Hannelie Booyens – praag.co.za

Leon Lemmer: Gabriël Botma oor Afrikaanse polemieke

Aan die Universiteit Stellenbosch (US) funksioneer die Departement Journalistiek sedert 1978. Piet Cillié was die eerste hoof, gevolg deur Johannes Grösskopf (die pa van Hein, die 1987-ANC-bomplanter), George Claassen (wat by die Waarheids- en Versoeningskommissie sy sondes bely en om verskoning gevra het) en sedert 2001 Lizette Rabe. Hieruit blyk die departement se sterk gebondenheid aan Naspers/Media24. Oudredakteur Hennie van Deventer roem daarop dat Naspers se koerante ‘n “sleutelrol” in die politieke en staatkundige hervorming gespeel het (Gabriël Botma, bron hier onder, Kindle 1228). Geeneen van Cillié se US-opvolgers sal hulleself ongekwalifiseerd Afrikaners noem nie.

‘…die vrees vir Afrikanerherlewing en -mobilisering nog nie heeltemal verdwyn het nie’ – Gabriël Botma

Sedert Chris Brink se aanstelling as US-rektor in 2001 het Rabe geblyk ‘n sterk ondersteuner te wees van die US-transformasiebeleid (met die gepaardgaande afskaling van Afrikaans). Sy was ook een van die voorbokke ten gunste van die postume toekenning van ‘n US-eredoktorsgraad aan die kommunis Bram Fischer (1149). Die Burger het die US in ‘n hoofartikel in sy kwaad gesterk met die stelling dat Fischer “‘n rolmodel vir alle tye, ook vir komende geslagte US-studente” is (1156). “Die Stellenbosse Afrikaner-establishment van die vroeë 21ste eeu [het Fischer] gebruik as simboliese gebaar om aan hulself en ander te bewys dat hulle anders as hul voorgangers dink en doen” (1162). Botma is dit klaarblyklik met Rabe eens oor Fischer, want hy noem hom ‘n Afrikaner en ‘n held en ‘n visionêr wat deesdae “aan die volksboesem gekoester word, terwyl [hy] in [sy] eie tyd verguis is” (1714).

Rabe het ‘n boek oor Rykie van Reenen gepubliseer (2011). Van Reenen het Steve Biko as nie ‘n breker nie maar as ‘n bouer gekarakteriseer (884). Daar is jaarliks ‘n Rykie van Reenen-genootskap in die departement beskikbaar, wat onder andere aan uiters linkse joernaliste, soos Hannelie Booyens (2011) en Willemien Brümmer (2012, ‘n agterkleinkind van CJ Langenhoven), toegeken is. Max du Preez en Adriaan Basson is van die spesialis-gasdosente wat daar optree. In Maart het die US ‘n eredoktorsgraad aan Du Preez toegeken. Dit is heel moontlik deur Rabe geïnisieer. Sy het tydens die gradeplegtigheid gemotiveer waarom Du Preez vereer word. ‘n Oud-US-student en ouddosent van hierdie departement, Herman Wasserman, is al aangespreek oor die “neerhalende manier” waarop hy “na die Afrikaner, sy kerk en sy kultuur” verwys (3054).

Die departement joernalistiek wil blykbaar graag eerder op Afrika as Suid-Afrika ingestel wees. Lesings word bv in die Mediafrica-gebou aangebied en vind aansluiting by Russel Botma se Hoop-projek, wat die marxis Paulo Freire se pedagogie van die onderdruktes as hoeksteen het. Een van die omstrede doelwitte van hierdie departement is om demokrasie (dus swart regering in Suid-Afrika) te bevorder; ‘n ideologiese manie wat kwalik akademies-wetenskaplik geregverdig kan word. Daar is immers baie soorte staatsvorme, elkeen met voor- en nadele.

Uit hierdie oord kom Gabriël J Botma se boek, Polemieke: Bekgevegte in Afrikaans (Kaapstad: Zebra Press, 2018, 200p, R240; Amazon Kindle $15,96). Die outeur is ‘n dosent in joernalistiek aan US. Hy was voorheen ‘n joernalis by Die Burger. Uit die teks en inligtingsbronne blyk ‘n sterk verwantskap met Naspers/Media24. Eintlik is die boektitel misleidend. Standpunte vir of teen ‘n onderwerp word nie werklik gestel en ontleed nie. Die teks oor veral die eerste drie onderwerpe (politiek, taal en kerksake) ontaard eintlik in selektiewe historiese oorsigte. Leopold Scholtz se boek, Kruispaaie (2016 – Praag 29.05.2016), dien dikwels as rigsnoer. Die (anglisistiese) frases “eienaardig genoeg” en “ironies genoeg” kom in oormaat voor; ook “as volg” pleks van “soos volg”. Die grofste flater is die verwysing na die United Democratic Movement (Bantu Holomisa se politieke party) terwyl die United Democratic Front (die binnelandse terreurbeweging van die ANC wat deur Desmond Tutu en Allan Boesak gelei is) bedoel word (1832).

Aanvanklik probeer Botma om sy linkse politiek in toom te hou maar sy woordkeuse, invalshoeke en seleksie van gevalle laat by die kritiese leser min twyfel oor die outeur se gesindheid. “Die sentrale vraag wat in hierdie boek ondersoek word, is hoe opspraakwekkende polemieke in Afrikaans en onder Afrikaners sedert die koloniale tydperk aangesluit het by die verhaal van die ontwikkeling, hoogbloei en val van Afrikanernasionalisme. Die boek staan krities teenoor ‘n dominante verhaal van Afrikanereenheid” (144). “Die opspraakwekkende polemieke ter sprake in hierdie boek is almal in Afrikaans gevoer, en in groot mate tussen lede van die groep wat as Afrikaners bekend staan. Veral weens apartheid het die term sinoniem geword met ‘wit, konserwatiewe’ mense, maar sommige historici bevraagteken hierdie konnotasie en voer aan dat ‘n meer ‘oop en inklusiewe’ gebruik daarvan in die geskiedenis bestaan het, met die implikasie dat dit ook in ‘n nuwe bedeling moontlik is” (167).

Deurgaans is dit asof die outeur hom buite die Afrikanerdom posisioneer. Hy is myns insiens deel van “die ongemaklike waarheid dat die vyande van die voortbestaan van Afrikanernasionalisme … nie buite die laer [!] te vinde [is] nie, maar aan eie boesem” (3017). Dit lyk asof Botma dink of hoop dat die tyd vir Afrikanernasionalisme en Afrikaners uitgeloop het, bv (hoogs oordrewe): “In die 1970’s het Afrikanernasionalisme reeds met mening begin verbrokkel” (403). In die laaste hoofstuk verwys Botma na Afrikaners as “die voormalige volk” (3213) maar vervolg “dat die vrees vir Afrikanerherlewing en -mobilisering nog nie heeltemal verdwyn het nie” (3253). Afrikanerskap berus “in groot mate op selfidentifikasie … jy moet ook self die etiket ‘Afrikaner’ omhels” (173). Dit is presies waarvan Botma homself weerhou. Lyndon Johnson het tereg gesê: “It is probably better to have him inside the tent pissing out, than outside the tent pissing in.” Dus, dit is beter om vanuit die tent (die Afrikanerdom) na buite te urineer (soos ek doen) as om van buite af in die tent in te urineer (soos Botma doen).

Hy haal Hermann Giliomee soos volg aan: “Is die Afrikanergemeenskap ‘n rasgebaseerde gemeenskap wie se taalstryd ondergeskik is aan die vestiging van blanke baasskap? Of is dit hoofsaaklik ‘n taalgemeenskap wie se maatskaplike identiteit gevorm is deur die stryd vir Afrikaans as openbare taal op gelyke vlak met Engels?” (179). Myns insiens is die Afrikanerdom sekerlik blank rasgebaseerd en gaan dit deesdae nie meer om baasskap nie maar eerder om selfbeskikking (wat in verskillende vorme moontlik is), met Afrikaans as die kern van ons identiteit.

Botma beweer dat die Afrikaner se wêreldjie ná apartheid in groot mate ingekrimp het “tot die spreekwoordelike kraal van selfverklaarde Afrikanerbelange” (319). Let op die woordkeuse: “kraal”, wat eerder met tradisionele landelike swartes as met Afrikaners geassosieer word. “Baie Afrikaners is weens apartheid skaam vir hul herkoms en geskiedenis, sonder dat hulle regtig weet hoe hulle aan die identiteit gekom het” (319). Daarteenoor kan gestel word: Baie Afrikaners (soos ek) was nog nooit skaam oor hulle herkoms en geskiedenis nie en skaamte is glad en geheel nie deel van hulle identiteit nie. Van buite word daar knaend gepoog om skaamte “oor die verlede” by Afrikaners te wek, maar sulke probeerslae is in baie gevalle onsuksesvol.

Polities byderwets skerm Botma: “Die wesenlike gevaar bestaan dat ‘n boek soos hierdie die persepsie sal versterk dat belangrike Afrikaanse polemieke hoofsaaklik onder wit sprekers plaasgevind het” (186). Blankes kry die skuld hiervoor: “Ten dele moet die rede daarvoor gesoek word in die politieke, ekonomiese, kulturele en sosiale magsoorheersing van wit mense sedert koloniale tye” (192). Dit kan deels darem seker ook aan die onaktiwiteit van nie-wittes toegeskryf word, waarin dislojaliteit jeens Afrikaans tot op hede ‘n groot rol speel. “Dit wil lyk of die versoening tussen wit en bruin, as en wanneer dit uiteindelik gebeur, moontlik nie in Afrikaans gaan plaasvind nie” (799) – hopelik ook nie in Kaaps nie. Erg oordrewe en valslik beweer Botma: “Afrikanernasionaliste het … die aandeel van bruin mense aan die ontstaan en ontwikkeling van Afrikaans ontken” (3196).

Ek hou van die term “oer-Afrikaners” wat Afrikaners terugdateer tot Jan van Riebeeck se tyd (203) en dus verder terug as Hendrik Biebouw (209), maar Botma noem dit ‘n “geromantiseerde weergawe”(313). Hy suggereer dat die begrip Afrikaner ‘n meer onlangse (en dus minder belangrike) “kunsmatige konstruk” (307) is wat nie verder teruggaan as die Groot Trek of selfs die Anglo-Boere-oorlog (ABO) nie. Botma plaas “ras” tussen aanhalingstekens (491), sodat dit volgens hom seker ook ‘n kunsmatige konstruk is. In die sosiale wetenskappe het dit gewoonte geword om werklikhede waarvan jy nie hou nie as konstrukte af te maak. In hierdie konteks word ook graag van “mites” gepraat. Botma verwys bv na “die apartheidsmite” (726) terwyl apartheid ‘n werklikheid was. Die “slagoffers” van apartheid kan nooit genoeg kla oor die “pyn” wat hulle aangedoen is nie. Botma assosieer apartheid met “banaliteite” (732), “stigma” (799), “gruwelike konsekwensies” (867) en “ontmenslikende gruwels” (824), wat impliseer dat apartheid nie bloot ‘n mite was nie.

Soos “ras” word “beskawing” (1981) en “volkswaardes” (2066) tussen aanhalingstekens geplaas omdat Botma voorbehoude daaroor het, bv “dat veral die Afrikaners voorgestel is as die groep wat ‘die beskawing na Afrika gebring het en die land getem het'” (2262). Die KKNK word ‘n “kerk- of boerebasaar” genoem (2410). Dinge wat vir Afrikaners “volksvreemd” aandoen (2320, 2615), vind heel moontlik guns in Botma se oë. Bok van Blerk se De la Rey-liedjie word as “‘n musikale soort laertrek” beskryf (2491). “Die ‘opbloei’ van etniese nasionalisme rondom ‘De la Rey’ [het] omtrent so lank geduur as wat ‘n popdeuntjie gewoonlik boaan die treffersparade bly” (2526). Rugby word beskryf as “een van die kultuurgoedere van die Afrikaner” (2620). Die aanhalings in hierdie paragraaf spreek boekdele oor Botma se negatiewe gesindheid jeens Afrikaners.

Botma hou nie van die ABO-benaming nie, myns insiens onder meer omdat hy nie van Boere/Afrikaners hou nie. Soos dit polities byderwetses betaam, gebruik hy ‘n meer inklusiewe benaming: “Sommige historici het begin verwys na die ‘Suid-Afrikaanse Oorlog’ om aan te dui dat nie net Boere en Britte daarby betrek is nie, maar alle inwoners van Suider-Afrika. Laasgenoemde is dus feitelik en polities korrek, hoewel sommige Afrikaners nie daarvan hou dat die Boere dan nie meer sentraal in die naam staan nie” (480). Daardie “sommige” is dieselfde soort mense as dié waarna verwys word toe die NG Kerk in 1857 besluit het dat weens”die swakheid van sommige” rassesegregasie in sy kerke toelaatbaar is (1653, 3236) – maar rasseskeiding is toe nie verpligtend gemaak soos linkse aktiviste graag te kenne gee nie.

“Sommige waarnemers meen dat die uitgerekte weerstand van die bittereinders onder die Boere in die Suid-Afrikaanse Oorlog die kiem [!] geplant het vir die latere ontwaking van Afrikanernasionalisme” (516). Leopold Scholtz “huldig die siening dat [hier]die oorlog ten grondslag lê aan die ‘keuse om ‘n volk te wees'” (522). NP van Wyk Louw het geskryf as “ons nie geveg het nie, sou die Afrikaanse volksgevoel van slapheid en feitlik van skaamte gesterf het, want wie behoort dan graag tot ‘n volk wat sy nek buig as dit nuttig is om nederig te wees” (529). Die woord “nederig” is sedertdien met “versoenend” vervang. In 1990/94 het die blankes/Afrikaners die stryd sonder slag of stoot verloor, maar die slapheid en skaamte kom die groepie Afrikaanssprekende onderhandelaars toe en nie die Afrikanervolk nie. Botma erken: Die “NP-onderhandelaars [het] oor kernbeleidskwessies, soos byvoorbeeld die plek en rol van Afrikaans en selfbeskikking vir die Afrikaner, die knie gebuig in latere onderhandelings met die ANC om ‘n nuwe grondwet te skryf” (1068).

Leopold Scholtz identifiseer “‘n aantal ‘kruispaaie’ of ‘Afrikanerkeuses’ in die 19de en 20ste eeu, om onder meer die volgende ‘probleem’ te ondersoek: ‘Het die moderne Afrikaner[s] dit in hulle om hulle eweneens nie by die nuwe werklikheid van die verlore heerskappy neer te lê nie en dit binne die praktiese beperkings in ‘n herwonne toekoms te omskep” (295). Ek het dit sekerlik in my en ek hoop dat baie ander Afrikaners dit ook in hulle het. Scholtz se “kruispaaie” het te make met “‘n keuse om tot stand te kom (om met ander woorde ‘n volk te word); en dan vir oorlewing te kies; om vir Afrikaans te kies; en vir die radikalisering van Afrikanernasionalisme; … en laastens, die keuse vir hervorming” (301). Myns insiens gaan dit vir Afrikaners nie soseer om ‘n volk te word nie as om hulle status as volk te herbevestig, om Afrikanernasionalisme in groter mate te heraktiveer en om die soort hervorming of transformasie (ook “dekolonisering” en “Afrikanisering” genoem – 1019) wat van buite af aan ons opgedring word, met beslistheid te verwerp.

“Die Britse regering se beleid van verengelsing ná die [ABO], asook ‘ekonomiese ellende’, het nasionalisme onder Afrikaners laat opleef” (529). Dit is nou weer sulke tyd. Vandaar my versugting dat Afrikanernasionalisme hergeaktiveer moet word. Ons “dubbele bestaanskrisis van staatsverval … en tweedeklasburgerskap” (542) is onvolhoubaar en sekerlik onaanvaarbaar. Botma hou egter nie van Scholtz se veronderstelling dat Afrikaners keuses het nie. “In die breë verskaf die ‘kruispaaie’ … ‘n goeie vertrekpunt … hoewel ‘n mens tog ongemaklik voel met die implikasie dat ‘keuses’ ‘n groot mate van beheer suggereer” (301). Hiermee gee Botma heel moontlik te kenne dat Afrikaners apaties moet gaan lê, dus moet berus in die onverkwiklike situasie waarin Afrikaners hulle deesdae sonder hulle toedoen en heeltemal onverdiend bevind.

Die vlakheid van Botma se kennis blyk uit die volgende. Hy haal uit ‘n 2008-bron aan waarvolgens Afrikaners “‘n verbeelde gemeenskap” is (325). “Die idee dat nasies of volke ‘verbeel’ word, beteken uiteraard nie dat dit onwerklik is nie, maar laat beslis die deur oop vir verskillende ‘verbeeldings'” (325). Hy het klaarblyklik nie nagegaan vanwaar die frase “verbeelde gemeenskap” kom nie. Dit verwys na Benedict Anderson se boek, Imagined communities (1983), waaroor ek voorheen geskryf het: “Imagined communities verwys bloot na die feit dat daar so baie individue in ‘n nasie is dat ‘n lid slegs ‘n beperkte getal van hulle persoonlik kan ken en hy van die res min, indien enigiets, weet. Indirekte inligting en verbeelding is nodig om ‘n voorstelling van ‘n nasie in sy geheel te maak” (Praag 10.02.2018). Die Afrikanerdom is daarvolgens nie in groter mate as ander ‘n verbeelde gemeenskap nie, maar dit is blykbaar wat Botma insinueer.

Die woordkeuse in die volgende drie aanhalings toon myns insiens dat Botma eerder negatief as positief teenoor die Afrikanerdom ingestel is. “Hoewel sommige 21ste-eeuse Afrikaners seker nog oor motiewe en simboliek van die Groot Trek opgewonde kan raak, het dit moontlik al heelwat trefkrag verloor in vergelyking met vorige generasies” (336, ook 449). “Die skimme van dié twee state [die Boere-republieke, ZAR en OVS] het in die volksgeheue verstar geraak as amper iets heiligs” (354). “Een van die sentrale Groot Trek-bakens in die vorming van Afrikanernasionalisme was die mistifisering van die gebeure op 16 Desember 1838 [die Slag van Bloedrivier]” (354).

Botma haal JD Froneman soos volg (goedkeurend) aan: Geloftedag as die Afrikaner “se strewe om as geroepe volk (indien dan nie uitverkore volk) ‘n staanplek, liefs afsonderlik, te kan inneem. Kortom, Geloftedag en die apartheidsideologie was/is deel van dieselfde paradigma” (366). In werklikheid was die Slag van Bloedrivier van Boerekant ‘n defensiewe handeling en die dankbare herdenking daarvan kan kwalik direk in verband met die omvattende regeringsbeleid van die Nasionale Party, waarmee daar 110 jaar later begin is, gebring word.

Gustav Preller het glo die Groot Trek “gepopulariseer” en “die geskiedenis gesuiwer en mites geskep wat Afrikanernasionalisme dekades lank beïnvloed het” (366). In soverre dit moontlik waar is, kan teëgewerp word dat die ANC tans in groter mate mites skep en die geskiedenis probeer herskryf op grond van sý geskiedenis; ‘n geskiedenis wat in werklikheid in baie opsigte skandalig gewelddadig en hoogs oneties en onmenslik is. Botma vind dit blykbaar wys dat die Nasionale Party-leiding met terroriste onderhandel het wat geweld in ‘n mondelinge belofte opgeskort maar nogtans onverpoosd daarmee voortgegaan het, want hy skryf: Lede van die NP se US-studentetak het “soos papegaaie die slagspreuk herhaal dat daar slegs met die ANC onderhandel kan word indien die organisasie ‘geweld afsweer'”(1037).

Daar word deesdae gekraai (bv deur Jonathan Jansen) oor die swartes as wenners en die blankes, veral Afrikaners, as verloorders in 1994. Maar die Boere mag deesdae nie meer as die wenners en die swartes, veral Zoeloes, as die verloorders by Bloedrivier uitgebeeld word nie. Botma hou klaarblyklik van Scholtz se polities byderwetse benadering van Geloftedagvierings en haal hom soos volg aan: “As ons die dag sien as ‘n viering van die Voortrekkers se militêre oorwinning oor die heidense en barbaarse Zoeloes, het dit geen plek meer nie. As dit gevier word as ‘n dag van verootmoediging voor God, as ‘n versoeningsdag, soos elke Sondag – dít maak sin” (429). Maar dít is ‘n vervalsing van die 1838-werklikheid asook die waarheid, want daar was toe en vir lank daarna geen sprake van versoening nie.

Die skeiding van skape en bokke word soos volg verwoord: “Die meer politiek korrekte ‘verligtes’ wat ‘n beheerbare mate van openheid, vernuwing en inklusiwiteit voorstaan, en die ‘verkramptes’ wat veel meer klem lê op ‘die volkseie’, en die geneigdheid tot afskeiding vertoon” (449). Direk hierna verwys Botma na “die ekstremistiese Boeremag [wat] ‘n staatsgreep beplan het” (449). Die betrokkenes is tot tronkstraf gevonnis. “Daarmee is ‘n reaksionêre element wat uit ‘n geromantiseerde weergawe van die Afrikanerverlede put om selfbeskikking met geweld af te dwing, voorlopig geneutraliseer. Die vraag is of ander Afrikaners, wat dikwels dieselfde mobiliserende retoriek gebruik, dalk in die toekoms geradikaliseer gaan word” (455).

Let op die aangepaste toepaslikheid in die hede van wat Die Burger in 1948 ná die Nasionale Party se verkiesingsoorwinning in ‘n hoofartikel gepubliseer het: “Hoe tuis voel ‘n mens hom nie weer in sy vaderland nie! … So was dit nie in die afgelope jare nie. Die nasionaalvoelende Afrikaner … het hom onwelkom, selfs onveilig in die land van sy vadere gevoel … Hy het hom dikwels ‘n onterfde gevoel, ‘n vreemdeling wie se erfenis in ander hande oorgegaan het” (817). Wat Afrikaners betref het die geskiedenis van vóór 1948 hom ná 1994 herhaal.

Botma maak hom weer (opsetlik) aan ‘n wanvertolking skuldig wanneer hy opmerk dat CJ Langenhoven se betiteling van Afrikaans as ‘n “witmanstaal” tot Langenhoven se “skande en skade” strek (1240). Wat Langenhoven gesê het, is dat Afrikaans “die enigste witmanstaal [is] wat nie onmiddellik oor die see kom nie” (JC Kannemeyer, Langenhoven: ‘n Lewe, Kaapstad: Tafelberg, 1995, p 269). Langenhoven se stelling is feitelik korrek. Anders as bv Engels het Afrikaans ‘n wesenlike plaaslik verworwe komponent. Langenhoven het nie gesê Afrikaans is uitsluitlik ‘n witmanstaal nie. Botma se sug na inklusiwiteit bring mee dat hy verkeerdelik “skande en skade” aan Langenhoven toedig.

In die 1860’s het die Afrikaners nog nie taalgewys in verset gekom nie omdat hulle (soos tans) “geïndoktrineer is om aan Engels as wêreldtaal die eerste plek te gee” (1306). Botma verwys na hoofregter lord JH de Villiers wat in 1876 voorsien het dat Engels die (enigste) toekomstige landstaal sal wees (1282). Hiervolgens het Wim de Villiers se duidelike voorkeur vir Engels historiese wortels in sy vangenoot. Volgens Scholtz “kan Afrikaans binne enkele dekades terug wees waar hy ‘n eeu gelede was – ‘n kombuistaal wat slegs tuis in die familiekring gepraat word, en dan boonop deurspek met geradbraakte half-Engels” (1605).

Maar Scholtz en al die lede van die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, asook die WAT-redaksie en Afrikaanstaalkundiges en -letterkundiges is medeverantwoordelik vir hierdie situasie omdat die boodnodige veldtog vir Afrikaanstaalsuiwerheid nie gevoer word nie omdat polities byderwets geoordeel word dat bruin mense, glo die meerderheid Afrikaanssprekers, nie aanstoot gegee mag word nie. Nog minder is Scholtz en diesulkes bereid om Kaaps as brouseltaal openlik te veroordeel terwyl Kaaps die toekoms van ordentlike Afrikaans in erge mate beduiwel. Afrikaans kan reeds tereg beskryf word as die “afgeskaalde, gemarginaliseerde kleinood van ‘n minderheidsgroep” (1617).

“Met talle skrywers, digters en liedjiesmakers wat ‘vere’ voel vir die puriste, is Afrikaans [volgens F de Vries] ‘weer terug waar dit aan die begin van die 20ste eeu deur die nasionaliste agtergelaat is: ‘n lewende, tegemoetkomende kreools, wat uitermate grof sowel as verbysterend poëties kan wees'” (1624). Linkse aktiviste sal volhard met die valse aantyging dat Afrikaans ‘n kreoolse taal is. Volgens een verduideliking kan kreools “die vermenging van meer as een taal” beteken (HAT). Daarvolgens is Kaaps as brouseltaal kreools maar nie Standaardafrikaans nie.

Ek vind dit interessant dat die radioprogram wat tot 1985 Só praat die Boere geheet het en daarna Die taal wat ons praat (2244) deesdae Die tale wat ons praat (Sondagoggende na die 11-uur nuusbulletin op RSG) genoem word, waarskynlik veral weens die polities byderwetse koestering van Kaaps naas Afrikaans. Botma beweer dat bruin mense, “behalwe velkleur, so duidelik ‘n natuurlike deel van die taal- en kultuurgroep” van blanke Afrikaanssprekendes is (2787). “Dit is hierdie bruin Afrikaners wat geleerde taalstryders so graag naderhark om hul saak vir die behoud van Afrikaans by skole en universiteite te sterk” (2794). My standpunt is dat pleks van bruines in die taalstryd te betrek, Afrikaners eerder daarop moet aandring dat onderrig deur die medium van Afrikaans in skole en aan universiteite ten bate van Afrikaners aangebied moet word. Afrikaners is die lojaalste ondersteuners van Afrikaans en hulle het meer as enige ander groep tot die totstandkoming en uitbouing van Afrikaanse skole en universiteite bygedra. Om Afrikaner- en bruin kultuur ongekwalifiseerd eenders te verklaar, hou nie steek nie. Afrikaans is die kern van Afrikanerkultuur terwyl dit hoogs opsioneel in die kultuur van veral ontwikkelde bruin mense is.

Botma gee ‘n duidelike aanduiding van sy linkse politieke simpatie wanneer hy skryf: “Die woord ‘Orania’ [het] in die algemene omgang, en dit sluit ‘gematigde’ Afrikaanse kringe in, min of meer sinoniem geword … met onverdraagsame, bekrompe wit rassiste wat hul rug gedraai het na ‘versoening’ met swart mense” (1466). Botma sal nie beswaar opper teen baie swartes se onwilligheid tot versoening nie; nog minder sal hy openlik erken dat swartes rassiste kan wees. Maar Afrikaans het glo “rassistiese bagasie” (1472). Die Burger het dit verwelkom dat “kwetsende woorde” uit die 8ste uitgawe van die Afrikaanse woordelys en spelreëls (1991) verwyder is (1472). Sedert 1994 doen die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) dieselfde (JC Steyn, Ons gaan ‘n taal maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 469). Onlangs het die hoofredakteur van die WAT, Willem Botha, op LitNet (28 Februarie) doelbewus valslik beweer: Die WAT “is ‘n omvattende Afrikaanse verklarende woordeboek wat Afrikaans in sy volle [!] omvang vaslê.” Ek het toe gereageer deur die aandag daarop te vestig dat die WAT polities byderwets gekuis word. LitNet het geweier om my reaksie te publiseer.

“Terwyl NP-ministers kort na 2 Februarie 1990 verklaar het dat die status van Afrikaans ‘ononderhandelbaar’ is, het gesiene Afrikaanse skrywers en letterkundiges soos André P Brink, Antjie Krog en Charles Malan verklaar dat hulle vrede daarmee gemaak het, en in sommige gevalle dit eintlik verkies en verwelkom dat Afrikaans sy amptelike status in ‘n nuwe bedeling verloor” (1490). “Tydens die eerste Kodesa-sitting in 1991 om ‘n onderhandelde skikking te bewerkstellig, het dit gou duidelik geword dat Engels die lingua franca in die nuwe Suid-Afrika gaan wees” (1496). Ton Vosloo se “vergesig van ‘n nuwe verenigde Afrikaanse nasie, indien die taal van sy ideologiese borsrok bevry en Afrikaanse skole vir bruin sprekers oopgestel word, is (nog) nie in die praktyk bewaarheid nie [?]” (1532). “Met dié dat Afrikaanse universiteite se dae blyk getel te wees, maar Afrikaanse skrywers floreer, is Afrikaans se toekoms dus tans in die weegskaal. Die feit dat dit grootliks in naam ‘n amptelike taal is, wek ook kommer, hoewel die Grondwet as rugsteun dien vir toekomstige mobiliseringsaksies om en in Afrikaans” (1630). In werklikheid is daar in die Grondwet geen rugsteun waarop peil getrek kan word nie, want die immer groeiende swart meerderheid kan al die bepalings daarin na willekeur verander. Hoe lou Botma oor Afrikaans voel, blyk aan die einde van die afdeling oor taal waar hy gewag maak “van die mate van [eerder: uitermatige/buitensporige] miskenning van die taal in die konteks van groeiende (swart) Afrika-nasionalisme” (1634).

Soos van Botma verwag kan word, word Steve Hofmeyr gestriem. Daar word verwys na Hofmeyr se “gewelddadige, onbeskaafde gedrag” (2405) en dat hy ‘n “middeljarige … selfaangestelde politieke kampvegter geword” het (2417). “Buiten uitdagende uitsprake oor Afrikaneroorlewing en -selfbeskikking, dikwels na aanleiding van plaasmoorde, het Hofmeyr ook aandag getrek omdat hy die gestigmatiseerde ‘Die Stem’, volkslied van apartheid-Suid-Afrika, ter afsluiting van sy konserte gesing het. Aanhangers het telkens emosioneel goedkeurend gereageer en hom in die openbaar verdedig teen aanklagte van opstoking en rassisme. Hofmeyr het ook dikwels betrokke geraak by bewegings om die saak van Afrikaners te bevorder, of om protes aan te teken teen gebeure soos die straatnaamsveranderings in Pretoria en die beskadiging en dreigemente van verwydering van sommige standbeelde van Afrikanerhelde soos Paul Kruger” (2423).

Dan Roodt se naam verskyn op die voorkant van die boek. Hy word ‘n “uitgesproke regse kritikus” genoem (1221). Hy het destyds ‘n webdomein in die naam van Max du Preez geregistreer. In ‘n hofuitspraak is hy gelas om dit aan Du Preez te gee omdat Roodt dit glo gebruik het om ‘n “smeerveldtog” teen Du Preez te voer (1228). “Twee kampvegters vir minderheidsregte, die joernalis en skrywer ZB du Toit en die aktivis Dan Roodt, [het] tot die openbare debatte bygedra” (1545). Roodt het “as regse aktivis ontpop deur [in 2000] die pro-Afrikaanse aksiegroep Praag te stig. In dié hoedanigheid was hy dikwels by omstrede aksies en polemieke betrokke” (1551). Tydens die apartheidsera is twee boeke van Roodt verbied (2162). Botma verwys in hierdie konteks (sinies) na “besorgdheid oor die lesende volk se sedes” (2181).

In 2005 het mense soos Max du Preez, Marlene van Niekerk en Michiel Heyns beswaar geopper omdat Roodt uitgenooi is om by die Woordfees op Stellenbosch op te tree. Hulle het gedreig om die fees te boikot (2428). “Roodt is beskuldig van ‘haatspraak’ en ‘rassisme’ en as [‘n] ‘gevaarlike en berugte’ skrywer beskryf” (2434). Tot haar eer het Dorothea van Zyl, die organiseerder van die fees, geweier om die uitnodiging terug te trek omdat Roodt “as ‘n skrywer en nie as ‘n aktivis nie” uitgenooi is. Volgens haar was die Woordfees nie bereid om as “sensor” op te tree nie en het sy ‘n universiteit tereg beskryf as ‘n “ruimte waar alle stemme gehoor kan word” (2434). Die waarheid is dat die US sedert 2005 demografies al hoe meer divers geword het wat studente en personeel betref maar dat ‘n diversiteit van idees nie deur die universiteitsbestuur aangemoedig of geduld word nie; eerder die teenoorgestelde. Wim de Villiers vereis dat almal op die kampus so entoesiasties soos hy oor transformasie moet wees. Transformasie gaan wesenlik om verswarting en dus verengelsing. Hoewel die Woordfees ideologies moontlik minder eng en voorskriftelik as die US is, word daar nie aan regses ‘n platform gebied nie.

In 2006 het Roodt “gebelgd” gevra “wie en wat [Koos] Kombuis is dat hy ‘hom kan aanmatig om sy uittrede uit die volk aan te kondig'” (2567). “‘n Insiggewende polemiek het in 2013 tussen twee Afrikaanse skrywers, Dan Roodt en Riana Scheepers, uitgebreek nadat laasgenoemde se ouers op hul plaas aangeval en aangerand is. Scheepers het agterna op Facebook verklaar haar ouers ‘was nie twee rassiste wat in ‘n wit toring gesit het nie’. Roodt, voorsitter van Praag, het in sy reaksie geskryf: ‘By implikasie sê jy egter dat “wit rassiste” verdien om aangeval te word, want jou ouers is dan nie sulke mense nie. Is dit korrek?’ Scheepers het daarop sy ‘insinuasies’ met ‘minagting’ verwerp. Sy het bevestig dat die aanval op haar ouers nie ‘n rassistiese insident was nie, maar ‘n ‘veragtelike kriminele daad’. Roodt het toe geskryf: ‘Indien dit slegs ‘n “veragtelike kriminele daad” was … waarom het jy jou verplig gevoel om aan die wêreld te vertel dat jou ouers “nie wit rassiste” is nie? Daarmee het jy tog self ‘n rassekleur aan die misdaad gegee'” (3099).

Botma lewer die volgende kommentaar: “Dié interaksie illustreer die ingewikkelde debat en dikwels onuitgesproke onderliggende emosies wat met plaasaanvalle gepaardgaan. Terwyl sommige Afrikanergroepe aangevoer het dat die aanvalle rasgemotiveer is en die stelselmatige uitmoor van wit boere behels het, het andersdenkendes, op grond van navorsing, verklaar dat dit meestal deel is van ‘normale’ misdadigheid in die land, en dat baie swart mense ook sagte teikens en gereelde slagoffers is” (3106). Botma skaar hom klaarblyklik aan die kant van hierdie navorsing.

Voorts word die mening genoem “dat daar dalk ‘n gebrek aam dringendheid by die regering is oor plaasaanvalle” (3119). Ook: “Die swartes wil die Afrikanerboer se grond vat” (3119) en “dat ‘n ‘eie vaderland’ vir Afrikaners die enigste oplossing vir plaasmoorde is” (3126). “Volgens die historikus JC Steyn in 2014 is sowat 2 000 boere sedert 1994 vermoor. Plaasmoorde is ‘n ‘teer saak’ vir baie Afrikaners, onder meer omdat ‘boere ‘n kardinale rol in die Afrikanergeskiedenis en -identiteitsvorming’ gespeel het. Die boer verskyn as ‘baanbreker’ in narratiewe, of as ‘heldhaftige vryheidsvegter teen die Britse Ryk’, en dan weer as ‘hardwerkende landbouer wat ‘n eenvoudige produktiewe bestaan maak, gewortel in ‘n treffende Afrikalandskap’, aldus Steyn” (3126).

Dan kom die ware Botma, wat hom aanvanklik polities probeer inhou het, aan die woord: “Wat hierdie geromantiseerde beeld egter buite rekening laat, is die koloniale en apartheidgeskiedenis van die gewelddadige inpalming van die land, dikwels ten koste van swart inwoners, en die skreiende ongelykhede wat daaruit voortgevloei het. Om die Afrikaner in idilliese isolasie op sy boereplaas te sien, is om met oogklappe na die werklikheid te kyk. Wat wel blyk uit die voortdurende polemiek oor plaasmoorde is dat dit terugverwys na ‘n deurlopende tema in die geskiedenis van Afrikaner-identiteitsvorming: die kwessie van die vrees vir uitdelging deur die ‘swartes'” (3133). In die laaste hoofstuk verwys hy na “die werklike of gewaande [!] stryd om oorlewing van die ‘volk’ en taal” (3145). Botma gee geen aanduiding dat hy plaasmoorde veroordeel nie; net so min as wat hy die afskaling van Afrikaans aan die US betreur. Hy is ‘n blanke Afrikaanse, ‘n Afrikaanssprekende Suid-Afrikaner, ‘n Afrikaan en heimlik seker ook ‘n wêreldburger, maar nie ‘n Afrikaner nie.

Botma het meer trek vir Nelson Mandela as vir bv Steve Hofmeyr en Dan Roodt. “Met die Wêreldbekertoernooi in 1995 het die charismatiese Nelson Mandela ná die dramatiese eindstryd die kroon gespan op sy meesterlike pogings om die geleentheid vir oorhoofse politieke doeleindes te gebruik” (2757). Dit is mooier woorde as wat Botma vir Afrikaners het.

Dan Roodt: Hoe gemaak met die Afrikanerverraaiers?

Follow @danroodt

Deur die geskiedenis, en veral tydens die tweede vryheidsoorlog, het die Afrikaner ‘n groot probleem met verraad in eie geledere ervaar. Jan Smuts se antwoord daarop was om hensoppers en verraaiers te laat fusilleer.

Onlangs het Leon Lemmer in een van sy voortreflike rubrieke na wyle Van Zyl Slabbert as ‘n “Afrikaanssprekende nie-Afrikaner verwys”. Hy het ‘n verdere lysie van wat hy noem “verloopte, blanke Afrikaanssprekendes soos (Hannelie) Booyens, (Adriaan) Basson en (Leon) Wessels” gepubliseer. Voeg daarby nog skepsels soos Max du Preez of Leopold Scholtz wat hulle verlekker in die ellende van Afrikaners en ons gedurig as “regses” en “rassiste” uitkryt, dan het ons al ‘n kortlys van Afrikaanssprekendes wat byna daagliks ‘n semantiese oorlog teen Afrikaners voer.

Tans woed daar ‘n lewendige bespreking hier op PRAAG se Disqus-kommentaarblad onder aan die berig Steve Hofmeyr wil referendum oor Afrikanerverraaiers sien, met byna 600 lesersreaksies. Die name en foto’s van ‘n hele aantal Afrikanerverraaiers wat deur lesers genomineer is, verskyn daar.

Tydens die tweede vryheidsoorlog het Jan Smuts die hensoppers, joiners en National Scouts wat hy teëgekom het summier laat verhoor en voor ‘n vuurpeloton laat doodskiet. Die ergste van almal was die sogenaamde “National Scouts” vir wie dit nie genoeg was om bloot te hensop nie, maar wat by die Britse magte aangesluit het. Nou die dag kom ek op die volgende stukkie oor hulle op die internet af:

The National Scouts were mainly recruited from Boers who had surrendered to the British or chosen to fight for the imperial forces. QSAs were issued to the National Scouts and they are often appear as renamed medals. The QSAs are quite scarce as the recipients would not have been very eager to receive or hold on to a medal from their former enemies.

The City Coins catalogue No 51 says “Of the 1,750 turncoat Boers who served on the British side in the National Scouts, only about 10% claimed their medals and amongst those that survive many are defaced (eg unit erased). As ‘Handsuppers’ and ‘Joiners’ they were despised and ostracised by the ‘Bitterinders’ and their womenfolk. So much animosity abounded that a separate Afrikaans church, the ‘Kruiskerk’ was established shortly after the war to accommodate them”.

This unit was similar to the Farmer’s Guard.

Conan Doyle in his account of the last few months of the war makes mention of the National Scouts: “Colonel Park had had no great success in his last two expeditions, but on February 20th he made an admirable march, and fell upon a Boer laager which lay in placid security in the heart of the hills. One hundred and sixty-four prisoners, including many Boer officers, were the fruits of this success, in which the National Scouts, or ‘tame Boers,’ as they were familiarly called, played a prominent part.”

Daar is ‘n vrye Engelse vertaling uit Cicero wat oral op die internet te lese is en veral deur Amerikaners aangehaal word wat ek nie geredelik in my Afrikaanse vertaling deur J.T. Benade (Keur uit die redevoerings van Marcus Tullius Cicero, 1988) kon vind nie. Benade het net die eerste en vierde redevoerings teen Catilina vertaal, terwyl die Amerikaanse aanhaling vermoedelik uit die tweede redevoering afkomstig is. Iewers op my rak het ek omtrent die hele Latynse letterkunde en behoort self daardie stuk in Afrikaans te probeer vertaal. Hoofsaaklik weens luiheid haal ek egter daardie Amerikaanse aanpassing van Cicero aan:

“A nation can survive its fools, and even the ambitious. But it cannot survive treason from within. An enemy at the gates is less formidable, for he is known and carries his banner openly. But the traitor moves amongst those within the gate freely, his sly whispers rustling through all the alleys, heard in the very halls of government itself. For the traitor appears not a traitor; he speaks in accents familiar to his victims, and he wears their face and their arguments, he appeals to the baseness that lies deep in the hearts of all men. He rots the soul of a nation, he works secretly and unknown in the night to undermine the pillars of the city, he infects the body politic so that it can no longer resist. A murderer is less to be feared. The traitor is the carrier of the plague. You have unbarred the gates of Rome to him.

In die eerste redevoering teen Catilina sê die groot Romeinse skrywer en orator:

“Hoe lank, vra ek, gaan jy ons geduld misbruik, Catilina? Hoe lank gaan hierdie waansin van jou ons nog bespot? Hoe ver gaan jou teuellose vermetelheid hom verbrei? Het die besetting van die Palatium deur die nag, die wagposte in die stad, die angs van die volk, die samestroming van die goeie burgers, hierdie verskanste plek van die senaatsitting, die blikke en gesigsuitdrukkings van die aanwesiges hier dan geen indruk op jou gemaak nie?…

O, die tye! O, die sedes! Die senaat weet van hierdie dinge, die konsul sien dit; nogtans lewe hierdie vent.” (Benade: 87)

Cicero se sinsnede “teuellose vermetelheid” som dit pragtig op. As ons kyk hoe die verraderlike viermanskap van Adriaan Basson, Hannelie Booyens, Max du Preez en Leopold Scholtz wat telkens poog om Afrikaners te kasty en te demoraliseer, dan spreek dit van daardie teuellose vermetelheid. Hulle praat namens die maghebber en die politieke korrektheid van die groot Anglo-Amerikaanse imperium, daarom kan hulle ons vrylik ondermyn, verguis, beledig, selfs persoonlike vetes teen ons voer. Onlangs het Booyens en Basson die grote Universiteit van Potchefstroom tot ‘n val gebring in hul openlike veldtog om daardie universiteit te verengels en te verswart.

Die koerante, webblaaie en ander media in die Naspersgroep word byna geheel en al deur ‘n hatige Boerehaatfaksie oorheers. Omdat ek nie televisie het nie, kyk ek byna nooit KykNET nie, maar blykbaar geld dieselfde daar.

In ‘n privaat epos het Leopold Scholtz my daarvan beskuldig dat ek ‘n “ANC-agent” is. Bid jou dit aan! Hy skryf:

“Jy is gereeld in ANC-kringe gesien. Dus, weer eens, hoeveel het die ANC jou betaal om jou as regs voor te doen?”

Dis een van die taktieke van die verraaier: omdat hy self agter die deur staan, is een van sy wapens om jóú van verraad te beskuldig. Dat ek al ooit “in ANC-kringe gesien is”, is ‘n infame leuen. Toe ek destyds as student by Wits was, het ek ‘n Filosofievereniging op die been gebring en ons het ‘n lesing met die titel “Marx is dead” georganiseer. Daarna was ek persona non grata by al die kommunistiese studente wat my verstoot het sodat ek kwalik enige vriende gehad het. Baie van die marxiste van destyds, soos Barbara Hogan, Barbara Creecy, die Coleman-broers en Steven Friedman het later magsposisies in die ANC-regering verkry. Trouens, Barbara Creecy sit tesame met Panyaza Lesufi agter die huidige poging van die Gautengse onderwysdepartement om Afrikaanse skole te verengels. Barbara Hogan was op ‘n stadium minister van gesondheid en Friedman is tans die Business Day se mees linkse rubriekskrywer wat gereeld anti-wit artikels in dié koerant skryf.

Tot vandag toe is daar niemand in Suid-Afrika wat so deur kommuniste gehaat word soos ek nie. Dis seker waarom elke Afrikaner wat hom sedert 1994 tot kommunisme of marxisme bekeer het, waaronder heelwat van die Naspersjoernaliste, poog om my óf stil te maak óf op allerlei maniere te vervolg, te verguis en te belaster. Om dus te beweer dat ek ooit enige simpatie vir die ANC of SAKP gehad het of kon gehad het, is vergesogte propaganda. Jy kan my net sowel daarvan beskuldig dat ek ‘n Nazi is omdat ek van Wagner se operas hou en Nietzsche lees. Dom mense soos Scholtz en sy mede-Naspersverraaierkaners smag daarna om mense te etiketteer op grond van jou musieksmaak, ‘n aanhaling buite konteks of dat jy iewers “op die verkeerde plek gesien” is. Ek onthou dat ek destyds op ‘n goeie middag saam met een van my Afrikaans-dosente by Wits die tweede verhoor van die Afrikaanse digter Breyten Breytenbach in die Paleis van Justisie op Kerkplein in Pretoria bygewoon het. Daarvoor het die destydse Veiligheidspolisie my as “links” geklassifiseer en is ek op ‘n keer by my werk afgedank. Pleks dat die Veiligheidstak meer gedoen het om bomplanters soos Joe Slovo, Ronnie Kasrils en Aboobaker Ismail te vang of te neutraliseer, het hulle dikwels hul tyd gemors om onskuldige mense dop te hou of te stigmatiseer.

Trouens, daardie stigmatiseringstegniek het nog nooit opgehou nie, en dit is waarmee vandag se verraaiers steeds besig is. Hulle is nie in staat om ‘n intelligente argument te voer nie, daarom spesialiseer hulle daarin om – volgens die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty se voorskrifte – mense as “rassiste”, “fasciste” en “wit heerssugtiges” uit te kryt, presies soos dit in die ou Sowjetunie of Oos-Duitsland gedoen is.

Net gister drink my suster by my koffie en sê: “Ons kom uit ‘n familie wat lojaal is en enduit veg.” My een oupagrootjie het tot 12 April 1902 nog geveg en is op daardie dag in die Slag van Rooiwal gewond, ‘n datum toe die meeste Boere al lankal oorgegee het of – meer skandelik – na die Engelse toe oorgeloop het!

Terwyl die verraaiers van gister en vandag hul mantels draai en polities korrek vir Verwoerd, Malan en ander groot Afrikaners beledig wat hul lewens aan hul volk gewy het, maar nie nou kan terug antwoord nie, poog die “regte Afrikaners” om ons uit dié haglike situasie waar alles rondom ons vergaan, te red.

Ek vermoed dat alle volkere wat oorheers word, deur verraad en tweespalt geteister word. Dit was in die negentiende eeu die geval toe Brittanje ‘n deel van ons land regeer het, en dis nou weer die geval. ‘n Klomp Afrikaners het “Bloedsappe” gebly en is steeds aan Engeland lojaal; omdat die ANC ten dele ‘n Britse skepping is, is hulle daarom ook aan die ANC lojaal. Vir hulle verteenwoordig ons, met ons aandrang op Afrikaans en die Afrikaneridentiteit, die vyand.

Vele rolprente is al oor die tweede wêreldoorlog gemaak wat aantoon hoe mense mekaar tydens die Duitse besetting van Wes-Europa in die rug gesteek het. Trouens, Charlize Theron speel in een so ‘n rolprent, Head in the clouds, die rol van ‘n karakter, Gilda, wat haar in Parys as pro-Duits voordoen, maar terselfdertyd as geheime agent vir die Franse Weerstandsbeweging werk. As Parys deur die Geallieerde magte bevry word, loop sy gevaar om deur die Parysenaars doodgemaak te word, omdat niemand van haar geheime rol bewus is nie, net van haar openbare “dekking” as die minnares van ‘n Duitse offisier.

Dikwels voel dit vir my asof ons in die huidige Suid-Afrika deur die ANC beset word. Immers het die ANC en SAKP vanuit Londen, Moskou en Oos-Berlyn opgedaag om die leisels te kom oorneem. Mandela is uit Pollsmoor vrygelaat, maar hy was volkome onder die sogenaamde “ballinge” se invloed. Tydens hierdie besetting pleeg sommige mense verraad teenoor mede-Afrikaners om den brode of om hul poste aan universiteite of ander instellings te behou. Baie Afrikaners het “transformasie” ingevoer en hul mede-blankes op straat gesit om hul eie basse te red. Daar is ‘n koue soort elkeen-vir-homself-logika in hierdie bestel wat onetiese gedrag regverdig en bestendig.

Daar is egter nóg meer onsmaaklike fasette aan verraad verbonde. Sommige mense put leedvermaak of ‘n sadistiese behae daaruit om te sien hoe ander Afrikaners sukkel, in die openbaar gekruisig word, of selfs fisiek aangeval word. Vernietiging en verval is vir hulle iets positiefs en sommige het reeds na die buiteland uitgewyk van waar hulle soos voyeurs by ‘n teregstelling ons ondergang dophou en toejuig. Johan Sloet de Villiers, wat onlangs gepoog het om Steve Hofmeyr se konsert in Amsterdam te laat skipbreuk ly, is so ‘n geval. Noem dit die patologiese sy van verraad: om plesier te verkry uit die pyn, leed en vernedering van jou eie mense.

Tydens die 1860’s was daar ‘n burgeroorlog in die Transvaal toe Afrikaners naby Potchefstroom op mekaar geskiet en mekaar se bloed vergiet het. Dit ly geen twyfel dat sommiges vandag weer tot so iets in staat is nie, want diegene wat so fanaties aan die ANC-besetter en sy polities korrekte ideologie verknog is, sal moor om hul lojaliteit aan die vyand te bewys.

Aan die ander kant word ons tans so deur die owerheid in ‘n hoek gedryf, met versnelde “transformasie” op alle gebiede, tierende geweld, asook die dreigende verengelsing van alle Afrikaanse skole in Gauteng dat meer weerstand, of ten minste teenstand, by gewone Afrikaners te wagte kan wees. Enige besetter het ‘n behoefte aan verraaiers onder diegene wat hy onderdruk en is ook bereid om hulle rojaal daarvoor te vergoed. Soos wat weerstand onder Afrikaners toeneem, sal die “mark vir verraad” eksponensieel groei.

Daar is ook ‘n vorm van verraad weens jaloesie of mededinging onder mekaar. Toe Kallie Kriel van Afriforum my ‘n rukkie gelede in die openbaar aangeval het en saam met Max du Preez, Gillian Schutte, Piet Croucamp en ander as ‘n “rassis” uitgekryt het, het hy dit waarskynlik nie gedoen omdat hy dislojaal teenoor Afrikaners is nie, maar vanweë ‘n soort professionele opportunisme. Dit maak dit egter nie minder gevaarlik nie. Moontlik wou FW de Klerk in die aanvanklike fase maar net van PW Botha as mededinger ontslae raak en het nog nie daaraan gedink om die SAW aan Umkhonto we Sizwe te verpand nie. As ‘n mens jou egter eenmaal op die pad van verraad en onderlinge rugstekery begewe, waar roep jy halt? Et tu, Kallie?

Die meeste lede van die sogenaamde Boeremag is weens hoogverraad tot lewenslange tronkstraf gevonnis. Eintlik is dit absurd, want die korrupte en rassistiese rampokkerstaat wat Suid-Afrika geword het, kan kwalik op die lojaliteit of patriotisme van enigiemand aanspraak maak. Terwyl vele Afrikaners, waaronder ook Clive Derby-Lewis, in die gevangenisse krepeer sonder dat hulle ooit amnestie sal kry, loop terroriste soos Aboobaker Ismail en Robert McBride vry rond. Die onregverdigheid en dubbele standaarde skrei ten hemele.

In die meeste lande is hoogverraad ‘n baie ernstige oortreding. Mandela is op ‘n klag van sabotasie skuldig bevind en nie aan hoogverraad nie, anders sou die staat destyds die hof versoek het om hom ter dood te veroordeel. Ons korrupte staat wat volgens Flip Buys van Solidariteit “teen Afrikaners regeer” kan kwalik op ons lojaliteit staatmaak, dus is “hoogverraad” deesdae net ‘n tegniese oortreding wat jy begaan as jy die verkeerde inligting op jou rekenaar se hardeskyf berg. Dit spruit nie uit enige natuurlike sin vir geregtigheid nie.

Daarteenoor kan Afrikaners as volk, wat tans juis soveel onder hierdie stelsel ly, juis op die natuurlike reg, wat die Romeine ius naturale genoem het, aanspraak maak. Nou onlangs kyk ek die ou Charles Bronson-fliek, Death Wish (1974), waarin ‘n New Yorkse argitek in opstand kom teen die misdaad wat in die sewentigerjare in dié stad geheers het.

Die boodskap van die film is dat, waar die staat ons nie meer kan of wil beskerm nie, moet ons dit self doen. Dan geld die reëls van ‘n pioniersgemeenskap of, soos dit in die VSA bekendstaan, die “Wilde Weste”. Dis dan presies waartoe Paul Kersey, die hoofkarakter in Death Wish, oorgaan. Ná ‘n besoek aan Tucson, Arizona, waar ‘n kliënt ‘n wapen as geskenk aan hom oorhandig, word hy die “New York vigilante” en begin sy eie private oorlog teen die stad se misdadigers, gegrond op die beginsels van natuurlike reg.

Ek sien in die woordeboek die Afrikaans vir “vigilante” is “eiemagtige”. Met die verafrikanisering van Suid-Afrika verval die reëls van die beskawing, soos in soveel ander Afrikalande waar die term “krygsheer” gebruik word om bepaalde politici van Liberië, Sierra Leone of die DRK te beskryf. Hulle skep hul eie reëls deur middel van geweld, nes die ANC sonder ‘n enkele stem by die stembus vanuit die buiteland vir hom legitimiteit deur terreur geskep het. Hoe ver is ons daarvandaan verwyder dat mag nie meer in die staat gaan setel nie, maar in die hande van krygshere met spanne gewapende volgelinge? Julius Malema kort net meer gewapende wagte, dan sou hy die volmaakte krygsheer uitmaak. As ek kyk hoe die minibustaxi’s op die paaie ry, dan weet ek ten minste daar is geen verkeersreëls meer nie!

In dieselfde trant kan ‘n mens vra: Stel die verraaier wat sadisties op ‘n verswakte gemeenskap soos die Afrikanerdom vandag teer, hom nie óók aan eiemag bloot nie? Hoeveel pyn en onmag kan ‘n gemeenskap verduur voordat hy eiemagtig, soos die Charles Bronson-karakter in Death Wish, begin optree?

Afrikaners is egter nie Amerikaners nie. Miskien is ons te vreedsaam en ordentlik om soos eiemagtiges die strate met ‘n rewolwer in te vaar om die misdadigers reg te sien of ‘n paar prominente verraaiers te gaan “pot”. Dalk het ons ons Romeinse sin vir natuurlike reg verloor. ‘n Mens moet ook versigtig wees om die land nie nog verder oor die afgrond van geweld te druk nie.

Op sy minste moet die verraaiers egter met ostrasisme gestraf te word. Nêrens waar Afrikaners vergader, behoort hulle welkom te wees nie. Verstoot hulle en sluit hulle uit. Marlene van Niekerk behoort nooit die Hertzogprys te ontvang het nie. Hoe durf sy in elk geval ‘n prys wat die naam van JBM Hertzog dra, aanvaar, ‘n figuur wie se standbeeld by die Uniegebou verwyder is omdat hy aan die ANC en sy meelopers soos Van Niekerk self, aanstoot gee? Afrikaners beskik oor ‘n baie waardevolle kultuur en tradisie. Dis die geestelike stad waarin ons steeds woon en oorleef, te midde van geweld en verval. Die verraaier mag nie, soos Cicero hier bo sê, binne die poorte van ons taal en kultuur rondsluip terwyl sy of haar “sluwe fluisteringe” ons ondergang bewerkstellig nie.

Lees ook Dan Roodt se Engelse stuk op American Renaissance: Flinging poo at South Africa’s past en die reaksies onder aan Steve Hofmeyr wil referendum oor Afrikanerverraaiers sien.

Follow @danroodt

Afrikaans die prooi van Afrikaanssprekendes

deur Leon Lemmer

Die Stigting vir Bemagtiging deur Afrikaans (SBA) is ‘n Naspers-inisiatief om Afrikaans onder veral die bruin bevolking te bevorder. Die term “bemagtiging” het ‘n politieke en spesifiek ‘n ANC-konnotasie. Dit kom ook voor in die Afrikaanse Taalraad (ATR) se leuse: bemagtig, bevorder, beskerm. Die SBA se uitvoerende hoof het in ruime mate misbruik hiervan gemaak; eers Christo van der Rheede en nou Danie van Wyk. Die uitgangspunt is dat Afrikaans onder bruines bevorder kan word alleenlik as die SBA (1) hom distansieer van apartheid en by implikasie van nie-verloopte Afrikaners en (2) nie spesifiseer watter soort Afrikaans bevorder moet word nie. As gevra word of die SBA hom vir Standaardafrikaans beywer, is die antwoord negatief, want dit is die soort Afrikaans wat met blankes geassosieer word. Die SBA verkies om Afrikaans in al sy variasies te bevorder, wat vir Kaaps die deur wyd ooplaat; ook vir daardie soort Kaaps wat ‘n mengeltaal bestaande uit Afrikaans en matelose Engels is.

Onderliggend aan hierdie gesindheid is die foutiewe aanname van gelykheid. Na analogie van stemreg (een mens, een stem) word verkeerdelik veronderstel dat alle variasies van Afrikaans ewe goed is. Net soos dit voor die hand liggend behoort te wees dat mense in baie opsigte (bv aanleg, kennis, insig) nie gelyk is nie, is die variasies van Afrikaans nie almal ewe geskik om bv die oorlewing van Afrikaans te verseker nie. As verskansing teen verengelsing is Kaaps uitnemend ongeskik. Om politieke en etniese redes word juis hierdie ondermynendste vorm van “Afrikaans” nie deur die SBA bestry nie, maar veel eerder bevorder. Dit word gedoen deur nie duidelik af te baken wat as Afrikaans kwalifiseer nie. Die mengeltaal Kaaps, wat ‘n posisie tussen Engels en Afrikaans inneem, word nie net by Afrikaans gegroepeer nie, maar inderdaad daarby ingesluit.

Hierdie destruktiewe inklusiwiteit vind ook weerklank in die mense wat deesdae uitgesoek word om sogenaamd die heil van Afrikaans te bevorder; “die Wie-is-Wie van Afrikaans,” in die woorde van Michael le Cordeur (Praag 26 Januarie). Hierdie kiem of kanker, wat geen werklike weerstand teen verengelsing bied nie, kom nie net by die SBA voor nie, maar ook by die ATR, die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM), asook by die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV). Hierdie mense “bevorder” Afrikaans deur (1) Standaardafrikaans, (2) die rol van blankes en (3) suiwer Afrikaans grootliks te ignoreer deur al drie doelbewus ongenoem te laat en (4) deur selfs te pleit vir die herstandaardisering van Afrikaans. Afrikaans moet daarvolgens sover moontlik ontwit word, want die meeste sprekers van al die variasies van Afrikaans is bruin. Dit gaan vir hierdie mense in die eerste plek nie om taalkundige oorwegings nie. Dit gaan om etnisiteit en politiek. Kwantiteit, nie kwaliteit nie, gaan glo die toekoms van Afrikaans bepaal. Daarom is ‘n paradigmaskuif van wit na bruin aan die orde van die dag.

Ek skryf na aanleiding van wat onlangs gepubliseer is. Die eerste is ‘n brief deur die bogenoemde Danie van Wyk in Die Burger (2 deser, p 10). “Almal het onder die juk van apartheid gely.” Sê wie? Van Wyk loof die Kaaplandse Professionele Onderwysunie (KPO) vir sy rol in die afskaffing van apartheid. Die ironie is dat daardie onderwysersvereniging juis hoogs onprofessioneel was. Daar is voorkeur aan politiek bo onderwys gegee. Daardie onderwysers is deur die “apartheidsregime” betaal om onderrig aan kinders te verskaf. Onder die UDF/ANC-vaandel van “liberation before education” het hulle skole ontwrig, gevandaliseer en selfs afgebrand. Hierdie mense, wat veronderstel is om opvoeders te wees, het ‘n bedenklike voorbeeld aan die leerlinge gestel en skoolkinders selfs tot misdade aangehits.

Van Wyk bestempel mense soos Franklin Sonn en Randall van den Heever, wat albei later deur die ANC met poste beloon is, as “gerespekteerde leiers.” Hy noem die name van Cheryl Carolus, Trevor Manuel, Jakes Gerwel, Dullah Omar en Allan Boesak as voorbeelde van bruin ANC-aktiviste wat as genooide sprekers by KPO-byeenkomste opgetree het. Van Wyk gee ‘n blik in die verderflike kern van die KPO: “Die KPO was ook die eerste onderwysorganisasie wat (in 1988) die Vryheidsmanifes aanvaar het as ‘n dokument en bron wat die beleid van die organisasie polities vorentoe sou neem en rig.” In hoeverre die gevolge respekteerbaar is, blyk bv uit die feit dat die genoemde Sonn suksesvol was met sy vertoë aan ‘n ANC-president om die genoemde Boesak se kriminele rekord te skrap.

[Ek dink dikwels daaraan hoe ons as kinders in die kerk en op skool “sente vir die sending” geskenk het, in die waan dat die geld mense sou oplewer wat Suid-Afrika ‘n beter plek sou maak; mense wat sou opbou en nie afbreek nie, wat beskawing sou bevorder en nie misdaad nie; bowenal mense wat nie snood ondankbaar sou wees nie. Die bedoeling van die NG Kerk se sendingaksie was nie om bevrydingsteoloë op te lewer nie. Ek kan my kwalik ‘n groter en onbetaamliker misoes voorstel as Sendingkerk-produkte soos Allan Boesak, Russel Botman en Nico Koopman. In al drie hierdie gevalle kan hulle ideologiese ontaarding en ontsporing teruggevoer word na veral ‘n enkele dosent in die fakulteit teologie van die Universiteit van Wes-Kaapland. Ek verwys na Jaap Durand, ‘n misleide, blanke Afrikaanssprekende. Daar is destyds tereg verwag dat sendingaksie beskawing sou bevorder. “Beskawing” is ‘n woord wat in die nuwe Suid-Afrika in onbruik verval het omdat ons daagliks deur onbeskaafdheid oorweldig word. Braam Hanekom, die NG-moderator van Wes- en Suid-Kaapland, wat graag verligte geluide maak, het pas verras deur op te merk dat die land ‘n verlies aan beskaafdheid ervaar (Die Burger, 4 deser, p 11).]

Mense wat die UDF/ANC-misdade en -geweld goedpraat, soos Van Wyk en Le Cordeur, is deesdae deel van “die Wie-is-Wie van Afrikaans.” Maar soos ek en andere al so dikwels aangetoon het, sou hulle nie daardie posisies beklee het en Afrikaans-skadelike invloed kon uitoefen as dit nie was vir die hartlike samewerking van misleide Afrikaanssprekende blankes nie. Deesdae is een van die hoofondermyners Wannie Carstens, wat leidende posisies in die SA Akademie vir Wetenskap en Kuns, die ATR en ATM beklee en ook ‘n raadslid van die Universiteit Stellenbosch is.

Volgens eie erkenning is Carstens se Damaskus-ervaring te wyte aan ‘n gesprek wat hy in 2004 met Christa van Louw gehad het (LitNet Akademies 15.03.2013). Oor hierdie onderwerp sou ek nie Van Louw se dramatiserings sonder meer as geloofwaardig aanvaar nie. Ons lewe in ‘n tyd en in ‘n land waarin daar ideologies hewig oorlog gevoer word. Ten einde sinvol te dink en jou geestelike ewewig te behou, is dit nodig dat ‘n mens jou teen naïewe reaksie moet staal. Hierdie onderonsie het nie lig aan Carstens op die pad vorentoe verskaf nie, maar hom veel eerder ten minste kol-kol blind gelaat.

Dit bring my by nog ‘n onlangse publikasie waarop ek die aandag wil vestig, naamlik Carstens se skrywe, “Hoekom Afrikaans?” (ATR-webwerf, 31 Mei). Hy wil “die spoke van die verlede … besweer.” Dit ly min twyfel dat daardie spoke almal wit is. Ek bly wonder hoe Carstens kan dink dat in sy teks iets staan wat oorspronklik genoeg is om publikasie te regverdig. Sy motivering was heel moontlik goebbelisties: hoe meer ‘n leuen herhaal word, des te meer/makliker word dit geglo. Carstens wil “‘n belangrike saak oor Afrikaans regstel: Afrikaans is nie die taal van net wit mense nie … Afrikaans is veel meer as die taal van wit mense, dit is veel eerder die taal van die bruin mense (soos die slawe uit die Ooste wat hulself met Hollands moes uitdruk en in hierdie proses gehelp het om die taal te laat ‘anders’ raak as die Hollands van die tyd).”

Carstens verwys nie net na die armsalige slawe nie. Hy haal ook Barack Obama se “Ja, ons kan!” aan. Voorheen het hy Martin Luther King jr goedkeurend aangehaal. Carstens se verwysingsveld bevestig sy verlooptheid. Sulke verwysings en aanhalings word tot vervelens toe by anti-blanke elemente aangetref. Die eintlike woorde van Carstens wat ek verpes, is: “Afrikaans … is veel eerder die taal van die bruin mense.” Dit kan waar wees as (soos hierbo aangedui) Afrikaans nie streng afgebaken word nie (bv as die mengeltaal Kaaps as Afrikaans geklassifiseer word) en die getal huidige sprekers dan suiwer kwantitatief beoordeel word. Sodra kwalitatiewe oorwegings toegelaat word, sink Carstens se stelling.

Histories blyk sy stelling ‘n onverdunde leuen te wees. As taalkundige behoort Carstens te weet dat onderskei moet word tussen, eerstens, die ontstaan van ‘n taal en, tweedens, die vestiging en uitbouing van daardie taal. Dit is moontlik dat die skewe gepraat van Hollands deur bv die slawe een van die faktore is wat aanleiding tot die ontstaan van Afrikaans gegee het. Deur hierdie enkele moontlikheid te verhef tot eienaarskap van die taal by verre nasate is om buitensporig polities korrek en bedenklik oorverlig en opportunisties te wees. By die ontstaan van Afrikaans kon nie-wittes ‘n (beperkte) rol gespeel het. Die vestiging, uitbouing en ook behoud van Afrikaans was en is grootliks aan blankes te danke. Wat verhoed Carstens en sy meelopers om hierdie feite openlik te erken? Politiek en nogmaals politiek, spesifiek ANC-gedienstigheid.

Uit hoofde van die poste wat hy beklee, kan Carstens ‘n daadwerklike bydrae tot die heil van Afrikaans lewer, mits sy oriëntasie sinvol is. Taalkundige oorwegings behoort voorrang bo ANC-gedienstigheid te geniet. As hoogleraar in Afrikaanse taalkunde behoort die Potchefstroomse kampus van die Noordwes-universiteit (NWU) by uitstek sy sendingveld te wees; veral nou in die tyd van nood. Carstens en Le Cordeur is veronderstel om die voorste wagters op die Sionsmure vir Afrikaans te wees. Oor die maandelange anti-Afrikaans-veldtog teen die Potchefstroom-kampus het hulle, sover ek weet, nog geen openbare verklaring uitgereik nie. Hierdie wagters slaap, behalwe dat Carstens dit wenslik ag om te beweer dat Afrikaans “veel eerder die taal van die bruin mense is.” Iets radikaals is by hierdie wagters verkeerd. Dit verg radikale regstelling.

Veral Hannelie Booyens en Adriaan Basson het met hulle moedswillige mite van ‘n Nazi-saluut daarin geslaag om Potchefstroom as die laaste oorwegend Afrikaanse en blanke universiteitskampus op die vernietigingspad te plaas. Wat hulle verder bereik het, is dat daardie kampus nou geëtiketteer word as ‘n “onderdrukkende magstruktuur” wat uitgewis moet word (NWU-webwerf). Omdat Potchefstroom die afgelope jare heelwat kulturele vlugtelinge uit ander streke getrek het, is dit moontlik dat die beste (en meeste?) nie-verloopte Afrikanerstudente tans daar aangetref word. Hulle pleeg nie moord en doodslag nie en maak hulle nie skuldig aan misdaad nie. Daardie studente is moontlik voorbeeldiger as dié op ander kampusse. Desnieteenstaande word hulle vir kritiek uitgesonder. Die nuwe rektor, Dan Kgwadi, noem ontgroening “barbaars” en “gemors” (Beeld 5 deser). Kan dit naasteby geregverdig word? Is dit geregtigheid? Is besnydenis nie in groter mate barbaars nie?

Die Universiteit Stellenbosch het dit in 2003 wenslik geag om die Afrikaanssprekende nie-Afrikaner Frederik van Zyl Slabbert aan te stel om die kampuskultuur aldaar te ondersoek sodat dit in ooreenstemming met die wense van die ANC getransformeer kon word. Die NWU het ‘n soortgelyke gesindheid geopenbaar deur die Afrikaanssprekende nie-Afrikaner Leon Wessels aan te stel om die Potchefstroomse kampus te transformeer. Voorspelbaar het die myns insiens minder talentvolle Wessels en sy taakspan dit wenslik geag om hulle deur die Slabbert-aanbevelings te laat lei. Wessels is die enigste blanke lid in die taakspan, maar sy etnisiteit is geen faktor nie omdat dit deur oorverligtheid uitgewis is; ten minste wanneer hy in die openbaar optree. Die drie ander lede van die taakspan is nie-wittes.

Wat Wessels en kie aanbeveel en waarmee hulle die kommunistiese minister van hoër onderwys, Blade Nzimande, tevrede wil stel, is dat die drie kampusse van Noordwes-universiteit (Potchefstroom, Mafikeng en Vaaldriehoek) ‘n “enkele institusionele kultuur” moet hê. Dat hierdie drie fundamenteel verskillende kampusse weens die arbitrêre dwaasheid van Kader Asmal ‘n skrale tien jaar gelede in ‘n enkele universiteit saamgevoeg is, word glad nie in ag geneem nie. Die Wessels-bevinding is dat die oorwegend blanke, Afrikaanse kampus op Potchefstroom ongewens is; dat dit, soos die ander twee kampusse, oorwegend swart en Engels moet word. Dit is die soort ding wat ‘n mens van Wessels kan verwag in die lig (eintlik duisternis) van bv sy oorbereidwilligheid tot toegewings tydens die grondwetlike onderhandelings met die ANC.

Wessels is veral buitengewoon entoesiasties oor die elf amptelike tale waarmee ons sit. Om Cyril Ramaphosa ter wille te wees, het Wessels die splinter raakgesien deur die amptelike erkenning van die Venda-taal wonderlik te vind Die balk in die nuwe taalbedeling, dat Afrikaans die enigste amptelike taal is wat oneindige skade lei, het Wessels (doelbewus) nie raakgesien nie. Pleks daarvan was die aanvaarding van die nuwe taalbedeling vir hom ‘n “lekkerkry-oomblik” (Vereeniging, 2010, p 329; Praag 20.10.2013). Wessels sal hom na verwagting weer blind hou vir die skade wat blankes en Afrikaans vorentoe op Potchefstroom gaan ly. Die Dopperhemel van weleer sal nie voortgaan om ‘n toevlugsoord vir blanke kulturele vlugtelinge te wees nie. Swart mag gaan ook daar grootliks onverdiend seëvier.

Theuns Eloff het destyds as oorverligte predikant bekendheid verwerf. Sy openbare beeld het heel moontlik ‘n (deurslaggewende) rol by sy aanstelling as rektor gespeel. Nou lyk dit asof hy beter as enigiemand insien dat die NWU en spesifiek die Potchefstroom-kampus met bose magte te kampe het, met egte kommunisme (die miskende rooi gevaar) as die seëvierende demon. Klaarblyklik besef Eloff dat oordrewe verlooptheid Wessels se spesialiteit is; dat Wessels nie in staat is om objektiewe, akademies-sinvolle leiding aan so ‘n taakspan te gee nie.

Die aanduidings is dat die oud-polisieman Wessels die verkeerde spoor gevat en weer ten koste van Afrikaners en Afrikaans op groot skaal drooggemaak het. Vandaar die waarneming dat sy jongste manewales op ‘n skuldige gewete dui. Wessels het pas vorendag gekom met: “Afrikaans is nie ‘n prioriteit – ‘n soort godsdiens – vir almal nie” (Beeld 4 deser). Gehalte-onderwys is vir hom belangriker as die onderrigmedium. Maar om werklik by (puik) lesings te baat, moet die onderrigtaal tog sekerlik vir die student (optimaal) verstaanbaar wees.

Potchefstroom was skynbaar die kampus wat akademies die minste deur transformasie benadeel is, danksy ‘n blanke rektor. Sedert die toelatingsvereistes vir nie-wit studente verlaag is en dosente by voorkeur op grond van ras en geslag aangestel en bevorder word, het die akademiese gehalte aan die ander vier eens Afrikaanse universiteite (Johannesburg, Pretoria, Stellenbosch, Vrystaat – elkeen met ‘n nie-wit rektor) kommerwekkend gedaal. Wessels se verwysing na gehalte-onderwys maak dus geen sin nie, want die praktyk getuig van die teenoorgestelde.

Soos wat in talle ander gevalle gebeur het, bv by die aanwysing van Kgwadi as rektor, sou die transformasie van die Potchefstroom-kampus nie sonder die samewerking van verloopte Afrikaners plaasgevind het nie. Verloopte Afrikaners bly die kernprobleem van Afrikaners en Afrikaans.

Ten slotte iets anders oor Afrikaans. Johan van Zyl van Koringberg skryf soms die rubriek Van Alle Kante in Die Burger. Ek onthou dat hy hom by geleentheid in so ‘n mate aan mengeltaal skuldig gemaak het dat ek die redakteur gevra het om Van Zyl te verplig om sy rubrieke in Afrikaans te skryf. In sy jongste skrywe (28 Mei, p 10) erken Van Zyl dat hy tot taalonsuiwerheid geneig is. Maar selfs hy het nou geduld met geradbraakte Afrikaans verloor.

Hy haal ‘n radio-aanbieder aan: “Ons het vanaand baie lekker musiek in stoor.” Hoewel in twee tale uitgesaai word, het die stasie ‘n Engelse naam, Smile 90.4FM. Van Zyl noem ook die volgende voorbeelde van taalgebruik deur radio-aanbieders en nuuslesers: die “strydige” bendes op die Kaapse Vlakte, die beskuldigde wat “na verwagting” Saterdag sy broer doodgesteek het en die stommiteit “vandag merk die begin van Ramadaan.” Ek verpes dit veral as polisie- en verkeerswoorvoerders “was” pleks van “is” gebruik: “In die ongeluk was drie mense dood.”

Op 3 deser (p 10) het Lizma van Zyl, die genoemde radiostasie se hoof van nuus en aktualiteit (‘n gewigtige betiteling) met ‘n brief op Johan van Zyl se opmerkings gereageer. Dit lyk asof die anonieme omroeper deesdae met vrug op slawe- of Khoi-oorsprong aanspraak kan maak. Daar word verwys na sy “warmte en ‘n eg Kaapse stem,” wat die taalfoute “troef”. Die betrokke omroeper “is ‘n gesinsman met ‘n passie vir Afrikaans en dié provinsie. Hy is vol empatie vir hierdie streek se mense … hy het … ook ‘n graad van Stellenbosch.” Só word daar om die bos geskryf, pleks van te noem dat die omroeper bruin en Kaaps is en daarom op spesiale behandeling, of ten minste buitengewoon omsigtige kommentaar, geregtig is.

‘n Gevoelige senuwee is dus deur Johan van Zyl raakgeboor. Dit verduidelik die goor reaksie wat hy ontlok het. Daar word verwys na Johan se “snedige opmerkings” en Lizma bevraagteken “of die puristiese aanslag regtig soveel waarde en steeds van toepassing is.” Ons is mos nou in die bevrydings- en loslit-era. By Smile 90.4FM word deurmekaar geboer: “Ons verteenwoordig die heerlike mengelmoes wat ons mooiste Kaap so uniek maak. Ons is ook trots om die aanbieder op wie jy so ‘n venynige aanval geloods het in ons span te hê.”

Die vraag wat ek in die midde wil lê, is wanneer begin Carstens, Le Courdeur en hulle meelopers om iets te doen om die voortbestaan van agbare Afrikaans te verseker? Daar moet nie geredeneer word dat sommige Afrikaanssprekers voorheen benadeel is (vanselfsprekend deur slegte wittes) en daarom nie aanstoot gegee mag word nie. Ek en baie van my mede-Afrikaners word tans benadeel en vind geradbraakte Afrikaans hoogs aanstootlik. Ons deurleefde gevoelens word gekrenk. Is ons belange nie ook agtingswaardig nie?

Verkiesing: Het Afrikaners Afrikanerskap verwerp?

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Leon Lemmer verklaar vandag in sy rubriek:

Onderliggend is daar die onomstootlike feit dat ons deur ons eie mense ontheem is. Daardie bliksems woon ongeskonde en welvarend tussen ons.

Eerlikwaar, ek kan nie anders as om met Leon saam te stem nie: die grootste vyand van die Afrikaner vandag is nie meer Brittanje, die Sowjetunie of selfs die ANC nie, maar die Afrikaner self. Trouens, toe ek tydens die pas afgelope verkiesingsveldtog in die Paleis van Justisie te Pretoria met ampsdraers van die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF) oor die verkiesingsdeposito moes praat, het hulle my beleefd en met agting behandel. wel wetende wie ek is en dat ek ‘n Afrikanerparty, die Front Nasionaal, verteenwoordig het. As daar iets soos ‘n beleefde aanspreekvorm in moderne Engels was, sou hulle my met “u” aangespreek het.

Nie net “jy” en “jou” die meeste Afrikaners my nie, maar my inkassie is tydens die verkiesing deur DA-ondersteuners oorstroom met die volgende tipe boodskappe:

Wat ‘n klomp kak! – mariolift@yahoo.com

Hi dis n persoonlike email myne moet asb nie weer nonsens stuur nie dit mors my tyd. En plaas daarvan om ander partye te beledig vee eers voor julle deure regtig pateties… – Dina Dadswell dinadadswell@gmail.com

Word wakker. Die DA is werklik die enigste manier om die barbare te stop – Ben Van Niekerk benny.vanniekerk@gmail.com

Beste Dan, Voertsek. Ek kan aan meer kras woorde dink, maar nou ja. Ek distansieer myself heeltemal van hoere en barbare wat in protesoptogte landsvlae verbrand. Julle berokken ons mede wit afrikaners soveel skade. Aggenee man! – Morne Pretorius mornewp@gmail.com (L.W. Die “landsvlag” waarna hy verwys, is die internasionale kommunistiese vlag, rooi met die hamer-en-sekel-embleem daarop.)

Do not send this to me ever again! In plaas van saam staan is elke party vir sy eie! Dis agv julle wat di land in sy moer is! Jan Bosch boschjd@gmail.com

Boel – Henk Vosloo henkvosloo@telkomsa.net

SIESTOG DOOS – Willem van Zyl vanzylwillem0@gmail.com

Nou ja; laat on maar sien wie in die werlikheid leef en wie spoke aanjaag; ofskoon die statistiek. Jou houding is ouderwets; lankmeer nie van toepassing nie; mense redeneer met ‘n meer volwasse houding weens ondervinding. ‘n Tragiese statistiek het ander metodes van aanpassing opgekweek; die mensdom se geskiedenis het ‘n situatsie ontwikkel wat volwasse mense, met opreg emosies, na internationale steuning lei. Jou pogings, ofskoon die idealisme, is skrikwekkend. – George Richard Cunning george.cunning@gmail.com

Fokkof – ek het nie tyd om sulke snert te akkomodeer nie! Miskien is dit reg – moenie DA stem nie – dan versterk julle in elk geval ons – die ANC, SACP en waarskynlik ook die EFF – se politieke voorsprong en leeftyd! Word wakker jou aap!!! Ek sal jou sommer vanself blok! Ek stem in elk geval nie DA nie, ek is ‘n ingeskrewe en aktiewe ANC lid – jy is welkom om my politieke affiliasie na te gaan!! Nog altyd geweet professors en doktors is nie noodwendig intelligent nie! – Bettie Nieuwoudt bettien@live.co.za

Dis baie swak om ander partye af te kraak. Sit n berig in die koerant as jy n voet het om op te staan met jou aantygings. Inteendeel hetek nog nooit van jou party gehoor nie – Super Heatstop superheatstop.kirsten957@gmail.com

Wie de f o k gee jou toestemming om verkiesing propaganda te stuur. Verder stem ek vir wie ek wil en sal definitief nie vir klein partye stem wat die 30 jaar geen inpak gehad het nie. Dit het begin by die HNP en eindig by die VF. Cheers – Hennie Strydom strydom.hennie@yahoo.com

Hi, Dus nou n Klomp stront. DA groete – Muneeb Omarjee omarjee4@gmail.com

Ek het nie jou negatiwiteit nodig nie. – Almero Stoltz almero.leighton@gmail.com

Dis nogal swak geskryf!!!! Om so iets uit te stuur is ‘n skande!!!! Ronel ronelvrensburg@gmail.com

Piss off! How dare you send me unsolicited email. I hope nobody votes for you bunch if idiots!!!! – Yvette du Toit yvette.dutoit@gmail.com

Goeie more, Ja ek besef dat van die goed wat jy daar se n moontlikheid is, en dit sit nie lekker in n man se hart nie. Maar die GROOT vraag is : WIL ONS VAN DIE ANC ONTSLAE RAAK ? Ja of nee. Wel ek wil. Of julle en ander mense wat se julle wil dit regtig wil he betwyfel ek ten sterkste. Ek is nie die tipe persoon wat skree ,Moer hulle, skiet hulle en fok hulle nie. Ek is die tipe mens wat sekere op offerings sal maak . Met anderwoorde om vir klein onbenullige splinter partye te stem sal nie help vir wat ons wil he nie. Naamlik om van die anc ontslae te raak nie.Al wat dit baie suksesvol sal doen is om te sorg dat die anc weer met n 2 derdes stem sal wen. On wel te kry wat ons wil he is om te verenig, of ons met die D A se beleid saam stem of nie is om vir die DA te stem. Met hulle is daar n vae moontlikheid dat ons dalk kan kry wat ons wil he. In die lig beskou, en as n persoon wat wel van die anc wil ontslae raak. Sal ek my ore sluit vir verkiesing propeganda. en wel vir die DA stem. LETWEL: nie omdat ek met hulle manifes saamstem nie. – Swanie jzswanie@gmail.com

Please don’t send me voting information. Small parties are usesless. Disband yourself and go over to DA. Same goes to VF+. Disband. All other small parties do the same. – David Grant du Preez hotboygrantimweb@gmail.com

Ek stel nie belang in verkiesings propaganda nie!! Volgens my is almal korrup!! So fok weg en los my uit!! – Gert van Tonder gertvantonder78@gmail.com

Fokof – Pieter Swart 2jackrussels@gmail.com

Hi Dan, Ek mag miskien nie ‘n Doktorsgraad hê soos jy nie, maar stupid is ek nie, so hou jou partytjie want julle gaan nie eens die Parlement haal nie. – Denis Chapman denchapman@telkomsa.net

Ek stem nie vir n party wat nie eers kan spel of taalvaardig is nie. Stop alle kommunikasie na my! Jaco Rademeyer DA Kieser jrejaco@gmail.com (L.W. Ek het agterna vir dié persoon gevra waar ek verkeerd spel, maar hy kon my nie antwoord nie. Blykbaar spel Mmusi Maimane Afrikaans beter as ek.)

waar val jy nou weer van jou trollie af ………….
die feit dat jy nou nog die kommunis storie glo/skree wys dat jou kop in jou poepol gebere is. – Pierre Jordaan paj2001@gmail.com

Vlieg he’ll toe, ek STEM DA – Cules Strydom culesstrydom@gmail.com

thank you but no thanks. DA has proved itself many times over in the one successful province in SA – Coffee & Books bruclem@hanover-za.com

Gaan praat jou kak op ‘n ander plek, en haal my van jou mail list af! – Frikkie Nortjé frikkie.nortje7@gmail.com

Julle praat net n pot kak. Weet nie wie de fok my adres opgesit het nie , verwyder dit dadelik. En die blikkies kos wat julle in 94 gebere het is in elkgeval vrot ! Seriously get a fucking live – Jhanes Esterhuizen esterhuizenja@gmail.com

‘n Aanhaling van Churchill wat ook die afgelope week tydens die verkiesing die rondte gedoen het, is:

The strongest argument against democracy is a five minute discussion with the average voter.

Dit is maklik om jouself te oortuig dat die meerderheid Afrikaners gekant is teen regstellende aksie, plaasmoorde en korrupsie, asook begaan is oor die herstel van ons vryheid en soewereiniteit, Standaardafrikaans, Afrikaanse skole en universiteite, totdat ‘n mens Churchill se “vyfminutegesprek” met die gemiddelde Afrikaner voer of dalk vyf woorde van hom in geradbraakte Afrikaans per epos ontvang.

Met slegs 5 138 stemme wat op Front Nasionaal met sy boodskap van kulturele selfbeskikking en die uiteindelike herstel van Afrikanersoewereiniteit verenig is, moet ek erken dat “ware Afrikaners” vandag in ‘n volslae en moontlik uitsterwende minderheid verkeer.

Dis al jare lank wat ek die hoon en smaad van sommige Naspersjoernaliste verduur. Ek kan onthou toe ek destyds in die laat negentigerjare op ‘n ietwat huiwerige manier gewonder het of Afrikaanse taalregte nie maar eerbiedig kon word nie, is ek as ‘n “Nazi” uitgeskel en met Adolf Hitler vergelyk. Karen Zoid, Max du Preez en vele liberale Afrikaners het my gereeld as ‘n “moroon” en ‘n “idioot” uitgekryt.

Toentertyd met die stigting van PRAAG in 2000, het Hannelie Booyens, dieselfde Beeld-joernalis wat onlangs die “Nazi-saluut”-herrie op Potchefstroom ontketen het, my ongevraagd in ‘n epos uitgevloek dat die see my nie kon afwas nie. Dit was f- en k-woorde net waar jy kyk. Toe ek agterna daaroor by Beeld kla, het die koerant gedreig om mý te dagvaar!

Wat is die implikasie van Afrikaners se oorweldigende steun vir die DA, ‘n grotendeels Anglo-Amerikaanse party wat grondhervorming, regstellende aksie en naamsveranderings ondersteun? As ek eerlik met myself is, moet ek sê dat hulle nie net ons klein groepie se idees verwerp nie, maar ook hul rug keer op die totale Afrikanertradisie oor die afgelope vier eeue, vanaf Jan van Riebeeck tot PW Botha!

Soos Max du Preez en ander al geargumenteer het, was die Groot Trek ‘n fout, want ons moes eerder die gesag van die Britse koningin in die negentiende eeu aanvaar het. Toe Brittanje die Transvaal geannekseer het, eers in 1877 en toe weer in 1899, moes ons dit insgelyks aanvaar het. Toe die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty onder Joe Slovo en Nelson Mandela in die 1950s hul stem begin dik maak het, moes ons net daar politieke selfmoord gepleeg het en nie nog vir veertig jaar “aan die mag vasgeklou het nie”. Boonop moes Afrikaans nooit bestaan het nie en moes ons soos die Skotte, Waliesers en Iere gemaak het en eenvoudig Engels, Engels, alles Engels aanvaar het.

Om weereens Leon Lemmer aan te haal: “Ons is deur ons eie mense ontheem.” Omdat hulle reeds die Afrikanertradisie en -kultuur in sy totaliteit verwerp het, beskou hulle ons as vreemdelinge in Suid-Afrika. Telkemale die afgelope tyd, op Twitter en elders, is daar mense wat vir my sê dat ek die land behoort te verlaat omdat ek daarop durf aandring om myself te wees en nie onderdanig aan die veramerikaanste, multikulturele orde is nie.

Kort ná verkiesingsdag het ‘n joernalis my gebel en gesê: “Jy moet jou politiek los, Dan. Ons Afrikaners omhels die multikulturele samelewing en hou van diversiteit.”

Is dit waar? Op die oog af lyk dit so. Óf Afrikaners het so skynheilig geword dat hulle vir Mmusi Maimane en Lindiwe Mazibuko stem, maar in hul binnekamers steeds in die geheim een of ander Afrikaneridentiteit koester, óf my joernalistieke vriendin het gelyk!

Binnekort gaan die DA ‘n nuwe leier kies en dit lê tussen Musi Maimane en Lindiwe Masibuko. Adriaan Basson, die redakteur van Beeld, sê reeds in sy koerant:

In Gauteng het derduisende Afrikaanse mense gestem vir ’n swart man – Mmusi Maimane – om premier te word van Suid-Afrika se ekonomiese hartland.

Dit sê nogal iets van hoe identiteitspolitiek in 20 jaar verander het, selfs vernietig is.

Dit gee my ‘n gevoel van: Ek is geweeg, en te lig bevind. Ten minste deur Afrikaners, wat Mmusi Maimane bo my verkies.

Miskien moet Sunette Bridges volgende keer as sy weer “Nog ‘n moord!” op Facebook skree, vir Mmusi Maimane laat weet. Hy is haar leier en deel haar leedvermaak oor die mislukking van enige noemenswaardige Afrikanerbeweging.

Terwyl ‘n klein groepie van ons ons volk van ‘n gewisse ondergang en Suid-Afrika van ‘n herhaling van die Zimbabwiese ondergang probeer red, het die meerderheid Afrikaners net minagting vir ons. Hulle vloek en skel op ons. Of koester leedvermaak soos Sunette Bridges en die Vryheidsfront Plus wat nou ‘n “inklusiewe” party is en saam met die DA modder na ons toe gooi. Trouens, vanjaar is PRAAG soos nog nooit tevore beswadder nie en het ‘n groepie uit die Kaap herhaaldelik klagtes teen ons webblad by Google gelê en hulle oortuig om die advertensies op ons webblad te staak, wat vir ons ‘n aansienlike finansiële verlies veroorsaak het. Hulle wil ons heeltemal stilmaak en finansieel ruïneer.

Wat bly dus oor? Daar is mense wat eenvoudig boedel oorgee en die land verlaat. Gereeld bel mense my en sê hulle het nou genoeg gehad en gaan nou Australië toe. Ek weier egter om my geboorteland te verlaat omdat mense soos aangehoudenes in ‘n geestesinrigting op my vloek en skel.

Ek is egter bereid om te aanvaar dat die 5 138 mense wat vandeesweek vir die Front Nasionaal gestem het die enigste oorblywende Afrikaners is, tesame met ‘n paar duisend ander wat nie kon of wou stem nie.

Ek aanvaar ook dat die meerderheid Afrikaners volslae minagting vir my koester. Hulle dink ek kan nie spel nie, omdat hulle nie meer die Standaardafrikaanse spelling erken nie. Moontlik spel hulle nou soos die Kaapse digter Loit Sôls. Die digteres en ANC-ondersteuner Antjie Krog bepleit reeds jare lank Kreools, dus het sy ‘n groot klomp mense tot haar sienswyse bekeer.

Afrikaners wil nie gered word nie; hulle geniet geweld, diskriminasie en oorheersing.

Waarskynlik sou ‘n mens ‘n lang ontleding van die Afrikaner se psigopatologie, sy masochisme en identiteitsdiffusie kon doen. Identiteitsverlies by die individu lei gewoonlik tot depressie en skisofrenie. Daar is heelwat elemente van Afrikanergedrag deesdae wat as skisofrenies bestempel kan word. As jy met mense praat oor politiek, kla hulle steen en been oor toestande in die land, maar as dit by verkiesings kom, stel hulle hoegenaamd nie belang om enigiets daaraan te verander nie. Hulle haat die ANC, maar is dol op die gewese ANC-leier, Mandela. Ensovoorts.

Ek moet egter sê dat dit my nie eens meer interesseer om Afrikaners in hul huidige toestand te probeer verstaan nie. Net soos hulle my konstant verwerp, verwerp ek hulle ook.

Soos Koos Kombuis, voel ek lus om uit die Afrikanerdom te bedank. Of miskien is ek lankal deur die halfgeletterde DA-kaners met hul anglofiele Huisgenoot-aanbidding vir die Britse koningsgesin, Zille en Mmusi Maimane afgedank!

Desnieteenstaande voel ek baie lojaal en patrioties teenoor ons geskiedenis, ons tradisie en ons voorouers wat onder veel moeiliker omstandighede as vandag altyd vryheid en soewereiniteit nagestreef het. Die feit dat die huidige geslag ons edele voorgangers verwerp het, beteken nie dat ons hulle daarin moet navolg nie, inteendeel.

Kom ons eer die dooies, ook die onskuldige kinders wat deesdae vermoor word omdat hulle ouers iewers in die reënboogkroeg sit en drink.

Ons beskik oor ‘n wonderlike en voortreflike tradisie, ‘n pioniersgeskiedenis wat vele ander volkere ons beny. Ek sou graag dáároor wou getuig, wel wetende dat ek my daardeur die hoon en spot van die dansende, dekadente, toi-toïende, verafrikaniseerde DA-kaner op die hals sou haal. Hulle wat nie net Andries Pretorius, Paul Kruger en Hendrik Verwoerd verwerp het nie, maar ook NP van Wyk Louw, CM van den Heever en Jaap Steyn.

Dit raak donker in Suid-Afrika. Maar in Europa – in ons stamlande, Nederland en veral Frankryk – heers daar ‘n opwindende herlewing van ons beskawing. Ons moet ons rug op ons volksgenote in hul dwaasheid en waansin keer en eerder aansluiting by ons geesgenote oorkant die water vind. Ons moet ons eie krisis ook vir hulle verstaanbaar maak en daardeur ons verbintenis tot Promethaanse denke en optrede herbevestig.
Ook moet ons aanhou om in Standaardafrikaans, ons mooi, aristokratiese, musikale taal te skep en te dink.

Terwyl die meeste Afrikaners hul identiteit prysgegee het – dít waaroor ‘n gedekultureerde Afrikaner soos Adriaan Basson jubel – het hulle nog nie heeltemal hul taal afgesweer nie, al kan hulle dit nog skaars praat en skryf.

Ek troos my daaraan dat Hebreeus, wat eens ‘n dooie taal was, in Israel kon herleef. Net so gaan Afrikaans iewers in die toekoms herleef, solank ons aanhou om ons tradisie in die hede uit te bou, al is dit dan vir ‘n klein minderheid.

Daar heers tans twee vorme van meerderheidstirannie in Suid-Afrika: dié van swart wat oor wit regeer, maar ook die politieke meerderheid van Mmusi Maimane-dissipels onder Afrikaners wat ons, die skeppende en denkende minderheid, verdruk. Nie net staan hulle onverdraagsaam teenoor ons, wat dieselfde taal as hulle praat nie, maar hulle sou ons graag uit die land wou verdryf of permanent die swye oplê omdat ons hulle aan die legio mislukkings van hul multikulturele utopie herinner.

Sowel Van Wyk Louw as Nietzsche het ingesien dat die skeppende minderheid die lotgevalle van volkere en kulture bepaal.

Van Wyk Louw het mos gesê:

maar as julle dood
en ’n vrot plek in ons volk is,
dan sal ons ’n mes vat
en vinnig, genadiglik
sny deur spiere
en vleis tot genesing.

Ons probleem is net dat die “vrot plek in ons volk” só groot geword het. Maar al bly daar ‘n paar honderd of ‘n paar duisend van ons oor wat steeds die hoefslae van die Bittereinders in ons binneste voel dreun, is daar hoop.

Ek is egter nie oortuig dat dit enige doel dien om verder oor politiek met Afrikaners te praat nie. Nie net is hulle onkundig oor ons geskiedenis en die huidige internasionale politiek nie, maar hulle stel meer in die meng-en-wees-vrolik-boodskap van Sewendelaan as in enige werklike politieke ontleding of debat belang.

Ons behoort eerder verhale en sprokies aan hulle te vertel. Iets soos fiksie met ‘n effense, haas onsigbare kinkel.

Of dalk moet ek oor modes, motors en binneversiering skryf. Dit sou meer sin hê.

Swartmag-manna in Potchefstroom

deur Leon Lemmer

Nelson Mandela is op Donderdag, 5 Desember, dood. Op Vrydag, 13 Desember, toe die Mandela-histerie op sy hoogtepunt was, is ‘n rubriek deur Hannelie Booyens gepubliseer. Ek het daaroor soos volg geskryf:

“Van die bedenklikste teks wat die afgelope tyd in Die Burger (en Beeld) gepubliseer is, is afkomstig van Hannelie Booyens, ‘n joernalistiekdosent, wat al die pro-Mandela-koerantvoorbladsye wil lamineer en monteer in die gange van die Skool vir Kommunikasiestudies van die Noordwes-universiteit [NWU]; klaarblyklik omdat sy ‘n groot Mandela-bewonderaar is.

“Sy is hoogs ontsteld dat honderde Potch-koshuisstudente, bv dié van Veritas, as deel van hulle ontvangs- en bekendstellingsritueel ‘n saluut gegee het wat haar aan die Nazi-saluut herinner. Dit is glo ‘n aanstootlike simbool van Ariese meerderwaardigheid en van ‘benouende denke’, ‘veral as dit gebeur op ‘n oorwegend wit en Afrikaanse kampus.’ Booyens sien seker uit na die verwagte verswarting en verengelsing van hierdie kampus.

“Sy vertel dat sy vroeg Vrydagoggend [6 Desember, na Mandela se dood die vorige aand], dus die dag toe die jongste Mandela-ophef in al sy felheid begin het, met verf en ‘n kwas na ‘n sypaadjie is waar daar ‘n swastika in die sement uitgekerf is. ‘Oor dié teken van haat het ek ‘n wit vredesduif geskilder met dié woorde: “Dankie, Madiba!”‘ Dit is ironies dat dit juis sy is wat in ‘n kampuspublikasie (13 Jun) teen impulsiewe gedrag gemaan het. Sy het sekerlik nie besin oor hoe die kampus sou lyk as almal op haar manier uitdrukking aan hulle politieke oortuigings gee nie. Aangesien daar tans nog orde op die kampus gehandhaaf word, hoop ek die universiteitsowerheid tree ferm teen haar op” (Praag 22 Des).

Hannelie Booyens, 'n selverklaarde linkse aktivis en 'Madiba-aanbidder' — Hannelie Booyens… ‘uiters links’ en ‘n Madiba-aanbidder

Let op dat Booyens teen die einde van die jaar verwys het na wat na bewering aan die begin van daardie akademiese jaar op die Potchefstroom-kampus van die NWU gebeur het. Dit is dus ‘n ou koei wat uitgegrawe is. Dit is gedoen enersyds weens Booyens se uiters linkse politiek en andersyds weens haar militante feminisme waarvolgens ou wit mans met grys skoene nie weet hoe om ‘n universiteit te bestuur nie. Dit is te betwyfel of hierdie jong mens veel van naziïsme verstaan, want selfs haar kennis van Suid-Afrika se onlangse geskiedenis, bv die terroriste se bedrywighede, is so gebrekkig dat sy onmeetlike waardering vir Mandela het. Mandela was in murg en been ‘n geweldenaar wat nooit geweld as politieke middel afgesweer het nie. Booyens verkies egter om hom met ‘n vredesduif te assosieer of simboliseer.

Booyens se skrywe is waarskynlik die oorsprong van die storm wat pas oor die NWU losgebars het. Wat sy reggekry het, is om die wit bestuur van die NWU sleg voor te stel. Die huidige veldtog teen die Potchefstroomse kampus van die NWU word gevoer in afwagting op die swart rektor, Dan Kgwadi, wat Theuns Eloff op 1 Junie sal vervang. Wat blykbaar beoog word, is dat wanneer Kgwadi om nie-akademiese redes (Praag 15 Des) beheer oorneem, dit moet lyk asof sy bewind ‘n verbetering op die tradisionele wit beheer gaan wees. Maar hierdie “verbetering” gaan van ‘n politieke, dus pro-ANC, aard wees. Akademies gaan dit sekerlik nie ‘n verbetering wees nie.

Vanjaar se bohaai het op 11 Februarie begin, ná die studente se ontvangs- en bekendstellingsprogram, toe die Potchefstroomse kampusrektor, Herman van Schalkwyk, op die NWU-webwerf berig het dat daar onbehoorlike praktyke by die manskoshuis Over de Voor en by die dameskoshuis Karlien was. Die betrokke huiskomiteelede is van hulle pligte onthef. Van sulke mense word verwag dat hulle hulle verantwoordelikhede teenoor die universiteit moet nakom. As daar menseregteskendings is, sal die kampusbestuur glo nie skroom om op te tree nie. Ooreenkomstig die mode word daar van koshuisstudente verwag om verpligte menseregtesessie by te woon. Heel teen die einde verwys Van Schalkwyk na “groetgebare … wat aanstoot kan gee.” Teen die betrokkenes is daar glo reeds opgetree.

Dit is bekend dat van die verantwoordelikste poste in die nuwe Suid-Afrika deur onbekwame, onverantwoordelike en, in sommige gevalle, misdadige elemente beklee word. Dit sou hoogs onbillik wees as Booyens se uitlatings die NWU aan die giere van diesulkes uitlewer. Diegene wat deesdae daarop roem dat hulle aan die “bevrydingstryd” deelgeneem het, het hulle nie net aan wandade skuldig gemaak nie, maar dikwels ook aan (ernstige) misdade. Daar kan geredeneer word dat die ANC se sogenaamde Waarheids- en Versoeningskommissie (op bevooroordeelde wyse) hierdie mense se misdaadrekords uitgevee het. Die feit bly dat hierdie mense se moraliteit sodanig was, en dalk steeds is, dat hulle bereid was of is om misdade te pleeg. ‘n Mens moet dus nie so dwaas wees om ‘n instansie soos die NWU aan beoordeling en verguising deur sulke ANC-elemente bloot te stel nie. Maar dit is presies wat weens die Booyens-geïnisieerde Nazi-saluut-storie gebeur het.

Maar daar is naas Booyens nog Afrikaanssprekende blankes wat gesorg het dat hierdie onbeduidende inisiasiegebruik tot iets verskrikliks deur die ANC opgeblaas kon word. Dit word wesenlik ‘n herhaling van die Reitz-voorval aan die Universiteit Vrystaat waarmee daardie rektor, Jonathan Jansen, hom met anti-blanke retoriek gate uit geniet het. Dit herinner ook aan Russel Botman, die rektor van die Universiteit Stellenbosch, se skandalige poging om daardie universiteit se eertydse departement volkekunde met Nazi-bedrywighede te assosieer. Al drie gebeure is tot die uiterste misbruik om blankes as Nazi-gesinde rassiste voor te stel.

Die eerste aanduidings van waarheen sake gedryf word, het op 21 Februarie in ‘n berig in Die Burger (p 3) gekom; ‘n berig wat sekerlik van Beeld oorgeneem is. Beeld het ‘n span van vier joernaliste saamgestel om die Potchefstroomse kampus van die NWU te diskrediteer. Kritiese lesers van die Naspers-koerante weet dat sulke joernalisspanne nooit na die toneel van bv ‘n plaasmoord gestuur word nie. Oor plaasmoorde word dikwels nie berig nie, of daar word doelbewus bitter min publisiteit aan gegee. As blankes van moord verdink word (Waterkloof-4, Griekwastad, Oscar Pistorius, ens), word geen onkoste egter deur Media24 ontsien nie en word dag na dag oor ‘n lang tyd omvattend oor die saak deur talle joernaliste berig. Die indruk word inderdaad deur hierdie koerante gewek dat die buitensporig hoë getal moorde wat in die nuwe Suid-Afrika gepleeg word aan wittes te wyte is.

My hipotese is dat Booyens met haar rubriek van verlede jaar, en/of deur aanhitsing sedertdien, Adriaan Basson oortuig het dat hier ‘n geleentheid is om die enigste universiteitskampus waar Afrikaanssprekende blankes nog in beheer en Afrikaans steeds die onderrigtaal is, naamlik Potchefstroom, so sleg moontlik voor te stel. Geen besware word teen die twee ander NWU-kampusse (Mafikeng en Vaaldriehoek) geopper nie, hoewel dit in albei gevalle akademies baie slegter as in Potchefstroom gaan. Sedert Booyens se genoemde rubriek van verlede jaar is verdere rubrieke van haar gepubliseer. Haar gesindheid en standpunt het dus guns in Media24-geledere gevind.

Daar is nog ‘n feit wat my hipotese onderskraag dat Booyens die bron van die huidige debakel is. In die berig van 21 Februarie staan daar: “‘n Dosent het onlangs ook op ‘n uitgekerfde swastika in sement afgekom. Met oudpres Nelson Mandela se dood het sy ‘n duif daaroor geverf.” Let op dat Booyens se naam (doelbewus) verswyg word; ook dat na die duif verwys word, maar die inskripsie “Dankie, Madiba!” word (doelbewus) verswyg. Booyens was hoogs waarskynlik dié kontakpersoon toe die joernaliste naarstiglik op soek na ‘n smeerstorie op die Potchefstroom-kampus besoek afgelê het.

In die berig word genoem dat The Higher Education Transformation Network “die universiteit as ‘n rassistiese instelling uitmaak. Die Noord-Gautengse hooggeregshof in Pretoria het ‘n dringende interdik aan die NWU toegestaan om ‘n Facebook-inskrywing waarin die swastika saam met die NWU se naam verskyn, te verwyder.” Herman van Schalkwyk besef dat die veldtog teen die NWU heeltemal oordrewe is: “Hy vind sprake van ‘n ‘Nazi-neiging’ op die kampus ‘belaglik’.”

Op 22 Februarie berig Die Burger (p 6) dat die departement hoër onderwys “geskok” oor die “Puk-groet” is. Die direkteur-generaal, Gwebs Qoonde, ‘n kommunis, het gesê hierdie saluut “druis in teen die grein van die demokratiese grondwet;” iets wat natuurlik elke keer beweer word as daar iets is waarvan die ANC nie hou nie. Dié departement het belowe om ‘n mediakonferensie oor hierdie saak te hou. Theuns Eloff, die NWU-rektor, “het gesê die ophef wat daar oor die groet gemaak word, is heeltemal gek … dis teleurstellend dat dit so buite verband geruk is.” Maar sowel Eloff as Van Schalkwyk “het gesê die instelling bied onvoorwaardelik verskoning aan en alle moontlike maatreëls is in plek om te verhoed dat dit weer gebeur.” Hierdie twee akademici weet dit is ‘n sotlike veldtog wat teen die NWU gevoer word, maar hulle besef ook dat die ANC ‘n (onverdiende) magsposisie in die nuwe Suid-Afrika beklee wat met die geringste aanleiding tot die uiterste teen wittes misbruik word.

In ‘n ander berig op dieselfde bladsy word genoem dat die kampusbestuur in die etensuur met studente oor die beriggewing gepraat het. “Die studente wat die amfiteater volgesit het, het uitgebars van die lag toe hulle hoor ‘n persepsie is in die media geskep dat ‘n Nazi-kultuur op kampus heers.” Ou videogrepe word glo in die pers gebruik. Rikus Fick, die studentedekaan, het gesê: “Ons vra onvoorwaardelik om verskoning as ons aanstoot gegee het.” Voorheen was die wittes goed genoeg om die land te ontwikkel. Waarvoor anders is hulle in die nuwe Suid-Afrika geskik, behalwe om as slaansak te dien en om om verskoning te vra?

Op 23 Februarie het News24 berig dat The Higher Education Transformation Network die minister van hoër onderwys versoek het om die bestuur van die NWU oor te neem. Die woordvoerder, Hendrick Makaneta, het gesê dat hulle bly is dat hulle nou grafiese bewyse van die “racist practices” het. Dat dit verouderde fotomateriaal is, maak geen verskil as hierdie swartes ‘n stok soek om blankes mee by te kom nie.

Thandi Modise, die premier van die provinsie Noord-Wes, het gesê die provinsiale regering monitor die gebeure op die Potchefstroom-kampus. “She said it was disturbing, because the incident demonstrated that segments of our young, white people were still vulnerable to ethnic and racial indoctrination.” Die beskuldigings het dus al tot indoktrinasie geëskaleer. Soos gebruiklik word net wittes rassiste genoem, hoewel daar op die foto’s ook swartes is wat die saluut gee.

Die Burger het op 24 Februarie (p 6) berig dat die NWU gevaar loop om deur Blade Nzimande, die minister van hoër onderwys en die sekretaris-generaal van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, onder administrasie geplaas te word. Theuns Eloff, wat oor drie maande as rektor uittree en dus nie veel langer deur die ANC-regering geïntimideer kan word nie, het gesê die saluut is niks nuuts nie. “Die Romeine het dit al gedoen en die studente doen dit al jare lank. Die meeste weet nie van die Nazi-konnotasie nie.”

Op die 25ste het die aangewese rektor van die NWU van hom laat hoor (Die Burger, p 2). Dan Kgwadi se standpunt is, soos verwag kon word, soos dié van die ANC-regering. Hy “meen die Nazi-saluut is geheel en al nie in ooreenstemming met die burgerlike samelewing en sy aktiwiteite nie.” Daardie “burgerlike samelewing” verwys seker na wat in die nuwe Suid-Afrika graag “die mense” (“the people”), dus die swartes, genoem word. Hulle woord is deesdae mos wet. Volgens wet “kan Nzimande by die NWU … ingryp deur ‘n bepaalde opdrag aan die instelling te gee oor aksies wat by die instelling geneem moet word.” Nzimande het ‘n verslag van die NWU aangevra.

Dit lyk asof daar in die praktyk weinig sprake van akademiese vryheid en universitêre outonomie in die nuwe Suid-Afrika is. Op 28 Februarie was Kgwadi se standpunt op RSG dat (wit) rassisme op die Potchefstroom-kampus voorkom. Let ook op hoe Kgwadi sonder meer van die veronderstelling uitgaan dat dit ‘n Nazi-saluut is. Dit lyk nie asof daar veel objektiwiteit, akademiese en wetenskaplike gesofistikeerdheid en doodgewone insig van hom verwag kan word nie.

Die storie van die Nazi-saluut is, soos hierbo aangedui, blykbaar deur Booyens begin. In Die Burger (25 Feb, p 16) verduidelik ‘n leser waarom beweer word dat die saluut uit die Romeinse tyd kom. Benito Mussolini het dit via die skrywer Gabriele D’Annunzio (1863-1938) vir gebruik deur die Italiaanse fasciste oorgeneem. “Hitler en die Nazi’s het dit weer afgekyk van die Italiaanse fasciste … aangesien die Romeinse Ryk die suksesvolste wêreldryk nóg was, het dit besonderse byval by Hitler se beskouing van die geskiedenis gevind. As die yl Romeinse verbintenis wel aanvaar word, is Nzimande mos nou eintlik geskok oor ‘n kultuur wat die wêreld ‘n veel ryker plek gemaak het as Hitler en sy Nazi’s. Dis tog ook so jammer hy sien nie die skreiende ironie in sy eie uitgediende Kommunistiese Party (asook ons regerende party en die grootste spul unies) se mildelike gebruik van die term ‘comrade’ vir mekaar nie. Die term is tog gebore in die Russiese revolusie en ‘n staat wat die wêreld nie net aan die hel van kommunisme blootgestel het nie, maar ook leiers soos Joseph Stalin wat man alleen die dood van meer van sy eie mense veroorsaak het as enige iemand voor of ná hom.”

Op 26 Februarie het Die Burger (p 5) berig dat Gwebs Qonde op ‘n nuuskonferensie gesê het dat die NWU nie met verduidelikings moet kom nie, maar moet optree. Uit hierdie aanmatigende houding van kommuniste soos Nzimande en Qonde blyk dat hulle meen die verhouding tussen die departement hoër onderwys en universiteite is dié van baas teenoor klaas. Ek vind dit bedroewend dat geen universiteit nog die akademiese integriteit gehad het om bewaar teen hierdie soort kommunistiese dominansie te maak nie. Tradisies wat vir “sommige op die oppervlak na kulturele en spanbou-geleenthede lyk, dra by tot ‘n kultuur van uitsluiting en die voortbesrtaan van stereotipes oor ras, geslag en seksualiteit,” aldus Qonde. Met kenmerkende kommunistiese sluheid het Qonde “die NWU gekap oor bewerings van intimidasie en viktimisering van studente en personeel wat uitpraat oor onaanvaarbare praktyke. ‘Die universiteit moet verseker dit gebeur nie en nié op ‘n heksejag gaan nie’.” Dit is ‘n duidelike poging om tugstappe teen diegene wat die NWU diskrediteer en onrus stook by voorbaat te probeer saboteer.

In ‘n berig in Beeld (27 Feb) spreek Hoër Onderwys Suid-Afrika (Hesa – voorheen die Komitee van Universiteitshoofde) hom sterk uit teen die NWU-gebeure. “‘Universiteite moet menswaardigheid en menseregte beskerm en bevorder. Dit moet ook beslissend optree waar sulke waardes in die gedrang gebring word’ … Hesa is daartoe verbind om met sy lede (universiteite) saam te werk om institusionele kulture te bou wat teen rassisme en seksisme is en sosiale insluiting en respek vir diversiteit bevorder … Hesa verwelkom die erns waarmee die NWU-leiers die kwessies op sy kampus gepak het en hoop dat daar op aksies besluit sal word wat die waardes van die Grondwet versterk.” Dit is duidelik dat Hesa die ANC se standpunt onderskryf. Dít verbaas nie, want binne drie maande sal net een blanke rektor (van die Universiteit Kaapstad) inspraak in Hesa hê.

Aan die begin het ek genoem dat Booyens beswaard oor beweerde Ariese meerderwaardigheid is. As ‘n mens objektief na die geskiedenis kyk, is daar heelwat wat op die moontlike meerderwaardigheid van sekere (etniese) groepe, bv die Duitsers en Jode, kan dui. Wat sekerlik waar is, is dat alle groepe, geoordeel aan hulle prestasies, nie ewe talentvol of voortreflik is en in daardie sin gelyk of eenders kan wees nie.

As dit belangrik geag word dat ons ons van fascisme moet distansieer weens sommige fasciste se wanprestasie, geld dit soveel te meer vir kommunisme. Fascisme was vir ‘n baie korter tyd as kommunisme ‘n beduidende faktor in die geskiedenis. Fascisme het die dood van baie minder mense as kommunisme veroorsaak. Nou kom Nzimande, die plaaslike hoofkommunis, en spreek sy verontwaardiging oor die gebruik van ‘n beweerde Nazi-saluut uit. Die Nazi’s het net in die buiteland dood en verwoesting gesaai. Die Nazi-saluut behoort dus plaaslik minder verontwaardiging te ontlok as die kommunisme, wat weens bv die UDF/ANC se terroristiese bedrywighede baie plaaslike mense op aaklige wyse gedood en vermink het. Die ANC-saluut, die swaai van ‘n gebalde vuis in die lug, wat so kenmerkend van die “vredesikoon” Nelson Mandela was, behoort as veel meer afkeuringswaardig as die Nazi-saluut beskou te word. Verder is daar ook die ANC se sterk standpunt teen Israel, wat sekerlik heelwat meer as ‘n skeut anti-semitisme bevat.

Deel van die destruktiewe rekord van die ANC is die afbrand van die biblioteek van die Universiteit van Zoeloeland. Talle kere is in die pers berig dat Nzimande daarop roem dat daardie daad van brandstigting volgens eie erkenning sy hoofbydrae tot die “bevrydingstryd” was. Dit is my oortuiging dat iemand wat so ‘n veragtelike daad gepleeg het hom lewenslank vir die bekleding van ‘n openbare pos gediskrediteer het. Myns insiens sou so iemand in geen beskaafde land in ‘n kabinetspos aangestel word nie; allermins in dié van hoër onderwys. Hoe kan Nzimande met enige morele gesag die leviete aan ‘n universiteit oor enige saak voorlees as hy skuldig is aan die vernietiging van soveel akademies waardevolle inligting en hy miljoene der miljoene rand se staatsgeld in vlamme laat opgaan het?

Maar daar is ook ‘n les in die klein vuurtjie wat Booyens gestook het en deur wittes soos die Naspers-joernaliste verder aangeblaas is. Daardie vuur moet in die kiem gesmoor gewees het. Kyk watter momentum het dit in die ANC se hande opgebou. Die ANC weet reeds dekades lank hoe om blankes met vuur en swael te beveg.

Die oorgawe of ondergang van blankes geskied nie sonder die medewerking van blankes nie. Swartmag regeer die land weens die ruggraatlose magsoorgawe van FW de Klerk, wat die hartlike samewerking van verloopte Afrikaners soos Roelf Meyer en Leon Wessels gehad het. Potchefstroom, as die laaste wesenlik blanke en Afrikaanse universiteitskampus in die land, gaan van 1 Junie af vinnig verswart en verengels weens die hartlike samewerking van blankes. Hoewel blanke akademici steeds in die meerderheid in die NWU se senaat is, het die meerderheid senaatslede ten gunste van die akademiese liggewig Dan Kgwadi (eerder as die egte akademikus Herman van Schalkwyk) as rektor gestem. Dit is in die akademiese belang van die NWU én in die openbare belang dat hierdie besluit dringend heroorweeg word.

Die gebeurtenis van die jaar

deur Leon Lemmer

Wat voorgestel word as die grootste gebeurtenis van die jaar, asook sy naloop, is hopelik darem nou grootliks verby. Ek gaan dus probeer om ‘n bietjie perspektief op die saak te gee. Die opvallenste aspekte is seker hoe groot die gedoe was, hoe lank halsstarig daarmee volgehou is en hoe eensydig en onkrities dit was. Ook hoe diegene wat dink hulle is iets en (in die demokratiese tradisie) ook dié wat nie iets is nie, dit nodig gevind het om ‘n stuiwer in die armbeurs te gooi. Allerhande staaltjies oor persoonlike ontmoetings is vertel; in baie gevalle waarskynlik die resultaat van mite-skepping. ‘n Onvanpaste religieuse milieu is geskep, met selfs die reën wat as ‘n huilende hemel vertolk is. Alles is in grootmaat in druk en elektronies gerekordeer en gaan mettertyd as historiese waarhede aan bv skoolkinders opgedis word.

‘n Mens kon eenvoudig nie glo tot watter uiterstes daar oorgegaan is nie. Ek het op die televisie krieket probeer kyk. In die gras is geskryf dat ons dankie vir Nelson Mandela sê. Op die skerm regs bo is die Mandela-naam feitlik deurgaans aan die kykers opgedring. Wanneer daar nie spel was nie, is pro-Mandela-inligting uitgesaai. Dit is ironies dat tydens die “vryheidstryd” juis betoog is dat politiek uit sport geweer moet word. Op RSG is gespog wat daar twee dae lank ononderbroke met Mandela-verering volgehou is en daarna het nog talle sarsies gevolg. Van die aanbieders het met sommige van hulle opmerkings hulle volslae onkunde oor die geskiedenis uitgestal. Al wat deurslaggewend saak gemaak het, was dat alle inligting pro-Mandela moet wees.

Ek beperk die res van my teks tot wat in twee koerante gepubliseer is; ‘n keur van hoogte- of laagtepunte. Om die lengte van my skrywe binne perke te hou, handel die teks hoofsaaklik oor die eerste week van hierdie sage. Ek besef wel deeglik dat my samevatting ook onuitstaanbaar kan word. Om hierdie rede gaan ek uiters selektief te werk en lewer die minimum kommentaar. Ek hoop maar lesers se bogverklappers funksioneer. Ek moet byvoeg dat die soort advertensies wat oor Mandela deur bv sake-ondernemings gepubliseer is, heelwat lig op hierdie instansies se gesindheid werp. Dit help my om te besluit wie vorentoe my ondersteuning verdien, naamlik by voorkeur dié wat nie pro-Mandela-advertensies geplaas het nie. Ek het beoog om deurgaans na Mandela te verwys en nooit die troetelnaam “Madiba” te gebruik nie, maar sommige van die aanhalings het hierdie hoop verydel.

Rapport (8 deser) beweer in ‘n hoofartikel: “Waarskynlik dié belangrikste les wat hy ons geleer het, was sy jare lange weiering om enige voorwaardes vir sy vrylating uit die tronk te aanvaar.” Dus, Mandela, wat postuum as vredemaker en versoener voorgestel word, word geloof omdat hy nie geweld wou afsweer nie. Dit het Mandela in staat gestel om telkens as De Klerk en kie ‘n ANC-eis geweier het, die blanke regering met die hervatting van geweld af te dreig. Ook het Mandela se verknogtheid aan geweld hom 27 jaar in die tronk gehou; iets wat oor en oor vertel word om die blanke bewind as onmenslik wreed voor te stel. Waarom Mandela in die tronk was, word feitlik deurgaans heeltemal verswyg.

Daardie hoofartikelskrywer kom soms ook met die waarheid vorendag: “Daarom moet ons ook eerlik wees en erken dat baie van die land se huidige probleme hul oorsprong in die Mandela-era het … Vandag pluk ons die bitter vrugte hiervan en kan die vrot in talle staatsdepartemente terugevoer word na die Mandela-era.” Hierdie vrot strek veel wyer as staatsdepartemente. Mandela is wyd geloof as “die vader van die nasie,” terwyl daar oor etniese grense heen geen nasie is nie; net ‘n Suid-Afrikaanse bevolking, mildelik aangevul uit veral die res van Afrika. Myns insiens is die kern van Mandela se nalatenskap die geweldskultuur waarvan die einde nie in sig is nie. Hy is ongetwyfeld die vader van die plaaslike politieke geweld. Mandela het immers doelbewus die geweldsopsie gekies, selfs voordat die ANC en die SAKP daartoe bereid was. Hy het ook die Nobel-vredespryswenner Albert Luthuli oorgehaal om geweld te ondersteun.

Hermann Giliomee noem in dieselfde uitgawe van Rapport dat Mandela die dryfkrag agter ‘n sabotasieprogram was. Hy verwys bv na David James Smith se boek, Young Mandela, wat ‘n ander beeld van Mandela skets as die een wat sedert sy dood tot vervelens toe aan ons voorgehou word. Hierdie boek is plaaslik doodgeswyg. Die afgelope dae is telkens verwys na Mandela se aanspraak dat hy teen sowel wit as swart oorheersing gestry het. In werklikheid was Mandela sterk ten gunste van die tirannie van die meerderheid. Vir hom was swart meerderheidsregering ononderhandelbaar. Giliomee: “Lande soos Suid-Afrika met diep rasse- en etniese klowe vervul nie hul potensiaal met ‘n enkele magtige party nie … As ANC-leier en as uitvoerende president het [Mandela] nie besonder groot dryfkrag, insig in probleme of ondernemingsgees getoon nie.”

In dieselfde uitgawe van Rapport verwys PG du Plessis na die “siwwe en drupkrane van die openbare media” wat “die woorde, optredes en dade van openbare figure versuiker of vergal en vir ons naïewe konsumpsie kleur en voorberei … Die mens sonder swakhede moet nog gebore word – en dat ons met die beoordeling, heldeverering of verdoeming van openbare figure van ‘n afstand af onsself daagliks belieg.” Du Plessis verwys na “‘n wêreldwye geruis … van prysliedere en lofuitinge” deur mense met eie agendas en eie ego’s wat politieke munt uit so ‘n gebeurtenis wil slaan. Die resultaat van die grondwetlike onderhandelings kan saamgevat word as “van ons oorheersing na hul oorheersing.” “Vryheidsvegters maak nie almal goeie administrateurs nie en verlore kundigheid is verlore.” Onbegryplik beweer Du Plessis dat “die oorgang na die nuwe bestel bloedloos” was en selfs dat Mandela sy beweerde verset teen swart oorheersing “gestand gedoen het.”

In die res van my skrywe verwys ek kronologies na uitgawes van Die Burger. Die eerste uitgawe van Vrydag, die 6de, is te vroeg gedruk om berigte oor Mandela se dood te bevat. Die dag daarna is op die voorste bladsy losgetrek met afbeeldings van 36 voorblaaie van ander koerante, insluitende drie waar Mandela ‘n gebalde vuis vertoon. Hulle verskyn onder die vaandel: “Die wêreld groet Nelson Mandela” In hierdie en volgende uitgawes word Mandela telkens gekarakteriseer as “vegter, vredemaker, versoener” met die laasgenoemde twee wat oorbeklemtoon en die eerste een (bv as terroris en misdadiger) wat verdoesel word. In Rapport was die drie V’s (‘n sinspeling op “Victory”, dus die swartes se gewaande oorwinning oor die wittes): “vryheidsvegter, vredemaker, vader van ‘n nasie.” Die Burger beweer: die wêreld treur, die hele wêreld huil nou, die wêreld se oë is op Suid-Afrika, die wêreld vier Mandela, ens.

FW de Klerk beweer: “Daar was altyd ‘n opregte en eerlike bereidwilligheid [by Mandela] om die ander party te verstaan en tegemoet te kom – ook vir die wit minderheid in Suid-Afrika.” Hy verduidelik nie hoe hy dit reggekry het dat daar so min, indien enigiets, hiervan tereg gekom het nie.

Van Antjie Krog is ‘n gedig gepubliseer oor “‘n mens so edel”, “wie se dade onbeskaamd goedheid wou bring”, “die man wat ons van onsself gered het”.

Volgens Desmond Tutu bid “die nasie” tot “‘n God van bevryding … ‘n God wat ons nasie gelei het uit die plek van gevangeneskap na die tuiste van vryheid.” Mandela word “die vader van ons nasie” genoem, “iemand vir al ons mense” en hy is ‘n geval waar “heiligheid verskans is in werklike wesens.” Die publisiteitsoeker Tutu, wat beweer het dat hy uit die openbare lewe getree het, het sy teenwoordigheid ongevraag by Mandela-byeenkomste in Johannesburg en Qunu opgedring en gepoog om die maksimum publisiteit vir homself te ontlok.

Henry Jeffreys beweer Mandela was 27 jaar “in die tronke van apartheid.” Hy ontken daarmee eintlik Mandela se misdade. Soos hy so graag dikwels doen, vertel Jeffreys van sy eie UDF-aktivisme. Hy beweer die opvoedkundige Funda Centre “was op die rand van bankrotskap weens geld wat na apartheid gekanaliseer is.” In sy artikel stel hy nie net Mandela as ‘n held voor nie, maar ook homself as ‘n mede-held. Mandela het aandag aan Jeffreys se kind gegee pleks van hom met ernstiger sake besig te hou. Jeffreys vind dit fantasties. Hy sien nie deur Mandela se strategie nie. Mandela het geweet Jeffreys is ‘n joernalis wat as ‘n meningsvormer funksioneer. Mandela het dieselfde laai met Richard Stengel, die redakteur van Time en die skrywer van Long Walk to Freedom, uitgehaal deur skynbaar belangstellende aandag aan Stengel se kinders te gee.

Op Maandag, die 9de, het Die Burger op sy voorbladsy uitbasuin: “Die wêreld is op pad”; darem nie die heelal en sommer die hemel ook nie.
Dinsdag, die 10de, is die hoofopskrif: “Die groot totsiens.” Kgalema Motlanthe beweer dat Mandela sowel sondaar as heilige was. Mandela het glo baie vir Suid-Afrika, Afrika en die wêreld beteken.

Desmond Tutu het gesê Mandela was ‘n “geskenk van God wat gestuur is om Suid-Afrika van ‘n bloedbad te red.” Hy het nie gesê hoe hy dit te wete gekom het nie. “God het … gewys hy is lief vir Suid-Afrika en het vir ons ‘n wonderlike geskenk gestuur – Nelson Mandela.” Daar is glo “bykans ‘n universele liefde vir Mandela … Madiba het uit die tronk gekom en hy het Suid-Afrika soos ‘n towenaar van ‘n giftige ruspe in ‘n pragtige vlinder verander.” Dit is die beeldspraak waarmee Tutu die ou en nuwe Suid-Afrika karakteriseer; dus die verskil tussen blanke en swart bewind. “Ons lewe nou in ‘n wonderlike, multikulturele reënboognasie.””Tutu het die wreedheid beskryf wat Mandela in die gevangenis moes verduur en wat uiteindelik sy longe en sig beskadig het.” Tutu het nie genoem in watter ander Afrika-land iemand 27 jaar in die tronk sou deurbring en daarna eintlik heel gesond tot verby die ouderdom van 95 jaar sou lewe nie.

Helen Zille is vasbeslote om Mandela se werk voort te sit. Ons vryheid is glo aan Mandela te danke.

Russel Botman het verseker dat die Universiteit Stellenbosch (US) ‘n huldigingsbyeenkoms hou. Hy het Mandela met die Bybelse Samuel vergelyk wat die volk moes lei. Soos altyd is dit vir Botman onmoontlik om politiek en godsdiens te skei. “Ons as burgers moet bou op die toekoms wat Madiba vir ons wou hê.”

Jonathan Jansen beweer die staat het jare lank ‘n “terreurveldtog” teen Mandela se vrou en kinders gevoer. Die terreurveldtogte van Mandela se MK en dié van die UDF/ANC en PAC bly egter onvermeld. Soos Botman aan die US, het Jansen dit nodig gevind om ‘n Mandela-byeenkoms op die kampus van die Universiteit Vrystaat (UV) te hou. Sowel Botman as Jansen het duidelik geen sensitiwiteit vir die vereiste ideologiese neutraliteit van ‘n universiteit nie. Vir Jansen was die hoogtepunt van die UV-byeenkoms toe ‘n wit NG-predikant gesê het: “Vergewe my en my mense vir wat ons gedoen het.” Volgens Jansen “was die gees van Mandela in die predikant vaardig.” Die ander party, bv die ANC, word klaarblyklik as onskuldig beskou en hoef dus vir niks verskoning te vra nie. Die predikant het vergiffenis gevra vir wat die wittes gedoen het. Sluit dit ook in al die konstruktiewe werk wat hulle sedert 1652 in hierdie droewe land gedoen het?

Die Burger se pro-Mandela-veldtog het teen Woensdag, die 11de, nog glad nie stoom verloor nie. Met klaarblyklike verwysings na bv die Amerikaanse swart burgerregtebeweging het Barack Obama Mandela die “grootste [of die laaste groot] bevryder van die 20ste eeu” genoem. Die koerant het dit kritiekloos gerapporteer. Obama het Mandela met sy ander helde, Mohandas Gandhi, Martin Luther King jr en Abraham Lincoln, vergelyk. Obama: “Nadat hy uit die tronk vrygelaat is, sonder ‘n gewapende stryd [let op hoe slu systap Obama jare lange Mandela- en MK-/ANC-terrorisme], het Mandela, soos Lincoln [wat in ‘n sin die Amerikaanse Burgeroorlog veroorsaak het], sy land bymekaar gehou … ek wil vir die jongmense van Afrika en die wêreld sê: Julle kan sy lewenswerk jul eie maak.” Obama het Mandela nageboots deur soms sy vuis in die lug rond te swaai, iets wat kenmerkend van swart “versoeners en vredemakers” soos King en Mandela was.

Jacob Zuma het Mandela as “Suid-Afrika se grootste seun” bestempel, ‘n vryheidsvegter en ‘n vredemaker. “Die afgestorwe president se groot liefde vir vrede kan oral in Afrika gesien word” [!].”Die struggle (teen apartheid) was Madiba se lewe”. Mandela het glo die grondslag gelê “vir ‘n beter lewe vir ons almal.”

Die ANC-aktivis Henry Jeffreys verwys in sy rubriek na Mandela as “‘n geliefde en unieke grootse leier … die groot vredemaker, die groot versoener … die vader van die nasie.” Hy noem “hoe geseënd hierdie geliefde maar dikwels gekweste ou landjie was om ‘n leier van Mandela se kaliber te kon hê om ons uit die politieke woestyn van apartheid te kon lei.” Les bes gee Jeffreys waaragtig voor dat Mandela verseker het dat ons nie onder swart oorheersing gebuk gaan nie.

Ilse Bigalke is ‘n onredbaar linkse joernalis van wie geen neuraliteit of objektiwiteit verwag moet word nie. Haar artikel is onder die opskrif “Só ween die wêreld” gepubliseer. ‘n Mens wonder wat die onvindingryke Die Burger sou gedoen het as daar nie ‘n misbruikbare woord soos “wêreld” bestaan het nie. Mandela word uitgebeeld as “ons morele kompas” wat “nie net Suid-Afrika getransformeer [het] nie, maar die mensdom self” en as “‘n leier vir alle seisoene en vir alle mense.” Obama: Mandela “behoort nie meer aan ons nie, maar aan die engele.” [Op 19 deser het Bigalke erken hoe gretig sy al die pro-Mandela-propaganda verslind het. Dit is die soort mens wat toegelaat word om teen betaling as meningsvormer te funksioneer. Adam Small, daarenteen, het reeds op die 16de genoeg van die “gekke oordrewenheid” gehad.]

Nico Koopman, ‘n bevrydingsteoloog, vind aansluiting by die huil-tema met: “Dit is veral opvallend hoeveel kindertjies ween oor die verlies van ‘n goeie oupa. En die leed van gestremde persone kan nie geïgnoreer word nie.” Pratig gestel, nè? “Mandela het as ‘n kosbare mens van God die evangelie van versoening beliggaam … Madiba het die wêreld van interpatie kom leer;” dus dat ons “na regmakende versoening, na versoenende geregtigheid” moet soek. “Dit is dus belangrik dat ons aanmekaar terugkyk na Madiba se persoon en voorbeeld … Die Madiba-stories ondermyn wat lelik en verontmenslikend is, en roep in aansyn wat mooi en edel is.”

Donderdag, die 12de, is Die Burger se hoofopskrif: “Madiba: In stilte gegroet.” Die Uniegebou se amfiteater, waar Mandela in staatsie gelê het, sal voortaan die Nelson Mandela-amfiteater heet. JBM Hertzog se standbeeld voor die Uniegebou word sonder protes (eintlik met instemming, dus weens die tans gebruiklike toegewing van blankes) verskuif na ‘n minder prominente plek. Die 9 meter hoë Mandela-beeld word die hooffokus. Dié verskuiwing simboliseer die feit dat diegene onder wie se leiding die land opgebou is (Hertzog se “Suid-Afrika eerste”), deesdae moet trustaan vir “swartes eerste.” In die wittes se plek tree die swartes na vore wat die land wou vernietig en besig is om dit reg te kry. Hoewel daar in die ANC diegene is wat wou hê dat Mandela met sy kenmerkende gebalde vuis uitgebeeld word, is besluit om hom liewer verwelkomend met uitgestrekte arms voor te stel; ‘n messias of verlosser, soortgelyk aan die Christus-beeld in Rio de Janeiro. Twee Afrikaanssprekende beeldhouers, Ruhan Janse van Vuuren en André Prinsloo, is hiervoor verantwoordelik. In dieselfde gees werk die DA en ANC in die Paarl saam om Jan van Riebeeck-weg, waarin Mandela gestap het toe hy in 1990 uit die Victor Verster-gevangenis vrygelaat is, Mandela Freedom-weg te noem.

Helen Zille het gesê Mandela se gesig simboliseer “wat ons moet word in Suid-Afrika – een nasie.” Maar dan kan Mandela mos nie reeds die vader van die nasie wees nie? Wes-Kaapse ANC-lede het ook van hulle laat hoor. Marius Fransman: “Hoe wil ons hê ons kinders moet wees? Ons wil hê almal moet soos Mandela wees.” Dus geweldenaars? Lynne Brown: “Die enigste manier om Madiba se nalatenskap te bewaar, is om vir die verdruktes en armes te veg.” Al was Mandela stinkryk?

Vir die ANC-aktivis Russel Botman was dit nie genoeg dat daar ‘n Mandela-byeenkoms op die US-kampus gehou is nie. Hy het opsluit ook ‘n artikel vir publikasie aangebied. Hy beeld die blanke bewind as hardvogtig uit omdat Mandela as gevangene nie toegelaat is om sy ma en sy kind se begrafnis by te woon nie. “Intussen is Madiba self oorlede, en te oordeel na die nasie se reaksie, is dit hoe die meeste mense voel: dat sy dood ‘n gat in ons hart laat.” Botman reken “die pas van verandering [agteruitgang? is] veels te stadig.” Botman verwys na Mandela wat ‘n “HOP van die siel” bepleit het. Een van Botman se groot etniese helde, Trevor Manuel, is die mede-outeur van die Nasionale Ontwikkelingsplan (NOP). Botman se oorspronklike bydrae is dat ons nou ‘n “NOP van die siel” nodig het. Botman se omruiling van HOP en NOP berus egter op ‘n misvatting. Mandela het in 1999 in die parlement na ‘n “RDP (reconstruction and development plan) of the soul” verwys (Die Burger, 21 deser, p 15).

Op Vrydag, die 13de, het Die Burger ruimte gehad vir hierdie opmerking van Julius Malema: “Nelson Mandela se ware karakter was die een vóór 1994 toe mense hom ‘n terroris genoem het.” Hoe volslae gewelddadig of terroristies Mandela was, blyk uit sy oortuiging dat 14-jariges stemreg moet hê, oënskynlik omdat sulke jeugdiges uitstekend as “bevryders”/terroriste kan funksioneer. Daar is geen ander “bydrae” wat hulle op daardie ouderdom kan lewer nie. Die verlaging van die stemregouderdom sou die land ook in selfs groter mate as tans die prooi van swart mag gemaak het.

In sy rubriek poog Leopold Scholtz “om ‘n objektiewe beoordeling van Madiba se plek in die Suid-Afrikaanse geskiedenis te gee.” Hy toon in historiese perspektief aan hoe kommunisties en gewelddadig Mandela en die ANC was. Scholtz noem dit terrorisme. Hy wys ook op hoe anti-wit die jong Mandela was, maar wit kommuniste het hom mettertyd oortuig van hulle bruikbaarheid vir sy doel, naamlik die onverwerping van die blanke bewind. [In beginsel het Mandela geen beswaar teen kommunisme gehad nie. Sy beswaar was suiwer rassisties. Hy wou nie hê dat wit kommuniste, plaaslik en in Moskou, die lot van swartes bepaal nie (Long walk to freedom, 1995, p 115, 123-124, 132). Mandela se beswaar teen die doodstraf was op ‘n soortgelyke manier rassisties. Hy was teen die doodstraf omdat hoofsaaklik swartes tereggestel sou word.] Scholtz dink Mandela se latere “strewe tot versoening was eg … Mandela was nie volmaak nie, al sou ‘n vreemdeling wel dié indruk kon kry ná die uitbarsting van emosie in die Suid-Afrikaanse media ná sy oorlye. (Trouens, buitelandse media het baie objektiewer oor hom geoordeel as dié in Suid-Afrika).”

Tim du Plessis vertel van ‘n onderhoud wat hy in 1992 met Mandela gevoer het. Mandela het erken dat hy bitter oor sy lang verblyf in die tronk was en veral oor wat sy familie in die proses aangedoen is. Daar word sonder meer beweer dat Mandela “magteloos” in die tronk gesit het, terwyl dit algemeen bekend is dat sy tronkstraf aansienlik korter kon gewees het as hy bereid sou wees om geweld af te sweer, wat hy nooit wou doen nie. Du Plessis erken dat dit Mandela was wat “sy organisasie” [die ANC en SAKP] oorreed het om ‘n gewapende stryd aan te knoop. “Dit het minstens drie geslagte Suid-Afrikaners geleer politieke geweld is ‘n aanvaarbare manier om jou doel te bereik of om geskille te besleg … Suid-Afrika proe vandag nog die wrange vrugte van dié indra van geweld in die land se politieke kultuur.” Uit hierdie onverwagte oord kry ek dus steun vir my standpunt dat Mandela nie die vader van ons nasie is nie (want daar bestaan nie so ‘n nasie nie), maar dat hy wel die vader van die politieke geweld is wat tot op hede voortduur en waarvan daar geen einde in sig is nie.

Van die bedenklikste teks wat die afgelope tyd in Die Burger gepubliseer is, is afkomstig van Hannelie Booyens, ‘n joernalistiekdosent, wat al die pro-Mandela-koerantvoorbladsye wil lamineer en monteer in die gange van die Skool vir Kommunikasiestudies van die Noordwes-universiteit; klaarblyklik omdat sy ‘n groot Mandela-bewonderaar is. Sy is hoogs ontsteld dat honderde Potch-koshuisstudente, bv dié van Veritas, as deel van hulle ontvangs- en bekendstellingsritueel ‘n saluut gegee het wat haar aan die Nazi-saluut herinner. Dit is glo ‘n aanstootlike simbool van Ariese meerderwaardigheid en van “benouende denke”, “veral as dit gebeur op ‘n oorwegend wit en Afrikaanse kampus”. Booyens sien seker uit na die verwagte verswarting en verengelsing van hierdie einste kampus. Sy vertel dat sy vroeg Vrydagoggend, dus die dag toe die jongste Mandela-ophef in al sy felheid begin het, met verf en ‘n kwas na ‘n sypaadjie is waar daar ‘n swastika in die sement uitgekerf is. “Oor dié teken van haat het ek ‘n wit vredesduif geskilder met dié woorde: ‘Dankie, Madiba!'” Dit is ironies dat dit juis sy is wat in ‘n kampuspublikasie (13 Jun) teen implusiewe gedrag gemaan het. Sy het sekerlik nie besin oor hoe die kampus sou lyk as almal op haar manier uitdrukking aan hulle politieke oortuigings gee nie. Aangesien daar tans nog orde op die kampus gehandhaaf word, hoop ek die universiteitsowerheid tree ferm teen haar op.

Op Saterdag, die 14de, is Die Burger se hoofopskrif: “Laaste reis begin.” Die By-bylae kon die vorige week nie aan die Mandela-bohaai deelneem nie, gevolglik is hierdie hele uitgawe aan Mandela gewy. Daar is selfs die ingewing van twee volle bladsye strokiesprente. Daar is ‘n verslag oor ‘n onderhoud met een van Mandela se kamerade, Ahmed Kathra, waarin ‘n mens geen objektiwiteit te wagte moet wees nie.

Naas Henry Jeffreys, waarna hier bo verwys is, het Naspers ‘n ander joernalis in diens geneem wat graag in Die Burger spog oor sy wandade, insluitende misdade, tydens die UDF/ANC se terrorisme. Ek verwys na Johann Maarman, wat “‘n Victor Verster-alumnis” genoem word. Hy vertel met smaak van sy onwettige dade en die duiwelse rol wat mense soos predikante daarin gespeel het. Net soos Jeffreys plooi Maarman sy vertelling sodat hy ‘n mede-held in die Mandela-sage word.

Ek het verwag dat daar die soberheid sou wees om te vra: Wat kos Mandela se mediese uitgawes en versorging die land/belastingbetaler? En al die reise tussen Gauteng en die Transkei oor jare? En die talle byeenkomste en die begrafnis en alles wat daarmee saamhang, insluitende die byeenroep van spesiale sittings van politieke liggame, nasionaal, provinsiaal en plaaslik? Ensovoorts. Pleks daarvan vertel Rapport (15de) en Die Burger (17de) hulle lesers hoe baie die land finansieel gebaat het; glo dalk ‘n miljard rand. “Die wêreld” het immers hier besoek afgelê en hierdie buitelandse vet katte het van hulle en/of hulle regerings/instansies se geld hier bestee.

Watter gevolgtrekkings kan uit die voorafgaande gemaak word? Hermann Giliomee het moontlik die beste opsomming verskaf: Die mite het die mens vervang. Al die massamedia (pers, radio, rolprent, televisie, internet) neem met oorgawe hieraan deel. Dit lyk na ‘n georkestreerde poging, maar in werklikheid geskied dit grootliks impulsief, dus irrasioneel. In die huidige ideologiese klimaat sal geen wit mens op so ‘n skaal en so onkrities geprys word nie. Dit gaan vorentoe die uiterste deskundigheid en insig van historici verg om die (permanente) vervalsing van die geskiedenis te voorkom. Die eintlike gevolg van hierdie harlaboerla [lawaai, rumoer – HAT] is die bevordering van swart mag, met as implikasie die verdere geringskatting, verkleinering en vertrapping van blankes. Dit is waarskynlik die fondament waarop verskerpte anti-wit rassediskriminasie plaaslik gebou gaan word. Tog word daar voortgegaan met die absurde bewering dat Mandela ‘n nie-rassige nuwe Suid-Afrika nagelaat het.

Goddank Afrikanervroue is geen feministe nie!

deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Eintlik vier ek glad nie ANC-vakansiedae nie en beskou dit net as ‘n rustige werksdag sonder verkeer of onderbrekings waartydens ‘n mens baie gedoen kan kry. Behalwe die polities korrekte banke, is omtrent al die winkels in elk geval oop, dus heers daar ‘n verfrissende gebrek aan toewyding aan “Wimmens day”.

Netnou het ek egter skrams die opskrif van een van Naspers se idiotiese rubriekskryfsters op News24 raakgesien; elke jaar dien “Wimmens day” as voorwendsel om verslete feministiese clichés aan ons op te dring. Daarom voel ek my genoop om, soos ‘n witmens wat ‘n papier op die vloer sien lê, dit op te tel en in die snippermandjie te gooi. Of om die stuk onkruid of kakiebos uit te trek, voordat dit vervuil.

Ek verbeel my ‘n week of twee gelede het die joernalistiekdosent op die Potch-kampus en eertydse Huisgenoot-joernalis, Hannelie Booyens, insgelyks ‘n tirade teen vroue wat kan kook en dalk mooi lyk op Rapport se webwerf gelewer.

Op die keper beskou, was dit ‘n tirade teen die Afrikanervrou as sodanig. Want die meeste Afrikanervroue kán kook en vele is beeldskoon. Naas die Bybel, is die legendariese Kook en geniet deur mev. S.J.A. de Villiers die gewildste boek in Afrikaans wat volgens die uitgewers in verkope al die halfmiljoenkerf verbygesteek het. Trouens, ons Boerekos en Afrikaanse kookkuns vergelyk enige dag met dié van die Franse en Italianers. Met dié verskil dat ons kookkuns nie deur professionele kokke soos die Franse s’n gerugsteun word nie, maar deur ons Afrikanervroue. In elke huis leef daar ‘n groot stuk Afrikanerkultuur in die vorm van al die heerlike disse wat die huisvrou gereeld aan haar gesin voorsit.

Resepte word van geslag tot geslag oorgedra. In my familie is daar ‘n sjokoladekoekresep wat my ouma gemaak het en waarmee ek grootgeword het omdat my oorlede ma dit van kindsbeen af by haar geleer het. My suster maak dit nou en vir seker sal my dogter dit ook aanleer, waarmee die tradisie ad infinitum sal voortduur.

As ‘n besondere sjokoladekoek tiperend van die Afrikanervrou se tradisie in die kombuis is, is ressentiment, domheid en selfs gebrek aan beskaafdheid en goeie maniere kenmerkend van feminisme. Destyds toe feminisme in Suid-Afrika eintlik nog onbekend was, het ek op ‘n keer in die geselskap van ‘n groepie feministe beland wat ‘n soort buitelugvergadering gehou het. Afgesien van die pretensieuse groet wat veronderstel was om ‘n verwysing na die vroulike geslagsdeel te wees, het die res van die vergadering ontspoor omdat daar ‘n hele debat losgebars het daaroor of ek “as man” en as lid van die vyandelike spesie vermoedelik, by die vergadering geduld kon word.

Afgesien van sielkundige afwykings, sadomasochisme en wat nog, is feminisme is vir my sinoniem met domheid, onbeskawing en ‘n soort Stalinistiese onverdraagsaamheid. Vrouens wat nie kan kook nie beskik gewoonlik oor geen smaak nie, ook op ander gebiede.

Die kreet om vrouens “van die kombuis te bevry” verteenwoordig die gromgeluid van barbarisme en ‘n terugkeer na ‘n dierlike toestand toe voedsel rou verorber is. Vir diegene wat nie weet nie, die wortel van die woord “kru” – wat uit Frans afkomstig is – is “rou” of “ongekook”.

Alle illusies wat ek eens oor die intellektuele inhoud van feminisme gekoester het, is vir my uit die weg geruim toe ek in Parys op ‘n stadium die seminaar van ‘n beroemde Franse feminis, Hélène Cixous, bygewoon het. Op ‘n dag sou ek op Frans ‘n referaat oor ‘n taamlik polities korrekte boek, die briewe van ‘n Nederlandse Jodin tydens die tweede wêreldoorlog, Etty Hillesum, lewer. Ek het taamlik moeite gedoen om die twee Franse vertalings van die boek te lees en selfs die oorspronklike van Amsterdam te bestel. Die boek staan nou nog hier op my rak vol boekmerke en papiertjies met my notas wat ek destyds gemaak het.

Ewenwel, die feit dat ‘n manlike idioot soos ek, wat boonop van Suid-Afrika afkomstig was, Nederlands kon lees, was vir Hélène Cixous reeds ‘n bedreiging en daarom het haar gewone neerhalende opmerkings oor “mans” of “‘n man” of “die man” oorgegaan in ‘n onderliggende venyn en onbeskoftheid. Sy het my so te sê ten aanhoor van die hele lesingsaal verneder, verseg om my referaat aan te hoor en ‘n dom, vet Amerikanerin met ‘n dik bril wat haar oë so groot soos visdamme laat lyk het, in my plek ‘n stereotipe bydrae laat voorlees.

Cixous het ook ‘n kwasi-poëtiese roman wat Winnie Mandela verafgod, Manne, gepubliseer. “Manne” in Frans beteken “manna”. Die Mandelas – Winnie en Nelson – is manna uit die hemel. So iets. U verstaan reeds die strekking van die boek.

Elke Afrikanervrou wat ek teëkom en wat nog nie deur die aaklige feminisme vergiftig is nie, is vir my soos ‘n wonderwerk. Ons besef nie watse kleinood ons vroue verteenwoordig nie en die feit dat ons hulle tans nie genoegsaam teen die horde moordenaars en verkragters in ons land beskerm nie, is ‘n skandvlek op ons Afrikanermans.

In vele opsigte is die Afrikanervrou – in die kombuis en in die klaskamer – die draer van ons beskawing. Soos die geskiedkundige, Hermann Giliomee, al aangedui het, het ons Afrikaners van vroeg af aan ons vroue as gelykes behandel en mog hulle luidens Romeins-Hollandse reg eiendom besit het terwyl dit in die meeste Europese lande nie die geval was nie. Ons vroue kon stem lank voor die vroue van Brittanje en dié van vele Amerikaanse state. Terwyl die man buite op die land geboer het, het ons vroue dikwels die beursie gehou en die finansies van die huishouding behartig. Jaap Steyn het elders op dié webwerf ‘n wonderlike beskrywing van ‘n ou Kaapse plaas verskaf:

“Die gevestigde boer het soos ‘n outydse edelman sy groot huishouding ingerig en geregeer…

“Lichtenstein skryf dat so ‘n boerdery meer na ‘n klein, selfstandige en afgesonderde staat lyk, waarvan die lede mekaar bystaan en van mekaar afhanklik is. Uit die opbrengs van die lande en die veetroppe moet die mense onderhou word. Daar is geen handwerk waarin nie minstens een van die slawe bedrewe is nie. Die huisbaas wat van al die soorte werk iets af weet, hou toesig. ‘Ofskoon hy self geen hand aan die werk slaan nie, sou dit nogtans die hoogste onregverdigheid wees om hom van luiheid te beskuldig. Die Afrikaanse landman is inderdaad werksaam en bedrywig sonder dié uitwendige besigheidsgedoente en woelagtige bestellery, waarmee in Europa die luiheid en werkloosheid soms so mooi bemantel word.’

“Die huismoeder met haar dogters en slavinne het die groot huishouding van kos en klere voorsien, botter en seep gemaak, konfyt gekook en dergelike. By feesgeleenthede, soos ‘n bruilof, die verjaardag van die huisvader, ‘n vendusie of as daar kuiergaste is, het die boervrou uitgehaal en ‘n groot oorvloed van lekkernye aan haar gaste voorgesit: gebraaide speenvarkies, pluimvee, kerrievleis, sosaties, blatjang, ingemaakte vrugte.”

Die bedrywige Afrikanervrou wat haar geslagsrol al eeue lank met oorgawe uitleef, staan in skerp kontras met die mannetjiesagtige, venynige skepsel wat die feminisme as “bevryde vrou” aan ons voorhou.

Met hul skeefgetrekte renons in styl, smaak en beskawing, is daar inderdaad ‘n legio dinge waaraan feministe ‘n broertjie dood het en waaroor hulle luidkeels in die media en aan die universiteite beswaar maak, selfs heksejagte voer. Onder andere die mooi woord, “dame”. Dis nog ‘n Franse leenwoord in Afrikaans wat iets van die adellike swier van die Franse howe van die sestiende en sewentiende eeue met hom saamdra. Die Franse ekwivalent van “mevrou” is vandag nog: Madame, letterlik “my dame”.

Afrikaanse vrouens is inderdaad dames. Selfs al is hulle fietsryers of Olimpiese spiesgooiers soos Sunette Viljoen, herken ons in hul houding en grasie daardie adellike verfyndheid wat hulle so besonders maak. Soos Goethe dit in sy drama Faust gestel het:

Das Ewig-Weibliche Zieht uns hinan.

Oftewel: “Die ewig-vroulike verhef ons.”

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad