Reitz-koshuis – praag.co.za

Is jy ‘actually’ Afrikaans?

Skoppensboer het ‘n broertjie dood aan kreoolse Afrikaans, Engfrikaans, Mengels (een Kaapse kreoolsdigter noem dit só) en ander vorme van geradbraakte taal wat daagliks ons ore pynig.

Hoewel Skoppensboer weens sy volgehoue boikot van DSTV en ander vyandelike media, geen blootstelling aan KykNET het nie, kry van die aanbieders blykbaar soms so ‘n awesome kreoolse buikloop op die kassie, volgens berigte. Op YouTube het Skoppensboer al vir die aanbiedster Elma Smit van KykNET-Dabreek-faam hoor sê dat die sing van Die Stem deur Steve Hofmeyr “nie so ‘n big deal is nie”.

As sy nie af en toe so “opslip” nie, praat Elma Smit egter nog Standaardafrikaans. Die produksiebestuurder kan haar net af en toe bietjie betig.

Daar is actually erger, baie erger. Nou die dag klik Skoppensboer (sy Twitter-kode is @skoppensbo3r, vir diegene wat belangstel) op ‘n skakel op Twitter en beland by ‘n potgooi waarin Casper de Vries, Marianne Thamm en nog twee ander optree. Behalwe dat geen van die deelnemers iets van belang te sê had nie, behalwe anekdotes oor hul eie saai lewetjies, praat almal deur die bank kreools. Casper de Vries vloek soos ‘n matroos, maar geen van sy gekruide taal is so aanstootlik soos sy kreools nie.

Tydens die gesprek of die dele wat Skoppensboer lukraak uitgekies het deur oor die twee uur lange klankgreep te skeer, word daar uitgewei oor mense wat Afrikaans cool en aanvaarbaar vir Engelse gemaak het. Dit spreek vanself: hoe meer Afrikaans soos Engels begin klink, hoe meer cool en aanvaarbaar raak die taal.

Marianne Thamm, wat gereeld op Daily Maverick gal braak oor Afrikaners, praat actually Afrikaans. Benewens haar half-Portugese, half-Duitse afkoms, reklameer sy ook op die program dat sy ‘n lesbiër met ‘n swart kind is. Of dalk twee swart kinders, Skoppensboer het dit nie so deeglik nagevors nie. Volgens Marianne Thamm het sy van Bob Marley se sperms by die spermbank gaan kry om haar mee te bevrug, vandaar die feit dat sy as blanke ‘n swart kind het. Blykbaar het sy dit vir haar kind ook gesê. Marianne Thamm praat nie net kreools nie, sy leef haar kreools uit.

Thamm is een van Rapport se rubriekskryfsters, wat seker vir ons vertel hoe Naspers se toekomstige utopie vir Suid-Afrika lyk: blanke vroue sal swart kinders van bekende of onbekende swart mans vanuit die spermbank baar terwyl hulle verhoudings met ander vroue kweek. Dis geen wonder Hillary Clinton dink Wladimir Poetin is ‘n Nazi nie, want dié man glo heteroseksuele gesinne is normaal! Volgens Suid-Afrikaanse norme, is elkeen van ons wat nie met ‘n persoon van ‘n ander ras of geslag of albei “in ‘n verhouding verkeer nie” of sommer net op straat met hulle paar nie, ‘n “Nazi”.

Thamm meen dat die swetsende Casperrasper, soos hy na homself verwys, Afrikaans vir haar aantreklik gemaak het, tesame met Antjie Krog, Karen Zoid en ‘n paar ander. Casper de Vries kan nie Afrikaans praat nie. Hy kan ook nie Engels praat nie. Die man – selfs dít is moontlik die verkeerde selfstandige naamwoord, “skepsel” klink beter – is ontdaan van enige vermoëns of talent behalwe ‘n soort vertraagde narsisme. “Ek is vertraag, daarom is ek cool,” is sy motto, met apologie aan Descartes.

Skoppensboer wil nog Sewendelaan, daardie ander gedrogtelike viering van kreoolse Afrikaans, hier opbring. Nee, Skoppensboer begin nie in anglisismes spreek nie, hy bedoel dit letterlik, om “‘n kat te skiet” soos Skoppensboer en sy skoolvriende altyd gesê het. Alvorens hy egter by Sewendelaan kom, nogmaals oor Thamm en kie.

Skoppensboer bespeur hier ‘n nuwe of dalk ou verskynsel: Rooinek-kreole soos Thamm (in haar eie woorde is sy ‘n “baster” of “mongrel”) is aangestel as hekwagters by Afrikaans en Afrikaners. Hulle sal bepaal wie mag praat en wie nie. Casper de Vries, Deon Maas, Piet Kopdoek en die hele bende Boerehaters wat óf kreools praat óf hul in liederlike anglisismes uitdruk, is die enigstes wat mág praat. Die res van ons verkeer onder sensuur. Ons word doodgeswyg of selfs doodgemaak deur die wandelende terreurbendes op die plase of in die voorstede.

Die model vir wat ons beleef, is uiteraard die ou Sowjetunie. Afrikaners is tot “vyande van die staat” verklaar. Slegs Engels of kreools mag oor die radio of TV gepraat word; Standaardafrikaans word as “rassisties” beskou, synde “suiwer”. Skoppensboer wens egter dat Stalin en die CHEKA of NKVD net vir een dag kan terugkom. Gee die duiwel wat hom toekom: hoewel ‘n Georgiër, het Stalin darem vir Russies omgegee.

Op daardie dag sou Skoppensboer vrywillig by die CHEKA aansluit en as ywerige “chekisti” in sy voertuig spring, gewapen met iets soos ‘n pompaksiehaelgeweer of AK-47. Die eerste plek waar hy sou aandoen, sou die ateljee van Sewendelaan wees waar hy sou losbrand op al wat draaiboekskrywer, regisseur of kreoolssprekende akteur is, sonder aansien des persoons of onderskeid tusen ras of geslag, en ‘n bloedbad daar ontketen wat die huidige Gasa na ‘n vulletjie sal laat lyk.

Dan die Afrikaanse departement van Potchefstroom waar prof Wannie Carstens met sy subsidies van die Nederlandse regering fluks besig is om akademiese artikels te borduur waarin die leuen verkondig word dat Afrikaans “deur slawe geskep” en eintlik maar kreools is. Sy kollega, Hans du Plessis, skepper van die Griekwa-psalms en nog ‘n fanatiese kreolis wat Afrikaans by die Voortrekkermonument as ‘n “gemorstaal” beskryf het, sal Skoppensboer summier teen ‘n muur laat staan. Die staccato-musiek van sy Kalasjnikof sal beide “akkademici” soos stukke wasgoed wat van die draad af val, laat ineenstort en net ‘n abstrakte rooi skildery teen die wit Potch-muur agterlaat.

Daarna Bloemfontein waar die oordeelsdag vir Jonathan Jansen en die Kruiperkaners waarmee hy hom omring, sou aanbreek. Die CHEKA kom om die suiweringsveldtog voort te sit. Skoppensboer is seker die loodse van die Rooivalk-helikopters op Bloem sou hieraan wou meedoen. Gewapen met missiele en 20mm-kanonne in die neuse van hul helikopters, sou ons afswiep op die Kovsie-kampus. Op die neus van die helikopter sou, soos in die fliek Apocalypse Now, geskryf staan, dog in Afrikaans: “Die dood kom van bo.” Uiteraard daarmee saam die Walkurelied van Richard Wagner wat uit luidsprekers basuin. Soete wraak. ‘n Missiel sou die hele boonste vloer van die Administrasiegebou of waar die vieslike Jansen ook al skuilhou, uitwis en hom en sy brilletjie vir ewig hel toe stuur, waar hy hoort. Die Reitz-koshuis sou in ere herstel word en Die Stem sou verpligtend vir alle ontgroeningspraktyke op die kampus gemaak word.

Die Karoo uit ‘n voortsnellende Rooivalk-helikopter moet ‘n pragtige gesig wees. Al die pad Kaap toe. Genadiglik is Russel Botman nie meer met ons nie. Hoewel die feit dat hy sy afspraak met ‘n Kalasjnikof teen die muur misgeloop het, moet as iets van ‘n betreurenswaardige tragedie beskou word.

Soos Leon Lemmer al hier op praag aangetoon het, bestaan daar op Stellenbosch ‘n hele horde mense – een en almal polities korrekte kreoliste – wat ‘n marteldood verdien. Soos André P. Brink dit in een van sy prulboeke beskryf, waar ‘n rassistiese Kaapse boer met ‘n sambok twee kleurlinge dwing om ‘n slavin te verkrag, sal Skoppensboer en sy kamerade op pad ‘n paar veroordeelde plaasmoordterroriste uit die tronk gaan haal en hulle saamvat, om daar met sambokke te slaan dat hulle Anton van Niekerk, Amanda Gouws, Marlene van Niekerk en diverse Kruiperkaners, asook alle aanhangers van kreolisme, tot die dood toe met warm strykysters folter.

Indien ons hele geboue moet platskiet om die euwel finaal uit te wis, sal die Rooivalke weereens onder begeleiding van die Walkurelied tot dié skoonmaakaksie oorgaan.

Skoppensboer voel dat Standaardafrikaans nie net bevorder moet word nie; ons moet kreools en kreoolspraters en kreoolsaanhangers met geweld beveg. Kom ons neem ‘n blaadjie uit die linkses se boek en wis hulle almal uit.

Russel Botman ontdek ‘n Reitz op Stellenbosch

deur Leon Lemmer

Die standaardweergawe van die gebeure in Sharpeville in 1960 is dat blanke polisiemanne sonder waarskuwing op ongewapende en vreedsaam betogende swartes geskiet het. Die geykte weergawe van die Soweto-onluste in 1976 is dat swart skoolkinders spontaan in opstand teen Afrikaans as onderrigtaal gekom het.

Nelson Mandela vertel in sy outobiografie dat duisende swartes die Sharpeville-polisiestasie omsingel het en ook: “PAC activists had done an excellent job of organizing the area” (Long Walk to Freedom, Londen: Abacus, 1995, p 280). Omdat die PAC hom vir selfs meer radikale en militante terreur as die ANC beywer het, is dit taamlik duidelik dat omstandighede doelbewus georkestreer is om ‘n insident te skep. Wat Mandela tydens sy reise in Afrika gevind het, was dat die PAC deur hierdie insident te skep baie groter aanhang en gewildheid as die ANC geniet het. Onder meer het dit as meevaller gehad dat geld en wapens eerder na die PAC as die ANC gekanaliseer is. Die ANC moes iets doen om hierdie toedrag van sake om te keer. Die “spontane” Soweto-opstand was die antwoord. Dit is voor die internasionale nuusmedia opgevoer en het geblyk ‘n reusepropagandasukses te wees. Op grond hiervan was die ANC hierna onbetwisbaar die leidende “bevrydingsbeweging”.

Hierdie soort mededinging om pro-swart propagandasukses ten koste van blankes te behaal, behoort nie tot die verlede nie. Veldtogte om blankes op ‘n onbillike manier te diskrediteer, word dikwels in die nuwe Suid-Afrika gevoer. Die geringste insident word aangegryp en opgeblaas om sodanige anti-blanke sentiment aan te wakker. ‘n Klassieke voorbeeld is die studentepret wat vier jongmans gehad het toe hulle ‘n video-opname van swart werkers in die Reitz-koshuis in Bloemfontein gemaak het. In enige normale samelewing sou dit onmoontlik wees om soveel sensasie uit so ‘n grootliks onskuldige en eintlik onbenullige gebeurtenis te tap. Die afmetings wat die anti-blanke Reitz-bohaai aangeneem het, is ongelooflik. Deesdae is daar ‘n versoeningsentrum op die kampus as blywende beswering van hierdie verskriklikheid waarin niemand gedood of beseer of werklik te na gekom is nie. ‘n Grap is immers ‘n grap, selfs wanneer dit ten koste van iemand is.

‘Aktiviste en rewolusionêre word nie net in die gebruik van oorlogswapens opgelei nie. Dikwels is daar baie groter klem op ideologiese oorlogvoering.’

Maar net soos die ANC nie wou toelaat dat die PAC op ‘n bedenklike manier groter sukses met dooie kamerade behaal nie, hou ander plaaslike universiteite nie daarvan dat die Universiteit Vrystaat (UV) met soveel sukses die Reitz-fiasko bedryf nie. Hou in gedagte dat dit deesdae dikwels aktiviste is wat deur kamerade tot in die rektorstoel herontplooi word. Die Universiteit Stellenbosch (US) wou graag die Reitz-sukses van die UV nadoen. Hiervoor moes ver in die verlede na ‘n soortgelyke nietige insident gesoek en die besonderhede daarna met groot sluheid aan ‘n blywende groot klok gehang word.

Aktiviste en rewolusionêre word nie net in die gebruik van oorlogswapens opgelei nie. Dikwels is daar baie groter klem op ideologiese oorlogvoering. Om die nuwe Suid-Afrika te verstaan, is dit noodsaaklik dat ideologie en alles wat daarmee saamhang grondig verstaan word. Wanneer Nelson Mandela ‘n nr.-6-Springboktrui aantrek, vertolk die Nasperskoerante dit, soos alles wat Mandela doen, so gunstig moontlik. Genoemde gebeurtenis word gevolglik opgehemel as ‘n versoeningsgebaar en dat Mandela ‘n groot voorliefde vir rugby het. Sy eintlike bedoeling was om die wittes te paai nadat hulle op ‘n uiters verradelike manier hulle politieke mag ontneem is.

Toe Mandela die gedig “Die kind” van Ingrid Jonker voorgelees het, het die Nasperskoerante dit vertolk as erkenning van Afrikaans op die hoogste vlak. In werklikheid is hierdie gedig heel moontlik deur Jakes Gerwel by Mandela aanbeveel. Die boodskap vestig die beeld van wittes as gewelddadig en swartes as die onskuldige slagoffers. Met die misbruik van bv rugby en Afrikaans het Mandela gepoog om tot die siel van die Afrikaner deur te dring ten einde dit te verloën.

Teen hierdie agtergrond kan die vraag gevra word: Wat kon die US doen om, soortgelyk aan die UV met die Reitz-fiasko, ‘n hou teen die wittes in te kry? Deesdae is Russel Botman, die rektor, die hooffiguur op die US-kampus. Hy is ‘n UDF/ANC-aktivis wat verskeie kere deur die “apartheidsregime” ingeperk is. Soos sy US-kollega Nico Koopman, die dekaan van die fakulteit teologie, het Botman sy akademiese opleiding aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) ondergaan. Daar het hulle onder die leiding van Jaap Durand bv die skoorsoekery van die naïewe Dietrich Bonhoeffer in Duitsland nagegaan en gespekuleer in hoeverre dit op Suid-Afrika van toepassing gemaak kon word. Daar is dus onder die dekmatel van die akademiese bestudering van godsdiens na moontlike plaaslike politieke toepassings gesoek. Hierdie manier van doen word bevrydingsteologie genoem.

‘In hierdie politiek gedrewe transformasieproses word die US se tradisionele akademiese uitnemendheid gewetenloos opgeoffer.’

Botman verkeer in sy tweede termyn as rektor. Sy bewind aan die US word deur ‘n enkele politieke ideaal, naamlik transformasie, oorheers. Vir Botman is transformasie wesenlik afrikanisering. Volgens die US-webwerf het hy op 31 Julie gesê: “Above all, we should think of ourselves as facilitators of change.” ‘n Mens moet darem omtrent ‘n dik vel hê om van buite af te kom en as misleide enkeling jou aan te matig om alles te wil verander wat beskaafde Westerlinge aan die US opgebou het. Tradisioneel was die US, naas akademiese uitnemendheid, as ‘n blanke Afrikaanse universiteit bekend. Botman se dikwels uitgesproke strewe is dat die US teen 2018, wanneer die US sy eeufees sal vier, nie as ‘n wit en nie as ‘n Afrikaanse universiteit bekend mag staan nie. In hierdie politiek gedrewe transformasieproses word die US se tradisionele akademiese uitnemendheid gewetenloos opgeoffer.

Om die UV se Reitz-sukses na die kroon te steek, moes Botman twee skynbaar heeltemal onverwante gebeure saamsnoer. Slegs ‘n geslepe propagandis sou die kloutjie so vernuftig by die oor kon bring. Die een gebeurtenis het in 2010 plaasgevind. Die derde verdieping en die dak van die RW Wilcocks-gebou op die US-kampus is in ‘n brand verwoes. Botman is goed met kampusbrande bekend, want in die vorige eeu het ondersteuners van die UDF/ANC bv twee tydelike geboue en die kantoor/laboratorium van ‘n hoogleraar in chemie op die UWK-kampus vernietig. Die verskil is dat waar die “apartheidsregime” die UWK-brandskade herstel het, die US in die geval van die Wilcocks-gebou self die herstelwerk moes doen.

RW Wilcocks was ‘n hoogleraar in sielkunde en die US-rektor van 1935 tot 1954. Hy is dus ‘n toonbeeld van die US van weleer. ‘n Gebou wat na hom genoem is, pas nie sonder meer in by die getransformeerde US waarna Botman so naarstiglik strewe nie. Wat kon gedoen word om die herboude Wilcocks-gebou ‘n transformasie- oftewel Botman- (en dus ANC-) geurtjie te gee? ‘n Mens soek eenvoudig na ‘n gebeurtenis wat in die twee dekades tussen 1935 tot 1954 plaasgevind het en waarmee die tradisionele US en dus wittes gediskrediteer kan word.

Aan die betrokke gebeurtenis word deesdae die gewigtige naam Slag van Andringastraat gegee. Op 27 en 28 Julie 1940 het US-studente, onder andere van die koshuis Dagbreek, slaags met bruin inwoners van Stellenbosch geraak. Die wangedrag het begin toe lede van die twee groepe koerante by ‘n kafee wou koop. Hulle het handgemeen geraak. ‘n Klipgooiery het gevolg waarin onder meer die ruite van die privaat koshuis Protea “deur bruin mense uitgegooi is” (Eikestandnuus, 8 deser, p 6). Daarna is ‘n huis in Crozierstraat ook met klippe bestook. Die rektor, Wilcocks, het probeer om die vrede te herstel en die US het selfs skadevergoeding aan sommige bruines betaal.

‘Enigeen wat in die jare sewentig en tagtig gebeure op die UWK-kampus meegemaak het, weet dat bruines hulle maklik tot klipgooiery wend. Botman is sekerlik goed hiermee bekend.’

Die historikus Hermann Giliomee noem die voorval in ‘n vakkundige artikel in Historia “one of the few cases in South Africa where a white riot can be said to have taken place”. In ‘n US-magisterverhandeling (2006) noem Gustav Hendrich dit ‘n “buitengewone geweldsinsident”. Die etnies gedrewe Henry Jeffreys, wie se twee groot helde Nelson Mandela en Trevor Manuel is, het die voorval in ‘n artikel in Die Burger (15.12.2012) erg oordrewe “‘n klad op die naam van geslagte van Dagbreek-inwoners” genoem. Jeffreys se kommentaar was na aanleiding van ‘n misplaaste verskoning wat ‘n uittredende primarius van Dagbreek in 2012 vir die 1940-gebeure aangebied het. (Al die inligtingsbronne in hierdie paragraaf kan maklik op die internet opgespoor word.)

Dit is glad nie duidelik dat die skuld vir die 1940-gebeure noodwendig by die wittes lê nie; sekerlik nie uitsluitlik by die wittes nie. Dit is immers nie die wittes wat die koshuis en huis met klipgooiery beskadig het en waarvoor geen skadevergoeding deur die bruines betaal is nie. Enigeen wat in die jare sewentig en tagtig gebeure op die UWK-kampus meegemaak het, weet dat bruines hulle maklik tot klipgooiery wend. Botman is sekerlik goed hiermee bekend. Daar moet egter onthou word dat die UWK-studente klippe gegooi het omdat hulle hulle vir die afskaffing van alle rassediskriminasie beywer het. Hulle het dus nie betoog ten gunste van die rassediskriminasie teen wittes wat deesdae so mildelik aan die US en in die res van die land gepleeg word nie.

In die nuwe Suid-Afrika het die gewoonte posgevat om skuld uitsluitlik op wittes te pak en dan van hulle te verwag om verskoning te vra. Soos Jeffreys dit stel: “Russel Botman het hierin ‘n geleentheid raakgesien” – net soos Botman, toe die geleentheid hom voordoen, dadelik die US van weleer met die Nazi’s geassosieer het (praag 29 April). Botman het die hoogs uitsonderlike Andringastraat-voorval aangegryp om daarvan die US se teenhanger vir die UV se Reitz te maak. In albei gevalle word ‘n enkele swaeltjie dus tot ‘n somer opgeblaas. Wangedrag en misdaad kom baie meer by nie-wittes as by wittes voor. Tog word sodanige handeling by nie-wittes nooit en nêrens, soos wat billikheids- en ewewigtigheidshalwe vereis kon word, aan die groot klok gehang nie. Nie-wittes hoef nie verskoning te vra nie, om van die betaling van skadevergoeding nie eens te praat nie.

Wat Botman vervolgens gedoen het, was om ‘n kamer ter herinnering aan die Slag van Andringastraat in die universiteitsargief in die herboude Wilcocks-gebou in te rig. “The Room is a contemporary exhibition space depicting the suppressed history of … the Battle of Andringa Street … ‘adversity often leads to new opportunities and this is exactly what happened here,’ said … Botman” (Bolander, 14 deser, p 6). Die wittes word as die skoorsoekers en geweldenaars en die bruines as die onskuldige en vreedsame slagoffers voorgestel. Botman noem die uitstalling “‘n gebaar van versoening tussen die US en die dorp se bruin gemeenskap” (Die Burger, 2 deser, p 9). Danksy Botman en heel moontlik onverdiend is die US van weleer en sy wit studente dus voortaan die skurke in die verhaal van die Slag van Andringastraat.

‘Hermann Giliomee noem dat Hendrik Verwoerd die eerste student is wat sy studie van sy eerste jaar tot sy doktorsgraad in Afrikaans aan die US voltooi het’

Op 31 Julie is hierdie herinneringskamer bekend gestel en is die voltooiing van die herboude Wilcocks-gebou gevier. Let op watter afmetings Botman se aktivistiese verbeelding aanneem: “Dis ‘n simbool van vernuwing en versoening. ‘n Plek wat akademiese uitnemendheid vier, historiese ongelykhede erken en ‘n optimisme oor Afrika se toekoms deel. Dít is waarvoor die RW Wilcocks-gebou van die US nou staan. Só het … Botman … gesê … ‘Ons het onsself afgevra wat die aard van ‘n universiteit in die 21ste eeu is … Watter waarde gaan ons toevoeg tot die gebou?’ Vandag is die RW Wilcocks-gebou ‘n ‘stap in die toekoms in'” (Die Burger, 2 deser).

Volgens die US-webwerf het Botman by hierdie geleentheid ook gesê: “Reconciliation is born of memory and cannot happen if there is denial and amnesia.” Hermann Giliomee noem dat Hendrik Verwoerd die eerste student is wat sy studie van sy eerste jaar tot sy doktorsgraad in Afrikaans aan die US voltooi het. Uit ‘n suiwer akademiese oogpunt moet iemand soos Botman nie aan selektiewe geheueverlies ly nie en behoort hy herinneringsruimte vir hierdie en baie ander akademiese (eerder as politieke) feite op die kampus skep. Verwoerd kan as ‘n uitstekende akademiese rolmodel vir studente dien.

Die joernalis Eunice Visagie beweer: “Net so min soos jy vir jou skaduwee kan weghardloop kan jy dit wat in die verlede gebeur het net ignoreer” (Eikestadnuus, 8 deser). Inderdaad, maar wat in die verlede gebeur het, kan geplooi word om ‘n agenda in die hede te pas. Volgens ‘n koerantberig en die US-webwerf is daar geen twyfel wie in die geval van die herinneringskamer die verantwoordelikheid moet aanvaar nie: “Die kamer is die geesteskind van prof Russel Botman” (Die Burger, 2 deser).

In die Botman-terminologie beteken “inklusief” dat enige groepering waarby wittes betrokke is, ook nie-wittes moet insluit. Die resultaat is “diversiteit”. Eksklusief nie-wit of swart groepe is egter vir Botman heeltemal aanvaarbaar, bv eksklusiewe swart skole en universiteite. Diversiteit is in sodanige gevalle nie nodig of selfs gewens nie. Toegepas op die US beteken dit dat die mentorprogram Rachel’s Angels, ‘n Naspers-inisiatief, eksklusief op nie-wit skoolkinders toegespits is. ‘n Wit skolier mag nie so ‘n engel wees nie.

Die African Doctoral Academy, wat Botman in 2011 tot stand gebring het, het ten doel om swartes uit swart Afrika as studente na die US te lok. Dit is glad nie die bedoeling dat nie-swartes uit bv Noord-Afrika of wittes uit bv Namibië en Zimbabwe deur hierdie akademie bevoordeel word nie. In werklikheid benadeel hierdie akademie belastingbetalende wit Suid-Afrikaners, want beursgeld wat hulle vir doktorale studie kon toekom, word eerder na swartes uit die res van Afrika gekanaliseer; dus na mense wat om etniese redes bevoordeel word, terwyl hulle in werklikheid geen regverdigbare aanspraak op bevoordeling bo wit Suid-Afrikaners kan maak nie.

Die herboude Wilcocks-gebou huisves nie net die pro-bruin en anti-wit Andringastraat-uitstalling nie, maar ook die African Doctoral Academy. Hoewel die Wilcocks-naam vir die gebou (voorlopig) behou is, het Botman die herbouing in ruime mate misbruik om dit volgens sy wense te afrikaniseer. Dit is wat hy hierbo “‘n simbool van vernuwing” genoem het. Dit is waarom Botman dit as ‘n “stap die toekoms in” geloof het. Tipies Botman is ideologiese pleks van akademiese waarde tot die gebou toegevoeg

Botman het die Slag van Andringastraat gekaap en verwring om sy ANC-politiek te dien. Sy motivering word wanvoorgestel deur dit ‘n poging tot versoening te noem. Botman se handeling is net so misplaas en eensydig soos die jaarlikse herdenking in die naam van versoening van die 1996-bomontploffing op Worcester, waarin wittes die skuldiges en nie-wittes die slagoffers was. Iets soortgelyks word nie gedoen vir bv die bomontploffing in 1983 in Kerkstraat, Pretoria, nie, waarin swartes die skuldiges en baie wittes die slagoffers was (praag 4 Februarie). Die onderliggende politiek korrekte doel is nie versoening nie, maar om, aan die een kant, nie-wittes as goed en onskuldig en, aan die ander kant, wittes as sleg en skuldig voor te stel.

Die Reitz-dubbelstandaard

Reitz-koshuis

Met die aanstelling van die nuwe rektor by die Universiteit van die Vrystaat, prof. Jansen, kom die holrugperd weer te voorskyn! Volgens prof. Jansen moet sielkundiges die voorval weer van voor af oopkrap om die "nuwe tipe rassisme" te ondersoek wat klaarblyklik by Reitz voorgekom het. Dalk het dit tyd geword dat ons weer die voorval ondersoek en bietjie kyk wat regtig daar gebeur het.

Die betrokke studente het ’n kort film gemaak, in opdrag van die koshuis se seniors vir hulle kultuuraand. Hierdie aande is vol vermaak met opvoerings en films oor sake wat die studente raak. In hierdie selfde tyd het die rektor, prof. Fourie, die konsep van "gedwonge integrasie" op die tafel gelê.

Om die inhoud van die film te verstaan, moet ons eers kyk na die omstandighede waarin die studente toe was. Ná menigte pleidooie van verskeie studente en organisasies was dit duidelik dat die bestuur van die universiteit nie enige aandag gegee het aan die studente se versoeke of voorstelle oor die nuwe beleid nie. Hierdie studente is skielik gekonfronteer met die realiteit dat hulle moontlik hulle kamers moes deel met iemand van ’n ander kultuur, taal en geloof. Dink jouself gou in wat gaan jou reaksie wees as jy vanaand jou slaapkamer en badkamer moet deel met iemand van ’n ander kultuur. Nie net verskil julle gewoontes en smaak nie, maar hierdie persoon wat nou skielik in die nag langs jou lê en slaap, word ook bo jou bevoordeel deur die beleid van "regstellende aksie".

Is dit so verregaande om te dink dat die gedagte hieraan die studente onstel het? Ek sou ook omgekrap wees as ek vanaand my "leefplek" moes deel met iemand wat dalk wêrelde van my verskil! Dit is in hierdie magtelose, verwarde en moedelose geestestoestand wat die studente verkeer het. Hulle breek egter nie die universiteit af nie, hulle spoeg en slaan nie die skoonmakers nie en hulle vloek en beledig nie swart studente nie. Hulle maak ’n humoristiese film oor hoe ’n moontlike ontgroening sou lyk as die beleid van gedwonge integrasie ingefaseer sou word.

Vir hulle film gebruik hulle die swart mense met wie hulle die beste verhouding het, naamlik die skoonmakers. Hulle slaan en vloek egter nie die skoonmakers soos wat mens van rassiste verwag nie, maar gebruik hulle slegs as akteurs of dan aktrises in hierdie film. Dit kom in die film na vore dat die skoonmakers die "speletjies" amper geniet. Dit is duidelik dat dit in goeie gees gedoen is en dat die studente se doelwit nooit was om die skoonmakers te verneder, te mishandel of leed aan te doen nie. Wat ook later uitgekom het, was dat die studente en die skoonmakers ’n goeie verhouding gehad het.

Op hierdie tydstip is dit nog alles vir al die betrokkenes ’n grap. Die volgende oomblik bars die bom!

As mens gaan kyk na hoe die gebeure daarna ontvou het, is dit duidelik dat die skuldiges in die Reitz-debakel nie die studente was nie, maar eerder die bestuur van die universiteit, die media se beheptheid met sensasie sowel as die oningeligte massas wat almal genot put uit sulke situasies. Baie min mense het gaan stilsit en die situasie mooi bestudeer, maar duisende "Christene" het van vroeg tot laat hierdie studente veroordeel.

Hierdie Afrikaner-Christene wat so vinnig was om te veroordeel, maar geen genade of simpatie kon bewys nie, nog minder vergifnis of naasteliefde, is maar net een van die voorbeelde van dubbele standaarde waarmee die voorval deurspek was!

Die media het die aantygings dat hulle sensasiejagters is, ontduik met die verskoning van vryheid van spraak, sowel as hulle plig om die waarheid die lig te laat sien. Snaaks genoeg dat hulle hierdie voorval soveel as moontlik lugtyd gegee het, terwyl die R3 miljoen se skade wat hoofsaaklik deur swart studente aangerig is stil-stil weggesteek is, sowel as die talle voorvalle van intimidasie, dreigemente en blatante rassistiese voorvalle van swart studente teenoor wit studente. Weereens was dit ’n dubbele standaard wat toegepas was. Die buitelandse media was geskok oor die film, maar het nooit die volle waarheid vertoon nie. Regverdig?

’n Aspek wat ook baie min aandag geniet het, is die reg op vryheid van spraak sowel as die reg van kunstenaars op hulle intellektuele eiendom. Met die maak van hierdie fiktiewe werk is daar mos logies intellektuele eiendom ter sprake. Die "vervaardigers" van hierdie film moes na regte vergoed word vir hierdie "werk". Hierdie film is op al wat media is, uitgesaai (wat duisende kykers wêreldwyd getrek het en kykersgetalle opgestoot het), maar was daar ooit toestemming van die persone wat die "regte" besit het? Dit is duidelik dat hierdie media-agente finansiële voordeel uit die sensasie-aspek getrek het! Die volgende gedagte wat hiermee saam gaan, is die feit dat die vrouens as akteurs opgetree het. Dit skep dus ’n presedent dat wanneer ons ’n film maak, met inhoud waarmee sommige mense nie saamstem nie, dan word ons as rassiste uitgebeeld! Hierdie film moet hanteer word soos enige ander film wat vervaardig is, en gesien word onder die reg op spraakvryheid.

Nou is die argument dat vryheid van spraak opgeskort word wanneer dit rassehaat aanblaas. As dit die geval is, dan staan die media en die bestuur van die universiteit weereens skuldig! Die sensasie wat die media geskep het rondom hierdie film het gelei tot rassehaat! Indien die universiteit die film gesien het in die konteks waarin dit vervaardig is en die media toegang tot die film geweier het, sou daar nie rassehaat gevolg het nie. Weereens word ’n gevaarlike presedent geskep. Dit beteken as iemand ’n opmerking in ’n privaat gesprek maak, kan die media dit buite konteks kommunikeer en dan is daardie individu skuldig aan die rassehaat wat volg. Dít, terwyl dit eintlik die media is wat die rassehaat veroorsaak!

Van al die dubbele standaarde wat toegepas is, is die bestuur van die UV egter die heel grootste sondebok. Die hele situasie kon ontlont word deur goeie bestuur, maar hierdie bestuurslede kon nie wag om saam met die res van die massas die betrokke studente te kruisig nie. Die een slag toe daardie studente leiding en hulp van die rektor moes kry, laat hy hulle in die steek en ’n paar weke later hardloop hy weg!

Dieselfde bestuur van die universiteit, wat hulle beleid van gedwonge integrasie regverdig deur dit ’n teken van versoening te noem, pas nou nie hulle eie beleid toe nie. Hierdie was die perfekte geleentheid om ’n pad te stap met hierdie studente en die Reitz-koshuis en hulle te probeer help om regtig te versoen deur ander kulture aan hulle voor te stel. Maar, nee! Die bestuur maak sommer die hele koshuis toe! Hoe pas dit in die versoeningsboodskap in? Die hele idee met integrasie is om studente soos hierdie te help om ander kulture beter te leer ken, maar die universiteit jaag eerder hierdie studente weg! Die presedent wat geskep word: offer jou vryheid van assosiasie op of waai! Nie een van die swart studente wat skuldig was aan die rassistiese aanmerkings, dreigemente of vandalisme is geskors nie. Die presedent: As jy swart is, kan jy maak wat jy wil; as jy wit is, moet jy fyn trap!

Swak bestuur, die media en die publiek se vinnige oordeel was die petrol op hierdie vuur en hierdie vuur het ’n paar jong mense se lewens verteer. Niemand het tyd gemaak om hulle te help nie; almal het tyd gehad om hulle te veroordeel!

Regverdig dit die film? Nee. Hierdie jong mense was in ’n simpel situasie en hulle het ’n dom ding gedoen. Na regte moes hulle gestraf word, die saak intern hanteer word en ’n pad met hulle gestap word. Dit wil al meer voorkom of daar ’n voorbeeld van hierdie studente gemaak is. Dit moet dien as ’n waarskuwing vir jong mense sodat hulle maar net slaafs sal inval by wat universiteitsbestuur kwyt raak. "Nee, julle mag nie ’n opinie hê nie anders skors ons julle!"

Net toe dit lyk of die hele Reitz-chaos tot ’n einde gekom het, verskyn prof. Jansen op die toneel. In sy uitsprake maak hy dit duidelik dat hy die voorval tot op die been gaan oopvlek. Wat wil hy hiermee bereik, behalwe om ou wonde weer oop te maak? In plaas van nuwe idees en nuwe planne, dring hy daarop aan dat ons weer terug moet gaan en die Reitz-storie oor en oor moet herleef. Hy praat van versoening maar weier om die voorval te vergeef, dit moet nog meer holrug gery word, selfs al was daardie jong manne nie eers rassisties nie! In hierdie geval moet hy, prof. Jansen, verantwoordelikheid aanvaar vir enige rassehaat wat weer uitbreek…

Фильчаков Харьков