Blade Nzimande – Bladsy 2

Universiteit Stellenbosch: Is akademiese herstel moontlik?

Op 1 deser is op die webwerf van die Universiteit Stellenbosch (US) aangekondig dat Willem Johan Simon (Wim) de Villiers (55) as die nuwe rektor en visekanselier aangestel is. Op dieselfde dag is Johann Rupert se termyn as US-kanselier met vyf jaar verleng. Die twee hoogste poste sal dus waarskynlik deur Afrikaanssprekende blankes en daarby mans (drie eienskappe wat in die nuwe Suid-Afrika dikwels as doodsondes voorgestel word) beklee word wanneer die US in 2018 sy eeufees vier. Tydens die rektorskap van Chris Brink (2002-2007) en veral Russel Botman (2007-2014) is alles in die stryd gewerp om die beeld van die US as Afrikaanse en veral Afrikaner-universiteit af te breek. Onder die vaandel van “transformasie” is die klem doelbewus van akademiese sake na linkse (spesifiek ANC-) politiek verskuif. Die vraag ontstaan of ‘n akademiese daeraad vir die US in die vooruitsig gestel kan word. Kan een of twee swaeltjies ‘n akademiese somer maak?

Daar word gesê dat De Villiers 24 jaar in Brittanje en die VSA gestudeer en gewerk het; ongeveer so lank soos Nelson Mandela in die tronk was. Agtien maande gelede het De Villiers op eie inisiatief na Suid-Afrika teruggekeer. Die agteruitgang van die land en die US moes hom sekerlik opgeval het. Hy is tans die dekaan van die mediese fakulteit van die Universiteit Kaapstad. Hoewel De Villiers in Stellenbosch gebore is en daar opgegroei en as Matie gestudeer het, is die vraag watter invloed sy buitelandse blootstelling op hom gehad het, sowel ten goede as ten kwade. Hy hoop bv dat die US plaaslik en internasionaal ongekende hoogtes sal bereik. Hy wil hê dat die US “globaal moet kompeteer.”

De Villiers “meen die US se meertaligheidsbeleid, wat op 22 November deur die Universiteitsraad aanvaar is en voorsiening maak vir die verhoging van die lesingsaanbod in sowel Afrikaans as Engels, sal help om meer internasionale studente en dosente te lok.” In teenstelling met Botman se Afrika-manie is De Villiers se oriëntasie klaarblyklik Westers, maar buitelandse oorwegings bevorder nie Afrikaans as onderrigmedium nie. Hy is besig met ‘n eierdans. “Ons moet net sorg dat die taalbeleid en -plan reg toegepas word. Ek het oorsee besef wat Afrikaans vir my beteken, so ek is bly ons bou dit akademies uit – maar so ook Engels, wat jou toegang tot die res van die wêreld gee.” Die vraag ontstaan in hoeverre De Villiers se huistaal en dié van sy kinders Afrikaans is.

“Hy staan akademiese uitnemendheid voor in al drie die Universiteit se kernaktiwiteite – navorsing, leer en onderrig, asook gemeenskapsinteraksie.” Hy praat van “gemeenskapsinteraksie”, wat ‘n verbetering op Botman se “gemeenskapsdiens” kan wees. Botman se standpunt was dat die US diens aan die gemeenskap moet lewer weens die versuim van veral ANC-owerhede om dit te doen. Daarmee het hy die twee historiese kernaktiwiteite van die universiteit, navorsing en onderrig, verwater.

De Villiers het die volgende slagspreuk geformuleer: “Wat in die student se belang is, is al wat van belang is.” Die universiteit bestaan inderdaad ten behoewe van sy studente, maar watter soort studente is kenmerkend van die US? Moet dit nie vanselfsprekend net diegene wees wat akademies op standaard is nie? Vir die universiteit om akademies uitnemend te wees, moet die akademies beste studente voorkeur by toelating en by die toekenning van studiebeurse kry. Dit was opvallend nie die geval in die Botman-era nie. Gaan dit nou verander? Dit lyk nie so nie. De Villiers verwys na die US as “‘n inklusiewe omgewing.” Hy is “verbind tot voortgesette transformasie om die ongelykhede van die verlede aan te spreek.”

Die probleem is dat ongelykhede in die hede van ‘n inherente aard kan wees. Hoe gaan hy onderskei tussen tekortkominge wat aan “onreg” in die verlede toegedig kan word en beperkinge wat eie aan studente is? Die maklike uitweg is om hierdie onderskeid te ignoreer, soos Botman gedoen het. Die akademies korrekte benadering is om alle studente suiwer akademies te beoordeel. Hiervoor sien De Villiers blykbaar nie kans nie. “Ek is entoesiasties oor die koers waarop prof Russel Botman die US geplaas het.” Dít is die soort polities korrekte stelling wat in hierdie situasie van De Villiers verwag is. ‘n Mens kan maar net hoop dat hy tydens sy ampstermyn dermate van Botman se ideologiese koers sal afwyk dat die US weer en meer akademies respektabel kan word.

Op 2 deser was De Villiers se aanstelling ‘n voorbladsyberig in Die Burger. Hy beweer dat daar geen ernstige probleme aan die US is nie. Die swaard van Blade Nzimande, die kommunistiese minister van hoër onderwys, wat oor die kop hang van universiteite wat onderrig deur die medium van Afrikaans verskaf, bekommer hom blykbaar nie. “Afrikaans as akademiese taal moet ondersteun en uitgebrei word.” Hy sê nie hoe hy dit gaan doen nie. Dit klink na blote lippediens.

Myns insiens behoort alle kursusse, voor- en nagraads, in Afrikaans aangebied te word. Studente moet aangemoedig word (bv finansieel) om hulle magisterverhandelings en doktorale proefskrifte in Afrikaans te skryf. Op die oomblik word studente in baie departemente aktief ontmoedig om tesisse in Afrikaans te skryf. By dosente en navorsers behoort daarop aangedring te word dat hulle artikels in Afrikaans publiseer. Pleks daarvan bly De Villiers hamer op internasionale (dus nie-Afrikaans-) aspekte. “Die taalbeleid sal ook meer internasionale studente en dosente lok.”

‘n Positiewe aspek is dat die doodsklok vir Botman se Sentrum vir Inklusiwiteit lui, maar die soet word met suur vermeng. “Oor inklusiwiteit het hy gesê ‘n sentrum vir inklusiwiteit wat êrens op die kant sit, kan nie alleen daarvoor verantwoordelik wees nie. ‘Dit moet in die hele institusionele kultuur van die universiteit geïntegreer wees. Alles wat ons doen, moet daardie geur en kleur hê.'” Hopelik sal Botman se jaarlikse Diversiteitsweek (Praag 29.09.2013) op grond van dieselfde redenasie in die slag bly. Wat met reg van ‘n Afrikaanssprekende blanke rektor verwag kan word, as hy ‘n Afrikaner is, is dat die ontheemding wat Afrikanerstudente deesdae op die US-kampus ervaar, aangespreek sal word. Tradisioneel was die US hulle universiteit, maar die US het ‘n inrigting geword wat blatant voorkeur aan nie-Afrikaner-elemente gee. Botman se HOOP-projek, met sy kommunistiese wortels in die idees van Paulo Freire (1921-1997) en Ivan Illich (1926-2002), kan gerus ook stil-stil verdwyn (maar kyk hier onder).

“Ek glo ek beskik oor die eienskappe om die universiteit vorentoe te neem, naamlik nuuskierigheid, energie, moed, volharding, fokus en dissipline.” De Villiers straal nie net selfvertroue uit nie, maar ongelukkig ook te veel selftevredenheid, op die gevaar af dat hy sy mate van kennis en insig oorskat. Dit kan ontaard in dogmatisme en daarom akademies teenproduktief wees. Groter beskeidenheid en skeptisisme kan bates vir ‘n rektor wees. (In die pers het die slegte gewoonte posgevat om na De Villiers as “Slim Wim” te verwys.) ‘n Medikus, ook ‘n De Villiers, JN (Jannie), wie se roem daarop berus het dat hy die Lombard-vierling in 1951 die wêreld ingehelp het, was voorheen die US-rektor (1970-1979) maar nie juis ‘n dawerende sukses nie.

Wim de Villiers se oormaat selfvertroue blyk veral uit die onderhoud wat Murray la Vita met hom gevoer het (Die Burger, 5 deser, p 11). Hy beskou homself as “perfek geposisioneer … ek dink dit gaan baie goed en ek doen goed.” Hy het veramerikaans: “Ek het ‘n baie Amerikaanse manier van hoe om dinge te doen.” In teenstelling hiermee was van die eerste dinge wat ek in Amerika opgemerk het dat baie mense in die sosiale omgang optree asof hulle op televisie is. My subjektiewe reaksie was dat ek hulle oorselfversekerdheid as afkeurenswaardig ervaar het. Myns insiens moet ‘n mens liewer nie te hiperaktief jou eie beuel blaas nie.

Volgens De Villiers is transformasie, oftewel verandering, deel van alles wat ons doen. Hy haal goedkeurend ‘n Amerikaner aan wat gesê het: “If you don’t like change, you are going to like irrelevance even less.” Wat De Villiers moet besef, is dat transformasie ‘n bepaalde soort verandering is; daardie tipe wat deur die ANC-regering aan almal opgedring word. Om ANC-transformasie teen te staan, is nie irrelevant nie. Myns insiens is dit vir hom as rektor noodsaaklik om bv Blade Nzimande teen te staan ter verdediging van bv akademiese meriete, universitêre outonomie en akademiese vryheid, asook Afrikaans as onderrigmedium.

Dit is juis De Villiers se opmerkings oor Afrikaans wat glad nie gerusstellend is nie. La Vita vra of Engels nie Afrikaans as onderrigmedium aan die US gaan verdring nie. De Villiers verwys na die leidende rol wat Latyn, Duits en Engels agtereenvolgend in die akademiese wêreld gespeel het. “Maar wie sê oor 50, of 60 jaar is dit nie Mandaryns nie? Niks is gefikseerd [bly onveranderd] nie … Die born frees [een van Botman se gunsteling frases] hét nie hierdie issues nie.” Net soos vir hierdie sogenaamde vrygeborenes is Afrikaans vir De Villiers blykbaar ook nie werklik ‘n kwessie nie. Wat hy by implikasie erken, is dat die plaaslike dominansie van Afrikaans, dus ook ‘n Afrikaanse US, tot die verlede behoort. In die onderhoud slaan hy dikwels oor na Engels en daarby met ‘n Amerikaanse aksent. Dit lyk asof sy kulturele wortels in die buiteland losgeraak het. Hy voel klaarblyklik glad nie geroepe om Afrikaans se status aan die US te herstel nie. Ampshalwe sal daar kwalik op sy Afrikaansheid peilgetrek kan word, al spreek hy sy van nie-Engels as Viljee uit.

Pleks van Afrikaansgetrou te wees, bly De Villiers hamer op nie-Afrikaans-aspekte, dat bv navorsing ‘n globale bydrae moet lewer; die aandag van internasionale befondsers, navorsers en studente getrek moet word; die US moet uitreik; daar geen heil in “insulariteit”/parogialisme is nie. Hy gee geen blyke dat Afrikanerskap swaar by hom weeg nie; eerder dat hy ‘n wêreldburger is. Daarom noem hy selfs dat ‘n US-kampus in die buiteland, bv Kenia, ‘n moontlikheid is. De Villiers is glo besig om Sampie Terreblanche se jongste boek te lees. Daarin sal hy kennis met die outeur se sosialisme maak, maar dit sal hom kwalik help om ewewigtige insig te kry in baie van wat die afgelope kwart eeu (tydens De Villiers se verblyf in die buiteland) plaaslik gebeur het.

Dit blyk dat De Villiers se arsenaal van sê-goedjies gou uitgeput raak, want hy herhaal heelwat van wat hy reeds in die bogenoemde bronne kwytgeraak het. Daar is belangrike sake waaroor ons groter helderheid sal kry eers nadat hy begin het om as rektor te funksioneer. Soos Chris Brink kan hy anders wees as wat hy aanvanklik voorgegee het, hetsy ten goede of ten kwade.

Ek bespeur ‘n mate van suurheid by Die Burger omdat nie een van die twee nie-wittes, wat op die kortlys van drie vir die rektorskap was, die paal gehaal het nie. (Die US stel deesdae die absolute vereiste dat daar altyd minstens een nie-witte op alle aanstellingskortlyste moet wees.) Die Burger sou oor nog ‘n bruin of nie-wit US-rektor mal gegaan het, des te meer as ‘n vrou die pos gekry het. Enige pos wat deur ‘n nie-witte beklee is en daarna deur ‘n witte ingeneem word, word deesdae as ‘n terugwaartse stap, dus as teenproduktief vir transformasie, beskou.

Volgens ‘n (Afrikaanssprekende, bruin) leser versterk De Villiers se aanstelling “die indruk … dat poste soos die rektorskap nie beskore is vir vroue, Engelssprekendes, bruin en swart akademici nie. Die droom van mede-eienaarskap van dié instelling het tydelik geloofwaardigheid verloor” (Die Burger, 11 deser, p 16). Ek verwag dat die genoemde suurheid vorentoe nog duideliker in Die Burger gaan uitslaan, in opmerkings van bv Henry Jeffreys en/of Die Burger se eie Victor Verster-alumnus, Johann Maarman. Albei het net lof vir die ANC se destydse misdadige aktiwiteite. Onlangs het Maarman geskryf dat van die UWK-klipgooiers en -brandstigters glo deur die polisie gemartel is, maar hy het doelbewus versuim om melding van hierdie studente se misdade te maak.

Op dieselfde bladsy as La Vita se verslag oor sy onderhoud met De Villiers is daar ‘n brief van Anton van Niekerk; ‘n mens wat knaend pomp vir die US-rektorskap. Oor sy onbesonne uitlatings is Van Niekerk by ‘n vorige geleentheid met ‘n stukkende bril tot onder sy omgekeerde lessenaar getik. Kort daarna het hy beweer dat hy ‘n les geleer het. Sedertdien lyk dit egter telkens asof dit nie die geval is nie. Van Niekerk gaan onverpoos voort om skoor te soek. Dit is in sy DNS.

Hierdie keer het Van Niekerk dit teen ‘n private Afrikaanse universiteit. Heeltemal tereg noem hy die baie geld wat die vestiging en bedryf van ‘n volwaardige universiteit verg. Dit kan kwalik van die “klein, kwesbare Afrikanergemeenskap” verwag word om so ‘n projek te finansier. Soos gebruiklik gaan dit egter eintlik vir Van Niekerk om sy afkeur uit te spreek van enige poging om Afrikaans- en veral Afrikaner-belange te bevorder.

Wanneer Van Niekerk oor religie besin, is hy skepties. Die tweede hersiene uitgawe van sy boek, Geloof sonder sekerhede, is onlangs gepubliseer. Hy gaan onverpoos voort om aan dieselfde kombersie te hekel. Maar as dit by die politiek en akademie kom, klou hy vas aan ‘n geykte, dogmatiese ingesteldheid wat teenproduktief vir die US as akademiese inrigting is.

Dit is my oortuiging dat Afrikaners eerder moet veg vir die behoud van die tradisioneel Afrikaanse universiteite, wat met so baie geld en opoffering tot stand gebring is, as om hulle te beywer vir ‘n nuwe Afrikaanse universiteit met beperkte kapasiteit. As so ‘n onderneming suksesvol blyk te wees, sal die ANC-regime beslag daarop lê en dit ooreenkomstig sy verwronge ideale transformeer. Die eintlike geveg teen die ANC-regime moet op die kampusse van die tradisioneel Afrikaanse universiteite gevoer word. Hiervan is daar al hoe minder sprake omdat daar al hoe meer Anton van Niekerks is wat hulle deur die polities korrekte stroom laat meevoer.

Die wesenlike gevaar is dat Wim de Villiers Van Niekerk-gesind kan wees. Die lakmoestoets vir ‘n akademikus is die suiwerheid van sy benadering van akademiese sake. Van Niekerk druip hierdie toets op skouspelagtige wyse. Hy weet dat ‘n universiteit aan minstens twee vereistes moet voldoen as hy akademies uitnemend wil wees: net die akademies beste studente moet toegelaat en net die akademies beste dosente en navorsers moet aangestel en bevorder word. In albei opsigte skiet die Botman-US openlik en doelbewus tekort, maar Van Niekerk opper geen beswaar hoegenaamd hierteen nie. Die “aangewese groepe,” die sogenaamde ras- en geslagsbenadeeldes, mag maar ten koste van die US se akademiese gehalte en aansien bevoordeel word. Blankes, veral Afrikaners, mag maar veronreg word. By Van Niekerk kry politieke korrektheid voorkeur bo akademiese korrektheid.

Die aanduidings is dat De Villiers dieselfde toets gaan druip. Amerika is immers by uitnemendheid die land waar swartes onregverdig bevoordeel word. As De Villiers openlik op sy Afrikanerskap gesteun het, sou hy hierteen weerstand kon bied. Dit sou hom ook teen die kommunistiese boosheid van Blade Nzimande gesterk het. Hy sou hom op morele meerderwaardigheid kon beroep; dat Afrikaners ‘n bewese rekord as bouers het en nie, soos die “vryheidstryders” en ANC-regering, as brekers uitgemunt het nie.

Jean Oosthuizen se onderhoud met De Villiers is op 11 deser op LitNet gepubliseer. Daarin herhaal De Villiers die dwaling dat die US (akademies) “fiks en kerngesond” is. Daarna kwalifiseer hy sy stelling ietwat deur na die bedenklike veiligheidsituasie op die kampus, wat die akademiese funksionering van die US aan bande lê, te verwys. Maar dan bevestig hy ook wat ek vermoed het: dat hy wil hê die US-studente moet wêreldburgers word, klaarblyklik sonder dat die US hulle eiesoortige kultuur grondig versterk het, al sê hy later: “Ons wil ook nie hê mense moet hulle eie agtergrond en karakter prysgee nie.” In die Botman-era is Afrikanerkultuur verdag gemaak, eintlik verguis, en sover moontlik afgebreek. De Villiers ondersteun die nuwe taalbeleid in die waan dat dit tot die “uitbreiding van Afrikaans as akademiese taal” sal lei.

Daarna kom De Villiers met dieselfde soort redenasie as Willie Esterhuyse, waarvolgens Engelsmediumonderrig deur die staat befonds word en onderrig deur die medium van Afrikaans op donasies moet steun (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, p 158): “Ek moet egter dadelik ook vra waar die ondersteuning van buite is vir die ontwikkeling van Afrikaans as akademiese taal. Waar is die groot pryse vir akademiese skryfwerk in Afrikaans, waar is die finansiële aansporing vir navorsingswerk in Afrikaans?” As De Villiers in die buiteland werklik agtergekom het hoeveel Afrikaans vir hom beteken (soos hierbo aangehaal), sal hy verseker dat Afrikaans voorkeur by US-befondsing kry. Hy kan gerus aankondig dat hy ‘n deel (sê 10%) van sy buitensporige rektorsvergoeding as’t ware as ‘n dankoffer ter bevordering van Afrikaans- (en Afrikaner-) belange bewillig. As die voortbestaan van Botman se rasgebaseerde doktorale program vir swartes uit swart Afrika aan die US geduld word, kan dit blaamvry met programme toegespits op Afrikaans- en Afrikanerbelange gebalanseer word.

De Villiers se redenasie oor Afrikaans is soortgelyk aan dié van linkse Afrikaanssprekendes destyds, bv Bernard Lategan en Johan Hattingh, waarvolgens Afrikanerkultuur en Afrikaans nie beskerm hoef te word nie (Kapp, p 62): “Ek is van mening dat Afrikaans sal gedy as dit nie afgedwing word nie, maar op kampus leef naas ander tale … Aanbod en aanvraag loop saam … Ek volstaan daarmee dat ek die taalbeleid ondersteun – die toets gaan kom in die implementering, befondsing en monitering.” Vir De Villiers is Afrikaans blykbaar nie werklik ‘n hartsaak nie, bloot ‘n (lastige) verskynsel wat, soos Botman dit so graag gestel het, “bestuur” moet word.

“Ons universiteit behoort ‘n plek te wees waar almal op gelyke voet welkom kan voel.” Maar dan moet blankes op dieselfde akademies grondslag as nie-blankes US-toelating kry (bv tot mediese studie) en om dieselfde ekonomiese redes in dieselfde mate studiebeurse ontvang. Die akademiese werk van almal moet aan dieselfde standaarde voldoen. Hoë akademiese standaarde is by nie-wittes des te meer noodsaaklik, want om neo-rassistiese en seksistiese redes kry hulle deesdae by aanstelling en bevordering voorkeur. Maar sal De Villiers die moed van sy oortuiging hê om hierdie rasionele vereiste onomwonde aan die US-dosente te stel? Ek dink nie so nie. Hy het bv geen probleem met die mikpunte in die US se institusionele voorneme en strategie waarvolgens “swart en bruin en Indiërstudente” gewerf en daar by implikasie teen blanke studente gediskrimineer word nie.

Botman se HOOP-projek word deur De Villiers gekarakteriseer as ‘n “wetenskap-vir die-samelewing-benadering.” Dit is wesenlik niks anders nie as ‘n uitdrukking van die gewilde hedendaagse versugting dat ‘n verskil gemaak moet word, oftewel oeboentoe, wat in die praktyk daarop neerkom dat blankes glo die morele verpligting het om swartes te help. De Villiers verwys goedkeurend na huidige US-programme met Engelse name soos SciMathUS en HOPE@Maties waarmee uitsluitlik nie-wittes met “potensiaal” geïdentifiseer word. Die mentorprogram Rachel’s Angels kan hierby gevoeg word. Daar is hier, wat wittes betref, geen sprake van die so dikwels geprese “inklusiwiteit” nie.

Aan Botman se diskriminerende maatreëls teen blankes gaan daar klaarblyklik nie gepeuter word nie. In die natuur kom bokke in verskillende kleure voor. Sondebokke het egter, in hierdie konteks, altyd dieselfde kleur, naamlik wit. Botman het sy HOOP-projek aan die US geloods as “a concerted move away from Stellenbosch being considered an exclusively Afrikaans university … Stellenbosch has a very special responsibility, given its history. We have played a significant part in the injustices of the past and we are committed to redress” (Kapp, p 215). Daardie Botman-hoop impliseer ook ‘n wegbeweeg van die “language roots” van die US (p 216). Wat die HOOP-projek nog meer aan die verwronge US-hart bind, is dat Russel Botman se weduwee, Beryl (gebore Van der Scholtz), pas ‘n proefskrif oor onder meer die hoopbegrip voltooi het. Henry Jeffreys beweer: “In Botman het Maties ‘n ware taalstryder vir Afrikaans gehad” (Die Burger, 26 November, p 10), maar sy weduwee se proefskrif, wat deurlopend met Russel bespreek is, is in Engels (Die Burger, 11 deser, p 4).

Soos Kader Asmal, ‘n vorige ANC-minister van onderwys, het Botman geweier dat die US enigiets met studiebeurse te make mag hê wat voorskryf dat hulle net aan blankes toegeken moet word. Dit het meegebring dat sommige wit studente doelbewus studiegeleenthede ontsê is. Dat daar ‘n oorvloed van studiebeurse uitsluitlik ten bate van nie-wit studente bestaan, het die genoemde twee kamerade glad nie as teenstryding ervaar nie. ‘n Rektor met akademiese integriteit sal hier ‘n beleidsverandering aanbring. Studiebeurse wat bv ras- en geslagsvoorskrifte bevat, behoort met dank aanvaar te word. Hierdie voorskrifte behoort om suiwer akademiese redes eerbiedig te word, met die wete dat daardie studente lewenslank bevoordeel word deur tersiêre studie wat hulle andersins sou ontbeer het.

Tydens die rektorskap van Brink en veral Botman was dit die gewoonte om prominente ANC-politici sonder meer as goed en Afrikaner-politici van weleer as sleg te beskou. Talle ANC-kornuite is met eredoktorsgrade vereer omdat van die standpunt uitgegaan is dat dit goed vir die openbare beeld van die US is. Politici is egter omstrede en verdelende elemente in ‘n samelewing en moet myns insiens liewer nie vereer word nie. Eintlik behoort die beleid te wees om geen (of so min moontlik) van hierdie akademies waardelose sertifikate uit te deel (Praag 14 September). As bastion van beskawing behoort enige universiteit die beginsel te handhaaf dat misdadigers nie vir verering kwalifiseer nie.

Wanneer laas het die US ‘n Afrikaanse taal- of letterkundige vereer? Hier dink ek nie aan iemand soos Antjie Krog wat politiek onder die dekmantel van letterkunde bedryf nie. Een van Krog se jongste stommiteite, na aanleiding van ‘n besoek aan Duitsland, is: “Op baie plekke in Europa sien ‘n mens dan weer die vanselfsprekendheid van witheid, van bevoorregting” (Die Burger, 8 deser, p 9). Dui welvarende blankes dalk nie veel eerder op prestasie, op besondere vermoëns en bekwaamheid, nie?

Die benaming van geboue en ander dele van die US toon dieselfde eensydige verering van ANC-kornuite en die verguising van blanke politici. Daarom is daar afdelings in die US wat na Desmond Tutu en Beyers Naudé vernoem is, terwyl die name van geboue wat na Hendrik Verwoerd en John Vorster vernoem was, geskrap is. Pas is aangekondig dat die DF Malan-gedenksentrum nou die Coetzenburg-sentrum heet. “Die naamsverandering is deel van die universiteit se Visie 2030 om meer inklusief, innoverend en toekomsgerig te wees” (Die Burger, 8 deser, p 3). Wit dui dus op eksklusiwiteit en die verlede en swart op inklusiwiteit en die toekoms. Hierdie naamsveranderings word visuele regstelling/transformasie genoem (Die Burger, 6 Mei, p 10).

Daar is beweer dat dit ‘n belediging vir Botman se nagedagtenis was dat hy uit die DF Malan-gedenksentrum begrawe is. Botman het met hierdie naamsverandering postuum sy sin gekry. Maar dit hou nie daar op nie. In dieselfde berig word genoem dat ‘n nuwe US-koshuis as Huis Russel Botman bekend gaan staan. Is daar werklik geen student wat hierdeur beledig of ten minste ongelukkig gaan voel nie? Wanneer leer die US die elementêre les om liefs geen indiwidue te vernoem nie? Met min moeite behoort die beleid aanvaar word te word dat omstrede figure, soos politici en politiek-deurdrenktes soos Botman, nie vernoem moet word nie.

‘n Deurlopende binnegeveg in die akademie is die magstryd tussen die doserende en navorsingspersoneel aan die een kant en die administrasie aan die ander kant. Eintlik het die administrasie nie ‘n saak nie, want die universiteit bestaan omdat inligting in lesings aangebied en daardie kennis op navorsing gebaseer behoort te wees. Die administrasie is daar om salarisse te betaal, eksamens te reël, geboue op te rig en in stand te hou, ens. Enige onderneming verg ‘n mate van administrasie, maar administrasie is ‘n hulpdiens en is nie die kern van ‘n universiteit nie. Tog is daar die skynbaar onweerstaanbare neiging om klerke op dieselfde vlak as dosente te probeer plaas.

‘n Rektor wat by voorkeur ‘n ideologiese program deurvoer, soos Botman gedoen het, steun hoofsaaklik op nie-doserende afdelings van die universiteit, soos die Sentrum vir Inklusiwiteit. ‘n Rektor wat wesenlik en uit oortuiging sterk akademies gesind is, vind sy steunbasis by die doserende en navorsingsdepartemente. ‘n Klassieke voorbeeld is Samuel Pauw, eens die rektor van die Universiteit van Suid-Afrika (1956-1972), wat seker meer as enige ander persoon van Unisa ‘n afstandsonderriginstansie gemaak het wat akademies gunstig met die beste plaaslike residensiële universiteite vergelyk het. (Ook by Unisa het daar egter sedert 1994 in die naam van transformasie onrusbarende akademiese agteruitgang ingetree.)

As akademikus het Pauw geweier om as rektor sy kantoor in die administrasiegebou te hê. Hy het sy kantoor gehad waar dit hoort, naamlik by die dosente, want ‘n rektor was volgens hom die akademiese hoof en nie in die eerste plek ‘n administrateur nie. Die hoë akademiese standaarde wat hy aan homself en Unisa gestel het, het tot sy ondergang gelei. Toe die senaat teen sy aanbeveling ten gunste van die aanstelling van ‘n professor gestem het wat volgens Pauw akademies nie op standaard was nie, het hy sonder meer as rektor bedank. Die verdere geskiedenis van daardie professor het myns insiens getoon dat Pauw akademies korrek geoordeel het.

Die ironie is dat toe ek dit aan een van Pauw se opvolgers stel dat die rektor die akademiese leier van ‘n universiteit behoort te wees, hy my meegedeel het dat hy sy taak as administratief beskou. Hy het knus in die administrasiegebou gesit en die klerke het die universiteit geregeer. Een van die redes waarom hy hom nie by die akademiese personeel geskaar het nie, was omdat hy hom nie kwalifikasiegewys duidelik van die klerke onderskei het nie. Hy het nie ‘n doktorsgraad gehad nie.

As De Villiers ‘n deurwinterde akademikus is, sal hy in die na-Botman-era geroepe voel om die prominente rol wat nie-doserende afdelings in die onlangse verlede aan die US gespeel het, drasties in te kort. Geld moet by voorkeur aan onderrig en navorsing bestee word en nie aan politieke foefies (bv Botman se Slag van Andringastraat-uitstalling – Praag 25.08.2013) nie.

Die De Villiers-bewind sal na verwagting klein winste vir Afrikaners toon. In die Jean Oosthuizen-onderhoud sê De Villiers: “Die kampusgemeenskap mag nie verwag dat studente met ‘n Afrikaanse [eintlik: Afrikaner-] kultuurkarakter verskonend daaroor moet wees weens die verlede nie.” Dit is onwaarskynlik dat De Villiers sy oorsprong dermate sal verloën dat hy, soos Botman, snedige opmerkings oor ons volksvaders, volksbesit (Praag 23 Junie) en groepbesit (Kapp, p 223) sal maak en daarop sal roem dat die US lankal die laer verlaat het (Praag 29.04.2013). Botman het hom by rugby skaars gehou omdat hy dit as kenmerkend van die tradisionele US beskou het. Pleks daarvan het Botman sokker, by uitstek ‘n sport vir swartes, so veel moontlik probeer bevorder. De Villiers het hopelik nie dieselfde sielkundige besware teen rugby nie.

Anders as Botman se Afrika-manie sal De Villiers se oriëntasie hopelik onmiskenbaar Westers wees, maar ongelukkig seker nie tradisioneel Europees nie. Hy sal nogtans groter begrip as Botman hê vir die wesenlike aard van die universiteit, wat immers ‘n Westerse uitvinding is. Die “swart” Botman is aan die Universiteit van Wes-Kaapland deur Jakes Gerwel wysgemaak dat ‘n universiteit ten behoewe van linkse politiek bestaan. Botman het daardie verwronge idee grootliks ongehinderd aan die US uitgeleef. In werklikheid behoort ‘n vrye uitwisseling van idees nie net op ‘n universiteitskampus toegelaat te word nie, maar ook daadwerklik aangemoedig te word.

Opsommend kan ‘n mens in hierdie vroeë stadium sê dat daar tydens die rektorskap van De Villiers klemverskuiwings gaan wees, maar van ‘n daadwerklike ommekeer van die situasie, dus van ‘n welkome terugkeer van die US na ‘n egte Afrikaanse universiteit, is daar geen sprake nie; om van ‘n blanke universiteit nie te praat nie. De Villiers kan nie meeding met die oorgunstige polities geïnspireerde retoriek oor Botman nie, maar akademies is dit baie maklik om Botman te oortref.

Is my skrywe voortydig? Ek dink nie so nie. In my teks is daar talle voorstelle wat die nuwe rektor as werkprogram kan benut om ‘n beter, veral meer akademiese, US tot stand te bring. Teen my huidige verwagting in kan daar uit die Botman-puinhoop ‘n US verrys wat akademies weer blom.

Blade wil amokmakers in parlement vasvat

Die hoofsekretaris van die SAKP, Blade Nzimande het ‘n beroep op die ANC as die meerderheidsparty gedoen om strenger op te tree teen oproerige gedrag in die Parlement.

Hy sê indien dit nodig is, moet die reëls in die Parlement en die Provinsiale Wetgewers verander word, het RSG berig.

Nzimande sê hoewel daar diegene is wat die onlangse gebeure in die Parlement vier, moet die ANC strenger optree.

Nzimande het ook die Suid-Afrikaanse Nasionale Redakteursforum – Sanef – ‘n anti-ANC klub genoem.

Hy het dié stelling gemaak in reaksie op Sanef se klagte dat daar ingemeng word met die klank en beeld wat in die Parlement uitgesaai word sodra daar ontwrigtings plaasvind.

Nzimande het Sanef se klagte as absurd beskryf.

Waarom wou die vyand ons universiteite inpalm?

Met die jongste nuus in verband met die PUK vandeesweek, is dit helder dat die oorname van die Afrikaanse universiteite nou voltrek is. Iron Rensburg, Botman, Jansen en nou Kgwadi by die Noordwes-universiteit het seker gemaak dat al die Afrikaanse universiteite onder vyandelike beheer verkeer sodat die Afrikanerjeug tegelyk beheer en gebreinspoel kan word. Die armswaaiery van ‘n meisieskoshuis op Potchefstroom was die laaste teken van dissidensie wat nog op ‘n kampus bestaan het, as ‘n mens nou die grapjasse met hul swart gesigte by Tukkies en Maties buite rekening laat.

Ook by Tukkies is daar gesorg dat enige dosente wat afwyk van die neomarxistiese dogma in die geesteswetenskappe vasgevat word en summier in die pad gesteek of verdryf word. Die vraag is nou: Maar waarom wou die vyand ons universiteite so graag inpalm? Tradisioneel koester die Engelse marxiste in ons land net minagting vir die Afrikaanse universiteite en erken geen navorsing wat in Afrikaans gepubliseer word nie. Trouens, Wits, Kaapstad, Natal en Rhodes erken skaars enige navorsing wat daar in Engels by ‘n Afrikaanse universiteit geproduseer word, tensy dit deur hul eie alumni is.

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

In die sewentiger- en tagtigerjare, toe die NP nog aan bewind was, het die Engelse universiteite die regering fel aangeval. In ruil het die regering niks gedoen om hul aktiwiteite aan bande te lê of selfs om hul staatsbefondsing in te kort nie. Die oorwegend marxistiese Engelstalige universiteite in Suid-Afrika het universitêre outonomie en akademiese vryheid onder sogenaamde “apartheid” geniet. Tans val die regering en die media konstant die Afrikaanse universiteite aan en gil dat hulle moet “transformeer”, waaronder verswarting en verengelsing verstaan moet word. Trouens, soos ek onlangs getwiet het, is “transformasie” in die Suid-Afrikaanse sin ‘n eufemisme vir blanke volksmoord.

South African ‘transformation’ is a euphemism for WHITE GENOCIDE. pic.twitter.com/7Z3aj5lYsD

— Dan Roodt (@danroodt) September 24, 2014

Dieselfde mense en groeperings wat in die tagtigerjare die ou regering vanuit die universiteite aangeval het, sit nou in die regering en in sy administrasie. Tans gebruik (misbruik) hulle die staatsmag om ons universiteite te kasty, oor te neem en uiteindelik teen ons aan te wend. Anders as die destydse NP, speel hulle nie volgens die reëls nie.

Baie van die dosente op die kampusse is insgelyks ideoloë wat die klimaat skep vir plaasmoorde en stedelike rooftogte om plaas te vind. Soos ek al voorheen genoem het, werk ‘n organisasie soos PLAAS aan die Universiteit van Weskaapland kliphard om blanke Afrikanerboere te demoniseer, hul eiendomsreg verdag te maak en onregstreeks hul uitwissing te bepleit. Omdat ons vyande so bewus is van die waarde van universiteite as plekke waar ideologie en propaganda geproduseer word, wil hulle enige poging van Afrikaners om op kampusse te hergroepeer, in die kiem smoor. Ook moet die blanke middelklas toenemend van toegang tot tersiêre onderrig ontneem word. Hoe armer ons word, hoe meer blootgestel raak ons, want dan kan ‘n mens nóg privaatveiligheid nóg -gesondheidsorg bekostig en is dit soveel makliker om jou net voor die voet dood te maak, soos wat reeds gebeur.

Dwarsdeur die geskiedenis het die Afrikaner nog altyd die boosheid van sy vyande onderskat. Op die vooraand van die Tweede Vryheidsoorlog het die Transvalers en die Vrystaters gedink dat daar “fair play” sou wees en dat Engeland volgens beskaafde reëls sou oorlog maak. Op die ou end het die Engelse besluit dat, indien hulle nie die Afrikanermans met hul Mausers in die veld kan baasraak nie, sal hulle wel teen ongewapende vrouens en kinders kan wen.

Net so het die Kommunisteparty onder Joe Slovo en Ronnie Kasrils die vuilste en mees moorddadige metode van oorlogvoering – stedelike terreur – gekies, waarmee die NP op sy knieë gebring is. Natuurlik het FW de Klerk se verraad ook ‘n rol gespeel, maar die klimaat vir verraad en propaganda is haarfyn beplan en deur stedelike terreur geskep. Die vier Engelse universiteite met hul hordes marxistiese dosente en “intellektuele” was die uitsaaisentra wat die regverdiging vir stedelike terreur moes verskaf. Net soos hulle tans onregstreeks met hul konstante propaganda van “boere wat die swartes se grond gesteel het” die grondslag vir volksmoord lê.

In sy Calvinistiese naïwiteit, goedgelowigheid en onkunde oor die groteske boosheid van sy vyande, kan die Afrikaner hom nie indink in hoe dit moet wees om die uitwissing van ‘n ander volk of groep te beplan en uit te voer nie. En tog is dit presies wat vandag besig is om met ons te gebeur. Elke faset van ons bestaan word wesentlik aangeval: ons fisieke en ekonomiese oorlewing, ons taal en kultuur, ons skole en universiteite, ons identiteit en spraakvryheid.

Die Franse marxis Louis Althusser het onderskei tussen “onderdrukkende en ideologiese staatsapparate”. Die onderdrukkende staatsapparaat is die weermag en die polisie, wat vroegaan tydens die revolusie deur Umkhonto we Sizwe en die Kommunisteparty oorgeneem is. Die ideologiese staatsapparaat is die media en die opvoedingstelsel wat effens langer geneem het om eers binne te sypel en daarna volkome onder vyandelike beheer te plaas.

Ek is daarvan oortuig dat ‘n aansienlik persentasie van Afrikaanse joernaliste in die hoofstroommedia onder beheer van die staat se geheimedienste verkeer. Indien hulle nie regstreeks op die staat se betaalstaat verkeer nie, word hulle deur ‘n staatsagent gehanteer of “beïnvloed”. Ek mag verkeerd wees, maar die gladde manier waarop die Potchefstroom-kampus vanjaar “omgedop” is, vertoon al die kenmerke van ‘n beplande intelligensie-operasie. Eers ‘n bietjie negatiewe publisiteit wat uit niks uit opgewek word. Daarna ‘n wollerige reaksie van ‘n paar bekende Afrikanerverraaiers, omgekooptes of diegene wat graag hul eie mense sou wou uitverkoop en ten slotte die leier van die Kommunisteparty, Blade Nzimande, wat met ‘n suiweringsveldtog van die Potch-kampus begin.

Onthou: die ANC en SAKP het jare lank in Oos-Europa deurgebring. Anders as die destydse NP, verstaan hulle die logika van suiwering soos dit oor en oor deur Stalin en ander leiers toegepas is, baie goed. Afrikaans, maar ook alle andersdenkendes, sál uit die stelsel gesuiwer word. Dit gebeur reeds sienderoë.

‘n Ander vraag sou wees: Wie beheer vir Blade Nzimande? Want hy is heeltemal te dom om die hele komplekse proses waardeur die universiteite van andersdenkendes gesuiwer moet word en die Afrikaner verder op sy knieë gedwing moet word, te verstaan en te bestuur. Agter Blade sit daar duistere manne wie se name en gesigte ons nie maklik sal sien nie. Ons weet dat daar in die departement van hoër onderwys en opleiding ook wit Engelse marxiste werksaam is wat verslae skryf, beleid maak en strategie bepaal.

Indien daar enige twyfel bestaan oor hoe ekstremisties hierdie mense is, dink bietjie daaraan: Is u daartoe in staat om nou uit te gaan en ‘n bom in die naaste restaurant te plaas of ‘n landmyn op ‘n plaaspad waar enigiemand, die boer en sy gesin of selfs plaaswerkers, dit kan aftrap? Die Afrikaner se vyande het dit egter sonder enige gewetenswroeging gedoen. Net soos wat Pol Pot of Mao Zedong miljoene mense gedood het om hul magswellus in die naam van absolute gelykheid te bevredig, is ons huidige maghebbers (en hul meelopers!) tot enigiets in staat.

Soos Paul Kruger destyds met Sir Theophilus Shepstone uitgevind het, bestaan daar mense wat een ding sê en ‘n ander doen. Al die praatjies oor die grondwet en demokrasie, asook die welwillendheid teenoor Afrikaans – wat kastig “een van die elf amptelike tale” is – is blote oëverblindery. Skynheiligheid. Sogenaamde “demokrasie” in Suid-Afrika was ‘n blote set om Afrikaners polities skaakmat te stel. In ‘n regte demokrasie beskik minderhede ook oor regte en is die meerderheid versigtig om hulle openlik te oorheers, te haat en uit te wis. Nie by ons nie. Hier gaan dit oor naakte etniese oorheersing wat deur krete van “rassisme!” en “Julle het ons besteel!” verseker word.

Daarom sou die Afrikaner ‘n fout maak deur hom op sy “demokratiese” en grondwetlike regte te verlaat. Ná agt jaar se hofsake rondom die Renate Barnard-geval, het ons bitter min om daarvoor te wys. Vanuit die marxistiese vestings wat die universiteite geword het, hoon die akademici die “laaste paar wittes wat nog teen transformasie skop”.

Die tyd mag binnekort aanbreek dat geen blanke Afrikaner meer toegelaat mag word om aan ‘n universiteit in Suid-Afrika te studeer nie. Kwotaïsme – ‘n nuwe woordskepping wat iemand nou die dag op Twitter onder my aandag bring – sal daarvoor sorg. Soos wat ons demografies wegkwyn, sal ons vyande sorg dat ons deelname aan instellings streng tot ons persentasie van die bevolking beperk word, indien ons nog hoegenaamd verdra sal word.

Vir elke situasie of penarie – hoe haglik ook al – bestaan daar ‘n plan en ‘n strategie. Die klein minderheid Afrikaners wat nog omgee wat van ons word, sal baie hard moet begin dink.

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Blade Nzimande blaf dat die PUK moet verengels en verswart

Blade Nzimande het gister aan die media in Johannesburg gesê dat daar “‘n kultuur van vrees” op die PUK-kampus heers, asook dat swart en Engelse studente nie daar welkom voel nie, want “as jy nie wit en Afrikaans is nie, gaan dit vir jou soos ’n vreemde plek voel”.

Die minister van hoër onderwys het die PUK insgelyks vanweë sy Afrikaanse aard as ‘n “apartheidsenklawe” uitgekryt en verder gesê: “Dít wat op die Potchefstroom-kampus gebeur het, is tragies en net soos om ons Grondwet te vertrap.”

Gister se mediakonferensie volg op die veldtog wat daar sedert die begin van die jaar teen die PUK gevoer word, deur die Johannesburgse dagblad Beeld, maar ook deur dr. Leon Wessels, ‘n voormalige kommissaris van die Menseregtekommissie wat ANC-waardes beliggaam. Wessels is as voorsitter van ‘n sogenaamde “onafhanklike taakspan” aangestel wat die Potchefstroomkampus moes “ondersoek” ná die negatiewe beriggewing deur Beeld oor “Nazi-praktyke” op die kampus. Die universiteitsraad wou egter nie amptelik die verslag aanvaar nie.

In reaksie op die Wessels-verslag het Blade Nzimande gister gesê:

“Ek verwelkom die taakspan se waarnemings en voorstelle, maar moet sê dat ek ’n ongemaklike gevoel het omdat die taakspan met net ’n maand se ondersoekwerk net aan die puntjie van die ysberg geraak het. Ondanks die feit dat hulle verhinder is om alle relevante feite en verslae te ondersoek, het hulle wel daarin geslaag om baie waardevolle aanbevelings te doen.”

Nzimande het gekla dat daar oor vyf jaar vier verslae oor transformasie en ontgroening opgestel is, sonder dat daar met suiweringsveldtogte teen studente en dosente begin is.

Hy het voorts verklaar:

“Die feit dat daar in ’n stadium drie ondersoeke was en die voormalige visekanselier (dr. Theuns Eloff) dit probeer afmaak het as onskuldige studentepret, wys dat ek die regte ding gedoen het deur in te gryp.

“Daar is duidelik diep gewortelde praktyke by die universiteit wat met sy oriëntasieprogramme vir eerstejaars op die skending van hul menseregte neerkom.”

“Die bestuur kan nie onkunde aanvoer nie. Daar heers ’n kultuur van vrees op hierdie kampus. Mense is te bang om te praat uit vrees vir viktimisasie.

“Transformasie is ’n tweerigtingstraat. Dit help nie ons gebruik Madiba se naam, maar leef nie die beginsels van transformasie uit nie.”

Volgens Nzimande kan sy departement “nie toelaat dat ’n universiteit die Grondwet vertrap nie” en “het ons universiteite ’n plig om die leiding te neem in die ontwikkeling van ’n menseregtekultuur”.

Hoewel die Grondwet ook voorsiening maak vir akademiese vryheid en universitêre outonomie, lyk dit asof Blade Nzimande nou regstreeks beheer van die PUK geneem het, want hy het die universiteit beveel om driemaandeliks aan hom verslag te doen oor sy vordering met “transformasie” wat binne die huidige verband net “suiwering van blankes en Afrikaans” kan beteken.

Universiteit Stellenbosch: Ja, baas. Ons maak soos baas Blade Nzimande sê

Ek het onlangs kritiek teen George Steyn, die raadsvoorsitter van die Universiteit Stellenbosch (US), uitgespreek omdat hy niks anders as voortgang op die Russel Botman-pad vir hierdie inrigting kan voorsien nie. Steyn is ‘n sakeman en geen akademikus nie. Hy het geen eerstehandse kennis van universitêre onderrig (uit die oogpunt van die dosent) en navorsing nie. ‘n Mens sou dus verwag dat hy liewer sou swyg; des te meer omdat ‘n voorsitter veronderstel is om onpartydig te wees. Pleks daarvan het Steyn besluit om, in die afwesigheid van Botman, sy posisie te gebruik, of eintlik te misbruik, deur hierdie leemte te vul met uitlatings oor wat hy vir die US in gedagte het. Self is hy egter nie in staat om iets oorspronkliks vir die universiteit te bedink of visualiseer nie. Hy kan bloot pleit dat op die (vir hom) wonderlike Botman-pad, wat identies met die ANC- of Blade Nzimande- of kommunistiese pad is, volhard moet word.

<br />

Ek het Steyn se standpunt, soos gestel in Die Burger van 9 Augustus, in besonderhede op Praag (17.08) gekritiseer. Dit het geen aanklank by Steyn gevind nie. Op 24 Augustus het hy wesenlik dieselfde teks, maar vertaal, in die Weekend Argus gepubliseer. By albei geleenthede is Steyn se teks op die US-webwerf hergepubliseer. Steyn se mening is dus besig om die US te deursuur. Dat hierdie waarneming geldig is, blyk uit wat hieronder volg.

In die Argus-artikel gaan dit vir Steyn maar weer om “to ensure continuity;” dus waarom krap aan iets wat reg is. Die wesenlike probleem is egter dat die US polities reg het, dus die meerderheidspolitiek slaafs navolg, maar akademies ‘n dwase weg bewandel. “We are not planning a change in direction.” Daar is “transformation targets” wat deur die US nagejaag word om nie-wittes te bevoordeel. Daarenteen is kwotas om Afrikaans en blankes se belange te beskerm, taboe. “SU has not worn the Afrikaner blazer for a very long time.” Steeds word daar geen afkeer uitgespreek van ‘n ANC- of kommunistiese inslag wat so kenmerkend van die Botman-bewind was nie.

Eintlik al wat nuut by Steyn se tweede artikel ingevoeg is, is dat die verwysing na “the Nazi salute” aan die Noordwes-universiteit (NWU) aangevul is met vermelding van “students dressing up as black housekeepers” aan die Universiteit Pretoria (UP). Die US neem dus met Steyn se komplimente deel aan die onbillike verguising van twee ander universiteite waar Afrikaans darem nog as onderrigmedium voortbestaan.

Die algemene sekretaris of voorsitter van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party en ANC-minister van hoër onderwys, Blade Nzimande, en Russel Botman, die vorige US-rektor, het dieselfde visie vir hierdie universiteit gedeel. Botman was in hart en niere eerder ‘n ANC-aktivis as ‘n akademikus. Nzimande het openlik verklaar dat daar nie plek vir Afrikaanse universiteite is nie; net Suid-Afrikaanse universiteite het glo bestaansreg (Die Burger, 23.07, p 2). In die praktyk beteken dit dat eintlik net universiteite met Engels as onderrigmedium op owerheidsubsidiëring geregtig is.

Universiteite wat voortgaan om onderrig in Afrikaans aan te bied, soos veral die Potchefstroom-kampus van die NWU en die US, is dus by uitstek in Nzimande se visier. Waarna Nzimande soek, is iets (bv ‘n insident, hoe gering ook al) waarmee hy ‘n eens Afrikaanse universiteit kan diskrediteer. Hy misbruik dit dan as voorwendsel om aan te dring op verandering, oftewel transformasie (veral verswarting en verengelsing). Aan die Universiteit Vrystaat was daar die Reitz-insident, op Potchefstroom die “Nazi-saluut” en aan die UP die twee studente wat hulle swart gesmeer en geklee het om soos huishulpe te lyk. In geen normale samelewing sou sulke onbenullighede ‘n rimpeling veroorsaak het nie. In die nuwe Suid-Afrika is hierdie voorvalle egter opgeblaas tot toonbeelde van die uiterste rassisme.

Dit is die agtergrond vir Nzimande se jongste skuif. Hy het “‘n konsep-beleid oor sosiale inklusiwiteit” bekend gestel (Die Burger, 22.08, p 2). Hy verwag van al die universiteite om hierdie handleiding sonder meer te volg as hulle op voortgesette finansiële steun van die staat aanspraak wil maak. “Praktyke wat sekere groepe uitsluit, kan nie by Suid-Afrika se tersiêre instellings voortgesit word nie – dit is diskriminerend en het ‘n nadelige impak op die akademiese prestasie en integrasie van studente.” Let op hoe Nzimande akademiese prestasie en rasse-integrasie koppel, asof hulle vanselfsprekend van mekaar afhanklik is. Dit is maklik voorstelbaar dat akademiese prestasie juis beter in ‘n meer homogene etniese en taal-omgewing gedy.

Oor Nzimande se voorskrifte: “Dié wydlopende beleid het ten doel om te verseker dat onderwysinstellings integrasie, ‘n kultuur van menseregte, eenheid en menswaardigheid erken en bevorder.” Waarop dit neerkom, is die outoritêre, verpligte opdringing van ANC-beleid aan alle tersiêre inrigtings. Alles word uit ‘n nie-wit hoek betrag: “Ingevolge die beleid moet daar optrede ten gunste van minderbevoordeelde groepe wees, maatskaplike kohesie bevorder word, koshuise bevorder word wat gemengde kulture en rassegroepe verteenwoordig en geld vir landelike studente bewillig word.” Kortom, Nzimande skryf voor dat nie-wittes bevoordeel en wittes benadeel moet word.

“Nzimande het verlede maand in sy begrotingstoespraak kommer uitgespreek oor die volgehoue ‘outoritêre en semi-militaristiese’ ontgroeningspraktyke by sommige universiteite. Hy het tóé gesê sulke praktyke grens aan rassisme en het ten doel om baie studente uit te sluit en gemarginaliseer te laat voel.” Dit is myns insiens onwaarskynlik dat (baie) studente op Potchefstroom uitgesluit en gemarginaliseer gevoel het. Nzimande roem daarop dat sy hoofbydrae tot die “bevrydingstryd” die afbrand van die biblioteek van die Universiteit Zoeloeland is. Hy moet darem ‘n dik vel hê om hom as ‘n geskikte bekleër van die pos van minister van hoër onderwys te beskou. ‘n Nog dikker vel is by so iemand nodig om moreel hovaardig oor beweerde rassisme te predik. Nzimande: “Ons sal nie rasse- of etnies-eksklusiewe instellings toelaat nie. Dit is agterlik en hoort nie in ‘n demokratiese Suid-Afrika nie.” Is die afbrand van ‘n biblioteek nie oneindig meer agterlik/onbeskaaf nie?

“Gevra waar dié beleid outonomie van instellings laat, het hy [Nzimande] geantwoord: ‘Ons moenie as Suid-Afrikaners toelaat dat die outonomie van instellings ‘n veilige hawe vir politieke skurke word nie.” Het iemand wat ‘n biblioteek afbrand nie ‘n baie sterker aanspraak op skurkskap nie? Wat duidelik uit Nzimande te reaksie blyk, is dat hy nie ‘n flenter omgee vir universitêre outonomie nie. Van die kant van die universiteite het hierteen nog geen beswaar hoegenaamd opgeklink nie. Hoe gou en hard is daar nie gekerm sodra die “apartheidsregime” met outoritêre universitêre maatreëls gekom het nie. In die nuwe Suid-Afrika het al die universiteite egter sonder protes gaan lê.

Die NWU het by monde van sy nuwe rektor soos volg op Nzimande se jongste skuif gereageer. Dan Kgwadi “het die beleid as ‘n ‘positiewe ontwikkeling’ bestempel. ‘Ons glo ons berei studente voor vir ‘n geïntegreerde samelewing. Ons verwelkom die beleid en ons raad is reeds in ‘n gevorderde stadium om te verseker dat studente daaraan voldoen.'” Wat ons hier het, is openlike erkenning dat studente geïndoktrineer word. Dit is myns insiens glashelder dat rasse-integrasie swartes (meesal) bevoordeel en blankes (meesal) benadeel. Ons is dalk ‘n haarbreedte weg van die verpligting dat wittes met nie-wittes (veral swartes) moet trou. Dit sou immers ‘n hupstoot aan “‘n geïntegreerde samelewing” gee. Waarom koshuisintegrasie afdwing maar dan huisgesin-integrasie agterweë laat? Omdat daar baie minder blankes as swartes is, sou verpligte inklusiewe huwelike net van blankes vereis word. Dit is versoenbaar met ANC-beleid waarvolgens blankes die offers moet bring en swartes skotvry daarvan afkom.

Nzimande se beleid is in ooreenstemming met dié van die ANC, dus konsekwent pro-swart en anti-wit. Dit is die eens blanke universiteite wat moet integreer; nie tradisioneel swart universiteite nie. Dit is die tradisioneel blanke koshuise wat aan verpligte integrasie onderwerp word. Daar is geen of min druk op histories swart universiteite en koshuise om dieselfde te doen. Swartes het dus die keuse om in ‘n swart omgewing of in ‘n geïntegreerde opset te studeer en te leef. Dieselfde geld natuurlik woongebiede en skole dwarsoor die land. Aan wittes word nie hierdie vryheid van keuse gegun wat swartes geniet nie.

Ek het onlangs Donna Bryson se boek, It’s a Black-White Thing (2014), op Praag (10 08) bespreek. Let op die volgende aanhaling: “Integration in residences is still an incomplete journey, notably in some historically black residences” (Kindle 911). Byvoorbeeld, die koshuis Khayalami van die Universiteit Vrystaat “remains predominantly black” (2268). Dus, die tradisioneel wit koshuise word deur die rektor, Jonathan Jansen, verplig om op ‘n 50/50-grondslag te integreer, maar sodanige gedwonge integrasie word nie (in dieselfde mate) aan die swart koshuise opgedring nie.

Die Potchefstroom-kampus van die NWU is die Afrikaansste in die land. By monde van sy swart rektor is Nzimande se jongste inmenging verwelkom. Hoe het die Afrikaansste universiteit, die US, gereageer? Weens die afsterwe van sy rektor word die US-kitaar op die oomblik deur die vise-rektore, soos die waarnemende rektor, Leopold van Huyssteen, en Arnold Schoonwinkel (Praag 17.08), asook die raadsvoorsitter, George Steyn, geslaan. Hulle is almal oënskynlik pro-Botman- en dus ANC-gesind. Botman se nalatenskap word bv spesiaal tydens Erfenis e’Bosch gevier (US-webwerf 29.08). Onlangs het daar weer skok en verbasing opgeklink oor die getal en intensiteit van die misdadige voorvalle op die US-kampus (US-webwerf 31.08). Die misdadige US-kampus en dorp was nogeens die hoofberig op die voorbladsy van Die Burger (1 deser). Met ingang 2015 sal geen toetse en eksamens meer saans afgelê word nie (Die Burger, 2 deser, p 4). Weens misdaad kan die US dus nie meer akademies soos voorheen behoorlik funksioneer nie. Die ontstaan van hierdie haglike situasie kan teruggevoer word na die wens wat Botman in sy 2007-intreerede vir ‘n swarter US en Stellenbosch-dorp uitgespreek het.

Desnieteenstaande is die huidige US-bestuur oorgehaal om op die Botman-pad te volhard. Glo dit as u wil, die US se reaksie op Nzimande se jongste skuif is selfs meer oordraad ANC-gedienstig as dié van die NWU. Pleks van weerstand teen Nzimande se vermetele inmenging te bied, roem die US daarop dat hy reeds lankal op hierdie ANC-pad is. Soos ‘n Johannes die Doper het die US dus as ‘t ware as ‘n wegbereider vir Nzimande se beleid gefunksioneer. Die US het daarvolgens lankal uit die Afrikaner-laer gebreek en die pad van ANC-saligheid betree.

“Verskeie aspekte wat in ‘n konsepbeleidsraamwerk oor maatskaplike inklusiwiteit vir hoër onderwysinstellings vervat is, is reeds deur die … US as prioriteit geïdentifiseer en word reeds toegepas. Die US het, soos die … NWU, die raamwerk verwelkom wat Donderdag deur dr Blade Nzimande … aangekondig is. Die raamwerk is daarop gerig om te verseker dat onderwysinstellings integrasie, menseregte, diversiteit en menswaardigheid bevorder” (Die Burger, 25.08, p 2).

“Die US-raad het verlede jaar die Institusionele Voorneme en Strategie (IVS) goedgekeur wat die universiteit se Visie 2030 as ‘inklusief, innoverend en toekomsgerig’ stel. Volgens prof Leopold van Huyssteen … is die US se inisiatiewe gebore uit oortuiging en nie omdat landswette dit dryf om dit te doen nie. Swart, bruin en Indiër-studente maak tans ‘n derde van die US se voorgraadse studentetal uit en die doelwit is om dit teen 2018-’19 tot 50% te verhoog … In ‘n poging om die diversiteitsprofiel van sy studente te vergroot, is verskeie werwingsinisiatiewe reeds geneem.” Vervolgens word daar ook melding gemaak van “werwingsbeurse” en “mentor- en diversiteitsprogramme in koshuise.”

Al hierdie inisiatiewe is nie-akademies, naamlik polities, gemotiveer. Dit is onwaarskynlik dat hulle in enige opsig die veelgeprese akademiese voortreflikheid aan die US bevorder. Wat eerder hoogs waarskynlik is, is die verslegting van die akademiese gehalte (insluitende potensiaal) van die studente, asook die verlaging van akademiese standaarde. Verder, as die twee universiteite teen wie Nzimande se voorskrifte by uitstek gemik is, die US en NWU, só gedienstig reageer, sal dit hierdie kommunistiese minister sekerlik aanmoedig om met verdere drakoniese, anti-akademiese maatreëls vorendag te kom.

Gelukkig is ek nie die enigste waarnemer wat oor die kruipsugtigheid van die huidige US-bestuur bekommerd is nie. Pieter van der Merwe, Bellville, het soos volg geskryf. Ek haal sy brief volledig aan: “Dr Blade het gesê ‘spring’, en die Universiteit Stellenbosch het onmiddellik met ‘hoe hoog?’ gereageer. Ek verwys nou na ‘US steun regering se plan vir inklusiwiteit’ (DB, 25.08). Dink prof Van Huyssteen dat daar iets van Afrikaans aan Maties oor sal wees as hy en sy mede-‘oortuigdes’ se visie ‘n werklikheid word? Gee hy om? En hoekom 50% eers teen 2018-’19? Hoekom nie sommer al van volgende jaar af nie? Dan kan die oogmerk van ‘n oorwegernd anderskleurige, Engelstalige universiteit mos nóg gouer verwesenlik word. Buitendien is 18-19% nie ‘n korrekte weerspieëling van die land se demografie nie. ‘n Mens sou seker van die drywers van hierdie ‘uit oortuiging gebore’ inisiatief kon verwag om ‘n voorbeeld te stel deur te bedank sodat inklusiwiteit ook onmiddellik op personeel- en raadsvlak kan geskied. Die Randse Afrikaanse Universiteit het You-Jay [UJ – University of Johannesburg] geword. Die Afrikaners wat die dryfkrag agter die stigting van die Universiteit van Port Elizabeth was, is lankal vergete. Wat gaan die Universiteit Stellenbosch teen 2018-’19 genoem word? Dalk is ek ál een wat so voel, maar ek wil tog sê mense wat hul erfenis ten koste van politieke korrektheid vertrap, maak my siek” (Die Burger, 30.08, p 14).

In die lig van die voorafgaande moet ek dit ongelukkig as my oortuiging stel dat die US (en die NWU) klaarblyklik vir die Afrikaner, Afrikaans, Europese beskawing en die akademie (grootliks) verlore is. Vergelyk dit met wat die US eens was. In die woorde van Willie Esterhuyse: “Stellenbosch was destyds ‘n intellektuele en kulturele Mekka van die Afrikanerdom” (Eindstryd, 2012, p 19). Die oud-Broeder Esterhuyse beywer hom reeds dekades lank vir ‘n getransformeerde US. Myns insiens is dit nie wat die US nodig het nie.

Wat die US nodig het, is ‘n Afrikaner-Simson wat die politieke pilare waarop die US tans staan, omtrek. Wat broodnodig is, is ‘n rektor wat ideologie verstaan en gesonde, akademies-gegronde weerstand teen ‘n kommunistiese ideoloog soos Nzimande bied. So iemand sal aandring op basiese akademiese vereistes, soos universitêre outonomie, ideologiese neutraliteit en akademiese vryheid. Ook dat studentetoelating en die toekenning van studiebeurse op grond van bewese akademiese prestasie (nie potensiaal nie) moet geskied. Ook dat dosente en navorsers op akademiese gronde (bv formele kwalifikasies, ondervinding, publikasies) aangestel en bevorder moet word; nie op etniese en seksistiese gronde soos tans dikwels gebeur nie. So ‘n rektor sal nie laag kruip voor Nzimande en die ANC-regering nie, maar eerder sy tyd bestee aan pogings om die akademiese aansien van die US te herstel en terug te keer tot Afrikaans as sy enigste statutêre onderrigtaal.

Vanaf Vanuatu ‘ons’ vlag en neiging tot nabootsing

Suid-Afrika, veral deesdae, huiwer om te besluit of die land eerder Idi Amin se Uganda of een of ander vragkultus (cargo cult) op die eiland Vanuatu wil na-aap. Jy kan die stelsel hier ‘n “vragkultusdemokrasie” noem en solank ons elke vyf jaar ‘n miljard dollar of so aan ‘n verkiesing bestee, kan elkeen tussen verkiesings maak net wat hy wil.

Verkiesings verleen egter slegs die stempel van “demokrasie” aan ‘n stelsel waar mag elders van eienaar verwissel: by die regerende party se hoofkwartier of in donker transaksies wat voltrek word met wie ook al finansieel by die stelsel baat.

Hierdie is ‘n vertaalde uittreksel uit ‘n nuwe eboek-opstel deur Dan Roodt wat vandeesweek verskyn, onder die titel: Raiders of the lost Empire: South Africa’s ‘English’ identity. Dit sal plaaslik en internasionaal versprei word teen slegs $3 of R30 vir ‘n teks van 22 500 woorde, gelykstaande aan ‘n gedrukte boek van 80 tot 100 bladsye. Moenie dit misloop nie! Vir meer besonderhede en ‘n langer uittreksel in Engels, klik hier.

Gepraat van Vanuatu, het ek eers in die negentigerjare van die bestaan van dié eiland bewus geraak toe ek die merkwaardige ooreenkoms tussen “ons” vlag en dié van Vanuatu bemerk het. As daar iets soos vlagplagiaat was, is Suid-Afrika skuldig daaraan. Suid-Afrikanisme is egter trots nabootsend. Hoe nader jy daaraan kom om jou as ‘n Brit voor te doen, hoe meer “Suid-Afrikaans” raak jy. Plagiaat op universiteit, op sowel voorgraadse as nagraadse vlak, is heeltemal algemeen en studente “kopieer en plak” die woorde en gedagtes van ander ten einde een van ons toenemend waardelose grade te ontvang.

In ander samelewings word daar skeef gekyk na ‘n gebrek aan egtheid, of ersatz, geen oorspronklikheid nie, of om ‘n afskrif van iets anders te wees, ‘n simulakrum. Maar nie in Suid-Afrika nie. Paradoksaal genoeg, is die revolusionêre swartes wat teen “kolonialisme en kapitalistiese uitbuiting” uitvaar, die eerste om die uiterlike kentekens van wat hulle as die Britse gentleman beskou, aan te neem. Hulle drink whisky, van die duur sogenaamde “enkelmout”-tipe, in rojale hoeveelhede. Die Engelse voorliefde vir drank, om dronk te word, selfs die pub-kultuur, het in Suid-Afrika wortel geskiet. Trouens, in sy strewe om meer en meer Engels te word, het die land die wêreld se tweede grootste biermaatskappy tot stand gebring, SAB-Miller. Dis ‘n merkwaardige prestasie, gegewe die feit dat ons BNP slegs ‘n agste van byvoorbeeld Duitsland, ‘n ander nasie wat bier drink, s’n is. Duitsland kon ons nie oortref as dit by bierverkope kom nie. Soos ek aanstons sal aantoon, is bier en om ‘n “eenbier-nasie” te wees, grondliggend aan wat die “nuwe Suid-Afrikaanse identiteit” genoem word.

Die Engelse en Amerikaanse smaak vir dwelms het insgelyks na ons toe oorgewaai. Nou die dag besoek my 18-jarige dogter die kampus van die Universiteit van die Witwatersrand en praat met ‘n klompie eerstejaarstudente daar. Volgens haar kon hulle net oor dwelms praat, watter verskillende tipes narkotika hulle reeds probeer het en met watter hulle nog wil eksperimenteer. Met haar Afrikaanse opvoeding en skoling, stel my dogter intens belang in letterkunde, kuns en filosofie, en het uitgesien na ‘n uitwisseling van idees met mense wat ander sienings as sy mag koester. Helaas, al waaroor hulle kon praat, was dwelms. Daar heers ‘n soort snobisme rondom dwelms en die Engelse sien neer op ander wat nie sulke middels gebruik nie. Ek vermoed sterk dat vele van die menings wat ons in die Engelse koerante in Suid-Afrika teëkom, uitgedink is terwyl die persoon onder die invloed van een of ander dwelmmiddel verkeer het. Die Franse het ‘n mooi woord vir dwelms, “stupéfiants”, wat uitdruk dat dit mens ook in ‘n stupor laat verval of dom laat raak as jy dwelms gebruik. Suid-Afrika het oor die afgelope aantal jare sulke dieptes van domheid beproef dat ons besig is om na die primitiewe, vroeë Steentydperk te regresseer, of selfs na hominiede vlakke toe. Binnekort sal Suid-Afrikaanse Engels, wat reeds aansienlik verkreoliseer is, net uit ‘n gekrys en ‘n gegrom bestaan. Soos die woewoezêla, ‘n eentonige plastiekinstrument wat gewoonlik by sokkerwedstryde geblaas word, sal alle kommunikasie naderhand tot ‘n heel basiese vlak toe daal.

Daar is iets tragies aan die Engelse bewussyn, wat grondig ongelukkig is, vandaar die behoefte om bedwelm, dronk of verdoof te word. Miskien hou dit verband met die globale multikulturele projek, wat daarna streef om alle identiteit, waaronder persoonlike identiteit, uit te wis. Slegs as ons ‘n ongedifferensieerde tropbewussyn bereik, ‘n atawistiese “ons”, sal ons “volledig mens” word; of watter cliché ook al daarvoor gebruik word. In Suid-Afrika se sakeskole doseer hulle selfs kursusse in “oeboentoe” as ‘n etiese beginsel wat vertaal in “Ek is ‘n mens deur ander mense”, wat ‘n ander manier is om die kollektiewe, byekorfbewussyn uit te druk.

In ons land is dit tans deel van die Engelse credo dat ons op geen manier “verdeel” moet wees nie. Alle vordering daarna om ‘n ongedifferensieerde mensemassa te word, ‘n bietjie soos in die wetenskapfiksiebegrip van “die Borg” in die Amerikaanse Star Trek-reeks, word geloof. Enigeen wat sy taal en kultuur ten gunste van Engels aflê, word gesien as iemand wat nader daaraan kom om deel van die “groter massa” te word wat selfs as ‘n globale of planetêre massa gesien kan word.

Om in Suid-Afrika Engels te wees, is in ‘n sekere mate ‘n pynlike ervaring. Dit verklaar die radikalisme, haat en ekstremisme van soveel Engelse wat terrorisme gepleeg het of hulle tot kommunisme of Boerehaat verbind het, of wat bereid was om burgerlikes in die naam van sulke ideologieë dood te maak of aan te val. Waarom is Suid-Afrika so vreemd vir die Engelse gees? wonder ‘n mens.

Op die gevaar af dat ek mag afdwaal, kom ons kyk vir ‘n oomblik na wat George Orwell gesê het oor wat dit beteken om Engels te wees. Onder Afrikaners, Franse, Duitsers, Spanjaarde en baie ander volkere, is dit amper natuurlik om oor ‘n mens se volksidentiteit te besin. Onder Afrikaners is dit méér, amper ‘n nasionale obsessie. Die rede vir die Afrikaner se obsessie oor identiteit is nie moeilik om te eien nie: dit is omdat ons gedwing is om ‘n land te deel met ‘n besonder nihilistiese, baasspelerige, kolonialistiese groep wat so vernietigend met identiteit en kultuur handel dat ons konstant oor onsself moet twyfel.

Waarom haat hulle ons so? Waarom wil hulle ons taal, tradisies en gebruike verbied? Is daar inderdaad iets fout met ons? Die Afrikaner, wat geneig is tot skulddeurtrokke, Calvinistiese selfondersoek en selftwyfel, poog voortdurend om die fout by homself te vind pleks daarvan om na sy vyandige, snedige landgenoot met sy patologiese onverdraagsaamheid teenoor enige ander kultuur as sy eie, te kyk. Trouens, duisende romans, essays en proefskrifte is al geskryf oor wat dit beteken om ‘n Afrikaner te wees, maar geen Afrikaner het nog probeer om die Engelsman te verstaan nie. Vandaar hierdie essay, wat ‘n unieke stukkie ontleding verteenwoordig, ‘n poging om vas te stel wat dit beteken om vandag Engels te wees, in Suid-Afrika, maar miskien selfs wêreldwyd. Ek vermoed sterk dat heelwat van wat ons hier ervaar, insgelyks deur mense in ander nie-Engelse lande aangevoel word. Hier dink ek byvoorbeeld aan die onlangse essays van Richard Millet oor die agteruitgang in die Franse letterkunde ten gunste van globale Angel-Saksiese blitsverkopers.

George Orwell word normaalweg verbind met sy twee distopiese romans, 1984 en Animal Farm. Hy was egter een van die min Engelse skrywers wat dit gewaag het om te besin oor wat dit beteken om Engels te wees, in sy essay “England, your England”. Onder andere sê hy die volgende:

“Here are a couple of generalizations about England that would be accepted by almost all observers. One is that the English are not gifted artistically. They are not as musical as the Germans or Italians, painting and sculpture have never flourished in England as they have in France. Another is that, as Europeans go, the English are not intellectual. They have a horror of abstract thought, they feel no need for any philosophy or systematic ‘world-view’. Nor is this because they are ‘practical’, as they are so fond of claiming for themselves. One has only to look at their methods of town planning and water supply, their obstinate clinging to everything that is out of date and a nuisance, a spelling system that defies analysis, and a system of weights and measures that is intelligible only to the compilers of arithmetic books, to see how little they care about mere efficiency. But they have a certain power of acting without taking thought. Their world-famed hypocrisy – their double-faced attitude towards the Empire, for instance – is bound up with this.”

Daar is ‘n soort gemeenplaas wat ‘n mens dikwels in Afrikaanse koerante teëkom en gewoonlik deur die alwetende Afrikaner-akademici uitgespreek word: dat “die Afrikaner minderwaardig teenoor die Engelsman voel”. Dit spreek vanself dat ‘n mens vandag nie ‘n Afrikaner-akademikus kan wees sonder dat jy die Anglo-Amerikaanse wêreldbeskouing aanvaar het nie, asook die ANC en Suid-Afrikaanse Kommunisteparty se sienings, andersins sou jy nie ‘n werk gehad het nie! Dus dra sulke menings nie veel gewig nie. Hier dui ek bloot aan dat so ‘n opvatting bestaan.

Maar ek het nog baie min Afrikaners teëgekom wat werklik só voel, of wat hul as minderwaardig beskou. Meesal is dit die teenoorgestelde. Aangesien Afrikaners die Engelse in die meeste Engelse sportsoorte oorheers, bestaan daar eerder ‘n opvatting by die Afrikaner dat hy fisiek en verstandelik die Engelsman se meerdere is. Die gedagte dat Engelse lui is en geneig om op aktiwiteite te fokus wat tegelyk winsgewend is en min arbeid vereis, is ook taamlik algemeen. ‘n Boer het eenkeer aan my verduidelik dat suikerplantasies in die Engelssprekende provinsie Natal (tans amptelik Kwazulu-Natal) so gewild geraak het omdat die suikerrietplant “soos onkruid groei en geen spesiale aandag nodig het nie, anders as ander gewasse”.

Aan die ander kant meen ek dat die liberale of kommunistiese Afrikaner wel ‘n minderwaardigheidsgevoel sy eie gemaak het. Dit is omdat soveel van hulle in ‘n sekere mate verengels is, in ‘n Engelse wêreld woon en werk, ‘n wêreld wat dikwels met die politiek of die universiteite te make het, plekke waar dit jou loopbaan sou benadeel as jy nié die Engelse stereotipes oor Afrikaners beaam nie. Frederik van Zyl Slabbert, die liberale politikus, asook die skrywer André P. Brink is twee sulke mense. Brink het selfs sover gegaan dat hy verklaar het dat “my mense nie verdien om te bestaan nie en behoort te verdwyn”, waarmee hy volledig die Angel-Saksiese ideologie omhels het. Bram Fischer, die kommunistiese leier wat in Johannesburg gewoon het, waar hy deur internasionalisties gesinde kommuniste omring was, is nog so ‘n geval.

Wat Orwell se waarnemings hier bo betref, val die gebrek aan skeppende talent by Engelse, veral hier in die kolonies, sterk op. Selfs mense sonder ‘n kunstenaarsopleiding of -talent, soos William Kentridge, word as groot kunstenaars in die Engelse media opgehemel. Waar daar ook al kunstenaarsaktiwiteit in Suid-Afrika is, was daar nog altyd Afrikaners. Selfs die Nobelpryswenner, Nadine Gordimer, is aanvanklik aan skryf en letterkunde voorgestel deur ‘n Afrikaner, Uys Krige.

Dis die eerste oorsaak van Engelssprekende vyandigheid teenoor Afrikaans en Afrikaners. Een van die eerste dinge wat die nuwe Engelse bewind in 1994 gedoen het, was om die provinsiale kunsterade af te skaf, waarna Afrikaanse skole en universiteite aangeval is. Onlangs het die minister van hoër onderwys en leier van die Kommunisteparty, Blade Nzimande, aangekondig dat “daar nie meer Afrikaanse universiteite bestaan nie”, waarmee hy bedoel dat die verengelsingsproses voltrek is.

Hierdie verteenwoordig die eerste 1800 woorde van Dan Roodt se opstel, Raiders of the lost Empire: South Africa’s ‘English’ identity, wat hier vir die eerste keer in Afrikaans vertaal is. Die Engelse weergawe vir plaaslike en internasionale verspreiding sal vandeesweek, moontlik selfs binne die volgende 24 uur, as eboek beskikbaar wees teen slegs R30 of $3. In omvang beloop dit 22 500 woorde, gelykstaande aan ‘n gedrukte boek van 80 tot 100 bladsye. Moenie dit misloop nie, en stuur solank ‘n epos aan inlig[by]praag.org met die woord “Raiders” in die onderwerpreël sodat ons u op hoogte kan hou van die verskyning!

Afrikaans en Afrikaners as ANC-vraagstuk

Dit is bekend dat FW de Klerk bekommerd is oor hoe sy mandaatlose, dus onwettige, politieke oorgawe namens die blanke kiesers en die oordrag van daardie mag aan die swart meerderheid histories beoordeel gaan word. Hy het sekerlik baie rede om ongerus te wees. Deel van sy strategie is om die FW de Klerk-stigting as sy beeldpoetser te gebruik. Jare gelede is genoem dat De Klerk, as deel van sy voordele as oud-staatshoof, meer uitgawes as PW Botha en Nelson Mandela van die staatstesourie terugeis. ‘n Mens kan maar net hoop dat die koste van beeldpoetsing nie ‘n terugbetaalbare uitgawe is nie.

Dave Steward funksioneer reeds baie jare lank as die uitvoerende hoof van die FW de Klerk-stigting. Steward kan dus namens De Klerk reageer; ook wanneer dit ongewens, bv onbeskeie, sou wees as De Klerk vir homself in die bres tree. Dikwels het sodanige openbare verklarings nie veel meer as lastigheidswaarde nie en hulle ontvang gewoonlik min blootstelling in die pers. Sulke uitsprake kan nie op gesaghebbendheid aanspraak maak nie, want die ironie is dat De Klerk nie net die blanke kiesers se politieke mag in die niet laat verdwyn het nie, maar ook homself van al sy mag gestroop het.

Ek wil nogtans die aandag op een van Steward se jongste skrywes vestig. Dit is met die volgende opskrif gepubliseer: “Afrikaans is deel van SA vraagstuk” (Die Burger, 31 Julie, p 14). Daardie opskrif het my genoop om die teks te lees. Soos gebruiklik word daar gehamer op hoe wonderlik die grondwet is. As daarvolgens gehandel word, sou alles glo omtrent onverbeterlik wees. Hierdie hoogs onvolmaakte wet word telkens aan ons voorgehou as die item waarvoor ons eerbiedig dankbaar teenoor De Klerk moet wees. Die blankes se mag en selfrespek is hulle ontneem en toenemend ook hulle beskawing, kultuur, taal en veiligheid. Maar daar word nogtans van ons verwag om vir daardie stukkie papier, wat al hoe meer omseil word, waardering te hê.

As die grondwet die potensiaal het om ons welsyn te beskerm, waarom staar die verlies van die helfte van blanke boere (en later moontlik van alle blankes) se bates ons in die gesig? Verder, sedert die ramp van 1990/1994 word die land feitlik ongehinderd deur miljoene inkommers oorstroom. Die grondwet verhoed dit nie en politieke partye verwys polities korrek nie na hierdie tydbom nie. Hierdie inkommers, meesal swartes uit Afrika, gaan uiteindelik burgerregte kry. Die grondwet sal dus al hoe makliker deur swartes met ‘n tweederde meerderheid na willekeur verander kan word. Ek dink nie ons hoef vir De Klerk hiervoor ewig dankbaar te wees nie.

Die aanleiding vir Steward se skrywe is die kommunistiese minister van hoër onderwys, Blade Nzimande, se stelling dat daar nie Afrikaanse universiteite is nie; net Suid-Afrikaanse universiteite. Steward se veels te gedienstige reaksie is:”Nzimande is natuurlik reg … Niemand verkondig enkelmedium-universiteite … nie.” Maar ek bepleit juis enkelmedium-universiteite omdat hulle die mees praktiese en mees ekonomiese inrigtings is. Ek dink ook dat die Universiteit Stellenbosch (US), wat na sy stigting in 1918 Engels uitgefaseer het, dit ‘n eeu later weer kan en behoort te doen.

“Dit is … duidelik prakties en billik dat minstens een uit die vier universiteite in die Wes-Kaap, wat hoofsaaklik Afrikaans is, Afrikaans as sy hooftaal van onderrig gebruik.” Om op ‘n Afrikaanse universiteit in die Wes-Kaap aan te dring, is inderdaad billik. Dit is myns insiens egter kortsigtig om te spesifiseer dat dit “hoofsaaklik Afrikaans” moet wees. Die ANC-regering befonds universiteite op ‘n eentalige grondslag. Geld vir uitgawes wat deur twee- (of die Botman-US se meer-) taligheid veroorsaak word, moet deur die universiteit self gevind word. In daardie sin verval Steward se “duidelik prakties”.

Steward se “hoofsaaklik Afrikaans” is ook onprakties. Afrikaans moet dan met Engels as onderrigtaal meeding. Dan word Engels al hoe meer die hoofonderrigtaal, soos gesien kan word aan al die eens enkeltalige Afrikaanse universiteite. Daar is by my geen twyfel nie dat Engels reeds die hoofonderrigtaal aan die US is, al word hierdie feit verdoesel en Russel Botman heeltemal misplaas postuum deur veral bruin ANC-kamerade as ‘n wafferse Afrikaanse taalbul geloof. (Dieselfde word met Jakes Gerwel gedoen.) Jonathan Jansen, wat graag voorgee het dat die Universiteit Vrystaat (UV) danksy parallelmedium-onderrig ‘n volledig tweetalige inrigting is, voorsien deesdae dat die UV ‘n eentalige Engelse instansie gaan word. Jansen “believes it will ultimately be resolved in favour of English, as a matter of practicality” (Donna Bryson, It’s a Black-White Thing, Cape Town: Tafelberg, 2014; Amazon Kindle, location 2171); sekerlik met kameraad Jansen se seën.

Volgens Steward is Afrikaans en Afrikaners ‘n vraagstuk vir die ANC omdat dié hom nie deur die grondwet laat lei nie, maar eerder deur sy eie ideologieë, waarvan die nasionale demokratiese rewolusie, Afrika-hegemonie en demografiese verteenwoordiging voorbeelde is. Die gevolg is dat dit vir die ANC gaan om Afrikaan-bevryding en Afrikaan-nasiebou en daar nie werklik ruimte vir minderhede se etnisiteit en kultuur gelaat word nie. Steward haal ‘n ANC-beleidsdokument soos volg aan: “Ons nasie se bevestiging van ons wese as Afrikane nie met die heerskappy van een kultuur of taal bo ‘n ander verband hou nie, maar dat dit verband hou met die erkenning van ‘n geografiese werklikheid en die ontwikkeling van ‘n bewussyn wat deur kolonialisme onderdruk is.” Verskille/diversiteit word dus deur gelyk- of eendersverklaring, oftewel swart mag, verswelg.

Steward kom tot die volgende gevolgtrekking:”Nzimande se vasberadenheid om kulturele en linguistiese eenvormigheid aan ons universiteite op te dwing is ongrondwetlik.”

Ope brief aan alle PUK-studente

Liewe PUK-student,

Baie geluk met julle geslaagde betoging gister. Dit was baie ordentlik en gedissiplineerd, anders as sommige ander betogings in ons land waar daar op pad ‘n paar motors aan die brand gesteek word, klipgooiery plaasvind en die gewone verwoesting gesaai word.

Dis so effens ‘n woord uit die ou Suid-Afrika, “klipgooiery”. Nie dat daar nie in die nuwe Suid-Afrika ewe veel klippe gegooi word, letterlik en figuurlik nie. Reeds is daar ‘n klip of twee in julle rigting geslinger en is julle “regses” genoem. Want sien, as ‘n mens hoegenaamd vir Afrikaans iets wil doen of jou taalregte wil opeis, sal daar mense wees – veral ook ‘n sekere Johannesburgse koerant met daggarokende joernaliste wat in Melville bly – wat jou as ‘n “regse” of fascis of Nazi gaan tipeer.

Ja, ek weet, ek weet, volgens julle memorandum “steun” julle “die Grondwet van RSA – nie ontgroening nie! Ons koester ŉ samelewing geskoei op die grondwetlike waardes van gelykheid, vryheid en menswaardigheid.”

Feit is egter: julle, net soos ek – al het ek nooit destyds vir die NP gestem nie – dra die smet van die vorige propaganda-oorlog wat rondom Suid-Afrika gewoed het, saam. Óf ons moet aanvaar dat ons vir altyd en vir ewig verloor het, óf ons moet begin opstaan. Ek hou van julle etiket #saljyopstaan, want dit staan reeds in die teken van so ‘n opstand in die volle sin van die woord.

Weet dat ek en baie ander Afrikaners van alle geslagte saam met julle staan en voel in hierdie stryd! Dis ons almal se opstand. As ons dié stryd verloor, is dit so min of meer verby met ons, want daar sal van Afrikaanse universiteite, van ons kultuur, van ons mense, net mooi niks in dié droewe land oorbly nie.

As daar enigiets is wat ek of enigiemand anders vir julle kan doen, moenie huiwer om my op Twitter, Facebook of enige ander manier te kontak nie. Ek en ander stry en betoog al omtrent 20 jaar lank vir Afrikaans. Beeld en haar susterskoerante het my al alles onder die son genoem: ‘n verregse, ‘n Nazi soos julle (hoewel ek nog nooit die saluut gegee het nie), ‘n fascis, ‘n puris, ‘n taalbul, ‘n apologeet vir apartheid, ‘n rassis, ‘n baie dom persoon en selfs “gay” (hoewel ek 100% heteroseksueel is). As jy vir Afrikaans opstaan, is enige etiket of belediging goed genoeg!

Want sien, dis ‘n woorde-oorlog. Die span wat die ander span die swartste kan smeer, wen. Leuens, halwe waarhede, valse voorstellings, dít alles is wapens in die stryd. Julle het reeds iets daarvan ervaar. Ongelukkig is ons Afrikaners mos ordentlik, dus van nature verloorders as dit by slegsê en propaganda kom. Ons is eerlik en reguit. Goeie eienskappe in die lewe, maar geen goeie eienskappe as dit by die propaganda-oorlog kom nie.

Daarom, vir wat dit werd is, hier is ‘n paar wenke en ‘n bietjie, noem dit maar: opbouende kritiek.

Besef dat die ander kant, dis nou die mense wat ons land so min of meer met die hulp van die Nasionale Party van ons afgevat het en toe alles begin plunder het, van die staat, die munisipaliteite, Eskom, tot by SAL, die SAUK, Transnet, die ou Weermag, die Reserwebank, noem maar op, ons almal beheer met woorde en begrippe. Dit strek van die woordbom “apartheid” tot by oënskynlik positiewe begrippe soos transformasie, gelykheid, grondwetlike waardes en dergelike meer.

Daarom, indien ons in opstand is, moet ons geen sentimeter toegee in ons diskoers nie. Sien dit as ‘n hofsaak wat jy (óns) vir die res van jou (ons) lewe gaan veg. Ons opponente is elke dag daarop uit om ons skuld te bewys. Dis “oorlog met ander middele”, ‘n semantiese oorlog. Elke erkenning van ons skuld en selfs die herhaling van die vyand se terme, tel teen ons. Sodra ons toegee dat daar hoegenaamd iets soos “transformasie” moet plaasvind, het ons negentig persent van ons saak verloor.

Dan is daar nog dinge soos “nie-seksisties” en “nie-rassig”. Dit behoort tot die Sowjetunie. Joe Slovo, die leier van die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty wat bomme in ons stede en in Wimpy-restaurante laat afgaan het, het dit uitgedink. In Johannesburg is ‘n straat se naam verander en na hom vernoem. Dis al te veel. Moenie hom verder vereer deur sulke clichés te gebruik nie. Dieselfde geld vir “multikultureel” en “meertalig”. Die eerste is ‘n illusie en die tweede is om die witvlag oor Afrikaans te hys. Jy hys hom net nie heeltemal nie, net so halfmas. Vergeet van meertaligheid, die halfmaswitvlag. Wees eerlik: Is daar enige universiteit in Suid-Afrika wat “meertalig” is? Nee, daar is net Engelse universiteite en ‘n paar Afrikaanse universiteite wat onder druk van die owerheid besig is om te verengels. Dis ‘n geveg tussen Afrikaans en Engels, net soos die Anglo-Boereoorlog, tussen die Empaaier en die Republiek. Moenie dit kompliseer nie, dan gaan ons net verloor.

Wees krities, bevraagteken alles. Lees ook wat ek en ander op die PRAAG-webblaaie skryf. Ons kyk baie anders na Suid-Afrika. Ons glo lankal nie meer in die ANC en SAKP se propaganda nie. Daar is ‘n magdom feite wat hul gerieflike rympie oor ons geskiedenis weerspreek. Daar is ook ‘n groter stryd wat buite ons grense in die noordelike halfrond en in die Midde-Ooste woed. Dit raak ons hele beskawing. Raak insgelyks dáároor ingelig.

Vir ons almal is dit moeilike tye, want ons word oorheers. Die professore en universiteitsbestuur by die PUK is almal skrikkerig. Bang om hul werk te verloor. Bang om in die linkse media met klippe gegooi te word, woordklippe soos “rassis”, “fascis”, “Nazi”.

Goddank, julle betoging daar op Potch wys dat julle nie bang is nie. Blade Nzimande, ons kommunistiese minister van hoër onderwys, kan dalk ‘n ondersoek aanvra. Hy kan julle name eis en die universiteit sal dit verskaf, net soos hulle altyd maak, gehoorsame Afrikaners. Want hy is mos die baas. Die rooi en die swart base heers oor ons. Julle kan selfs geskors word. Dit het al gebeur, dat ‘n student geskors word omdat hy sy mening durf uitspreek het. Of ‘n plakkaat geswaai het.

Intussen het ons nog so ‘n klein bietjie spraakvryheid. Gebruik dit, soos julle reeds maak. Ook die sosiale media. Raak aktief op Facebook en veral Twitter. Sommige van julle doen dit reeds, maar dis die plekke waar ons ons sê mag sê, anders as in die koerante of op TV.

Dis ook nie nodig om polities korrek te wees nie. Dis goed dat daar gister swart studente saam met julle betoog het. Voordat die ANC op die toneel verskyn het, het wit en swart in dié land goed klaargekom. Ons Afrikaners is verdraagsaam en medemenslik, nog altyd.

Daar sal egter ‘n tyd kom wanneer ons ook sélf sal moet opstaan. Nie saam met ander nie, maar selfstandig, onafhanklik van ander. As Afrikaners en selfs, durf ons dit sê, as blankes. Daardie dag is nie ver nie, want hoe minder skuldig ons voel, hoe minder ons deur die vloekwoorde en slagspreuke en holle dreigemente en leuens van die vyand verkneg word, hoe meer selfvertroue sal ons hê om ook óns regte en vryheid op te eis.

Kyk bietjie na wat Steve Hofmeyr gedoen het. Hy het op Nelspruit ‘n paar volksliedjies gesêr. Toe sing hy sommer Die Stem ook. Saam met 45 000 mense. Daaroor is hy amper gekruisig! Die einste Beeld het hom so sleg gesê dat die see hom nie kon afwas nie. Beeld hou nie van die PUK nie, hulle hou nog minder van Steve, en dan hou hulle seker die heel minste van enige Afrikaner wat Die Stem sing.

Dis dalk iets wat julle moet oorweeg. Om gereeld Die Stem te sing. Op die kampus, in die koshuise, in die kroeë en kafees. Dis ‘n mooi lied. Dit sê iets van wie en wat ons is, en waar ons vandaan kom. Twintig jaar gelede het drie klein landjies in Noord-Europa, Letland, Estland en Litaue, van kommunisme vry geword bloot omdat hulle verbode volksliedere begin sing het. Gaan google dit bietjie. Hulle het mekaar se hande vasgehou en gesing, honderde duisende van hulle. Daarteen was die tenks en die soldate nie bestand nie.

Nooi sommer ‘n Beeld-verslaggewer uit om dit te kom afneem as julle Die Stem sing. Miskien kry die redakteur ‘n hartaanval as hy dit sien en dan is ons van hom ook ontslae.

Ons is trots op julle! Ons staan sáám met julle in jul stryd vir ons taal en om nie verder deur ou Rooi Blade en sy Beeld-mbongi gelem te word nie.

Ek verstout my om te sê: ons hele volk staan agter julle. Hier en in Australië, in die Midde-Ooste, in Kanada en waar ons ons ook al bevind, die boorlinge en die ballinge, almal sáám!

Met vriendelike groete,

Dan Roodt

Theuns Eloff hoof van Verwoerd se trust met R2 miljard

Dr. Theuns Eloff, wat onlangs die tuig as rektor van die Noordwes-universiteit neergelê het, is tot voorsitter van Dagbreektrust verkies. Dit blyk uit onlangse berigte in die media. Daar word konserwatief geskat dat die Trust oor R2 miljard se likiede fondse in die vorm van kontant en aandele beskik.

Die kanse dat dié fondse egter in die belang van die Afrikaner aangewend sal word, is skraal. Oor die afgelope jare het Dagbreek konsekwent die Nasionale Party se beleid van versoening met die ANC, asook die “versmelting” van Afrikaners met kleurlinge om “Afrikaanses” te word, nagejaag.

Die aanwysing van Eloff versterk die beheer wat Potchefstroom, of dan trustees wat bande met die Potchefstroomkampus het, oor Dagbreektrust uitoefen. Mnr. Flip Buys van Solidariteit, ‘n ander trustee van Dagbreek, het insgelyks aan die Potchefstroomse Universiteit gestudeer en dien ook op die raad daarvan (tans NWU).

Die vorige voorsitter van Dagbreek, mnr. Danie Cronjé, was eers voorsitter van ABSA-bank. Maar ook hy was op ‘n stadium lektor in Monetêre en bankwese aan die Potchefstroomse Universiteit. Nog ‘n vorige trustee was prof. Carools Reinecke, wat ook op sy dag rektor van die PUK was. Dis onbekend of Reinecke steeds op die Trust dien.

Die oorsprong van Dagbreektrust word tans nie aan die groot klok gehang nie, maar die trust is waarskynlik dieselfde vereniging as dié wat dr. HF Verwoerd in die dertigerjare gestig het om die Johannesburgse dagblad, Die Transvaler, mee te begin. Ná verskeie samesmeltings, het Perskor tot stand gekom, met Dagbreektrust as Perskor se vernaamste aandeelhouer.

Uiteindelik is Perskor deur mnr. Terry Moolman van die Caxton-drukkery oorgeneem en tot vandag toe behoort sekere Perskor-titels soos The Citizen, Rooi Rose en ander aan Caxton.

Die bates waaroor Dagbreek tans beskik, is hoofsaaklik aandele in Naspers wat voortspruit uit ‘n ontbondelingstransaksie toe M-Net, waarin Perskor ‘n mede-aandeel gehad het, se aandele in Naspersaandele omskep is.

Toe Naspers se aandele minder as R500 werd was, het Dagbreek se aandeelhouding in Naspers reeds tot een miljard rand gestyg. Tans verhandel Naspers teen R1290 per aandeel, dus kan mens met redelike sekerheid sê dat Dagbreek se bates tot oor die twee miljard rand gestyg het.

Volgens Bloomberg is die dividendopbrengs op Naspersaandele tans 0,33% per jaar. Dit beteken dat Dagbreek se inkomste net uit dividende jaarliks R6,6 miljoen beloop, ongeag ander beleggings of deposito’s.

Die tolkprogram aan die Universiteit van Potchefstroom wat dit vir swart studente moontlik maak om ingenieurswese in Engels te studeer, is deur Dagbreektrust gefinansier. Dit mag strydig met die trustakte wees, aangesien die trust veronderstel is om Afrikaans te bevorder. Die trust argumenteer egter dat Engelse tolkwerk “help om die universiteit op die duur Afrikaans te hou”. Ná Adriaan Basson van Beeld se veldtog teen die Noordwes-universiteit en die aandag wat dit van die kommunistiese minister van hoër onderwys, Blade Nzimande, ontvang het, is dit egter te betwyfel of die universiteit veel langer Afrikaans as voertaal sal kan behou.

Dagbreektrust ondersteun onder andere ook die webblad LitNet, wat deur prof. Etienne van Heerden van die Universiteit van Kaapstad, bedryf word. Die blad is bekend vir sy dikwels linkse en marxistiese standpunte. Verskeie aansoeke deur PRAAG vir projekte om Afrikaans te bevorder, is reeds deur Dagbreek afgekeur, onder meer omdat daar nie ‘n regstellende-aksie-komponent by sulke projekte betrokke was nie en dit daarom as “eksklusief” en nie “inklusief” nie geag is.

Ironies genoeg word die fonds wat dr. Verwoerd in die 1930s opgerig het, dus vandag gebruik om marxistiese denke in Suid-Afrika te bevorder.

‘Afrikaanse universiteite bestaan nie meer’ – Blade Nzimande

Die minister van hoër onderwys en sekretarisgeneraal van die SA Kommunisteparty, Blade Nzimande, het gister gesê dat daar “nie meer iets soos Afrikaanse- of Zoeloe- of Tswana-universiteite bestaan nie”.

Hy het dié opmerking tydens sy begrotingsrede oor hoër onderwys gemaak. Verder het hy uitgevaar teen “netelige kwessies soos rassisme (waaronder die Noordwes-Universiteit), asook diskriminasie wat op geslag, MIV-status, Vigs of klas gegrond is”. Sy departement het ook ‘n “maatskaplike insluitingsbeleid” aangekondig waardeur sulke kwessies “gekonfronteer” gaan word.

Die departement van hoër onderwys wil die aantal studente van die huidige 953 373 tot 1,1 miljoen in 2019 uitbrei. Teen 2030 word beplan dat daar 1,6 miljoen studente sal wees.

Universiteit Stellenbosch: Die wortel van die kwaad

In die Suid-Afrikaanse politiek is die Dakar-safari van 1987 na Senegal redelik goed bekend. Frederik van Zyl Slabbert beskryf dit as ‘n “ontmoeting tussen leiers van die ANC in ballingskap en hoofsaaklik Afrikaanssprekende professionele mense” (Duskant die geskiedenis, Kaapstad: Tafelberg, 2006, p 58). In hierdie boek is daar ‘n foto van die Dakar-gangers en ‘n lys van die betrokkenes (p 174-177), asook die teks van die gesamentlike communiqué wat uitgereik is (p 171-173). Daar word verwys na “‘n gedeelde verbondenheid tot die verwydering van die apartheidstelsel en die bou van ‘n verenigde, demokratiese en nierassige Suid-Afrika” en “Die konferensie het eenparig sy voorkeur uitgespreek vir ‘n onderhandelde oplossing.”

Thabo Mbeki en Van Zyl Slabbert in Dakar, 1987

Ons het sedertdien kennis geneem van die ongelooflike mate waarin FW de Klerk en sy span die onderhandelings verbrou het. Ons weet ook nou dat ‘n nie-rassige nuwe Suid-Afrika en “‘n nasie van alle Suid-Afrikaners, swart en wit,” ‘n hersenskim is. ‘n Perspektief wat geldig bly, is dat die Dakar-safari deur behoudendes/konserwatiewes “as ‘n daad van verraad beskou [is], nie alleen teenoor die apartheidstaat nie, maar ook teenoor die Afrikanerdom.” Profeties is die standpunt dat aangesien die ANC nie geweld wou afsweer nie “geweld onbeheersd sou uitbrei.” Die nuwe Suid-Afrika is bekend as een van die geweldadigste samelewings, weens die voorbeeld wat die UDF/ANC se terreurbendes gestel het.

Wat minder bekend is, is dat 18 Maties in 1989 ‘n soortgelyke safari na Lusaka onderneem het. Uit jeugdige voortvarendheid wou hulle eerstehands met ANC-kornuite kennis maak. Dit was heeltemal strydig met die gesindheid van die tradisionele Universiteit Stellenbosch (US). Twee nie-Maties, die joernalis Hennie Serfontein (‘n Dakar-ganger) en André Zaaiman het hulle vergesel. Zaaiman was verbonde aan Van Zyl Slabbert en Alex Boraine se Idasa (Instituut vir ‘n Demokratiese Alternatief vir Suid-Afrika). Sowel Idasa as die Dakar-safari geniet die twyfelagtige onderskeiding dat hulle deur George Soros (Praag 27.10.2013) befonds is. Dieselfde geld moontlik ook die Lusaka-safari. Die doel was om die blanke bewind en die apartheidsbeleid te ondergrawe deur met die verbanne ANC in gesprek te tree.

Na verloop van 25 jaar het die Lusaka-gangers, insluitende Serfontein en Zaaiman, op 14 deser ‘n reünie op die US-kampus gehou. Dit is duidelik dat die rektor, die ANC-aktivis Russel Botman, die maksimum linkse politieke propaganda uit hierdie reünie wou tap. Botman, ‘n produk van die NG Sendingkerk, was hier in sy element en het ‘n prominente rol in die verrigtinge gespeel. Kontrasteer dit met wat ek onlangs in die konteks van misdaad op Stellenbosch, bv drie aanvalle op blanke vrouestudente, geskryf het: “Wanneer daar enigsins sprake van ‘rassisme’ by die US is, in die sin van wittes wat nie-wittes ‘benadeel’, klim Russel Botman dadelik op die wa. Wanneer wittes die slagoffers is … word die saak aan ‘n viserektor of die skakelbeampte oorgelaat” (Praag 20 Mei). Die res van my teks is hoofsaaklik gebaseer op inligting wat op 14 en 16 deser op die US-webwerf gepubliseer is.

Die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela, het ‘n toespraak by dié reünie gelewer oor “Waagmoedige leierskap: Om op te staan vir dit wat reg is, ongeag die koste.” Dit is duidelik dat sy haar eerder by die ANC as die Boere skaar. Tito Mboweni, wat voorheen ‘n ANC-minister en die president van die Reserwe Bank was, het ‘n paneelbespreking gelei waaraan vier van die Lusaka-gangers deelgeneem het: Anneliese Burgess, Robert Bricout, André Zaaiman en Mark Behr. Neem kennis dat die drie oud-Maties (Burgess, Bricout en Behr) eerder Engels- as Afrikaanssprekend is. Mboweni was een van die ANC-kornuite wat hierdie Maties destyds in Lusaka te woord gestaan het. Hy is sedertdien deur die US met ‘n ere-doktorsgraad beloon. Roelf Meyer, die Nasionale Party (NP) se hoofonderhandelaar by Kodesa, wat help verseker het dat FW de Klerk se beloofde magsdeling volslae magsoorgawe aan swartes geword het, het ook aan die paneelbespreking deelgeneem. Dit behoort duidelik te wees dat die Botman-US heelwat geld in hierdie reünie belê het omdat dit ‘n bruikbare linkse propagandafoefie is.

Burgess het gesê dat ‘n “betekenisvolle verskuiwing in bewustheid” by die Lusaka-gangers ingetree het. Hulle het trane gestort oor die moontlikheid dat die ANC-kamerade deur die Suid-Afrikaanse veiligheidsmagte gedood kon word. Terug op die kampus het hulle ervaar “hoe hulle deur sekere groeperings en die Universiteitsowerheid beswadder is.” Drie van die Lusaka-gangers het glo destyds uit die NP bedank.

Bricout het gesê “die een ding wat ons saamgebind het, was dat ons geweet het ons land, ons universiteit en onsself moet verander. Dit was die regte ding om te doen.” Sy linkse oortuigings het sedertdien skynbaar nie verander nie, want hy wil hê dat “nie net die stemme van die konserwatiewe alumni gehoor word nie.”

Zaaiman het gesê die groep het geleer dat “as ‘n samelewing ons op ons beste is wanneer ons met mekaar gesels en na mekaar luister. Hierdie element ontbreek in ons samelewing vandag … Ander probleme wat die samelewing tans ervaar, is paternalisme, ‘n gehegtheid aan geweld en ‘n outoritêre samelewing.” Dit is verfrissend dat Zaaiman nie by die beweerde booshede van die verlede vasgesteek het nie, maar die aandag op hedendaagse euwels gevestig het.

Ek herinner my dat Behr destyds daarvan beskuldig is dat hy ‘n dubbele agent is; dus dat hy vir sowel die NP-regering as die ANC gespioeneer het. Behr het gesê: “Dis ongelooflik, ontstellend en belangrik vir ons om te onthou dat apartheid se rassisme vir ons wit studente hierdie voorreg [die Lusaka-safari] gegee het. As ons swart studente was, sou ons nie die land kon verlaat nie. Te danke aan ons rasse-geluk en ons rasse-voorreg was ons in die voorste gestoeltes om getuies te wees van hoe die laaste oorblyfsels van Europese kolonialisme oopgebreek word.” Hy noem uiteraard nie dat die ANC sedert 1994 alles in sy vermoë doen om die wittes se “rasse-geluk” in rasse-ongeluk te omskep nie en dat blankes se eertydse “rasse-voorreg” nou in doelbewuste rasbenadeling ontaard het nie. Die Lusaka-besoek het die groep glo gehelp om die “verwaandheid van apartheid en die paradoks in die idee van apartheid te herken.”

Mboweni het die Maties se besoek aan Lusaka “baie belangrik” genoem. “Ons was ook baie stout, want ons het geweet ‘n konstante aanval op politieke vlak, gefokus op Stellenbosch, sou ‘n groot sielkundige impak op die regerende klas hê.” Die ANC wou die NP-regering dus onder meer via die US ondermyn. Die US het simboliese waarde vir Afrikaners. Dit is waarom die Botman-US se doelgerigte distansiëring van en aanslag op Afrikaans en die Afrikaner vir my so onaanvaarbaar is.

Meyer (wat ‘n ANC-lid is) het beweer dat die laat tagtigs “aaklige jare” was. Apartheid is glo in ‘n outokratiese staat bedryf. “Dit is wat ons moes beëindig.” Volgens Zaaiman (hierbo) het ons tans ‘n “outoritêre samelewing,” wat seker in hierdie opsig met die vorige bedeling ooreenstem.

Die res van my teks handel hoofsaaklik oor Botman se “inleidende opmerkings” by hierdie reünie. Dit gee ‘n gesaghebbende kykie in die gesindheid wat daar tans by die US-bestuur en veral by Botman aangetref word. Ooreenkomstig sy taalvoorkeur het Botman hoofsaaklik Engels gepraat.

“South Africa was a very different country back then, and this University a very different place.” Die land en die US het inderdaad verander. Die vraag is: Het hulle verbeter? Botman is een van dié wat ‘n verskil gemaak het. Maar het hy en sy ANC-kamerade die land ‘n beter land en die US ‘n akademies beter universiteit gemaak? Ek dink nie so nie.

Oor die NP-regering is afwysende houding oor die Lusaka-safari vra Botman: “Why the fuss around this visit? I think there were two reasons: Your youthfulness; and the fact that you were from this University … as Maties, you represented a University that had been pivotal to the idea of Afrikaner Nationalism.” Botman is dus diep bewus van die simboliese waarde wat in Afrikaner-geledere aan die US geheg is. Dit is waarom Botman hom so sterk vir die transformasie van die US beywer; dus die sistematiese vernietiging van die US van weleer, wat gekenmerk is deur blanke Afrikaanse studente en dosente.

In hierdie transformasieproses word die akademiese uitnemendheid, wat so kenmerkend van die historiese US was, op ‘n ontstellende manier weggekalwe. Geen egte akademikus behoort vrede te maak met die amptelike beleid van die Botman-US waarvolgens studentetoelating en die aanstelling en bevordering van personeel dikwels/gewoonlik deurslaggewend deur nie-akademiese (veral rassistiese en seksistiese) oorwegings bepaal word nie.

Onlangs is die US onvleiend 34ste op die QS-ranglys van Brics-universiteite geplaas. ‘n Vorige US-viserektor, Rolf Stumpf, het toe gesê: “Die QS-stelsel is nie gerat om spesifieke nasionale uitdagings* te akkommodeer nie. Die ander lande het nie byvoorbeeld ‘n apartheidsverlede wat regstelling verg nie” (Die Burger, 20 deser, p 6). Wat Stumpf hiermee erken, is dat politieke oorwegings (myns insiens spesifiek ANC-gedienstigheid) akademiese uitnemendheid ondermyn. [* “Uitdagings” is ‘n gewilde ANC-woord wat dikwels as ‘n eufemisme vir onvermoë gebruik word. Sommige van ons onthou hoe graag die ANC in 1994 die woord “deursigtig” gebruik het. Deesdae word hierdie woord vermy omdat daar te baie ANC-brouery is was toegesmeer moet word.]

Tydens die reünie is daar geweeklaag oor die beswaddering wat die Lusaka-gangers destyds te beurt geval het. Botman misbruik sy amptelike posisie om dieselfde te doen, naamlik om ‘n vorige blanke US-rektor, Mike de Vries, te diskrediteer. Eerder as om self in die US-argief te gaan soek, het Botman waarskynlik ‘n personeellid opdrag gegee om te kyk watter argivale skietgoed daar is. Botman verwys na ‘n 1989-memorandum waarin De Vries daardie jaar as ‘n “laagtepunt” beskryf het.

De Vries het waardes soos “gesonde gesagsverhoudinge,” “gedissiplineerde vryheid,” en “verantwoordelikheidsin” bepleit. Dit is waardes wat Botman as student aan die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) vertrap het, bv toe hy die 1976-onrus op daardie kampus gelei het. De Vries noem hulle tereg “basiese beskawingswaardes.” By implikasie verheerlik Botman in sy hoedanigheid as rektor die gebrek aan hierdie beskawingswaardes by die Lusaka-gangers, wat met die ANC geheul het.

Botman: “You guys wanted to do your bit to help fix what was so obviously wrong with South Africa. For that, we owe you a debt of gratitude” Let ook op die snedige trant van die volgende uitlating: “Wat julle as ‘bogsnuiters’ gedoen het, het die ‘volksvaders’ duidelik erg gegrief.” Daarna blyk dit duidelik met watter buitensporige oorgawe Botman die verderflike ideologiese glyposisie geniet waarin die US hom deesdae bevind: “Your actions in 1989 was a turning point for this University, just as June 16 [1976] was a turning point for the country as a whole. Stellenbosch would never be the same after your trip to Lusaka. In fact, in many ways we are still riding the waves of change set in motion by your decision to stand up and speak out.”

Wat Botman betref is dit ‘n geval van: een keer op die pad van die ANC, altyd op daardie pad. Hy is in sy laaste termyn as rektor en het reeds miljoene der miljoene rande in ruil vir sy dienste ontvang. Sover bekend is Botman nog nooit deur die US-raad kortgevat nie. Sy aanstelling as rektor is eerder sonder protes met ‘n verdere vyf jaar verleng. Dit lyk asof hy dink dat hy nou maar al die krane kan oopdraai om uiting aan sy anti-Afrikaanse en anti-Afrikaner-sentiment te gee. Hy het al uitdruklik verklaar dat diegene wat rasse-integrasie teenstaan nie welkom op die US-kampus is nie.

Botman bewys hom hiermee onteenseglik as ‘n opperste aktivis. Van ‘n rektor wat ampshalwe ‘n toonbeeld van ideologiese neutraliteit behoort te wees, is hier geen sprake nie. Dit is duidelik dat Botman die hoogste waardering het nie net vir die Soweto-geweld in 1976 nie, maar ook vir die geweldpleging wat hy daarna op die UWK-kampus gelei het. De Vries het tereg gevra: “Waarheen is jy op pad, my universiteit?” Die antwoord het geblyk te wees: Die onverkwiklike Botman-US waar Afrikaner-nasionalisme geen plek gegun word nie en Afrikaans progressief afgeskaal word.

Botman verwys na rassisme wat verwerp moet word. Ek het eerstehands waargeneem hoe Botman en sy UDF/ANC-kamerade die UWK-kampus in die jare sewentig op horings geneem en die afskaffing van alle rassediskriminasie geëis het. Vergelyk dit met Botman se huidige posisie as die voorbok van rassediskriminasie teen blankes (en net blankes) aan die US. Hy verwys egter na ‘n “inclusive solution.” Hieronder skenk ek aandag aan sy soort selektiewe inklusiwiteit.

Dan volg hierdie opsetlike leuen: “The majority of the population were denied the vote and equal access to services and opportunities … because of their skin colour.” Dit is darem verregaande dat iemand wat die uitvoerende hoof van ‘n universiteit is, kan voorgee dat die verskil tussen wit, bruin en swart mense net hulle velkleur is. Hy weet sekerlik dat pigmentasie glad nie die deurslaggewende faktor is nie. Velkleur dien bloot as ‘n aanduiding van (dikwels) grondige kulturele verskille. Wittes, bruines en swartes openbaar verskillende maniere van dink en doen wat dit onwenslik maak om sonder meer die huidige mode na te volg waarvolgens almal gelyk en wesenlik eenders verklaar word. Die fundamentele dwaasheid van gelyke algemene stemreg behoort nie as spoorslag te dien om almal ook in ander opsigte gelyk te verklaar nie.

Botman stel graag sowel demokrasie as die beweerde gelykheid van alle mense positief voor. Aan ‘n universiteit is albei (feitlik) heeltemal buite orde. Die universiteit is in sy diepste wese nie demokraties in die sin dat almal daar hoort soos deesdae in ons politieke verkiesings nie. Aan die universiteit word tersiêre, dus hoogste vlak-, onderwys gevind. Dit is wesenlik elitisties. Die universiteit is nie vir almal nie. Dit is veronderstel om die room van die bevolking te trek en nie die gepeupel nie. As akademiese meriete hier ‘n deurslaggewende rol speel, soos dit hoort, sal die universiteit (waarskynlik) nooit die demografie weerspieël nie.

Daar behoort ook erkenning gegee te word aan die feit dat die universiteit ‘n gemeenskap van akademiese ongelykes is. Omdat sommige skoolverlaters akademies beter as ander is, word hulle by toelating tot universiteitstudie gekeur. ‘n Eerstejaarstudent vergelyk wat kennis en insig betref gewoonlik swak met ‘n gevorderde student. ‘n Junior lektor is ingelyks meesal nie die akademiese gelyke van ‘n professor nie. Dosente behoort oor akademiese sake uitsluitsel te gee; nie studente ter wille van demokrasie nie. Studente behoort nie toegelaat te word, soos deesdae die mode is, om voor te skryf hoedanig hulle onderrig moet wees nie. Die luidrugtigstes onder hulle dra dikwels nie eens kennis van hoe ‘n behoorlik funksionerende skool lyk nie. Hulle het nog minder ‘n benul van wat ‘n egte universiteit is.

Wanneer nie-akademiese oorwegings egter die oorhand kry, soos aan die US, kan dit akademies chaotiese gevolge hê. Dan kan dit gebeur dat iemand weens rassistiese en seksistiese oorweging ‘n professoraat beklee, terwyl sy/haar junior lektor hom/haar akademies ore kan aansit. RW Johnson het al genoem dat rektore in die nuwe Suid-Afrika (blykbaar) nie sonder die vooraf goedkeuring van die ANC-regering aangestel word nie. Ek sou eerder sê dat ten minste die aanvaarbaarheid vir die ANC-regering van die kandidate wat om ‘n rektorspos meeding heeltemal verkeerdelik deurgaans in gedagte gehou word. ‘n Werklik outonome universiteit besluit selfs oor so ‘n belangrike aanstelling en laat hom nie deur ‘n regering intimideer nie; veral nie deur die ANC-regering wat so ‘n hemelskreiende gebrek aan akademiese diepte het nie.

Ek is dus ongeneë om te beweer dat plaaslike rektore, wat die hoogste akademiese pos aan ‘n universiteit beklee, akademies meerderwaardig in vergelyking met egte akademies-wetenskaplike professore is. My indruk is dat die gewoonte plaaslik posgevat het om rektore by uitstek op nie-akademiese gronde aan te stel; dus asof hulle eerder die hoof administratiewe beampte is. Na analogie daarvan bestaan die wesenlike gevaar dat akademiese norme by ander akademiese aanstellings ook verwater word.

Botman het ‘n buitengewoon klein arsenaal van idees. Wat hy telkens in sy toesprake en geskrifte noem en by dié reünie herhaal het, asof dit ‘n hoogtepunt in die US se geskiedenis is, is: “In 1999, your alma mater finally acknowledged – and I quote ‘its contributions to the injustices of the past’.” Botman borduur hierop voort met die voorstelling van die US as “taking responsibility for the past – both its own actions and its contributions to the injustices perpetrated in this country.” Selfs hierdie oordrywing het die aartsaktivis Botman nog nie in afdoende mate bevredig nie, gevolglik gaan hy voort: “This was an apology for apartheid, one that should be repeated from time to time. But the University didn’t stop there. It also committed itself to ‘redress and development’.”

“‘Redress’ referred specifically to access. In 1990, Stellenbosch had just 762 black students. Today, we have more than 9 000, or roughly a third of our student body. And by 2018 [die US se eeufeesjaar] we will be even further along.” As neo-swarte* verstaan Botman onder swartes alle nie-wittes. Kleurblindheid of ‘n ewewigtige, nie-rassige beskouing oor etnisiteit moet nie van Botman verwag word nie. In sy intreerede as rektor in 2007 het hy belowe dat die US gaan verswart en by implikasie gaan verengels. Teen 2018 sal Botman sy “sukses” meet aan die mate waarin hy daarin geslaag het om die persentasie wit studente en personeel te verminder en Afrikaans-mediumonderrig te beperk. Die akademiese skade wat die US weens hierdie transformasie ly, is klaarblyklik nie iets waaroor Botman hom danig bekommer nie. Akademiese oorwegings dra minder gewig as die politieke oogmerke wat hy so fanaties nastreef.

[*Eintlik pseudo- (of skyn-) swarte. Aan die Botman-US word daar by die studente, dosente en ander personeel op ‘n onheilige manier uitermate voorkeur aan Botman se mede-bruines ten koste van blankes gegee. Tydens die besoek van Blade Nzimande se Portefeuljekomitee vir Hoër Onderwys in 2009 het Botman tot sy ontnugtering agtergekom dat die lede “in die getal swart studente en personeel belangstel en dat hulle bruin studente nie as swart aanvaar nie” (Kapp p 181). Botman se eie herklassifikasie as generies swart het dus deur die mat geval. Die ANC-regering erken nie neo-swartes as ragegte swartes nie.]

“And regarding the commitment to ‘development’, it laid down the foundation for a science-for-society approach at Stellenbosch.” Tradisioneel het die universiteit twee funksies gehad: onderrig en navorsing. As ANC-aktivis oorbeklemtoon Botman ‘n derde funksie vir die US, naamlik gemeenskapsdiens. Daarvolgens word van die US verwag om maatskaplik betrokke by gemeenskappe te raak (in die praktyk uitsluitlik, dus nie-inklusief, “benadeeldes/agtergeblewenes” oftewel nie-wittes) deur take te verrig en selfs van die dienste te lewer wat die politieke owerheid versuim om (doeltreffend) te doen.

“We started doing so with the University’s HOPE Project.” Die motivering hiervoor, so kenmerkend van Botman, is polities: “Stellenbosch has a very special responsibility, given its history. We have played a significant part in the injustices of the past and we are committed to redress” (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, 2013, p 215). Botman “beklemtoon dat hierdie herposisionering ook ‘n wegbeweeg van die ‘language roots’ van die US beteken.” (p 216). Kapp noem ook “die opvallende afwesigheid in die Hoop Projek [van] kultuurgerigte projekte” (p 217). Die Botman-US distansieer hom hiermee onteenseglik van sowel die Afrikaner as Afrikaans. “We are now a national asset. Stellenbosch is nie meer ‘volksbesit’ nie. Ons behoort nou aan almal – die wêreld [en sekerlik Afrika] en die land – en al sy mense.” Daarmee herhaal Botman ‘n geykte ANC-refrein.

Die Lusaka-gangers, volgens Botman, “left a valuable legacy.” Hulle het glo ‘n verskil gemaak. Daar is geen teenspraak hieroor nie: die US het verander. Polities het die US in die oë van ‘n ANC-aktivis soos Botman verbeter. Maar die vraag wat die akademiese hoof van ‘n (eens) akademiese inrigting hom moet afvra, is: Het die US akademies verbeter? Is dit akademies sinvol om ‘n amptelike beleid te hê waarvolgens die akademies beste kandidate (dikwels) nie as studente toegelaat of as dosente en navorsers aangestel en bevorder word nie? Ek kan maar net hoop dat ‘n toekomstige US wat minder polities en sterker akademies as die Botman-US geöriënteerd is hiervoor eendag by herhaling verskoning sal vra.

Teen die einde van sy toespraak het Botman dit nodig gevind om nog een van sy ideologiese preokkupasies te berde te bring. Daar is volgens hom nog “brandpunte op kampus.” “Daar is byvoorbeeld die vraagstuk van simbole. Stellenbosch staan lankal nie meer vir DF Malan se 1913-idee van hoër onderwys net vir die Afrikanervolk nie. Maar weerspieël ons simbole dié verandering? Wat doen ons om almal hier welkom te laat voel … te laat voel dis ook hulle plek hierdie? Hoe laat ons die mure en geboue en pleine tot almal spreek?”

Wat hier aan Botman se ANC-siel knaag, blyk uit die volgende koerantberig:

“Twee van die Universiteit Stellenbosch (US) se geboue heet nog na voormalige eerste ministers van Suid-Afrika.

Dit kan wel verander indien ‘n voorstel aanvaar word.

Die US se Sentrum vir Inklusiwiteit het onlangs gehelp met die inwin van inligting oor die geskiedkundige bepalings wat sal geld indien ‘n naamsverandering vir die DF Malan-gedenksentrum oorweeg sou word.

Die sentrum is verlede jaar gestig en is gemoeid met sekere elemente van die US se transformasiestrategie, waarvan visuele regstelling ‘n komponent is.

Mohamed Shaikh, woordvoerder van die US, het gesê in hierdie verband word die DF Malan-gedenksentrum se naam gereeld genoem as voorbeeld in refleksies oor visuele regstelling op die kampus.

‘Die sentrum help die bestuur ook met die inwin van inligting ter oorweging van die manier waarop die US visuele regstelling wil benader. Die voorstelle het geen amptelike status nie. Dit is bloot voorstelle vir oorweging deur die US-bestuur,’ het Shaikh gesê.

Die US het nie gesê hoe ver die proses is of watter name voorgestel is nie.

Die DF Malan-gedenksentrum naby die Coetzenburg-stadion word gebruik vir die US se gradeplegtighede en die verwelkoming van eerstejaars. …

Die ander gebou wat nog ‘n voormalige eerste minister se naam het, is die JC Smuts-gebou” (Die Burger, 6 Mei, p 10).

Ja, die US het nou ‘n Sentrum vir Inklusiwiteit. Die US is hier aan die voorpunt van progressiewe denke omdat hy waarskynlik die enigste universiteit in die wêreld is wat dit deurlopend nodig vind om geld aan die bevordering van “inklusiwiteit” te bestee. Maar oor die aard van Botman-inklusiwiteit moet duidelikheid verkry word. Daar is ‘n opvallende patroon. In sportsoorte waarin blankes tradisioneel oorheers het, soos rugby en krieket, word kwotas ter bevoordeling van nie-wittes vereis. In ‘n sport soos sokker, waarin swartes oorheers, was daar egter nog nooit sprake van kwotas ter bevoordeling van wittes nie. By tradisioneel blanke en veral die eens Afrikaanse universiteite word daar insgelyks voortdurend druk vir ‘n toename in nie-wit (veral swart) studente en personeel uitgeoefen. By tradisioneel swart universiteite is daar geen druk hoegenaamd dat hulle meer wit studente en personeel moet hê nie.

Aan die Botman-US word hierdie ANC-resep getrou gevolg. Waar wittes hulle tradisioneel bevind het, bv in koshuise, word in hierdie veelgeprese era van vryheid kwotas ter bevoordeling van nie-wittes afgedwing. In hierdie konteks gebruik Botman graag die terme “inklusiwiteit” en “diversiteit.” Ter bevoordeling van nie-wittes pas die Botman-US egter graag dubbele standaarde toe. Byvoorbeeld, die US se mentorprogram vir skoliere is eksklusief vir nie-wittes, veral bruines. Daar is ook ‘n spesiale doktorale program eksklusief vir swartes uit Afrika. Inklusiwiteit word as noodsaaklik beskou as wittes deel van ‘n groep is. Blankes mag nie afsonderlik as ‘n eiesoortige groep funksioneer nie, want dan is dit apartheid*. Eksklusiwiteit word egter as ‘n positiewe bate geag wanneer nie-wittes bevoordeel en blankes blatant uitgesluit word. Dan word dit nie rassediskriminasie genoem nie, maar regstelling.

[* ‘n Kort uitbreiding hierop. In Kapp se boek word dubbelmedium (onderrig in Afrikaans en Engels in dieselfde klas) tereg opvoedkundig die “swakste van al die beskikbare opsies” genoem (p 206). Botman het egter sy wesenlike aard absoluut ondubbelsinnig geopenbaar toe hy sy voorkeur vir dubbelmediumonderrig uitgespreek het “omdat dit verseker dat wit en swart saam in die klasse sit” (p 205). Hy kies dus blatant kant vir politieke bo opvoedkundige oorwegings omdat parallelmedium (onderrig in Afrikaans en Engels in aparte klasse) weens Botman se politieke gepreokkupeerdheid deur hom as die voortsetting van apartheid beskou word. Dit word só gesien omdat oorwegend wittes die Afrikaanse en oorwegend nie-wittes die Engelse klasse bywoon.]

In die Botman-kraniologie is visuele regstelling die jongste gier. Daar word sonder meer aangeneem dat wittes op die US-kampus tuisvoel, want hulle was mos nog altyd daar. Daar word glad nie in ag geneem dat blankes sistematies etnies en kultuur- (insluitende taal-) gewys doelbewus ontheem word nie. Weens die toenemende verswarting en verengelsing van die US voel blankes elke jaar al hoe meer ontuis en inderdaad onveilig op die kampus. Wanneer Botman die ideaal koester van ‘n kampus waar almal welkom en tuis voel, waar daar geen plek vir ‘n onderskeid tussen “ons” en “hulle” is nie, waar almal een groot geïntegreerde, uitgebreide Matie-familie is, dink hy net aan wat ter bevoordeling van nie-wittes gedoen kan word.

Dit is in hierdie selektiewe en per slot van sake anti-blanke perspektief dat geboue nie na Jan Smuts of DF Malan vernoem mag word nie. Botman gaan van die ANC-standpunt uit dat die name van sulke blanke politici vir nie-wittes aanstootlik is. As hierdie twee geboue ingevolge visuele regstelling na bv Nelson Mandela en Steve Biko hernoem word, sou Botman myns insiens geen beswaar hê nie, want vanuit die ideologiese hoek waaruit hy kyk, kan hierdie twee kamerade nie aanstoot gee nie. As daar wittes is wat beswaar sou opper, kan kort mette met hulle gemaak word deur hulle rassiste te noem. Om teen te werp dat die universiteitsverskynsel van Westerse oorsprong is en met beskawing (en nie met terrorisme nie) geassosieer word, sou (waarskynlik) geen indruk op Botman maak nie.

Dat die name van Westersgesinde blankes, bv veral ‘n Afrikaner soos DF Malan, aanstootlikheidstatus by Botman het, blyk uit sy bostaande aangehaalde opmerking oor Malan. Dat die vernoeming van ANC-kamerade, daarenteen, aan die Botman-US heeltemal aanvaarbaar is, blyk uit die feit dat ‘n afdeling van die fakulteit teologie die naam van Beyers Naudé dra en ‘n afdeling van die mediese fakulteit dié van Desmond Tutu. Daar word sonder meer maar verkeerdelik aanvaar dat die gebruik van sulke name geen Matie vervreem nie.

Die studentesentrum heet tans die Neelsie, vernoem na ‘n stryder vir Afrikaans, CJ Langenhoven. Maar soos ons hierbo gesien het, minag Botman die “language roots” van die US. Uit die ANC-gesindheid wat met die Naudé- en Tutu-benamings geopenbaar word, sal dit seker nie lank wees voordat visuele regstelling die Neelsie tref nie. Almal wat as nie-rassiste gereken wil wees, sal lippediens moet bewys wanneer die Neelsie as bv die Nelson hernoem word.

‘Laat die wit ras radikaal verwater word’: dr. Leon Weskoppies

Skoppensboer het vandeesweek die voorreg gehad om ‘n onderhoud met die vermaarde dr. Leon Weskoppies te voer rondom sy ewe beroemde akademiese verslag van 200 000 woorde met die belowende titel: “Die outoritêre persoonlikheid soos gemanifesteer in nazistiese en fascistiese ontgroeningspraktyke aan die Noordwes-universiteit, Potchefstroom, se dameskoshuise: ‘n marxistiese perspektief.”

Dr. Leon Weskoppies is ‘n lang man met ‘n ruie bos grysgeworde hare en ‘n ietwat skuldige uitdrukking op sy gelaat. Omdat hy tans met belangrike psigiatriese en “krities-teoretiese” kwessies besig is, dra hy heel gepas ‘n wit jas.

Skoppensboer: Dr. Weskoppies, hoe ernstig is die situasie op Potchefstroom? Is daar ‘n hernieude uitbarsting of opwelling van fascisme en nazisme?

Dr. Leon Weskoppies (kug, dan met geesdrif): O ja! Nadat die media, oftewel die gedrukte media, meer in die besonder die Johannesburgse dagblad Beeld en sy redakteur mnr. Adderjan Beesneus, dit onder ons aandag gebring het, het ek onmiddellik geweet: Hier is ‘n krisis! En soos mnr. Rahm Emmanuel, die burgemeester van Chicago, eens gesê het: “‘n Mens moet nooit ‘n goeie krisis vermors nie.” Of wat praat ek nou als, hêhêhê…”

Skoppensboer: Waar sou u dit plaas op die skaal van krisisse? So erg soos Vigs? Ebola? Verg dit ‘n noodtoestand?

Dr. Leon Weskoppies (nou opgewonde, beduie vervaard met sy hande en arms wat voor sy gesig slinger): Vir alle praktiese doeleindes het ons reeds die noodtoestand afgekondig! Dis veel erger as Suid-Afrika se Vigspandemie, maar miskien nie heeltemal op die vlak van Ebola nie, nè… Sedert die uitbraak van fascisme egter, is ek byna 24-uur in verbinding met die minister van hoër onderwys, kameraad Blade Nzimande, en ons doen verslag soos wat die gebeure ontvou. Die doen en late van alle blanke, Afrikaanse damestudente word fyn dopgehou en ‘n reaksiemag staan by, indien nodig. As een van hulle dalk ‘n arm sou lig om ‘n aanstootlike armgebaar te maak, sal ons onmiddellik optree, summier!

Skoppensboer: Watter strawwe gaan die damestudente opgelê word? Tronkstraf, eensame opsluiting, selfs die doodstraf?

Dr. Leon Weskoppies: Ek sal eers met Baas Blade moet praat, alvorens ek enige inligting kan bekendmaak. Stel dit so: die doodstraf is nie uitgesluit nie.

Skoppensboer: Maar wat nou van enige damestudente wat dalk ballet of joga beoefen en moontlik die verkeerde handgebare maak? Sou hulle nie ook strafbaar wees nie?

Dr. Leon Weskoppies: Juistement! Ek en my liewe vriend, doktor Leuens Kruiphof, het juis by wyse van dekreet alle vorme van ballet op of naby die kampus verbied. Joga mag wel met ministeriële toestemming in uitsonderlike gevalle beoefen word.

Skoppensboer: Ek verstaan. Waarskynlik meen doktor Leuens ballet is te eurosentries binne die nuwe tye van die Afrika-renaissance…? Maar is die doodstraf vir fascistiese damestudente versoenbaar met die grondwet? Ek dag die doodstraf is verbode?

Dr. Leon Weskoppies: Kyk, my siening oor die grondwet was nog altyd: dis oop vir interpretasie. Ons respekteer die reg op lewe, maar as dit gaan oor die regstelling van wanbalanse uit die verlede, kan die doodstraf in bepaalde gevalle toegepas word. Waarom nie? (Al hoe driftiger.) Ons moet fascisme met wortel en tak uitroei! Sê ek jou!

Skoppensboer: Ek sien daar word in die verslag vermeld dat die “hoë konsentrasie wit, Afrikaanse studente in van die koshuise by die Puk-kampus… radikaal verwater” gaan word. Wat beteken dit?

Dr. Leon Weskoppies: Ek dink dis voor die hand liggend. U weet dat ons tydens die Kemptonpark-onderhandelinge in die vroeë negentigerjare die beginsel van “transhoerasie” aanvaar het. Suid-Afrika en al sy instellings moet getranshoereer word, van onder na bo, van voor na agter, und so weiter. Reeds is ons progressiewe akademici, ook aan die Puk, besig met witheidstudies waarin bevind is dat “die wit ras die kanker van die geskiedenis is”.

Skoppensboer: Soos Susan Sontag gesê het? Vanuit haar knusse woonstel in New York?

Dr. Leon Weskoppies: Mnr. Skoppensboer, ek is bly u ken die teksvers. Is u self ‘n graduandus van Witheidstudies?

Skoppensboer: Dit was so te sê my hoofvak op universiteit, doktor Weskoppies. Ek koester ‘n vurige belangstelling in Witheidstudies en dink daaraan om ‘n nagraadse kursus aan die Universiteit van Stellenbosch by proff. Amanda Gouws en Anton van Niekerk daaroor te loop.

Dr. Leon Weskoppies: Uitstekend! Alle kennis begin en eindig by Witheidstudies, asook die besef dat die wit ras ‘n siekte is wat ons in ons land en in die wêreld moet uitroei!

Skoppensboer: Met wortel en tak?

Dr. Leon Weskoppies: Juistement, juistement! Met wortel en tak!

Skoppensboer: Maar in die praktyk, hoe gaan die owerheid presies die “hoë konsentrasie wit, Afrikaanse studente radikaal verwater”? U het reeds na die doodstraf verwys. Sluit dit skerppuntaksie in?

Dr. Leon Weskoppies: Net as daar weerstand is, maar danksy die goeie samewerking van doktor Leuens Kruiphof en sy manne en vroue aldaar, verwag ons nie weerstand nie. Fascisme is in die eerste instansie, soos u weet, ‘n sielkundige afwyking of toestand wat psigiatries behandel kan word. In ons voormalige Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke het ons klinkende sukses daarmee behaal. Ons praat hier van “normalisering”, om almal met die nuwe, progressiewe norme in te prent. Insgelyks in ons verslag, verwys ons na die dringende behoefte aan “radikale normalisering” aan die PUK, waaronder die “afdwing van ‘n normale demografie”.

Skoppensboer: Maar hoe verhoed ‘n mens al die abnormale jong wit studente op Potch om hardnekkig voort te gaan met abnormale wit gedrag, soos om byvoorbeeld partytjies te hou met abnormale demografieë of sê maar in kafees in groepies met abnormale demografieë bymekaar te sit? Hoe gaan die owerheid en die universiteit dit alles onder beheer hou?

Dr. Leon Weskoppies: Een van die aanbevelings in ons verslag is juis dat daar veel meer kameras op en rondom die kampus aangebring moet word, sodat ons al die abnormale blanke studente kan dophou waar hulle dalk weer verbode demografiese konsentrasies mag vorm. Ons sal ook ‘n spesiale taakmag in die omtrek hê wat oombliklik kan toeslaan indien sulke voorvalle sou plaasvind.

Skoppensboer: Dit klink asof die taakspan wat u manjifieke krities-teoretiese verslag saamgestel het, sy werk goed gedoen het!

Dr. Leon Weskoppies: (Hêhêhê.) Noudat u dit sê… Ek voel trots op ons verslag wat nou deur die universiteitsraad goedgekeur sal word en daarna na Baas Blade toe sal gaan vir die nodige toepassing van bo.

Skoppensboer: Ek sien dr. Graeme Bloch “‘n besoekende professor by Wits en lid van Equal Education”, word soos volg deur Rapport aangehaal: “Die NWU het groter probleme as sy rassedemografie.” Wat sou hy daarmee bedoel? Is witheid en die abnormale konsentrasie blanke studente nie die grootste probleem en siekte van ons tyd nie?

Dr. Leon Weskoppies: Jammer, ek sal eers kameraad Bloch moet raadpleeg alvorens ek presies kan sê wat hy daarmee bedoel het. Ek het egter die grootste agting vir sy mening, komende van iemand wie se ouers en voorouers dalk ook iewers onder die nazisme gely het. Waarskynlik meen Bloch dat daar nog nie genoeg kritiese denke onder die studente aangemoedig word nie. En hier bedoel ek nou juis die kritiese teorie van Adorno, Marcuse en Horkheimer wat die lokus van die fascisme in die gesinstruktuur van die Westerse samelewing raakgesien het. Iemand met ‘n moeder en veral ‘n vader, is ‘n potensiële kandidaat vir fascistiese gedrag, dit weet ons.

Skoppensboer: Maar wat nou van Afrikaans? As die abnormale konsentrasies wit Afrikaanse studente uit die samelewing verwyder word, sal Potch nog Afrikaanse klasse mag aanbied? Is Afrikaans nie ook maar ‘n abnormale taal nie?

Dr. Leon Weskoppies: Kyk, soos ek in my artikel in Beeld gesê het wat goedgunstiglik deur Adderjan Beesneus met fanfare in sy voortreflike mondstuk vir progressiewe denke geplaas is: Afrikaans is net ‘n buffelagtige gestamp en stoot. Dus is dit nie belangrik dat Afrikaans steeds aan die PUK gedoseer word nie. En in elk geval het prof. Marlene Verdof en die res van die NWU se personeel reeds in 2005 die beleid van “funksionele meertaligheid” aangeneem, dus is dit lank nie meer ‘n Afrikaanse universiteit nie! Trouens, die aandrang op ‘n eie taal behalwe Engels is ‘n simptoom van fascisme, as u my vra.

Skoppensboer: Dus kan ons daarna uitsien dat die kampus en veral die koshuise toenemend niewit en funksioneel meertalig sal word?

Dr. Leon Weskoppies: In ‘n neutedop, ja. (Kyk op sy horlosie.) Enige verdere vrae, kameraad Skoppensboer?

Skoppensboer: Nogmaals oor die fascisme en nazisme: Stem u saam met mev. Hillary Clinton dat Wladimir Poetin soos Hitler is?

Dr. Leon Weskoppies: O ja, baie beslis! Wat hy daar in die Krim aangevang het, Russe wat hulself wil regeer en in Russies wil skoolgaan, ook hul taal op universiteit gehandhaaf wil sien, dis alles fascisme.

Skoppensboer: Glo u dus ook soos wyle prof. Jakes Gerwel dat die heengaan van die Sowjetunie en die Duitse Demokratiese Republiek ‘n groot terugslag was?

Dr. Leon Weskoppies: (Bewoë, met ‘n skor stem.) Ag, ons liewe ou USSR en DDR! Ek het, daardie keer… saam met my boesemvriend Jakes geween toe ek sien hoe die Muur afgebreek word, daardie pragtige “Skansmuur teen die fascisme” soos ons progressiewe denkers dit genoem het. (Snik, buig die hoof.) As ons net ons ou DDR kon terugkry wat vir ons sulke mooi bomme in die Wimpy’s en in Kerkstraat gemaak het, waarmee ons die fascistiese Afrikaners kon uitroei! Dis wat ons vandag nodig het: ‘n lekker demokratiese DDR-motorbom op die dameskoshuise van Potch!

Skoppensboer: (Vertroostend.) Sjoe, ek begryp. Maar daar is darem nog Swede, waar hulle een van die dae die verskil tussen mans en vroue gaan afskaf. Blykbaar moet ‘n mens nie meer “han” (hy) en “hon” (sy) op Sweeds sê nie, want dit bestendig die fascistiese illusie dat daar iets soos geslagsverskille bestaan…

Dr. Leon Weskoppies: (Bemoedig.) Nou praat u! Wat sou ons sonder die Sosiaal-Demokratiese Party van Swede gemaak het? Hulle het miljoene bygedra sodat Suid-Afrika kon normaliseer en transhoereer! (Skielik briesend.) Dis hoog tyd dat Afrikaans helemaal afgeskaf word! Nu talar vi svenska!

Skoppensboer: Tack för intervjun, doktor Weskoppies.

Dr. Leon Weskoppies: Hej da!

Skoppensboer: Hej da!

En met dié Sweedse groet, eindig die onderhoud gepas “funksioneel meertalig” in ‘n progressiewe taal.

Kommunisteparty sê opposisiepartye moet ‘les geleer word’

Komende kort op die hakke van die minister van sport, Fikile Mbalula, se uitspraak dat die opposisie in Suid-Afrika Hitleriaanse “fasciste” sou wees, het die kommunistiese leier Blade Nzimanda Saterdag gesê dat die opposisie ‘n “harde les geleer moet word”.

“Gebruik 7 Mei om die Demokratiese Alliansie ‘n harde les te leer. Hulle sê dat hulle ten gunste van werksgeleenthede is maar was teen die plaaswerkers in die Wes-Kaap,” het hy aan die Nasionale Unie van Mynwerkers se nasionale fabrieksvloerverteenwoordigersraad in Boksburg gesê.

Hy het ook na die DA as “‘n party van arbeidsmakelaars” verwys. “As die DA na Cosatu- of Luthuli-huis ‘n optog hou, is die party swart, maar in die parlement is hulle wit.”

Nzimande het ook teen Julius Malema en sy belastingwanbetaling uitgevaar. “As jy die SA Inkomstediens R16 miljoen skuld, hoeveel miljoene het jy nie opgevreet nie? Hulle het meer as R100 miljoen opgevreet,” meen hy.

“Sommige mense dra duur horlosies en klere maar het nog nooit vir ‘n dag in hul lewens gewerk nie.”

Na hofdokumente skuld die EVV-leier Julius Malema R16 miljoen plus rente nadat hy in gebreke gebly het om tussen 2006 en 2010 opgawes in te dien.

In 2010 het die SAID Malema oor sy versuim om belastingopgawes in te dien gekontak.

Dit het Malema 18 maande geneem om na verskeie pogings van die SAID sy agterstallige opgawes in te dien.

Malema het ook in gebreke gebly om die Ratanang-trust vir belastingdoeleindes te registreer en die SAID het dit namens hom gedoen.

Sy regspan het die Hoë Hof te Pretoria in Februarie versoek om sy sekwestrasiesaak uit te stel. Die SAID het dit teengestaan.

Van doppertunisme tot kommunisme en afrikanisering

deur Leon Lemmer

Eendag, nie so lank gelede nie, was daar ‘n plattelandse prokureur Frederik/Frikkie/FW de Klerk wat ‘n politikus geword het. Hy het konserwatiewe geluide gemaak en op grond daarvan die partyleier geword. Chris Brink het die rektor van die Universiteit Stellenbosch geword omdat hy Afrikaans as onderrigtaal sou bevorder, maar het daarna alles moontlik gedoen om Afrikaans af te skaal (Praag 6 April). Op ‘n soortgelyke wyse is verkeerdelik gedink dat die land veilig in FW de Klerk se hande sou wees. Hy sou kragman speel en met die magte van die bose oor politieke magsdeling onderhandel.

De Klerk het aan die wit kiesers belowe die uitkoms van sy onderhandelinge sou bv eie woongebiede en eie skole wees en niemand sou sy werk verloor nie. Die blankes kon gerus slaap, want die finale ooreenkoms sou aan die blanke kiesers vir goedkeuring voorgelê word. Die boere se kaart en transport sou veilig wees. Daar is nie belowe dat boere nie vermoor sou word nie, want voortgesette wet en orde is as vanselfsprekend aanvaar. Daar sou ook ‘n oorvloed van menseregte wees en die reg op lewe is sekerlik ‘n voorvereistes vir die benutting van al die ander regte. (In die nuwe Suid-Afrika is die boere egter so veilig soos renosters.)

Volgens De Klerk sou hy as’t ware die duiwel se stert knoop. Vir wit en swart sou die nuwe Suid-Afrika ‘n wen-wen-situasie wees. Die groot pluspunte sou wees dat die land vry van rassediskriminasie en die gevaar van kommunisme sou wees. Met van die topposte wat deur geweldenaars beklee word, was die nuwe Suid-Afrika van die begin af sekerlik nie vry van geweld nie. “Geweld is lonend” is ‘n leuse wat goedskiks op die nuwe Suid-Afrika toegepas kan word. Byvoorbeeld, ‘n oudterroris het onlangs ‘n boedel ter waarde van R46 miljoen nagelaat, sonder dat hy ooit ‘n poging aangewend het om die skade te vergoed wat hy aangerig het.

Frikkie het ‘n ouer broer Willem gehad, wat nie so konserwatief soos sy kleinboet wou wees nie. Willem wou graag ‘n uitwaartse en nie-verstokte progressiewe beeld van homself skep. Hy het ‘n onderskeid tussen verligte en verkrampte Afrikaners getref en homself verlig verklaar. Verligtheid het ‘n aansteeklik aantreklike opsie vir Frikkie geword. Die skrywer André P Brink het Frikkie as student op die Potchefstroomse universiteitskampus geken en hom in ‘n Vurk in die Pad (2009) soos volg opgesom. “Sy mees opvallende eienskap was ‘n drang om mense ter wille te wees en ‘n bereidwilligheid, selfs ‘n gretigheid, om nogal laag te kruip om dit te bereik” (p 143-144) en “De Klerk [was] geslepe genoeg as politikus om die tekens van die tye en die luim in die land akkuraat genoeg te lees en daarvolgens te handel … hy het oor die vaardigheid en geslepenheid beskik om dit met styl te doen. Hy was duidelik nog oortuig daarvan dat hy kon voortgaan om die proses te kontroleer en die grense en momentum daarvan te bepaal” (p 441).

As redakteur van Rapport het Izak de Villiers FW de Klerk se grondwetlike onderhandelings eerstehands ervaar: “Volgens my waarneming [het De Klerk] nie eens geweet wat hy aan die bestuur was nie … Die ANC het met hul dreigemente en aksies en charteristiese aanvalle op alle fronte die kitaar geslaan” (Strooidak en Toring, 2009, p 205). Die verloopte Afrikaner Leon Wessels het geskryf: “Die ‘wit saak’ was verlore lank voordat die onderhandelinge begin het” (Die Onvoltooide Vrede, 2010, p 59). De Klerk het te laat tot die besef van die katastrofiese gevolge van sy dade gekom. In 1996, volgens Wessels, “flankeer FW openlik met die gedagte om teen die Grondwet te stem” (p 279). De Klerk het egter sedert 1990 die pad van “onderhandeling” (wesenlik ‘n eufemisme vir toegewings) bewandel en het ook hierdie keer toegegee. Soos De Klerk is Wessels een van diegene wat valslik beweer dat De Klerk ‘n mandaat van die blanke kiesers gehad het om in plaas van magsdeling met algehele magsoorgawe aan die swartes vorendag te kom.

Die ondergang van die blanke bewind in Suid-Afrika kan terug dateer word tot ‘n daad van nepotisme in 1954. Toe Hans Strijdom eerste minister geword het, het hy Jan de Klerk, wat geen parlementêre ondervinding gehad het nie maar sy swaer was, as minister in sy kabinet aangestel. Op grond daarvan word soms beweer dat Jan se seuns, Willem en FW, uit ‘n uitgelese politieke familie kom en daarom uitmunt in politieke insig. Dit is soortgelyk aan die storie wat in Amerika oor die Kennedys versprei is. Joseph Kennedy was as die Amerikaanse ambassadeur in Brittanje in baie opsigte ‘n volslae mislukking; dermate dat algemeen besef is dat hy nie die Amerikaanse president kon word nie. Maar sy politieke loopbaan is vir propagandadoeleindes as roemryk voorgestel. Op grond daarvan het sy seuns, John/Jack, Robert/Bobby en Edward/Ted opgang in die politiek gemaak, al was hulle in baie opsigte onetiese opneukers met gevaarlik min politieke insig. ‘n Mens moet lugtig wees vir die beeld wat met politieke oogmerke van iemand geskep word.

Die geskiedenis van die universiteit op Potchefstroom het in 1905 ‘n aanvang geneem toe die kweekskool vir Gereformeerde of Dopperpredikante, wat in 1869 te Burgerdorp begin is, daarheen oorgeplaas is. In 1909 het dit ‘n universiteitskollege en in 1951 ‘n universiteit geword. Sedert 2004 vorm die Potchefstroomse kampus saam met die Mafikeng- en Vaaldriehoekkampus gesamentlik die Noordwes-universiteit. Die Potchefstroomse Universiteit en daarna die Potchefstroomse kampus van die Noordwes-universiteit staan tradisioneel as die Dopperhemel bekend vanweë die leidende rol wat Doppers deurgaans daar gespeel het. Jan, Willem en Frikkie de Klerk het as Doppers op die kampus spore getrap. Oor die diepte van daardie spore gaan ek my nie uitlaat nie.

FW de Klerk het in 1990 met sy inisiatiewe vir die beloofde wonderlike nuwe Suid-Afrika begin. Hy wou wegbreek van alles wat betreurenswaardig in ons verlede was. Naas geesdriftige ondersteuners was daar heldersiende skeptici wat sonder omhaal van woorde gewaarsku het: HKGK. Van die vroegste kritici was ‘n briefskrywer in Beeld (25 April en 21 Junie 1990) wat die neologisme “doppertunisme” gebruik het om na De Klerk se “kansvattende mentaliteit” te verwys. Die term “doppertunisme” word gebruik om die gedrag van De Klerk en sy meelopers te karakteriseer. Die term kan dus ook op nie-Doppers van toepassing wees. Verder sluit “doppertunisme” sekerlik nie alle Doppers in nie. Die term is wesenlik ‘n sinspeling op “opportunisme,” met ‘n dopper, De Klerk, wat hierin die leiding geneem het. Daar kan bv gesê word dat die FAK meer konserwatief en behoudend as die ATKV is, wat agteroor leun en doppertunisties met sy inklusiwiteit, geregtigheid en transformasie is.

Tydens die grondwetlike onderhandelings is daar kort-kort berig oor wonderlike “deurbrake” wat gemaak is. Aan die twee hoofonderhandelaars, Roelf Meyer van die Nasionale Party (wat eers later amptelik lid van die ANC geword het) en Cyril Ramaphosa van die ANC, is selfs ere-doktorsgrade toegeken omdat hulle glo die byna onmoontlike vermag het. Maar toe die stof van al die gunstige propaganda gaan lê het en besef is dat ongekwalifiseerde gelyke stemreg aan almal toegestaan is, is besef dat wat ook al ooreengekom is met ‘n tweederdemeerderheid deur die oorweldigende getal swart kiesers verander kon word.

Wat mettertyd baie duidelik geword het, is dat FW de Klerk, Roelf Meyer, Leon Wessels en (feitlik) al die ander blanke onderhandelaars ruggraatloos ‘n pad van toegewings geloop het. Die punt wat ek wil stel, is dat hierdie doppertunisme in 2014 steeds vaardig op die universiteitskampus in Potchefstroom is. Soos in die geval van die Reitz-insident aan die Universiteit Vrystaat is ‘n onbenullige verskynsel in Potchefstroom, die beweerde gebruik van ‘n Nazi-saluut, opgeblaas tot iets waarmee gepoog is om daardie kampus en veral die kampusbestuur te diskrediteer. Pleks van vas te staan, is doppertunisties aan die ANC se propagandadruk toegegee. Pleks van Dan Kgwadi se aanwysing as rektor te hersien, is hy toegelaat om vroeër beheer oor die universiteit te verkry. Kgwadi is op rekord dat hy die Potchefstroom-kampus wil verswart en verengels. Daarmee gaan die laaste wesenlik Afrikaner- en Afrikaanse kampus van die aardbol verdwyn. Soos aan die Universiteit Stellenbosch (Praag 6 deser) moet apatiese blanke Afrikaanssprekendes hiervoor verantwoordelikheid aanvaar.

Maar kom ons toets die hedendaagse praktyk aan ‘n spesifieke verwagting wat De Klerk geskep het, naamlik dat die nuwe Suid-Afrika vry van rassediskriminasie en die gevaar van kommunisme sal wees. Die aangewese plek om dit te toets is by hoër onderwys. Daar is die sekretaris-generaal van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, Blade Nzimande, die minister en nog ‘n kommunis, Gwebs Qoonde, is die direkteur-generaal. Sover bekend het daar nog nooit besware teen hierdie twee kommuniste uit die universiteitsektor opgeklink nie. Maar dit toon ten minste duidelik aan dat anders as wat De Klerk in die vooruitsig gestel het, die nuwe Suid-Afrika nie vry van die gevaar van kommunisme is nie. Ek sal Nzimande nie die “verantwoordelike minister” noem nie, want hy was glo in 1976 so onverantwoordelik om die biblioteek van die Universiteit Zoeloeland af te brand. Sedertdien het sy deuntjie verander: “Destruction of property … is totally unacceptable and should never be tolerated” (politicsweb 1.10.2012).

Malegapuru Makgoba is die rektor van die Universiteit KwaZulu-Natal (UKZN). Hy en Nzimande is albei Zoeloes en albei glo aan toordokters. RW Johnson het hulle “two Frankenstein’s monsters” genoem (The African University? The critical case of South Africa and the tragedy at the UKZN, Cape Town: Tafelberg, 2012; slegs elektronies beskikbaar; geen bladsynommers nie). Albei “hitched a ride on Zuma’s Zulu caravan.” Terwyl Afrikanerkultuur en -nasionalisme deur Russel Botman soos ‘n onding aan die Universiteit Stellenbosch uitgeroei word, word Zoeloekultuur en -nasionalisme sienderoë aan die UKZN vertroetel. Die ideaal is dat Zoeloe en Engels teen 2016 in gelyke mate (dus 50-50) in die administrasie en onderrig gebruik moet word. “The real political point of all this is not actually to achieve anything worthwhile for the Zulu language but to browbeat and bully the non-African faculty.” Alle studente sal bv ‘n kursus in ‘n Afrikataal, Afrikaans uitgesluit, moet slaag voordat hulle kan gradueer.

Volgens Nzimande is die UKZN die universiteit wat “die meeste gedoen het om met ‘diskriminasie-kwessies te worstel'” (Die Burger, 24.01.2013, p 12). Waarvan Nzimande en Makgoba klaarblyklik hou, is dat kennis van Zoeloe aan die UKZN as ‘n uitsluitingsmeganisme vir blanke, Indiër- en bruin studente en personeel gebruik kan word; iets wat Afrikaans aan geen universiteit mag doen nie. Nzimande het dit reeds in 1996 onomwonde gestel “dat hy gekant is teen die bestaan van Afrikaanse skole en universiteite … dat taal gebruik word om wit skole te waarborg (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria, Protea Boekhuis, 2013, p 65, ook p 167). Maar dit is baie duidelik dat Zoeloe aan die UKZN ingevoer word met die spesifieke doel om nie-swartes uit te sluit. Die idee is klaarblyklik dat kennis van Zoeloe swart (veral Zoeloe) -studente en -personeel van mededinging met die drie ander etniese groepe moet vrywaar. Daarmee word eintlik erken dat swartes nie akademies op gelyke voet met die ander etniese groepe kan meeding nie.

Myns insiens is dit duidelik dat rassisme hier ‘n rol speel. Toe Makgoba die rektor van die UKZN geword het, was die meeste dosente afkomstig van die Universiteit Natal wit en daarby manlik, terwyl baie Indiërdosente aan die Universiteit Durban-Westville verbonde was. “Makgoba compared the white males who made up the largest proportion of his academics to supernatural apes” (RW Johnson, South Africa’s Brave New World, London: Penguin, 2010, p 587). Wit mans, volgens Makgoba, “were badly in need of ‘treatment and a proper African rehabilitation’. Indeed, he declared, only when they ate, talked, sang and danced like Africans did they have any hope of being readmitted to the human race. This was nothing less than a declaration of a sort of racial war against non-Africans” (Johnson, 2012). Sou die Menseregtekommissie sonder om ‘n bohaai op te skop blankes toelaat om ongestraf soortgelyke uitlatings oor swartes te maak?

Die lakmoestoets vir die rasgebaseerde greep wat die kommuniste van die departement hoër onderwys en Makgoba op universiteite het, is die “race equity index.” “Equity” beteken billikheid, regverdigheid, onpartydigheid. Wat hier as “equity” voorgehou word, is dat die jongste sensusdemografie (2011) wat betref ras en geslag in sowel die studente as personeel van universiteite weerspieël moet word. As die Suid-Afrikaanse bevolking sê 80% swart is, is die ideaal dat sowel die studente as personeel aan elke universiteit 80% swart moet wees. Dit maak nie saak as die bevolking van die Wes-Kaap sê 50% bruin is nie. Volgens die nasionale demografie is daar sê 10% bruines, gevolglik is die “race equity index” vir bruines vir elkeen van die Wes-Kaapse universiteite 10% en nie 50% nie. Hierdie 10% bruines geld ook vir al die ander universiteite.

Die verskil tussen swart en nie-swart is dat daardie universiteite wat demografies te min swartes het aan staatsubsidie gaan inboet. Amptelik is verklaar dat die befondsing van ‘n universiteit afhang van “the proportion which an institution has of students of disadvantaged background” (Kapp p 222). Oor daardie universiteite wat demografies te veel swartes het, bv meer as 80%, sal geen kommunistiese of ANC-haan kraai nie; hulle sal eerder by nog hoër subsidiëring baat. Dat dit vir die ANC-regering in die eerste plek om swartes gaan (en nie om die ander drie etniese groepe nie) is tot sy ontnugtering by Russel Botman tuisgebring toe die Portefeuljekomitee vir Hoër Onderwys die Universiteit Stellenbosch besoek het. Dit is toe baie duidelik gemaak dat neo-swartes soos Botman en ander bruines nie as werklik swart deur die ANC-regering erken word nie (Kapp p 181).

Die spel waarmee die ANC-regering besig is, is kwantiteitgebaseerde sosiale manipulering. Die beginsel waarvan uitgegaan word, is dat kwalitatiewe oorwegings nie mag geld nie. Ingevolge doppertunisme geld ongekwalifiseerde algemene stemreg in die nuwe Suid-Afrika. Dit word misbruik as amptelike erkenning dat alle kiesers gelyk en eenders is. Maar daar is etniese redes wat dit vir die ANC-regering moontlik maak om sommige groepe te bevoordeel (veral swartes) en ander (veral wittes) te benadeel. Van die hoogste tot die laagste vlak word mense uitruilbaar geag. Sonder dat daar ‘n opmerklike verlies aan bv insig, kundigheid, arbeidsaamheid, ens, sou wees, kan swartes glo die hoogste poste beklee en in dieselfde mate as bv wittes uitmuntend presteer. In die nuwe Suid-Afrika ervaar ons daagliks die onbetwisbare waarheid van Lemmer se Wet: Vir elke pos en veral vir dié wat reuseverantwoordelikhede dra en buitensporige vergoeding meebring, is daar ‘n leërskare swartes wat daarop aanspraak maak. Die vergoeding is die aas; nie die verantwoordelikhede nie. Mits jy swart is, is jy ten koste van die land as’t ware op jou Nkandla geregtig.

Die konkreetste bewys van die mag van kommunisme in die nuwe Suid-Afrika en ‘n toonbeeld van onverbloemde rassediskriminasie is die brousel genaamd “race equity index” wat Nzimande en Makgoba opgedis het (Nicola Jenvey, “Race equity index for universities stirs controversy,” University World News Global Edition, Issue 294, 1.11.2013). Die oorsigkomitee oor transformasie

“found that it could take 43 years to achieve racial balance among staff in universities and proposes new admissions policies and funding penalties against untransformed institutions. The report submitted to the parliamentary portfolio committee on higher education late [October] also calculated that it could take more than a dozen years before student enrolments mirrored national demographics … Nzimande … announced the oversight committee last January and called on it to report, among other things, on discrimination in higher education, and to advise him on policies and strategies to combat discrimination and promote positive institutional cultures for staff and students.” Nzimande is dus eerder in ideologie as akademiese gehalte geïnteresseerd.

“The study showed South Africa’s previously advantaged institutions had poor equity indices, but scored well as high-level knowledge producers. Correspondingly, universities of technology and several formerly disadvantaged institutions produced ‘little research, but have a good equity profile’ …North West University Rector Dr Theuns Eloff slammed the report, arguing that the index could not be used as a departure point since crucial factors like the regions that universities served were not taken into account … other factors equally essential but ignored were the quality of higher education offered and sub-standard school education. Some regions also had higher concentrations of certain race groups. Correspondingly, the current equity index approach would land institutions like the historically disadvantaged University of Venda in trouble as it had too few white students, or the University of the Western Cape for having too many mixed-race students.”

Tydens die parlementêre komiteebesprekings het dit geblyk “North West University was the only institution that had questioned the study.” Dalk verklaar dit die veldtog wat sedertdien deur die ANC en sy meelopers, soos Adriaan Basson en Hannelie Booyens, teen die Potchefstroom-kampus gevoer is. Universiteit Stellenbosch (US) “had welcomed the study as a tool showing how bad its situation was and how it could plan to improve.” ANC-kameraad Russel Botman gryp dus hierdie sotlike anti-akademiese voorstelle aan as ‘n instrument wat hy kan misbruik om die US verder en vinniger te verswart en verengels en by implikasie blankes en Afrikaans in selfs groter mate te benadeel.

Reeds in 2004 het Makgoba geweet daar is mense “saying restructuring was a front for an ‘exclusivist Africanisation agenda and the inevitable drop in academic standards … there are people who question the capacity of the restructuring process alone to bring about real transformation in our higher education institutions.'” Met ander woorde, die tyd vir ANC-dwang om te konformeer (bv finansieel, of die oorname van ‘n universiteit deur ‘n ANC-kornuit as administrateur) het heel moontlik aangebreek. Daarom sluit Jenvey se artikel af met hierdie sin: “Can these be considered as prophetic words nearly a decade later?”

Die uitgangspunt van die transformasieproses is klaarblyklik foutief. Soos Allan Bloom tereg opmerk behoort dit te gaan om “better education for the best people” (The Closing of the American Mind: How higher education has failed democracy and impoverished the souls of today’s students, London: Penguin, 1988, p 49). Nzimande, Makgoba en baie van die ideoloë in die ANC is met ras en geslag gepreokkupeer. Die genoemde ondersoek het baie duidelik getoon: Hoe minder getransformeer ‘n universiteit is, des te beter die akademiese prestasie daarvan. Nou wil die ANC-regering juis om rassistiese en geslagsredes versnelde transformasie en al hoe erger verlaging van onderrig- en navorsingstandaarde hê.

Sedert 1994 het die ANC-regering skoolonderrig in die afgrond in bestuur. Hy is vasbeslote om dieselfde met universiteite te doen. In die vorige eeu het heldersiende blankes tereg teen die rooi gevaar en die swart gevaar gewaarsku. Ek voorsien rampspoed soortgelyk aan dié van onderwys by grondhervorming. Onderwystransformasie gaan die gees van inwoners al hoe meer verarm. Grondhervorming gaan hongersnood vir inwoners se liggame meebring. Moontlik sal dít die uiteindelike resultaat van doppertunisme wees, wat op sy beurt die gevolg van ‘n enkele nepotistiese wandaad in 1954 is.