Die eienaar van ‘n kantoorgebou in Louis Trichardt het om verskoning gevra omdat kleedkamers by sy besigheid op grond van velkleur geskei is, het RSG berig.
Die Menseregtekommissie se bestuurder in Limpopo, Victor Mavhidula sê die eienaar van die gebou het die gebruik reeds gestaak.
Die eienaar van ‘n ander besigheid word intussen ook ondersoek vir dieselfde diskriminasie.
Mavhidula sê die MRK is bekommerd oor toenemende berigte van rassisme en vra die publiek om dit aan te meld.
Nuwe bywerking 18 November 2014: Geagte, leser, ons het so pas die beëdigde verklaring van Conrad Koch, alias Chester Missing, se prokureurs ontvang: 90 bladsye van onverdunde linkse politiek, anti-Afrikaner- en anti-blanke propaganda. Sowel Steve Hofmeyr as ek word met die teerkwas van “rassis” bygedam.
Ook die redaktrise van die Nasperskoerant City Press, Ferial Haffajee, ondersteun in ‘n meegaande verklaring Koch se aanspraak op algehele “spraakvryheid”. Vir Koch gaan dit daaroor om Steve Hofmeyr en enige Afrikaner wat dit durf waag om hom teen politieke korrektheid uit te spreek, te belaster, te verguis en al sy bronne van inkomste deur intimidasie en propaganda af te sny.
Kan ons dit aanvaar? U het oor die afgelope week gesien hoe sommige Afrikaanse organisasies opsy staan te midde van die herrie rondom Steve Hofmeyr se “apartheid-twiet“, asook hoe ons opportunisties deur Afriforum aangeval is, noudat die ekstreem-linkse faksie ons in hul visier het.
Sonder u steun gaan ons nie dié belangrike intellektuele en hofstryd wen nie. Sluit nou dadelik by PRAAG aan, vul ‘n debietorder in met die bedrag van u keuse of kontak ons by: inlig[by]praag.org.
Ons het dit al male sonder tal op dié forum herhaal: die Afrikaner het nie die stryd verloor weens ‘n gebrek aan durf, wapentuig of selfs middele nie. Ons het die vierde sterkste weermag ter wêreld gehad, pragtige ambassades in elke Westerse hoofstad, asook die SAUK, koerante en universiteite.
Die een terrein waarop die Afrikaner die spyt afgebyt het, was op die gebied van inligting of propaganda. Uiteindelik het die ANC en SAKP die land oorgeneem, byna sonder om die spreekwoordelike skoot te skiet.
Hoe was so ‘n groteske oorgawe moontlik? Tot dusver het vele mense die klem gelê op die verraad van mnr. FW de Klerk en die Nasionale Party, maar hulle het nie met die inligtingstryd – noem dit die semantiese oorlog (SO) – rekening gehou nie.
Oral in die verlede is ons verguis, met Nazi’s vergelyk en veral uitgeskel vir “rassiste”. Die intellektuele opstand woed al lankal hier op praag, maar Steve Hofmeyr het met sy sing van Die Stem openlik teen die polities korrekte dwangbuis van die nuwe Suid-Afrika in opstand gekom.
Die Stem, daardie onskuldige volkslied waarmee ons grootgeword het, het ‘n amperse histerie in die hoofstroommedia veroorsaak. Toe Steve tien dae gelede twiet dat swartmense self vir apartheid verantwoordelik was, “go figure”, het ‘n nog groter lawaai losgebars.
Maar dit was eintlik die histerie van mense wat reeds besef dat hulle hul greep op die Afrikaner verloor het. Vandaar dus die heftige debatte en stryde wat daar tans op die internet en op sosiale media rondom Steve en sy uitsprake woed.
Vanuit die staanspoor het ons besef dat die oomblik uiteindelik aangebreek het dat mense vir hulleself gaan begin dink en nie langer die knuppel wat Beeld swaai, vrees nie.
Die SO wat tans op sosiale media woed, verg feitlik 24-uur-pe-dag-aandag.
Ons mág nie hierdie rondte verloor nie, ook nie die hofsaak wat PRAAG saam met Steve teen sy teisteraar, die polities korrekte buikspreker Conrad Koch en sy swart pop Chester Missing, aanpak nie.
Om te kan wen, sal ons alles moet insit. Maar ons het baie meer steun nodig, veral finansieel. Vul dus asb. so gou moontlik ons debietordervorm in of stuur vir ons ‘n epos na inlig@praag.org indien u ‘n kontantskenking wil maak.
Eendrag maak mag! Hierdie is opwindende tye; verandering mag dalk net om die draai lê.
Die stryd wat tans rondom die sanger Steve Hofmeyr woed, het breë gevolge vir die voortbestaan van Afrikaners en die Suid-Afrikaanse politiek in die algemeen. By tye in die verlede het Afrikaanse sangers en kunstenaars ‘n veel belangriker rol as politici gespeel om die geskiedenis ‘n nuwe rigting te laat inslaan en vandag is dit ook nie anders nie.
Dink maar aan Afrikaans self, wat deur C. E. Boniface, Jan Lion Cachet, S.J. du Toit en die Genootskap van Regte Afrikaners vanuit die niet met hekelskrifte en gedigte geloods is en in die twintigste eeu tot Suid-Afrika se belangrikste kultuurtaal sou ontwikkel. Die digter Eitemal het met sy verbranding van ‘n Britse vlag op die Tukkiekampus in die dertigerjare ‘n finale breuk tussen Boer en Brit veroorsaak en sodoende die destydse Afrikanernasionalisme ‘n hupstoot gegee.
Hofmeyr het met sy Engelse twiet oor swartmense wat die ware argitekte van apartheid sou wees („Sorry to offend but in my books Blacks were the architects of Apartheid. Go figure“) byna onmiddellik histerie in die geledere van linkse Engelse meningsvormers veroorsaak. Dit is as heiligskennis beskou. Maar sulke uitsprake wat téén die konsensusmening indruis, skep dikwels vernuwing in ons denke. Toe George Orwell en Arthur Koestler vir die eerste keer kritiek op die kommunisme in die veertigerjare gelewer het, het ‘n groot deel van die Europese intelligentsia dit as heiligskennis beskou en is hulle daarvoor verwerp. Ook Albert Camus se spottende verwysing na die Kommunistiese Party as ‘n „Rooi Kerk“ het ‘n breuk tussen hom en Jean-Paul Sartre veroorsaak en het tot hewige rusies gelei.
Dat ‘n kritiese uitspraak oor ons verlede op sigself as „rassisme“ uitgekryt word, toon in watter mate Suid-Afrika in die greep van ‘n ongesonde fanatisme en gebrek aan demokratiese verdraagsaamheid verkeer. Aangesien die huidige stelsel op soveel gebiede reeds krake vertoon, bestaan daar sekerlik die vrees dat dit sal moet verander, waardeur vele mense – nie net ANC-kaders nie – hul huidige magsposisies sou moes prysgee. Vandaar dus die heftigheid en buitenissige woede waarmee meer indringende kritiek op ons heersende ideologie begroet word.
Die buikspreker Conrad Koch verteenwoordig ‘n lid van die Engelse akademiese en media-elite wat sedert 1994 ons sienings van die geskiedenis en onsself bepaal. Koch self spog voortdurend met sy Meestersgraad in die antropologie wat van hom ‘n verhewe maatskaplike kommentator sou maak. Agter Koch staan ‘n hele falanks Engelse joernaliste en akademici wat deur hul afkeer van Steve Hofmeyr en Afrikaners in die algemeen verenig word.
Steve Hofmeyr is ‘n sanger en kunstenaar wat voortdurend met gewone mense in aanraking is. Op ‘n intuïtiewe manier sien hy die oplossing vir ons dilemma raak en hoe om die politieke skaakmat wat ons bereik het, te omseil. Wat as nie net Afrikaners en blankes nie, maar ook swartmense, aan apartheid aandadig was? „Gedeelde aandadigheid“, noem Hofmeyr met sy gebruiklike opgewektheid dit op Twitter.
Dis ‘n radikale idee, maar nie so vergesog nie.
Dat die vorige politieke stelsel oor baie dekades en selfs eeue heen in ons land óók deur swartmense ondersteun en onderhou is, kan sekerlik nie in twyfel getrek word nie. Vandag sit Buthelezi en Holomisa, wat voorheen tuislandleiers was, saam met die ANC in die parlement. Almal vind dit normaal. Anders as na Hofmeyr, slinger niemand doodsdreigemente na hulle toe nie. Frederik van Zyl Slabbert het iewers gesê dat tot sestig persent van die Suid-Afrikaanse bevolking op ‘n stadium by die apartheidstelsel betrokke was, dus is ons almal ewe „skuldig“.
Die casinomagnaat, Sol Kerzner, het danksy apartheid skatryk geword. Dalk moet ons hom „die apartheidsmiljardêr“ noem. Vandag behoort een van die mees luukse hotelle in Kaapstad steeds aan hom. Sien ons dat die skuim-om-die-mond-linkses en -liberale voor sy hotel betoog of hom op Twitter verguis en belaster? Nee, kennelik nie.
Daar mag ‘n donker kant wees aan Steve Hofmeyr se stelling oor swartmense wat die argitekte van apartheid was. Tot dusver het hy self nie veel daaroor uitgebrei nie, maar miskien hoef hy ook nie. Die meeste van sy ondersteuners verstaan dit instinktief. Dit het te make met iets soos „self-segregrasie“, ‘n term wat insgelyks deur die Joods-Suid-Afrikaanse skryfster, Ilana Mercer, gebruik word. Mercer is ‘n „klassiek-liberale libertariër“ wat tans iewers in Washingtonstaat, daar waar Boeing en Microsoft gesetel is, woon.
Vele swartmense, om van lede van bepaalde stamme nie te praat nie, verkies om apart van ander te woon. Onlangs het van die links-liberale meningsvormers juis gal gebraak oor „die terugkeer van apartheid“ vir bykans 20 miljoen plattelandse swartmense in ons land wat hulle in sogenaamde „tradisionele gebiede“ bevind en steeds aan inheemse reg en die gesag van stamkapteins onderworpe is. Hul eeue oue gebruike, regstelsel en kultuur, het bestaan lank voor die Stellenbosse sosioloog, dr. Hendrik Verwoerd, van apartheid gepraat het en het hom oorleef! Die kaart van tradisionele gebiede in ons land stem presies ooreen met dié van die ou TBVC-state, tesame met die nie-onafhanklike maar selfregerende tuislande.
‘n Ander aspek van die debat wat Hofmeyr aangeroer het, maar wat vele mense verseg om, hetsy weens domheid, hetsy weens vooroordeel, raak te sien, is dié rondom die ontwikkelingsagterstand van Afrika wat noodwendig op ‘n stelsel van blanke of Europese oorheersing moes uitloop. Die liberale Amerikaanse akademikus, Jared Diamond, het ‘n hele boek daaroor geskryf met die titel, Guns, germs and steel, wat elke Suid-Afrikaner behoort te lees. Daar is ook ‘n aanlynvideo beskikbaar waarin Diamond oor sy idees uitbrei, wat ewe interessant is.
Steve Hofmeyr word van „rassisme“ beskuldig, terwyl hy bloot ‘n soort revisionistiese „nouvelle histoire“ bedryf. Die mense wat hom vir „rassisme“ verkwalik, herinner my aan die „groot wit marxiste“, ‘n term wat in my universiteitsdae gewild was; dit is linkses, veral natuurlik marxiste, wat ‘n taamlik minagtende siening van swartmense se politieke en intellektuele vermoëns koester en self beter weet wat vir hulle goed is. Daarom sien die groot wit marxis die swartman as ‘n soort kinderlike slagoffer van die geskiedenis en apartheid sonder dat hy self daaraan deelgeneem het. Sulke mense het natuurlik nog nooit verder as Rousseau se agtiende-eeuse stereotipe van die „edele barbaar“ gekom nie.
Wie is nou eintlik die rassis, Hofmeyr of die groot wit marxis wat slegs die „kind van Afrika“ soos in Ingrid Jonker se gedig raaksien, maar nie die volwasse Afrikamens wat op gelyke voet aan die geskiedenis deelneem nie?
Geagte me. Keppler,
Moontlik is dit ongevraag van my om ‘n skrywe aan u te rig, maar dan was dit ewe ongevraag van u om ‘n ope brief aan Steve Hofmeyr te skryf waarin u die Afrikaanslesende heelal met u histrioniese gemeenplase teister. Oktober, soos C. Louis Leipoldt gedig het, is “die mooiste, mooiste maand”. Maar danksy u epistel, sluit ons dié aanskoulike maand op ‘n aaklige noot af.
Die sonskyn en die blou lug daarbuite kan beswaarlik vir die donker, muwwe botheid wat uit u kwaadwillige bewussyn spreek, vergoed.
Ten eerste, merk u waarskynlik op dat ek u woewoejeer en nie, soos u met mnr. Steve Hofmeyr maak, hom tutojeer nie. Ek ken u nie, net soos u vir Hofmeyr nie ken nie. Daarom is dit onbeskof om hom te “jy” en “jou”. Die woord “bleddie” is ook allermins ‘n byvoeglike naamwoord wat by ‘n, op die oog af ernstige, politieke argument pas.
Dus, indien u voortaan met Afrikaners in gesprek wil tree of ope briewe aan hulle wil rig, stel ek voor dat u van ons “goeie maniere en etiket” kennis neem, om nou die titel van Emsie Schoeman se vermaarde handleiding in dié genre sydelings aan te haal.
Ek bemerk ook dat u “handjievol” (‘n “handjievol rassiste”) as een woord skryf, terwyl die AWS dit as twee woorde (“handjie vol”) beskou. Ek weet, ek weet, waarskynlik beskou u dit as ‘n kleinigheid, gegewe die verwerping van Standaardafrikaans wat deur soveel van ons bruin landgenote voorgestaan word, maar ons sien dit raak.
Afrikaans, soos baie ander dinge – ook die Suid-Afrikaanse geskiedenis – is ingewikkeld. Dit is maklik – fasiel, soos die Franse sê – om alles tot ‘n karikatuur te vereenvoudig, maar daardeur gaan die wese daarvan verlore.
U “ope brief” – wat sal ‘n mens dit noem, ‘n “tutojerende preek”? want u preek vir Steve Hofmeyr – gaan van die standpunt af uit dat die stereotipiese marxistiese interpretasie van ons geskiedenis die enigste sou wees wat daar bestaan. Intussen is daar meer as een verhaal, wat steeds – en toenemend – in mededinging verkeer. Al mag u so dink, het die revolusie nog nie sy gesogte, keiharde hegemonie kon afdwing nie. Soos wat korrupsie, onbekwaamheid en grypsug toeneem, is daardie mooi verhaaltjie besig om uit te rafel. Min denkende mense neem dit nog ernstig op.
Verder is daar by u sprake van dieselfde soort ressentiment wat ek ‘n klompie jare gelede al by Kirby van der Merwe geïdentifiseer het. Ek het dit in ‘n brief aan Rapport verwoord wat ek vermoed nooit geplaas is nie, maar wat ek sommer nou elders publiseer en waarin ek die soort anti-Afrikaner-ressentiment wat blykbaar die “bruin” of “kleurlingdiskoers” kenmerk, geëien het.
U brief is insgelyks deurdrenk van anti-Afrikaner-ressentiment. Asof die Engelse, Indiërs, swartes – en bruines! – in dié land nie ook heelwat vergrype op hul kerfstok het waarvoor ons hulle kan kwalik neem nie. Veral in hierdie, sogenaamde “nuwe Suid-Afrika” met sy vernietigende geweld, verkragting, moord en doodslag, lyk dit nogal anachronisties om die magtelose en vertrapte Afrikaners vir enigiets te blameer.
U oorskat werklik die invloed van die sogenaamde “opmars deur vroue na die Uniegebou van 1956” waaraan u Steve Hofmeyr herinner. Tydens die tweede wêreldoorlog, maar ook vroeër na afloop van die Rebellie in 1915, het veel groter groepe Afrikanervroue teen pro-Britse regerings betoog, iets wat intussen in die vergetelheid versink het. In 1915 het “duisende Boerevroue wat per trein van oor die hele land aangekom het, in swart geklee en in doodse stilte vanaf Kerkplein na die Uniegebou gestap om ‘n petisie vir die vrylating van generaal Christiaan de Wet aan die regering te oorhandig”. Met die uitbreek van die tweede wêreldoorlog het ongeveer “negeduisend Afrikanervroue na die Uniegebou gestap het om te betoog dat die Unie neutraal moet bly in die oorlog wat in Europa woed”.
Dit was voorbeelde van spontane protes teen regeringsbeleid, terwyl die fameuse voorval van 1956 deur ‘n klein groepie (hoofsaaklik Joodse) kommuniste gereël en georkestreer is om die illusie te skep dat daar radikale of kommunistiese steun onder swart vroue bestaan, terwyl die kommuniste in werklikheid oor geen steun buite enkele oorwegend Joodse voorstede in Johannesburg en Kaapstad beskik het nie. Terwyl u u roem op u rasgenoot, Sophia Williams- de Bruyn, wat glo “ruggraat” gehad het, was sy bloot ‘n figurant in die skema van die Slovo’s, asook Hilda en Rusty Bernstein wat ten doel gehad het om Suid-Afrika in ‘n vasalstaat van die destydse kommunistiese Oos-Europa te omskep. Lees gerus Joe Slovo se biografie deur Alan Wieder as u met my sou verskil.
Verlede jaar het die SA Joodse Raad van Afgevaardigdes en die SA Jewish Report ‘n terugwerkende besluit aangeneem wat hul onvoorwaardelike steun aan die klein groepie radikale, kommunistiese Jode van destyds toesê. Intussen sien ons egter hoe verhoudinge tussen Moslems en Jode in Suid-Afrika toenemend versleg en was daar die onlangse voorval waar ‘n varkkop in die kosjergedeelte van Woolworths se vleisafdeling in die Kaap ingesmyt is. Ek twyfel dus werklik of selfs Jode as etniese groep deesdae so trots op die radikale kommunistiese en terreurbeweging van vorige dekades is, ‘n beweging wat u klakkeloos ophemel.
Daarom bevestig u maar net weer wat ons al lankal vermoed: dat u etniese groep die hand van vriendskap wat die Afrikaner na u oor baie jare uitgereik het – selfs in die vyftigerjare met Van Wyk Louw en D.P. Botha – weggeklap het en verkies om met ons vyande téén ons te heul, of hulle nou kommuniste, terroriste, of Britse kolonialiste is.
Indien u hoegenaamd as joernalis die moeite en die nodige ondersoek sou gedoen het, sou u gevind het dat Verwoerd, byvoorbeeld, waarna u so neerhalend verwys, geensins vyandig teenoor kleurlinge gestaan het nie. Trouens, in sy “Toespraak voor die Uniale Raad vir Kleurlingsake te Kaapstad op 12 Desember 1961 het hy die volgende te sê gehad:
“Die Kleurlinge kan een deel van die land tereg beskou as oorwegend die plek van hul herkoms, die bronaar van hul bestaan: Wes-Kaapland. Ek begryp goed dat die instroming van die Bantoe in die gebied waar daar vroeër nie Bantoes was nie, gesien kan word as ‘n ontwikkeling wat kanse van die Kleurlinge wegneem, en dit nogal juis in die gebied waar hulle hul beste kanse verwag…”
Kennelik is die gedagte dat die bruinmense van die Wes-Kaap nie deur die Xhosas van die Oos-Kaap demografies, polities en ekonomies oorheers behoort te word nie, vandag oudmodies en behorende tot “apartheid”. Die nuwe idee is juis dat die bruin minderheid van die Wes-Kaap oorheers móét word! Gegewe die oplaaiende Boerehaat wat ek egter in u “ope brief aan Steve Hofmeyr” en op baie ander plekke bespeur, kan ek u verseker dat ons nou genoeg gehad het van “stank vir dank”. Solidariteit maak ‘n groot fout om regstellende aksie teen bruines ten gunste van swartes in die hof te beveg. Sekerlik spruit dit uit hul Verwoerdianisme en behoort dit onmiddellik gestaak te word!
U beskou uself as “swart”. Dit is eenvoudig te wonderlik vir woorde en ek stel voor dat u sonder verwyl by Julius Malema se EFF aansluit waar u behoorlik die beleidsrigtings van ‘n swart bewussyn kan verinnerlik. Sekerlik behoort dit by Beeld ook bevorderingsmoontlikhede in te hou, want die gebreinspoelde “bleek naturelle” – om die ewe dom en verwarde Max du Preez se term te gebruik – in u werksomgewing sal geredelik hul meer senior poste aan u wat met ‘n donkerder gelaat geseën is, afstaan.
In u histrioniese uitbarsting van “swart” slagofferskap, hoon en belaster u Steve sonder enige gronde as “rassis” en moedig hom selfs aan om die land te verlaat:
As dit nie meer vir jou lekker is hier in die sonnige Suid-Afrika nie, pak op en trek. As dit te swart is en as daar te veel wit mense is wat nie met jou saamstem nie, laat jy gestap raak, boetie.
Boetie, nogal. Ek kan nie namens Steve praat nie, maar ek kan u verseker dat ek of my gesin kwalik “gestap sal raak” omdat iemand uit u milieu ons daartoe beveel. Veel eerder sal ek geld skenk om meer Xhosas in busse aan te ry Wes-Kaap toe dat, soos Jimmy Manyi gesê het, die “oor-konsentrasie van kleurlinge in die Wes-Kaap” beëindig kan word.
Dis mos ‘n oorblyfsel van apartheid, nie waar nie? Dat ‘n minderheidsgroep hom so blatant rassisties aan die res van die land en die meerderheidswil kan ontruk deur vir ‘n blanke vrou, me. Helen Zille, te stem! Waarom aanvaar die Wes-Kaap nie die regering van mnr. Zuma nie? U mag “bevry” wees, maar waarskynlik is die Wes-Kaap nog nie genoegsaam bevry nie.
U sê verder:
Ek en miljoene mense in die land is moeg vir mense soos jy en al die verkrampte regses wat ons in hul binnekamers en om hul braaivleisvure beledigende en rassistiese name noem.
Ek ken nie veel “verkrampte regses” nie, maar wel libverkramptes wat ons ons spraakvryheid ontsê en geen afwyking van hul polities korrekte, kwasi-religieuse dogma duld nie. Wat rassistiese name betref, het ek al vele swartmense teëgekom wat niks van Wes-Kaapse bruinmense hou nie en hulle dinge soos “Boesman”, asook woorde in hul eie tale, toesnou. Gegewe haar swart status, voel me. Keppler waarskynlik dieselfde oor die bruines, maar ek sal met belangstelling die jongste voorbeeld van Afrika-konflik tussen ligter en donkerder “swart” dophou, soos dit al tydens die burgeroorloë in Liberië en in Angola gemanifesteer het.
Me. Keppler beweer dat swartmense in die ou Suid-Afrika nie op die sypaadjie mog loop nie. In antwoord hierop het iemand die volgende video op YouTube opgediep wat in die sewentigerjare in Johannesburg en Kaapstad geneem is, en aantoon watter infame leuen dit is. Hier loop swart en wit heerlik op die sypaadjies saam. As nuusredakteur van Beeld, behoort me. Keppler seker van beter te weet as om so ‘n blatante onwaarheid selfs in ‘n meningstuk te verkondig.
Met ‘n bietjie verbeelding en insig kan ‘n mens seker Steve Hofmeyr se uitnodiging aan mense om te dink oor hoe swartmense “die argitekte van apartheid was” op verskeie maniere interpreteer.
Toe RW Johnson in sy boek, South Africa’s brave new world, enkele jare gelede die Nuwe Suid-Afrika as ‘n “groot Bantoestan” beskryf het, het enigiemand beswaar gemaak of hom van rassisme beskuldig? Nee, want hy is mos ‘n Engelsman van Natal en geen Afrikaner nie. Ook die Business Day het onlangs die volgende twee kaarte gepubliseer om aan te toon dat apartheid steeds voortleef as dit by stamowerhede in Suid-Afrika kom:
Het Beeld en Keppler dit goed gedink om die Business Day vir ‘n verregse, “rassistiese” publikasie uit te kryt en sy redakteur beveel om “gestap te raak, boetie”? Nee, want in Beeld se kruiperige onderdanigheid teenoor alles wat Engels is, sal die gedagte nooit eens in die verskiet verskyn dat die Business Day op dieselfde hovaardige en minagtende wyse as Steve Hofmeyr verguis behoort te word nie.
Afrikaners is mos “vrye wild”, soos ook tydens plaasmoorde. Ons meningsvryheid en selfs ons lewens tel nie vir die polities korrekte kabaal wat as die Beeld-redaksie bekendstaan nie.
Die ander punte wat Steve oor “andersheid” en die “Afrika-agterstand” gemaak het, is ewe geldig. Maar ook: indien mense uit Afrika in die verlede Wes-Europa gaan regeer het – iets wat hulle dalk binne hierdie eeu gaan doen, gegewe hul onverbiddelike demografiese vooruitgang! – sou hulle nie ook ‘n vorm van skeiding of onderskeid tussen rasse of groepe gehandhaaf het nie? Reeds sien ons in ons land dat swartmense veel meer rasbewus as blankes is en deur wetgewing hul eie “apartheid”, wat hulle regstellende aksie of swart bemagtiging noem, afdwing.
Die onverdraagsame histerie waarmee daar op Steve Hofmeyr se uitnodiging tot nadenke en debat gereageer is, toon aan ons hoe min u, me. Keppler, asook Beeld en vele ander in dié land, van die “oop gesprek” en ware “demokrasie” soos dit dekades gelede al deur N.P. van Wyk Louw geformuleer is, verstaan!
‘Ek is net so verlig soos elkeen as ek soggens ongedeerd wakkerword’
Terwyl die Afrikanermening tot onlangs as onbelangrik en nie-tersake in Suid-Afrika geag is, ontlok Steve Hofmeyr se uitsprake en optrede soos die sing van Die Stem toenemend reaksie by die heersende Engelse media en meningsvormers, sy dit dan dikwels negatief. Ná sy uitspraak dat swartmense die eintlike “argitekte van apartheid” is, het die sosiale media, webblaaie en koerante gegons van reaksie. Daarom het praag ‘n onderhoud met Steve Hofmeyr gevoer en hom verder oor sy sienings uitgevra.
Waarom word jy tans so heftig gekritiseer? Dink jy daar is ‘n georkestreerde veldtog?
Steve Hofmeyr: Ek gebruik my ruimtes op sosiale media om die wegholperd so af en toe in die bek te ruk. As my pleidooi vir gedeelde aandadigheid aan die verlede nie slaag nie, gaan ons en ons kinders les opsê in die afsienbare toekoms. Moontlik vir ewig.
Hoe moet mens jou twiet dat swartes die “argitekte van apartheid” was, interpreteer?
SH: Ek dink swartes dra ook skuld vir die feit dat ander, nie net Verwoerd nie, wetgewing gebruik het om aparte ontwikkeling te bevorder. Soos ek altyd sê, as niemand met jou wil speel nie, is dit nie altyd ander se skuld nie.
Apartheid was nie die oorsaak van Afrika-agterstand nie. Apartheid het ‘n bestaande agterstand moontlik net besweer. Apartheid was as gevolg van daardie agterstand onder buurvolke. Daar is beslis ‘n georkestreerde veldtog om my mond te snoer terwyl ek bykans oral geboikot word. Ten spyte van die nasionale banvloek, is my nuwe CD en boek tog bo-aan die treffersparades. Ek en my vriende daar buite se goeie verhouding word onderskat deur ‘n klomp kloekende middelmanne wat ek nou weet, altyd oorbodig was. Ek praat nie af na die publiek nie; ek praat uit hulle uit, en as ek nie meer verwoord wat hulle hartslag verraai nie, sal hulle my sê en sal ek weggaan.
Die Mail & Guardian se adjunk- digitale redaktrise beskryf jou as ‘n “right-wing Afrikaner nationalist”. Wat is jou kommentaar daarop?
SH: Ek is ‘n nasionalis bloot omdat hulle nasiebouprojek liederlik gefaal het. Mens “bou nie nasies” nie. Nasies kom met eeue se momentum. Hulle moet kom dat ek hulle die regte “right wing” wys, dan sal hulle weet dat ek nog van die laaste regses is wat enigsins met hulle wil redeneer. Uiteindelik is ek eintlik gematig, selfs liberaal in sekere opsigte, en dan weer deeglik behoudend daar waar dit nodig sou wees, soos ons erfenis, asook ons vooruitsigte. Hulle grootste twee foute is: om my te sien as ʼn eensame stem in die wildernis en om my tipe van reaksie nie te identifiseer as ʼn simptoom van hulle eie gebrekkige beleid en ideologie nie. Hulle wiskunde is maar sleg en ná twintig jaar se proeftydperk, vertrou ons hul eksperiment nie meer nie.
In Suid-Afrika tref mens dikwels die sondeboklogika aan. Gegewe die vele mislukkings wat Suid-Afrika tans op soveel gebiede ervaar, het jy die indruk dat daar ‘n sondebok van jou gemaak word?
SH: Ja! Die onversadigde wraaklus wat swartes het ten opsigte van die verlede sou hulle so graag op iemand tasbaars wou vel. Die liberale media hou ook daarvan om my te blameer vir huidige mislukkings, die skielike skeiding tussen rasse en die wanprestasie van die ANC, asook ou bagasie van baie lank voor my tyd. Dit is ‘n groot eer, maar nee, dit is ʼn stokou wond wat hulle by magte was om te heel, en daartéén gekies het. Ek is maar net die simptoom van hul grootste probleem aan hierdie kant – hulle het ons lank terug vervreem. En al wat hulle ons kan toesnou, is hoe ons dom is.
Deur jou landwye toere kom jy met baie mense in aanraking. Wat is die algemene gevoel tans onder Afrikaners? Moedeloos? Gedwee? Polities korrek? Aanvaar hulle die huidige toestande of is daar tog ‘n kritiese bewussyn?
SH: Soos baie van ons, skop die Afrikaner daar buite nog teen die nuwe norm. Hy wag vir Godot, vir lig, maar begin tekens toon van uitputting. Die uitputting verminder hoe verder suid jy reis, eksponensieel. Dis byvoorbeeld steeds gerieflik om aan Gautengers voor te skryf vanuit Tamboerskloof en Stellenbosch.
Dit verander egter. Die Afrikaner en Boer gryp na die laaste strooihalms van trots, soos om tartend en uitdagend op te staan en Die Stem te sing, uit volle bors. Om sy hart te stort in sosiale media en om saam te kloek om braaivleisvure waar jy net weer mag sê wat jy wil, voel wat jy wil en trots wees waarop jy wil. Jy sal flou neerslaan as jy weet hoeveel Engelse Suid-Afrikaners vandag eens is met hoe ons voel. Ons is ‘n kultuur in neurose. Al wat ons nog stamina bied, is vlae paranoia en die feit dat as jy wegkyk en ophou konsentreer, jy en jou familie kan uitbloei daar onder in die gang. Ons is so omdat ons goeie mense is. Ons wil vertrou, wil glo in die beste van ons medemense, ons gee maklik alles oor omdat ons Christene is, mededeelsaam is en meesal die goeie in almal sien.
Dis duidelik dat die sosialistiese narratief seëvier oor logika en oorlewingsdenke.
Die nuwe norme (moord- en verkragstatistiek, lae standaarde betreffende gesondheid, opvoeding, werkloosheid, water- en kragtekorte, ontlasting in die strate, bejaarde- en kleuterverkragtings) is iets waartoe ons moeilik akklimatiseer. Ek is net so verlig soos elkeen as ek soggens ongedeerd wakkerword terwyl ek telkens stom van skok lees wat daagliks gebeur. Mag ons dit nooit as normaal “internaliseer” nie. Ons wend ons tot howe en grondwette, ons protesteer vreedsaam, tel selfs vullis op na optogte. Ek is trots om te sê ons verteenwoordig onder haglike omstandighede, kultuurbedreiging, volksuitwissing, taalmarginalisering en armoede, nog steeds ʼn mate van beskawing.
Siende dat die Mail & Guardian met jou boekerak spot, kan ons jou seker vra: Wat lees jy graag? Wie is jou gunstelingskrywers?
SH: Ironies het die M&G die uitdrukking nie verstaan nie. “In my boeke…” (In my books…) het eintlik niks met fisiese boeke te make nie. Daar gelaat, ek lees graag. Ek kry tyd en maak tyd. Ek lees tans Anthea Jeffreys se BEE – Helping or hurting? en dit lees soos Cronjé se Our next ten years en Dawie Roodt se Tax, lies and red tape, naamlik, ‘n ekonomiese grafskrif. Ek is stomgeslaan dat alle scenariobeplanners en ekonome ons onmiddellike verlossing uitspel, maar dat dit in géén partye (die DA en verder links) se manifeste opgeneem word nie. Dis duidelik dat die sosialistiese narratief seëvier oor logika en oorlewingsdenke. Kortom, ons lewe in ‘n waan en selfs ons tragiese projeksies en toenemende indeksnederlae dien geensins as waarskuwing nie. Ons was nog nooit so blind nie en die katarak se naam is politieke korrektheid. Starsug.
Toe jy in Australië was, watter soort indruk het jy van die diaspora-Afrikaners gekry? Sou hulle wou terugkom as hulle werk hier kon kry?
SH: Ek loop af en toe ‘n kwynende groepie “ekspats” raak wat vra of ek dit sou doen (terugkeer). Ek sê altyd ja, maar ons weet dit is ‘n persoonlike besluit. Oorwegend verdien mense minder oorsee, maar as jy vastrapplek kan kry, sal jy seker altyd verlang, maar nooit weer terugkeer nie. Soos in die verlede, reis ons goed, pas ons goed aan en maak ons mooi waar ons aanland. Ons werksetiek is in aanvraag op alle kontinente. Ek bedank die bedenklike prestasies van die ANC dat ek vir enorme Afrikaanse gehore in Amerika, Kanada, Nieu-Seeland, Australië, Dubai en Londen mag optree. As dit so aangaan sal ek binnekort konserte in Groenland kan doen.
Hoe sien jy die toekoms van Suid-Afrika?
SH: Lang termyn, bedroewend. Dis afskuwelik om ‘n pa te wees van wit kinders. Ons moet op ‘n daaglikse basis vir ons kinders lieg oor hulle mooi jongmensdrome en die vooruitsigte daarvan, bloot oor hul pigmentasie en rasgebaseerde beleid teen hul voorkoms. Soos jy wag ek vir ‘n wolkie op die horison. Kort termyn sou ek reken dat burgerregtekokonne ons heil is, maar alleen solank ons ons kan beroep op ‘n redelike regbank. Uiteindelik streef ons na ‘n 21-ste-eeuse Reddingsdaadbond, want maatskaplik kan ons ons eenvoudig nie meer op die regering beroep nie.
Het jy al ooit oorweeg om die politiek te betree?
SH: Ek sou seker politiek dadelik oorweeg het as ek seker was dat dit sleg genoeg gaan dat Afrikaners en ander nugterdenkendes uit hul enklaves en skulpe sou kruip om en masse te kom stem, maar ek twyfel daaraan. Jammer as ek pessimisties is, maar ek het nog geen fatsoenlike bestemming waarheen ek mense sou wou help lei nie (behalwe Perth natuurlik). Ek volhard tans graag as gatvlieg bloot omdat skeurings in die regerende party oornag alle scenario’s kan herskryf. Dit is nie buite bereik nie, maar ek kan doen met hulp. Skrou. Protesteer. Kla. Eis. Eis diens. Enige diens. Plaas druk. Do not go gently into that good night. Moet niks substandaards aanvaar nie. Laat weet almal jy is beter gewoond en moenie ophou voordat jy dit kry nie. Ek het steeds hoop vir Afrikaners en Suid-Afrikaners. Alle Suid-Afrikaners.
Naskrif: Terwyl die maatskappy Williams Hunt in Port Elizabeth Steve Hofmeyr se borgvoertuig tot groot vermaak van die liberale hoofstroommedia teruggeneem het, het hy op 28 Oktober getwiet:
I’m flooded with vehicle sponsors today. Thank you so much. (Williams Hunt was only a 48h sponsor and I do own a cute tjorrie)
— Steve Hofmeyr (@steve_hofmeyr) October 28, 2014
’n Motorhandelaar het die motor wat hulle vir Steve Hofmeyr in Port Elizabeth geborg het, teruggevat na ‘n georkestreerde veldtog deur Media24 en ‘n paar histeriese wit ANC-aanhangers.
‘n Handjievol wit Boerhaters het hulle rasgenote aangemoedig om die handelaar te kontak oor Hofmeyr se “rassisme”.
Williams Hunt het vir Hofmeyr, wat verlede Donderdag en Vrydag konserte in die Wes- en die Oos-Kaap gehad het, ’n bakkie geborg. Hulle het die bakkie Vrydag teruggevat.
Volgens Trevor Villet, bestuurder van die Williams Hunt-tak in Port Elizabeth, het hulle Vrydag klagtes oor die twiet gekry.
“Iemand het mense glo op Twitter gevra om ons te bel om te kla oor die borgskap,” het Villet gesê.
“Ons het ’n ooreenkoms met van die gewilde Afrikaanse sangers dat ons vir hulle ’n motor sal leen vir twee of drie dae wanneer hulle hier optree.”
Villet het gesê hulle het besluit om die voertuig eerder terug te neem omdat hulle nie by enige negatiewe publisiteit betrokke wil raak nie en “neutraal” wil bly.
“Ons wil nie betrokke raak nie en ons wil nie kant kies in ’n Twitter-rusie nie.”
Daarmee het WilliamsHunt hul gewaande “neutraliteit” vir ‘n openbare veldtog téén Steve verruil.
‘n Stortvloed van sy ondersteuners het daarna te kenne gegee dat hulle niks met die handelaar te doen wil hê nie.
Hofmeyr het deur die loop van die naweek verskeie mense geantwoord en die hutsmerk #RealArchitectsOfApartheid gebruik.
Hofmeyr was Maandag verbaas deur die georkestreerde venyn: “Dit kom my voor (dat) almal se politiese, geloofs(-) en seksuele voorkeure gevrywaar is deur die Grondwet, behalwe myne. Ek dog ons is oor verbannings in die 80’s. Lyk my nié.”
President Jacob Zuma en die SA Joodse raad van afgevaardigdes het ooreengekom om ‘sonder ophou’ te werk om die twee-staatoplossing vir die konflik tussen Israel en die Palestyne te ondersteun.
Die raad se voorsitster, Mary Kluk, het gister gesê dat die raad met Zuma vergader het en hom ingelig het oor die vyandige omgewing en intimidasie waarmee die Joodse gemeenskap in Suid-Afrika te kampe het.
“Zuma het alle vorme van anti-Semitisme en onverdraagsaamheid verwerp… (hy) en die raad het hul steun vir die twee-staatoplossing uitgespreek waarmee Israel en Palestina naas mekaar in vrede kan bestaan en het Suid-Afrika se bereidwillligheid herhaal om alle kante te ondersteun om ‘n oplossing te vind,” sê sy.
Volgens Kluk het Zuma die Joodse raad verseker dat sy regering nie anti-Semitiese vooroordeel en intimidasie sal aanvaar nie.
Op haar beurt sê sy dat die raad die regering se nasionale ontwikkelingsplan ten volle goedkeur en dat die Joodse gemeenskap met die toepassing daarvan sal saamwerk.
Die vergadering is in Pretoria gehou. Zuma is vergesel van die minister van internasionale betrekkinge en samewerking, Maite Nkoana-Mashabane, die minister in die presidensie, Jeff Radebe, die minister van vroue in die presidensie, Susan Shabangu, asook die direkteur-generaal in die presidensie, dr Casius Lubisi.
Cosatu, die ANC se alliansievennoot, en ander drukgroepe het reeds hul onomwonde steun aan die Palestyne toegesê en betoog gereeld teen die Palestynse besetting.
Israel word ook ‘n “rassistiese apartheidsbewind” genoem wat duisende mense vermoor het wat teen sy “koloniale” besetting van Palestina gekant is.
Die Amerikaanse taalkundige en skrywer Noam Chomsky, het ook gesê dat die beleid van Israel teenoor die Palestyne “veel erger as Suid-Afrikaanse apartheid is”.
Blade Nzimande het gister aan die media in Johannesburg gesê dat daar “‘n kultuur van vrees” op die PUK-kampus heers, asook dat swart en Engelse studente nie daar welkom voel nie, want “as jy nie wit en Afrikaans is nie, gaan dit vir jou soos ’n vreemde plek voel”.
Die minister van hoër onderwys het die PUK insgelyks vanweë sy Afrikaanse aard as ‘n “apartheidsenklawe” uitgekryt en verder gesê: “Dít wat op die Potchefstroom-kampus gebeur het, is tragies en net soos om ons Grondwet te vertrap.”
Gister se mediakonferensie volg op die veldtog wat daar sedert die begin van die jaar teen die PUK gevoer word, deur die Johannesburgse dagblad Beeld, maar ook deur dr. Leon Wessels, ‘n voormalige kommissaris van die Menseregtekommissie wat ANC-waardes beliggaam. Wessels is as voorsitter van ‘n sogenaamde “onafhanklike taakspan” aangestel wat die Potchefstroomkampus moes “ondersoek” ná die negatiewe beriggewing deur Beeld oor “Nazi-praktyke” op die kampus. Die universiteitsraad wou egter nie amptelik die verslag aanvaar nie.
In reaksie op die Wessels-verslag het Blade Nzimande gister gesê:
“Ek verwelkom die taakspan se waarnemings en voorstelle, maar moet sê dat ek ’n ongemaklike gevoel het omdat die taakspan met net ’n maand se ondersoekwerk net aan die puntjie van die ysberg geraak het. Ondanks die feit dat hulle verhinder is om alle relevante feite en verslae te ondersoek, het hulle wel daarin geslaag om baie waardevolle aanbevelings te doen.”
Nzimande het gekla dat daar oor vyf jaar vier verslae oor transformasie en ontgroening opgestel is, sonder dat daar met suiweringsveldtogte teen studente en dosente begin is.
Hy het voorts verklaar:
“Die feit dat daar in ’n stadium drie ondersoeke was en die voormalige visekanselier (dr. Theuns Eloff) dit probeer afmaak het as onskuldige studentepret, wys dat ek die regte ding gedoen het deur in te gryp.
“Daar is duidelik diep gewortelde praktyke by die universiteit wat met sy oriëntasieprogramme vir eerstejaars op die skending van hul menseregte neerkom.”
“Die bestuur kan nie onkunde aanvoer nie. Daar heers ’n kultuur van vrees op hierdie kampus. Mense is te bang om te praat uit vrees vir viktimisasie.
“Transformasie is ’n tweerigtingstraat. Dit help nie ons gebruik Madiba se naam, maar leef nie die beginsels van transformasie uit nie.”
Volgens Nzimande kan sy departement “nie toelaat dat ’n universiteit die Grondwet vertrap nie” en “het ons universiteite ’n plig om die leiding te neem in die ontwikkeling van ’n menseregtekultuur”.
Hoewel die Grondwet ook voorsiening maak vir akademiese vryheid en universitêre outonomie, lyk dit asof Blade Nzimande nou regstreeks beheer van die PUK geneem het, want hy het die universiteit beveel om driemaandeliks aan hom verslag te doen oor sy vordering met “transformasie” wat binne die huidige verband net “suiwering van blankes en Afrikaans” kan beteken.
Donna Bryson is ‘n swart Amerikaanse joernalis wat ‘n aantal jare in Suid-Afrika gewerk het. Sy het ‘n boek geskryf wat veral oor die Universiteit Vrystaat (UV) handel: It’s a Black-White Thing (Cape Town: Tafelberg 2014, 172p, R185; Amazon Kindle $13.67). Die boektitel is ontleen aan Jonathan Jansen se karakterisering van die Reitz-voorval (Kindle 868). Die Reitz-video (2007) het as aanleiding vir die boek gedien, “making UFS [University of the Free State] an international symbol of the persistence of racism in South Africa” (39). Dié gebeure word as ‘n mikrokosmos van die land in sy geheel uitgebeeld (33, 2730). [Dalk handel Bryson se volgende boek oor die twee swart gesmeerde Tukkiestudente (Praag 5 en 6 deser).]
Jacob Rooi het ‘n resensie geskryf waarin Bryson se boek gunstig voorgestel word: “Dit is ‘n verhaal van weerstand teen verandering, ingryping en geleidelike verandering wat aangehelp is deur die ervarings en nuwe insigte van studente in die groter, wye wêreld: een van hoop. Die skrywer kom tot die gevolgtrekking te veel mense dink steeds aan die UV as ‘n Afrikaner-enklave. Eerder, soos die res van Suid-Afrika, behoort die UV aan almal wat daar woon*. Die [gedwonge] samevoeging van mense uit verskillende kulture is nie maklik nie. Die wantroue en vrees vir die verlede is altyd soos ‘n spook teenwoordig, en die verlede kan nie uitgewis word nie” (Rapport 20 Julie). [*Oorgeneem uit die ANC se vryheidsmanifes van 1955: “South Africa belongs to all who live in it.” Die land behoort dus deesdae ook aan die miljoene onwettige inkommers.]
Heel aan die begin haal Bryson ‘n gedig aan waarin die “dark past” met die hoopvolle hede gekontrasteer word. Later verwys sy na “the horrors of the past” (60). Die eerste woord in die voorwoord is “sjambok”. Die outeur verduidelik dat dit ‘n Afrikaanse woord is wat “blunt and violent” klink. Daarna word dié sweep met ‘n Vrystaatse boer, dus ‘n Afrikaner, met “khaki shorts” geassosieer. Later verwys sy na “the sjambok-wielding … Afrikaner” (1053). Sommige van hierdie mense het glo “a reputation for brutal, intractable racism” (24), “as if bred into the DNA of the farmers” (30). Sommige van hulle kinders het “Dutch Reformed Church dominees” geword (30). “No corner of South Africa has escaped the burden of apartheid’s legacy” (54). Voorspelbaar kon Bryson as ‘n Amerikaanse swarte nie die voorwoord voltooi sonder om slawerny ook by te sleep nie. Sy verduidelik dat “sjambok” as Afrikaanse woord van die Maleise slawe afkomstig is. Dan kom sy by die UV uit: “The possibility of reinvention, that determination to turn a history of hate and racism into fuel to empower those committed to change, are perhaps nowhere so apparent as on the sprawling, tree-shaded campus of UFS” (60).
Na die lees van hierdie inleiding het die keurders van Tafelberg nie die boek afgekeur nie. Nee, hierdie Naspers-uitgewery het besluit om dit te publiseer. Die gesindheid wat uit die teks straal, is oor die algemeen pro-swart en anti-blank. Soos die gewoonte in die Amerikaanse joernalistiek is, steun die teks in groot mate op onderhoude wat gevoer is. Daardie indiwidue is meesal swart en oorwegend Engelssprekend. ‘n Beperkte getal gedrukte bronne is geraadpleeg, bv Bizos, Brink, Jansen, Krog, Mandela, Pakenham en Sparks; dus boeke met ‘n linkse politieke oriëntasie.
Die outeur is nie Afrikaans magtig nie en haar kennis van hierdie land, bv geskiedenis en Afrikanerkultuur, is uiters gebrekkig. Sy beweer bv sonder meer dat die NG Kerk die Belhar-belydenis verwerp het (1484) en sy dink die Vrede van Vereeniging is in 1902 in Vereeniging (en nie in Pretoria nie) gesluit (1559). Hierna bring sy, soos verwag kon word, Sharpeville (1960) te berde: “Police opened fire on peaceful demonstrators” (1581). Sy verwys na “the low-paid black maids, gardeners and farmworkers on whom the apartheid economy had been built” (1753). Daarby is sy dermate deurweek met vooroordele dat sy nie (self)krities kan wees nie. Apartheid word beskryf as “still a fresh scar” (1945). Desnieteenstaande bied sy haar teks aan as “A story of hope in a country desperate for good news” (2733). Vir Amerika sien sy hoop in die feit dat meer as die helfte van die babas wat deesdae daar gebore word nie-wit is (1187). Die Konfederale Vlag van die Suidelike Amerikaanse State is vir haar “a reminder of slavery and an icon of racism” (1739).
Bryson gebruik die woord “racist” baie kwistig; nie net telkens wanneer sy na die Reitz-video verwys nie, maar ook bv in die geval van die “Union Buildings, long a symbol of white racist rule” (100). Oor die video skryf Bryson: “Until I watched the Reitz video, I had never had the opportunity to see the world unfiltered through the eyes of a racist” (775). Wat glo in die video kortkom is die “sjamboks” (775). “Initiation traditions” in koshuise kom ook aan die bod (342); daar is mos nou die nuwe neiging om ontgroeningspraktyke as kenmerkend van die boosheid van net Afrikanerstudente voor te hou.
Herhaaldelik word beweer hoe sleg of minderwaardig Bantoe-onderwys onder apartheid was. Selfs: “A key element of apartheid was engineering an education system wat would ensure there were few black” graduandi (487). “It seems [blacks] only yesterday could never have aspired to be more than labourers on the white-owned farms” (507). “The ANC has pledged to uplift South Africa’s black and poor majority, and take them out of the poverty and ignorance created in large part by the deliberate inequalities of apartheid” (1516). Ek wonder hoe Bryson die feit kan verduidelik dat in 1960 tydens die Verwoerd-bewind daar nuwe universiteite vir swartes by Pieterburg en in Zoeloeland en ‘n universiteit elk vir bruines (Bellville) en Asiate (Durban) gestig is, terwyl die bestaande universiteit vir swartes, Fort Hare, deur die NP-regering oorgeneem is.
Een van die swartes met wie ‘n onderhoud gevoer is, reken “universities should teach universal, not narrow, group values and that university halls of residence should be places where people can live with one another” (145). Jonathan Jansen: “If you want to study here, then you’re going to have to learn to live together” (881). Dit gaan vir hom om “a new institutional and residential culture” (884); iets wat onlangs deur Leon Wessels oor die Potchefstroom-kampus ge-eggo is. Ek het gedink ‘n universiteitskoshuis is ‘n plek waar die omstandighede sodanig moet wees dat ‘n mens daar suksesvol kan studeer. ‘n Universiteit hoef nie wêreldburgers te lewer nie. Dit is myns insiens net mense wat skaam is oor wat hulle is wat wegskram van “discussion over identity” (372). Dit sou wonderlik wees as die UV daarin kon slaag om, soos voorheen, voorbeeldige Afrikaners te help vorm. Afrikaners het ‘n historiese reg op die kampus. Deesdae is daar Sotho’s wat die UV vir hulleself opeis (218). Feminisme word ook ingespan om swart mag te bevorder (265, 275).
Die UV was, soos die Universiteit Stellenbosch (US), aanvanklik ‘n Engelsmedium-inrigting, maar het mettertyd onderrig uitsluitlik in Afrikaans aangebied om, soos die US, in die nuwe Suid-Afrika weens transformasie al hoe meer te verengels. Soos aan die US word Afrikanername van die geboue op die UV-kampus verwyder “to make the campus a more inclusive place, where all South Africans can feel at home” (457). Dat dit Afrikaners uitgesluit en ontheem laat voel, skeel die transformeerders skynbaar glad nie.
Ek gee vervolgens ‘n aanduiding van die menings wat deur Bryson versamel is:
Stef Coetzee is een van die mense met wie Bryson ‘n onderhoud gevoer het. Hy was die UV-rektor van 1997 tot 2002. Daarna het hy die uitvoerende hoof van die Afrikaanse Handelsinstituut (AHi) geword. Hy het moontlik ‘n leidende gerol gespeel in die aanstelling van Christo van der Rheede as sy opvolger by die AHi. As UV-rektor wou Coetzee “a democracy on this campus” vestig (561). Hy besef blykbaar nie dat ‘n universiteit noodwendig ‘n hiërargiese inrigting is nie; wat betref sowel studente as dosente. ‘n Eerstejaarstudent is nie die akademiese gelyke van bv ‘n nagraadse student nie; net so min as wat ‘n junior lektor die akademiese gelyke van ‘n professor is.
“Inclusivity was Coetzee’s mantra” (590). Maar sy sug na inklusiwiteit geld net vir alle swartes, want daar was “a bunch of right-wingers that I didn’t want to be there” (603). “He called for at least a third of the places in each residence to be occupied by students of a race other than the majority race in the residence” (622). Jonathan Jansen het gedwonge koshuis-integrasie in 2009 na 50/50% opgeskuif (878), maar met die verdere verskil dat swartes maar in die meerderheid mag wees; dus net solank die wittes nie in die meerderheid is nie: “Integration in residences is still an incomplete journey, notably in some historically black residences” (911). Byvoorbeeld, die koshuis Khayalami “remains predominantly black” (2268). Wanneer doen die voortvarende Jansen iets hieromtrent?
Frederick Fourie het Coetzee as rektor opgevolg, Fourie was van 2003 tot 2008 die UV-rektor. Dit is tydens sy bewind dat die naam van die Verwoerd-koshuis in 2006 na Armentum verander is (1718). Fourie het uitgetree weens die buitensporige reaksie wat deur die Reitz-video opgesweep is (788, 2334). Sowel Coetzee as Fourie is ekonome en het hulle as oorverlig en liberaal aan Bryson voorgestel. Fourie sê bv van Jansen se F1-indoktrinasieprogram (kyk hieronder): “I think such student leadership development is a brilliant idea” (2317). Sowel Coetzee as Fourie kom, soos Willie Esterhuyse en Leon Wessels, uit Sap-huisgesinne. Dit het natuurlik nie verhoed dat minstens sommige van hulle (sekerlik Esterhuyse en Wessels) Broeders geword het toe dit lonend en in die mode was nie. Fourie beweer dat hy nie ‘n Broeder was nie (661). Die rol wat histories Sap-gesindes gespeel het om die eens Europese Suid-Afrika te vernietig, kan ‘n interessante navorsingsonderwerp wees.
Wat was Fourie se beleid? “For him, the key element was to create the foundations for the growth of a culture in which no group would dominate. He was inspired, he says, by the spirit of a speech Nelson Mandela had made in 1964 to the court that would sentence him to imprisonment on Robben Island: ‘I have fought againt white domination, and I have fought against black domination'” (705). Ek kan my kwalik ‘n naïewer standpunt as dié van Fourie voorstel. Mandela het sekerlik misdadig en geweldadig teen wit dominansie geveg, maar hy lieg onbeskroomd as hy beweer dat hy teen swart oorheersing geveg het. Sy ideaal was dominante swart mag en hy het sy ideaal verwesenlik weens die ruggraatloosheid van ‘n klein groepie blankes, te wete FW de Klerk en sy meelopers.
Fourie beweer “he wanted to create a university at which no one would feel he or she was an outsider. ‘Nobody must dominate. There shouldn’t be a dominant group or culture or style'” (712). Sy woorde, soos die bogenoemde van Mandela, vind deesdae geen weerklank op die UV-kampus of in Suid-Afrika nie. Swartes, Engels en Afrikanisering domineer. Terwyl Coetzee die koshuise op die skaal van derde/tweederdes wou integreer, was Fourie se ideaal 30/70% teen 2008 en 50/50% teen 2010 (725). Ons groot era van vryheid, wat in 1994 aangebreek het, word dus gekenmerk deur gedwonge integrasie; dus verpligte onvryheid.
Daar word na “brainwashing” tydens die vorige politieke bedeling verwys (451). Op die UV-kampus sou indoktrinasie myns insiens egter sy hoogtepunt tydens die bewind van Jonathan Jansen, die eerste “swart” UV-rektor, bereik. “Jansen identifies himself as black” (930). Hy is Fourie se opvolger. In minstens een opsig is hy kenmerkend swart: “His staff complain about how difficult it is to start meetings on time” (891). “He’s like a favourite uncle with a very big brain” [ego?] (839). Bryson skryf: “Jansen took the bold step of forgiving the white students who had humiliated the black cleaning staff with the Reitz video, announcing the move in his inaugural address” (802). Desmond Tutu het hom hierin gesteun en gesê: “Foregiveness is not for sissies” (862); woorde wat op die voorkant van die boek herhaal word.
Jansen het sy intreerede as rektor, gelewer in 2009, aan die kommunis Bram Fischer (1908-1975) opgedra (894), wat duidelik toon tot watter uittartende uiterstes Jansen bereid is om te gaan. Jansen sê in sy intreerede: “I apologise to every black person on this campus and in this province for our long history of exclusion and marginalisation of black people within this institution. I apologise to every decent [!] white citizen of our university that you were shamed by the Reitz incident” (846). [Volgens Russel Botman aan die US kon wittes nooit genoeg verskoning vir apartheid vra nie (Praag 23 Junie).]
Jansen spesialiseer daarin om heeltemal oorboord te gaan met dinge waaroor hy sterk voel. In die plek van die Reitz-koshuis het die UV deesdae ‘n Institute for Reconciliation and Social Justice, “an attempt to forge new traditions at UFS” (2022). “The mandate of the institute is to research how to heal a nation torn apart by apartheid” (2025). Die instituut wil by voorkeur Engels wees. Aan die hoof is ‘n Afrikaanssprekende oud-onderwyser met ‘n UWK-agtergrond, André Keet, wat (soos bv Henry Jeffreys) graag Afrika-hempies dra (hy is ook lief vir rooi) om hom te help om van bruin tot swart te transformeer. Keet dien as een van Blade Nzimande se verteenwoordigers in die US-raad, waar hy verdere skade kan aanrig. Lees gerus oor hierdie instituut op die UV-webwerf. Mense soos Desmond Tutu, Allan Boesak en Leon Wessels is daar bedrywig. Pas het die instituut begin met die aanbieding van ‘n magisterleergang in Reconciliation and Social Cohesion. Die instituut vervul aan die UV ‘n funksie soortgelyk aan dié van die Sentrum vir Inklusiwiteit aan die US, naamlik om as stormram te dien vir die ideogiese voorkeure of vooroordele van hulle onderskeied rektore, Jansen en tot onlangs Botman.
Een van Jansen se vernaamste ideologiese skuiwe is die instelling van die “F1 (for first year) [dus ‘n Engelse benaming] … an overseas-study programme for first-year students, also known as Leadership for Change. Its goal is to broaden students’ knowledge, to influence them for good” (808). Dít is Jansen se doel as rektor: “Influencing students for good” (961) – “goed” volgens Jansen se verwronge, ideologie-deurdrenkte siening. Blykbaar beskou hy sy rol as rektor as dié van indoktrinasie. “Jansen knew that change was about more than enforcing … He wanted to implement change from the youngest, the newest, upwards” (968).
Wat in die praktyk gebeur, is dat beïnvloedbare eerstejaars aangemoedig word om aansoek te doen vir ‘n twee weke lange oorsese besoek. Die wat vatbaar vir breinspoeling is, word goedgekeur nadat hulle opstelle geskryf het en aan onderhoude onderwerp is. Hulle word veral na Amerika gestuur. Jansen beskou homself as ‘n navolgenswaardige toonbeeld: “His own activism developed when he travelled to the US to pursue his postgraduate studies” (946). Jansen wil klaarblyklik veral wit Afrikaanssprekendes eerder as ander studente verander: “Jansen devised a plan [F1] aimed at ‘complicating their cultural and linguistic and political lives'” (977). Wat swart F1-gangers myns insiens as “voorheen benadeeldes” ervaar, is bevestiging van ANC-ideologie, terwyl wittes as “onbillik bevoordeeldes” gekonfonteer word met verandering/transformasie van hulle “rassistiese” gesindheid.
In 2010 is 75 F1-studente na Amerika gestuur. Teen 2013 was dit 150. Enkeles is toe ook na Asië (bv Japan), Wes-Afrika en Europa gestuur. Maar buite Amerika is daar nie dieselfde entoesiasme om voorheen benadeelde swartes asook wittes met ‘n “aaklige rassistiese verlede” te ontvang nie. Wat ook nie deur Bryson genoem word nie maar wat ek elders gelees het, is dat dit omtrent net wit Amerikaners is wat bereid is om UV-studente (wit en swart) te huisves; nie swart Amerikaners nie. Dit is maar hoe ubuntu in die praktyk werk.
Bryson gee vir ons ‘n kykie in wat met F1-gangers aan Texas A&M University (TAMU) gebeur het.
[A&M verwys na die oorspronklike naam: Agricultural and Mechanical College.] Hulle moes bv ‘n lesing bywoon. “The lecture was given by A&M’s first African American prof. And it was some motivation very applicable to our programme on not only tolerance, but finally celebrating diversity and being able to [live] in an open society, as more diversity equals better success” (1100). “The students attended classes on African history, religion in the Middle East and Arabs in America” (1106). Daar was laatnag-sessies oor bv “race and gender discrimination” (1106). Nkosi Sikelel’iAfrika is by geleentheid gesing (1376). Stephanie Curs se lesing oor “global social-justice issues in agriculture” is ook bygewoon (1132). “The topic turned to parallels between the South African anti-apartheid and US civil-rights movements” (1138).
Van die dinge wat die F1-gangers ingegee word, is “the use of race as one of many ‘plus factors’ in an admissions program that considered the overall individual contribution of each candidate” (1213). ‘n Student verdien bv ‘n aantal toelatingspunte as sy reeds geboorte gegee het. Daar is ook na swart studente se stories geluister, soos die een wat redeneer: “Why would someone hate me, when, in fact, I should be hating them” [“them” = die wittes]. (1268). Daar word verwys na die “violence from racist whites” (1311), maar nie na iets soortgelyks by swartes nie. “How many of the black students would grow up unable to see whites as anything but violent and selfish?” (1350).
Jansen se eie opsomming van die temas wat UV-studente in Texas ervaar is: “racism, slavery, oppression. And, then, hope” (1340). Let op die blatante eensydigheid. Bryson: “The F1 leadership programme strives to teach students exactly this” (1340). Dit blyk dat die hele F1-program aan TAMU deur ‘n swarte, Danielle Harris, ontwerp is (1360). Dit gaan om blootstelling aan “liberal and progressive thinkers” (1446). Die F1-gangers word veral aan swartes (dosente en studente) blootgestel, terwyl tweederdes van TAMU se studente wit is (1911).
Terug in Suid-Afrika word daar van die F1-gangers verwag om hulle nuwe insigte en gesindhede soos ‘n virus op die kampus te versprei: “Attendance at monthly leadership forums is required, as is mentoring first-year students once the F1 students reach their second year” (990). Van hulle word ook verwag “to come up with at least two campus-wide projects designed to pass on what they have learnt. The F1 programme is at the heart of Jansen’s efforts to transform his university” (993). “He says that F1 students have become the political and intellectual centre of the campus” (2345). “They would complain about their professors” (2356). Jansen se doel met die F1-program is selfs “to change South Africa” (1094). Myns insiens is dit ‘n deurtrapte en slu-uitgedinkte indoktrinasieprogram wat die Nazi Joseph Goebbels (1897-1945) se suksesvolste pogings in die skadu kon stel.
Dosente word op dieselfde linkse ideologiese grondslag gewerf. Die doel is bv “to poach top professors from more liberal institutions” (1002). Jansen “brought world-famous black researchers to teach at the university. ‘You will not believe how [academic excellence] undermines racism and racial thinking'” (1005). Hou gerus die UV-webwerf dop om ‘n idee te vorm van die stroom swart en ander linkse elemente wat deesdae op ‘n deurlopende grondslag na die kampus gelok word om hulle linkse oortuigings op die studente en dosente los te laat. Geen poging tot ewewig of ideologiese neutraliteit is aan die Jansen-UV te bespeur nie. Die UV moet ‘n “African university” (1008) na die beeld van Jansen wees. Dit gaan nie primêr om objektiewe, wetenskaplike kennis en geleerdheid nie, maar om “engaged scholarship” (1011), dus inligting wat met bv ANC-ideologie deurweek is. [Plaaslik het “engaged”/betrokkenheid ‘n sterk, verderflike ANC-assosiasie. Kyk bv wat Hein Willemse pas uit sy militante hibriede-oogpunt geskryf het (LitNet 7 deser).]
Bryson geniet die staaltjies wat Jansen vertel. “Jansen found that black students at one residence were forced to take part in a decades-old tradition of honouring the bust of an Afrikaner founding father. ‘There you have black students bowing to a white guy they have no connection to. It’s racist,’ he says. ‘What has meaning for you doesn’t have meaning for the other guy. I’m trying to change the things that are borderline criminal and barbaric'” (1706). Sou dit vir Jansen aanvaarbaar wees as Mandela-verering deur wittes rassisties, feitlik krimineel en barbaars genoem word?
Jansen het vir haatpraak deur blankes, soos vir skynbaar enigiets anders, ‘n verduideliking. “He’s seen that fear in the faces of white South Africans in a class he teaches for first-year students. The topic is how to deal with a shared, violent past” (2032). “One text that Jansen sets is a letter that Martin Luther King Jr wrote from a jail” (2431). “Often, he [Jansen] says, white students write that going over the past just leaves them feeling shame and remorse” (2441). Daar word hier waarskynlik verwys na die verpligte indoktrinasiekursus wat Jansen vir alle UV-eerstejaars ingestel het. Nêrens is daar sprake dat swartes verleë moet voel oor hulle verlede van stamoorloë, leeglê, buitensporig aanteel, terrorisme, misdaad, roofbou met dongas, ens, nie.
In sy intreerede as rektor het Jansen gesê: “I am deeply committed to the promotion of Afrikaans and Sesotho … We will respect the history of this institution and its founding language” (2136). Daardie “founding language” is in werklikheid Engels. Let op hoe hy sy versekering oor Afrikaans verwater deur dit in dieselfde asem as Sotho te noem. Hierbo is ook aangedui hoe die essensie van Jansen se bewind juis die radikale verandering van die UV se institusionele kultuur is; van Afrikaans na Afrikaan. Volgens sy intreerede sou Jansen iedere swart student verplig het om Afrikaans te leer (2145). In werklikheid is dit Jansen wat outoritêr besluit het dat as daar Engelssprekendes by ‘n byeenkoms op die kampus teenwoordig is die voertaal net Engels mag wees. Jansen dink die onderrigtaal-kwessie “will ultimately be resolved in favour of English, as a matter of practicality” (2171). Dit behoort duidelik te wees waarom Chris (Boetman) Louw in 2009 Jansen ‘n wolf in skaapsklere genoem het.
Byna 5500 grondeise is ontvang, het die Departement van Landelike Ontwikkeling en Grondhervorming gesê.
Dié eise is landwyd ingestel nadat die grondherstelproses heropen is.
Die ANC het in Julie die indien van grondeise vir vyf jaar heropen.
Gemeenskappe en individue wat na die 1913 grondwetgewing deur grondonteiening geraak is, kan ‘n eis indien om grondherstel.
Duisende wit boere of hul nageslag wie se grond deur die vorige vir tuislandkonsolidasie onteien is, sal ook kwalifiseer om grondeise in te dien.
In twee onlangse uitsprake het die grondeisehof die minister van landelike ontwikkeling en grondhervorming se standpunt dat wit boere nie ingesluit mag word nie, van die tafel gevee.
Een van dié boere, Ivor Leroy Phillips, het talle plase tussen Queenstown en Tarkastad in die Oos-Kaap verloor wat by die Ciskei ingelyf is.
Die hof het in Phillips se saak beslis nóg die Grondwet nóg die Vergoedingswet sluit mense op grons van ras uit.
In die saak van Arie Peters Hoogenboezem het die grondeisehof bevind hy het sy plaas nie vrywillig aan die NP-regering verkoop nie.
Hoogenboezem het sy plaas aan Lebowa afgestaan.
Die grond is namens die Suid-Afrikaanse Ontwikkelingstrust aangekoop wat nie markverwante pryse daarvoor betaal het nie het deskundige waardasies gewys.
Plaaseienaars wat geweier het om te verkoop, is gedreig dat hul plase onteien sou word en hulle dan nog minder as die koopaanbod sou kry het.
Die meeste eise was in die Wes-Kaap, gevolg deur Gauteng.
Zoeloeleiers, insluitende Koning Goodwill Zwelithini, het aangedui dat hulle die hele Zoeloekoningryk van die 19de eeu wil eis.
Die hoof-grondeisekommissaris, Nomfundo Gobodo, sê die swart lokasie-inwoners in Kaapstad wil eise wil indien, teen onder meer Kruispad.
FW de Klerk het Dinsdagoggend tydens sy besoek aan die Sterkfonteingrotte en Maropeng oftewel die “Wieg van die Mensdom” sonder ironie gesê Die Stem gee aanstoot aan “ander kultuurgroepe”.
Maropeng, die ideologiese breinkind van Boerehaters en Afrosentriste, is opgerig as ‘n monument téén kulturele identiteit. De Klerk en sy gade Elita Georgiades is selfs op ‘n toer geneem van die kultuurlose “mensheid” se strewe na die mensvleisbredie en oersop.
Die oud-NP-leier, blykbaar onbewus van waar hy homself bevind, het met nadruk gesê: “Ons moet ons kultuurgoedere so hanteer dat dit ander kultuurgroepe nie aanstoot gee nie.”
Net soos die Apartheidsmuseum wat ‘n eensydige en kwaadwillige geskiedenis wil vestig, is Maropeng daarop gerig om ‘n oorvereenvoudigde Afrika-oorsprong van menslike evolusie te probeer verkoop. Hierdie gebrekkige denke is geruime tyd reeds deur nuwe argeologiese ontdekkings en genoomnavorsing agtergehaal.
Ten spyte van sy verwysing na “kultuurgoedere”, het die oud-NP politikus heel op sy gemak gelyk waar hy onder ‘n foto geposeer het met die slagspreuk “The Path to Humanity”, onbewus van die gapende teenstrydigheid.
Hy het by die Maropeng-sentrum waar hy sy voetspoor neffens voorbeelde van die Afrika-oermens laat afdruk het, nietemin heftig teen die sing van Die Stem beswaar gemaak: “Ons moet verenig op die simbole waarop ons ooreengekom het: Ons nuwe volkslied en ons nuwe vlag.
“Ons moenie tussen verskillende identiteite kies nie,” het De Klerk gewaarsku, maar dit duidelik gemaak dat alleen Afrikaner-identiteit nie welkom is nie. Hy het nie swart “kultuurgroepe” uitgesonder vir kritiek nie.
“Om verandering te handhaaf, is krities vir die hele mensdom.”
“Dit is hoe ons oor die afgelope 20 jaar die Suid-Afrikaanse samelewing herontwikkel het. Dié proses hou nooit op nie en daarom is dit so gepas dat ons vandag hiér is,” het hy aan Beeld gesê.
Hy het nie uitgebrei oor die sukses aldan nie van “herontwikkeling” nie.
Op gronde van die Parlement, naby Tuynhuys in die hart van Kaapstad, staan die Losie De Goede Hoop agter ‘n parkeerterrein vol duur ministeriële motors versteek.
Dit is ‘n ou, wit, gepleisterde gebou, skryf City Press.
Slegs die Vrymesselaarsimbool op die venster en die ster van Dawid bo die groot houtdeure wys dat dit nie net nog ‘n parlementêre gebou is nie.
Daar is baie samesweringsteorieë, beweerde bande met moorde, en diegene wat glo dat die Vrymesselaars “die saad van apartheid geplant het”.
Die gebou is as die eerste Masonic Temple in Suid-Afrika in 1803 ingewy en word steeds daagliks gebruik deur sy lede.
Hierdie week, het City Press ‘n toer van die tempel onderneem met die nuutaangestelde Grand Master van die SA Vrymesselaars, Geoff Edwards.
Op ‘n tafel in die voorportaal is ‘n vierkant en ‘n passer – bekende simbole van die geheime organisasie. Op die muur is ‘n gegraveerde lys van die name van die voormalige meesters en die muur langs die voordeur is versier met ‘n geraamde foto van Watty Watson, voormalige DA-hoofsweep en uittredende Grand Master.
Die eerste Vrymesselaar losie is in 1772 in Kaapstad gestig en die tempel is ongeveer 30 jaar later gebou.
Die Kaapse regering van destyds en die Vrymesselaars is so nou verweef dat die Kaapse Parlement die banketsaal gebruik het tussen 1854-1884 totdat die ou Volksraad voltooi is.
Twee kunsmatige menslike skedels gee ‘n koue ontvangs.
Die mees fassinerende kamer in die Losie De Goede Hoop is ongetwyfeld die middelste. Die kamer is donker, selfs in die middel van die dag. Hier word seremonies gehou in die nag in die pikdonker.
Die organisasie is oop vir alle rasse maar nie vroue nie.
“In ons losie het ons lede van die Parlement van drie verskillende politieke partye en hulle het kom almal baie goed oor die weg,” spog die Groot Kokkedoor.
Lees verder.
deur Christo Landman
Lindie Koorts het pas ‘n indrukwekkende boek van 492 bladsye oor die lewe en denke van dr. D F Malan, in lewe eerste minister van die Unie van SA van 1948 tot 1953, geskryf. Daar is gebruik gemaak van 2127 verwysings uit 117 boekbronne, 24 tydskrifartikels en 12 proefskrifte.
Dr. Malan was ‘n boorling van Riebeeck-Wes op die plaas Allesverloren! Hy was ‘n buurseun van Jan Smuts wat 4 jaar ouer as Malan was. Hy slaag sy teologiese admissie-eksamen in 1896 en verwerf daarna sy meestersgraad in die Filosofie (p. 28). Hy het oor die filosofie/denke van Immanuel Kant geskrywe (p. 30). Hy doen sy doktorsgraad onder Hugo Visscher (p. 63). Eers was hy predikant van die NGK in Heidelberg en later (1906) Montagu (p. 70). In 1915 het hy redakteur van Die Burger geword (p. 134). Hy gebruik dan ook Die Burger om vir die volk te preek (p.164). Malan was die minister van binnelandse sake in die Hertzogregering (p.222) en na 1948 eerste minister van die Unie.
Titel: DF Malan en die opkoms van Afrikaner-nasionalisme
Skrywer: Lindie Koorts
Kategorie: Biografie: Histories, polities en militêr
ISBN: 9780624055853
Datum Vrygestel: 27 Februarie 2014
Prys (insl. BTW): R 350.00
Formaat: Sagteband, 496pp
Ideologies was Malan Calvinisties en Gereformeerd, alhoewel hy nie sin in die Neo-Calvinisme van Abraham Kuyper gehad het nie. Lg. het die Bybel as die absolute Woord van God gesien, terwyl Malan geglo het dat God allegorieë, legendes en mites gebruik om sy boodskap aan die mens oorgedra te kry. Hy het in die rigting van die Duitse Idealisme oorgeleun (p. 30). Hy onderskryf die denke van Johann Gottlieb Fichte wat taal as die uiting van ‘n sielshoedanigheid tipeer (p. 61). Hy was ook ‘n student van Georg Berkeley (Ierse Biskop) se Idealisme (p. 63). Die taalaktivisme van Gustav Preller het hom beïndruk (p. 68). Hy beskou godsdiens en politiek as teenstrydig (p. 52). Die stryd in SA is een van (p. 68):
Wat treffend van die lewe en geskiedenis van Malan is, is dat, alhoewel elke tydsgewrig uniek en eiesoortig verloop, elke eerste minister van SA sedert 1910 enorme probleme op sy sopbord gehad het. Malan se fokus was grootliks op die Afrikaner gerig en wat dit betref het die Afrikaner sedert die volksplanting ‘n lewe van stryd en oorlewing gevoer.
Disse op die Malan-spyskaart was, onder meer:
Die oorlewing van die Afrikaner en die opkoms van Afrikaner nasionalismeDie vereniging van Afrikaners was die hoofdoelwit van Malan. Die volkskerk speel ‘n belangrike rol in die skep van nasionalisme (p. 59). Hy het geglo dat die kerk ‘n bindende faktor moes wees om van die Afrikaners ‘n hegte eenheid te maak (p. 127). Daarom was hy ‘n voorstander van aparte eredienste (1857) vir wit en bruin (p. 59). Die mens het ‘n roeping om die Here binne eie kulturele ruimtes te dien (p. 59).
Malan het geglo dat nasionalisme onkeerbaar was … ja, so onkeerbaar as om die water van die Zambezi met ‘n hand te keer, òf om die vloed van die oseaan met ‘n besem terug te vee, òf om die oostewind met ‘n sif te tem.
Die mislukking van die Afrikanereenheidskomitee (p. 378) was vir Malan ‘n onaangename gebeurtenis. Hierdie liggaam sou raadgewend wees, aksies koördineer, onenigheid besweer en samewerking bevorder. Persone wat hierdie aksie laat misluk het, was, onder meer drs. Piet Meyer en Nic Diederichs (p. 378). Volgens Malan is die pad van SA bestrooi met versoeningspogings (p. 381).
Onder Malan het die (Herenigde) Nasionale Party ‘n onderskeid gemaak tussen (p.173):
Malan wou die grootste afstand moontlik tussen die Afrikaners en die Britse kroon bewerkstellig (p. 177). Hierdie afstand het behels dat die Afrikaner sy eie regeringsvorm moes kon kies (p. 178).
In die politiek van Malan moes die verstedelikte armblankes na die platteland teruggaan en grond gegee word (p. 166). Dit moes geskied deur middel van staatsgrond, maar ook onteiening.
Malan steun op die Carnegieverslag insake blanke Afrikanerarmoede en bevorder die ideaal van geskeie woonbuurtes (p. 327).
Malan het dikwels gekla oor die gebrek aan dissipline in Afrikanergeledere (p. 171).
In Utrecht waar hy studeer het, het hy met president Paul Kruger kennis gemaak (p. 50). Ander besoekers na Nederland was: generaals Louis Botha, Koos de la Rey en Christiaan de Wet. President Steyn wat ook Nederland besoek het, het ‘n groot indruk op hom gemaak (p. 62).
Malan se verhouding met JBM Hertzog was gespanne. Hertzog het bv. Afrikanerskap en Suid-Afrikanerskap as wisselterme gebruik (p. 104). Hertzog was so diplomaties soos ‘n weermagtenk en taktvol soos ‘n kanon (p. 105). Hertzog het tevergeefs probeer om Malan by die Smeltersinisiatief tussen die Nattes en Sappe te betrek. Malan verset hom ook teen Louis Botha se konsiliasiepolitiek (p. 121).
Oor Jan Smuts het Malan geen goeie woord nie. Toe Malan en andere ‘n petisie insake die begenadiging van die doodsvonnis vir Jopie Fourie aan Smuts wou oorhandig, het Smuts in sy huis weggekruip (p. 125).
Ironies genoeg het Malan ‘n nouer samewerking en vertroue ervaar met minister Klasie Havenga (leier van die meer gematigde Afrikanerparty) as met die politieke heethoofde van Transvaal (J G Strydom en andere).
In Malan se betrokkenheid by die politiek van verdeeldheid in verskillende instellinge, is gepoog om aansluitende samewerking te bewerkstellig tussen (p 369):
Volgens Malan was verraad om elke hoek en draai te vind (p. 372). Disinformasie was aan die orde. Die Malaniete is dikwels voorgestel as Malanazi’s. Malan wat nooit pro-Hitler was nie het by geleentheid verklaar dat sommige Afrikaners so pro-Hitler geraak het, dat geoordeel is dat Hitler ‘n pro-Afrikaner-simpatiseerder was (p. 374).
Die Jamesoninval van 1895 in Transvaal het Malan met weersin vervul (p. 31). Hy beskou Engelstalige Suid-Afrikaners as pragmatiste sonder funderende beginsels (p. 55). Malan het gemengde huwelike tussen Afrikaners en Engelstaliges teengestaan (p. 94). Malan het aan ‘n twee-spoorbeleid van Afrikaners en Engelssprekendes geglo (p. 105).
Malan word geskets as iemand wat beide anti-kapitalisties en anti-sosialisties was (p. 27). Die kommunisme is daarop gerig om die christelike beskawing te verwoes (p. 384).
Swart politiek was vóór 1948 klaarblyklik nie ‘n hoofitem op die politieke agenda van Malan nie. Die Burgerkoerant het die begrip die eerste keer in 1943 gebruik (p. 385). Dit sou die Engelse idee van segregasie vervang. Apartheid lê ten grondslag van die NGK se Sendingsbeleid en waarborg lewensruimtes vir alle kultuurgemeenskappe. In 1947 het die NGK ‘n pleidooi vir ‘n omvattende rassebeleid teen verbastering gelewer (p. 394).
Sy standpunt was dat kleur op andersoortigheid dui en nie op meerderwaardigheid nie (p. 390): dit is ‘n God-gewilde orde. Selfbehoud van die groep is die eerste wet van die natuur (p. 393).
Sy houding jeens die bruinmense was paternalisties (p. 93). Hy het die voogdyskapsbeginsel as rigsnoer geneem (p. 93). Die kleurlinge was nie deel van die Afrikanerdom nie, maar dan tog deel van die Westerse beskawing (p. 216).
Dit is in die regeertyd van Malan wat die beleid van industriële segregasie aanvaar is (p. 211). Die behoeftes van swart “onbeskaafdes” en van half-beskaafdes is anders gesien as dié van die witmense (p. 211).
Malan bied apartheid aan as sinvolle alternatief vir die Britse segregasie-idee. Komponente van apartheid sluit in (p. 329):
Ander sake waarmee Malan moes worstel, het ingesluit:
Malan se hoogtepunt was toe hy die Nasionale Party in 1948, met die hulp van Klasie Havenga, na oorwinning gelei het. In daardie verkiesing het die HNP van Malan en Havenga tesame 79 setels en die Verenigde Party van Smuts en die Arbeiders 71 setels verwerf (p. 397). In die 1953-verkiesing het Malan 30 setels meer as die Verenigde Party gekry (p. 417).
Malan het op 74 jaar eerste minister geword (p. 400). In sy regeertyd is die volgende apartheidswette op die wetboek geplaas (p. 401):
Dr. Daniel Francois Malan bedank na veertig jaar in die politiek. Sy grootste ondersteuningsbasis was in die Kaap, waar leiers soos dr. Eben Dönges, Paul Sauer en Eric Louw sy hande gesterk het. Sauer wou hy eers minister maak nadat hy behoorlik gekatkiseer en voorgestel is.
‘n Laagtepunt in die politieke lewe van DF Malan was dat sy keuse van Klasie Havenga as sy opvolger deur die Transvalers (Strijdom en Verwoerd, onder meer) afgewys is en dat JG Strijdom as eerste minister verkies is.
DF Malan sterf op 7 Februarie 1959.
Muzikant Paul Simon stond medio jaren tachtig op de dodenlijst van het verzet tegen het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime.
Dat zegt acteur en gitarist Steve van Zandt in de Nederlandse documentaire High Hopes in South Africa (trailer), die zaterdag wordt uitgezonden op Veronica.
De Amerikaan was destijds de drijvende kracht achter Artists United Against Apartheid, waarin diverse internationale artiesten waren vertegenwoordigd.
Simon doorbrak als enige artiest voor de opname van zijn album Graceland de culturele boycot van Zuid-Afrika, die in 1980 door de Verenigde Naties was ingesteld. De gewapende anti-apartheidsbeweging had daarop het plan gevat om Simon om het leven te brengen.
Door inspanningen van Van Zandt werd Simon uiteindelijk van de lijst gehaald. “Ik vertelde ze dat het waarschijnlijk de goede zaak niet zou dienen als ze Paul Simon zouden mollen”, zegt hij in de documentaire. “Hoezeer ik ook sympathiseerde met het idee.”
Van Zandt stelt dat Simon de boycot uit eigenbelang doorbrak. “Hij wilde zoveel mogelijk controversie zodat hij zoveel mogelijk platen kon verkopen. Ik wilde geen ‘artiesten tegen artiesten’, dus ik heb mij ingespannen hem van die lijst laten halen, ondanks mijn persoonlijke gevoelens.”
Tot frustratie van Van Zandt wil Simon tot op dag van vandaag niet toegeven dat hij fout zat. “Ik bedoel: kom op, Paul. Wij zaten goed, jij zat fout. Zijn stelling was: kunst overstijgt politiek. Maar kunst ís politiek.”
Bron: nu.nl