Rhodes: Amokmakers kla en kerm omdat polisie optree

Polisielede wat ‘n amokmaker uit ‘n privaattuin gesleep het tydens betogings by Rhodes Universiteit op 28 September, is op sosiale media laat beskuldig dat die swart student “geskiet” is.

Maar dit kon nie op die videoopname van die insident bevestig word nie, maar die oproeriges maak nogtans dié valse bewerings dat hy geskiet is: “Die polisie skiet op studente wat nie ‘n bedreiging is nie op private eiendom.”

Polisiebeamptes het die belhamel in hegtenis geneem. Hy is een van vyf studente wat vasgevat is, ook vir betreding.

‘n Tweede video is op Twitter versprei waar ‘n ander amokmaker ook gesleep word na die vangwa van die polisie.

Die polisie het ook pepersproei gebruik teen ‘n luidrugtige groep oproeriges wat probeer het om ‘n lesing by die Universiteit se regsdepartement Woensdagoggend te ontwrig, nadat Rhodes se visekanselier Sizwe Mabizela aangekondig het dat lesings sal voortgaan vanaf 10:30 vandag.

Dit was een van die vele skermutselings tussen die polisie en klein groepies swart betogers wat probeer om lesings oor die hele kampus heen te ontwrig.

Studente en dosente wat met hul akademiese bedrywighede wou voortgaan, wou nie bes gee nie.

Sowat 70 studente en personeel in die lesingsaal het onomwonde verklaar hulle sal bly en wou nie die sedepreke van die betogers hoor nie.

“Ons is hier om te leer. Loop, uit!” het hulle geskree.

Die betogers het daarop aangedring dat die lesing moet eindig.

Die polisie het opgedaag en ‘n hele paar van die betogers ingelig dat hulle in hegtenis geneem word vir die oortreding van die tussentydse interdik. Die interdik verbied studente om lesings te ontwrig, sowel as enige ander onwettige gedrag insluitende aanranding, intimidasie of ontvoering.

“Is dit wat julle wil hê,” het een betoger ontsteld gegil terwyl hy sy geboeide hande opgehou het.

“Ja,” was die antwoord. “Gaan net uit.”

Die polisie is deur die oproeriges uitgejou en geskel. In die massiewe Barratt lesing kompleks, is ‘n vuur-alarm geaktiveer maak lesings onmoontlik gemaak het.

Verskeie studente het beloof op sosiale media dat die betogings sal voortgaan. Die SR het ook sy gewig agter oproepe gegooi vir die akademiese program om gekanselleer te word.

Mabizela het vroeër gewaarsku dat die universiteit sal sluit en sy studente sal wegstuur as die oproer aanhou.

“Die sluiting van die Universiteit sal ernstige gevolge hê vir die dorp, vir alle universiteitspersoneel, en vir studente self wat nie in staat sal wees om die akademiese jaar af te handel nie.

“Dink hard oor jou optrede.”

Maar die oproeriges het die waarskuwing afgelag en gesê dis “bluf”.

Intussen is honderde studente van die Universiteit van Limpopo is gestrand nadat hulle aangesê is om koshuise op die Turfloop-kampus te verlaat.

Die universiteit het alle klasse gestaak na die gewelddadige betogings teen klasgeld.

‘n Studenteleier, Isaac Hlungwane, sê studente sal hul protesoptrede buite die kampus verskerp.

Die Universiteit van Fort Hare in die Oos-Kaap het ook sy Alice- en Oos-Londen-kampusse gesluit tot ná ‘n raadsvergadering op 10 Oktober.

Studente en die bestuur kon nie oor kwessies rakende veiligheid op die kampus ooreenkom nie.

Studente boikot nou al byna drie weke lank klasse by die universiteit.

Studente wat wel vir klasse opdaag, word deur ander studente weggejaag wat nie wil hê die akademiese program moet voortgaan nie. Die visekansellier, Mvuyo Tom, sê die boikot kan volgende jaar se akademiese kalender negatief raak.

Rhodes kondig transformasie-taakspan aan

’n Spesiale taakspan is deur die Rhodes-universiteit in Grahamstad saamgestel om te bepaal of dié universiteit hernoem sal word.

Die voorsitter van die universiteitsraad, Vuyo Kahla, sê nadat omstredenheid oor die beweerde gebrek aan transformasie by die universiteit in Maart kop uitgesteek het, het die universiteit se institusionele forum besluit om dié taakspan saam te stel.

Teen 2020, sal Suid-Afrika se 23 universiteite ongeveer 7 000 nuwe akademici benodig, aangesien 50% van professore vir aftrede sal kwalifiseer.

Dit kan lei tot ‘n personeelkrisis by universiteite in die land.

In reaksie het die departement van hoër onderwys en opleiding die Nuwe Generasie Akademici program (nGAP) van stapel gestuur.

Hulle konsentreer daarop om jong swart vroue te finansier.

Cecil John Rhodes se dae is getel

Cecil John Rhodes se dae is getel. Die mede-aanstigter van Afrikanerkonsentrasiekampe se standbeeld gaan verskuif word na ‘n week van studenteprotes, het die Universiteit van Kaapstad se visekanselier verklaar.

Hy glo die omstrede standbeeld van Rhodes moet verskuif word van sy “trotse plek, die brandpunt van die kampus”.

Maar dit sal min doen om die groeiende opstand te onderdruk teen die gebrek aan “transformasie”.

Met behulp van #Rhodes SoWhite het studente in Grahamstad gister ook betoog “oor die stadige pas van transformasie en ‘n gebrek van inklusiwiteit by Rhodes Universiteit”.

Die voorsitter van die Hoër Onderwys Transformasienetwerk, Lucky Thekisho, het gesê rassegelykheid is ook ‘n probleem by ander universiteite.

Hy het die universiteite van Noord-Wes en Stellenbosch uitgesonder. Die drie verskillende kampusse van die Noordwes-Universiteit moet saamsmelt sodat hulpbronne meer egalig versprei kan word, terwyl ontgroening ‘n ras-verdelende kwessie op Stellenbosch bly, het hy gesê.

Studente by die Universiteit van Kaapstad het 10 dae gelede begin betoog nadat Chumani Maxwele ‘n emmer menslike uitskot oor die standbeeld van Rhodes gegooi het. Maxwele het aan The Times gesê hy wil die skeiding tussen swart en wit studente by die Universiteit van Kaapstad beëindig en wit kultuur wat nog by die instelling heers, uitroei.

In ‘n poging om die protes aan te spreek, het die visekanselier Max Price ‘n plan vir die omstrede standbeeld aangekondig.

Price het gesê hy is ten gunste van die verskuiwing van die standbeeld, wat hy beskryf as ‘n “simbool van die Universiteit van Kaapstad se koloniale verlede”.

Price het Rhodes se rol in die skepping van Kaapstad en die vasteland egter geloof. Hy het gesê dat hy daarom nie dink die standbeeld moet vernietig of weggesteek word nie. “Dit moet verskuif word. Maar dit sal nie ons vermoë aantas om die rol wat Rhodes gespeel het in die stad en vasteland se geskiedenis te debatteer nie.”

Maar die swart VSR-president Ramabina Mahapa beskryf die nuwe plan as “niksseggend”.

Nege voormalige studenteraadvoorsitters van die Universiteit van Kaapstad het ‘n ope brief aan die Raad van die Universiteit gerig wat hul steun vir die verwydering van die standbeeld gee.

Die Wes-Kaap se erfeniswoordvoerder Andew Hall het gesê omdat die standbeeld ‘n “ikoon van nasionale erfenis” is, is insette nodig is van alle belanghebbendes.

“Dit kan nie net afgebreek word. Die Universiteit sal ‘n permit moet kry voordat enige veranderings aangebring word.”

Die DA se bruin federale voorsitter Wilmot James, en ‘n voormalige dekaan van geesteswetenskappe aan die Universiteit van Kaapstad, het ook Rhodes se koloniale projek veroordeel.

“Cecil John Rhodes het vreeslike dinge as deel van sy koloniale projek gedoen,” het hy gesê.

Korrupte munisipale amptenare gewaarsku

Derek Luyt
Derek Luyt

Die Minister van Samewerkende Regering, Lechesa Tsenoli, het korrupte munisipale amptenare gewaarsku dat hulle met die volle mag van die reg te doen sal kry.

Tsenoli het by die konferensie van die Vereniging van Komitees oor Openbare Rekeninge in Port Elizabeth gesê hy wil aanstaande jaar die aantal munisipaliteite met skoon oudits vermeerder.

Hy het ook daarop gewys dat daar reeds 400 mense weens korrupsie in hegtenis geneem is, wat gestraf sal word.

Die Minister sê hy wil ‘n omgewing in munisipaliteite skep waar dienslewering nie net plaasvind nie, maar die aanspreeklikheid gesien kan word in die gehalte van dienste wat gelewer word.

Nog ‘n spreker by die geleentheid, die direkteur van die Sentrum vir Verantwoordbare Regering, [Hoof van Media and Advocacy in the Public Service Accountability Monitor by Rhodes Universiteit] Derek Luyt, sê die regering moet ophou met politieke aanstellings sodat aanspreeklikheid vergroot kan word.

Luyt sê daar is genoeg mense wat die vaardighede en die vermoë het om ‘n oorsigrol uit te oefen.

Volgens hom is die meeste mense in poste politieke aanstellings wat nie oor die vaardighede beskik om mense te verteenwoordig en seker te maak dat alle werksaamhede behoorlik gemonitor word nie. – RSG

Watertoestand in Grahamstad kritiek

Rhodes-studente geniet multikul
Rhodes-studente geniet multikul

Die Makana-munisipaliteit, wat Grahamstad en Alicedale in die Oos-Kaap insluit, het “verouderde infrastruktuur” as die rede vir die watertekort en swak kwaliteit van water in Grahamstad aangevoer.

Die watertekort het reeds kritieke afmetings aangeneem weens ‘n algehele gebrek aan instandhouding van die nodige infraskruktuur deur die munisipaliteit.

Twee-en-veertig koshuise van die Rhodes-universiteit en ander inwoners van die dorp is reeds sedert Dinsdag sonder water.

Die munisipaliteit sê ‘n waterpomp by die Waainek-aanleg het gebreek, maar dat hulle ondverpoosd werk om die toevoer te herstel.

Die rektor van die universiteit, Dr Saleem Badat sê hy is op die punt om die universiteit te sluit omdat die situasie ondraaglik begin raak.

Verskeie sake-ondernemings word ook deur die tekort geraak.

Mandelas het glo nie geld vir regsgeding nie

Mandla Mandela
Mandla Mandela

Mandela-familielede wat Mandla Mandela oor die verskuiwing van die oorskot van drie van oudpres. Nelson Mandela se kinders gedagvaar het, is glo te arm om hul eie prokureurs aan te stel.

Rhodes-universiteit, wat gratis regshulp aanbied, het aan die Sunday Times bevestig dat dié instelling vir die hofsaak betaal het.

Die universiteit se regskliniek het aan die koerant gesê hy het vasgestel dat sommige van die familielede “behoeftiges” was, maar wou nie uitbrei oor die kriteria wat gebruik word om vas te stel wie in aanmerking vir befondsing kan kom nie.

Die Sunday Times het Ndaba Mandela genader om te vra of sy familielede aansoek om regshulp gedoen het, en of hy sy familielede as behoeftiges beskou.

Hy het net gesê: “Wees versigtig oor jou bronne.”

Makaziwe Mandela het nie gereageer toe sy vir kommentaar genader is nie.

Mandla Mandela se woordvoerder, Freddy Pilusa, sê die regskliniek se bewering dat van die familielede behoeftiges is, is “absurd.”

Intussen is die hoofman se oupa steeds besig om in die hospitaal aan te sterk.

Mandela is op 8 Junie weens ‘n knaende longkwaal in die hospitaal opgeneem. Hy het vroeër die week sy 95ste verjaardag in die harthospitaal deurgebring waar hy glo TV kyk en vir besoekers waai volgens een van sy familielede. – Sapa