transformasie – Bladsy 3

Solidariteit, ANC stem dat ‘apartheidname’ moet verander

Dr. Danie Brink, uitvoerende direkteur van Solidariteit Helpende Hand, sê Solidariteit stem saam met die ANC dat “apartheidsname” moet weg. Hy word soos volg aangehaal op Netwerk24:

Dr. Danie Brink, uitvoerende direkteur van Solidariteit Helpende Hand, het gesê hulle stem in beginsel saam dat die name met ’n apartheidsverbintenis moet waai.

Die ANC wil Afrikanername van skole in Gauteng, sogenaamde “apartheidsname”, verander.

Volgens die SA Skolewet egter, is dit die skoolbeheerliggaam wat oor die naam moet besluit.

Alhoewel Solidariteit meen dat daar ander prioriteite soos wiskunde-onderrig is, is die vakbond nie sonder meer gekant teen die naamsveranderingvoorstel nie.

Panyaza Lesufi, LUR vir onderwys in Gauteng, het gesê Afrikaners “wat op hul dag as helde beskou is” se nalatenskap moet gesloop word in die naam van transformasie en samehorigheid.

Chris Klopper, uitvoerende hoof van die Suid-Afrikaanse Onderwysunie (SAOU), het aan Netwerk24 gesê: “Daar is by die SAOU geen twyfel nie dat skoolgemeenskappe deurlopend kennis neem van sensitiwiteite. Die onderwysdepartement moet in ag neem dat hier nie sprake is van staatskole nie, maar eerder van openbare skole. Ons kom toenemend onder die indruk dat onderwysdepartemente skole benader asof hulle staatskole is.

“Openbare skole is demokratiese instellings wat ’n verlengstuk is van gemeenskappe en die doel met die skryf van die SA Skolewet was om skole as demokratiese instellings en verlengstukke van die betrokke gemeenskap te vestig. Besluitneming word tot op die laagste vlak gedevalueer.

“Die onderwysdepartement kan dus nie by wyse van dekreet besluite neem nie.”

Phumla Sekonyane, woordvoerder van die departement, het gesê hulle win ’n regsmening in oor die saak.

Dit is nie bekend of Solidariteit meen dat die straat in Kaapstad wat onlangs na FW de Klerk vernoem is, ook ‘n “apartheidsnaam” is nie.

Moenie my transformeer nie! Ek is Engels!

Cecil John Rhodes was nie ‘n gawe persoon nie. Jare voor die Nazi’s se konsep van rassuiwerheid het die homoseksuele Rhodes alle ander volke, behalwe sy mede-moddereilandjiebewoners, as benede hom en sy ingeteelde landgenote beskou. Hy het hom openlik beywer vir ‘n wêreldregering deur hom en sy Angel-Saksiese volksgenote, ook diegene oorkant die Atlantiese oseaan. Sy grypsug en territoriale aggressie het min perke geken. Dit het tot by Lusaka, die hoofstad van die voormalige Noord-Rhodesië, sowat 2500km noord vanaf Kaapstad, gestrek.

Ook die Boererepublieke het deurgeloop onder Rhodes se kolonialistiese aggressie. Hy was een van die aanstigters van die Jameson-strooptog, wat uit wat vandag Botswana is, teen die ZAR geloods is. Onder die vyande van die Boere- en Afrikanervolk, verdien Rhodes, naas die Kodesa-verraaiers, ‘n besonder prominente plek aan die skandmuur. Soos Jimmy Kruger dit dus oor Steve Biko se dood gehad het: Die vernietiging van Rhodes se standbeeld en die uitwissing van sy naam, laat my koud.

Nietemin het selfs die vorige regering Rhodes se standbeeld ongestoord laat staan op die kampus van UCT. Die Ooskaapse dorpie Rhodes, asook die universiteit op Grahamstad wat na Rhodes vernoem is, se name is onveranderd gelaat. Anders as die huidige misdaadbende wat die land tans wanbestuur, het Afrikaners nie ‘n minderwaardigheidskompleks nie, en vind ons dit nie nodig om ons minderwaardigheid te probeer besweer met sinnelose naamsveranderings nie.

Wat wel besonder interessant is, is dat die eise van die studente op beide UCT en Rhodes nie by die blote verwydering van Rhodes se standbeeld of sy naam eindig nie. Hulle eis ook dat blanke lektore etnies gesuiwer (“getransformeer”) moet word, dat studente deur swart professore en swart dosente onderrig moet word.

Nog interessanter is dat hoewel daar tot op hede bykans ekslusief op Afrikaanse plekname, ook name wat geen politieke konnotasie gehad het nie, en monumente jag gemaak is, daar tans ‘n klemverskuiwing plaasvind. Ook Engelse koloniale, name, simbole en liberale Engelse self – wat kan immers meer Engels wees as ‘n verwarde libgestremde professor op Rhodes of Ikeys? – is nou vierkantig in die visier van die toenemend-radikale gepeupel. Die gepeupel wil nou, midde-in die einste DA-beheerde Kaapstad, ‘n party wat self onlangs Afrikaanse of Hollandse name verander het, dieselfde maak met Rooi Helen en die res van die Afrikanerhatende DA-gespuis se erfenis.

Deur die jare het die liberale Engelse vanuit hul rykmansbuurte in die noorde van Johannesburg of die suide van Kaapstad op die konserwatiewe Afrikaner neergesien, terwyl hulle Prog of SAP gestem het, maar heimlik die Hemelse Vader vir die Natte bedank het. Baie van die Engelse blankes was ook veel meer radikaal, en veral Joodse Engelssprekendes – Slovo, Kasrils, Harris en andere – het hul Rhodes-agtige haat vir alles wat Afrikaner was, aktief uitgeleef, tot op die punt om terreurdade te pleeg teen die vorige regering.

En nou, meer as ‘n eeu ná Rhodes se dood, het die wiel gedraai. Die rewolusie is besig om sy eie kinders te verorber. Daardie radikaallinkse Engelse verkwisting van ‘n wit vel, Samantha Vice, wat Dowwe Dolla na ‘n Nasa-wetenskaplike maak lyk, en vanuit Rhodes haar blanke selfhaat sit en spu, is een van die einste blanke dosente wie se kop deur die gepeupel geëis word. Vice het reeds talle onsinnige, selfhatende stukkies gebrabbel gepubliseer wat wil-wil grens aan ‘n oproep vir die likwidasie van alle blankes in gaskamers. Selfs Dowwe Dolla sou egter besef dat Vice se swart eggenoot en selfhatende skrywes haar niks gaan help nie. Hulle gaan ook vir háár kom. Ook Vice se vel is en bly haar uniform.

Gaan die selfhatende Vice ook, die slag as die gepeupel haar soos ‘n wafferse Marie Antoinette uit haar kantoor op die Rhodes-kampus sleep, soos die Engelse dame tydens die Soweto-onluste gil?

“Don’t shoot! I’m English!”

Cecil John Rhodes se dae is getel

Cecil John Rhodes se dae is getel. Die mede-aanstigter van Afrikanerkonsentrasiekampe se standbeeld gaan verskuif word na ‘n week van studenteprotes, het die Universiteit van Kaapstad se visekanselier verklaar.

Hy glo die omstrede standbeeld van Rhodes moet verskuif word van sy “trotse plek, die brandpunt van die kampus”.

Maar dit sal min doen om die groeiende opstand te onderdruk teen die gebrek aan “transformasie”.

Met behulp van #Rhodes SoWhite het studente in Grahamstad gister ook betoog “oor die stadige pas van transformasie en ‘n gebrek van inklusiwiteit by Rhodes Universiteit”.

Die voorsitter van die Hoër Onderwys Transformasienetwerk, Lucky Thekisho, het gesê rassegelykheid is ook ‘n probleem by ander universiteite.

Hy het die universiteite van Noord-Wes en Stellenbosch uitgesonder. Die drie verskillende kampusse van die Noordwes-Universiteit moet saamsmelt sodat hulpbronne meer egalig versprei kan word, terwyl ontgroening ‘n ras-verdelende kwessie op Stellenbosch bly, het hy gesê.

Studente by die Universiteit van Kaapstad het 10 dae gelede begin betoog nadat Chumani Maxwele ‘n emmer menslike uitskot oor die standbeeld van Rhodes gegooi het. Maxwele het aan The Times gesê hy wil die skeiding tussen swart en wit studente by die Universiteit van Kaapstad beëindig en wit kultuur wat nog by die instelling heers, uitroei.

In ‘n poging om die protes aan te spreek, het die visekanselier Max Price ‘n plan vir die omstrede standbeeld aangekondig.

Price het gesê hy is ten gunste van die verskuiwing van die standbeeld, wat hy beskryf as ‘n “simbool van die Universiteit van Kaapstad se koloniale verlede”.

Price het Rhodes se rol in die skepping van Kaapstad en die vasteland egter geloof. Hy het gesê dat hy daarom nie dink die standbeeld moet vernietig of weggesteek word nie. “Dit moet verskuif word. Maar dit sal nie ons vermoë aantas om die rol wat Rhodes gespeel het in die stad en vasteland se geskiedenis te debatteer nie.”

Maar die swart VSR-president Ramabina Mahapa beskryf die nuwe plan as “niksseggend”.

Nege voormalige studenteraadvoorsitters van die Universiteit van Kaapstad het ‘n ope brief aan die Raad van die Universiteit gerig wat hul steun vir die verwydering van die standbeeld gee.

Die Wes-Kaap se erfeniswoordvoerder Andew Hall het gesê omdat die standbeeld ‘n “ikoon van nasionale erfenis” is, is insette nodig is van alle belanghebbendes.

“Dit kan nie net afgebreek word. Die Universiteit sal ‘n permit moet kry voordat enige veranderings aangebring word.”

Die DA se bruin federale voorsitter Wilmot James, en ‘n voormalige dekaan van geesteswetenskappe aan die Universiteit van Kaapstad, het ook Rhodes se koloniale projek veroordeel.

“Cecil John Rhodes het vreeslike dinge as deel van sy koloniale projek gedoen,” het hy gesê.

Beleërde Eskom wil van wittes ontslae raak

Eskom wil die aantal wit ingenieurs in sy diens verminder deur 1 081 ingenieurs en 2 179 wit ambagsmanne af te dank, volgens ‘n verslag deur ‘n arbeidskenner Jan de Lange in die Sondagkoerant Rapport.

Die nuwe regeringsriglyne vereis dat die beleërde Eskom, wat slegs met regstellende aksie uitblink, hierdie twee belangrike poskategorieë transformeer om “heeltemal die nasionale en plaaslike demografie te weerspieël” teen 2020.

Sowat 6 530 mense, van wie 30% of 1 786 wit is, beset tans poste in die “professionele en middel-bestuur” by Eskom.

Dit is meestal ingenieurs.

Van die 21 372 “tegnies geskoolde” werknemers by Eskom is 4 487 of 21% wit. Teen 2020 sal sowat 2 179 wittes die kragvoorsiener moet verlaat.

‘n Eskombestuurder het aan Rapport gesê twee jaar gelede is Eskom ook deur die vinnige transformasie-gogga gebyt wat tot rampspoedige gevolge gelei het. “Dit sal katastrofies wees as ons regstellende aksie teikens nou lei tot die vervreemding van mense wie se vaardighede ons nodig het.”

Landbouminister sê wit boere wil graag transformeer

Die minister van Landbou Senzeni Zokwana sê hy is baie tevrede met die houding van wit boere jeens rassetransformasie.

Dit kom na sy toespraak en deelname aan ‘n paneelbespreking by die jaarlikse Graan SA Kongres wat tans in Bothaville in die Vrystaat gehou word.

Hy sê die boodskap wat hy kry is dat boere nie teen rassetransformasie gekant is nie.

Oor die kwessie van die droogte, het Zokwana gesê dringende aandag sal gegee word aan wat hy “die mielieramp” noem.

Presiese tydsraamwerke kon nog nie gegee word nie, maar beide die minister en Graan SA se bestuur het media gerusgestel dat die hele proses beheer sal word deur wetgewing in terme van die Wet op Rampbestuur.

Die droogte kan meebring dat die mielieoes die kleinste die afgelope agt jaar gaan wees en beteken dat Suid-Afrika mielies sal moet invoer.

Zokwana het weer sy verbintenis herhaal om te verseker dat boere in ‘n posisie is om die volgende seisoen se oes in die grond te kry.

Zokwana, het gesê hy is besorg oor plaasmoorde, maar dat pro-aktiewe optrede nodig is om dit bestry en ‘n beroep op boere gedoen om as mentors op te tree en opkomende boere op te lei.

Hy sê boerdery is nie net ‘n sake-onderneming nie, maar voorsien voedselveiligheid vir die land.

Vroeër is bekend gemaak dat Suid-Afrika se mielieboere miljoen rande kan verloor nadat ‘n ooreenkoms om mielies na China uit te voer, deur die mat geval het.

Zokwana het vroeër gesê die regering se voorgestelde beperking van twaalf-duisend hektaar as maksimum grootte grond wat boere mag besit, is nog nie gefinaliseer nie.

Hy sê hy sal met die minister van grondhervorming samesprekings voer oor voorstelle wat boere gemaak het. Na gesprekke met boere, voel Zokwana dat daar nog nie genoeg duidelikheid oor die kwessie is nie.

Nuwe rasse-teikens vir rugby deur unies verwelkom

Die teiken wat die Suid-Afrikaanse Rugbyunie in sy nuwe strategiese transformasieplan bekend gestel het, sal beteken dat alle rugbyspanne teen 2019 50% swart spelers op die veld moet stoot.

Die swart helfte van die span moet 60 persent etniese swart spelers bevat, en nie bruines nie.

Die kwotastelsel deur SARU (SA Rugbyraad) word deur die meeste groot unies verwelkom.

Die Blou Bulle, die Goue Leeus, Vrystaat, SWD, Boland en OP het reeds aangedui dat hulle die transformasieplan wat van volgende jaar op álle vlakke van Suid-Afrikaanse rugby sal geld, aanvaar.

Kobus le Roux, woordvoerder van die Vrystaat-rugbyunie (VRU), het gesê die Cheetahs “het reeds in vanjaar se Superreeks aan die transformasievereistes voldoen met gehalte-spelers”.

Die Leeus se uitvoerende hoof en voormalige Springbok-breier, Rudolf Straeuli, het die unie se verbintenis tot transformasie bevestig, maar sê ‘n debat oor die voorgestelde plan is “teenproduktief”, waarskynlik omdat die meestal wit toeskouers nie gelukkig gaan wees nie.

‘n Senior werknemer van die BBM het anoniem verklaar: “Dit is die werklikheid en jy moet daarby aanpas.”

Universiteit van Stellenbosch binnekort ‘swart en Engels’: viserektor

Die Universiteit van Stellenbosch beskik reeds oor meer swart studente as die Engelstalige Universiteit van Kaapstad, met 50% teenoor 44%. Ook is die universiteit besig met ‘n aggressiewe verengelsingsprogram om sy aanbod van Engelse lesings en kursusse tot 75% van die totaal op te stoot.

“In 2011, toe ons met tolkdienste begin het, is 65% van alle modules nog in Afrikaans aangebied en 45% in Engels, maar sedertdien is die Engelse modules tot 58% verhoog. Ons beoog om dit (Engelstalige lesings) tot 75% van alle modules in albei tale op te stoot,” sê professor Arnold Schoonwinkel, die viserektor: leer en onderrig van dié universiteit.

maties2 — Maties luister na ‘n verwelkomingstoespraak wat vir hulle na Engels getolk word. Binnekort sal tolkdienste nie meer nodig wees nie, want die universiteit sal Engels en swart wees.

Stellenbosch volg die voorskrifte van die minister van hoër onderwys en sekretaris-generaal van die SA Kommunisteparty, Blade Nzimande, top op die letter na. Hy het onlangs kritiek uitgespreek dat sowel Stellenbosch as Pochefstroom “nie vinnig genoeg transformeer nie” en geëis dat ‘n plan ingestel word om die kampusse so gou moontlik te verengels en te verswart, iets wat Stellenbosch nou met mening begin toepas.

Universiteit Stellenbosch: Is akademiese herstel moontlik?

Op 1 deser is op die webwerf van die Universiteit Stellenbosch (US) aangekondig dat Willem Johan Simon (Wim) de Villiers (55) as die nuwe rektor en visekanselier aangestel is. Op dieselfde dag is Johann Rupert se termyn as US-kanselier met vyf jaar verleng. Die twee hoogste poste sal dus waarskynlik deur Afrikaanssprekende blankes en daarby mans (drie eienskappe wat in die nuwe Suid-Afrika dikwels as doodsondes voorgestel word) beklee word wanneer die US in 2018 sy eeufees vier. Tydens die rektorskap van Chris Brink (2002-2007) en veral Russel Botman (2007-2014) is alles in die stryd gewerp om die beeld van die US as Afrikaanse en veral Afrikaner-universiteit af te breek. Onder die vaandel van “transformasie” is die klem doelbewus van akademiese sake na linkse (spesifiek ANC-) politiek verskuif. Die vraag ontstaan of ‘n akademiese daeraad vir die US in die vooruitsig gestel kan word. Kan een of twee swaeltjies ‘n akademiese somer maak?

Daar word gesê dat De Villiers 24 jaar in Brittanje en die VSA gestudeer en gewerk het; ongeveer so lank soos Nelson Mandela in die tronk was. Agtien maande gelede het De Villiers op eie inisiatief na Suid-Afrika teruggekeer. Die agteruitgang van die land en die US moes hom sekerlik opgeval het. Hy is tans die dekaan van die mediese fakulteit van die Universiteit Kaapstad. Hoewel De Villiers in Stellenbosch gebore is en daar opgegroei en as Matie gestudeer het, is die vraag watter invloed sy buitelandse blootstelling op hom gehad het, sowel ten goede as ten kwade. Hy hoop bv dat die US plaaslik en internasionaal ongekende hoogtes sal bereik. Hy wil hê dat die US “globaal moet kompeteer.”

De Villiers “meen die US se meertaligheidsbeleid, wat op 22 November deur die Universiteitsraad aanvaar is en voorsiening maak vir die verhoging van die lesingsaanbod in sowel Afrikaans as Engels, sal help om meer internasionale studente en dosente te lok.” In teenstelling met Botman se Afrika-manie is De Villiers se oriëntasie klaarblyklik Westers, maar buitelandse oorwegings bevorder nie Afrikaans as onderrigmedium nie. Hy is besig met ‘n eierdans. “Ons moet net sorg dat die taalbeleid en -plan reg toegepas word. Ek het oorsee besef wat Afrikaans vir my beteken, so ek is bly ons bou dit akademies uit – maar so ook Engels, wat jou toegang tot die res van die wêreld gee.” Die vraag ontstaan in hoeverre De Villiers se huistaal en dié van sy kinders Afrikaans is.

“Hy staan akademiese uitnemendheid voor in al drie die Universiteit se kernaktiwiteite – navorsing, leer en onderrig, asook gemeenskapsinteraksie.” Hy praat van “gemeenskapsinteraksie”, wat ‘n verbetering op Botman se “gemeenskapsdiens” kan wees. Botman se standpunt was dat die US diens aan die gemeenskap moet lewer weens die versuim van veral ANC-owerhede om dit te doen. Daarmee het hy die twee historiese kernaktiwiteite van die universiteit, navorsing en onderrig, verwater.

De Villiers het die volgende slagspreuk geformuleer: “Wat in die student se belang is, is al wat van belang is.” Die universiteit bestaan inderdaad ten behoewe van sy studente, maar watter soort studente is kenmerkend van die US? Moet dit nie vanselfsprekend net diegene wees wat akademies op standaard is nie? Vir die universiteit om akademies uitnemend te wees, moet die akademies beste studente voorkeur by toelating en by die toekenning van studiebeurse kry. Dit was opvallend nie die geval in die Botman-era nie. Gaan dit nou verander? Dit lyk nie so nie. De Villiers verwys na die US as “‘n inklusiewe omgewing.” Hy is “verbind tot voortgesette transformasie om die ongelykhede van die verlede aan te spreek.”

Die probleem is dat ongelykhede in die hede van ‘n inherente aard kan wees. Hoe gaan hy onderskei tussen tekortkominge wat aan “onreg” in die verlede toegedig kan word en beperkinge wat eie aan studente is? Die maklike uitweg is om hierdie onderskeid te ignoreer, soos Botman gedoen het. Die akademies korrekte benadering is om alle studente suiwer akademies te beoordeel. Hiervoor sien De Villiers blykbaar nie kans nie. “Ek is entoesiasties oor die koers waarop prof Russel Botman die US geplaas het.” Dít is die soort polities korrekte stelling wat in hierdie situasie van De Villiers verwag is. ‘n Mens kan maar net hoop dat hy tydens sy ampstermyn dermate van Botman se ideologiese koers sal afwyk dat die US weer en meer akademies respektabel kan word.

Op 2 deser was De Villiers se aanstelling ‘n voorbladsyberig in Die Burger. Hy beweer dat daar geen ernstige probleme aan die US is nie. Die swaard van Blade Nzimande, die kommunistiese minister van hoër onderwys, wat oor die kop hang van universiteite wat onderrig deur die medium van Afrikaans verskaf, bekommer hom blykbaar nie. “Afrikaans as akademiese taal moet ondersteun en uitgebrei word.” Hy sê nie hoe hy dit gaan doen nie. Dit klink na blote lippediens.

Myns insiens behoort alle kursusse, voor- en nagraads, in Afrikaans aangebied te word. Studente moet aangemoedig word (bv finansieel) om hulle magisterverhandelings en doktorale proefskrifte in Afrikaans te skryf. Op die oomblik word studente in baie departemente aktief ontmoedig om tesisse in Afrikaans te skryf. By dosente en navorsers behoort daarop aangedring te word dat hulle artikels in Afrikaans publiseer. Pleks daarvan bly De Villiers hamer op internasionale (dus nie-Afrikaans-) aspekte. “Die taalbeleid sal ook meer internasionale studente en dosente lok.”

‘n Positiewe aspek is dat die doodsklok vir Botman se Sentrum vir Inklusiwiteit lui, maar die soet word met suur vermeng. “Oor inklusiwiteit het hy gesê ‘n sentrum vir inklusiwiteit wat êrens op die kant sit, kan nie alleen daarvoor verantwoordelik wees nie. ‘Dit moet in die hele institusionele kultuur van die universiteit geïntegreer wees. Alles wat ons doen, moet daardie geur en kleur hê.'” Hopelik sal Botman se jaarlikse Diversiteitsweek (Praag 29.09.2013) op grond van dieselfde redenasie in die slag bly. Wat met reg van ‘n Afrikaanssprekende blanke rektor verwag kan word, as hy ‘n Afrikaner is, is dat die ontheemding wat Afrikanerstudente deesdae op die US-kampus ervaar, aangespreek sal word. Tradisioneel was die US hulle universiteit, maar die US het ‘n inrigting geword wat blatant voorkeur aan nie-Afrikaner-elemente gee. Botman se HOOP-projek, met sy kommunistiese wortels in die idees van Paulo Freire (1921-1997) en Ivan Illich (1926-2002), kan gerus ook stil-stil verdwyn (maar kyk hier onder).

“Ek glo ek beskik oor die eienskappe om die universiteit vorentoe te neem, naamlik nuuskierigheid, energie, moed, volharding, fokus en dissipline.” De Villiers straal nie net selfvertroue uit nie, maar ongelukkig ook te veel selftevredenheid, op die gevaar af dat hy sy mate van kennis en insig oorskat. Dit kan ontaard in dogmatisme en daarom akademies teenproduktief wees. Groter beskeidenheid en skeptisisme kan bates vir ‘n rektor wees. (In die pers het die slegte gewoonte posgevat om na De Villiers as “Slim Wim” te verwys.) ‘n Medikus, ook ‘n De Villiers, JN (Jannie), wie se roem daarop berus het dat hy die Lombard-vierling in 1951 die wêreld ingehelp het, was voorheen die US-rektor (1970-1979) maar nie juis ‘n dawerende sukses nie.

Wim de Villiers se oormaat selfvertroue blyk veral uit die onderhoud wat Murray la Vita met hom gevoer het (Die Burger, 5 deser, p 11). Hy beskou homself as “perfek geposisioneer … ek dink dit gaan baie goed en ek doen goed.” Hy het veramerikaans: “Ek het ‘n baie Amerikaanse manier van hoe om dinge te doen.” In teenstelling hiermee was van die eerste dinge wat ek in Amerika opgemerk het dat baie mense in die sosiale omgang optree asof hulle op televisie is. My subjektiewe reaksie was dat ek hulle oorselfversekerdheid as afkeurenswaardig ervaar het. Myns insiens moet ‘n mens liewer nie te hiperaktief jou eie beuel blaas nie.

Volgens De Villiers is transformasie, oftewel verandering, deel van alles wat ons doen. Hy haal goedkeurend ‘n Amerikaner aan wat gesê het: “If you don’t like change, you are going to like irrelevance even less.” Wat De Villiers moet besef, is dat transformasie ‘n bepaalde soort verandering is; daardie tipe wat deur die ANC-regering aan almal opgedring word. Om ANC-transformasie teen te staan, is nie irrelevant nie. Myns insiens is dit vir hom as rektor noodsaaklik om bv Blade Nzimande teen te staan ter verdediging van bv akademiese meriete, universitêre outonomie en akademiese vryheid, asook Afrikaans as onderrigmedium.

Dit is juis De Villiers se opmerkings oor Afrikaans wat glad nie gerusstellend is nie. La Vita vra of Engels nie Afrikaans as onderrigmedium aan die US gaan verdring nie. De Villiers verwys na die leidende rol wat Latyn, Duits en Engels agtereenvolgend in die akademiese wêreld gespeel het. “Maar wie sê oor 50, of 60 jaar is dit nie Mandaryns nie? Niks is gefikseerd [bly onveranderd] nie … Die born frees [een van Botman se gunsteling frases] hét nie hierdie issues nie.” Net soos vir hierdie sogenaamde vrygeborenes is Afrikaans vir De Villiers blykbaar ook nie werklik ‘n kwessie nie. Wat hy by implikasie erken, is dat die plaaslike dominansie van Afrikaans, dus ook ‘n Afrikaanse US, tot die verlede behoort. In die onderhoud slaan hy dikwels oor na Engels en daarby met ‘n Amerikaanse aksent. Dit lyk asof sy kulturele wortels in die buiteland losgeraak het. Hy voel klaarblyklik glad nie geroepe om Afrikaans se status aan die US te herstel nie. Ampshalwe sal daar kwalik op sy Afrikaansheid peilgetrek kan word, al spreek hy sy van nie-Engels as Viljee uit.

Pleks van Afrikaansgetrou te wees, bly De Villiers hamer op nie-Afrikaans-aspekte, dat bv navorsing ‘n globale bydrae moet lewer; die aandag van internasionale befondsers, navorsers en studente getrek moet word; die US moet uitreik; daar geen heil in “insulariteit”/parogialisme is nie. Hy gee geen blyke dat Afrikanerskap swaar by hom weeg nie; eerder dat hy ‘n wêreldburger is. Daarom noem hy selfs dat ‘n US-kampus in die buiteland, bv Kenia, ‘n moontlikheid is. De Villiers is glo besig om Sampie Terreblanche se jongste boek te lees. Daarin sal hy kennis met die outeur se sosialisme maak, maar dit sal hom kwalik help om ewewigtige insig te kry in baie van wat die afgelope kwart eeu (tydens De Villiers se verblyf in die buiteland) plaaslik gebeur het.

Dit blyk dat De Villiers se arsenaal van sê-goedjies gou uitgeput raak, want hy herhaal heelwat van wat hy reeds in die bogenoemde bronne kwytgeraak het. Daar is belangrike sake waaroor ons groter helderheid sal kry eers nadat hy begin het om as rektor te funksioneer. Soos Chris Brink kan hy anders wees as wat hy aanvanklik voorgegee het, hetsy ten goede of ten kwade.

Ek bespeur ‘n mate van suurheid by Die Burger omdat nie een van die twee nie-wittes, wat op die kortlys van drie vir die rektorskap was, die paal gehaal het nie. (Die US stel deesdae die absolute vereiste dat daar altyd minstens een nie-witte op alle aanstellingskortlyste moet wees.) Die Burger sou oor nog ‘n bruin of nie-wit US-rektor mal gegaan het, des te meer as ‘n vrou die pos gekry het. Enige pos wat deur ‘n nie-witte beklee is en daarna deur ‘n witte ingeneem word, word deesdae as ‘n terugwaartse stap, dus as teenproduktief vir transformasie, beskou.

Volgens ‘n (Afrikaanssprekende, bruin) leser versterk De Villiers se aanstelling “die indruk … dat poste soos die rektorskap nie beskore is vir vroue, Engelssprekendes, bruin en swart akademici nie. Die droom van mede-eienaarskap van dié instelling het tydelik geloofwaardigheid verloor” (Die Burger, 11 deser, p 16). Ek verwag dat die genoemde suurheid vorentoe nog duideliker in Die Burger gaan uitslaan, in opmerkings van bv Henry Jeffreys en/of Die Burger se eie Victor Verster-alumnus, Johann Maarman. Albei het net lof vir die ANC se destydse misdadige aktiwiteite. Onlangs het Maarman geskryf dat van die UWK-klipgooiers en -brandstigters glo deur die polisie gemartel is, maar hy het doelbewus versuim om melding van hierdie studente se misdade te maak.

Op dieselfde bladsy as La Vita se verslag oor sy onderhoud met De Villiers is daar ‘n brief van Anton van Niekerk; ‘n mens wat knaend pomp vir die US-rektorskap. Oor sy onbesonne uitlatings is Van Niekerk by ‘n vorige geleentheid met ‘n stukkende bril tot onder sy omgekeerde lessenaar getik. Kort daarna het hy beweer dat hy ‘n les geleer het. Sedertdien lyk dit egter telkens asof dit nie die geval is nie. Van Niekerk gaan onverpoos voort om skoor te soek. Dit is in sy DNS.

Hierdie keer het Van Niekerk dit teen ‘n private Afrikaanse universiteit. Heeltemal tereg noem hy die baie geld wat die vestiging en bedryf van ‘n volwaardige universiteit verg. Dit kan kwalik van die “klein, kwesbare Afrikanergemeenskap” verwag word om so ‘n projek te finansier. Soos gebruiklik gaan dit egter eintlik vir Van Niekerk om sy afkeur uit te spreek van enige poging om Afrikaans- en veral Afrikaner-belange te bevorder.

Wanneer Van Niekerk oor religie besin, is hy skepties. Die tweede hersiene uitgawe van sy boek, Geloof sonder sekerhede, is onlangs gepubliseer. Hy gaan onverpoos voort om aan dieselfde kombersie te hekel. Maar as dit by die politiek en akademie kom, klou hy vas aan ‘n geykte, dogmatiese ingesteldheid wat teenproduktief vir die US as akademiese inrigting is.

Dit is my oortuiging dat Afrikaners eerder moet veg vir die behoud van die tradisioneel Afrikaanse universiteite, wat met so baie geld en opoffering tot stand gebring is, as om hulle te beywer vir ‘n nuwe Afrikaanse universiteit met beperkte kapasiteit. As so ‘n onderneming suksesvol blyk te wees, sal die ANC-regime beslag daarop lê en dit ooreenkomstig sy verwronge ideale transformeer. Die eintlike geveg teen die ANC-regime moet op die kampusse van die tradisioneel Afrikaanse universiteite gevoer word. Hiervan is daar al hoe minder sprake omdat daar al hoe meer Anton van Niekerks is wat hulle deur die polities korrekte stroom laat meevoer.

Die wesenlike gevaar is dat Wim de Villiers Van Niekerk-gesind kan wees. Die lakmoestoets vir ‘n akademikus is die suiwerheid van sy benadering van akademiese sake. Van Niekerk druip hierdie toets op skouspelagtige wyse. Hy weet dat ‘n universiteit aan minstens twee vereistes moet voldoen as hy akademies uitnemend wil wees: net die akademies beste studente moet toegelaat en net die akademies beste dosente en navorsers moet aangestel en bevorder word. In albei opsigte skiet die Botman-US openlik en doelbewus tekort, maar Van Niekerk opper geen beswaar hoegenaamd hierteen nie. Die “aangewese groepe,” die sogenaamde ras- en geslagsbenadeeldes, mag maar ten koste van die US se akademiese gehalte en aansien bevoordeel word. Blankes, veral Afrikaners, mag maar veronreg word. By Van Niekerk kry politieke korrektheid voorkeur bo akademiese korrektheid.

Die aanduidings is dat De Villiers dieselfde toets gaan druip. Amerika is immers by uitnemendheid die land waar swartes onregverdig bevoordeel word. As De Villiers openlik op sy Afrikanerskap gesteun het, sou hy hierteen weerstand kon bied. Dit sou hom ook teen die kommunistiese boosheid van Blade Nzimande gesterk het. Hy sou hom op morele meerderwaardigheid kon beroep; dat Afrikaners ‘n bewese rekord as bouers het en nie, soos die “vryheidstryders” en ANC-regering, as brekers uitgemunt het nie.

Jean Oosthuizen se onderhoud met De Villiers is op 11 deser op LitNet gepubliseer. Daarin herhaal De Villiers die dwaling dat die US (akademies) “fiks en kerngesond” is. Daarna kwalifiseer hy sy stelling ietwat deur na die bedenklike veiligheidsituasie op die kampus, wat die akademiese funksionering van die US aan bande lê, te verwys. Maar dan bevestig hy ook wat ek vermoed het: dat hy wil hê die US-studente moet wêreldburgers word, klaarblyklik sonder dat die US hulle eiesoortige kultuur grondig versterk het, al sê hy later: “Ons wil ook nie hê mense moet hulle eie agtergrond en karakter prysgee nie.” In die Botman-era is Afrikanerkultuur verdag gemaak, eintlik verguis, en sover moontlik afgebreek. De Villiers ondersteun die nuwe taalbeleid in die waan dat dit tot die “uitbreiding van Afrikaans as akademiese taal” sal lei.

Daarna kom De Villiers met dieselfde soort redenasie as Willie Esterhuyse, waarvolgens Engelsmediumonderrig deur die staat befonds word en onderrig deur die medium van Afrikaans op donasies moet steun (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, p 158): “Ek moet egter dadelik ook vra waar die ondersteuning van buite is vir die ontwikkeling van Afrikaans as akademiese taal. Waar is die groot pryse vir akademiese skryfwerk in Afrikaans, waar is die finansiële aansporing vir navorsingswerk in Afrikaans?” As De Villiers in die buiteland werklik agtergekom het hoeveel Afrikaans vir hom beteken (soos hierbo aangehaal), sal hy verseker dat Afrikaans voorkeur by US-befondsing kry. Hy kan gerus aankondig dat hy ‘n deel (sê 10%) van sy buitensporige rektorsvergoeding as’t ware as ‘n dankoffer ter bevordering van Afrikaans- (en Afrikaner-) belange bewillig. As die voortbestaan van Botman se rasgebaseerde doktorale program vir swartes uit swart Afrika aan die US geduld word, kan dit blaamvry met programme toegespits op Afrikaans- en Afrikanerbelange gebalanseer word.

De Villiers se redenasie oor Afrikaans is soortgelyk aan dié van linkse Afrikaanssprekendes destyds, bv Bernard Lategan en Johan Hattingh, waarvolgens Afrikanerkultuur en Afrikaans nie beskerm hoef te word nie (Kapp, p 62): “Ek is van mening dat Afrikaans sal gedy as dit nie afgedwing word nie, maar op kampus leef naas ander tale … Aanbod en aanvraag loop saam … Ek volstaan daarmee dat ek die taalbeleid ondersteun – die toets gaan kom in die implementering, befondsing en monitering.” Vir De Villiers is Afrikaans blykbaar nie werklik ‘n hartsaak nie, bloot ‘n (lastige) verskynsel wat, soos Botman dit so graag gestel het, “bestuur” moet word.

“Ons universiteit behoort ‘n plek te wees waar almal op gelyke voet welkom kan voel.” Maar dan moet blankes op dieselfde akademies grondslag as nie-blankes US-toelating kry (bv tot mediese studie) en om dieselfde ekonomiese redes in dieselfde mate studiebeurse ontvang. Die akademiese werk van almal moet aan dieselfde standaarde voldoen. Hoë akademiese standaarde is by nie-wittes des te meer noodsaaklik, want om neo-rassistiese en seksistiese redes kry hulle deesdae by aanstelling en bevordering voorkeur. Maar sal De Villiers die moed van sy oortuiging hê om hierdie rasionele vereiste onomwonde aan die US-dosente te stel? Ek dink nie so nie. Hy het bv geen probleem met die mikpunte in die US se institusionele voorneme en strategie waarvolgens “swart en bruin en Indiërstudente” gewerf en daar by implikasie teen blanke studente gediskrimineer word nie.

Botman se HOOP-projek word deur De Villiers gekarakteriseer as ‘n “wetenskap-vir die-samelewing-benadering.” Dit is wesenlik niks anders nie as ‘n uitdrukking van die gewilde hedendaagse versugting dat ‘n verskil gemaak moet word, oftewel oeboentoe, wat in die praktyk daarop neerkom dat blankes glo die morele verpligting het om swartes te help. De Villiers verwys goedkeurend na huidige US-programme met Engelse name soos SciMathUS en HOPE@Maties waarmee uitsluitlik nie-wittes met “potensiaal” geïdentifiseer word. Die mentorprogram Rachel’s Angels kan hierby gevoeg word. Daar is hier, wat wittes betref, geen sprake van die so dikwels geprese “inklusiwiteit” nie.

Aan Botman se diskriminerende maatreëls teen blankes gaan daar klaarblyklik nie gepeuter word nie. In die natuur kom bokke in verskillende kleure voor. Sondebokke het egter, in hierdie konteks, altyd dieselfde kleur, naamlik wit. Botman het sy HOOP-projek aan die US geloods as “a concerted move away from Stellenbosch being considered an exclusively Afrikaans university … Stellenbosch has a very special responsibility, given its history. We have played a significant part in the injustices of the past and we are committed to redress” (Kapp, p 215). Daardie Botman-hoop impliseer ook ‘n wegbeweeg van die “language roots” van die US (p 216). Wat die HOOP-projek nog meer aan die verwronge US-hart bind, is dat Russel Botman se weduwee, Beryl (gebore Van der Scholtz), pas ‘n proefskrif oor onder meer die hoopbegrip voltooi het. Henry Jeffreys beweer: “In Botman het Maties ‘n ware taalstryder vir Afrikaans gehad” (Die Burger, 26 November, p 10), maar sy weduwee se proefskrif, wat deurlopend met Russel bespreek is, is in Engels (Die Burger, 11 deser, p 4).

Soos Kader Asmal, ‘n vorige ANC-minister van onderwys, het Botman geweier dat die US enigiets met studiebeurse te make mag hê wat voorskryf dat hulle net aan blankes toegeken moet word. Dit het meegebring dat sommige wit studente doelbewus studiegeleenthede ontsê is. Dat daar ‘n oorvloed van studiebeurse uitsluitlik ten bate van nie-wit studente bestaan, het die genoemde twee kamerade glad nie as teenstryding ervaar nie. ‘n Rektor met akademiese integriteit sal hier ‘n beleidsverandering aanbring. Studiebeurse wat bv ras- en geslagsvoorskrifte bevat, behoort met dank aanvaar te word. Hierdie voorskrifte behoort om suiwer akademiese redes eerbiedig te word, met die wete dat daardie studente lewenslank bevoordeel word deur tersiêre studie wat hulle andersins sou ontbeer het.

Tydens die rektorskap van Brink en veral Botman was dit die gewoonte om prominente ANC-politici sonder meer as goed en Afrikaner-politici van weleer as sleg te beskou. Talle ANC-kornuite is met eredoktorsgrade vereer omdat van die standpunt uitgegaan is dat dit goed vir die openbare beeld van die US is. Politici is egter omstrede en verdelende elemente in ‘n samelewing en moet myns insiens liewer nie vereer word nie. Eintlik behoort die beleid te wees om geen (of so min moontlik) van hierdie akademies waardelose sertifikate uit te deel (Praag 14 September). As bastion van beskawing behoort enige universiteit die beginsel te handhaaf dat misdadigers nie vir verering kwalifiseer nie.

Wanneer laas het die US ‘n Afrikaanse taal- of letterkundige vereer? Hier dink ek nie aan iemand soos Antjie Krog wat politiek onder die dekmantel van letterkunde bedryf nie. Een van Krog se jongste stommiteite, na aanleiding van ‘n besoek aan Duitsland, is: “Op baie plekke in Europa sien ‘n mens dan weer die vanselfsprekendheid van witheid, van bevoorregting” (Die Burger, 8 deser, p 9). Dui welvarende blankes dalk nie veel eerder op prestasie, op besondere vermoëns en bekwaamheid, nie?

Die benaming van geboue en ander dele van die US toon dieselfde eensydige verering van ANC-kornuite en die verguising van blanke politici. Daarom is daar afdelings in die US wat na Desmond Tutu en Beyers Naudé vernoem is, terwyl die name van geboue wat na Hendrik Verwoerd en John Vorster vernoem was, geskrap is. Pas is aangekondig dat die DF Malan-gedenksentrum nou die Coetzenburg-sentrum heet. “Die naamsverandering is deel van die universiteit se Visie 2030 om meer inklusief, innoverend en toekomsgerig te wees” (Die Burger, 8 deser, p 3). Wit dui dus op eksklusiwiteit en die verlede en swart op inklusiwiteit en die toekoms. Hierdie naamsveranderings word visuele regstelling/transformasie genoem (Die Burger, 6 Mei, p 10).

Daar is beweer dat dit ‘n belediging vir Botman se nagedagtenis was dat hy uit die DF Malan-gedenksentrum begrawe is. Botman het met hierdie naamsverandering postuum sy sin gekry. Maar dit hou nie daar op nie. In dieselfde berig word genoem dat ‘n nuwe US-koshuis as Huis Russel Botman bekend gaan staan. Is daar werklik geen student wat hierdeur beledig of ten minste ongelukkig gaan voel nie? Wanneer leer die US die elementêre les om liefs geen indiwidue te vernoem nie? Met min moeite behoort die beleid aanvaar word te word dat omstrede figure, soos politici en politiek-deurdrenktes soos Botman, nie vernoem moet word nie.

‘n Deurlopende binnegeveg in die akademie is die magstryd tussen die doserende en navorsingspersoneel aan die een kant en die administrasie aan die ander kant. Eintlik het die administrasie nie ‘n saak nie, want die universiteit bestaan omdat inligting in lesings aangebied en daardie kennis op navorsing gebaseer behoort te wees. Die administrasie is daar om salarisse te betaal, eksamens te reël, geboue op te rig en in stand te hou, ens. Enige onderneming verg ‘n mate van administrasie, maar administrasie is ‘n hulpdiens en is nie die kern van ‘n universiteit nie. Tog is daar die skynbaar onweerstaanbare neiging om klerke op dieselfde vlak as dosente te probeer plaas.

‘n Rektor wat by voorkeur ‘n ideologiese program deurvoer, soos Botman gedoen het, steun hoofsaaklik op nie-doserende afdelings van die universiteit, soos die Sentrum vir Inklusiwiteit. ‘n Rektor wat wesenlik en uit oortuiging sterk akademies gesind is, vind sy steunbasis by die doserende en navorsingsdepartemente. ‘n Klassieke voorbeeld is Samuel Pauw, eens die rektor van die Universiteit van Suid-Afrika (1956-1972), wat seker meer as enige ander persoon van Unisa ‘n afstandsonderriginstansie gemaak het wat akademies gunstig met die beste plaaslike residensiële universiteite vergelyk het. (Ook by Unisa het daar egter sedert 1994 in die naam van transformasie onrusbarende akademiese agteruitgang ingetree.)

As akademikus het Pauw geweier om as rektor sy kantoor in die administrasiegebou te hê. Hy het sy kantoor gehad waar dit hoort, naamlik by die dosente, want ‘n rektor was volgens hom die akademiese hoof en nie in die eerste plek ‘n administrateur nie. Die hoë akademiese standaarde wat hy aan homself en Unisa gestel het, het tot sy ondergang gelei. Toe die senaat teen sy aanbeveling ten gunste van die aanstelling van ‘n professor gestem het wat volgens Pauw akademies nie op standaard was nie, het hy sonder meer as rektor bedank. Die verdere geskiedenis van daardie professor het myns insiens getoon dat Pauw akademies korrek geoordeel het.

Die ironie is dat toe ek dit aan een van Pauw se opvolgers stel dat die rektor die akademiese leier van ‘n universiteit behoort te wees, hy my meegedeel het dat hy sy taak as administratief beskou. Hy het knus in die administrasiegebou gesit en die klerke het die universiteit geregeer. Een van die redes waarom hy hom nie by die akademiese personeel geskaar het nie, was omdat hy hom nie kwalifikasiegewys duidelik van die klerke onderskei het nie. Hy het nie ‘n doktorsgraad gehad nie.

As De Villiers ‘n deurwinterde akademikus is, sal hy in die na-Botman-era geroepe voel om die prominente rol wat nie-doserende afdelings in die onlangse verlede aan die US gespeel het, drasties in te kort. Geld moet by voorkeur aan onderrig en navorsing bestee word en nie aan politieke foefies (bv Botman se Slag van Andringastraat-uitstalling – Praag 25.08.2013) nie.

Die De Villiers-bewind sal na verwagting klein winste vir Afrikaners toon. In die Jean Oosthuizen-onderhoud sê De Villiers: “Die kampusgemeenskap mag nie verwag dat studente met ‘n Afrikaanse [eintlik: Afrikaner-] kultuurkarakter verskonend daaroor moet wees weens die verlede nie.” Dit is onwaarskynlik dat De Villiers sy oorsprong dermate sal verloën dat hy, soos Botman, snedige opmerkings oor ons volksvaders, volksbesit (Praag 23 Junie) en groepbesit (Kapp, p 223) sal maak en daarop sal roem dat die US lankal die laer verlaat het (Praag 29.04.2013). Botman het hom by rugby skaars gehou omdat hy dit as kenmerkend van die tradisionele US beskou het. Pleks daarvan het Botman sokker, by uitstek ‘n sport vir swartes, so veel moontlik probeer bevorder. De Villiers het hopelik nie dieselfde sielkundige besware teen rugby nie.

Anders as Botman se Afrika-manie sal De Villiers se oriëntasie hopelik onmiskenbaar Westers wees, maar ongelukkig seker nie tradisioneel Europees nie. Hy sal nogtans groter begrip as Botman hê vir die wesenlike aard van die universiteit, wat immers ‘n Westerse uitvinding is. Die “swart” Botman is aan die Universiteit van Wes-Kaapland deur Jakes Gerwel wysgemaak dat ‘n universiteit ten behoewe van linkse politiek bestaan. Botman het daardie verwronge idee grootliks ongehinderd aan die US uitgeleef. In werklikheid behoort ‘n vrye uitwisseling van idees nie net op ‘n universiteitskampus toegelaat te word nie, maar ook daadwerklik aangemoedig te word.

Opsommend kan ‘n mens in hierdie vroeë stadium sê dat daar tydens die rektorskap van De Villiers klemverskuiwings gaan wees, maar van ‘n daadwerklike ommekeer van die situasie, dus van ‘n welkome terugkeer van die US na ‘n egte Afrikaanse universiteit, is daar geen sprake nie; om van ‘n blanke universiteit nie te praat nie. De Villiers kan nie meeding met die oorgunstige polities geïnspireerde retoriek oor Botman nie, maar akademies is dit baie maklik om Botman te oortref.

Is my skrywe voortydig? Ek dink nie so nie. In my teks is daar talle voorstelle wat die nuwe rektor as werkprogram kan benut om ‘n beter, veral meer akademiese, US tot stand te bring. Teen my huidige verwagting in kan daar uit die Botman-puinhoop ‘n US verrys wat akademies weer blom.

Suzman verklaar teater ‘n ‘wit uitvinding’

Een van Brittanje se mees vooraanstaande aktrises het teater as ‘n “wit uitvinding” beskryf wat alleen in die DNS van die Kaukasiese ras bestaan.

Dame Janet Suzman, bekend vir haar Shakespeare-rolle, het gereageer op die menings van Meera Syal, ‘n Britse-Asiatiese komediant, wat verlede week teatermaatskappye gevra het om meer te doen om die Verenigde Koninkryk se Asiatiese gemeenskap te betrek.

Suzman het ook gekla dat etniese minderhede eenvoudig nie na die teater gaan nie, want dit is nie deel van hul kultuur nie. Sy is in Suid-Afrika gebore. Haar tante was Helen Suzman.

“Ek het pas ‘n Suid-Afrikaanse toneelstuk gedoen. My medester is ‘n jong swart man uit die krotbuurte van Kaapstad. Heeltemal ‘n briljante akteur! Ek het een swart gesig in die saal gesien, in die Print Room [Londonse teater],” het sy gesê.

“En hulle het nie blêddie opgedaag nie. Hulle is nie geïnteresseerd nie. Dit is nie in hul kultuur nie, dis hoekom. Net soos hulle goed nie in wit kultuur is nie,” het sy bygevoeg.

Haar uitlatings kom te midde van die Britse regering se waarskuwings dat kunste-organisasies hulle befondsing kan verloor as hulle nie diversiteit in hul instellings nastreef nie.

Nuwe planne deur die Verenigde Koninkryk se Kunsteraad, UK Art Council, sal organisasies dwing om planne te implementeer om meer inklusief te wees wat ander etniese groepe betref omdat hulle oor die algemeen swak in die kunste en die media verteenwoordig is.

In reaksie op Suzman se kommentaar, het Syal, een van Brittanje se mees prominente akteurs, gesê sy het nog “nooit van ‘n enkele ras of kultuur gehoor wat teater” as hul eksklusiewe uitvinding voorhou nie.

Sy het ook gesê daar is ‘n “meer diepgaande” bespreking ten opsigte van gehore nodig.

Ander bekendes in die Britse kunste was geskok deur Suzman se kommentaar, en het gesê teaters moet beter maniere vind om inklusief ten opsigte van etniese groepe te wees.

Suzman het na kritiek aan die BBC gesê sy stem eintlik saam dat teater getransformeer behoort te word en dat verhoogstukke aangebied word wat nie ‘n “ryk, wit middelklas” gehoor sal lok nie.

Sy het gesê haar opmerkings was nie “genuanseerd” aangebied nie. Sy het bygevoeg dat ras nie “goeie” teater beïnvloed nie.

Katolieke in Afrika eis transformasie

Die Rooms Katolieke Kerk gaan nie transformasiedruk vryspring nie, veral omdat die kerk se lidmate in Afrika groei.

Leiers van die kerk meen uitdagings van gelowiges in Afrika word nie behoorlik aangespreek nie.

Die byeenkoms van kerkleiers en akademici by die St Augustine-kollege van Suid-Afrika in Johannesburg volg nadat Pous Franciskus twee weke met die 200 Katolieke biskoppe in die Vatikaanstad vergader het.

Dokter Jakub Urbaniak van die teologie-afdeling by die kollege sê Afrika het die vinnigste groeiende aantal lidmate van die kerk, maar min aandag word ongelukkig volgens hom aan Afrika se probleme gewy.

Urbaniak sê vir Afrika is kwessies soos hoe MIV/Vigs gesinne raak, enkelouers en families wat deur kinders versorg word, belangriker as dié wat wel bespreek is.

‘n Professor van die departement van kerkgeskiedenis by die Universiteit van Pretoria, Graham Ducan sê die kerk het nie met planne vorendag gekom om die kerk te transformeer nie.

Jansen en Goldberg dans die Boerehaat-riel met oorgawe

Die geseur van die bruin rektor van die Universiteit van die Vrystaat oor “transformasie” oftewel gedwonge verengelsing van Afrikaanse instellings, het ‘n gehoor wat die Joodse redakteur van timeslive, Reuben Goldberg betref.

Goldberg het die ongewilde baas Jonathan Jansen se gedeeltelike mislukking om Engels af te dwing met sy gewone über-Boerehater-simpatie en growwe gemeenplase begroet.

Volgens Goldberg se blad het Jansen onlangs een oggend wakker geword met twee dosyn “te koop”-borde buite sy huis. Kennelik is die rektor nie so gewild in sy tuisdorp soos in sekere Jingo-voorstede van Johannesburg waar hy Afrikaners as agterlike, rassistiese bullebakke voorhou nie.

Jansen meen die borde is geplaas deur ‘n persoon of persone van sy universiteit wat ontsteld is oor sy anti-Afrikaanse transformasie-agenda.

Eerder as om te besin oor sy stommiteite om internasionaal erkende taalregte te ignoreer, het Jansen klaarblyklik homself eerder tot bruin vervolgingswaan voor sy Engelse gehoor gewend.

Diktator Jansen was ‘n lid van ‘n paneel van senior akademici in Kaapstad wat Dinsdagaand transformasie by universiteite bespreek het.

Jansen het sonder ironie na “tradisioneel” Engelssprekende universiteite verwys, ‘n onbewuste erkenning dat Afrikaanse instellings intussen ook verengels het.

Hy het gesê hoewel die ou Engelse universiteite soos Kaapstad, ‘n “kultuur van hoë intellektuele lewendige debat” het, ken “tradisioneel Afrikaanse universiteite soos Stellenbosch en Bloemfontein net doodsdreigemente en beledigings”.

Jansen het gesê hy kry glo gereeld doodsdreigemente. Indien dit waar is, is dit egter vreemd dat die polisie dit nog nie opgevolg het nie.

Die gehoor het egter merkbaar verstyf toe hy ‘n onbedekte aanval op die Universiteit van Stellenbosch geloods het. Jansen het gesê die US het ‘n ernstige gebrek aan sensitiwiteit vertoon deur die begrafnisdiens van hul eerste swart visekanselier Russel Botman, by die DF Malan-sentrum te hou.

“Ek het net gedink dit was hoogs onsensitief. DF Malan was die eerste apartheidspremier. Hy het chaos in die land gesaai. Om nie te besin daaroor as ‘n universiteit nie, is ‘n baie hartseer ding,” het hy gesê.

Waarom wou die vyand ons universiteite inpalm?

Met die jongste nuus in verband met die PUK vandeesweek, is dit helder dat die oorname van die Afrikaanse universiteite nou voltrek is. Iron Rensburg, Botman, Jansen en nou Kgwadi by die Noordwes-universiteit het seker gemaak dat al die Afrikaanse universiteite onder vyandelike beheer verkeer sodat die Afrikanerjeug tegelyk beheer en gebreinspoel kan word. Die armswaaiery van ‘n meisieskoshuis op Potchefstroom was die laaste teken van dissidensie wat nog op ‘n kampus bestaan het, as ‘n mens nou die grapjasse met hul swart gesigte by Tukkies en Maties buite rekening laat.

Ook by Tukkies is daar gesorg dat enige dosente wat afwyk van die neomarxistiese dogma in die geesteswetenskappe vasgevat word en summier in die pad gesteek of verdryf word. Die vraag is nou: Maar waarom wou die vyand ons universiteite so graag inpalm? Tradisioneel koester die Engelse marxiste in ons land net minagting vir die Afrikaanse universiteite en erken geen navorsing wat in Afrikaans gepubliseer word nie. Trouens, Wits, Kaapstad, Natal en Rhodes erken skaars enige navorsing wat daar in Engels by ‘n Afrikaanse universiteit geproduseer word, tensy dit deur hul eie alumni is.

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

In die sewentiger- en tagtigerjare, toe die NP nog aan bewind was, het die Engelse universiteite die regering fel aangeval. In ruil het die regering niks gedoen om hul aktiwiteite aan bande te lê of selfs om hul staatsbefondsing in te kort nie. Die oorwegend marxistiese Engelstalige universiteite in Suid-Afrika het universitêre outonomie en akademiese vryheid onder sogenaamde “apartheid” geniet. Tans val die regering en die media konstant die Afrikaanse universiteite aan en gil dat hulle moet “transformeer”, waaronder verswarting en verengelsing verstaan moet word. Trouens, soos ek onlangs getwiet het, is “transformasie” in die Suid-Afrikaanse sin ‘n eufemisme vir blanke volksmoord.

South African ‘transformation’ is a euphemism for WHITE GENOCIDE. pic.twitter.com/7Z3aj5lYsD

— Dan Roodt (@danroodt) September 24, 2014

Dieselfde mense en groeperings wat in die tagtigerjare die ou regering vanuit die universiteite aangeval het, sit nou in die regering en in sy administrasie. Tans gebruik (misbruik) hulle die staatsmag om ons universiteite te kasty, oor te neem en uiteindelik teen ons aan te wend. Anders as die destydse NP, speel hulle nie volgens die reëls nie.

Baie van die dosente op die kampusse is insgelyks ideoloë wat die klimaat skep vir plaasmoorde en stedelike rooftogte om plaas te vind. Soos ek al voorheen genoem het, werk ‘n organisasie soos PLAAS aan die Universiteit van Weskaapland kliphard om blanke Afrikanerboere te demoniseer, hul eiendomsreg verdag te maak en onregstreeks hul uitwissing te bepleit. Omdat ons vyande so bewus is van die waarde van universiteite as plekke waar ideologie en propaganda geproduseer word, wil hulle enige poging van Afrikaners om op kampusse te hergroepeer, in die kiem smoor. Ook moet die blanke middelklas toenemend van toegang tot tersiêre onderrig ontneem word. Hoe armer ons word, hoe meer blootgestel raak ons, want dan kan ‘n mens nóg privaatveiligheid nóg -gesondheidsorg bekostig en is dit soveel makliker om jou net voor die voet dood te maak, soos wat reeds gebeur.

Dwarsdeur die geskiedenis het die Afrikaner nog altyd die boosheid van sy vyande onderskat. Op die vooraand van die Tweede Vryheidsoorlog het die Transvalers en die Vrystaters gedink dat daar “fair play” sou wees en dat Engeland volgens beskaafde reëls sou oorlog maak. Op die ou end het die Engelse besluit dat, indien hulle nie die Afrikanermans met hul Mausers in die veld kan baasraak nie, sal hulle wel teen ongewapende vrouens en kinders kan wen.

Net so het die Kommunisteparty onder Joe Slovo en Ronnie Kasrils die vuilste en mees moorddadige metode van oorlogvoering – stedelike terreur – gekies, waarmee die NP op sy knieë gebring is. Natuurlik het FW de Klerk se verraad ook ‘n rol gespeel, maar die klimaat vir verraad en propaganda is haarfyn beplan en deur stedelike terreur geskep. Die vier Engelse universiteite met hul hordes marxistiese dosente en “intellektuele” was die uitsaaisentra wat die regverdiging vir stedelike terreur moes verskaf. Net soos hulle tans onregstreeks met hul konstante propaganda van “boere wat die swartes se grond gesteel het” die grondslag vir volksmoord lê.

In sy Calvinistiese naïwiteit, goedgelowigheid en onkunde oor die groteske boosheid van sy vyande, kan die Afrikaner hom nie indink in hoe dit moet wees om die uitwissing van ‘n ander volk of groep te beplan en uit te voer nie. En tog is dit presies wat vandag besig is om met ons te gebeur. Elke faset van ons bestaan word wesentlik aangeval: ons fisieke en ekonomiese oorlewing, ons taal en kultuur, ons skole en universiteite, ons identiteit en spraakvryheid.

Die Franse marxis Louis Althusser het onderskei tussen “onderdrukkende en ideologiese staatsapparate”. Die onderdrukkende staatsapparaat is die weermag en die polisie, wat vroegaan tydens die revolusie deur Umkhonto we Sizwe en die Kommunisteparty oorgeneem is. Die ideologiese staatsapparaat is die media en die opvoedingstelsel wat effens langer geneem het om eers binne te sypel en daarna volkome onder vyandelike beheer te plaas.

Ek is daarvan oortuig dat ‘n aansienlik persentasie van Afrikaanse joernaliste in die hoofstroommedia onder beheer van die staat se geheimedienste verkeer. Indien hulle nie regstreeks op die staat se betaalstaat verkeer nie, word hulle deur ‘n staatsagent gehanteer of “beïnvloed”. Ek mag verkeerd wees, maar die gladde manier waarop die Potchefstroom-kampus vanjaar “omgedop” is, vertoon al die kenmerke van ‘n beplande intelligensie-operasie. Eers ‘n bietjie negatiewe publisiteit wat uit niks uit opgewek word. Daarna ‘n wollerige reaksie van ‘n paar bekende Afrikanerverraaiers, omgekooptes of diegene wat graag hul eie mense sou wou uitverkoop en ten slotte die leier van die Kommunisteparty, Blade Nzimande, wat met ‘n suiweringsveldtog van die Potch-kampus begin.

Onthou: die ANC en SAKP het jare lank in Oos-Europa deurgebring. Anders as die destydse NP, verstaan hulle die logika van suiwering soos dit oor en oor deur Stalin en ander leiers toegepas is, baie goed. Afrikaans, maar ook alle andersdenkendes, sál uit die stelsel gesuiwer word. Dit gebeur reeds sienderoë.

‘n Ander vraag sou wees: Wie beheer vir Blade Nzimande? Want hy is heeltemal te dom om die hele komplekse proses waardeur die universiteite van andersdenkendes gesuiwer moet word en die Afrikaner verder op sy knieë gedwing moet word, te verstaan en te bestuur. Agter Blade sit daar duistere manne wie se name en gesigte ons nie maklik sal sien nie. Ons weet dat daar in die departement van hoër onderwys en opleiding ook wit Engelse marxiste werksaam is wat verslae skryf, beleid maak en strategie bepaal.

Indien daar enige twyfel bestaan oor hoe ekstremisties hierdie mense is, dink bietjie daaraan: Is u daartoe in staat om nou uit te gaan en ‘n bom in die naaste restaurant te plaas of ‘n landmyn op ‘n plaaspad waar enigiemand, die boer en sy gesin of selfs plaaswerkers, dit kan aftrap? Die Afrikaner se vyande het dit egter sonder enige gewetenswroeging gedoen. Net soos wat Pol Pot of Mao Zedong miljoene mense gedood het om hul magswellus in die naam van absolute gelykheid te bevredig, is ons huidige maghebbers (en hul meelopers!) tot enigiets in staat.

Soos Paul Kruger destyds met Sir Theophilus Shepstone uitgevind het, bestaan daar mense wat een ding sê en ‘n ander doen. Al die praatjies oor die grondwet en demokrasie, asook die welwillendheid teenoor Afrikaans – wat kastig “een van die elf amptelike tale” is – is blote oëverblindery. Skynheiligheid. Sogenaamde “demokrasie” in Suid-Afrika was ‘n blote set om Afrikaners polities skaakmat te stel. In ‘n regte demokrasie beskik minderhede ook oor regte en is die meerderheid versigtig om hulle openlik te oorheers, te haat en uit te wis. Nie by ons nie. Hier gaan dit oor naakte etniese oorheersing wat deur krete van “rassisme!” en “Julle het ons besteel!” verseker word.

Daarom sou die Afrikaner ‘n fout maak deur hom op sy “demokratiese” en grondwetlike regte te verlaat. Ná agt jaar se hofsake rondom die Renate Barnard-geval, het ons bitter min om daarvoor te wys. Vanuit die marxistiese vestings wat die universiteite geword het, hoon die akademici die “laaste paar wittes wat nog teen transformasie skop”.

Die tyd mag binnekort aanbreek dat geen blanke Afrikaner meer toegelaat mag word om aan ‘n universiteit in Suid-Afrika te studeer nie. Kwotaïsme – ‘n nuwe woordskepping wat iemand nou die dag op Twitter onder my aandag bring – sal daarvoor sorg. Soos wat ons demografies wegkwyn, sal ons vyande sorg dat ons deelname aan instellings streng tot ons persentasie van die bevolking beperk word, indien ons nog hoegenaamd verdra sal word.

Vir elke situasie of penarie – hoe haglik ook al – bestaan daar ‘n plan en ‘n strategie. Die klein minderheid Afrikaners wat nog omgee wat van ons word, sal baie hard moet begin dink.

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Afrikaners: handevat-inskiklik of streep in die sand?

Die Iraeliete was 40 jaar in die woestyn. Die blankes, veral Afrikaners, is reeds meer as 20 jaar in die politieke woestyn. Woestynverblyf in ‘n onbeskaafde woesterny is nie iets waartoe die blanke kiesers ingestem het nie. Die meerderheid blanke kiesers het as misleides ten gunste van magsdeling gestem, wat egter deur FW de Klerk en kie (veral die klein vyf – Praag 27.08) in magsoorgawe getransformeer is. Die vraag is nou: hoe moet blankes, veral tradisionele Afrikaners, op hierdie onverkwiklike situasie reageer? Behoort ons handevat-inskiklik, dus ANC- en swartmag-gedienstig, te wees, of moet ons veel eerder op gesonde weerstand/verset ingestel wees deur ‘n streep in die sand te trek?

Die geskiedenis toon dat kiesers dikwels deur politici om die bos gelei word. Knoeiery is deel van die “kuns” van regering. Daaruit moet nie afgelei word dat politici noodwendig oor kundigheid of selfs elementêre inligting, kennis en insig beskik nie. Politici neem besluite en voer sommige van hulle op ‘n bepaalde manier uit. Die gevolge word dikwels glad nie voorsien nie. Volgens sy outobiografie het Izak de Villiers as redakteur van Rapport bv waargeneem dat FW de Klerk glad nie die gevolge van sy “inisiatiewe”, propvol fiktiewe “wigte en teenwigte”, besef het nie. De Klerk het persoonlik grootliks skotvry met sy droogmakery en verraad weggekom. Sedertdien sit ons met die gebakte pere. Wat nou gemaak?

Insekte, soos miere en bye, openbaar geykte gedragspatrone. Dit word ook by mense aangetref. Dink aan die ontdekkingsreise wat na bv die poolstreke onderneem is.

“Early Arctic exploration unfold with a certain formal inevitability, in stately, familiar, unvarying stages. The fitting and provisioning of the stout vessel, the gala departure, the fruitless exploration of blind bays and dead islands, the fading hopes, the trapping of the ship in pack ice, the fatal nightmare of cold and starvation. Finally, as an epilogue, a new expedition sets out in search of the first, and the cycle starts again” (Lev Grossman, Cold comfort, Time, 18.08, p 48).

By politici word soortgelyke geykte gedragspatrone aangetref. Alles moontlik word deur die kandidaat gedoen om ‘n gunstige indruk by die kiesers te wek. In verkiesingstyd is hy hoogs sigbaar en toeganklik. Aan beloftes is daar geen einde nie. Sodra hy verkies is, geniet hy sy buitensporige vergoeding en byvoordele, word hy onsigbaar en ontoeganklik en raak die verkiesingsbeloftes gou in die vergetelheid. Wanneer die volgende verkiesing aanbreek, begin dié siklus van voor af.

Dit gaan hier om kenmerkende herhalende gedrag by mense. Wat ons “die geskiedenis” noem, handel hoofsaaklik oor menslike handelinge. Vir toepassing in die hede is daar dus lesse te put uit wat voorheen gebeur het. Maar ‘n mens kan vir plaaslike toepassing ook met vrug kennis neem van wat op die oomblik elders in die wêreld gebeur. Die Midde-Ooste kan as voorbeeld dien. Ek maak gebruik van Aryn Baker se artikel, “Unholy choices” (Time, 21.04, p 18-23). Let voorts op hoe die posisie van christene in Moslemlande ooreenkomste vertoon met die situasie van blankes in oorheersend swart Suid-Afrika.

In gebiede onder die beheer van fundamentalistiese Moslems word christene voor ‘n drieledige keuse gestel: bekering tot die Islamitiese geloof, betaling van hoër belasting, of die swaard, dus die dood. Dit was die geval in die Ottomaanse Ryk (1300-1920) en dit kom steeds voor in bv dele van Sirië en Irak waar fundamentalistiese Soenniete in beheer is. Wat die christene ter selfbeskerming in Sirië doen, is om die bewind van Bashar Assad, ‘n lid van die Alawitiese Moslemminderheid, te steun, terwyl chistene in Irak die Sjiïtiese meerderheidregering ondersteun. Vir hierdie christene gaan dit eerder om oorlewing as om morele beginsels. Daarom huiwer hulle nie om ‘n outoritêre bewind te ondersteun nie. Dié christene se lewens word gekenmerk, selfs oorheersend beïnvloed, deur sulke keuses en kompromieë.

In Egipte hang die oorspronklike inwoners, die Kopte, ‘n vroeë vorm van die christelike religie aan. Sedert die Arabiese Moslems Noord-Afrika in die 7de en 8ste eeu ingeneem het, is die Kopte ‘n minderheid (deesdae slegs sowat 5% van die bevolking) wat ter wille van oorlewing geneig is om die owerheid, selfs al is dit ‘n militêre diktator, te steun.

“In backing these authoritarian regimes, those [Christian] leaders and their supporters have failed to help their countries develop into states where justice, the rule of law and tolerance are applied evenly” (p 20).

‘n Mens kan sê dat die Kopte se situasie in Egipte soortgelyk is aan dié van die Khoi-San, die oorspronklike inwoners van Suid-Afrika. Sedert die politieke mag in 1994 onregmatig aan die swartes oorgedra is, maak die swartes asof hulle altyd hier was en op die land in sy geheel geregtig is. Daar word graag na die blankes as setlaars verwys, maar die werklike historiese verskil tussen wit en swart is dat die wittes oor die see uit Europa in Suid-Afrika geland het en die swartes oor land uit Afrika hierheen gekom het. In landsbelang behoort dit egter nie soseer te gaan om wie eerste hier was nie, maar veel eerder om watter etniese groep die meeste tot die land se ontwikkeling en voorspoed bygedra het. Die ou Suid-Afrika was opvallend beter as ander Afrika-lande. Groot dele van die land het toe onloënbaar die stempel van Europese beskawing gedra. Na 1994 het die nuwe Suid-Afrika binne twee dekades onmiskenbaar ‘n Afrikaland geword. Deur dit te noem, deel ek nie ‘n kompliment uit nie.

“Some Christians in Syria have defied church leaders and called for Assad’s downfall, in the hope that fighting for the rights of all Syrians will strengthen the place of Syria’s minorities in the future” (p 20). Dieselfde mentaliteit is onder sommige Afrikaners waarneembaar. Die Afrikaanse Taalraad stry nie vir Afrikaans (bv Standaardafrikaans) as sodanig nie, maar vir alle sogenaamde variëteite van Afrikaans, insluitende die mengeltaal Kaaps en al die Afrikatale. Die bestuur van die Taalmonument voel hom nie geroepe om erkenning aan die oorheersend positiewe historiese rol van blankes te gee nie en verkies om eerder die aandeel van nie-wittes op te blaas. Die eens Afrikaanse universiteite benadeel Afrikaanssprekendes (veral Afrikaners) en Afrikaans blatant en bewandel die weg van transformasie, wat op verswarting en verengelsing neerkom. Hofsake word (tevergeefs) gevoer teen die benadeling van alle nie-swartes (bv bruines); daar word nie gekonsentreer op die bevordering van uitsluitlik blanke belange nie, soos wat nie-paternalisties vereis behoort te word. Waarom dit vir blanke oorverligtes/swakkelinge gaan, is om onder die dekmantel van nie-wit (bv bruin) belange per abuis of by implikasie ook blanke belange te dien.

Wat is die gevolge van die christene se kruipbeleid in die Midde-Ooste? Dit kan terselfdertyd as aanduiding dien van wat plaaslik in ons veelgeroemde jong demokrasie verwag kan word. “In the last census of the Ottoman era, conducted in 1914, Christians made up a quarter of the Middle East’s population. Now they are less than 5% … If current demographic trends continue, the Middle East’s population of 12 million Christians will be halved by 2020 … much of the decline can be attributed to opportunistic emigration and falling birth rates” (p 21). In die nuwe Suid-Afrika is die geboortesyfer van daardie etniese groepe waarby die land die meeste kon baat juis die laagste. Verder word die swart geledere ongebreideld met swart immigrante aangevul, terwyl die nie-swart (veral wit) komponent deur emigrasie drasties uitgedun word.

“Majority rule in the Arab world leaves minorities at risk” (p 22). Insgelyks plaas swart meerderheidsregering in Suid-Afrika al die nie-swartes (veral die wittes) soos paddas in ‘n pan wat geleidelik maar sekerlik voordurend verhit word. Dit is vir my nie moontlik om diegene te verkwalik wat die land verlaat nie, al het ek die opsie uitgeoefen om eerder hier aan te bly en weerstand te bied. Oor die Christene se kruipbeleid in die Midde-Ooste haal Baker ‘n waarnemer soos volg aan: “That kind of thinking may preserve Christian interests in the short term, but it risks putting them on the wrong side of history” (p 22).

In die nuwe Suid-Afrika: of ons handevat of nie, kompromieë aangaan of nie, ons siel verkoop of nie, ons toekoms kan/sal ten spyte van “Faustian bargains” (p 22), dus sielverkopende toegewings, weens verswelging deur die swart massa verduister of selfs uitgedoof word. Die beroemde Amerikaanse orator, Robert Ingersoll (1833-1899), het in ‘n ander konteks gesê: “I had rather go down in the glory and grandeur of the storm, than to rot in any orthodox harbor.” Aangepas by my tema kan ek sê: Ek gaan eerder onder in die oop see van Europese beskawing as om my beginsels in die hawe van swart mag te verkwansel. Dit is myns insiens verkieslik om eerder eerbaar as oneerbaar onder te gaan.

Na aanleiding van die verkiesingsoorwinning wat die Moslem-broederskap in Egipte behaal het, skryf Baker: “A christian would never be permitted to lead Egypt” (p 22). In die “nie-rassistiese” nuwe Suid-Afrika word dit sonder meer aanvaar dat geen nie-swarte (hetsy wit, bruin of Asiaat) ooit die staatshoof sal word nie; ook nie die president van die ANC nie. Nuttige idiote van enige etnisiteit word wel in die laer range geduld.

In Egipte: “When the Islamist-controlled parliament rammed through a new constitution … Christians feared for their rights and identity … Christians need to stop seeking favors and support the rule of law by backing a presidential candidate who shares their values” (p 23). Volgens ‘n waarnemer oor Sirië: “If Islamists come to power, Christians are doomed” (p 23). Baker se gevolgtrekking: “Christians may simply not survive the Arab revolutions. Backing tyrants may buy them some time, but many Christian commentators believe that the only way these communities can guarantee their continued presence in the region is by pushing for the rights of others as much as for their own” (p 23). Dit is ook plaaslik ‘n gewilde strategie by wankelmoedige blankes. Dat dit ‘n waarborg (“guarantee”) teen verswelging of uitwissing verskaf, is sekerlik oordrewe, of bloot ‘n uitdrukking van ooroptimisme, of dalk opportunisme.

Naskrif: Die afgelope maande het Praag elke Sondag ‘n teks van my gepubliseer. Weens veranderde omstandighede sal ek voortaan liewer wanneer die geleentheid hom voordoen, dus ongereeld, teks vir publikasie aanbied. Ek bedank Praag en sy lesers graag vir hulle meelewing en ondersteuning.

Buitelandse besit van myne gekritiseer

Julius Malema se Ekonomiese Vryheidsvegters het ‘n sterk bondgenoot gekry in hul oproep dat die regering sogenaamde oordragpryse in die mynbedryf ondersoek.

Malema het hande geklap tydens ‘n vergadering van die parlement se portefeuljekomitee oor minerale hulpbronne Woensdag, toe die mynmagnaat en ANC-lid, Bridgette Radebe ‘n beroep op die Parlement gedoen het om dringend op te tree teen die praktyk van oordragpryse in die mynbedryf en nakoming met die mynbou-handves.

Radebe het voorgestel dat ‘n aantal probleme in die sektor – insluitende die arbeidsmarkonluste en diensleweringsprobleme in die mynbougemeenskappe – vermy kon gewees het as dit nie was vir die belastingontduiking van Suid-Afrikaanse myne nie.

Radebe het die parlementêre vergadering namens die Suid-Afrikaanse Mynbou-ontwikkelingsvereniging toegespreek. Die liggaam verteenwoordig myne in swart besit. Die komitee het die mynbousektor se unies en ander liggame, insluitend die Kamer van Mynwese genooi om uitdagings vir die sektor te bespreek.

Radebe het die regering gevra om stappe teen mynmaatskappye te neem wat versuim om te voldoen aan die transformasie en bemagtigingsteikens van die mynbou-handves.

Sy het mynmaatskappye daarvan beskuldig dat maatskappye in “buitelandse besit” versuim om die eienaarskaps-, plaaslike aankope- en veredelingsteikens na te kom. “Vir so lank as wat jy mense het wat jou ekonomie besit, sal hulle jou lot bepaal en die tyd het aangebreek vir ons dat daar aan die handves voldoen word. Ons kan nie voortgaan om te sit en slaap nie,” het Radebe gesê.

Radebe het daarop gewys dat die handves bepaal dat vanaf 1 Mei 2014, moet mynmaatskappye nie minder nie as 26% van eienaarskap aan “histories benadeelde” Suid-Afrikaners oorhandig en dit het nie gebeur nie. Sy het gesê haar vereniging het navorsing gedoen oor 49 maatskappye wat op die Johannesburgse Effektebeurs genoteer is, en gevind dat dié maatskappye R2,57 triljoen werd is. “As elkeen van daardie 49 maatskappye ten minste 26% aktiewe deelname aan die histories benadeelde Suid-Afrikaners gee, moet ons ‘n R669-miljard van aktiewe deelname in die hande van swart mense sien, maar dit gebeur nie.”

Sy blameer die gebruik van oordragpryse hiervoor en het bygevoeg dat die praktyk gelei het tot diensleweringsonrus, Marikana en baie arbeidsonrus, en ook ‘n invloed uitoefen op landelike gemeenskappe en die krisis in die land in die algemeen.

Sy het ook gesê dat dit belangrik om te vra hoeveel van die genoteerde maatskappye het ‘n swart uitvoerende hoof en of dit ‘n plaaslike swarte is. “Hoeveel van hulle het buitelandse swartes in diens in plaas van die bevordering van ons plaaslike swartes en maak hulle ‘n bespotting van ons transformasie deur te sê hulle is SEB, maar die mense kom uit die naburige lande?”

Radebe het gesê terwyl Suid-Afrika verhoudinge met naburige lande nastreef, moet dit “nie ten koste van die maak van ‘n bespotting van transformasie” wees nie.