Etiket: swede

Michael Booth oor die Skandinawiërs: The almost nearly perfect people

By nie-verloopte Afrikaners is die Skandinawiese lande berug vir die finansiële en morele steun wat hulle aan Suid-Afrikaanse terreurbendes gegee het. “The political leaders of the North have often served as the moral compass of the world” (Booth, bron hier onder, Kindle 2574). Toe ek Swede in 1970 besoek het, was daar net twee swart passasiers op die vlug. Op die lughawe in Stockholm is hulle dadelik eenkant geneem vir ondervraging deur die doeanebeamptes. Toe dink ek: Ja, julle bliksems, julle preek een ding maar doen ‘n ander.

Later sou ek agterkom dat dit juis in hierdie tyd was dat Swede begin het om immigrante uit die Derde Wêreld toe te laat. “Immigration didn’t really begin in this part of the world until the late 1960s” (Booth 5733). Sedertdien het die ander Skandinawiese lande weens dure ondervinding (bv misdaad en krotbuurte) probeer om sulke immigrante in groter mate buite te hou. Swede gaan egter halsstarrig voort met sy oorverligte immigrasiebeleid, al het dit reeds sy tradisionele inheemse kultuur ernstig aangetas. “Culture is not a big thing in Sweden” (Booth 5676).

Deesdae reken die Swede, ten minste wat amptelike beleid betref, steeds dat hulle die morele hoë grond beklee en word die ander Nordiese lande verwyt dat hulle polities nie verlig genoeg is nie. Soos in die nuwe Suid-Afrika, waar onwettige inkommers oogluikend toegelaat word, gee Swede voorkeur aan ‘n beleid wat duidelik nie in die landsbelang is nie. Dit is omdat tradisionele nasionalisme deur ideologiese oorwegings ondergrawe word. Die ideaal is voorbeeldige wêreldburgerskap waarin ook die Sweedse taal, wat betref woordeskat en sintaksis/sinsbou, toenemend verengels en selfs veramerikaans word. Plaaslik sit ons deesdae met Kengels, Kafrikaans en Kaaps. In Swede word ‘n soortgelyke verskynsel Swenglish genoem. Dit dui op ‘n groeiende gebrek aan volksgevoel en belemmerde selfrespek.

“The Swedes made a conscious, unified push towards the light, embracing technological and industrial progress, modernism, secularism and socially progressive politics, in the process becoming one of the most successful industrial nations of the post-war years, a manufacturing colossus, a paragon of what a modern, multicultural nation should be” (Booth 3105).

Na aanvanklike sukses het buitensporige sosialisme Swede se voorspoed egter al hoe meer afgeplat, sowel ekonomies as kultureel.

Uit die oogpunt van die blankedom is dit ‘n buitengewoon tragiese verskynsel. In die etnologie word die Noord-Europeërs, veral die Skandinawiërs, as die prototipe blankes beskou. Na die Tweede Wêreldoorlog, as ‘n weerslag van nazisme, was daar ‘n oordrewe neiging om die inherente waarde van blankheid te ontken, nasionalisme te verkleineer en selfs om blanke volksmoord (bv in die sin van die verswelging van blankes deur swartes) gelate te duld. Sedertdien, onder meer weens die ervaring met immigrante uit die Derde Wêreld in die Europese Unie, het daar ‘n kentering ingetree; nie soseer in Swede nie, maar eerder in die ander Nordiese lande.

almost_nearly_perfectIn die res van my skrywe verlaat ek my op Michael Booth se boek, The almost nearly perfect people: The truth about the Nordic miracle (London: Jonathan Cape, 2014, 418p; Amazon Kindle $13.67). Die boektitel sluit netjies aan by wat ek hierbo geskryf het. Booth is ‘n Brit wat met ‘n Deen getrou het en nou in Denemarke woon. “On first acquaintance the Danes seemed to me to be pretty much like Germans, but with better furniture” (3542). Dit is vir hom moontlik om met die nodige afstand na die Skandinawiërs te kyk en terselfdertyd op eerstehandse ervaring te steun. Hy poog om die “Nordic exceptionalism” te verstaan (35); hulle “claim to life-quality supremacy” (110); hulle gewaande “wellness, satisfaction and happiness” (114). Booth speur hierdie dinge na vanaf Nordiërs se vorige monokulturaliteit tot hulle huidige mate van multikulturaliteit. In dié proses word die Nordiërs se onvolmaaktheid duidelik.

Daar is ‘n populêre beeld in “die media” geskep. Hoë belasting maak dit vir hierdie welvaart- en welsynstate moontlik om ambisieuse beleide vir bv omgewingsbewaring deur te voer:

“The Scandinavians were not only the happiest and most contented people in the world, but also the most peaceful, tolerant, egalitarian, progressive, prosperous, modern, liberal, liberated, best-educated, most technologically advanced” (118). “If you wanted to know where to look for the definitive model of how to live a fulfilled, happy, well balanced, healthy and enlightened life, you should turn your gaze north of Germany, and just to the left of Russia” (122).

Aan die negatiewe kant is daar “racism and Islamophobia, the slow decline of social equality, the alcoholism, and the vast over-stretched public sectors” (253). “Over half of the Danish adult population – as much as two-thirds according to some estimates – either works in the public sector or is financially supported by it in the form of benefit payments” (1008). “The key to Sweden’s success is that it slashed taxes, greatly reduced its public sector, and underwent a massive privatisation programme in the 1990s” (1210). Die Nordiese owerhede is voorbeeldig korrupvry: “Transparency International’s annual Corruption Perception Index currently ranks Denmark and Finland as the least corrupt countries in the world, with Sweden and Norway following closely behind” (638).

Tot dusver is die terme “Nordies” en Skandinawies” gebruik. Daar is ook die naam “Viking” vir hulle voorvaders. Die gebied in en om Jutland, die Deense skiereiland, is die bakermat van die Teutone. Booth bespreek agtereenvolgens Denemarke, Ysland, Noorweë, Finland en Swede. “Technically speaking, neither the Finns nor the Icelanders were actually Scandinavians: that term refers to the people of the original Viking lands, Denmark, Sweden and Norway” (262). Die Yslanders en Finne “feel marginalised; we are out of the Scandinavian domain … Danes, Swedes and Norwegians can generally understand each other’s language, but Icelandic and Finnish stand apart” (2191). “Strictly speaking, if we are going to lump all five countries together we really ought to use the term ‘Nordic'”(262). “Nordiër: (Blonde) bewoner van Noord-Europa, veral Skandinawië en Finland” (HAT). “Much of the success of the Nordic countries has been ascribed to three key factors: their homogeneity, their egalitarianism, and their social cohesion” (2005). Dit is juis hierdie drie kenmerke wat sterk deur immigrante uit die Derde Wêreld ondergrawe word.

Ek gaan nie die inhoud van Booth se boek opsom nie, maar slegs enkele aspekte noem waarin Praag se lesers moontlik belangstel; in dieselfde volgorde as die hoofstukke. Booth het al hierdie lande besoek en onderhoude gevoer. Om die lengte van my teks te beperk, onderskei ek nie altyd tussen Booth se mening en dié van sy gespreksgenote nie.

Denemarke

As koloniale moondheid was Swede, Noorweë, Ysland, Estland, drie Wes-Indiese eilande en ‘n aantal handelsposte in Indië eens deel van die Deense ryk. Deesdae het net Groenland en die Faroër-eilande as selfregerende Deense gebiede oorgebly. Dene het op ‘n ander en sekerlik eerbaarder manier as Afrikaners politieke mag ingeboet, maar die resultaat is soortgelyk. “The territorial losses, sundry beatings and myriad humiliations forced the Danes to turn their gaze inward, instilling in them not only a fear of change and of external forces that abides to this day, but also a remarkable self-sufficiency and an appreciation of what little they had left” (384). By die Dene is daar ‘n “disproportionate satisfaction in small pleasures” (1765). “They were learning how to do what they still do best: to be grateful for, and make the most of, the resources available to them; to cherish the simple pleasures of community; to celebrate their Danishness; and, above all, avoid annoying the Germans” (405). (Suid van Jutland het die Dene eers Hanover en daarna Schleswig-Holstein aan die Duitsers afgestaan.)

In Afrikanergeledere is dit nie die Duitsers nie maar veral swart mag wat die steen des aanstoots is. Daar is ‘n veelseggende Deense gesegde: “What was lost without will be found within” (392). Booth noem dit sy “post-colonial ‘drawbridge theory'” (1515), naamlik “Danish xenophobia and racism … the Danes like to put up fences between themselves and the rest of the world and draw back and be comfortable and cosy” (1511) . Daar is ‘n Danish People’s Party wat glo xenofobies-nasionalisties gesind is (1580). Booth verwys na “the rise of the right wing” (1757). Die Dene is “in denial about the increasingly rampant gang criminality which has resulted in numerous shootings in Copenhagen suburbs; in denial about the realities of integration and of being part of a globalised world” (1798). Wat in die Dene oorgebly het, kan “humble pride” genoem word (420).

In 2001 die Danish People’s Party “became the third-party power broker in the Danish coalition government, and went on to use their position to get numerous draconian immigration proposals passed into law” (4936). Denemarke het immigrasie ingekort, “with different welfare provision for new arrivals, more stringent rules for applications … Denmark … in doing so has provoked outrage from human rights organisations, the EU and others, and suffered irrevocable damage to its international image” (4879). “When you read what is written about Denmark in the Swedish media … it is almost all about one topic – immigration: that we are racist or xenophobic, or how we have been criticised by the EU or UN” (4961). Daar het ‘n kentering in Denemarke gekom: “Even centrist parties routinely generalise negatively about immigrants and Muslims” (4992). Wat erken moet word, is: “The Danish People’s Party, and to a lesser extent the Sweden Democrats, do speak for a significant proportion of their respective populations” (4996). ‘n Waarnemer het gesê: “Immigration is perhaps the most important topic in Europe today” (4967).

Die Deense hoofstad, Kopenhagen, is dermate deur nie-Deense elemente ingeneem dat daar heelwat aan bv veiligheid ingeboet is. “There are … regular shootings and occasional riots in Denmark’s most ethnically diverse quater, Norrebro in Copenhagen; the Danes dismiss these as mere inter-gang warfare” (4757). “Out in the countryside, front doors, cars and bicycles are often left unsecured. If you drive around the country lanes you will find fruit and vegetables on sale in stalls to be paid for via honestry boxes … people do leave their kids sleeping in prams outside cafés and shops, even in the cities, and let their children commute to school alone” (667). Dit klink soos die salige, beskaafde Suid-Afrika van my jeug.

“As with the British comprehensive system, there is a growing concern that the schools tend to sacrifice the potential achievements of the higher-performing students for the better good of the middle and lower achievers: the level of instruction is brought down to include the least able, testing is frowned upon … there does seem to be a little too much emphasis on social skills at the expense of actual learning” (1122). Sommige hiervan is ook kenmerkend van die huidige Suid-Afrikaanse onderwys.

Ysland

In die hoofstad van Ysland, Reykjavik, is daar ‘n skerp toename in misdaad. “People are installing alarms” (1929). Ysland “has long been a model of gender equality” (1997). “The Icelanders buy more books per capita than anyone else in the world” (2001). By hulle is daar ‘n “inbred sense of superiority” (2062), maar “the Danes look down on them” (2148). “The Danes allowed the Icelanders to maintain their culture and language, in stark contrast to the Swedes’ treatment of the Finns during the same [colonial] period” (2178).

“Thursday, Friday, and Saturday … half the country appears to take it as a professional obligation to drink themselves into oblivion” (2071). Die Yslanders “have this myth about the Finnish male being depressed and drunk, and maybe we have some of that. Alcoholism is a growing issue” (2191). “Icelanders … don’t have a pub culture yet like the Danes do. They can’t have one drink on the way home from work: if you try that they look at you like you’re an idiot. They are bingers, like the Finns” (2195). “All the Scandinavians were broadly similar in their approach to intoxication: only Icelanders actively approved of drunkenness” (3606).

Noorweë

“The Norwegians seem to have the strongest bond of all [Nordics] with their natural surroundings; their scenery is the source of their fiercest patriotic fervour” (2780). Die Dene, wat ‘n “pathetic little flat country” (3154) met minder natuurskoon bewoon, word deur die Noorweërs van “mountain envy” beskuldig (2817). Denemarke en Swede is vorige heersers van Noorweë. Die Noorweërs is sterk nasionalisties, gevolglik is daar ‘n neiging tot regsgesindheid (2430). “Nordic national romanticism still prompts uncomfortable memories of the Swedes’ dalliances with the Nazis during the Second World War. The Norwegians, on the other hand, fought more determinedly against the Germans than any of their Scandinavian siblings” (2477).

‘n Optog van kinders in Oslo, die Noorweegse hoofstad, toon dat “a good number of them ethnically non-Norwegian” is (2498); “Somali, Turkish, Iraqi and Pakistani kids” (2506). “Oslo schools with large numbers of children of non-Western backgrounds who had wanted to march on 17 May [Grondwetdag] had been the target of bomb threats and demonstrations by the same species of right-wing thug. In response, there had been a conscious effort by local authorities and civic groups to make 17 May an actively multicultural, inclusive event” (2511). Booth maak deurgaans seker dat sy lesers deeglik van sy polities korrekte verligtheid bewus is. “I am a great enthusiast for political correctness” (4727). “I find the Nordic Right’s bigotry and falsehoods as distasteful as anyone” (4940). Anders Behring Breivik se aanvalle op “non-Western immigrants” (2570) in 2011, waarin 77 mense gedood is, gee aan Booth ruim geleentheid vir politieke korrektheid. Breivik “held them responsible for most of the violent crime in Norway” (2570).

‘n Norweegse kommentator het oor die Breivik-gebeure gesê:

“It’s much less far from the mainstream than many are willing to accept – whilste most Norwegians are not racist, some hold deeply troubling views … Prior to 22/7, as the attacks are more commonly referred to in Norway, the country had the strongest mainstream right-wing party in all of the region, and one of the strongest in Europe: the Fremskrittsparti, or Progress Party. Though its popularity dipped following Breivik’s attacks, in the last parliamentary election to take place in Norway, in September 2013, the Progress Party, led by the pugnacious blond Siv Jensen, won 16.3 per cent of the vote … this electoral triumph was enough to make it a partner in the new centre-right coalition government for the first time in its history” (2612). “Norway has accepted far fewer immigrants than either Denmark or Sweden, for instance, and has recently taken to repatriating denied asylum seekers at a rate of 1 500 or so a year. Coverage of the Breivik attacks had also mentioned numerous right-wing Norwegian organisations, activists and bloggers, highlighting what appeared to be a disturbing sub-culture of Islamophobia in the country” (2624). Omtrent 3% van die Noorweegse bevolking is Moslems (2658).

“I was still routinely shocked by a fairly widespread brand of casual racism from the kinds of sources that should know better, not just in Norway, but in Denmark, and I’d seen it in Iceland too: broadsheet newspaper cartoons depicting Africans in tribal costume with exaggerated lips and bones through their noses, for instance; Asians with buck teeth and narrow eyes; comedy shows that mock immigrants’ language skills; and the use of the word neger, meaning ‘black person’ and, for me (and, I know, for some black visitors to the Nordic region, too), incomfortably close to ‘negro’, or even ‘nigger'” (2706).

Dan kom Booth by die Sami, voorheen die “Lappe” van Lapland, maar deesdae is dit glo ‘n rassistiese term – soos die Sigeuners (“Gypsies” – van Indiese oorsprong) wat nou Roma genoem word. Toe nog 200 Roma in Oslo aankom tydens die Breivik-verhoor is hulle as “rats” en “inhuman” bestempel (3181). Die Sami is nomades in die noorde van Noorweë, Swede, Finland en noord-wes Rusland, wat al agter hulle rendiere aan trek. Booth noem die Sami die Nordiese “oppressed indigenous minority” (2763).

Finland

“75 per cent of Finland is forest wilderness, with another 10 per cent frigid lakes” (3530). “200 000 lakes, and winters that last for eight months” (4034). Finland is geografies in die onbenydingswaardige posisie dat hy voorheen deur sy bure, Swede (tot 1809) en Rusland (tot 1917), oorheers is. In die Winter-oorlog met Rusland in 1947 is 26 000 Finne en 127 000 Russe dood (3928). In die ooste moes Finland 10% van sy grondgebied aan Rusland afstaan; “losing valuable agricultural land and prosperous towns” (3635). Veral die hawestad Vyborg was ‘n gevoelige verlies (3966). Die beroemde komponis, Jean Sibelius (1865-1957), ‘n Sweedse Finn, het oor hierdie landstreek sy Karelia-suite (opus 11) gekomponeer.

“Sibelius was renowned for his three- or four-day drinking binges” (3593). Die Finne word gestereotipeer as teruggetrokke dronkaards. “The Finns are bingers, or ‘episodic’ drinkers: they get more heavily drunk more often than almost anyone else in Europe” (3647). “Alcohol is now the leading cause of death for Finnish men … and the second leading cause for women” (3681). Die geweld-, misdaad- en selfmoordkoers is besonder hoog. “The Finns are also the most courteous of all the Nordic people” (3249). “Finns are warm-hearted people, but they have a desire for solitude” (3794). Hulle “endurance, stamina and manliness” word bewonder (3694). Kenmerkend is ook die “prominent role women have played in Finnish society since the Second World War” (3702).

Daar word dikwels beweer dat Finland die beste onderwysstelsel en geletterdheidskoers het. Redes hiervoor is Finland se “extreme homogeneity and comparative lack of immigration” (4067) en “teaching has been seen as a prestigious career since the earliest days” (4092). In die onderwys het dit gegaan om “mind-building, identity-building” (4096). “Ever since 1970, all Finnish teachers have been required to study to master’s level with state support. All Finnish teachers have a research-based approach to their training. They are not just taught how to teach, they are taught to think critically about what they do” (4105). “The trick is to select the best possible students and fund them instead of using a hell of a lot of effort to train those who aren’t so good and don’t have the potential” (4114). Vergelyk dit met Suid-Afrika waar baie onderwysers nie matriek geslaag het nie en omgangsinspekteurs nie meer toegelaat word nie, ens.

“Most Finns speak Swedish, but few Swedes speak Finnish” (3310). Die kontak tussen die Finne en Swede het by die Aland-eilande in die suid-weste van Finland begin, “which was about the only habitable part of the country for many millennia” (3815). Deesdae is daar steeds ongeveer 300 000 Swede in veral die weste van Finland. Die paragraaf wat hier volg, is myns insiens van besondere belang vir Afrikaners.

“Swedish Finns have their own national assembly, the Folketinget; their own political party, the Swedish People’s Party, which usually has a minister in the government; … they even have their own flag, a yellow cross on a red background. Swedish remains an official language in Finland and is compulsory in schools. If a region has more than 8 per cent Swedish speakers, it must operate on a bilingual basis. Though only 6 per cent of Finland’s population are Swedish Finns, there are still some places on the coast in southern and western Finland where they make up the majority, notably the self-governing, Swedish-speaking – but technically Finnish – Aland Islands … By law, in these Swedish-speaking parts of the country even the street signs have to be in Swedish first and Finnish second” (3832).

“Finland has very little ethnic diversity (only 2.5 per cent of the population are immigrants, compared with over a third in neighbouring Sweden” (3492). “The special treatment of the Swedish Finns particularly rankles with the fast-rising, right-wing True Finn Party, which rocketed from 4 per cent to over 19 per cent in the polls in recent years and which, as I write, is the third largest political party in the country. As well as the usual anti-immigrant rhetoric (a key element of their success, despite the fact that Finland has even fewer immigrants than the other Nordic countries), the party also wants to eradicate the Swedish influence in Finland” (3853). Die grief is: “Sweden did little to support its former territory during its conflicts with Russia, and even prevented the League of Nations and the Allies coming to Finland’s aid” (3937). Die bedreiging wat Rusland inhou – “our independence depended on Moscow” (4017) – onderskraag die anti-kommuniste en regses. “In the seventies the lefties were thought of as actually extremely unpatriotic – they would have sold the country to Moscow if they had the chance” (3920).

“It will be interesting to see what effect the rise of the nationalistic True Finn Party will have on Finland’s relationships with its neighbours in the coming years. The party wants to sever ties with Europe; it also has a clear fellowship with the right-wing parties in Norway, Sweden and Denmark and no great affection for Russia, so perhaps Finland will embrace its Nordic-ness to a greater extent in the future” (4273).

Swede

Swede is “the country which has done more than any other to define how the rest of the world sees Scandinavia: as modern, liberal, collectivist … the largest, most populated (9.3 million), by just about every measure the most successful, and undoubtedly the most influential country of them all” (4316). “The accomplishments of twentieth-century Sweden are legion and, mostly, noble: from its rationalist, respectful, secularism, to its industrial might and economic success and, of course, its compassionate, all-embracing, shining beacon of a welfare state” (4333).

“Sweden was a paragon of progressive social policies” (4393). “The boldest of Sweden’s recent social experiments has been in the field of multiculturalism. Over the last forty years Schandinavia’s largest country has welcomed more immigrants than any other European land. Today, almost 15 per cent of the Swedish population was born outside of Sweden (compared with just over 6 per cent in Denmark, the next-largest immigrant population in the North), and if you include the next generation, almost a third of the population was born outside of the country” (4345).

“Swedish companies tend to have a flat structure with little overt hierarchy. Everyone can have their say; management and workers consider each other equals; democracy and equality rule” (4471). “Youth unemployment is far higher than in any other Nordic country (approaching 30 per cent)” (4370). Vreemdelingehaat het ook sy kop uitgesteek. Nie-wit immigrante “face prejudice among potential employers and society in general” (4870). “In Sweden over the past two decades, average household incomes for non-European immigrants have actually declined compared with those of native-born Swedes” (5729). “The system creates convenient ghettoes for their ongoing ‘clientification’ (as the process of making new arrivals wholly dependent on welfare provision is known). This is in stark contrast to the US, for instance, where immigrants generally have to work hard to survive and, in doing so, create lives and businesses with little state support” (4874). “They are here, so we are going to have to get on with it … what we need is a system for working immigrants” (4917).

“Sweden did clamp down on immigration in the wake of its economic problems in the early 1990s, but it has still been running at record levels (roughly 100 000 new arrivals every year), above even 1970s figures. The country has also taken in around 30 000 asylum seekers each year, compared with 3 000-5 000 in Denmark” (4883). Uitgebreide familie, dus “close-to-kin immigration … is one of the biggest groups coming in today” (5006). In ‘n opname in 2004 het 41% van die respondente die volgende mening gehuldig: “Yes, I don’t like to be together with people who are different from me” (4891). “In terms of immigration … there is this idea that we are a modern society, a modern people, we don’t have prejudices, we are forward-looking” (4900). Wat hou die toekoms in? “The world will be more and more international with mixed populations” (4896).

Die berugste krotwoonbuurt is die immigrantewoongebied Rosengard in Malmö in die suidweste van Swede. “Rosengard is known thoughout Scandinavia for its social problems, racial tension, squalor and violence … the lawlessness, the Islamic extremism, the shootings, the arson” (4740). Die immigrante is “more aggressive. They are more prone to violence than the Swedes” (5014). “In the eyes of Danish right-wingers, Rosengard and its near 90 per cent immigrant population have come to symbolise all that is wrong with Sweden’s open-door immigration policy. If you believe the rumours, it is a crime-ridden hellhole, a sink-estate-of-no-hope where the country herds its Somali, Iraqi and Afghani immigrants” (4749). “Norway’s Progress Party and their Swedish equivalent, Sverigedemokraterna (the Sweden Democrats – slogan: ‘Security and Tradition’) cite Rosengard as evidence that the people of a hundred or more different faiths, races and nationalities who live there cannot cohabit harmoniously with ethnic Swedes” (4753). In “Rosengard’s most notorious group of apartment blocks, Herregarden … unemployment runs at 90 per cent” (4803). Langsaan is “Almgarden, a predominently white, working-class housing complex which has one of the largest proportions of voters for the anti-immigration Sweden Democrats. The party polled 36 per cent of the votes cast in Almgarden in the last election, compared with just under 6 per cent nationally” (4808). “The party was more successful than ever at the last election, scoring 5.7 per cent of the votes, enough to win them twenty seats in parliament” (5001). Teen die middel van 2013 die party se gewildheid was “approaching the 10 per cent mark” (5046).

“Malmö sniper Peter Mangs [was] on trial as I write for shooting dead three people injuring twelve others in a series of attacks on immigrants” (4837). Booth het in die dag besoek aan Rosengard en Almgarden gebring en gedink toestande is nie sleg nie, maar dan erken hy tog: “The awkward truth for Sweden’s multiculuralists is that immigrants and asylum seekers do appear to be responsible for a disproportionate amount of crime in the country, particularly violent crime, and particularly rape” (4861). “It is one of the known unspeakables of Swedish life that the crime rate among immigrants and their descendants is at least double that in the native population … Immigrants are more than four times as likely as Swedes to commit a murder, and more than five times as likely to commit a rape” (4865). “In recent years Sweden has seen the highest number of reported rapes per capita in Europe” (5655).

Die Sweedse Demokrate word polities korrek behandel: “The major newspapers had refused to run their campaign adverts, and some of the TV political discussion shows had not invited the party’s representatives to participate” (4928). Booth beskuldig die Swede van “infringing on freedom of speech” (4944). Dit is ‘n geval van “journalists ‘promoting’ the news. Weren’t we supposed to report stuff, reflect society, tell people what was happening?” (4949). “By supressing discussion about immigration and not allowing the Sweden Democrats their say, the Swedes were making the subject taboo and inadvertently fuelling extremism” (4957). ‘n Sweed sê: “Sweden got this reputation as the conscience of the world, and I think that ideology has a real effect on the ideology of Swedes towards people who are different from them. It created a climate of tolerance and curiosity, and certainly a sense of being in a position of privilege, which brings a kind of responsibility to help. Integration has worked better in Sweden because we have had this powerful idea of internationalism” (4971). ‘n Waarnemer sê: “There is a creeping totalitarianism which is defined as conforming, to do like others. Nobody really questions the kind of society we have, that’s what I dislike so much about Sweden. Indoctrination is what you would call it” (5151).

Gelykheid en wesenlike eendersheid, die ontkenning van werklike verskille, kenmerk nie net die deursnee Sweed se benadering tot etnisiteit nie, maar ook tot geslagtelikheid. “Almost half of Sweden’s MPs and currently more than half of government ministers are women” (5370). Soos in die nuwe Suid-Afrika is die gebruik van “u” in Sweeds met “jy” vervang. In woordgebruik eer jy nie meer jou meerderes nie, want meerderwaardigheid word ontken. ‘n Sweed sê: “I think we are very good at hiding inequalities. For example, abolishing the formal and informal ways of addressing people – that’s a way to hide inequalities” (5570). “Gender-specific pronouns”, soos “hy” en “sy”, word “ons” (5101). Dit is ook waarom die onderskeid tussen bv “skrywer” en “skryfster” en tussen “onderwyser” en “onderwyseres” nie meer getref word nie.

Tot watter belaglike uiterstes geslagsgelykheid gevoer kan word, blyk uit die volgende. Daar was ‘n “Ministry of Gender Equality” wat wou hê “that every advert for cleaning products featured a man with a mop and a bucket rather than a woman” (5357). “Members of Sörmland County Council had passed a motion, so to speak, to insist that men working for the local council should urinate sitting down, with the ultimate aim of making their public toilets genderless” (5106). Watter maatreëls getref word om te verseker dat sowel mans as vroue geboorte gee, word nie genoem nie. ‘n Mej Swede in ‘n koerantonderhoud “described Sweden’s ‘velvet dads’ – those stay-at-home fathers identifiable by the baby sick down their fronts and whip marks on their backs – as ‘nappy-changing sissies’. She believes Swedish men could benefit from rediscovering some of their Viking forefathers’ machismo” (5374). Booth: “In my experience old-fashioned chivalry is about as welcome among Scandinavian women as chastity belts … ‘Don’t you oppress me with your gallantry!'” (5386).

Gedurende die Tweede Wêreldoorlog (1939-1945) was Swede amptelik neutraal, maar het Duitsland in baie opsigte gesteun: “Neutral, firmly on the Nazi side” (5205). Yster is deurgaans aan Duitsland gelewer: “An extension of Germany’s war industry” (5209). “German troops and supplies were allowed to transit the Swedish railway system. After Stalingrad [1943], Sweden was decisively neutral on the winning side” (5205). Twee van die gunstige gevolge van hierdie “neutraliteit” was dat die land ongeskonde uit die oorlog gekom het en sy nywerhede tydens die oorlog en veral daarna ‘n hupstoot gekry het. “Sweden’s neutrality left it unscathed, placing it in a prime position to exploit Europe’s rapid, Marshall Plan-fuelled growth” (5213).

In buurlande word die Swede gevolglik as skynheilig en onbetroubaar beskou: “Their betrayal of their Nordic neighbours during the Second World War” (5217); hulle “brazen hypocrisy … a huge commitment to peace and neutrality while at the same time fostering a huge arms industry” (5221). “The Swedes’ ostentatious political correctness, in particular with regard to their openness to immigration and multiculturalism, was a manifestation of this repressed guilt” (5226). Die mate waarin Swede Nazi-gesind was, blyk uit die volgende: “Sixty thousand Swedish women – mostly working-class – … were forcibly sterilised or coerced into being sterilised between 1935 and 1976 [!] during the country’s unfortunate eugenics misadventure” (5239).

In sy epiloog kom Booth tot die volgende gevolgtrekking:

“To achieve authentic, sustained happiness, above all else you need to be in charge of your life, to be in control of who you want to be, and be able to make the appropriate changes if you are not” (5712).

Skietery in Swede se immigrantenes eis twee

Minstens twee mense is dood ná ‘n skietery by ‘n restaurant in Göteborg in Swede.

Die polisie sê outomatiese wapens is na bewering in die aanval gebruik. Ooggetuies sê die aanvallers was twee mans gewapen met Kalasjnikofs.

Göteborg is die tweede grootste stad in Swede, en ‘n immigrantenes van werkloosheid en geweld.

Die area waar die skietery plaasgevind het, Biskopsgaarden, het ‘n geskiedenis van nie-blanke bendegeweld. ‘n Staatsbehuisingskompleks vir die groot immigrantebevolking word deur hoë werkloosheid gekenmerk.

‘n Polisiewoordvoerder sê daar is geen aanduiding dat die voorval ‘n terreuraanval was nie. Verskeie mense is in die hospitaal opgeneem.

Die polisie kon nie bevestig hoeveel gewapende aanvallers daar was nie, maar het in ‘n verklaring gesê dat die dodetal na verwagting sal styg.

Nooddienste het gesê agt mense is na die hospitaal gebring deur ambulanse en ander Sweedse media berig dat twee dood is.

Swede en die naburige Denemarke het ‘n jarelange probleem met misaad deur kriminele bendes, insluitende Hells Angels, Bandidos, almal immigrante-groepe wat om die beheer van die land se dwelmhandel veg.

Skadugroep teiken oud-rektor van Potch

Die skadudrukgroep, Higher Education Transformation Network, het aanklagte van bedrog teen die voormalige rektor van die Universiteit van Noordwes, Theuns Elof ingedien.

RSG berig dat Eloff en twee ander amptenare daarvan beskuldig word dat hulle die oordrag van tien miljoen rand na die Noordwes Hoër Onderwys-trustfonds onwettig goedgekeur het.

Die drukgroep voer aan dat daar botsende belange is aangesien Eloff nou die nie-uitvoerende direkteur van die trustfonds is.

Die drukgroep sê hulle het `n saak by Pretoria se Sentrale Polisiestasie ingedien.

Hulle hou vol dat staatsgeld misbruik is.

Na bewering is ene dr Ingrid Nonjongo Tufvesson, die transformasiebeampte en uitvoerende adviseur vir die bestuur en beheer oor transformasie, die brein agter HETN.

Sy het aan die Malmö Universiteit in Swede studeer en maak graag die valse bewering dat sy in 1999 nie toegang tot hoër onderwys in Suid-Afrika gehad het nie omdat sy bruin is.

Op die HETN-webblad valse bewerings oor studiegeleenthede vir bruines
Op die HETN-webblad valse bewerings oor studiegeleenthede vir bruines

Sweedse politieke assistent geskors omdat ‘hy graag ANC-aktiviste in SA sou wou skiet’

‘Ek sou graag ‘n soldaat wou wees vir die apartheidsregering sodat ek teen swartes kon oorlog voer. Dit sou gaaf wees om ANC-guerillas te skiet’ – Joel Anker, Sweedse politieke navorser by EU-parlement

Joel Anker, ‘n dertigjarige prokureur wat as assistent vir ‘n politikus van die Sweedse Demokrate by die Europese parlement werk, is uit die party geskors omdat hy onder andere op die internet sy steun vir apartheid uitgespreek het. Volgens ‘n berig in die linkse Sweedse koerant Aftonbladet het hy geskryf: “Ek sou graag ‘n soldaat wou wees vir die apartheidsregering sodat ek teen swartes kon oorlog voer. Dit sou gaaf wees om ANC-guerillas te skiet.”

Joel Anker, die navorser van die Sweedse Demokrate wat weens steun vir die destydse apartheidsregering en anti-Moslem-uitlatings geskors is.
Joel Anker, die navorser van die Sweedse Demokrate wat weens steun vir die destydse apartheidsregering en anti-Moslem-uitlatings geskors is.

Volgens die koerant het hy “rassistiese dinge oor Moslems, Jode en swartes op die webwerf Flashback geskryf”. Die koerant het insgelyks onthul dat Joakim Andersen van die Sweedse Groen Party rassistiese uitlatings op die Ubuntu-geselsforum gemaak het.

Joel Anker het tot voor sy skorsing as navorsingsassistent vir ‘n EU-parlementslid, Kristina Winberg, gewerk. Oor Moslems het Anker op die Flashback-webblad gesê: “Islam en sy mense is in die hel uitgevind en moet na die woestyn teruggedryf word, met wapens as dit nodig is.”

Die navorsingsassistent van die Sweedse Demokrate het verder skerp kritiek gelewer teen ‘n Joodse krimonologieprofessor in Stockholm, wat hy as ‘n “Judas” getipeer het.

Hoewel Anker sy uitlatings onder ‘n skuilnaam gemaak het, het Aftonbladet sy identiteit vasgestel en die party daarmee gekonfronteer, waarna hy geskors is.

“Daar was geen ander uitweg nie. Ons kan nie ‘n persoon wat sulke dinge skryf in ons party duld nie,” sê die EU-politikus Kristina Winberg.

Joakim Andersen van die Groen Party het in koerantberigte beweer dat immigrante in Swede welkom behoort te voel. Maar toe hy anoniem op die Ubuntu-geselsforum skryf, het hy presies die teenoorgestelde gesê en was “verheug” om te hoor dat ‘n immigrant vermoor is.

Swede ondervind al hoe meer probleme met geweldsmisdaad wat deur immigrante gepleeg word, maar die Sweedse Demokrate is die enigste party wat immigrasie wil beperk terwyl die hoofstroompartye dit aanmoedig. Enigeen wat “vir homself werk” kan in Swede gaan woon en ten minste ‘n eenjaarvisum verkry. Swede neem ook jaarliks ‘n hoë aantal politieke vlugtelinge uit die Midde-Ooste in, die meeste van enige EU-land.

Selebi was ‘n ‘galante terroris’: minister

Die veroordeelde misdadiger en oudterroris Jackie Selebi is gister met volle eerbewys vanuit die reuse-NG Kerk Moreleta begrawe met die minister van vervoer Dipuo Peters wat sy rol in die “oorwinning oor apartheid” geloof het.

Sy het oor die omstrede polisiekommissaris wat sy bande met georganiseerde misdaad as’t ware gereklameer het, gesê: “Deur die SA Youth Congress (Sayco) was kameraad Jackie deel van al die forums van die ANC… wat die ondergang van apartheid (en die Afrikanerregering) beplan het.”

“Ek staan hier as verteenwoordiger van die jeug wat die aflosstok by Selebi oorgeneem het.”

Selebi was een van die marionette wat deur die Sweedse regering in weelde oorsee onderhou is om terreur in Suid-Afrika tydens die tagtigerjare aan te stig.

Volgens Dipuo Peters het Selebi ‘n rol daarin gespeel om te verseker dat jong swart geweldenaars in Suid-Afrika met die sogenaamde “jeug in ballingskap” saamwerk om die land op sy knieë te bring.

Sy het gespog oor die hoeveelheid geld wat die Sweedse regering, asook die Wêreldraad van Kerke, aan hul ANC-terreurgroep onder leiding van die Litaus-gebore Joe (Yossel Mashel) Slovo geskenk het. “Dit was nie kleingeld nie,” het sy in die NG Kerk Moreleta gesê. Selebi het gesorg dat die skoleboikotte in Suid-Afrika befonds en opgestook word.

“Hy was ‘n galante terroris,” het Peters gesê terwyl sy die eufemisme “vryheidsvegter” gebruik.

Selebi is op omstrede wyse uit die gevangenis op mediese parool vrygelaat, nadat hy aanvanklik op 3 Augustus 2010 tot 15 jaar tronkstraf weens korrupsie gevonnis is. Ten tye van sy dood was hy 64. Na bewering het hy aan suikersiekte en nierprobleme gely.

Onder andere het Selebi omkoopgeld van die veroordeelde misdadiger Glenn Agliotti aanvaar.

Die hoofstroommedia in die land berig vandag op ‘n kruiperige toon oor Selebi se begrafnis.

Regse Swede bring regering tot ‘n val

Swede sal in Maart 2015 sy eerste blitsverkiesing in meer as ’n halfeeu hou nadat ‘n regse party, die Sweedse Demokrate, die linkse minderheidsregering tot ‘n val gebring het.

Die regse anti-immigrasieparty het die regering se eerste begroting Woensdag in die parlement teengestaan.

Die regering is in September gevorm na die voorafgaande verkiesing die magsbalans aan die Sweedse Demokrate besorg het.

Premier Stefan Lofven se Sosiaal-­Demokrate wat in koalisie met die Groenes is, is allerweë as Swede se swakste ­regering in dekades beskou.

Die vark in die Woolworths-verhaal

‘n Varkkop in Woolworths het tot ‘n herrie gelei.

Die studenteliggaam, Cosas, het ‘n lid geskors wat verlede week ‘n varkkop in die Kosher-afdeling van die winkelketting gelaat het.

Die student het die varkkop in ‘n Woolworths-winkel in Kaapstad gesit waar die Joodse gemeenskap graag koop.

Die optrede het gelei tot talle klagtes van Jode sowel as Moslems.

‘n Lid van die Joodse Raad vir Afgevaardigdes het gesê dit is erger as die die vervolging van Jode deur Nazi’s. Woolworths verkoop varkvleis in byna al hul ander winkels.

Cosas se adjunk-president, Tshepo Louw sê die voorval is betreurenswaardig.

Hy sê dit was nie op spesifieke gemeenskappe gerig nie, maar is deel van hulle boikot-veldtog teen Woolworths, om die kleinhandelaar te dwing om bande met Israelse verskaffers te verbreek.

Cosas is gekant teen Israel se hardhandige optrede teen Palestyne in Gasa.

Swede het intussen dié week die eerste Europese land geword wat ‘n Palestynse staat ondersteun.

Israeliese minister wat swartes na Swede stuur, bedank

Die Israelse minister van binnelandse sake wat duisende swart “vlugtelinge” na Swede gerepatrieer het, het bedank.

Gideon Saar, het vroeër gesê dat Israel “nie kan bekostig om tienduisende swartes te absorbeer nie, want dit sal die Joodse aard van die staat beïnvloed.”

Saar het nie gesê wat swartes sal doen aan die “Sweedse aard van die Sweedse staat” nie.

Die verstommende “ooreenkoms” van Januarie dié jaar om swartes van Israel na Swede te repartrieer, is totaal geïgnoreer deur die media.

Volgens ‘n kort Ynetnews-artikel, getiteld “Asielsoekers gestuur na Swede in die vorige weke” en gepubliseer op 7 Januarie 2014, het die Israeliese “ministerie van binnelandse sake Dinsdag berig dat dosyne Eritrese asielsoekers na Swede gevlieg het in die laaste paar weke. Dit is die eerste keer dat die asielsoekers na Swede reis.

“Minister Gideon Saar het die oordrag met die Sweedse regering en die VN se vlugteling-agentskap onderhandel. Elke asielsoeker ontvang ‘n $3,500 toekenning,” het die kort artikel afgesluit.

Niemand het blykbaar enige beswaar teen Joodse rassuiwerheid of die feit dat Jode nie van swartes hou nie, selfs nie die Swede nie.

Elders in die wêreld beywer Jode hulself onverpoos vir ongebreidelde rasvermenging.

Saar het Woensdagaand sy bedanking aangekondig. Hy het die aankondiging gedoen tydens ‘n seremonie ter viering van die Joodse Nuwe Jaar in Tel Aviv.

Die 47-jarige Saar het gesê hy wil “meer tyd saam met sy familie deurbring”, maar dit lyk asof hy wil wegstaan van premier Benjamin Netanyahu wat reeds sy bedanking aanvaar het.

Ontleders meen dis ‘n aanduiding van ‘n krisis binne die Likud-party en Netanyahu se leierskap wat besig is om in duie te stort. Ander meen Saar het skielik bedank weens ‘n ondersoek teen hom wat ook tot sy politieke einde sou lei.

Dié besluit het skokgolwe veroorsaak in Joodse politieke binnekringe. Saar is beskou as ‘n toekomstige kandidaat vir die posisie as premier. Hy is getroud met die joernalis Geula Even.

Swede kry linkse regering maar patriotiese party verdubbel steun

Tydens gister se algemene verkiesing in Swede het geen party besonder goed gevaar nie, behalwe die patriotiese Sweedse Demokrate wat sy steun meer as verdubbel het, vanaf 4,8% tot 12,9%.

‘n Regeringskoalisie van die Sosiale Demokrate onder Stefan Lofven en Linkse Party (voormalige Kommunisteparty) sal waarskynlik die land voortaan regeer nadat die sentrum-regse koalisie aan steun ingeboet het. Tesame met die Groenparty, beskik die linkse koalisie egter oor slegs 43,7% van die stemme.

Die sentrum-regse blok sou gemaklik kon regeer met die hulp van die Sweedse Demokrate, maar soos in Vlaandere waar sowel linkse as regse partye weier om met die Vlaams Blok saam te werk, poog Swede om ‘n “cordon sanitaire” rondom die Sweedse Demokrate te trek.

Die 'regse gevaar': Jimmie Åkesson, leier van die Sweedse Demokrate
Die ‘regse gevaar’: Jimmie Åkesson, leier van die Sweedse Demokrate

Die Sweedse Demokrate se standpunt teen verdere immigrasie uit die derde wêreld is in die linkse Sweedse media só omstrede dat die party allerweë as “verregs” afgemaak word. Die meeste hoofstroomkoerante in Swede word deur twee ryk (Joodse) families beheer, die Bonniers en Peter Hjörne (Kaplan), eienaar en hoofredakteur van die Göteborgs-Posten, die vierde grootste koerant in Swede met ‘n sirkulasie van 253 700 en 600 000 lesers. Dit verklaar ook waarom Swede in die sewentigerjare opgesweep is om terreur in Suid-Afrika geldelik vanuit die land se parlement te ondersteun.

Gister se verkiesing is meesal gevoer rondom die hoë werkloosheid in die land (8%), asook enkele skandale rondom geprivatiseerde skole waaruit sakeondernemings nou geld maak terwyl standaarde daal. ‘n Opname van die Organisasie vir Ekonomiese Samewerking en Ontwikkeling (OESO), wat ontwikkelde lande verteenwoordig, het getoon dat Swede se skoolstandaarde vergeleke met dié van ander lande gedaal het, wat vir die publiek as ‘n groot skok gekom het. Daarom word gevoel dat die staat weer volle beheer oor skole onder die Sosiaal-Demokrate behoort te neem.

Stefan Lofven, leier van die Sosiaal-Demokrate, het reeds gesê dat hy nie sal toelaat dat die Sweedse Demokrate as “koningmaker” tussen Links en Regs optree nie. Maar die leier van die Sweedse Demokrate, Jimmie Åkesson, meen dat die parlement nie sonder sy party se 49 LP’s sal kan funksioneer nie, aangesien hulle nou die derde grootste party in die land is, ná die Sosiaal-Demokrate en die Gematigdes.

Nadat al 5 837 kiesdistrikte, op twee na, gisteraand getel is, het die linkse koalisie oor slegs 158 setels beskik, terwyl 175 vir ‘n meerderheid nodig is. Daarteenoor het die sentrum-regse koalisie (sonder die Sweedse Demokrate) 142 setels behaal. Indien die SD hom dus by die Sweedse Demokrate sou voeg, sou die sentrum-regse koalisie kon aanhou regeer. Daar was gisteraand groot vreugde by die party se viering na afloop van die verkiesing in die middestad van Stockholm.

Interessant is ook dat ‘n derde van die Gematigde Party se kiesers voel dat daar met die Sweedse Demokrate saamgewerk moet word, anders as wat die hoofstroommedia en die linkse partye wil hê.

Dit was die juis Gematigdes en die Sosiaal-Demokrate wat die meeste kiesers aan die Sweedse Demokrate afgestaan het. 29 persent van diegene wat vanjaar vir die Sweedse Demokrate gestem het, het in die verkiesing van 2010 vir die Gematigdes gestem.

Net so het 16 persent of een uit ses van die Sweedse Demokrate se kiesers in die vorige verkiesing vir die linkse Sosiaal-Demokrate gestem, wat toon dat die party kiesers vanuit die linkse én die regse deel van die politieke spektrum trek, soortgelyk aan Marine Le Pen se Front National in Frankryk.

Van die ander partye het net ‘n paar persent van die Sweedse Demokratiese kiesers in vanjaar se verkiesing bygedra. Die Liberale Party het vyf persent bygedra en die Christen-Demokrate drie persent. Die Linkse Party, die Sentrumparty en die Groen Party het twee persent bygedra.

Volgens meningspeilings is dit nie duidelik waarom kiesers in Swede van party verander nie. Blykbaar raak die kiesers meer beweeglik en besluit self vir wie om te stem. Een uit elke drie kiesers besluit in die laaste week van die verkiesing vir wie hulle gaan stem.

In die konserwatiewe kamp het Reinfeldt, die leier van die Gematigde Party, 63 persent van sy vorige kiesers behou. Agt persent van die party se kiesers het na die Sweedse Demokrate oorgeloop en dieselfde persentasie na die Sosiaal-Demokrate. 17 persent het vir ander partye in die alliansie gestem.

Nadine Gordimer oorlede

Nobelpryswenner en skrywer Nadine Gordimer is op die ouderdom van 90 oorlede.

Gordimer het bekendheid in Afrikaans verwerf nadat sy Afrikanervroue met vetplante vergelyk het “wat net goed is om te verkrag”.

Sy was ‘n hegte vriendin van die Sweedse Boerehater Per Westberg wat befondsing vir die ANC in Swede gereël het.

Gordimer was Westberg se skakel in Suid-Afrika. Westberg is van Joodse afkoms soos Gordimer en ‘n lid van die Nobelpryskomitee.

Sy is Sondag in haar slaap by haar huis in Johannesburg oorlede, het die regsfirma Edward Nathan Sonnenbergs in ‘n verklaring namens die Gordimer-familie gesê.

Gordimer is naby Springs gebore in 1923. Sy is gepubliseer in 40 tale in die wêreld en het die Nobelprys vir Letterkunde in 1991 ontvang.

Gordimer het die veroordeelde terroris Nelson Mandela se toespraak wat hy voorgelees het in die beskuldigde bank tydens die Rivoniaverhoor as sy eie woorde, geskryf.

Sweedse Demokrate ontvang twee setels in Europarlement

Stockholm, die Sweedse hoofstad
Stockholm, die Sweedse hoofstad

Die Sweedse Demokrate, wat saam met die Franse Front National, die Vlaams Belang en ander partye deel van die regse groepering in die Europese Parlement gaan uitmaak, het twee setels in Straatsburg, waar die parlement geleë is, ontvang. Dié kleiner Sweedse party het in die pas afgelope Europese verkiesing sy steun vanaf 5 persent tot bykans 10 persent verdubbel.

Volgens die invloedryke politieke kommentator van die Londense Financial Times, Gideon Rachman, sou dit ‘n “fatale fout” wees om die swaai na regs in Europa te ignoreer. In gister se Financial Times skryf hy:

Dit is hoogs waarskynlik dat Europa se leiers gaan poog om die uitslae van die Europese verkiesings af te lag en hul toevlug tot alledaagse politiek gaan neem. Dit sou ‘n groot, moontlik fatale, fout wees.

Nie net verwerp ‘n toenemende aantal kiesers in al die EU-lande die immigrasiepolitiek van die Europese en Brusselse elite nie, maar ook hul ekonomiese beleid en die oorgawe van nasionale soewereiniteit aan die supranasionale instelling wat die Europese Unie verteenwoordig. Ongeveer ‘n kwart van Europese kiesers stem nou vir “nie-tradisionele” partye of partye wat buite die hoofstroom van die politiek staan en dus sonder enige werklike politieke mag is.

Terwyl die tradisioneel linkse Sosiaal-Demokratiese Party in Swede 24,5 persent van die stem op hom verenig het, het die Groenparty ook sterk vordering gemaak met 15,2 persent van stemme.

‘n Nuweling in Swede is die Feministiese Insiatief wat ‘n enkele setel in die Europese Parlement met 5,3 persent van die stemme verower het.

Hierteenoor het die Gematigde Party in Swede ‘n daling in steun ondervind en 13,5 persent aangeteken. Die voorheen gewilde “Rowersparty” het slegs 2,2 persent ontvang en moes albei sy huidige setels in die Europese Parlement afstaan. Swede is ook die tuiste van ‘n internetroofkykkultuur met die wêreldberoemde en berugte “The Pirate Bay” waar gebruikers gratis musiek en rolprente kan aflaai.

Swede het 20 verteenwoordigers in die Europese Parlement teenoor Frankryk se 74 of Duitsland se 99 LEP’s (Lede van die Europese Parlement) in Straatsburg. Dit beteken dat daardie 20 setels nou onder 9 Sweedse partye verdeel moet word, terwyl daar voorheen 8 partye in die Europarlement verteenwoordig was.

Die volledige uitslag van die Europese verkiesing in Swede lyk so:

Linkse Party 6,3 persent
Sosiaal-Demokrate 24,4 persent
Groenparty 15,3 persent
Liberale (Folkpartiet) 10,0 persent
Christen-Demokrate 6,0 persent
Gematigde Party 13,6 persent
Sweedse Demokrate 9,7 persent
Rowersparty 2,2 persent
Feministiese Inisiatief 5,3 persent
Sentrumparty: 6,5 persent

Afrikaans: die grondslag vir ‘n nuwe politiek

danr2deur Dan Roodt

[followbutton username=’danroodt’ count=’true’ lang=’en’ theme=’light’]

Hou van Dan Roodt se Facebookblad

Vandag beantwoord die redakteur van Rapport, Waldimar Pelser, my vorige artikel in Rapport en hier op praag met ‘n pleidooi dat ons mekaar minder moet etiketteer en meer moet debatteer:

Om iemand “regs” of “links” te noem is nie die einde van die gesprek nie, maar eerder die begin. In “Suid-Afrikaans” gestel: Ons kan nie meer daarmee wegkom om mekaar wit of bruin of swart of regs te noem asof dit die gestoei oor idees onnodig maak wat ons kort om koers te kry nie.

Jare gelede het ek reeds min of meer dieselfde standpunt gestel in my klein essay, Die nuwe ‘Regs’ wat destyds op LitNet gepubliseer is, maar wat ook in my boek Aweregs opgeneem is.

Soos ek in my stuk oor Frankryk aandui, gaan die Franse vandag nuwe verteenwoordigers in die Europese parlement verkies en vir die eerste keer sedert die tweede wêreldoorlog gaan ‘n sogenaamd regse, nasionalistiese of behoudende party die meeste stemme in ‘n Franse verkiesing trek, naamlik iewers tussen 24 en 30 persent. Weliswaar geen meerderheid nie, maar nogtans ‘n merkwaardige vertoning deur Madame Marine Le Pen se Front National. Reeds word daar gesê dat dit Frankryk se “beeld in die wêreld skade gaan doen”.

Frankryk is ‘n lid van die Veiligheidsraad van die Verenigde Nasies, asook, tesame met Duitsland, die belangrikste land in Wes-Europa en in die Europese Unie. Frans is, naas Engels, Russies, Spaans en enkele ander, een van die belangrikste wêreldtale wat deur honderde miljoene mense as eerste of tweede taal gepraat word. Daarom is die intellektuele en politieke verskuiwing in Frankryk geen geringe verwikkeling nie.

Waldimar Pelser meen dat ons “idees… kort om koers te kry”. Dis presies wat ons by praag nog die afgelope vyftien jaar of meer sê. Suid-Afrika het in 1994 holderstebolder die Amerikaanse “smeltkroesmodel” van die sestiger- en sewentigjare, tesame met regstellende aksie en swart bemagtiging oorgeneem. In die VSA staan swart bemagtiging as “minority procurement” bekend, dus kan elkeen van hierdie beleide na die VSA teruggevoer word. Maar eintlik het die Sweede Gunnar Myrdal reeds in die veertigerjare hierdie stel polities korrekte idees aan die Amerikaners voorgestel in sy beroemde boek, An American Dilemma: The Negro Problem and Modern Democracy. Dus is dit nie van oorsprong Amerikaans nie, maar Sweeds!

Wat weer tot die volgende vraag lei: Hoe kan ‘n land soos Swede met sy hoofsaaklik homogene, blanke bevolking van taamlik snobistiese en hovaardige mense wat op al die ander Skandinawiese lande neersien, voorskrifte aan heterogene maatskappye soos dié van die VSA en Suid-Afrika maak? Wat verstaan Swede van Suid-Afrika? So te sê niks.

Alle Afrikaners, regs, links, liberaal, nasionalisties, wat ook al, behoort saam met Waldimar Pelser te erken dat ons en die land vandag nuwe idees nodig het. Ons kan nie maar voortploeter op Swede en Amerika se mislukte opvattings van die middel- twintigste eeu nie.

Hierdie intellektuele krisis raak egter nie bloot die liberaliste of linkses wat hulle op die Angel-Saksiese of internasionale gemeenplase oor Suid-Afrika verlaat nie. Dit raak ook daardie oudmodiese Afrikaner-nasionaliste wat in ‘n heraangepaste afsonderlike ontwikkeling en selfbeskikking van volkere ‘n oplossing vir die probleme van Suid- en Suider-Afrika sien. Demografies, ekonomies en tegnologies het die hele streek intussen so verander dat dit haas nie meer moontlik is nie.

Nie dat ek opgehou het om ‘n voorstander van Afrikanerselfbeskikking te wees nie, maar ek dink ons moet aanvaar dat Afrikaners die gedagte telkens, soos ook tydens die afgelope verkiesing, by die stembus verwerp. ‘n Mens kan ‘n perd tot by die water bring, maar jy kan hom nie maak drink nie.

Wat staan ons dus te doen onder die huidige omstandighede? In die afwesigheid van enige steun onder Afrikaners of die hoofstroommedia vir Afrikanerpolitiek, is dit soos om voor ‘n trein te gaan staan. Sodra daar koppe getel word, gaan ons telkens net verloor.

Daarom meen ek dat ons by praag oorspronklik die korrekte idee gehad het, naamlik om ‘n nuwe politiek rondom die Afrikaanse taal te bou. En voordat u nou sê dat taal ‘n bysaak in Suid-Afrika is, laat my verder verduidelik hoe dit behoort te werk.

Tans is daar feitlik geen verweer teen rasstellende aksie en rassevoorkeure wat in wetgewing en selfs in die grondwet vervat is nie. Hier en daar maak Afriforum hofsake daarteen, maar dit gaan telkens om ‘n enkele individu soos Renate Barnard van die polisie en doen nie veel om die beginsel van rassevoorkeure by aanstellings aan te tas nie.

Terwyl dit toelaatbaar is vir swart politici en swartes om hul politiek op ras te grond – dis nog ‘n invloed van die VSA en die Angel-Saksiese lande – grens dit vir blankes aan heiligskennis om dieselfde te doen. Dus gaan dit moeilik wees om teen rasstellende aksie die blanke bevolking op grond van ‘n soort “wit nasionalisme” te probeer mobiliseer.

Indien Afrikaners egter op hul taal, Afrikaans, begin aandring, sal die groot maatskappye, die howe, die skole en universiteite, selfs die staat self, genoodsaak wees om weer van ons mense te begin aanstel. Dit sal die effek van rasstellende aksie begin teëwerk. Binne die “Suid-Afrikaanse” stelsel, sal daar dus ‘n “Afrikaanse” stelsel begin ontwikkel waar Afrikaners deur ander Afrikaners (of in die Wes-Kaap, deur bruinmense) bedien word en waardeur die amptelike en openbare status van Afrikaans weer herstel sal word.

Hierdie strategie sal egter net slaag as daar, tesame met die aandrang op Afrikaans te alle tye, insgelyks ‘n inwaartse nasionalistiese beweging onder Afrikaners plaasvind. Immers word daar tussen interne (kulturele) en eksterne (staatkundige) selfbeskikking onderskei. Net so bestaan daar ‘n inwaartse nasionalisme onder jou eie mense en ‘n uitwaartse rebellie of opstand om jou teen ander groepe of volkere te laat geld. Tans is die inwaartse nasionalisme en herwaardering vir mekaar waarskynlik belangriker as die uitwaartse opstand.

Leon Lemmer skryf vandag baie insiggewend oor die Baske, wat soortgelyk aan Afrikaners, deur getalryker – sy dit dan Europese – volkere in die vorm van die Spanjaarde en die Franse oorheers word. Omdat hy die groot Franse skrywer Victor Hugo oor die Baskiese taal aanhaal, het ek na die oorspronklike teks gaan soek en haal dit graag hier volledig aan, tesame met ‘n Afrikaanse vertaling:

J’ajoute qu’ici un lien secret et profond et que rien n’a pu rompre unit, même en dépit des Pyrénées, ces frontières naturelles, tous les membres de la mystérieuse famille basque. Le vieux mot Navarre n’est pas un mot. On naît basque, on parle basque, on vit basque et l’on meurt basque. La langue basque est une patrie, j’ai presque dit une religion. Dites un mot basque à un montagnard dans la montagne; avant ce mot, vous étiez à peine un homme pour lui; ce mot prononcé, vous voilà son frère. La langue espagnole est ici une étrangère comme la langue française.

[Ek voeg hier by dat ‘n geheime en diepgaande band die geheimsinnige Baskiese familie verenig wat niks kon breek nie, in weerwil van die Pireneë-gebergte, dié natuurlike grens. Die ou woord “Navarre” (die voorheen outonome gebied) beskryf dit nie. ‘n Mens word Baskies gebore, jy praat Baskies, jy leef Baskies en jy sterf Baskies. Die Baskiese taal is ‘n vaderland, amper ‘n godsdiens. Praat ‘n woord Baskies met ‘n bergbewoner in die berg; voor daardie woord was u skaars ‘n mens vir hom; as dié woord gespreek is, siedaar u en hy is broers. Die Spaanse taal is hier uitheems net soos die Franse taal. – my vertaling.]

Dit lyk asof die tweede deel van Leon Lemmer se aanhaling oor die Baske, nie van Victor Hugo is nie, maar van die skrywer Mark Kurlansky in die boek The Basque History of the World:

“It was written over and over in the records of those who observed the Basques that they spoke a strange language that kept them apart from others. But it is also what kept them together as a people, uniting them to withstand Europe’s great invasions.”

In die vroeë dae van praag, onthou ek ook dat ek iewers ‘n paar sinne uit ‘n kortverhaal van Hennie Aucamp aangehaal het (“Die uitsettingsbevel” in Enkelvlug), wat baie dieselfde begrip as Victor Hugo oordra:

“Vir ander mag ‘n nuwe vaderland ‘n moontlikheid wees, maar nie vir my nie. My bestaan, my identiteit, my kern, my alles lê opgesluit in Afrikaans. ‘n Bestaan in ‘n ander taal sal vir my tweedehands wees…

“En verder: Suid-Afrika is nie vir my in die eerste plek sy berge en vlaktes nie. My wesenlike vaderland, as ek Camus mag aanhaal, is my taal. Ek bestaan net in die taal; net vir die taal…”

Dit sou ‘n fout wees om bogaande aanhalings bloot as sentimentalistiese oproepe tot taalnasionalisme te interpreteer. Wat is ‘n “bestaan in Afrikaans” anders as ‘n lewe in ‘n eie land en ‘n eie kultuur? Terwyl jy deur ander regeer en selfs oorheers word, is dit tog moontlik om onder mekaar met ons eie lewens aan te gaan, asof daardie blote politieke feit nie van allesoorwegende belang is nie.

Een van die grootste foute wat die ANC en die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty gemaak het – vanuit hul revolusionêre en vernietigende oogpunt – is om Afrikaans as amptelike taal ná 1994 te behou. Die amptelike status van Afrikaans, indien dit afgedwing sou word, sou die assimilasie van Afrikaners feitlik onmoontlik maak en ons “verenig en apart van die ander” hou soos wat Mark Kurlansky hier bo aangaande die Baske beskryf.

Terwyl ander groepe in die land die wetgewende en uitvoerende gesag van die staat oorheers, is Afrikaners steeds oorverteenwoordig in die derde vertakking van regering: die regsprekende gesag. Toegegee, rasstellende aksie het reeds sy tol op die regbank geëis en daar bly baie min Afrikaanse regters oor, veral in Johannesburg waar die meeste sake aangehoor word.

Feit is egter dat daardie nie-Afrikaanse regters verplig is om die Romeins-Hollandse gemenereg toe te pas. Al die uitsprake wat sedert 1652 in ons land gelewer is, bly steeds geldig! Van die beroemdste uitsprake wat die beginsels van ons reg neergelê het, is boonop in Afrikaans gelewer.

Indien Afrikaanse regslui, asook litigante, sou begin om hofsake in Afrikaans te voer, sou die staat verplig wees om meer Afrikaanse regters aan te stel. Hoewel die staat dus die wetgewing na willekeur mag verander, kan ons in die howe die geleentheid kry om daardie wette na ons siening te laat interpreteer, binne ons eie regstradisie wat die staat genoodsaak is om te volg.

Ons kan selfs die groot maatskappye dwing om meer Afrikaners aan te stel en sodoende werk vir ons mense te skep. Hoe meer Afrikaners voltyds werk, hoe meer geld gaan ons hê om ‘n Afrikanerekonomie naas die Suid-Afrikaanse te ontwikkel. Die Jode, Grieke en ander in ons land doen dit reeds. Ook die Baske beskik oor ‘n uitgebreide koöperasie genaamd Mondragon wat vir ‘n 100 000 mense werk verskaf en een van die groot suksesverhale op die Spaanse grondgebied verteenwoordig.

Ek was nog altyd ‘n groot kritikus van die Grondwet, maar deesdae begin ek dink dat álles in die Grondwet nie net sleg is nie. Daar bestaan artikels in die Grondwet wat ons in ons guns kan laat afdwing – met of sonder die steun van die massa apatiese Afrikaners!

Ander groepe in die land is reeds besig om die Grondwet na hul sin te laat interpreteer: die voorstanders van huwelike tussen mense van dieselfde geslag of diegene wat téén die doodstraf gekant is, byvoorbeeld. Die meerderheid mense in ons land, blank en swart, hou nie van selfdegeslaghuwelike nie en is ten gunste van die doodstraf, maar hulle doen net nie die moeite om hof toe te gaan nie. Daarom is hulle aan die links-liberale aktiviste uitgelewer wat, soos in die VSA, sorg dat hulle uitsprake in hul guns verkry.

Elke uitspraak in die howe verteenwoordig insgelyks ‘n tweesnydende swaard: Dink maar aan mnr. Jaap Kelder van die Nasionale Belastingbetalersunie se beroemde geveg om die oorgangstadsraad van Kemptonpark te kry om die onwettige elektriese verbindings in Tembisa te beëindig en om sy kredietbehoor ook daar toe te pas. Uiteindelik het hy in die Appèlhof in Bloemfontein verloor omdat meesal Afrikaanse regters bevind het dat die stadsraad oor die “diskresie” beskik om te besluit of hulle kredietbeheer sal toepas, selfs nadat hulle amptelik ‘n besluit aangeneem het om dit wel te doen!

Mnr. Jaap Kelder moes in daardie geval die gelag betaal, maar dink net hoe daardie appèlsaak vorentoe deur ‘n Afrikanergemeenskap of -voorstad iewers aangehaal kan word wat dalk sou besluit om nie langer elektrisiteit aan die gewone stadsraad te betaal nie. Indien kredietbeheer deur ‘n munisipaliteit “diskresionêr” is, dan is munisipale wanbetaling mos nie so erg nie, is dit? En as die krediteur oor ‘n diskresie beskik, wat dan van die debiteur wat sy eie diskresie mag hê, om te besluit of hy wil betaal of nie?

Laat die skape by die stembus almal vir mev. Zille of Mmusi Maimane stem.

Afrikanerpolitiek sónder steun is die nuwe wagwoord. Om ‘n cliché te gebruik: Ons moet begin om “uit die kassie” – of aweregs, dis vir my ‘n beter woord – te dink. Kom ons stoei vir ons ‘n plek in die land oop waar ons uiteindelik daardie “Afrikaanse lewe” kan voer waarvan ons almal droom. En dit sluit nie geografiese enklawes, taaleilande, kantons, volkstate of wat ook al, uit nie.

Word deel van die avontuur en sluit aan by praag!

Ericsson dank slagoffer van swart geweldsmisdaad af oor woord ‘kaffir’

Die Sweedse telekommunikasiereus, Ericsson, het ‘n werknemer afgedank omdat sy die woord “kaffir” in ‘n twiet gebruik het.

Volgens ‘n woordvoerder van die maatskappy, Magnus Mchunguzi, het Basson, wat ‘n subkontrakteur is, die maatskappy se “sake-etiekbeginsels” geskend.

Kennelik skend swart geweld teen blankes nie maatskappy se opvattings oor etiek nie.

bassonDie woord is gebruik in ‘n twiet van die rekening van Vivienne Basson, ‘n slagoffer van swart geweldsmisdaad.

Basson het haar frustrasie oor ‘n taxi-ongeluk getwiet. Sy het bygevoeg dat die swartes “barbare is wat in die hel kan vrot”.

‘n Sogenaamde “tegnologiekenner” van World WideWorx, Arthur Goldstuck, het die stap verdedig en gesê sosiale media is nie “wetteloos” nie.

Goldstuck, ‘n ANC-sikofant en begunstigde, het nie kommentaar oor die algehele wetteloosheid van swart taxibestuurders of die hoë misdaadvlakke gelewer nie.

Hy het gesê indien iets aanlyn gepubliseer word, kan dit nooit weer ten volle verwyder word nie, en mense kan vervolg word weens “haatspraak”.

Basson was reeds in twee taxi-ongelukke waar die bestuurders weggejaag het en sy en haar seun is in hulle huis aangeval gedurende ‘n gewapende roof waar swartes op haar geskiet het.

Sy het die aanval oorleef.

Die lot van blankes in Afrika

sweedsedeur Leon Lemmer

Die Skandinawiese lande was bekend as die grootste ondersteuners van die terreurveldtogte van die ANC en PAC teen die blankes tydens apartheid. Dit was hulle manier om hulle liberalistiese en humanistiese oortuigings uit te leef. Die Skandinawiese lande het vryer as ander Europese lande gevoel om barbaarsheid te ondersteun omdat hulle nie ‘n koloniale verlede het en met die instroming van immigrante uit Derdewêreldse lande te make gehad het nie. Skandinawiërs was salig onbewus van die groot etniese en kulturele verskille wat daar in die mensdom aangetref word. Hulle het van die standpunt uitgegaan dat alle mense wesenlik eenders is. “Ons almal bloei rooi,” soos die Amerikaners graag sê; iets wat ook van baie diersoorte gesê kan word.

Dit is dus interessant as ‘n mens ‘n geval teëkom waar Skandinawiërs die uitsonderlike ding gedoen het om hulle oorverligte oortuigings aan die harde werklikheid te toets. So ‘n geval word beskryf in Gunilla Fagerholm se boek, Blue-Eyed in Luhya land (2nd edition, 2010, 468p; Amazon Kindle $4.99). Die outeur en haar tweede man, Bertil Lindström, het Kenia in 1995 en 1996 besoek en besluit om hulle daar te vestig. As middeljariges wou hulle hulle saai daaglikse lewe in Swede met avontuur en uitdagings in ‘n warmer klimaat vervang. Bowenal wou hulle goed vir hulle nuwe landgenote wees. “Everywhere on the globe, people were suffering. We wanted to help them” (Kindle 295). Albei was deurtrek van ubuntu, oftewel medemenslikheid, wat Russel Botman die geskenk van Afrika aan die mensdom noem. Afrika het nog geskenke vir hierdie goeie Swede gehad, soos ontnugtering en wanhoop.

Die Fagerholms het hulle beroepe verlaat en hulle huis in Täby, Swede, verkoop en in Desember 1996 in Kenia aangekom. Hulle het ‘n kleinhoewe van 20 000 vk meter in die verre weste van Kenia, naby die Victoria-meer en die Ugandese grens, op die Wit Hooglande by Wausiva gekoop. In die vorige eeu was hierdie plato die tuiste van baie blanke boere; ook Afrikaners in veral die omgewing van Eldoret, sowat ‘n honderd kilometer van waar die Fagerholms hulle gevestig het. Met onafhanklikheid in 1963, toe die Mau Mau-terreurgroep beheer van die land oorgeneem het, het die “Land Resettlement”-projek die blankes verplig om van hulle plase afstand te doen en het hulle die land op groot skaal verlaat. Die Fagerholms se nuwe tuiste was 22 kilometers noord van die ewenaar met Kakamega as die naaste groot dorp. Net suid van die ewenaar is daar ‘n groter dorp, Kisumu, wat ‘n lughawe het en die hoofstad van die Nyanza-provinsie is. Die boektitel verwys na die Luhya-inboorlingstam en -taal wat in hierdie gebied aangetref word.

fagerholm_blue-eyedToe hulle emigreer, het die Fagerholm-egpaar hulle hond, Rufus, saamgeneem. In Swede was daar baie formaliteite wat nagekom moes word voordat die Fagerholms seker gevoel het dat die hond sonder probleme in Kenia toegelaat sou word. Op Nairobi se lughawe is hulle met die hond en die dokumentasie, soos veeartssertifikate, na die doeane. “The two Customs officials were talking to each other, their backs turned on us” (163). Na ‘n lang wag het hulle uiteindelik een van die beamptes se aandag getrek en hy het bloot gesê: “Go through” (163). Later moes hulle die 500 kilometers na Nairobi terugry om hulle toelatingspermitte in orde te kry. “Most of our first week in Nairobi was dedicated to waiting for people who didn’t show up at the agreed time” (394).”Days were spent on a never-ending back and forth. The hopelessly corrupt administration made the issue even more difficult for us” (398). “People said Kenyan corruption was ranked number three in the world and, at the same time, they joked Kenya had paid bribes to get that high ranking” (4698).

In Nairobi het hulle soms met hulle Land Rover die verkeerde afdraai geneem. “We ended up in the slum areas. What we saw there was awful. People starving, dying; deformed bodies, crippled children, street urchins intoxicated by sniffing glue or solvents … It was more than I could bear; I walked with tears in my eyes. A horrid stench emanated from the garbage heaps where people rummaged about looking for food. It was all so inhuman. A jarring contrast with the world of the well fed and clad Africans we’d seen at the airport” (195).

Die Fagerholms het aanvanklik in een van die twee bestaande kleihutte op hulle grond gewoon en ‘n houtafdak met ‘n puttoilet en stort gebou. ‘n Deel van die erf is omhein en hulle het wagte (“askaris”) aangestel om hulle eiendom dag en nag te patrolleer. Spoedig is daar gate in die omheining geknip wat die wagte oënskynlik nie raakgesien het nie. Later het die Swede agtergekom dat gesteelde goed binne hulle erf naby die heining versteek word, sodat dit maklik van buite die erf ingepalm kon word. “Sometimes I wondered if there were any honest people at all around us” (1393). Vir die wagte is ook ‘n afdak gebou, asook een vir die kragopwekker. Aan ‘n ander swarte het hulle geld geleen sodat hy sy skuld by die hospitaal kon betaal en daarna die lyk van sy vrou by die dodehuis kon opeis. Hy sou vir hulle tuinwerk doen om die geld terug te betaal. “Why was he so lazy when it came to his own home? Why didn’t he plant bananas and avocado on his own land?” (511).

Een van die wagte, Jim, het klere van die Fagerholms gesteel en dit openlik gedra. “He’d put part of our day workers’ salaries into his own pocket … he’d been demanding money from people for delivering messages to us and … he’d been threatening the ones refusing to pay” (1197). Hy is ontslaan. “He’d threatened to come back and shoot us all” (1210). ‘n Ander wag, Mark, het kort-kort nuwe batterye kom vra vir die flits waarmee hy sy patrolleerwerk in die nag gedoen het. Hulle kom toe agter dat hy die nuwe batterye in sy radio sit en die oues in sy flits. Voortaan het hulle die flits se nuwe batterye met ‘n handtekening en datum gemerk.

Mettertyd het hulle agtergekom dat hulle die getuigskrifte van kandidate vir werk nie kon vertrou nie. Wat die swartes doen, is om bv in die geval van ‘n aspirantkok ‘n blanko briefhoof by ‘n hotel te steel en dan daarop ‘n gloeiende aanbeveling aan te bring. ‘n Ander probleem was die gereelde diensonderbrekings van werkers om begrafnisse by te woon. ‘n Enkele begrafnis kon 14 dae duur. “People disappeared from work for weeks on end to attend a funeral. Once they were back at work, some other relative or friend died and they disappear again” (4360).

“Others wanted us to employ them or wanted us to pay the school fees for their children. They expected both this and that from us, because white people were rich” (468). ‘n Swarte, Makuso, wat hulle leer ken het toe hulle eiendom gesoek het om te koop, “wrote us a letter, asking when he could fetch the matatu [minibus] we’d promised him. We answered we’d never either promised or talked to him about a matatu” (540). Later het Gunilla te hore gekom dat hy haar dood wou hê. Hoekom? “Makuso wants your land and he’s planning that if you die, then Bertil could marry one of his daughters. Then they’ll murder Bertil and Masuko and his family can take over the land” (554).

Hoewel die Fagerholms hulle eiendom wettig gekoop en betaal het, het hulle ‘n vorige bewoner, Patrick, aanvanklik toegelaat om in een van die oorspronklike twee hutte aan te bly. Hy en die vorige eienaars het opgetree asof die eiendom steeds aan hulle behoort. Daar was voortdurend ‘n toeloop van swartes, bv om voorvaders te huldig. “During a couple of days lots of people lived in that banda [hut]; dancing and singing all night long. Daytime everybody walked around as if they owned the compound. And we ourselves felt like intruders” (598). Patrick het dieselfde soort kans as Makuso met hulle gevat. “Ma’m, I’ve come to fetch the school-fees and I also need a new school uniform … You’ve actually promised me that” (584). “No, we’ve never done that and you know that very well … you’re actually neither our child nor our problem” (602). Die goeie Swede het die geld betaal wat Patrick geëis het, maar in ruil daarvoor hom van hulle grond af gekry en die hut gesloop omdat hulle daar wou bou.

“I realized that our African adventure wasn’t the first challenge I’d accepted in my life” (263). Wat hulle nie toe al geweet het nie, is dat die stamhoofde in die omgewing gewed het dat hulle nie ‘n jaar daar sou uithou nie. Die Fagerholms het op groot skaal werkers aangestel en mettertyd drie nuwe hutte met twee slaapkamers elk as blyplek vir gaste en ‘n restaurant gebou, met toilet- en badgeriewe, en uiteindelik ook nuwe woonkwartiere vir hulleself. Vir die personeel is vier wooneenhede met twee kamers elk gebou, asook ‘n toilet en waskamer. Die bou van die septiese tenk het ook baie tyd en geld geverg. Sonpanele het elektrisiteit verskaf. Die vrugbare grond is ontwikkel met pragtige vrugte- en ander bome en struike en ‘n groentetuin.

Hieruit moet nie afgelei word dat die arbeiders vinnig gewerk het nie. Oor die fondament vir die eerste gastehut skryf Gunilla: “That work had been going on for ten days instead of one” (1030). Wat die goeie Swede toe nog nie geweet het nie, is dat die arbeiders kyk hoe lank hulle die bouproses kan uitrek, want hulle word per dag vergoed. Moontlik is dit waarom dit so lank duur om bv ‘n kragstasie in Suid-Afrika te voltooi.

Aan die begin het die Fagerholms gekamp. Hulle besittings het uiteindelik uit Swede in ‘n skeepsvraghouer opgedaag. “Among it were also lots of things for the poor villagers, since we’d asked our community in Sweden to give us children clothes they were no longer using” (793). “While we were unpacking some of the boxes after the arrival of the container, everybody kept asking if they could take home empty boxes to use for insulation in their bandas” (1343). Op hierdie manier het die Fagerholms ‘n televisiestel verloor. “We’d been such idiots. We’d given all those helping us with our household articles a splendid tool to use for carrying stolen items out of the compound without being seen. Lots of our things were missing. We hadn’t thought of telling them to fold the boxes, before taking them away” (1347).

Afrikane lewe anders as Swede. “Some young boys were driving the family cows and goats to their bandas, sadly with stabs and blows … they didn’t treat animals well” (502). Mense word nie noodwendig beter behandel nie. “One mother … had poured kerosene [lampolie] over one of her children and then set him on fire. The reason for doing it was that the hungry child had stolen some ‘ugali’ – maize porridge – just before dinnertime” (565). “While in Sweden, we’d never ever imagined violence was so common in rural parts of Kenya” (979). “There was no limit to violence” (4847). Teen die einde van 1998 “Father Samuel had stopped Midnight Mass; he no longer regarded it safe outdoors at night” (4851). Saans “as a protective measure, I checked that the panga was under the bed and the torch below the pillow” (4863). Later: “It wasn’t very funny to sleep with a machete each under the bed and the air pistol between us” (5174).

In die reënseisoen het die Fagerholms genoeg water opgevang, maar in die droë seisoen was hulle van ‘n fontein en spruit aan die onderpunt van hulle eiendom afhanklik. Hulle het ‘n pomp geïnstalleer, maar dit is gesteel. Hulle het die owerheid vir die aanlê van water betaal, maar daarvan het feitlik niks gekom nie. Later het hulle op eie koste die sloot vir die waterpype laat grawe. “They’d only pretended to work and cheated us with the digging” (652). Die Fagerholms het gesukkel om die nodige waterpype uit die ministerie van waterwese te kry. “Suddenly a farmer living alongside the road … claimed we’d have to pay him for the land close to the road [road reserve] where the ditch was dug” (652). Voordat die pypleiding hulle kleinhoewe bereik het, is van die waterpype gesteel. Ten einde raad het die goeie Swede self die pype gekoop. Daarna wou die waterfiskaal dikwels nie water aan hulle voorsien nie, al betaal hulle daarvoor. Hy het ekstra geld geëis omdat hy glo eers diesel vir die pomp moet koop. Onwettige wateraansluitings is van die pyp af deur talle nie-betalers gemaak, sodat bitter min water die Fagerholms, wie se eiendom aan die eindpunt was, bereik het.

Lykshuis in Swede waar liggame uitgeken moet word, soms uit die derde wêreld
Lykshuis in Swede waar liggame uitgeken moet word, soms uit die derde wêreld

Weens korrupsie was dit moeilik om ‘n telefoon te bekom. Wanneer daar ‘n diensonderbreking was, kon dit weke duur voordat die verbinding herstel word, bv wanneer bome op die kabels geval het of die lyn opsetlik gesaboteer is. “A thief stole thirty meters of telephone wire in the middle of the day” (4946). “No telephone company workers worked other than on Sundays, getting double salary that day. Then they turned out, preferably ten men on a job where only one was needed, and asked for bribes” (665). “It was common in Kenya that telephone company employees used client telephone numbers to make private calls” (4702).

Die posdiens was onbetroubaar. “Some parcels got lost. Envelopes containing seed bags were, as it seemed, predestined to disappear … They were probably mistaken for envelopes containing money or drugs” (4714). “The spare parts for the converter … had disappeared in Customs” (5693).

“We, being Swedes, actually had a lot of false ideas about the country” (686). Die Fagerholms het gedroom van ‘n skool en koshuis wat hulle wou bou en ook van ‘n kliniek. Naby hulle was ‘n skool met twee klaskamers maar sonder skoolboeke. Hulle het toe gereël dat daar geld vir hierdie skool in Swede ingesamel word. Die kliniek sou op dieselfde manier befonds word, maar daar is van die plaaslike gemeenskap verwag om ook by te dra, bv met arbeid. Toe die mure ‘n meter hoog was, is die werk aan die kliniek gestaak omdat die plaaslikes, aangestig deur die stamhoof, nie hulle beloftes nagekom het nie.

Daar word verwys na ‘n vrou “only eighteen years old but already had five children” (2157). Dit is waarom baie meisie nie hulle skoolloopbaan kan voltooi nie. “It was very common with twelve-year old girls giving birth … We’d always believed that all the small girls carrying around infants were taking care of their smaller siblings but now we understood that in many cases it was actually their own babies” (2174). “The infants were often found in ditches, in the rainforest or in the sugarcane fields, abandoned by their mothers” (5596).

Vir die goudmyn by Sotanini het Bertel ‘n lugpomp ontwerp en gebou. Hierdie vertilasiestelsel het die mynwerkers in staat stel om langer ondergronds te bly. Die Fagerholms het ook met die verbouing van sampioene geëksperimenteer en was so suksesvol dat hulle talle mense in die gemeenskap opgelei het om dieselfde te doen. “We wanted to develop this project into a full-scale aid project for the region” (5426).

“The roads could hardly be called roads any longer and it was often better to drive at the side of them” (1449). Toe Gunilla se 81-jarige pa kom kuier het, het hy ‘n kilometer van die openbare pad na hulle kleinhoewe toe op sy koste herstel. Die Fagerholms later “renovated the whole road from Wushiye to us in Wuasiva” (4468). “A lot of people along the road, who had sold us stones and concrete, were now probably rather well-off … the villagers had stolen the stones, dug out at the roadside by us, and sold them back to us” (4473). “Gratitude didn’t exist. It went without saying that we, white people, should help everyone” (3097).

Wanneer die Fagerholms met hulle voertuig na ‘n ander dorp of na Nairobi of terug gery het, was daar dikwels swartes wat verniet saamgekarwei is. Toe hulle voertuig op ‘n keer ses kilometers van hulle huis gaan staan het, wou hulle van die swartes se vervoer gebruik maak. “Since we were white, they asked us for almost seven times that amount each” (1206). Ubuntu-onthalwe sou hulle dus sewe keer meer as swartes moet betaal. Hulle het eerder geloop. Op ‘n keer het hulle ‘n sekere soort plant gesoek. ‘n Swarte het beweer hy weet waar hulle dit kon koop. Hulle het daarheen gery, maar daar was glad nie sulke plante beskikbaar nie. Hulle kom toe agter dat hulle belieg is, dat die swarte bloot gratis vervoer na daardie plek verlang het.

Vir die busdiens van Nairobi af moet vooraf bespreek en betaal word sodat die busmaatskappy die geld kry. Sodra die pad gevat word, word enigeen wat waai opgelaai en staanplek op die bus gegee, tot vyftig mense met bv lewendige hoenders. Staande passasiers is egter verbode. Die bus word gevolglik deur die polisie voorgekeer. “When the police officers had received their bribes, they let us continue” (3553).

‘n Ruk lank het die restaurant en gastekamers gefunksioneer. Op ‘n keer het hulle gaste vir middagete verwag, maar hulle het nie opgedaag nie. Die kok vra toe “if the staff could have a little of the stew for lunch … I answered that it was OK” (1407). Die gaste het eers die middag teen vier-uur opgedaag. Die plan was toe om die stoofgereg die aand te bedien. Die kok sê toe: “There’s no stew left. You told us we could have it for lunch. It’s finished.” Gunilla: “The three of you have finished a stew with three kilos of fillet steak and I don’t know how many vegetables” (1416). Sy merk toe hoe vet die kok geword het sedert sy daar diens aanvaar het.

Daar was heelwat plae, soos krieke, kakkerlakke, spinnekoppe, malariamuskiete, muise, rotte en slange. “We even offered a reward for each snake killed. It wasn’t until recently we understood we’d been cheated out of a rather large amount of money. The staff used the same snake skin several times over. So now we gave the order that the offending reptile must be chopped into pieces in Bertil’s presence before we’d pay any more rewards” (1503). ‘n Swarte van elders het ‘n kolossale lewendige slang daar aangebring en vergoeding geëis. ‘n Soortgelyke verneukspul is gepleeg met plante wat hulle van kinders gekoop het. “The children’s father was the person who originally sold us the plants. Later on, he’d sent his children to dig up the plants and sell them to us once more” (4302).

Die polisie kon glad nie vertrou word nie. As iemand op sy fiets heeltemal onskuldig omgery word, lê die polisie beslag op die fiets en moet die slagoffer omkoopgeld opdok om sy fiets terug te kry. ‘n Nuwe regulasie het in werking getree waarvolgens elke voertuig ‘n groen etiket moes hê wat sertifiseer dat dit padwaardig is. Die Fagerholms moes ‘n lang lys foute binne enkele weke aan die Land Rover herstel te midde van ‘n inflasiekoers van 40%. Hulle het agtergekom dat hulle werktuigkundige hulle uit baie geld verneuk het. By sy vorige werkgewer het hy ‘n kwitansieboek en ‘n stempel gesteel. “He’d filled in the sums we should pay for all the faked car repairs” (2082).

Terwyl hulle gery het, het ‘n geestesversteurde ‘n klip deur hulle voertuig se voorruit gegooi. Van die omstanders het die skuldige aangekeer en wou betaling daarvoor hê. Toe die Fagerholms weier, het hulle die man vrygelaat. Hulle moes vinnig vlug omdat klippe na hulle gegooi is. Toe hulle die saak by ‘n polisieman aanmeld “he thought we should catch the villain ourselves” (3777). “I said we’d most certainly be lynched if we, as whites, captured an African” (3782). “The police officers weren’t in the least interested” (3791). Bertil: “I really wonder why we came to this place” (3808). Gunilla: “It felt as if each day only brought new sorrows. I had nightmares every night. In them, I saw threatening faces expressing hatred and stones flying towards me. I was suddenly afraid of people … Bertil and I were in no way whatsoever racists. We’d come to Kenya to help, then why were people so racist towards us?” (3831).

Dit val op dat hierdie Swede sosiaal eerder met blankes en Oosterlinge as met Afrikane verkeer het. Verskeie kere word na “nice Indians” verwys (bv 1740, 1861). Op ‘n keer het hulle ‘n kok in diens geneem wat haarself belangrik geag het. “She … said that she should of course also sit at table with us and be served ‘as the lady she was’. When she didn’t get it her way, she slammed the doors and stormed out. At that exact moment, her time with us came to an end” (3197).

Die groot sambrele wat gaste teen die son beskerm het en die olielampe wat die eiendom saans verlig het, is dikwels gesteel. “It seemed irrelevant that no other employees in the district were treated as well as ours. We paid them the double minimum wage and they had lots of benefits” (1795). “I still didn’t fully understand these beautiful, hospitable and cheerful people. I could understand if they stole because they were poor and hungry. But stealing as a hobby was incomprehensible to me. They didn’t even seem to be embarrassed when they were shown up. We were generous to others and, when necessary, were happy to give away blankets, food or sometimes money. But they still stole. Why? Was it only because we were white?” (2274). Bertil het op ‘n keer na nog ‘n teleurstelling gesê: “I’m so sick and tired of us always being so kind” (3618).

Hulle moes hofsittings bywoon en getuig wanneer diewe wat eens vir hulle gewerk het weens diefstal verhoor word. Die swartes in die hof het haat teen hulle uitgestraal. “I felt quite sick having them so close” (4189). Personeel wat ontslaan is, het kwaad teen hulle in die gemeenskap gestook. “During the four years we’d lived here, we’d hired more than sixty persons and had fired fifty-four of them for dishonesty” (5183). Die probleme met onbetroubare personeel, watertoevoer en die telefoon wat dikwels buite werking was, het hulle genoop om hulle gastehuis vir besoekers te sluit. “I just wanted to pull a blanket over my head and wake up in some other place” (4207).

Hulle het besluit om hulle eiendom te verkoop en te vertrek voordat hulle weer moet sukkel om hulle besoekerspermitte hernu te kry. “At night, I dreamed about Sweden” (4355). ‘n Dokter het stres by Gunilla gediagnoseer. “The best medicine for my health would be to leave Kenya” (4465). “I only had one thing … in my head … Would we soon be able to leave?” (4807). “Regardless of how much good we did, helping the village and the villagers, we always got stabbed in the back instead of being thanked” (4294). “We decided to pack an emergency suitcase” (5179). “I wished we’d never heard about Kenya” (5303, 5762). Later skryf sy van “this godforsaken country” (5987). “Why couldn’t they see the human being in us and not only our white skin? Why didn’t they understand that we wished them all the good things in the world and wanted to help? The only thing they cared about was stealing and destroying; in fact, in the long run, spoiling things for themselves. What they exposes us to was sheer racism” (5766).

Terwyl die Fagerholms gewag het om ‘n koper vir hulle eiendom te kry, het hulle besluit om twee maande in Swede vakansie te gaan hou. Voor dit het elkeen van hulle net ‘n kort besoek aan Swede gebring vir die begrafnis van ‘n ouer. Terug in Kenya was hulle verbaas oor hoe baie geld namens hulle tydens hulle afwesigheid bestee is. Hulle werknemers “bought petrol corresponding to twenty drives to Nairobi and back; the food costs were preposterous and there were lots of strange out-of-pocket expenses without receipts … All expenses were astronomical and lots of income entries were missing” (5349). “The boys, Fred and Willy, had taken turns in using our bedroom, taking girls there” (5361). “The boys had also been driving around in all directions in our car” (5366). “My Suzuki had been used as a taxi” (5370). “Where was the driver’s log Fred had promised to keep updated?” (5379).

Noah “told us Fred and Willy had contacted him, while we were in Sweden last year, and asked him if he wanted to buy an electric welding set. They told him that they also had a petrol operated water pump and a video camera for sale. The boys had been driving around in my Suzuki, offering our things for sale” (5807).”We’d actually been like one big happy family. How could they?” (5370). Van die laaste dinge wat die Fagerholms in Kenia gedoen het, was om in hierdie diefstalsaak te getuig. “The police didn’t seem to have done their job at all. Several persons and witnesses had never been contracted, in spite of us reminding them time after time” (5922). Die saak sou sonder die Fagerholms voortgesit word, indien wel.

Ten einde raad het hulle hulle eiendom teen meer as 60% afslag,”a ridiculously low price,” te koop aangebied (5709). ‘n Kerkgenootskap kon nie meer as 9% as deposito aanbied nie. “We hoped we’d one day be paid more” (5931). Hulle het gevoel hulle lewens word weens haat in die gemeenskap bedreig. “This constant fear was tearing me apart. I couldn’t stand it any longer” (5991). Hulle het in Mei 2001 besluit om met net een tas elk uit Kenia terug na Swede te vlug. “The rest of our belongings remained at Riverdale Gardens, our Kenyan home” (102). “At the gate, I turned around and had a last long look at our home that we were now leaving forever. What a paradise – unfortunately with a touch of hell” (6013). Toe hulle in die vliegtuig is: “Tears ran down my cheeks. ‘Thank God, we’re alive!'” (85). “I wanted a normal life again” (106). “We’re probably the most blue-eyed people in the universe. Bertil, why can’t we ever learn?” (115).

In 2006 skryf Gunilla: “After five years of depression and nightmares, I now feel as if I have gone through an internal cleansing” (6017). Die skryf van hierdie boek was haar terapie. “Sometimes, I have cried lakes of tears; sometimes been blaspheming so that my office has been reeking of sulphur, but now I am through it and I feel like a new person” (6022). Haar webtuiste is: www.medialib.se Daar kan verdere inligting verkry en foto’s en video’s besigtig word. Bertil het in 2007 ‘n beroerte gehad.

Die boek het ‘n duidelike boodskap. Sou die Fagerholms dit voortaan in hulle persoonlike hoedanigheid in Swede uitdra, of sou hulle liewer aansluiting by die populêre plaaslike mening soek? Die antwoord is te vinde in die boek se voorwoord: “I want to emphasize that we love Kenya and the Kenyan people and that we have never regretted our adventure, once we’d come to terms with the shocking departure” (40). Ek sal maar hulle eie vraag herhaal: “Can’t we ever learn?” (115).