstens een US-raadslid, Rhoda Kadalie, die integriteit gehad het om te bedank. Die tragedie is dat dit klaarblyklik die resep is waarvolgens die volgende rektor aangestel gaan word. Booyens het gevra vir ‘n “profiel van die ideale kandidaat” maar polties korrek het hy versuim om te vra of Steyn die versekering kan gee dat etnisiteit en geslag geen (deurslaggewende) rol gaan speel nie. Maar dit laat my dink aan hierdie wysheid: Moenie vrae vra as jy nie bereid is om leuens aan te hoor nie.

Hoe kom ‘n mens uit die penarie as waar daar voorheen studente met A-matriekgemiddeldes was daar nou ‘n see van studente met bv C-gemiddeldes sit? Een manier is om soos Jonathan Jansen te redeneer: dat ‘n swarte met een A-simbool in matriek akademies net so goed soos ‘n witte met sewe A-simbole is. Steyn verkies om dieselfde dwaalleer op ‘n ander manier aan te hang. Die US soek nie die studente met die beste bewese akademiese skoolrekord nie. Nee, “die US moet die studente met die meeste potensiaal lok.” Dit is ‘n morele verpligting weens “die skade wat in die verlede aangerig is.” Dit is dus die slegte wittes se skuld dat nie-akademiese oorwegings tans die septer oor akademiese oorwegings swaai. Waar dit om politiek en moraliteit gaan, neem rasionaliteit die wyk.

Ek het dit al aan ‘n rektor gestel: Wys my ‘n swarte waarvan in so ‘n milieu gesê word dat hy nie potensiaal het nie. ‘n Swarte word per definisie iemand met onderdrukte potensiaal. Hierdie potensiaal-mite het ernstige implikasies. Byvoorbeeld, ‘n student met gemiddeld ‘n C-simbool vernietig die kans van ‘n kandidaat met gemiddeld ‘n A-simbool om bv medies te studeer. Dit is bekend dat sommige studente hulle potensiaal bereik en ander nie. Daar is egter geen meganisme waarvolgens nie-presteerders vinnig uit die stelsel verwyder word en met bewese akademiese presteerders vervang word nie. Daar word eerder redeneer dat die voorheen benadeeldes se vermeende potensiaal later sal inskop. Hoewel hulle deesdae vrygeborenes is, word daar geredeneer dat wittes hulle oor ‘n lang tyd hels erg benadeel het, gevolglik is dit te begrype dat die potensiaal eers na aansienlike tydsverloop sal begin blom. Daar is ook ‘n strategie wat gevolg kan word sodat dit bloot lyk asof die potensiaal loskom: verlaag die akademiese standaarde. In elk geval: diegene wie se potensiaal nie ontluik nie, word nie met kandidate met bewese akademiese gehalte vervang nie, maar met nog voorheen benadeeldes met beweerde potensiaal. Waarvan daar geen sprake is nie, is vergoeding aan diegene wat deur hierdie huidige bose politieke stelsel benadeel word; onder meer omdat hierdie verderflike beleid in ‘n kleed van hoë moraliteit gehul word.

Steyn het hom nie “so duidelik as moontlik” oor die toekoms van Afrikaans uitgelaat nie. Wat hy veel eerder gedoen het, is om regmatige kommer te wek. Wanneer daar die begeerte is om swartes in sport te bevoordeel, word kwotas afgedwing. Maar Steyn sê: “‘n Kwotastelsel vir Afrikaans sal faal … Gestel ons het 100 plekke beskikbaar … en reserveer ‘n kwota van 50% vir Afrikaanssprekendes. Nou doen daar 50 Afrikaanssprekendes en 150 Engelssprekendes aansoek. Ons word dan volgens die kwota gedwing om al 50 Afrikaanssprekendes te aanvaar, maar net die beste derde van die Engelssprekendes. Die negatiewe impak op gehalte spreek vanself.” Wat hieruit blyk, is dat Steyn die mite aanhang dat daar nie genoeg Afrikaanssprekende matrikulante is om ‘n Afrikaanse US aan die gang te hou nie. Kapp het hierdie argument in sy boek besweer (Praag 6 April).

Die punt is dat Engelssprekendes maar bevoordeel mag word, want hulle word in die konteks van die US met nie-wittes geassosieer. Wat nie mag gebeur nie, omdat dit polities inkorrek sou wees, is om Afrikaanssprekendes en by implikasie wittes te bevoordeel. Wat Steyn gerieflikheidshalwe nie noem nie en ook nie deur Booyens daartoe verplig word nie, is om te erken dat hierdie taalkwota-probleem nie aan die Afrikaanse US van weleer bestaan het nie. Dit is die invoering van onderrig in Engels wat die Afrikaanse akademiese drinkwater aan die US besoedel het.

Wat ook duidelik is, is dat die sakeman Steyn vraag en aanbod verstaan en net daarvolgens die balans tussen Afrikaanse en Engelse onderrig wil besleg. Hy noem dat daar tans eweveel studente is wat hulleself as Afrikaans of Engels identifiseer. Wat hy polities korrek nie noem nie, is dat ‘n groot skeut van die wat voorgee om Engels te wees Afrikaanssprekende bruines is wat ruim bydra tot die ondergang van Afrikaans aan die US. Nêrens is daar ‘n aanduiding dat Steyn sensitief is vir Jannie Marais se stigtingsvoorwaarde nie. Nog minder word hy beïnvloed deur die trotse geskiedenis van die Paarl (die Genootskap van Regte Afrikaners, die Taalmonument) en Stellenbosch (die US) as die bakermat van Afrikaans. Dit gaan vir hom om siellose vraag en aanbod. Volgens Steyn moet die US nie net op die transformasiepad volhard nie, maar moet transformasie ook versnel word. Dit beteken dat vinniger verswarting en verengelsing die US en die dorp Stellenbosch se voorland is; ‘n wens wat Botman in 2007 as sy begeerte in sy intreerede as rektor uitgespreek het.

Steyn is deur die donateurs tot die US-raad verkies. Die gewoonte het posgevat om ‘n sakeman tot raadsvoorsitter te verkies omdat universiteite deesdae as sake-ondernemings beskou word. Dit is ‘n gevaarlike tendens, want universiteite is veronderstel om in die eerste plek akademiese inrigtings te wees. Daarom behoort ‘n deurwinterde akademikus (bv ‘n konvokasielid) veeleerder die raadsvoorsitter te wees, sodat akademiese belange voorop gestel kan word. Aan die US is dit duidelik dat die donateurs en konvokasielede in verskillende rigtings trek. Groot sake-ondernemings as donateurs wil veral om nie-akademiese redes die US transformeer (dus om gewild en in die mode te wees), terwyl die konvokasielede veel meer akademies, konserwatief en tradisiegebonde is.

Steyn se teks, bv “Ons sal uiteraard ook die impak op koste oorweeg,” impliseer myns insiens dat die “aanbod” van Afrikaans aan die US behoue sal bly hoogstens so lank dit bekostigbaar geag word. Daar is geen sprake dat die Engelkse “aanbod” nie bekostigbaar sal wees nie.

Die toekoms van die Universiteit Stellenbosch

…’n herhaling van Willie Esterhuyse se skandalige argument waarvolgens die US se owerheidsubsidie bedoel is vir onderrig in Engels en dat onderrig in Afrikaans toelaatbaar is in soverre daar op aalmoese gesteun kan word.

Die dood van Russel Botman, “die eerste swart rektor” van die Universiteit Stellenbosch (US), het die vraag oor wie hom gaan opvolg laat ontstaan. Deur etnisiteit dadelik te berde te bring, oefen ANC-lakeie druk uit dat daar nie “terugwaarts” beweeg mag word deur ‘n wit akademikus aan te stel nie. Die voorbeeld wat Botman gestel het, word dus van die begin af gebruik om die klem eerder op politiek (in die gewaad van transformasie) as voortreflike akademie (onderrig en navorsing) te plaas. Ek verwys agtereenvolgend na uitlatings van Anton van Niekerk, Edwin Hertzog, Henry Jeffreys en Russel Botman.

Onder die blankes op die US-kampus wat reeds lank pomp vir hoër louere is daar Anton van Niekerk, wat as oorverligte op kwalik meer as hoogs plaaslike relevansie aanspraak kan maak. Hy noem graag “ek is self Afrikaanssprekend” maar leef dan sy nie-Afrikanerskap uit deur met oorgawe verengelsing ten koste van onderrig in Afrikaans voor te staan. Sy akademiese visie word gerugsteun deur sy fyn waarneming dat die skenking van ‘n wasmasjien deur ‘n student aan sy moeder as ‘t ware die US se rasgebaseerde toelating tot mediese studie eties regverdig (Praag 19 Junie).

Die afgelope tyd se vlaag bevestigings dat die transformerende US op die regte politieke pad is, het Van Niekerk nie onbetuig gelaat nie. In ‘n brief in Die Burger (2 deser, p 11) maak hy dit baie duidelik dat hy self hierdie breë ANC-pad maksimaal bewandel. Hy begin met ‘n dramatiese aankondiging:

“Russel Botman, my rektor maar terselfdertyd iemand wat ek die voorreg gehad het om my vriend te kon noem, het ons ontval.” Dan volg hierdie woorde: “Tussen die trane en die wreedheid van die verlies heen, kan ons in dankbaarheid erkenning gee aan die feit dat die een wat ons verloor het, nie tevergeefs gelewe het nie, maar die wêreld ‘n beter plek agtergelaat het.”

“Van nou af sal ons wat agterbly, saam begin vertel van die samehang, en daarom die sin, van Russel Botman se ryk lewe, toegewy aan akademiese uitmuntendheid, maar ook in diens gestel van die nood van diegene by wie geregtigheid in Suid-Afrika se veelbewoë onlangse geskiedenis verbygegaan het. Daarby was hy ‘n ware versoener – ‘n man wat deernis gehad het vir sowel die ryk boer as die arm plaaswerker, en wat die Universiteit Stellenbosch ‘n ruimte wou maak vir die opvoeding van albei se kinders*. Juis daarom was die begrip ‘inklusiwiteit’, as sleutel tot versoening, vir hom in sy laaste dae so belangrik, ten spyte van die verguising deur mense van wie ‘n mens dit nie sou verwag nie” By Van Niekerk kan ‘n mens altyd daarop reken dat hy stekies sal uitdeel. [*Kyk hieronder.]

“Gee my duisend keer eerder ‘n man in wie se lewensverhaal die begrippe inklusiwiteit, versoening, hoop en geregtigheid [almal eerder politiek as akademie] sentraal staan, as eksklusiwiteit, [blanke?] bevoorregting en seksionele [Afrikaner-?] belange. Ons sal sien watter verhaal die meer durende en invloedryke een is.” [Kanker, korrupsie, Afrikaner-haat, ens, het ook duur en invloed.]

Wat Van Niekerk myns insiens eintlik sê, is dat al is hy blank en selfs Afrikaanssprekend, die US nie kan fouteer as hy as rektor aangestel word nie, want hy sal getrou op die wesenlik nie-akademiese Botman-pad bly.

Dr. Edwin Hertzog
Dr. Edwin Hertzog

Edwin Hertzog was ‘n US-raadslid (1998-2008) en is as voorsitter in samewerking met twee rektore, Chris Brink en Russel Botman, mede-verantwoordelik vir die afskaling van Afrikaans. Moet dus nie deur die Hertzog-van mislei word nie. Die appel het baie ver van die JBM (Barry) Hertzog- (1866-1942) en Albert Hertzog- (1899-1982) boom geval. Edwin Hertzog het op 2 deser ‘n artikel in Die Burger (p 11) met die opskrif “Hou op raas en blaas” gepubliseer. Sy aanleiding is Leopold Scholtz se rubriek (Die Burger, 27 Junie, p 14) waarin tereg staan: “‘n Onderwysinstelling wat slegs – of hoofsaaklik – Afrikaans in die klaslokaal gebruik, hoef nie in die pad van inklusiwiteit te staan nie.” Scholtz noem dat Botman met sy Sentrum vir Inklusiwiteit die gesag van die US-raad “omseil” het. “Dis duidelik dat hier ‘n breë aanslag teen Afrikaans is.”

By implikasie beweer Scholtz dat ‘n eentalige Afrikaanse US akademies voortreflik kan wees. Dit gaan teen die grein van Hertzog in. Hy vind dit nodig “om vir die US en sy bestuur in die bresse te tree.” Sy standpunt is dat “transformasie en die taalbeleid by die US nie in die pad mag staan van die akademiese uitnemendheid van die universiteit nie.” Dan kom hy by sy gedemokratiseerde taalbeleid “deur per vakgebied hieroor binne elke departement en fakulteit van onder af boontoe aanbevelings vir goedkeuring te maak.” Pieter Kapp toon in sy boek, Maties en Afrikaans (2013), watter skadelike gevolge hierdie beleid vir Afrikaans gehad het. Fakulteite soos lettere, teologie en medies het baie gou grootliks verengels. Hertzog maak dit af met “dat die belang van die universiteit soms bots met wat in die belang van die Afrikaanse taal is.” Die stigtingsbeginsel dat die US ‘n Afrikaanse universiteit moet wees, skeel Hertzog blykbaar min (p 164). Hy het geen erg aan die “Afrikaanse DNS” van die US nie (p 152).

Hertzog: “Indien die US deur die regering die opdrag en die nodige finansiering sou ontvang het om Afrikaans te beskerm en uit te bou, kon dit anders gewees het.” Hier het ons ‘n herhaling van Willie Esterhuyse se skandalige argument waarvolgens die US se owerheidsubsidie bedoel is vir onderrig in Engels en dat onderrig in Afrikaans toelaatbaar is in soverre daar op aalmoese gesteun kan word (p 158).

Hertzog opper geen beswaar teen bv kommuniste wat as Blade Nzimande en die ANC se spreekbuise in die US-raad sitting het nie. Hulle help immers om die US van ‘n blanke en Afrikaanse universiteit tot ‘n swart en Engelse inrigting te transformeer. Hertzog teiken net die pro-Afrikaans-lede in die US-raad. Hy vind dit “onvanpas dat die US-raad lede bevat wat voltyds in diens is van mededingende instellings soos die Noordwes-Universiteit [Wannie Carstens*] en Solidariteit” [Piet le Roux]. Hy het dit ook teen konvokasie-verteenwoordigers in die US-raad, dus diegene wat ‘n wesenlike en gevestigde belang by die US het; dus wat in hierdie opsig verskil van die Nzimande-verteenwoordigers. [*Carstens het op 8 deser (p 8) in ‘n brief op hierdie “steelhou” gereageer en beweer dat geen US-raadslid teen transformasie gekant is nie.]

Wat Hertzog hier geskryf het, is in ooreenstemming met die standpunt wat hy ‘n dekade lank as US-raadslid uitgeleef het. Ek verwys in hierdie verband na Kapp se boek. In 2004 was Hertzog ten gunste van die toekenning van ‘n ere-doktorsgraad aan die kommunis Bram Fischer (p 103). In 2006 het hy alles in sy vermoë gedoen om ‘n Ugandees as dekaan van die fakulteit regte aan te stel (p 152). In 2005 het Hertzog verklaar Afrikaans is “nie die voorwaarde vir die voortbestaan van die US nie” (p 114). Afrikaans word deur hom eintlik as ‘n struikelblok vir akademiese uitnemendheid beskou (p 118). In 2006 moes hy as raadsvoorsitter verskoning vra omdat ‘n groot getal donateurs wederregtelik ontkies is ten einde die samestelling van die US-raad te beïnvloed (p 134). In 2010 het hy weer met die verkiesing van raadslede ingemeng (p 207). Hy wil dus nie vrede maak met raadslede wat anders as hy dink nie. Soos die ANC-regering wil Hertzog hê dat die US moet groei. Anders as die mening van demograwe, soos Flip Smit en Lawrence Schlemmer (p 219, 223), wat meen dat daar jaarliks genoeg Afrikaanse matrikulante gelewer word, is Hertzog van mening dat die US met die oog op groei moet verengels (p 151).

In sy redenasies steun Hertzog as sakeman deurgaans op markkragte, terwyl “‘n opvoedkundige inrigting nie in diens van die winsmotief staan nie, maar in diens van die gemeenskap wat hy moet dien” (p 165).

“Hertzog sien ‘n universiteit as ‘n sake-onderneming en nie as ‘n opvoedkundige instelling nie. In gesprekke met hom het hy dit duidelik gestel dat hy ‘n groot toekoms vir Afrikaans as ‘n kultuurtaal sien wat binne die eie omgewing intensief gebruik word, maar dat hy weinig van ‘n toekoms daarvoor sien in die sakewêreld, die staatsdiens en die wetenskapswêreld. En hierdie drie wêrelde is vir die akademie en die Universiteit van groter belang as die kultuurwêreld. As US 80% Engels en 20% Afrikaans is, is hy gelukkig” (p 152; ook p 142).

Iets waaraan Hertzog geen erkenning gee nie, is dat daar drie eentalige Engelse universiteite in die Wes-Kaap is (p 166), wat die US vry behoort te laat om eentalig Afrikaans te wees. In Kapp se boek is dit deurgaans duidelik dat die standpunte van Hertzog en Anton van Niekerk oor die US en Afrikaans wesenlik dieselfde is (bv p 208). As sakeman en voorsitter van Mediclinic leef Hertzog sy geringskatting (indien nie minagting nie) van Afrikaans uit. In Die Burger (5 deser, p 8-9) is ‘n omvattende advertensie oor die Mediclinic Louis Leipoldt-hospitaal in Bellville gepubliseer. Soos van Hertzog verwag kon word, is daar op twee foto’s net Engelse bewoordings op die buitekant van die hospitaal te sien. Dít terwyl Bellville tradisioneel ‘n sterk Afrikaanse vesting is.

Leopold Scholtz het kommentaar op Hertzog se artikel gelewer (Die Burger, 4 deser, p 14) deur daarop te wys dat Hertzog “bereid is om Afrikaans op te offer ter wille van akademiese uitnemendheid. Ek meen jy moenie tussen die twee kies nie. Jy kan albei hê.” Scholtz het tereg gevra: “Waarom kan Afrikaanse onderrrig nie akademiese uitnemendheid insluit nie? Was die US in die verlede dan ‘n slegte universiteit omdat hy Afrikaans was?”

Henry Jeffreys is lid van wat ek die bruin mafia noem, dus oud-UWK-studente wat roem op die misdrywe wat hulle as UDF/ANC-kamerade gepleeg het en wat ‘n wanverhouding met Standaardafrikaans as die skepping van Afrikaners het. Media24 se politieke kommentators het die wyk geneem. Jan-Jan Joubert het na ‘n ander persgroep verkas en Tim du Plessis het soos ‘n Démas die vermaaklikheidswêreld liefgekry. As ‘n mens nie ‘n perd het nie, moet jy maar ‘n donkie inspan. Vandaar die voortgesette gebruik van Jeffreys as politieke kommentator.

Jeffreys het vroeg tot die stryd toegetree ten einde die US op die Botman-pad te hou. Die opskrif van sy rubriek is: “Groot taak rus op US se raad” (Die Burger, 2 deser, p 10). Polities en etnies gedrewe loof Jeffreys die visie van Botman. “Botman was ‘n transformerende krag en het die US internasionaal, in Afrika en plaaslik geposisioneer as ‘n wêreldklas-instelling.” Dit herinner aan ANC-kamerade se standpunt dat Suid-Afrika se geskiedenis met die stigting van die ANC begin het; asof die US eers met Botman as rektor akademies iets werd geword het. “Vir hom was transformasie nie bloot ‘n kwessie van ras of taal nie. Dit was om die US ‘n integrale deel te maak van die Suid-Afrika waarby ons as nasie op 27 April 1994 ingekoop het.” Swart mag (of swart oorheersing) en nasie word hier sonder meer as identies beskou.

“Die US is sonder twyfel ‘n nasionale bate wat gotendeels uit die wurggreep van sy historiese eksklusiwiteit losgebreek het. Dit is ‘n proses wat onder die leiding van Botman aansienlik versnel het – nie ten koste van, maar ten bate van akademiese uitnemendheid en prestasie.” Jeffreys is ‘n joernalis en ANC-aktivis en geensins ‘n akademiese swaargewig nie. Hy neem lynreg standpunt in teen ‘n vorige US-viserektor, Rolf Stumpf, wat ruiterlik erken dat transformasie akademiese uitnemendheid beduiwel (Die Burger, 20 Junie, p 6). Hoe kan dit anders wees as die amptelike US-beleid is dat studente-toelating, die toekenning van beurse, koshuisplasings, die aanstelling en bevordering van personeel, ens, in groot mate deur rassistiese en seksistiese oorweging bepaal word?

“Die taak van die universiteitsraad is dus eintlik eenvoudig: Vind ‘n transformeerder van Botman se kaliber; iemand – swart [Allan Boesak? Nico Koopman? Llewellyn MacMaster?] of wit [Leon Wessels? Anton van Niekerk? Pierre de Vos?]- wat transformasie en integrasie van nature as ‘n noodsaaklike vereiste vir groei, ontwikkeling en innovering beskou.” Transformasie, integrasie, ens: nêrens is daar sprake van iets wat ondubbelsinnig daarop dui dat ons hier met ‘n teks te make het wat veronderstel is om oor tersiêre onderrig en navorsing te handel nie. By Jeffreys geniet ANC-gedienstige politiek voorrang.

Nadat Steve Hofmeyr Die Stem gesing het, skryf Jeffreys dat dit “‘n beledigende dwarsklap [was] na alle Suid-Afrikaners – swart en wit* – wat inkoop in die idee van die nuwe Suid-Afrika” (Die Burger, 9 deser, p 8). [*As militante UDF/ANC-ondersteuner en neo-swarte verkies Jeffreys om swartes voor wittes te noem.] Hy deel ook oorgraag dwarsklappe aan Afrikaners uit: “Dit is natuurlik kommerwekkend dat ‘n deel van die meesal wit Afrikaanse gemeenskap steeds vatbaar vir Hofmeyr se bedenklike opportunisme is. Maar selfs hulle glo ek, verteenwoordig ‘n minderheid binne ‘n minderheid. Soos die armes (met apologie) sal die bitterbekke (geen apologie) altyd met ons wees. Dis juis die armes se belange wat in die nasionale opset veel belangriker as Hofmeyr se gejaag na selfdienende effek is.” As arme van gees heg Jeffreys dus met sy misleide ingesteldheid meer waarde aan onproduktiewe (swart) armes as produktiewe Afrikaners.

Die afgelope tyd is daar deur talle kommentators, bv Anton van Niekerk (hierbo) en Jeffreys, verwys na ‘n uitspraak van Botman wat dikwels deur hom herhaal is, blykbaar omdat hy gedink het dit gee op ‘n vindingryke manier uiting aan sy transformasie-manie. Mede-bevrydingsteoloog Nico Koopman* het evangeliese status daaraan toegeken. Ek verwys na die volgende kenmerkende Botman-stelling: “Die universiteit moet net so toeganklik vir die dogter van die plaaswerker as vir die seun van die plaaseienaar wees.” Kom ons ontleed dit ‘n bietjie. Botman word “die outeur” en sy gewraakte stelling “die stelling” genoem. [*Op 9 deser het Koopman ‘n pleidooi gelewer dat Botman se opvolger op dieselfde politieke pad moet voortgaan (Die Burger, p 9; ook op die US-webwerf). As Engelsgesinde Afrikaanssprekende verwys Koopman glad nie na Botman se Afrikaans-nalatenskap nie.]

Deur na ‘n dogter en ‘n seun te verwys, word seksistiese oorweging by die stelling ingesluit. Oënskynlik word hulle as gelykwaardige universiteitsmateriaal geag. Hulle is ongetwyfeld amptelik gelyk of wesenlik eenders verklaar, wat egter nie dieselfde is as om werklik gelyk of wesenlik eenders (bv intellektueel) te wees nie. As die outeur mode-sensitief is, soos bevrydingsteoloë polities geneig is om te wees, gee hy voorkeur aan die dogter. Daarom word sy eerste genoem.

Daar word na ‘n plaaseienaar verwys. In die Wes-Kaap kan hy kwalik ‘n opkomende boer wees. Swartes wat probeer boer (of veronderstel is om te boer) omdat die ANC-regering grond aan hulle geskenk het, word eufemisties “opkomend” of “ontluikend” genoem, maar in die meeste gevalle (90%+) is hulle ondergaande boere. Die oorgrote meerderheid egte boere in die Wes-Kaap is wit. Die outeur het ongetwyfeld ‘n wit plaaseienaar in gedagte wanneer hy die stelling maak.

Die oorgrote meerderheid plaaswerkers in die Wes-Kaap en in die res van Suid-Afrika is nie wit nie. In die Wes-Kaap is hulle tradisioneel bruin en in die res van die land swart. Die outeur het ongetwyfeld ‘n bruin swarte of ‘n swart swarte as die plaaswerker in gedagte.

Dit gaan dus vir die outeur om die kontrastering van die swart dogter van die swart plaaswerker met die wit seun van ‘n wit plaaseienaar. Sowel seksistiese as rassistiese oogmerke is dus implisiet in die stelling.

Vir die outeur gaan dit hier om ‘n ideaal. Hy impliseer dat die universiteit nie so toeganklik vir hierdie soort dogter as vir hierdie soort seun is nie en dat hierdie toedrag van sake reggestel moet word. Die modefrases hiervoor is dat “gelyke geleenthede” of ‘n “gelyke speelveld” vir hierdie gelykverklaardes geskep moet word. Paul C Duminy, Somerset-Wes, meen “verskille in geleenthede om te studeer, sal daar wees soos vanaf die begin van die mensdom” (Die Burger, 10 deser, p 14). Hy vra dus dat ons “ophou met sosiale en ander manipulasie om ‘gelykheid’ te verkry.” Maar dit is presies wat aan die US gebeur.

Om “gelykheid” te bewerkstellig word ongelykhede in die universitêre stelsel geskep, soos voorkeur- finansiële bystand en laer akademiese toelatingsvereistes vir die dogter. Die dogter kan dan met gemiddeld ‘n C-simbool in matriek toelating tot die mediese fakulteit kry, terwyl die seun met ‘n matriekgemiddeld van ‘n A-simbool toelating geweier word. Dit is moontlik dat selfs die deurlatingsvereistes vir die dogter verwater word. Waaroor daar geen twyfel bestaan nie, is dat sy voorkeur bo die seun by aanstelling in ‘n universiteitspos en by bevordering kry, want sy is lid van “die aangewese groepe” ingevolge waarvan teen wittes en veral wit mans, soos dié seun, gediskrimineer word. Hoe die US se opgradering van Engels tot die hoofonderrigtaal, bv in die mediese fakulteit, die dogter van die plaaswerker bevoordeel, sou die outeur seker uitsluitsel oor kon gee.

Omdat die outeur as bevrydingsteoloog uit die oogpunt van die dogter, die onderdrukte, die gemarginaliseerde, die voorheen benadeelde, die tans bevoordeelde (soos in die pedagogie van hoop) na die saak kyk, noem hy hierdie gefabriseerde ongelykhede “geregtigheid”.

Uit die oogpunt van die seun het die universiteit ‘n onreg gepleeg; ook uit die oogpunt van die plaaseienaar, wat ‘n US-donateur kan wees. Maar dit is vir die outeur nie ter sake nie. Sy motief met die stelling is om ‘n hou teen die blankes in te kry. Hy ignoreer die feit dat dit seker/feitlik in alle lande die geval is dat die seun beter geleenthede as die dogter het omdat die plaaseienaar (dalk geslagte lank) meer as die plaaswerker bereik of tot stand gebring het, dus meer toegewyd en suksesvol was.

Pleks daarvan aanvaar die outeur dat die dogter deur blankes weens “vergrype” soos apartheid (beëindig in 1994, 20 jaar gelede), kolonialisme (plaaslik beëindig in 1910, meer as ‘n eeu of vier geslagte gelede) en slawerny (plaaslik beëindig in 1834, bykans twee eeue of sewe geslagte gelede) “agtergestel” is en dus geregtigheidsonthalwe bevoordeel moet word. (‘n Geslag is op 25 tot 30 jaar gestel.)

Die stelling gee uitdrukking aan die outeur se liberaal-sosialistiese oriëntasie en is maklik met die minister van hoër onderwys se kommunisme versoenbaar. Die stelling is eintlik ‘n kortbegrip van die polities-maatskaplike pleks van akademiese idee waarvoor die Botman-US staan.

In die kommentaar op Botman sedert sy dood is die klem oor die algemeen op nie-akademiese sake gelê, wat onder die sambreelterm “transformasie” tuisgebring kan word. Van wat hy ter verbetering van die akademie (onderrig en navorsing) gedoen het, is daar geen spesifieke besonderhede nie; bloot die vae bewering dat “uitnemendheid” nagestreef is. Wat heeltemal afwesig is, is inligting oor wat hy ter bevordering van die heil van Afrikaans en die Afrikaner gedoen het. Sodanige inligting kan nie verskaf word nie omdat die kern van Botman se beleid transformasie was, wat uiting gevind het in meëdoënlose pogings om die historiese US as blanke en Afrikaanse inrigting so volledig en so gou moontlik af te breek.

Die lofuitinge vir Botman van bv Anton van Niekerk en Henry Jeffreys het ten doel om die US op Botman se ANC-pad te hou en te verseker dat ‘n Botman-epigoon by hom as rektor oorneem. Nie een van hierdie kommentators het die integriteit om te erken dat Botman se beleid nie net skadelik vir akademiese voortreflikheid is nie, maar in werklikheid wesenlik anti-akademies is. Die geval Botman is ‘n toonbeeld van wat ‘n rektor nie moet wees nie. ‘n Verantwoordelike universiteitsraad behoort te besef dat ‘n aktivis wat ‘n ideologie (hetsy politiek of religie) fanaties aanhang, nie ‘n geskikte kandidaat vir die pos van rektor is nie. Wat enige universiteit as akademiese inrigting as rektor nodig het, is ‘n deurwinterde akademikus, dus ‘n erkende vakman en wetenskaplike, wat akademiese leiding aan al die dosente en navorsers kan verskaf en nie die (onverkwiklike) politiek van die oomblik aan dese en gene opdring nie.

‘n Universiteit moet as podium vir die vrye uitruiling van idees dien. Daarom moet die rektor ideologies neutraal wees. Hy behoort ampshalwe nie sy persoonlike ideologiese oortuigings met bv ‘n sentrum vir inklusiwiteit en ‘n jaarlikse weeklange viering van diversiteit aan die universiteitsgemeenskap op te dring nie. Diegene wat teen bv rasse-integrasie, multikulturaliteit, inklusiwiteit, meertaligheid, gelykheid, demokrasie, ens, is, moet net so welkom op die kampus wees as diegene wat hierdie modegiere ondersteun.

Die aanvanklike lakmoestoets vir die nuwe rektor gaan wees die bekwame spoed waarmee hy bv die Sentrum vir Inklusiwiteit sluit en die diversiteitsweek uitfaseer. Ooreenkomstig die stigtingsvoorwaarde sal Afrikaans as die hoof- en daarna spoedig as die enigste onderrigtaal heringestel moet word. Daar sal onmiddellik afgesien moet word van die rassistiese en seksistiese grondslag waarop die Botman-US funksioneer. In die plek daarvan moet kompromisloos op akademiese meriete, universitêre outonomie en akademiese vryheid aangedring word. Eers dan sal die US op ‘n herstelpad wees waar hy sy eertydse akademiese uitnemendheid kan herwin.

Die rol van PRAAG by Afrikanerbevryding

roodt_dan_wikideur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Ek wil nie hier, anders as wat Flip Buys van Solidariteit so gereeld in sy Rapportrubrieke doen, my eie beul blaas nie. Toe ‘n dertigtal van ons egter presies veertien jaar gelede die Pro-Afrikaanse Aksiegroep in ‘n lesingsaal by UNISA gestig het, het ons geweet dat iets gedoen moes word om die agteruitgang van Afrikaans en die Afrikaner in Suid-Afrika te stuit.

Destyds was die internet nog in sy kinderskoene en ADSL of 3G nog nie ‘n werklikheid nie. As mens jou epos wou lees, moes jy van ‘n inbelmodem gebruik maak. Facebook en Twitter, of selfs ‘n gesofistikeerde kommentaarstelsel soos Disqus wat ons hier – in Afrikaans! – gebruik, het nog in die verskiet gelê. In April 2000 het die PRAAG-webblad egter afgeskop en sedertdien net van krag tot krag gegaan.

Ons kan op ‘n latere stadium bietjie nabetragting hou oor al ons avonture van die afgelope veertien jaar, van die stryd in die media tot die periode waartydens ons aan skietoefeninge met plaaswagte bestaande uit boere in die Noord-Transvaal deelgeneem het. Dít alles is geskiedenis. Miskien sal dit in die vergeteleheid vesink en saam met die Afrikaner in Suid-Afrika uitgewis raak. Veel eerder sal ons dit iewers in die toekoms opskryf as die begin van ‘n herontwaking nadat ons deur die kommunistiese propagandameesters in die wêreldmedia verslaan is en ons land sonder slag of stoot deur ‘n korrupte bende vanuit ‘n Zambiese kamp verower is.

Vandag wil ek kortliks stilstaan by ons rol vandag en in die onmiddellike toekoms, ook in die aanloop tot die nasionale verkiesing op 7 Mei 2014.

PRAAG speel op vele terreine ‘n rol, wat ek hier in volgorde van belangrikheid wil lys en agterna ietwat verder wil belig:

  • As pro-Afrikaanse NRO (nie-regeringsorganisie);
  • as Afrikaner-dinkskrum;
  • as digitale nuus- en meningsblad;
  • as uitgewer en kultuurskepper.

Pro-Afrikaanse NRO

Min Afrikaners besef dit, maar dwarsdeur die wêreld is daar nie-regeringsorganisasies (NRO’s) wat ‘n ontsettende belangrike rol in die politiek speel. Hulle bring regerings tot ‘n val, verander die politieke stelsels van lande en kan hele volkere laat verdwyn of verskyn. Soms is dit ook makliker vir regerings en geheimedienste om hul strategiese doelwitte deur middel van dié “apolitiese” organisasies te bereik.

In Suid-Afrika is dosyne sulke NRO’s bedrywig wat hoofsaaklik vanuit die buiteland befonds word. Daar is die Open Society Foundations van die Hongaars-Amerikaanse miljardêr, George Soros. Daarbenewens tref ons die volgende aan: Section 27, die Helen Suzman-stigting, Africa Check, die Instituut vir Sekerheidstudies, die Instituut vir Rasseaangeleenthede, die Instituut vir Globale Dialoog, die Instituut vir Geregtigheid en Versoening, Amnestie Internasionaal, die Duitse politieke stigtings, waaronder die kommunistiese Rosa Luxemburg-stigting se kantoor in Johannesburg, asook vele ander.

Baie van die Suid-Afrikaanse NRO’s het vanuit die duistere wêreld van die anti-apartheidsbeweging en sy verwante terreurorganisasies ontstaan. Toe en nou is hulle ten dele deur Boerehaat gemotiveer en werk steeds aktief aan ons ondergang mee. ‘n Britse burger staan byvoorbeeld aan die hoof van Section 27 wat hom ten doel gestel het om alle Afrikaanse skole in Gauteng te verengels.

Terwyl die meeste Afrikaanse organisasies op die dikwels onbekwame ANC-regering fokus en een jare lange hofsaak na die ander teen staatsdepartemente voer (wat op die duur vir ons wát beteken?), probeer PRAAG met sy beperkte middele die Afrikaansvyandige NRO’s dophou en dwarsboom. Ons betoging teen Section 27, asook vele briewe aan Engelse koerante oor mev. Barbara Creecy, die Gautengse LUR vir onderwys, het vrugte afgewerp en ‘n tydelike wapenstilstand in die aanval op Afrikaanse skole bewerkstellig.

Ons het gesien hoe Africa Check verlede jaar vir Steve Hofmeyr met aansienlike steun van die linkse media aangeval en probeer verdag maak het deur sy stelling dat “Afrikaners soos vlieë sterf” as onsin af te maak. Ook onlangs het Africa Check beweer dat verkragting in Suid-Afrika nie so erg is nie, “omdat niemand eintlik weet wat die ware statistieke is nie”.

So pas het ‘n woordvoerder van George Soros se Open Society Foundations, Jacob Dlamini, in Business Day aangekondig dat hulle Afrikaners wat in die vorige regering gedien het verder wil vervolg op grond van getuienis wat Eugène de Kock voor die howe mag plaas. Tussen die reëls verstaan ‘n mens dat De Kock dalk vrygelaat gaan word op voorwaarde dat hy die vorige Afrikanerbewind verraai en op allerlei maniere inkrimineer sodat ‘n Stalinistiese “skouverhoor” soortgelyk aan Tutu se lieg-en-biegkommissie nogmaals teen Afrikaners ontketen mag word.

Dít alles om ons mense met witskuld te breinspoel sodat hulle eerder wegkruip as om vir hul regte op te staan!

Vanselfsprekend sal ons ons verdediging teen die NRO’s moet verskerp, want hul uiteindelike doelwit is niks minder as kultuurmoord op die Afrikaner of selfs erger nie.

Dis ‘n Dawid-en-Goliat-stryd wat ons voer teen groepe wat met miljoene dollar vanuit die buiteland befonds word om ‘n onophoudelike propaganda-oorlog teen ons volk te voer. Maar om terug te deins, sou selfmoord beteken!

Afrikaner-dinkskrum

Die vermaarde Franse filosoof, Alain de Benoist, het onlangs gesê dat daar in sy land geen toekomsgerigte denke meer bestaan nie. Slegs in China en die VSA is daar nog sulke denke. Wat ‘n verdoemende uitspraak oor Frankryk!

Interessant is egter dat De Benoist meen dat toekomsgerigte denke in Amerika hoofsaaklik deur die dinkskrums of “think tanks” bedryf word. Hulle ontleed gegewens in die hede, skets toekomsscenario’s en maak voorspellings.

PRAAG het willens en wetens ook ‘n dinkskrum geword wat vir die Afrikaner ‘n nuwe toekoms wil bedink. Die toekoms wat ons sien, lê buite hierdie bestel, met eie instellings en selfs grondgebied sodat ons weereens ons verlore soewereiniteit kan herwin. Dis nie genoeg om daardie toekoms te verbeel nie; daar moet ook nou al daarvoor beplan word!

Nog ‘n funksie van ‘n dinkskrum is om inligting te ontleed en aan alle belanghebbendes te kommunikeer. Ons poog om deur die publikasie van unieke artikels oor internasionale politiek sulke inligting aan die Afrikaner bekend te stel. Vele van die artikels en hoofartikels op praag.co.za verteenwoordig dae en ure van navorsing oor toestande in die buiteland wat op ons eie situasie betrekking mag hê. Suid-Afrika is vanuit die buiteland deur die ANC-SAKP-alliansie verower en Afrikanerbevryding sal slegs met inagname van buitelandse strominge en neigings kan geskied.

‘n Belangrike funksie van enige dinkskrum is om ‘n goedgesinde politieke party van raad en insig te bedien. Die Amerikaanse Heritage Foundation verrig byvoorbeeld so ‘n taak vir die Republikeinse Party in die VSA terwyl elkeen van die groot Duitse politieke stigtings aan ‘n politieke party verbind is. Op die webblad van die Heritage Foundation word dit soos volg beskryf:

Founded in 1973, The Heritage Foundation is a research and educational institution—a think tank—whose mission is to formulate and promote conservative public policies based on the principles of free enterprise, limited government, individual freedom, traditional American values, and a strong national defense.

Die Broederbond en verskeie ander groeperinge het tydens die suksesvolle jare van die Nasionale Party dieselfde soort dinkskrumrol vervul. Uiteindelik het die hele Afrikanerbouwerk van die verlede egter skouspelagtig in duie gestort, veral ná die oorwinning wat die ANC-SAKP eers in die internasionale media en toe by die stembus oor die Nasionale Party behaal het.

praagcoza_adv

Vier jaar gelede wou PRAAG so ‘n verhouding met die Vryheidsfront Plus bewerkstellig en ‘n tyd lank was ek voorsitter van die VF Plus se navorsingskomitee. Die kleinlike politiekery en nydigheid binne daardie party het so ‘n verhouding egter onmoontlik gemaak.

Met die totstandkoming van die nuwe Afrikaner- politieke party, Front Nasionaal, werk ons weereens as dinkskrum nou saam met die partystrukture en sal help om strategie vorentoe te bepaal, gegrond op al ons navorsing en inligting wat oor die afgelope veertien jaar versamel is.

Digitale nuus- en meningsblad

Ons is almal oorbewus van die Naarpers-monopolie in Afrikaans en die funeste rol wat dié mediagroep speel om ons mense met fatalisme, defaïtisme, nihilisme en immorele dekadensie te vul. As dit nie ‘n sangeres soos Karen Zoid is wat met haar witskuld, anti-Afrikaanse reënboognasie-ideologie aan ons jeug afgesmeer word nie, is dit die vulgêre pseudo-komediant Casper de Vries wat die Afrikaner en veral Christene op KykNET beledig en afkraak.

Verder poog Naarpers se verskeidenheid dom wit en veral bruin rubriekskrywers en meningsvormers om gedurig die huidige bestel met sy ingeboude onreg en Boerehaat as “natuurlik”, onvermydelik en onveranderlik voor te stel. Wat eintlik ‘n tirannie van die meerderheid is, word as “vryheid en demokrasie” opgehemel. Tot onlangs het die Naarpers-koerante alles wat in die land verkeerd loop getroef met lofsange aan “ons wonderlike grondwet”, dermate dat Hermann Giliomee hulle “grondwetters” begin noem het.

Die meeste van Naarpers se rubriekskrywers dink nie meer in Afrikaans nie en ‘n mens salueer as’t ware die anglisismes en Engelse clichés soos hulle verbykom as jy Tim du Plessis, Henry Jeffreys of Jonathan Jansen lees. Trouens, Naarpers se Afrikaanse publikasies maak deesdae meermale van Engelse rubriekskrywers ek kommentators gebruik wat uit daardie taal vertaal word, asof hulle nie meer Afrikaners vertrou om in hul publikasies te skryf nie, maar slegs Engelse globaliste of fanatiese voorstanders van die totalitêre Suid-Afrikanisme wat Afrikaners uitsluit.

Van die verskeidenheid rubrieke en meningsartikels wat tans op praag geplaas word, is van die beste wat daar in dekades in Afrikaans verskyn het. Skrywers soos Gustav Venter, Manfred Delport, Leon Lemmer, Danie Goosen, Joseph Secrève en ekself baljaar op die breë register van Afrikaans. Dit wissel van skerp en geestig, tot verwikkeld intellektueel, dikwels in dieselfde artikel! Veral Leon Lemmer se langer artikels waar hy met vers en kapittel in keurige taal die vergrype van verpolitiseerde hoër onderwys of anti-Afrikaner-ressentiment onder bruines beskryf, is iets unieks in ons taal. So pas het Lemmer ‘n nuwe term gemunt vir wat polities korrek as “transformasie” bekendstaan: “ontwitting”.

Dis iets van ‘n kreatiewe voorhoede soos daar laas in die 1930s onder Afrikaners bestaan het.

Uitgewer en kultuurskepper

Sowel die ANC-staat as Naarpers sien die Afrikaanse kultuur as iets wat vir eie politieke en ideologiese doelwitte gemanipuleer moet word. Dit stem byna volkome ooreen met die wyse waarop kultuur in Oos-Duitsland of die voormalige Sowjetunie aan staatsmag – of monopolistiese dwingelandy in Naarpers se geval – onderworpe gemaak is. Geen boek of selfs fiktiewe verhaal soos ‘n roman of novelle word gepubliseer indien dit nie die kultuur-marxistiese sienings van Afrikanerskap, die gesin, identiteit, geslag, ras en dies meer, eerbiedig nie. Dieselfde geld die teaterstukke by kunstefeeste en selfs Afrikaanse films wat meermale die heersende ideologie bevestig, eerder as wat dit bevraagteken word.

Nie net word die Afrikaanse kultuur gemarginaliseer deur middel van verengelsing en staatsvyandigheid nie, maar dit word ook verarm deur ‘n verskraalde, eendimensionele inhoud daaraan te verleen.

Ons kultuurprobleem strek egter veel verder terug as bloot die totalitêre hede met sy kwasi-kommunistiese, verpolitiseerde boeke, toneelstukke en gewilde kykstof soos Sewendelaan op die SAUK. Oor die afgelope dekades het Naarpers veral anti-Afrikaner-figure soos André P. Brink, Antjie Krog en Marlene van Niekerk opgehemel, as sou die Afrikaanse letterkunde net uit sulke mense bestaan! Tydens die hoogtepunt van die Afrikanerbeweging tydens die 1960s, pleks van skeppend en vernuwend op te tree, het die sogenaamde Sestigerbeweging verkies om klakkeloos agter Boerehaters soos Nadine Gordimer en Alan Paton aan te hardloop en dieselfde karikature van ons volk as in hul boeke tot stand te bring. Verwoerd was uiteindelik reg toe hy destyds op die vooraand van sy sluipmoord in September 1966 in sy Republiekdagtoespraak op 31 Mei gesê het:

“En nou wil ek uiting gee aan die onuitgesproke, dikwels onuitgesproke verlange van ons volk dat daar vir ons ook, soos vir ander volke in hul wonderuur, dié skrywers en dié digters mag ontstaan wat kan en sal wil besing die heldedade van hul eie geslag. So kan dit vir ons ook gegee word, soos in die uur van roem van groot volke in die verlede was, waar diegene kon opstaan wat nie weifelend vra: Wát is ’n volk? nie, maar wat kan uitjubel: Dit is my volk, só is my volk, só kan hy ook wondere verrig, só is hy skepper van ’n eie toekoms!

“Die skrywer en digter wat in hierdie tyd só kan besing wat nou gebeur, sal aangehaal word so lank soos die volk van die Republiek van Suid-Afrika bestaan. As daar uit ons midde diegene kan ontstaan wat die mooie van ’n volk se lewe wil besing, wat nie terughuiwer om patriotisme, vaderlandsliefde, te huldig nie, wat nie net volgens moderne patrone soek na wat elders in die volkere wat reeds oud is, die mode is nie, maar wat ooreenkomstig die vaste patroon van huldebetuiging aan die eie volk, die lelike, die vleeslike opsy kan skuiwe en kan kyk na die geestelike, en die mooie en die grootse, wat die moderne geskiedenis kan besing!

“Kon ons nou maar in ons tyd ook sulke skrywers en digters vind, hoe ryk sou ons ons nie ag nie, hoe ryk sal ons volk van die toekoms nie wees nie, om dan te weet, deur sulke tolke, wát in die hart van die volk van vandag omgaan terwyl hy belewe, vyf jaar ná die gebeure, hierdie wonderwerk, hierdie groot mylpaal in die geskiedenis van ons volk.”

Met die voordeel van terugskouing, kan ons vandag sê dat Verwoerd uiteindelik tydens dié veelbesproke polemiek rondom ‘n drama deur N.P. van Wyk Louw, gelyk had. Die moderne Afrikaanse letterkunde het, op een of twee uitsonderings na, nooit tot groot hoogtes gestyg nie. Dit het verval in oppervlakkigheid, nihilisme en ‘n sieklike anglofilie, selfs Boerehaat en karikaturisering van Afrikaners soos wat dit deur ons ergste vyande beoefen word.

Terwyl die groot Afrikaanse uitgewerye onder Naarpers se beheer vanuit die Kaap streng sensuur toepas om te sorg dat slegs werke wat in die ANC-SAKP- politieke dwangbuis pas ooit die lig sien, wil PRAAG vernuwing, herbesinning en skeppende onverskrokkenheid aanmoedig. Ons eksperimenteer tans met verskeie digitale modelle, eboeke, maar ook aanlynpublikasie soos tans met Gustav Venter se vervolgverhaal Bodem.

Die vyand beset ook die Afrikaanse universiteite waar enige afwyking van hul norm genadeloos gestraf word met die vervolging van akademici, histeriese “media-verhore” en beswaddering, net soos dit in die tyd van Josef Stalin in Rusland gedoen is.

Die stryd om die hart van die Afrikanerkultuur móét in ons guns beklink word. Ons is nie net op die voorpunt van Afrikaner- politieke denke nie, maar ook van skepping in Afrikaans.

Ons wil graag sien dat daar eweneens ‘n Afrikaner-hergeboorte in die kunste tot stand kom – in Standaardafrikaans! Onlangs het ons gesien hoe Standaardafrikaans deur die SAUK, die Universiteit van Stellenbosch en selfs die Akademie onder leiding van prof. Wannie Carstens, aangeval word.

Die aanslag is totaal en totalitêr: ons hele menswees word bedreig. Daarom moet ons verset daarteen óók alles monster: die politiek, die kultuur, die taal, finansiële en ekonomiese oplossings, ons ysere wil wat in sommige van Van Wyk Louw se gedigte besing word:

Ons wil moet blink wees, buigsaam soos die staal,
een helder drif, een lem, een straal
vanuit die brein, die skouer, die taaie digte
vlegsel van die spiere en armgewrigte
tot in die koel punt van die mes

Sluit aan by PRAAG!

Sluit aan by PRAAG!

Die gebeurtenis van die jaar

mandela-in-beelddeur Leon Lemmer

Wat voorgestel word as die grootste gebeurtenis van die jaar, asook sy naloop, is hopelik darem nou grootliks verby. Ek gaan dus probeer om ‘n bietjie perspektief op die saak te gee. Die opvallenste aspekte is seker hoe groot die gedoe was, hoe lank halsstarig daarmee volgehou is en hoe eensydig en onkrities dit was. Ook hoe diegene wat dink hulle is iets en (in die demokratiese tradisie) ook dié wat nie iets is nie, dit nodig gevind het om ‘n stuiwer in die armbeurs te gooi. Allerhande staaltjies oor persoonlike ontmoetings is vertel; in baie gevalle waarskynlik die resultaat van mite-skepping. ‘n Onvanpaste religieuse milieu is geskep, met selfs die reën wat as ‘n huilende hemel vertolk is. Alles is in grootmaat in druk en elektronies gerekordeer en gaan mettertyd as historiese waarhede aan bv skoolkinders opgedis word.

‘n Mens kon eenvoudig nie glo tot watter uiterstes daar oorgegaan is nie. Ek het op die televisie krieket probeer kyk. In die gras is geskryf dat ons dankie vir Nelson Mandela sê. Op die skerm regs bo is die Mandela-naam feitlik deurgaans aan die kykers opgedring. Wanneer daar nie spel was nie, is pro-Mandela-inligting uitgesaai. Dit is ironies dat tydens die “vryheidstryd” juis betoog is dat politiek uit sport geweer moet word. Op RSG is gespog wat daar twee dae lank ononderbroke met Mandela-verering volgehou is en daarna het nog talle sarsies gevolg. Van die aanbieders het met sommige van hulle opmerkings hulle volslae onkunde oor die geskiedenis uitgestal. Al wat deurslaggewend saak gemaak het, was dat alle inligting pro-Mandela moet wees.

Ek beperk die res van my teks tot wat in twee koerante gepubliseer is; ‘n keur van hoogte- of laagtepunte. Om die lengte van my skrywe binne perke te hou, handel die teks hoofsaaklik oor die eerste week van hierdie sage. Ek besef wel deeglik dat my samevatting ook onuitstaanbaar kan word. Om hierdie rede gaan ek uiters selektief te werk en lewer die minimum kommentaar. Ek hoop maar lesers se bogverklappers funksioneer. Ek moet byvoeg dat die soort advertensies wat oor Mandela deur bv sake-ondernemings gepubliseer is, heelwat lig op hierdie instansies se gesindheid werp. Dit help my om te besluit wie vorentoe my ondersteuning verdien, naamlik by voorkeur dié wat nie pro-Mandela-advertensies geplaas het nie. Ek het beoog om deurgaans na Mandela te verwys en nooit die troetelnaam “Madiba” te gebruik nie, maar sommige van die aanhalings het hierdie hoop verydel.

  • Rapport (8 deser) beweer in ‘n hoofartikel: “Waarskynlik dié belangrikste les wat hy ons geleer het, was sy jare lange weiering om enige voorwaardes vir sy vrylating uit die tronk te aanvaar.” Dus, Mandela, wat postuum as vredemaker en versoener voorgestel word, word geloof omdat hy nie geweld wou afsweer nie. Dit het Mandela in staat gestel om telkens as De Klerk en kie ‘n ANC-eis geweier het, die blanke regering met die hervatting van geweld af te dreig. Ook het Mandela se verknogtheid aan geweld hom 27 jaar in die tronk gehou; iets wat oor en oor vertel word om die blanke bewind as onmenslik wreed voor te stel. Waarom Mandela in die tronk was, word feitlik deurgaans heeltemal verswyg.

Daardie hoofartikelskrywer kom soms ook met die waarheid vorendag: “Daarom moet ons ook eerlik wees en erken dat baie van die land se huidige probleme hul oorsprong in die Mandela-era het … Vandag pluk ons die bitter vrugte hiervan en kan die vrot in talle staatsdepartemente terugevoer word na die Mandela-era.” Hierdie vrot strek veel wyer as staatsdepartemente. Mandela is wyd geloof as “die vader van die nasie,” terwyl daar oor etniese grense heen geen nasie is nie; net ‘n Suid-Afrikaanse bevolking, mildelik aangevul uit veral die res van Afrika. Myns insiens is die kern van Mandela se nalatenskap die geweldskultuur waarvan die einde nie in sig is nie. Hy is ongetwyfeld die vader van die plaaslike politieke geweld. Mandela het immers doelbewus die geweldsopsie gekies, selfs voordat die ANC en die SAKP daartoe bereid was. Hy het ook die Nobel-vredespryswenner Albert Luthuli oorgehaal om geweld te ondersteun.

Hermann Giliomee noem in dieselfde uitgawe van Rapport dat Mandela die dryfkrag agter ‘n sabotasieprogram was. Hy verwys bv na David James Smith se boek, Young Mandela, wat ‘n ander beeld van Mandela skets as die een wat sedert sy dood tot vervelens toe aan ons voorgehou word. Hierdie boek is plaaslik doodgeswyg. Die afgelope dae is telkens verwys na Mandela se aanspraak dat hy teen sowel wit as swart oorheersing gestry het. In werklikheid was Mandela sterk ten gunste van die tirannie van die meerderheid. Vir hom was swart meerderheidsregering ononderhandelbaar. Giliomee: “Lande soos Suid-Afrika met diep rasse- en etniese klowe vervul nie hul potensiaal met ‘n enkele magtige party nie … As ANC-leier en as uitvoerende president het [Mandela] nie besonder groot dryfkrag, insig in probleme of ondernemingsgees getoon nie.”

In dieselfde uitgawe van Rapport verwys PG du Plessis na die “siwwe en drupkrane van die openbare media” wat “die woorde, optredes en dade van openbare figure versuiker of vergal en vir ons naïewe konsumpsie kleur en voorberei … Die mens sonder swakhede moet nog gebore word – en dat ons met die beoordeling, heldeverering of verdoeming van openbare figure van ‘n afstand af onsself daagliks belieg.” Du Plessis verwys na “‘n wêreldwye geruis … van prysliedere en lofuitinge” deur mense met eie agendas en eie ego’s wat politieke munt uit so ‘n gebeurtenis wil slaan. Die resultaat van die grondwetlike onderhandelings kan saamgevat word as “van ons oorheersing na hul oorheersing.” “Vryheidsvegters maak nie almal goeie administrateurs nie en verlore kundigheid is verlore.” Onbegryplik beweer Du Plessis dat “die oorgang na die nuwe bestel bloedloos” was en selfs dat Mandela sy beweerde verset teen swart oorheersing “gestand gedoen het.”

  • In die res van my skrywe verwys ek kronologies na uitgawes van Die Burger. Die eerste uitgawe van Vrydag, die 6de, is te vroeg gedruk om berigte oor Mandela se dood te bevat. Die dag daarna is op die voorste bladsy losgetrek met afbeeldings van 36 voorblaaie van ander koerante, insluitende drie waar Mandela ‘n gebalde vuis vertoon. Hulle verskyn onder die vaandel: “Die wêreld groet Nelson Mandela” In hierdie en volgende uitgawes word Mandela telkens gekarakteriseer as “vegter, vredemaker, versoener” met die laasgenoemde twee wat oorbeklemtoon en die eerste een (bv as terroris en misdadiger) wat verdoesel word. In Rapport was die drie V’s (‘n sinspeling op “Victory”, dus die swartes se gewaande oorwinning oor die wittes): “vryheidsvegter, vredemaker, vader van ‘n nasie.” Die Burger beweer: die wêreld treur, die hele wêreld huil nou, die wêreld se oë is op Suid-Afrika, die wêreld vier Mandela, ens.

FW de Klerk beweer: “Daar was altyd ‘n opregte en eerlike bereidwilligheid [by Mandela] om die ander party te verstaan en tegemoet te kom – ook vir die wit minderheid in Suid-Afrika.” Hy verduidelik nie hoe hy dit reggekry het dat daar so min, indien enigiets, hiervan tereg gekom het nie.

Van Antjie Krog is ‘n gedig gepubliseer oor “‘n mens so edel”, “wie se dade onbeskaamd goedheid wou bring”, “die man wat ons van onsself gered het”.

Volgens Desmond Tutu bid “die nasie” tot “‘n God van bevryding … ‘n God wat ons nasie gelei het uit die plek van gevangeneskap na die tuiste van vryheid.” Mandela word “die vader van ons nasie” genoem, “iemand vir al ons mense” en hy is ‘n geval waar “heiligheid verskans is in werklike wesens.” Die publisiteitsoeker Tutu, wat beweer het dat hy uit die openbare lewe getree het, het sy teenwoordigheid ongevraag by Mandela-byeenkomste in Johannesburg en Qunu opgedring en gepoog om die maksimum publisiteit vir homself te ontlok.

Henry Jeffreys beweer Mandela was 27 jaar “in die tronke van apartheid.” Hy ontken daarmee eintlik Mandela se misdade. Soos hy so graag dikwels doen, vertel Jeffreys van sy eie UDF-aktivisme. Hy beweer die opvoedkundige Funda Centre “was op die rand van bankrotskap weens geld wat na apartheid gekanaliseer is.” In sy artikel stel hy nie net Mandela as ‘n held voor nie, maar ook homself as ‘n mede-held. Mandela het aandag aan Jeffreys se kind gegee pleks van hom met ernstiger sake besig te hou. Jeffreys vind dit fantasties. Hy sien nie deur Mandela se strategie nie. Mandela het geweet Jeffreys is ‘n joernalis wat as ‘n meningsvormer funksioneer. Mandela het dieselfde laai met Richard Stengel, die redakteur van Time en die skrywer van Long Walk to Freedom, uitgehaal deur skynbaar belangstellende aandag aan Stengel se kinders te gee.

  • Op Maandag, die 9de, het Die Burger op sy voorbladsy uitbasuin: “Die wêreld is op pad”; darem nie die heelal en sommer die hemel ook nie.
  • Dinsdag, die 10de, is die hoofopskrif: “Die groot totsiens.” Kgalema Motlanthe beweer dat Mandela sowel sondaar as heilige was. Mandela het glo baie vir Suid-Afrika, Afrika en die wêreld beteken.

Desmond Tutu het gesê Mandela was ‘n “geskenk van God wat gestuur is om Suid-Afrika van ‘n bloedbad te red.” Hy het nie gesê hoe hy dit te wete gekom het nie. “God het … gewys hy is lief vir Suid-Afrika en het vir ons ‘n wonderlike geskenk gestuur – Nelson Mandela.” Daar is glo “bykans ‘n universele liefde vir Mandela … Madiba het uit die tronk gekom en hy het Suid-Afrika soos ‘n towenaar van ‘n giftige ruspe in ‘n pragtige vlinder verander.” Dit is die beeldspraak waarmee Tutu die ou en nuwe Suid-Afrika karakteriseer; dus die verskil tussen blanke en swart bewind. “Ons lewe nou in ‘n wonderlike, multikulturele reënboognasie.””Tutu het die wreedheid beskryf wat Mandela in die gevangenis moes verduur en wat uiteindelik sy longe en sig beskadig het.” Tutu het nie genoem in watter ander Afrika-land iemand 27 jaar in die tronk sou deurbring en daarna eintlik heel gesond tot verby die ouderdom van 95 jaar sou lewe nie.

Helen Zille is vasbeslote om Mandela se werk voort te sit. Ons vryheid is glo aan Mandela te danke.

Russel Botman het verseker dat die Universiteit Stellenbosch (US) ‘n huldigingsbyeenkoms hou. Hy het Mandela met die Bybelse Samuel vergelyk wat die volk moes lei. Soos altyd is dit vir Botman onmoontlik om politiek en godsdiens te skei. “Ons as burgers moet bou op die toekoms wat Madiba vir ons wou hê.”

Jonathan Jansen beweer die staat het jare lank ‘n “terreurveldtog” teen Mandela se vrou en kinders gevoer. Die terreurveldtogte van Mandela se MK en dié van die UDF/ANC en PAC bly egter onvermeld. Soos Botman aan die US, het Jansen dit nodig gevind om ‘n Mandela-byeenkoms op die kampus van die Universiteit Vrystaat (UV) te hou. Sowel Botman as Jansen het duidelik geen sensitiwiteit vir die vereiste ideologiese neutraliteit van ‘n universiteit nie. Vir Jansen was die hoogtepunt van die UV-byeenkoms toe ‘n wit NG-predikant gesê het: “Vergewe my en my mense vir wat ons gedoen het.” Volgens Jansen “was die gees van Mandela in die predikant vaardig.” Die ander party, bv die ANC, word klaarblyklik as onskuldig beskou en hoef dus vir niks verskoning te vra nie. Die predikant het vergiffenis gevra vir wat die wittes gedoen het. Sluit dit ook in al die konstruktiewe werk wat hulle sedert 1652 in hierdie droewe land gedoen het?

  • Die Burger se pro-Mandela-veldtog het teen Woensdag, die 11de, nog glad nie stoom verloor nie. Met klaarblyklike verwysings na bv die Amerikaanse swart burgerregtebeweging het Barack Obama Mandela die “grootste [of die laaste groot] bevryder van die 20ste eeu” genoem. Die koerant het dit kritiekloos gerapporteer. Obama het Mandela met sy ander helde, Mohandas Gandhi, Martin Luther King jr en Abraham Lincoln, vergelyk. Obama: “Nadat hy uit die tronk vrygelaat is, sonder ‘n gewapende stryd [let op hoe slu systap Obama jare lange Mandela- en MK-/ANC-terrorisme], het Mandela, soos Lincoln [wat in ‘n sin die Amerikaanse Burgeroorlog veroorsaak het], sy land bymekaar gehou … ek wil vir die jongmense van Afrika en die wêreld sê: Julle kan sy lewenswerk jul eie maak.” Obama het Mandela nageboots deur soms sy vuis in die lug rond te swaai, iets wat kenmerkend van swart “versoeners en vredemakers” soos King en Mandela was.

Jacob Zuma het Mandela as “Suid-Afrika se grootste seun” bestempel, ‘n vryheidsvegter en ‘n vredemaker. “Die afgestorwe president se groot liefde vir vrede kan oral in Afrika gesien word” [!].”Die struggle (teen apartheid) was Madiba se lewe”. Mandela het glo die grondslag gelê “vir ‘n beter lewe vir ons almal.”

Die ANC-aktivis Henry Jeffreys verwys in sy rubriek na Mandela as “‘n geliefde en unieke grootse leier … die groot vredemaker, die groot versoener … die vader van die nasie.” Hy noem “hoe geseënd hierdie geliefde maar dikwels gekweste ou landjie was om ‘n leier van Mandela se kaliber te kon hê om ons uit die politieke woestyn van apartheid te kon lei.” Les bes gee Jeffreys waaragtig voor dat Mandela verseker het dat ons nie onder swart oorheersing gebuk gaan nie.

Ilse Bigalke is ‘n onredbaar linkse joernalis van wie geen neuraliteit of objektiwiteit verwag moet word nie. Haar artikel is onder die opskrif “Só ween die wêreld” gepubliseer. ‘n Mens wonder wat die onvindingryke Die Burger sou gedoen het as daar nie ‘n misbruikbare woord soos “wêreld” bestaan het nie. Mandela word uitgebeeld as “ons morele kompas” wat “nie net Suid-Afrika getransformeer [het] nie, maar die mensdom self” en as “‘n leier vir alle seisoene en vir alle mense.” Obama: Mandela “behoort nie meer aan ons nie, maar aan die engele.” [Op 19 deser het Bigalke erken hoe gretig sy al die pro-Mandela-propaganda verslind het. Dit is die soort mens wat toegelaat word om teen betaling as meningsvormer te funksioneer. Adam Small, daarenteen, het reeds op die 16de genoeg van die “gekke oordrewenheid” gehad.]

Nico Koopman, ‘n bevrydingsteoloog, vind aansluiting by die huil-tema met: “Dit is veral opvallend hoeveel kindertjies ween oor die verlies van ‘n goeie oupa. En die leed van gestremde persone kan nie geïgnoreer word nie.” Pratig gestel, nè? “Mandela het as ‘n kosbare mens van God die evangelie van versoening beliggaam … Madiba het die wêreld van interpatie kom leer;” dus dat ons “na regmakende versoening, na versoenende geregtigheid” moet soek. “Dit is dus belangrik dat ons aanmekaar terugkyk na Madiba se persoon en voorbeeld … Die Madiba-stories ondermyn wat lelik en verontmenslikend is, en roep in aansyn wat mooi en edel is.”

  • Donderdag, die 12de, is Die Burger se hoofopskrif: “Madiba: In stilte gegroet.” Die Uniegebou se amfiteater, waar Mandela in staatsie gelê het, sal voortaan die Nelson Mandela-amfiteater heet. JBM Hertzog se standbeeld voor die Uniegebou word sonder protes (eintlik met instemming, dus weens die tans gebruiklike toegewing van blankes) verskuif na ‘n minder prominente plek. Die 9 meter hoë Mandela-beeld word die hooffokus. Dié verskuiwing simboliseer die feit dat diegene onder wie se leiding die land opgebou is (Hertzog se “Suid-Afrika eerste”), deesdae moet trustaan vir “swartes eerste.” In die wittes se plek tree die swartes na vore wat die land wou vernietig en besig is om dit reg te kry. Hoewel daar in die ANC diegene is wat wou hê dat Mandela met sy kenmerkende gebalde vuis uitgebeeld word, is besluit om hom liewer verwelkomend met uitgestrekte arms voor te stel; ‘n messias of verlosser, soortgelyk aan die Christus-beeld in Rio de Janeiro. Twee Afrikaanssprekende beeldhouers, Ruhan Janse van Vuuren en André Prinsloo, is hiervoor verantwoordelik. In dieselfde gees werk die DA en ANC in die Paarl saam om Jan van Riebeeck-weg, waarin Mandela gestap het toe hy in 1990 uit die Victor Verster-gevangenis vrygelaat is, Mandela Freedom-weg te noem.

Helen Zille het gesê Mandela se gesig simboliseer “wat ons moet word in Suid-Afrika – een nasie.” Maar dan kan Mandela mos nie reeds die vader van die nasie wees nie? Wes-Kaapse ANC-lede het ook van hulle laat hoor. Marius Fransman: “Hoe wil ons hê ons kinders moet wees? Ons wil hê almal moet soos Mandela wees.” Dus geweldenaars? Lynne Brown: “Die enigste manier om Madiba se nalatenskap te bewaar, is om vir die verdruktes en armes te veg.” Al was Mandela stinkryk?

Vir die ANC-aktivis Russel Botman was dit nie genoeg dat daar ‘n Mandela-byeenkoms op die US-kampus gehou is nie. Hy het opsluit ook ‘n artikel vir publikasie aangebied. Hy beeld die blanke bewind as hardvogtig uit omdat Mandela as gevangene nie toegelaat is om sy ma en sy kind se begrafnis by te woon nie. “Intussen is Madiba self oorlede, en te oordeel na die nasie se reaksie, is dit hoe die meeste mense voel: dat sy dood ‘n gat in ons hart laat.” Botman reken “die pas van verandering [agteruitgang? is] veels te stadig.” Botman verwys na Mandela wat ‘n “HOP van die siel” bepleit het. Een van Botman se groot etniese helde, Trevor Manuel, is die mede-outeur van die Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP). Botman se oorspronklike bydrae is dat ons nou ‘n “NOP van die siel” nodig het. Botman se omruiling van HOP en NOP berus egter op ‘n misvatting. Mandela het in 1999 in die parlement na ‘n “RDP (reconstruction and development plan) of the soul” verwys (Die Burger, 21 deser, p 15).

  • Op Vrydag, die 13de, het Die Burger ruimte gehad vir hierdie opmerking van Julius Malema: “Nelson Mandela se ware karakter was die een vóór 1994 toe mense hom ‘n terroris genoem het.” Hoe volslae gewelddadig of terroristies Mandela was, blyk uit sy oortuiging dat 14-jariges stemreg moet hê, oënskynlik omdat sulke jeugdiges uitstekend as “bevryders”/terroriste kan funksioneer. Daar is geen ander “bydrae” wat hulle op daardie ouderdom kan lewer nie. Die verlaging van die stemregouderdom sou die land ook in selfs groter mate as tans die prooi van swart mag gemaak het.

In sy rubriek poog Leopold Scholtz “om ‘n objektiewe beoordeling van Madiba se plek in die Suid-Afrikaanse geskiedenis te gee.” Hy toon in historiese perspektief aan hoe kommunisties en gewelddadig Mandela en die ANC was. Scholtz noem dit terrorisme. Hy wys ook op hoe anti-wit die jong Mandela was, maar wit kommuniste het hom mettertyd oortuig van hulle bruikbaarheid vir sy doel, naamlik die onverwerping van die blanke bewind. [In beginsel het Mandela geen beswaar teen kommunisme gehad nie. Sy beswaar was suiwer rassisties. Hy wou nie hê dat wit kommuniste, plaaslik en in Moskou, die lot van swartes bepaal nie (Long walk to freedom, 1995, p 115, 123-124, 132). Mandela se beswaar teen die doodstraf was op ‘n soortgelyke manier rassisties. Hy was teen die doodstraf omdat hoofsaaklik swartes tereggestel sou word.] Scholtz dink Mandela se latere “strewe tot versoening was eg … Mandela was nie volmaak nie, al sou ‘n vreemdeling wel dié indruk kon kry ná die uitbarsting van emosie in die Suid-Afrikaanse media ná sy oorlye. (Trouens, buitelandse media het baie objektiewer oor hom geoordeel as dié in Suid-Afrika).”

Tim du Plessis vertel van ‘n onderhoud wat hy in 1992 met Mandela gevoer het. Mandela het erken dat hy bitter oor sy lang verblyf in die tronk was en veral oor wat sy familie in die proses aangedoen is. Daar word sonder meer beweer dat Mandela “magteloos” in die tronk gesit het, terwyl dit algemeen bekend is dat sy tronkstraf aansienlik korter kon gewees het as hy bereid sou wees om geweld af te sweer, wat hy nooit wou doen nie. Du Plessis erken dat dit Mandela was wat “sy organisasie” [die ANC en SAKP] oorreed het om ‘n gewapende stryd aan te knoop. “Dit het minstens drie geslagte Suid-Afrikaners geleer politieke geweld is ‘n aanvaarbare manier om jou doel te bereik of om geskille te besleg … Suid-Afrika proe vandag nog die wrange vrugte van dié indra van geweld in die land se politieke kultuur.” Uit hierdie onverwagte oord kry ek dus steun vir my standpunt dat Mandela nie die vader van ons nasie is nie (want daar bestaan nie so ‘n nasie nie), maar dat hy wel die vader van die politieke geweld is wat tot op hede voortduur en waarvan daar geen einde in sig is nie.

Van die bedenklikste teks wat die afgelope tyd in Die Burger gepubliseer is, is afkomstig van Hannelie Booyens, ‘n joernalistiekdosent, wat al die pro-Mandela-koerantvoorbladsye wil lamineer en monteer in die gange van die Skool vir Kommunikasiestudies van die Noordwes-universiteit; klaarblyklik omdat sy ‘n groot Mandela-bewonderaar is. Sy is hoogs ontsteld dat honderde Potch-koshuisstudente, bv dié van Veritas, as deel van hulle ontvangs- en bekendstellingsritueel ‘n saluut gegee het wat haar aan die Nazi-saluut herinner. Dit is glo ‘n aanstootlike simbool van Ariese meerderwaardigheid en van “benouende denke”, “veral as dit gebeur op ‘n oorwegend wit en Afrikaanse kampus”. Booyens sien seker uit na die verwagte verswarting en verengelsing van hierdie einste kampus. Sy vertel dat sy vroeg Vrydagoggend, dus die dag toe die jongste Mandela-ophef in al sy felheid begin het, met verf en ‘n kwas na ‘n sypaadjie is waar daar ‘n swastika in die sement uitgekerf is. “Oor dié teken van haat het ek ‘n wit vredesduif geskilder met dié woorde: ‘Dankie, Madiba!'” Dit is ironies dat dit juis sy is wat in ‘n kampuspublikasie (13 Jun) teen implusiewe gedrag gemaan het. Sy het sekerlik nie besin oor hoe die kampus sou lyk as almal op haar manier uitdrukking aan hulle politieke oortuigings gee nie. Aangesien daar tans nog orde op die kampus gehandhaaf word, hoop ek die universiteitsowerheid tree ferm teen haar op.

  • Op Saterdag, die 14de, is Die Burger se hoofopskrif: “Laaste reis begin.” Die By-bylae kon die vorige week nie aan die Mandela-bohaai deelneem nie, gevolglik is hierdie hele uitgawe aan Mandela gewy. Daar is selfs die ingewing van twee volle bladsye strokiesprente. Daar is ‘n verslag oor ‘n onderhoud met een van Mandela se kamerade, Ahmed Kathra, waarin ‘n mens geen objektiwiteit te wagte moet wees nie.

Naas Henry Jeffreys, waarna hier bo verwys is, het Naspers ‘n ander joernalis in diens geneem wat graag in Die Burger spog oor sy wandade, insluitende misdade, tydens die UDF/ANC se terrorisme. Ek verwys na Johann Maarman, wat “‘n Victor Verster-alumnis” genoem word. Hy vertel met smaak van sy onwettige dade en die duiwelse rol wat mense soos predikante daarin gespeel het. Net soos Jeffreys plooi Maarman sy vertelling sodat hy ‘n mede-held in die Mandela-sage word.

  • Ek het verwag dat daar die soberheid sou wees om te vra: Wat kos Mandela se mediese uitgawes en versorging die land/belastingbetaler? En al die reise tussen Gauteng en die Transkei oor jare? En die talle byeenkomste en die begrafnis en alles wat daarmee saamhang, insluitende die byeenroep van spesiale sittings van politieke liggame, nasionaal, provinsiaal en plaaslik? Ensovoorts. Pleks daarvan vertel Rapport (15de) en Die Burger (17de) hulle lesers hoe baie die land finansieel gebaat het; glo dalk ‘n miljard rand. “Die wêreld” het immers hier besoek afgelê en hierdie buitelandse vet katte het van hulle en/of hulle regerings/instansies se geld hier bestee.

Watter gevolgtrekkings kan uit die voorafgaande gemaak word? Hermann Giliomee het moontlik die beste opsomming verskaf: Die mite het die mens vervang. Al die massamedia (pers, radio, rolprent, televisie, internet) neem met oorgawe hieraan deel. Dit lyk na ‘n georkestreerde poging, maar in werklikheid geskied dit grootliks impulsief, dus irrasioneel. In die huidige ideologiese klimaat sal geen wit mens op so ‘n skaal en so onkrities geprys word nie. Dit gaan vorentoe die uiterste deskundigheid en insig van historici verg om die (permanente) vervalsing van die geskiedenis te voorkom. Die eintlike gevolg van hierdie harlaboerla [lawaai, rumoer – HAT] is die bevordering van swart mag, met as implikasie die verdere geringskatting, verkleinering en vertrapping van blankes. Dit is waarskynlik die fondament waarop verskerpte anti-wit rassediskriminasie plaaslik gebou gaan word. Tog word daar voortgegaan met die absurde bewering dat Mandela ‘n nie-rassige nuwe Suid-Afrika nagelaat het.

Nico Koopman se verlange na Nelson Mandela

mandela_tronkseldeur Leon Lemmer

Daar is ‘n rubriekskrywer wat die vermoë het om my meer as enige ander te irriteer. Ek verwys na Nico Koopman, die dekaan van die fakulteit teologie aan die Universiteit Stellenbosch (US). Hy word reeds baie lank toegelaat om ‘n rubriek in Die Burger te skryf. ‘n Mens sou dié koerant kon vergewe as hy Koopman destyds as ‘n potensiële rubriekskrywer wou toets. Hierdie Naspers-publikasie gaan immers reeds lank van die standpunt uit dat “die bruin stem” gehoor moet word.

In ‘n stadium het Die Burger ‘n bruin redakteur, Henry Jeffreys, ‘n bruin senior adjunk-redakteur, Zelda Jongbloed, en ‘n bruin politieke redakteur, Heindrich Wyngaard, gehad. Vir die tradisionele, konserwatiewe, Westersgeöriënteerde lesers van dié koerant was dit nag. Weens die skerp daling in erkende joernalistieke standaarde het die sirkulasiesyfers spoedig dermate gesak dat ooreengekom is dat Jeffreys binne ‘n dag sy kantoor ontruim. Kort daarna is Jongbloed na Rapport uitgeskuif en het Wyngaard uit die joernalistiek koers gekry. Op hierdie manier het hierdie khoitopie tot ‘n einde gekom.

By die Naspers-koerante is die skielike vervanging van redakteurs en ander joernaliste geen ongewone verskynsel nie. In die geval van sulke blankes gebeur dit daarna selde dat teks afkomstig van hulle gepubliseer word. Die genoemde drie bruines word egter polities korrek anders behandel.

Jeffreys behartig steeds ‘n rubriek, wat as “Middelgrond” bekendstaan. Hy ag homself eerder swart as bruin en daar is by hom sekerlik geen gematigde of ewewigtige taksering van blankes nie. Byvoorbeeld, onlangs het hy lesers getrakteer op ‘n stommiteit deur te vewys na “die wandade van die fisieke en geestelike onteiening van die verlede” (20 Nov, p 8). Jeffreys se “middelgrond” is dat hy nooit moeg word om die lof van sy twee groot helde, die swart Nelson Mandela en die bruin Trevor Manuel, ongekwalifiseerd te besing nie.

Aan Jongbloed word steeds ‘n verbruikersbladsy in die koerant toevertrou. Sy het al herhaaldelik vertel dat sy militant anti-blank was. Die vraag is in hoeverre daardie negatiewe gesindheid werklik tot die verlede behoort. Selfs Wyngaard word steeds periodiek toegelaat om vlak subjektiwiteite, wat nóg kant nóg wal raak, in Naspers-koerante te publiseer. Hy het op ‘n keer daarop geroem dat hy op Caledon met gemiddeld (as ek reg onthou) ‘n D-simbool deur die matriekeksamen geskraap het. Feitlik onvermydelik beklee selfs hy deesdae, ingevolge die sug na ‘n khoitopie, ‘n pos aan die US.

Maar ek wil nie oor Koopman se “dampkring” (eens ‘n gewilde woord in Die Burger) skryf nie, maar oor Koopman self. Die aanleiding vir my skrywe is sy rubriek, “Godsdiens Aktueel”, met die opskrif: “Ek verlang steeds na Mandela” (Die Burger, 20 Nov, p 9). Dit behoort vir die kritiese leser dadelik duidelik te wees dat dit vir Koopman as bevrydingsteoloog nie in die eerste plek om godsdiens gaan nie, maar om politiek. Hy verdoesel sy politieke motiewe deur voor te gee dat dit ‘n verskuiwing van sistematiese teologie, wat veronderstel is om sy doseerplig te wees, na openbare teologie is. Reeds oor ‘n baie lang tyd versprei hy in feitlik iedere rubriek onverdunde ANC-propaganda. Daar is ook sterk tekens van anti-blanke sentiment aanwesig.

As daar iets is waarvan Koopman myns insiens hou, is dit wanneer ‘n NG Kerk-gemeente, bv sy predikant, hom dermate aan naïwiteit oorgee dat Koopman genooi word om daar oor “versoening” te kom preek. Dit gee dan aan Koopman ruim geleentheid om vir die rassistiese wittes die leviete voor te lees: hoe boos hulle was en hoe boos sommige steeds is, hoe siek hulle is en hoe hulle genees kan word om so kerngesond soos Nico Koopman te word.

Waarom Koopman is soos hy is en ‘n geesgenoot van Russel Botman is, word duidelik as albei se akademiese agtergrond in oënskou geneem word. Albei het in die teologie aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) studeer en is deur veral Jaap Durand en Dirkie Smit, onderskeidelik die inisieerder en skrywer van die Belhar-belydenis, beïnvloed. Sowel Koopman as Botman het myns insiens dieselfde buitengewoon klein register van tweedehandse idees. Hulle verwys by voorkeur en herhaaldelik na menswaardigheid, menseregte, versoening, geregtigheid, inklusiwiteit, diversiteit en multikulturaliteit. Koopman het die onderskeiding verwerf dat McBrolloks hom op 16 Januarie vanjaar tot Poephol van die Week verklaar het; ‘n feit wat maklik op die internet gekontroleer kan word. Naas die twee eertydse UWK-dosente wat ek pas genoem het, is Koopman se helde polities linkse teoloë soos Beyers Naudé en Willie Jonker.

Sowel Koopman as Botman het hoogs waarskynlik met apartheidsbeurse aan die UWK studeer. Wat ek wil hê, is dat hulle die integriteit moet hê om dit te erken. Ek wil ook weet of hulle al ooit dankie gesê het vir die skool- en naskoolse onderrig wat hulle tydens apartheid ontvang het. Botman roem daarop dat hy in 1976 in ‘n leidende hoedanigheid by die studente-onrus op die UWK-kampus betrokke was. Klippe is gegooi, vandalisme is gepleeg en geboue is afgebrand. Wat ek wil weet, is of Botman en sy mede-onrusstokers en -vandale al pogings aangewend het om die skade te vergoed wat hulle aan staatseiendom aangestig of aangerig het? Of skuil hulle, soos Desmond Tutu, vir eie gewin agter die duiwelse kairos-dwaalleer waarvolgens misdade wat teen apartheid gepleeg is, nie misdade is nie? In enige beskaafde samelewing behoort sulke gedrag die boosdoeners permanent ongeskik vir die bekleding van enige openbare pos te maak. In die nuwe Suid-Afrika sit daar egter baie sulke sondaars in baie hoë poste.

In sy rubriek van 20 November kontrasteer Koopman “die leiers in die apartheidsregering” met “leiers soos Nelson Mandela en Oliver Tambo, Albertina Sisulu en Helen Joseph”. Joseph se naam word slu bygevoeg sodat dit nie uitsluitlik ‘n wit/sleg en swart/goed kontras is nie. Die genoemde ANC-kamerade word deur Koopman geloof as “leiers wat staan vir menswaardigheid en vryheid, geregtigheid en waarheid, en vir offerbereidheid ter wille van noodlydendes. Die leiers was téén ontmensliking, uitbuiting, onreg en selfverryking”, Dít is reeds lank die refrein in die een Koopman-rubriek na die ander, maar Die Burger doen niks om die vloei van hierdie soort onverdunde gif, wat versoening beduiwel, stop te sit nie.

“Mandela en kie het die taak gehad om die oue te vernietig, maar die huidige leiers moet die reste van die oue afbreek én die nuwe te voorskyn bring. Dit is tog anders om apartheid af te breek as wat dit is om ‘n nuwe demokrasie te bou wat in ‘n komplekse werklikheid politieke, maatskaplike en ekonomiese welwees vir almal bring.” Die waarheid is dat Mandela en kie nie net apartheid wou vernietig nie, maar gepoog het om Suid-Afrika in sy geheel te ruïneer. Pleks van “welwees vir almal” is dit ‘n klein en dikwels eties bedenklike groepie wat buitensporig baie by die swart bewind baat vind. Koopman verkies om te eenogig te wees om dit op te let.

“Mandela het net een termyn geregeer en het dus minder tyd gehad om foute te maak. Hy het boonop geregeer in ‘n tyd toe die euforie rondom ‘n nuwe Suid-Afrika lewend was en toe die idealisering van struggle-helde baie groter was. Maar miskien wil die verlange na Mandela en kie juis nie stil word nie omdat ons tog gesien het hoe Mandela wel ook die weg na die nuwe baan, hoe hy in sy kort regeertyd help om die oue af te breek en in uiters komplekse tye die fondament van die nuwe help bou, hoe hy met integriteit en verantwoordelikheidsin bou aan ‘n samelewing van eenheid en begrip, versoening en vriendskap, geregtigheid en menswaardigheid.”

Dit is net by ANC-aktiviste soos Koopman dat daar “euforie rondom ‘n nuwe Suid-Afrika” en “die idealisering van struggle-helde” was. Dit is hy wat naïef en onkrities na Mandela verlang. Mandela was nie teen selfverryking gekant nie. Die stinkryk Mandela het bitter min in sy lewe gewerk. Mandela is nie die toonbeeld van “offerbereidheid ter wille van noodlydendes” nie. Hy het eerder homself en sy familie buitensporig verryk, maar Koopman kyk dit doelbewus mis.

Het Koopman dit al ooit nodig gevind om te wonder watter persentasie geldelike hulp van filantropiese ondernemings wat onder die Mandela-naam bedryf word, soos die kinderfonds, na blankes gekanaliseer word? Die bedrag is waarskynlik nul, maar ten spyte daarvan hou Koopman vol om Mandela met integriteit, versoening, geregtigheid en natuurlik nie-rassigheid te assosieer. Waar is Mandela se “ontfermende geregtigheid” en nie-rassigheid as dit by blankes kom? Dit is waarom ek op 29 September op Praag geskryf het: “Dit is vir my dikwels moeilik om te besluit of Botman of … Koopman … die grootste anti-akademiese euwel op die US-kampus is.”

Koopman probeer doelbewus om te mislei. Toestande in die land was nie tydens Mandela se bewind beter as nou omdat hy net vyf jaar lank die staatshoof was nie, maar gewoon omdat dit selfs vir die ANC nie moontlik is om dadelik af te breek wat oor eeue tydens die blanke bewind opgebou is nie. Hoe langer die swart bewind duur, des te meer is daar agteruitgang en verval op alle terreine. Ek het in my skrywe van 29 September op ander gevalle van hierdie selfde soort doelbewuste misleiding of oneerlikeid by Koopman gewys. Hy het valslik beweer dat nie-wittes tydens apartheid van universiteitsopleiding uitgesluit is; net so valslik dat daar nie nuwe uitsluitings teen wittes aan die Botman-US gepleeg word nie en dat etnisiteit net as ‘n tydelike rassediskriminasiemaatreël aan die US gebruik word. Koopman is deesdae, soos Botman, blatant ten gunste van rassediskriminasie teen blankes. Albei weet egter dat die UWK-vandale destyds klippe gegooi het met die oog op die afskaffing van alle rassediskriminasie. Daar is hier baie duidelik manteldraaiery.

Toe Koopman na aanleiding van erfenisdag op 25 September in Die Burger geskryf het, het hy op sy kenmerkend eensydige manier net oor die Belhar-belydenis, demokrasie en Mandela geskryf. Feitlik vanselfsprekend het hy ook na “apartheidsonreg” verwys. Alles wat die blankes oor eeue hier tot stand gebring het, insluitende die US, en al die goeie wat die NG Kerk vir bv Koopman en sy etniese groep gedoen het, insluitende die kweekskool op Stellenbosch, het hy halstarrig geïgnoreer. Skynbaar al wat prominent in Koopman se wêreldjie is, is sy verknogtheid aan ANC-politiek.

Perspektief is broodnodig. Koopman is die dekaan aan die US se fakulteit teologie, voorheen die kweekskool van die NG Kerk. Hy is veronderstel om akademiese leiding by die opleiding van predikante te gee. Tydens apartheid het daar deurgaans anti-apartheidstemme uit die kweekskool opgeklink, bv van Bennie Keet, Willie Jonker en Nico Smith. Die plek is sedertdien dermate getransformeer dat geen anti-ANC-stemme deesdae daar opklink nie; om van pro-blanke-, pro-Afrikaner- en pro-Afrikaans-stemme nie te praat nie. Geeneen in daardie fakulteit maak hoorbaar beswaar teen die feit dat die onderrigtaal in daardie fakulteit in selfs groter mate as in die res van die US verengels het nie.

By die aanstelling en bevordering van dosente speel ras/kleur en geslag, dus nie-akademiese oorwegings, ‘n deurslaggende rol. Op hierdie manier is die teologie-opleiding aan die US tot in sy kern vergiftig deur oud-UWK-dosente en -studente, waarvan Koopman een is. Die eertydse kweekskool van die NG Kerk het in die skoot geval van snood ondankbare, disrespekvolle en dislojale elemente, waarvan Koopman die toonbeeld is. Wat kan van die afgestudeerdes verwag word? Dat die meeste van hulle waarskynlik pro-ANC en pro-Belhar sal wees. Hierdie gif sal toenemend die hele NG Kerk deursuur, samesmelting met die VGK meebring en verseker dat Afrikaans as kerktaal in sy swernoot gaan.

My kommer oor Afrikaans is nie ongegrond nie. Die dislojaliteit teenoor Afrikaans by talle ontwikkelde bruines is algemeen bekend. ‘n Aantal jare gelede het Afrikaanssprekende bruin ouers die grenselose vermetelheid gehad om ses van hulle kinders by die Afrikaansmedium Laerskool Mikro in Kuilsrivier in te skryf en terselfdertyd te eis dat hulle onderrig in Engels moet wees. As die NG Kerk en die VGK saamsmelt, sal daar ongetwyfeld bruines by kerkbyeenkomste opdaag en eis dat die verrigtinge in Engels moet wees. As daar nie aan hulle eis gehoor gegee word nie, sal die bekende verwyte van liefdeloosheid en rassisme opklink.

In die lig van die voorafgaande kan minstens twee vrae gestel word. Is daar nie regsinnige reste in die NG Kerk en elders oor wat bereid is om ‘n kruistog te onderneem teen die toestand waarin die US se teologiese opleiding verval het nie? En was dit nie dalk onbillik van McBrolloks om Koopman vir net ‘n week lank tot poephol te verklaar nie?

George Soros se ‘oop samelewing’

George Soros
George Soros

deur Leon Lemmer

Frederik van Zyl Slabbert (1940-2010) was van 1979 tot 1986 die leier van die opposisie, die PFP (Progressiewe Federale Party), in die Parlement. Daarna was hy in ‘n leidende hoedanigheid by IDASA (Institute for a Democratic Alternative in South Africa, later Institute for Democracy in Africa) betrokke. Hierdie instituut het demokratiese verandering in Suid-Afrika nagestreef. Een van die maniere waarop dit gedoen is, was om gesprekvoering tussen blankes en die ANC te bevorder. Die bekendste “sukses” wat in hierdie opsig behaal is, was toe ‘n aantal oorverligtes, veral Afrikaanssprekendes, en ‘n afvaardiging van die ANC in 1987 in Dakar, Senegal, vergader het.

In 2006 is Slabbert se boek, The Other Side of History, gepubliseer. ‘n Vertaalde weergawe het ook verskyn: Duskant die Geskiedenis: ‘n Persoonlike Terugblik op die Politieke Oorgang in Suid-Afrika (Kaapstad: Tafelberg, 2006, 192p). Daarin vertel die outeur hoe hy dikwels vir George Soros (gebore in 1930), ‘n Hongaarse Jood, om geld genader het vir IDASA-projekte, wat politieke verandering en die einde van apartheid ten doel gehad het. Met Soros-geld is bv die Gorée-instituut, ‘n Afrika-vredesakademie, op Gorée-eiland by Dakar, wat destyds as slawevertrekpunt gedien het, gevestig.

Slabbert:

As mens is Soros ‘n omstrede figuur wat partydige en emosiebelaaide reaksies ontlok. Hy word óf bewonder óf verwerp; óf mense hou van hom óf hulle verafsku hom; hy word óf geloof óf beledig. Ek weet dat baie van die oordele oor hom gegrond is op gebrek aan begrip vir wat hy probeer doen, of op gebrekkige inligting. Soros self sal die eerste wees om te erken dat hy nie ‘n heilige is nie … Ek het Soros ook persoonlik en op baie informele vlak leer ken. Ek dink ek kan my verstout om te sê ons is vriende. Hy is ‘n komplekse mens, maar kan instinktief ‘n veinser uitken; hy haat dit om verneuk te word. Terselfdertyd huiwer hy nie vir ‘n oomblik om ‘n saak mildelik te steun as hy reken dat dit verdienste het nie (p 111-112).

Soros word dikwels gestereotipeer as ‘n ryk man wat ‘goeie dinge wil doen’; dat hy ly aan grootheidswaan wat hom motiveer om state en samelewings te wil verander. Niks is verder van die waarheid nie. Soros glo wel dat samelewings, gemeenskappe en individue kan verbeter, en dat daar hulpbronne beskikbaar is om hulle te help om dit te doen. Maar hulle kan ook hierdie hulpbronne misbruik, en dis belangrik om dit te erken wanneer dit gebeur. Weens my verbintenis met George Soros oor die afgelope 18 jaar het ek geleer dat filantropie opbouend en selfkorrigerend kan wees (p 117).

Die Open Society Foundation of South Africa (OSFSA) is in 1993 met Soros-befondsing gestig. Die kantoor is in Pinelands, naby Kaapstad. Slabbert noem dat Desmond Tutu tydens die amptelike opening gekla het dat die OSFSA-leierskap “te wit” is (p 105). Van 1993 tot 2005 het Soros R3 miljard aan projekte in Suider-Afrika bestee (p 111). Op die webwerf word hoog opgegee oor hoe die OSFSA nie-rassisme bevorder. Terselfdertyd word egter genoem dat Soros sedert 1979 studiebeurse uitsluitlik aan plaaslike swartes toegeken het. Dit lyk dus asof Soros net so nie-rassig soos Tutu is.

Die hoofkantoor van die Open Society Foundations, wat in 1979 tot stand gekom het, is in New York. Hierdie organisasie is in 70 lande bedrywig. ‘n Oorweging by die toekenning van studiebeurse is “onderverteenwoordiging” van ‘n groep. Soros se benadering skakel dus goed in by die ANC-dogma van demografieweerspieëling, oftewel dat swartes plaaslik 80% of meer verswelgende verteenwoordiging op elke terrein moet geniet.

Wat reeds uit hierdie uiteensetting geblyk het, is dat Soros sy rykdom, wat meer as $20 miljard bedra, in baie lande filantropies aanwend om bepaalde ideologiese doelwitte te bereik. Om vas te stel wat Soros nastreef, is dit nodig om na die idees van sy leermeester, Karl Popper (1902-1994), te verwys. Popper was ‘n Oostenrykse Jood wat in 1937 na Nieu-Seeland gevlug en hom in 1946 in Londen gevestig het. Hy was ‘n dosent aan die London School of Economics tot sy aftrede in 1969. Hy het bekendheid veral vanweë sy boek, The Open Society and its Enemies (1945), verwerf.

Aanvanklik het Popper aangetrokke tot die kommunisme gevoel, maar die gewelddadigheid van kommuniste het hom vervreem. Anders as Karl Marx het hy toe tot die gevolgtrekking gekom dat die verloop van die geskiedenis nie voorspel kan word nie. ‘n Oop samelewing vereis volgens Popper ‘n nie-kommunistiese, liberale, demokratiese staatkundige opset waarin kritiek geduld word. In sy geskrifte is daar ongetwyfeld ook ‘n voorkeur vir sosialisme te bespeur.

Slabbert:

Die onderskeidende kenmerk van Popper se filosofie is die feilbaarheid van menslike kennis; dat kennis vooruitgaan deur die erkenning van foute; en ‘n skerp agterdog jeens, selfs ‘n heftige afkeer van, grootskaalse sosiale manipulasie. Popper het beslis meer kritiese studente as onkritiese aanhangers gekweek … Wat Soros onderskei as ‘n filantroop is dat hy dieselfde selfkritiese styl aangeneem het wat Popper … en ander voorstaan (p 117). Maar sosiale manipulasie op kleiner skaal is, volgens Popper, blykbaar wél geoorloof: “All ‘final solutions’ in politics and economics should be replaced by what [Popper] called ‘piecemeal social engineering'” (Elizabeth Devine, Thinkers of the Twentieth Century, London: Firethorn Press, 1985, p 455).

Om vas te stel wat volgens Popper ‘n oop samelewing is, haal ek vervolgens uit drie bronne aan:

Open society: Karl Popper’s conception of a ‘free society’ in which all forms of knowledge and all social policies can be openly criticized … a society in which individuals can aspire to change history and in which the future as a whole is recognized as inherently unpredictable (David Jary, Collins Dictionary of Sociology, London: HarperCollins, 1991, p 411, 482).

The open society is a highly individualistic one, characterized by free critical thinking; it is a society where individuals are confronted with responsibility for their personal decisions (Justin Wintle, Dictionary of Modern Culture, London: ARK Paperbacks, 1984, p 317).

Volgens Popper is ‘n geslote samelewing een “which do not allow individuals to rise according to merit” en waar daar “indoctrination in education” is (Alan Bullock, The Fontana Dictionary of Modern Thought, London: Collins, 1977, p 442).

Die ANC klop homself graag op die skouer deur voor te gee dat Suid-Afrika sedert 1994 ‘n oop en vrye samelewing is. Henry Jeffreys het dit pas beaam asof dit die waarheid is (Die Burger, 23 deser, p 14). In werklikheid voldoen die huidige plaaslike situasie nie naasteby aan Popper se vereistes nie:

(1) In die nuwe Suid-Afrika is daar groot beperkings op wat wittes mag sê, wat nie vir nie-wittes geld nie. Daar is benamings wat glad nie vir lede van nie-wit etniese groepe (swartes, bruines en Asiate) geuiter mag word nie. Die blote gebruik van so ‘n woord word as bewese rassisme beskou. Vir blankes, daarenteen, mag enige benaming onder die son toegesnou word sonder dat ‘n haan daaroor kraai.

(2) Dit bevestig dat, in ons opset, dit nie om indiwidualiteit gaan nie, maar om die heil van daardie drie nie-wit etniese groepe; uiteraard veral om die bevoordeling van die meerderheidsgroep, die swartes. Die wittes is die enigste etniese groep teen wie daar ingevolge die grondwet suiwer rassisties indiwidueel en groepsgewys gediskrimineer mag/moet word. FW de Klerk het pas in Nederland beweer dat Suid-Afrika ‘n “uitstekende” grondwet het (Die Burger, 26 deser, p 4). Dit is dieselfde mens wat volgens Leon Wessels dit sterk oorweeg het om teen daardie einste grondwet te stem, maar nie die moed gehad het om dit deur te voer nie (Praag 20 deser).

(3) In die praktyk word daar nie klem op die aanvaarding van indiwiduele verantwoordelikheid by veral swartes geplaas nie. Sonder teenprestasie en dikwels op grond van wanprestasie (oproer, klipgooiery, vandalisme, brandstigting – dinge wat die UDF/ANC hulle deur voorbeeldstelling geleer het) kan hulle ononderbroke voortgaan om bakhand te staan; die bodemlose-put-sindroom.

(4) Rassistiese en seksistiese oorwegings speel ‘n oorheersende rol by bevoordeling. Weens sterk anti-blanke sentiment kom bitter min van meriete-beoordeling tereg. Dit is nie kenmerkend net van die ANC nie. Die provinsie Wes-Kaapland word deur die DA beheer. Studiebeurse word aan kandidate toegeken wat “ideaal van ‘n voorheen benadeelde agtergrond [moet] wees” (Die Burger, Talent, 26 deser, p 3).

(5) Indoktrinasie blyk uit bv die skoolleerplanne en die herskrywing van die geskiedenis. Daar word bv gepoog om die ANC as ‘n nie-geweldadige, nie-misdadige en hoogs morele onderneming voor te stel. Russel Botman, die rektor van die Universiteit Stellenbosch, het pas aangekondig dat sy indoktrinasieweek, waarin hy sy weergawe van “diversiteit”, oftewel gedwonge rasse-integrasie, vier (Praag, 29 September), ‘n jaarlikse instelling gaan word.

(6) Die sterk kommunistiese neigings in die ANC diskwalifiseer die nuwe Suid-Afrika grondig van die moontlikheid dat dit werklik ‘n oop samelewing kan wees. Die plaaslike hoofkommunis is sonder protes reeds jare lank die minister van hoër onderwys, wat die afwesigheid van ware akademiese vryheid bevestig.

‘n Opsig waarin die nuwe Suid-Afrika wél aan ‘n Popper-vereiste voldoen, is die pogings om die aard van die samelewing te verander. Dit geskied onder die vaandel van die sambreelterm “transformasie”. Die tragedie is dat sodanige veranderings dikwels nie verbeterings is nie; eerder die teenoorgestelde. Hierdie sosiale ingenieurswese is ook nie beperk in omvang nie, maar grootskaals, bv die vervanging van blankes in openbare (bv staatsdiens-) poste met swartes. Ook die plasing van subekonomiese behuising in eens weeldebuurte; iets wat nie in beskaafde lande voorkom nie. Toegegee, Suid-Afrika is sedert 1990/1994 in toenemende mate nie meer ‘n beskaafde land nie.

Die vraag is in hoeverre Slabbert se oorwegend positiewe beeld van Soros korrek is. Of is Slabbert deur milde Soros-geld mislei omdat albei skynbaar soortgelyke politieke ideale gekoester het? ‘n Antwoord is moontlik te vinde in die volgende publikasie: David Horowitz and John Perazzo, The Shadow Party and the Shadow Government: George Soros and the Effort to Radically Change America (Sherman Oaks: David Horowitz Freedom Center, 2010 – slegs elektronies beskikbaar).

Soros se sosialisme, wat al “anti-capitalist redistributionism” genoem is (Kindle 357), vind in die VSA die beste weerklank deurdat hy eerder die Demokratiese Party as die konserwatiewer Republikeinse Party steun. Hy bevorder die Demokrate se belange deur talle hulporganisasies, insluitende vakbonde, finansieel te ondersteun. In die massamedia word gunstige propaganda gekoop. Die opvallendste sukses het in 2008 gekom met wat die “Colorado Miracle” genoem is, toe die Demokratiese Party onverwags in die verkiesing in daardie staat die meerderheid stemme behaal het.

“The way we get progressive change is to control government” (K 29). Die linkse politieke organisasies wat deur Soros beheer word, word die Shadow Party genoem. Hierdie party is in 2003 amptelik gestig. Die meerderheid wat die Demokratiese Party in die 2006-verkiesing in die Kongres en Barack Obama in die presidentsverkiesing in 2008 behaal het, word onder andere aan Soros toegeskryf. Obama het die Demokratiese Party se presidentskandidaat geword danksy Soros se ondersteuning; dus nadat Soros sy verwagte steun aan die ander kandidaat, Hillary Clinton, onttrek het. Soros was bevriend met sowel Bill as Hillary Clinton. “The Soros agenda, in fact, has become the Obama agenda” (K 36), bv die sosialistiese nasionale gesondheidsorgplan. ‘n Soortgelyke plan is ook in Suid-Afrika in die vooruitsig. Obama se minder simpatieke beleid teenoor Israel kan aan Soros se anti-Sionistiese standpunt toegeskryf word.

Waarna Soros streef, is wêreldeenheid en -regering, ‘n totalitêre staat, dus ‘n globale gemeenskap van wêreldburgers en die gelykmaking van mense op ‘n makroskaal. Dit is gebaseer op sy vertolking van sy leermeester Popper se idees: “One-worldism and the prospect of perfecting humanity through social engineering” (K 36). Een van die maniere om sy ideaal te bereik, is om te velde teen landsgrense te trek. Met die oog op tydelike of permanente vestiging moet alle lande vir almal toeganklik wees.

Die opset in die nuwe Suid-Afrika is sodanig dat die landsgrense maklik deur groot getalle onwettige immigrante oorgesteek word. Dit moet ‘n riem onder die Soros-hart wees. Suid-Afrika se tradisionele rykdom word voortaan met baie armlastige dese en gene gedeel. Soros onderskryf ongetwyfeld ook die ANC-dogma dat ons eerder Afrikane as Suid-Afrikaners is. Soros beywer hom openlik vir ‘n linksgesinde regbank; iets wat plaaslik uiting in ANC-beheerde regterlike aanstellings vind. Daarby wil Soros die gevangenisbevolking verminder en by implikasie sosiale stabiliteit verwater. Hy doen dit deur hom te beywer vir bv die afskaffing van wette wat die verkoop en gebruik van dagga beperk. Dit is onwaarskynlik dat Soros beswaar sal opper teen die ANC-regering se gewoonte om op ‘n onverantwoordelike manier die gevangenistermyn van misdadigers te verkort; natuurlik mits hulle nie reeds ontsnap het nie.

Die terreurdade wat op 11 September 2001 gepleeg is, is deur Soros toegeskryf aan “American Supremacy” as “the number one problem facing the world” (K 109). “American imperialism was ultimately responsible for the attacks” (K 115). “Soros maintained that the proper long-term response to 9/11 would be for America to launch a global war on poverty by sending massive amounts of aid to impoverished regions around the world where terrorism flourished. Terrorism, Soros maintained, was the result of a ‘growing inequality between rich and poor, both within countries and among countries'” (K 115). Kwaad moet dus met goed vergeld word.

Plaaslik moet ons dikwels aanhoor dat die grootste ekonomiese ongelykheid in Suid-Afrika voorkom. Dit dien as grondslag vir die ANC se beleid van die verdeling van rykdom, bedoelende: Neem van die wittes en gee dit aan die swartes. Die plaaslik bekende aandrang op verhoogde minimum lone “to potentially unlimited levels” (K 252) is ook deel van die Soros-pakket, terwyl die aandrang op verhoogde produktiwiteit agterweë bly.

In die nuustydskrif Time (21 deser) is daar ‘n artikel (p 40-48) oor hoe ryk Amerikaanse filantrope, onder andere Soros, hulle geld aanwend om die samelewing te verander. Dit kom neer op ‘n onderskrywing van plaaslik oorbekende frases soos om “hande te vat”, “‘n verskil te maak” en “te transformeer”. Gewag word ook gemaak van hierdie ewe bekende wanvoorstelling: Wanneer “one’s view is left, one’s view is right” (p 48). Teen 2004 het Soros reeds $20 miljoen bestee om die konserwatiewe Republikein, George W Bush, as president te ontsetel, maar Soros was eers vier jaar later suksesvol. Daar word ook genoem dat Soros $100 miljoen aan Human Rights Watch bewillig het (p 44).

In die konteks van my skrywe is die volgende woorde van die outeur, Michael Scherer, belangrik: “Not since the early 20th century have individuals had so much power to unilaterally shape our lives and shift our ideas. And never in history have they been able to exert their will so easily on such a global scale” (p 42-43). Dit kom neer op die tot standbrenging van die teenoorgestelde van ‘n oop en vrye samelewing en Soros is een van die hoofaanstigters hiervan.

Gestel dit is waar dat Soros daarin geslaag het om met sy geld en strategie ‘n regerings- en presidentsverandering in die VSA te (help) bewerkstellig. Dit is ook bekend dat sy geld deels verantwoordelik is vir die algehele breuk met die verlede wat in 1990/1994 in Suid-Afrika plaasgevind het. Ek het ook aangetoon dat die ANC-regering in baie opsigte Soros-idees omarm. As geld ‘n politieke ommeswaai in ‘n groot land soos Amerika kan veroorsaak, hoeveel makliker kan baie minder geld ‘n baie kleiner land, soos Suid-Afrika, onherroeplik verander? Terselfdertyd word daar dan ‘n einde gemaak aan apartheid, wat erg oordrewe as ‘n misdaad teen die mensdom voorgestel is.

Die vraag wat in die midde gelê moet word, is watter indiwidue moontlik regstreeks groot geld ontvang het om Suid-Afrika nie ewolusionêr staatkundig te laat ontwikkel nie, maar dit rewolusionêr te verander? Daar is veral een hulpbron wat uitnemend geskik is om skouspelagtige manteldraaiery te bewerkstellig, naamlik geld. Sodanige geld kon van bv Soros of die Amerikaanse Central Intelligence Agency (CIA) afkomstig gewees het. Aanvanklik kom sulke inligting nie op die lappe nie, maar mettertyd dalk wel. Dit kan moontlik die openbare beeld van vooraanstaande, geëerde indiwidue ingrypend verander.

Russel Botman ontdek ‘n Reitz op Stellenbosch

Akademiese klipgooiery op Stellenbosch? Foto: Klippe op die pad tydens die sewentigerjare (uit die polisie-argiewe)
Akademiese klipgooiery op Stellenbosch? Foto: Klippe op die pad tydens die sewentigerjare (uit die polisie-argiewe)

deur Leon Lemmer

Die standaardweergawe van die gebeure in Sharpeville in 1960 is dat blanke polisiemanne sonder waarskuwing op ongewapende en vreedsaam betogende swartes geskiet het. Die geykte weergawe van die Soweto-onluste in 1976 is dat swart skoolkinders spontaan in opstand teen Afrikaans as onderrigtaal gekom het.

Nelson Mandela vertel in sy outobiografie dat duisende swartes die Sharpeville-polisiestasie omsingel het en ook: “PAC activists had done an excellent job of organizing the area” (Long Walk to Freedom, Londen: Abacus, 1995, p 280). Omdat die PAC hom vir selfs meer radikale en militante terreur as die ANC beywer het, is dit taamlik duidelik dat omstandighede doelbewus georkestreer is om ‘n insident te skep. Wat Mandela tydens sy reise in Afrika gevind het, was dat die PAC deur hierdie insident te skep baie groter aanhang en gewildheid as die ANC geniet het. Onder meer het dit as meevaller gehad dat geld en wapens eerder na die PAC as die ANC gekanaliseer is. Die ANC moes iets doen om hierdie toedrag van sake om te keer. Die “spontane” Soweto-opstand was die antwoord. Dit is voor die internasionale nuusmedia opgevoer en het geblyk ‘n reusepropagandasukses te wees. Op grond hiervan was die ANC hierna onbetwisbaar die leidende “bevrydingsbeweging”.

Hierdie soort mededinging om pro-swart propagandasukses ten koste van blankes te behaal, behoort nie tot die verlede nie. Veldtogte om blankes op ‘n onbillike manier te diskrediteer, word dikwels in die nuwe Suid-Afrika gevoer. Die geringste insident word aangegryp en opgeblaas om sodanige anti-blanke sentiment aan te wakker. ‘n Klassieke voorbeeld is die studentepret wat vier jongmans gehad het toe hulle ‘n video-opname van swart werkers in die Reitz-koshuis in Bloemfontein gemaak het. In enige normale samelewing sou dit onmoontlik wees om soveel sensasie uit so ‘n grootliks onskuldige en eintlik onbenullige gebeurtenis te tap. Die afmetings wat die anti-blanke Reitz-bohaai aangeneem het, is ongelooflik. Deesdae is daar ‘n versoeningsentrum op die kampus as blywende beswering van hierdie verskriklikheid waarin niemand gedood of beseer of werklik te na gekom is nie. ‘n Grap is immers ‘n grap, selfs wanneer dit ten koste van iemand is.

‘Aktiviste en rewolusionêre word nie net in die gebruik van oorlogswapens opgelei nie. Dikwels is daar baie groter klem op ideologiese oorlogvoering.’

Maar net soos die ANC nie wou toelaat dat die PAC op ‘n bedenklike manier groter sukses met dooie kamerade behaal nie, hou ander plaaslike universiteite nie daarvan dat die Universiteit Vrystaat (UV) met soveel sukses die Reitz-fiasko bedryf nie. Hou in gedagte dat dit deesdae dikwels aktiviste is wat deur kamerade tot in die rektorstoel herontplooi word. Die Universiteit Stellenbosch (US) wou graag die Reitz-sukses van die UV nadoen. Hiervoor moes ver in die verlede na ‘n soortgelyke nietige insident gesoek en die besonderhede daarna met groot sluheid aan ‘n blywende groot klok gehang word.

Aktiviste en rewolusionêre word nie net in die gebruik van oorlogswapens opgelei nie. Dikwels is daar baie groter klem op ideologiese oorlogvoering. Om die nuwe Suid-Afrika te verstaan, is dit noodsaaklik dat ideologie en alles wat daarmee saamhang grondig verstaan word. Wanneer Nelson Mandela ‘n nr.-6-Springboktrui aantrek, vertolk die Nasperskoerante dit, soos alles wat Mandela doen, so gunstig moontlik. Genoemde gebeurtenis word gevolglik opgehemel as ‘n versoeningsgebaar en dat Mandela ‘n groot voorliefde vir rugby het. Sy eintlike bedoeling was om die wittes te paai nadat hulle op ‘n uiters verradelike manier hulle politieke mag ontneem is.

Toe Mandela die gedig “Die kind” van Ingrid Jonker voorgelees het, het die Nasperskoerante dit vertolk as erkenning van Afrikaans op die hoogste vlak. In werklikheid is hierdie gedig heel moontlik deur Jakes Gerwel by Mandela aanbeveel. Die boodskap vestig die beeld van wittes as gewelddadig en swartes as die onskuldige slagoffers. Met die misbruik van bv rugby en Afrikaans het Mandela gepoog om tot die siel van die Afrikaner deur te dring ten einde dit te verloën.

Teen hierdie agtergrond kan die vraag gevra word: Wat kon die US doen om, soortgelyk aan die UV met die Reitz-fiasko, ‘n hou teen die wittes in te kry? Deesdae is Russel Botman, die rektor, die hooffiguur op die US-kampus. Hy is ‘n UDF/ANC-aktivis wat verskeie kere deur die “apartheidsregime” ingeperk is. Soos sy US-kollega Nico Koopman, die dekaan van die fakulteit teologie, het Botman sy akademiese opleiding aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) ondergaan. Daar het hulle onder die leiding van Jaap Durand bv die skoorsoekery van die naïewe Dietrich Bonhoeffer in Duitsland nagegaan en gespekuleer in hoeverre dit op Suid-Afrika van toepassing gemaak kon word. Daar is dus onder die dekmatel van die akademiese bestudering van godsdiens na moontlike plaaslike politieke toepassings gesoek. Hierdie manier van doen word bevrydingsteologie genoem.

‘In hierdie politiek gedrewe transformasieproses word die US se tradisionele akademiese uitnemendheid gewetenloos opgeoffer.’

Botman verkeer in sy tweede termyn as rektor. Sy bewind aan die US word deur ‘n enkele politieke ideaal, naamlik transformasie, oorheers. Vir Botman is transformasie wesenlik afrikanisering. Volgens die US-webwerf het hy op 31 Julie gesê: “Above all, we should think of ourselves as facilitators of change.” ‘n Mens moet darem omtrent ‘n dik vel hê om van buite af te kom en as misleide enkeling jou aan te matig om alles te wil verander wat beskaafde Westerlinge aan die US opgebou het. Tradisioneel was die US, naas akademiese uitnemendheid, as ‘n blanke Afrikaanse universiteit bekend. Botman se dikwels uitgesproke strewe is dat die US teen 2018, wanneer die US sy eeufees sal vier, nie as ‘n wit en nie as ‘n Afrikaanse universiteit bekend mag staan nie. In hierdie politiek gedrewe transformasieproses word die US se tradisionele akademiese uitnemendheid gewetenloos opgeoffer.

Om die UV se Reitz-sukses na die kroon te steek, moes Botman twee skynbaar heeltemal onverwante gebeure saamsnoer. Slegs ‘n geslepe propagandis sou die kloutjie so vernuftig by die oor kon bring. Die een gebeurtenis het in 2010 plaasgevind. Die derde verdieping en die dak van die RW Wilcocks-gebou op die US-kampus is in ‘n brand verwoes. Botman is goed met kampusbrande bekend, want in die vorige eeu het ondersteuners van die UDF/ANC bv twee tydelike geboue en die kantoor/laboratorium van ‘n hoogleraar in chemie op die UWK-kampus vernietig. Die verskil is dat waar die “apartheidsregime” die UWK-brandskade herstel het, die US in die geval van die Wilcocks-gebou self die herstelwerk moes doen.

RW Wilcocks was ‘n hoogleraar in sielkunde en die US-rektor van 1935 tot 1954. Hy is dus ‘n toonbeeld van die US van weleer. ‘n Gebou wat na hom genoem is, pas nie sonder meer in by die getransformeerde US waarna Botman so naarstiglik strewe nie. Wat kon gedoen word om die herboude Wilcocks-gebou ‘n transformasie- oftewel Botman- (en dus ANC-) geurtjie te gee? ‘n Mens soek eenvoudig na ‘n gebeurtenis wat in die twee dekades tussen 1935 tot 1954 plaasgevind het en waarmee die tradisionele US en dus wittes gediskrediteer kan word.

Aan die betrokke gebeurtenis word deesdae die gewigtige naam Slag van Andringastraat gegee. Op 27 en 28 Julie 1940 het US-studente, onder andere van die koshuis Dagbreek, slaags met bruin inwoners van Stellenbosch geraak. Die wangedrag het begin toe lede van die twee groepe koerante by ‘n kafee wou koop. Hulle het handgemeen geraak. ‘n Klipgooiery het gevolg waarin onder meer die ruite van die privaat koshuis Protea “deur bruin mense uitgegooi is” (Eikestandnuus, 8 deser, p 6). Daarna is ‘n huis in Crozierstraat ook met klippe bestook. Die rektor, Wilcocks, het probeer om die vrede te herstel en die US het selfs skadevergoeding aan sommige bruines betaal.

‘Enigeen wat in die jare sewentig en tagtig gebeure op die UWK-kampus meegemaak het, weet dat bruines hulle maklik tot klipgooiery wend. Botman is sekerlik goed hiermee bekend.’

Die historikus Hermann Giliomee noem die voorval in ‘n vakkundige artikel in Historia “one of the few cases in South Africa where a white riot can be said to have taken place”. In ‘n US-magisterverhandeling (2006) noem Gustav Hendrich dit ‘n “buitengewone geweldsinsident”. Die etnies gedrewe Henry Jeffreys, wie se twee groot helde Nelson Mandela en Trevor Manuel is, het die voorval in ‘n artikel in Die Burger (15.12.2012) erg oordrewe “‘n klad op die naam van geslagte van Dagbreek-inwoners” genoem. Jeffreys se kommentaar was na aanleiding van ‘n misplaaste verskoning wat ‘n uittredende primarius van Dagbreek in 2012 vir die 1940-gebeure aangebied het. (Al die inligtingsbronne in hierdie paragraaf kan maklik op die internet opgespoor word.)

Dit is glad nie duidelik dat die skuld vir die 1940-gebeure noodwendig by die wittes lê nie; sekerlik nie uitsluitlik by die wittes nie. Dit is immers nie die wittes wat die koshuis en huis met klipgooiery beskadig het en waarvoor geen skadevergoeding deur die bruines betaal is nie. Enigeen wat in die jare sewentig en tagtig gebeure op die UWK-kampus meegemaak het, weet dat bruines hulle maklik tot klipgooiery wend. Botman is sekerlik goed hiermee bekend. Daar moet egter onthou word dat die UWK-studente klippe gegooi het omdat hulle hulle vir die afskaffing van alle rassediskriminasie beywer het. Hulle het dus nie betoog ten gunste van die rassediskriminasie teen wittes wat deesdae so mildelik aan die US en in die res van die land gepleeg word nie.

In die nuwe Suid-Afrika het die gewoonte posgevat om skuld uitsluitlik op wittes te pak en dan van hulle te verwag om verskoning te vra. Soos Jeffreys dit stel: “Russel Botman het hierin ‘n geleentheid raakgesien” – net soos Botman, toe die geleentheid hom voordoen, dadelik die US van weleer met die Nazi’s geassosieer het (praag 29 April). Botman het die hoogs uitsonderlike Andringastraat-voorval aangegryp om daarvan die US se teenhanger vir die UV se Reitz te maak. In albei gevalle word ‘n enkele swaeltjie dus tot ‘n somer opgeblaas. Wangedrag en misdaad kom baie meer by nie-wittes as by wittes voor. Tog word sodanige handeling by nie-wittes nooit en nêrens, soos wat billikheids- en ewewigtigheidshalwe vereis kon word, aan die groot klok gehang nie. Nie-wittes hoef nie verskoning te vra nie, om van die betaling van skadevergoeding nie eens te praat nie.

Wat Botman vervolgens gedoen het, was om ‘n kamer ter herinnering aan die Slag van Andringastraat in die universiteitsargief in die herboude Wilcocks-gebou in te rig. “The Room is a contemporary exhibition space depicting the suppressed history of … the Battle of Andringa Street … ‘adversity often leads to new opportunities and this is exactly what happened here,’ said … Botman” (Bolander, 14 deser, p 6). Die wittes word as die skoorsoekers en geweldenaars en die bruines as die onskuldige en vreedsame slagoffers voorgestel. Botman noem die uitstalling “‘n gebaar van versoening tussen die US en die dorp se bruin gemeenskap” (Die Burger, 2 deser, p 9). Danksy Botman en heel moontlik onverdiend is die US van weleer en sy wit studente dus voortaan die skurke in die verhaal van die Slag van Andringastraat.

‘Hermann Giliomee noem dat Hendrik Verwoerd die eerste student is wat sy studie van sy eerste jaar tot sy doktorsgraad in Afrikaans aan die US voltooi het’

Op 31 Julie is hierdie herinneringskamer bekend gestel en is die voltooiing van die herboude Wilcocks-gebou gevier. Let op watter afmetings Botman se aktivistiese verbeelding aanneem: “Dis ‘n simbool van vernuwing en versoening. ‘n Plek wat akademiese uitnemendheid vier, historiese ongelykhede erken en ‘n optimisme oor Afrika se toekoms deel. Dít is waarvoor die RW Wilcocks-gebou van die US nou staan. Só het … Botman … gesê … ‘Ons het onsself afgevra wat die aard van ‘n universiteit in die 21ste eeu is … Watter waarde gaan ons toevoeg tot die gebou?’ Vandag is die RW Wilcocks-gebou ‘n ‘stap in die toekoms in'” (Die Burger, 2 deser).

Volgens die US-webwerf het Botman by hierdie geleentheid ook gesê: “Reconciliation is born of memory and cannot happen if there is denial and amnesia.” Hermann Giliomee noem dat Hendrik Verwoerd die eerste student is wat sy studie van sy eerste jaar tot sy doktorsgraad in Afrikaans aan die US voltooi het. Uit ‘n suiwer akademiese oogpunt moet iemand soos Botman nie aan selektiewe geheueverlies ly nie en behoort hy herinneringsruimte vir hierdie en baie ander akademiese (eerder as politieke) feite op die kampus skep. Verwoerd kan as ‘n uitstekende akademiese rolmodel vir studente dien.

Die joernalis Eunice Visagie beweer: “Net so min soos jy vir jou skaduwee kan weghardloop kan jy dit wat in die verlede gebeur het net ignoreer” (Eikestadnuus, 8 deser). Inderdaad, maar wat in die verlede gebeur het, kan geplooi word om ‘n agenda in die hede te pas. Volgens ‘n koerantberig en die US-webwerf is daar geen twyfel wie in die geval van die herinneringskamer die verantwoordelikheid moet aanvaar nie: “Die kamer is die geesteskind van prof Russel Botman” (Die Burger, 2 deser).

In die Botman-terminologie beteken “inklusief” dat enige groepering waarby wittes betrokke is, ook nie-wittes moet insluit. Die resultaat is “diversiteit”. Eksklusief nie-wit of swart groepe is egter vir Botman heeltemal aanvaarbaar, bv eksklusiewe swart skole en universiteite. Diversiteit is in sodanige gevalle nie nodig of selfs gewens nie. Toegepas op die US beteken dit dat die mentorprogram Rachel’s Angels, ‘n Naspers-inisiatief, eksklusief op nie-wit skoolkinders toegespits is. ‘n Wit skolier mag nie so ‘n engel wees nie.

Die African Doctoral Academy, wat Botman in 2011 tot stand gebring het, het ten doel om swartes uit swart Afrika as studente na die US te lok. Dit is glad nie die bedoeling dat nie-swartes uit bv Noord-Afrika of wittes uit bv Namibië en Zimbabwe deur hierdie akademie bevoordeel word nie. In werklikheid benadeel hierdie akademie belastingbetalende wit Suid-Afrikaners, want beursgeld wat hulle vir doktorale studie kon toekom, word eerder na swartes uit die res van Afrika gekanaliseer; dus na mense wat om etniese redes bevoordeel word, terwyl hulle in werklikheid geen regverdigbare aanspraak op bevoordeling bo wit Suid-Afrikaners kan maak nie.

Die herboude Wilcocks-gebou huisves nie net die pro-bruin en anti-wit Andringastraat-uitstalling nie, maar ook die African Doctoral Academy. Hoewel die Wilcocks-naam vir die gebou (voorlopig) behou is, het Botman die herbouing in ruime mate misbruik om dit volgens sy wense te afrikaniseer. Dit is wat hy hierbo “‘n simbool van vernuwing” genoem het. Dit is waarom Botman dit as ‘n “stap die toekoms in” geloof het. Tipies Botman is ideologiese pleks van akademiese waarde tot die gebou toegevoeg

Botman het die Slag van Andringastraat gekaap en verwring om sy ANC-politiek te dien. Sy motivering word wanvoorgestel deur dit ‘n poging tot versoening te noem. Botman se handeling is net so misplaas en eensydig soos die jaarlikse herdenking in die naam van versoening van die 1996-bomontploffing op Worcester, waarin wittes die skuldiges en nie-wittes die slagoffers was. Iets soortgelyks word nie gedoen vir bv die bomontploffing in 1983 in Kerkstraat, Pretoria, nie, waarin swartes die skuldiges en baie wittes die slagoffers was (praag 4 Februarie). Die onderliggende politiek korrekte doel is nie versoening nie, maar om, aan die een kant, nie-wittes as goed en onskuldig en, aan die ander kant, wittes as sleg en skuldig voor te stel.

Banggatte, verdaag asseblief!

Mens kan nogal of heel bemoerd of erg naar of sommer net die bliksem in raak indien jy iets lees van iemand soos Henry Jeffreys.

Hoekom moet geld inbetaal word in ‘n bankrekening van die plaaslike munisipaliteit as raadslede dan die geld vat en partytjie hou wat soms tot R15000 per kop kos, of hulle Mercs en BMW’s en 4X4’s inneem vir dienste, nuwe bande koop en om hulle nepotisme verder uit te brei?

Dan sit ons met die holruggeryde gevolge van geen water want die pype lek vir dae en weke aanmekaar, die swartsakke lê opgehoop en die paaie lyk soos die beste 4X4-roetes wat daar is.

Omkopery en bedrog vind daagliks plaas. Die staatsklinieke in Bloemfontein en omgewing so ver as Koffiefontein en Jacobsdal het nie net geen anti-TB en ARM nie, maar ook geen gewone antibiotika en pynmiddels nie. Daarvan het ek genoeg bewyse, vra maar.

Ons moet net eenvoudig nie meer geld aan die wolwe oorbetaal nie.

Ek wens ek kan net hierdie gedagte in mense se koppe kry. Banggatte het ons eenvoudig nie meer nodig nie.

дренажный насос купитьФільчаков Олександр Васильович прокурор

Reaksie op Henry Jeffreys

My reaksie op die redakteur van Die Burger, Henry Jeffreys, se rubriek oor die aksies van die Belastingbetalersverenigings. Ek wou dit as kommentaar by sy rubriek op die internet plaas, maar kon dit nie regkry nie, en so ook nie by sy blog nie.

Die howe moet nog finaal uitsluitsel gee oor waar die reg sy grense oor die “weerhouding” van munisipale belasting gaan trek. Prof. Marinus Wiechers is bekend daarvoor dat hy nie besonder simpatiek teenoor ‘n uitleg staan dat die Belastingbetalersverenigings se regsprosedure, soos die verklaar van ‘n dispuut en die betaal van die fondse in ‘n trustrekening, regmatig is nie. Tog het die verenigings al verskeie hofsake gewen, oa ook in die Vrystaat, waar munisipaliteite gedwing is om hierdie “wanbetalers” se kragtoevoer (wat volledig betaal is) te herstel.

In die grondwethofsaak van Walker versus City Council of Pretoria is, eenvoudig gestel, in die meerderheidsuitspraak beslis dat die burger nie bloot die wet kan verbreek as die staat die grondwet oortree nie. Die burger moet eers ‘n regsoptrede volg soos om die howe te nader om die staat te dwing om die grondwet nie te skend nie. (In die omgewing wat natuurlike geregtigheid klink dit vreemd dat ‘n hofsaak nodig is om te keer dat die staat nie die grondwet skend nie, maar daar was ‘n rits soos SA-burgers e belange in Zimabbawe. Vrystaat landbou is nou op pad hof toe met die regering oor veral versuim om die Lesothogrens behoorlik teen oorgrens-misdaad te verskans).

Die Pretoria-saak se belangrikste bevinding was egter ook dat ‘n munisipaliteit ook nie op grond van ras mag diskrimineer nie.

Nie almal het egter die fondse om hulle op die howe te beroep nie. Prof Herman Gilliomee het onlangs in ‘n artikel ook gewys op die vertolking wat die ANC aan die sg Hoofstuk 9-liggame heg, wat in effek neerkom om as verlengstukke van die ANC te dien. Ek tel onder diegene wat ruim meer as ‘n dekade op die Openbare Beskermer wag om ‘n finale verslag oor ‘n onreg uit te bring. In kort, min mense het nog geloof in hierdie instellings.

In die howe is die stryd gewoonlik baie ongelyk, met die staat wat kan aanjaag en die belastingbetalers wat moet opdok. Daar was enkele gevalle, maar hopeloos te min, waar die besluitnemers aan staatskant aangesê is om self die regkostes te dra. ‘n Veel regverdiger speelveld sal ontstaan as staatsaanspreeklikheid vir regskostes heeltemal onttrek word, en besluitnemers verplig word om regsaanspreeklikheidsversekering uit te neem. As die staat gedagvaar word, en die besluitnemer besluit om teen die advies van sy versekeraars die saak teen te staan, moet hy gewoon self sy regskostes dra as hy verloor.

Dit is agter te midde van hierdie ongelykheid dat getroue belastingbetalers in magteloosheid moet toesien hoe hul munisipale dienste ten gronde gaan, en geld vermors word. Terwyl ek gou ‘n bietjie navorsing vir hierdie antwoord gedoen het, het my oog geval op R100 000 wat ‘n erg sukkelende munisipaliteit (Ngwathe wat Parys en Heilbron insluit) op die begrafnis van ‘n raadslid gespandeer het. Ek kan by my voordeur uitkyk op ‘n mangat oorkant die straat waarvan die deksel weg is. As lid van ‘n munisipale wykskomitee (ek is nie lid van ‘n belastingbetalersvereniging nie) rapporteer ek dit al meer as twee jaar. Daar was al ‘n foto daarvan in die koerant, en die munisipaliteit moes al aan verskeie mense wat in onbedekte mangate geval het skadevergoeding betaal.

In die Karoo het minstens een Belanstingbetalersvereniging sy ding begin doen toe nog ‘n munisipale afvaardiging kort na voriges op pad oorsee was.

In verskeie dorpe is al munisipale dienste wat hoegenaamd gelewer word, dit wat die belastingbetalersvereniging uit die trustrekenings lewer.

Kort voor die algemene verkiesing het die aangewese, en nou Vrystaatse Premier by ‘n SALGA-kongres aangekondig dat korrupte en onbekwame burgemeesters en munisipale bestuurders afgedank gaan word. Hy is toe uitgelag. Sedertdien het die vreemdste goed gebeur, soos ‘n geskorste munisipale bestuurder wat elders as administrateur aangestel is waar die betrokke munisipaliteit onder administrasie geplaas is.

Berigte is volop waar belastingbetalersverenigings voor en na hulle dispuut verklaar het vrugteloos probeer afsprake maak het met die rade.

Uit briewe en berigte blyk dit dat die Nasionale Belastingbetalersvereniging ook van g’n sout of water weet van ‘n afspraak wat die minister sê hy met hulle het nie. Trouens, dit blyk eerder dat die minister hul pogings vir ‘n afspraak  ontduik, en selfs blykbaar ‘n kluitjie gebak het oor die rede waarom ‘n afspraak op baie kort kennis afgestel is (om ‘n Zuma-saamtrek te gaan bywoon).

Die hartseerste is dat die minister dit wys ag om ras by die kwessie in te sleep. Dit het onmiddellik die deur oopgelaat vir teenreaksies met rasse-ondertone, soos dat die (wit) belastingbetalersverenigings darem steeds hul belasting bly betaal, terwyl (swart) ontevredenes heeltemal nie betaal nie (wat blykbaar talle raadslede insluit want by Dihlabeng (Bethlehem en omgewing) sal die raad volgens die ANC self nie ‘n kworum hê as wanbetalende raadslede van vergaderings uitgesluit word nie). Die rasspeletjie kan ‘n entjie verder getrek word soos verskeie voorvalle van oproer, en waar daar deesdae weer taamlik lustig met rubberkoeëls geskiet word, al word nie met rubberklippe gegooi nie.

Die hartseer is dat ‘n moeder van hofsake soos die minister dreig, sake net sal vererger eerder as verbeter. Die oplossing is taamlik eenvoudig. Die ANC moet woord hou en van korrupte en onbekwame burgemeesters, raadslede en amptenare ontslae raak. Trouens, onlangs nog het Zuma en kie nukkerige burgemeesters weer mooi soos eendjies in die lojale ry gekry deur te dreig om van die stelsel van uitspattige burgemeesters ontslae te raak.

Dis nie altyd rade wat in ANC-beheer is wat sleg vaar nie. Die ANC het immers nie korrupsie uitgevind nie, net vervolmaak.

Intussen is dit ongelukkig dat trotse, lojale Suid-Afrikaners wat desperaat probeer keer dat die land ‘n volledige piesangrepubliek word, as verraaiers en misdadigers afgemaak word. ‘n Hofsaak (en mag die nodigheid daarvan deur gesonde verstand oorbodig raak) is nou al wat kan beslis of die trusfondsrekeningshouers werklik misdadigers is, en of hulle eintlik helde is wat deur gemeenskapspolitiek probeer beredder wat nog beredder kan word.

 

 

потолочные светильникиФильчаков прокурор харькова

Die arme Henry Jeffreys

Ten spyte daarvan dat hy bevoordeel is ver bo sy vermoë met die redakteurspos by Die Burger – kan die arme man net nie uitstyg bo sy rassistiese haat jeens die blanke wat min of meer kop uitsteek in elke artikel of skrywe van hom nie.

Nou het hy dit weer teen die blankes wat orde in die vernielde munisipaliteite probeer herstel.

Plaas dat Jeffreys liewers iets positiefs vanuit sy posisie as redakteur vir sy medekleurlingvolksgenote doen wat tot hulle voordeel en voorspoed kan strek en dankbaar is vir die blankes wat die munisipaliteite begin verbeter wat deur sy ANC-party in die rioolsloot in  bestuur is, weens korrupsie en wanbestuur.

Dit is juis van jou soort, Henry Jeffreys, wat ons wil wegkom – die soort wat ten spyte van onlogiese bevoordeling net nie oor die innerlike krag beskik om verby die “ek-kry-myself-tog-so-jammer”-sindroom te kom nie.

 

diamond dogs videoФільчаков Олександр Васильович прокурор