Leon Lemmer: Die Anglo-Boereoorlog: Die onmin tussen Boer en Brit (Deel 2)

Ter aanvulling van my vorige rubriek (Praag 14.03.2020) bespreek het nog twee minder bekende boeke oor die Anglo-Boereoorlog (ABO) wat in daardie era gepubliseer is.

Impressions of South Africa

James Bryce (1838-1922) was ‘n Britse historikus en politikus. Vanweë studie in Duitsland het hy groot waardering vir die Duitsers gehad. “There are no better colonists than the Germans” (bron hier onder, Kindle 5713). Hy erken darem dat in die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR)/Transvaal “most of the Germans, moved by anti-British feeling, favoured President Kruger’s Government” (6157). Bryce was later die sekretaris/minister vir Ierland (1905-1907) en die Britse ambassadeur in Amerika (1907-1913). Hy het Suid-Afrika in 1897 besoek en die volgende boek gepubliseer: Impressions of South Africa (London: Macmillan, 1897, 1898, 1899, 423p; Amazon Kindle $3,44). Bryce was ‘n voortreflike akademikus en het deeglike, omvattende navorsing oor Suid-Afrika gedoen.

Sy ideaal as historikus was om objektief te wees. Hy kry dit soms reg, maar ander kere is hy kenmerkend Brits en is hy skynbaar nie in staat om buite die destydse geykte raamwerk te dink nie. Hy skryf bv: “The British Government has been perfectly impartial” (6726) en “It may nevertheless be truly said for the British Government that it almost always sought to act justly” (6753), asook “The mother country never interferes with any matters of colonial concern, unless in the rare cases where a matter primarily local may affect the general relations and interests of the whole empire” (6980). Om die een of ander rede aanvaar Bryce sonder meer dat Suidelike Afrika Britse koloniale eiendom mag en moet wees. ‘n Mens kon ook nie verwag dat hy na ‘n enkele besoek gesaghebbend oor alle plaaslike onderwerpe sou skryf nie. Tydens die ABO was sy boek baie invloedryk in Brittanje. Soms sê hy die Afrikaners uiters sleg; ook die swartes, wat hy dink soos kinders behandel moet word – in ooreenstemming met ‘n standpunt wat destyds wye aanhang in Brittanje en Europa geniet het.

Wat hom van Suid-Afrika opgeval het, is dat “the country is a black man’s country” (5239). “All unskilled work is done by black people” (5286). “As servants in stores [blacks] are little more prone to petty thefts than are Europeans” (5306). “Taken as a whole, they [blacks] are a quiet and orderly people, not given to crimes of violence, and less given (so far as I could gather) to pilfering than are the negroes of the Southern States of America. The stealing of stock from farms has greatly diminished. Assaults upon women, such as are frequent in those States, and have recently caused a hideous epidemic of lynching, are extremely rare” (4313). Volgens wat hy skryf, kan blanke Suid-Afrikaners van geluk spreek wat betref die meerderheidsgroep in die bevolking. Hulle, die swartes, “will in time show capacity, and tell you that their inferiority to white men lies less in mere intellectual ability than in power of will and steadiness of purpose” (5319).

Die Khoi-San (soos ons hulle deesdae noem) is die enigste inheemses. Die swartes is indringers wat uit die noorde gekom het (5245). Daar is enkele selfregerende Britse kolonies. Hoekom? “Because they have a European population that they [the British government] have been deemed fit to govern themselves” (5258). “The traveller in South Africa is astonished at the strong feeling of dislike and contempt – one might almost say of hostility – which the bulk of the whites show to their black neighbours” (5326). “This sense of annoyance is naturally more intense toward a race so widely removed from the modern European as the Kafirs are” (5333). “The laws of the Boer Republics are far more harsh than those of the English Colonies, and the Transvaal Boers have been always severe and cruel in their dealings with the natives. But the English also have done so many things to be deplored that it does not lie with them to cast stones at the Boers” (5346).

Rassesegregasie kom van ver af: “There is indeed a complete social separation. Intermarriage, though permitted by law in the British Colonies, is extremely rare, and illicit unions are uncommon” (5353). In die Engelse kerke “blacks are admitted along with whites to the sacrament of the Lord’s Supper; but this (so I was told) is not the case in the Dutch Reformed Church” (5360). “Apart from this social disparagement, the native does not suffer much actual wrong” (5373). “There are no lynchings, as in America, and the white judges and magistrates, if not always the juries, administer the law with impartiality” (5379). “Cape Colony has a so-called ‘curfew law’ [aandklokreëling], requiring natives who are out of doors after dark to be provided with a pass – a law which is found oppressive by the best class of natives, educated and respectable men, though defended as necessary for public order, having regard to the large black population of the lower class, and their propensity to drink and petty offences” (5379). Anders as in die Kaapkolonie staan daar in die ZAR-grondwet van 1858: “The people will suffer no equality of whites and blacks, either in state or in church” (5414).

Soms wek Bryce die indruk van voorbeeldige nugterheid: “It is easy for people in Europe, who have had no experience of the presence among them of a semi-civilized race, destitute of the ideas and habits which lie at the basis of free government, to condemn the action of these Colonies in seeking to preserve a decisive electoral majority for the whites. But any one who has studied the question on the spot, and especially any one who has seen the evils which in America have followed the grant of the suffrage to persons unfit for it, will form a more charitable judgment” (5441). Maar die armsalige FW de Klerk en sy groepie meelopers het eerstehandse kennis van die plaaslike omstandighede gehad en nogtans toegegee aan die eis van swart meerderheidsregering. “To toss the gift [not right] of political power into the lap of a multitude of persons who are not only ignorant, but in mind children rather than men, is not to confer a boon, but to inflict an injury” (5448). “The black man accepts the superiority of the white as part of the order of nature. He is too low down, too completely severed from the white, to feel indignant” (5455). “Each race goes its own way and lives its own life” (5462).

Tereg vestig Bryce die aandag op die deurslaggewende demografiese verskil tussen Amerika en Suid-Afrika: “In the whole Unites States the whites are to the blacks as ten to one; in Africa south of the Zambesi it is the blacks who are ten to one to the whites” (5495). Myns insiens verduidelik dit heel moontlik waarom Amerika steeds welvarend is en Suid-Afrika nooit daardie hoogtes van sukses en voorspoed bereik het nie en sedert 1994 drasties agteruitboer. “In point of natural capacity and force of character the Bantu races are at least equal, probably superior, to the negroes brought from Africa to North America, most of whom seem to have come from the Guinea coasts. But in point of education and in habits of industry the American negroes are far ahead of the South African; for the latter have not been subjected to the industrial training of nearly two centuries of plantation life or domestic service,* while comparatively few have had any industrial contact with white workman, or any stimulation like that which the grant of the suffrage after the War of Secession [American Civil War, 1861-1865] has exercised upon a large section of the American negroes” (5502). “In both countries we see two races in very different stages of civilisation dwelling side by side, yet not mingling nor likely to mingle” (5508). [* Dit is een van die voordele van slawerny. Die swartes in Suidelike Afrika was nooit slawe nie.]

Bryce skryf hierdie profetiese woorde: “No traveller can study the colour problem in South Africa without anxiety – anxiety, not for the present, but for the future” (5515). Dit is onwaarskynlik dat selfs die grootste pessimis of die grootste veragter van die Afrikanerdom kon voorsien dat ‘n groepie blanke Afrikaanssprekendes ná verloop van minder as ‘n eeu, sedert die publikasie van Bryce se boek, feitlik ongekwalifiseerd aan die eise van swart mag sou toegee. Bryce voorspel ook: “Probably in the long run English will prevail and become the common speech of the southern half of the continent” (5530). Dit is besig om te gebeur vanweë die 1990/94-dwaasheid waarvolgens die politieke mag aan die terroristiese SWAPO en ANC toevertrou is. Vóór 1990 was Afrikaans die algemene spreektaal in sowel Suid-Afrika as Namibië en was Afrikaans in ‘n uitstekende posisie om die enigste amptelike taal in albei lande te word. Die bevolking, met Engels as spreektaal, “will form to a far greater extent than now a homogeneous mass pervaded by the same ideas and customs” (5530). Engels-eentaligheid is deel van die gelyk- en eendersmakingsproses van SWAPO en die ANC waarin Afrikaners en Afrikaans eintlik geen plek gegun word nie.

Vervolgens weerspreek Bryce hom egter oor homogenisering. “While thus constituting one vast black community, they will probably remain as sharply marked off from the whites as they are today. That there will be no intermarriage may safely be assumed from the fact that mixture of blood has greatly diminished since the days of slavery, just as it has diminished in the Southern States of America. White opinion universally condemns it, and rightly, for as things are now the white race would lose more by the admixture than the coloured race would gain” (5530). Bryce kon onmoontlik voorsien het dat die hoofstroom Afrikaanse inligtingsmedia, oftewel Naspers/Media24, binne ‘n eeu geen steen onaangeroerd sou laat om interrassige huwelike, asook sodanige seksuele verhoudings, aan te moedig en te verheerlik nie. Dieselfde word in die geval van selfdegeslaghuwelike en -verhoudings gedoen; verskynsels wat in Bryce se tyd nie geduld is nie.

Bryce voorspel voorts: “The Kafirs will be far more generally educated than they are now, and will have developed a much higher intelligence. That they will remain inferior to the whites in all intellectual pursuits and in most handicrafts may be concluded from American experience” (5536). “The day will arrive when South Africa will see itself filled by a large coloured [non-white] population, tolerably homogeneous, using the same language, having forgotten its ancient tribal feuds” (5536). “When will that day arrive? Probably not for at least a century, possibly not for two centuries” (5543). Hiervolgens het FW de Klerk se staatsmanskap ‘n eeu te vroeg sy opwagting gemaak. “Fast as the world moves in our time, it must take several generations to develop a race so backward as the Kafirs” (5543). “When, perhaps in the twenty-first century, the native population has reached the point of progress we have been imagining, the position may be for both races a grave or even a perilous one … the preponderance of numbers on the black side may make it more serious than it could be in the United States” (5550). Een van die dinge wat die koloniale owerheid dadelik ivm “this native problem” moet doen, is “keep them from flocking as a loafing proletariate into the towns” (5557). Plaaslik is instromingsbeheer en aandklokreëlings egter reeds lank gelede afgeskaf. “Could he [the average white] be got to feel more kindly toward the native, and to treat him, if not as an equal, which he is not, yet as a child, the social aspect of the problem – and it is the not least serious aspect – would be completely altered” (5564).

Bryce verwys na wat die historikus, George McCall Theal (1837-1917), oor die plaaslike sendelinge geskryf het. “They used to bring groundless or exaggerated charges against the Boer farmers, and always sided with the natives, whatever the merits of the case” (5659). Maar Bryce laat hom ook ongunstig oor die Afrikaners uit. Hulle is glo “slow” [slapgat?] (5687) en “suspicious” (5693). “The women are usually ill-educated and often unattractive … That love of cleanliness for which their kinsfolk in Holland are famous has vanished under the conditions of a settler’s life and the practice of using negro servants, and they are now apt to be slatternly” (5693). “The [white] population is so extremely thin, the towns so few and so small, that it is not surprising that a people who came out from the least educated strata of society in Holland should, under the difficult conditions of a settler’s life, have remained at a low level of mental culture” (5699).

Die plaaslike Britte was anders, glo beter, as die Afrikaners. “They have more enterprise than the Dutch, and are much less antiquated in their ideas” (5706). “Partly from their desire to be unlike the Dutch, they have remained markedly English, both in their speech, in their ideas, and, so far as the differences of climate permit, in their way of life. Nevertheless, they have been affected by the Dutch. They have taken from the latter the aversion to field labour, the contempt for the blacks, the tendency to prefer large pastoral farms to agriculture, and, in some districts, a rather sleepy and easy-going temperament” (5706). “The Englishman will deride the slowness of the Dutchman, the Dutchman may distrust the adroitness or fear the activity of the Englishman” (5719).

Oorafhanklikheid van swart arbeid is inderdaad een van die groot struikelblokke wat in die pad van ‘n Afrikaner-tuisland staan. Ons sal moet leer om alles self te doen, self handearbeid te verrig, dus ook in daardie opsig onafhanklik te wees. Oor plaaslike arbeid skryf Bryce: “Labour is neither cheap nor good” (6622). “In South Africa skilled labour is dear because scarce, and unskilled labour is dear because bad … black labour is seldom effective labour … they [blacks] are often changeable and unstable, apt to forsake their employment for some trifling cause … a white labourer at twice the price would, for most kinds of work, be cheaper” (6542).

“Severed from Europe and its influences two hundred years ago, they [the Transvaal Boers] have, in some of the elements of modern civilisation, gone back rather than forward” (6030). “Living in the open air, and mostly in the saddle, they are strangely ignorant and old fashioned in all their ideas … They dislike and despise the Kafirs” (6037). “They hate the English also, who are to them the hereditary enemies that conquered them at the Cape; that drove them out into the wilderness in 1838; that annexed their Republic in 1877, and thereafter broke the promises of self-government made at the time of the annexation; that stopped their expansion on the west by occupying Bechuanaland, and on the north by occupying Matabililand and Mashonaland; and that were still, as they believe, plotting to find some pretext for overthrowing their independence. This hatred is mingled with a contempt for those whom they defeated at Laing’s Nek and Majuba Hill, and with a fear born of the sense that the English are their superiors in knowledge, in activity, and in statecraft. It is always hard for a nation to see the good qualities of its rivals and the strong points of its opponents’ case; but with the Boers the difficulty is all the greater because they know little or nothing of the modern world and of international politics” (6042).

“Two centuries of solitary pastoral life have not only given them [the Transvaal Boers] an aversion for commerce, for industrial pursuits, and for finance, but an absolute incapacity for such occupations, so that when gold was discovered in their country, they did not even attempt to work it … the corruption of their Legislature shows that it is rather to the absence of temptation than to any superior strength of moral principle that these merits have been due. For politics they have little taste or gift” (6050). Oor die Transvaalse Grondwet skryf Bryce: “Enacted in 1858 and partly based on a prior draft of 1855. it is a very crude, and indeed rude, instrument, occasionally obscure, and containing much matter not fit for a constitution” (6084). “In 1881, when the Republic recovered its independence, there were neither roads, railways, nor telegraphs in the country. Its towns were rough hamlets planted round a little church. Its people had only the bare necessaries of life” (6098).

Bryce keer terug na die taalkwessie. “The hold of Dutch [Afrikaans] is so strong that it will probably continue to be spoken in the Colony for two generations at least” (5733). Die plaaslike Nederlands “adopted many Kafir or Hottentot words, and having become vulgarized into a dialect called Taal, which is almost incapable of expressing abstract thought or being a vehicle for any ideas beyond those of daily life … This defect might give English a great advantage if the Boers wished to express abstract ideas. But they have not this wish, for they have no abstract ideas to express. They are a people who live in the concrete” (5740). Volgens Bryce is daar net drie plaaslike skrywers wat vermelding verdien: Robert Pringle, Olive Schreiner en William Charles Scully,” die outeur van Kafir tales (5777). Al drie is Engels. “The Dutch section is practically disqualified by its language (which, be it remembered, is not the language of Holland, but a debased dialect) from literary composition, even were it otherwise disposed to authorship. Literature will always, I think, remain English in character, bearing few or no traces of the Dutch element in the people” (5784).

Bryce verwys na iets wat hy sekerlik sou toeskryf aan die voortreflike voorbeeld wat die Britte stel: “The high level of decorum maintained in the Cape Parlement, where scenes of disorder are, I believe, unknown, and violent language is rare” (5753). Sedert 1994 het die situasie in die parlement in hierdie opsigte ingrypend verander. “I heard of little or nothing amounting to corruption. Elections were said to be free from bribery” (5999). Sedert 1994 het die situasie in hierdie opsigte ook radikaal verander.”The suffrage [in Cape Colony] is so wide as to admit nearly all the whites, and there is, of course, no desire to go lower and admit more blacks” (5932). Politieke kwessies “turn not, as in the Southern States of America, upon the political rights of the black man (for on this subject the ruling whites are in both Colonies [Cape and Natal] unanimous, but upon land rights and the regulation of native labour … One cannot say that there exist pro-native or anti-native parties, but the Dutch are by tradition more disposed than the English to treat the native severely, and, as they express it, keep him in his place. Many Englishmen share the Dutch feeling, yet it is always by Englishmen that the advocacy of the native case is undertaken” (5946).

“The rapid increase of Indian immigrants in that Colony [Natal] alarmed the whites, and led to the passing, in 1896, of an Act which will practically debar these immigrants from political rights” (5441). “In Natal both races [English and Afrikaans whites] are equally anti-Indian” (5946). Nog iets wat Bryce oor Natal skryf, is: “The south-coast Kafirs far outnumbered the whites, were full of courage, had a rough and thickly wooded country to defend, and were so ignorant as never to know when they were beaten. A more intelligent race might have sooner abandoned the contest” (6740).

In anti-Afrikaner geledere word die Voortrekkers dikwels kwalik geneem omdat hulle met die oog op selfbehoud laer getrek het. Deesdae is die oproep uit dieselfde oord “ontlaering” (gebruik in hierdie verband die soekfunksie op LitNet), dus dat die Afrikanerdom in sy swernoot moet gaan. Bryce doen dieselfde. Hy verkwalik die Transvaal omdat die vereistes vir burgerskap na die ontdekking van goud strenger gemaak is. Maar die Transvaal is in ‘n kort tyd deur Uitlanders verswelg, soortgelyk aan die versnelde verswelging deur inkommers waarmee ons sedert 1994 te make het. “There are about 65 000 Boers, all told, and about 24 000 male citizens over the age of sixteen. The … Uitlanders numbered nearly 100 000, of whom fully one-half were adult males” (6211). “Over against the Uitlanders stood the native Boer population … The majority, consisting of the old ‘true blues’, who hated the British Government and clung to their national ways, supported the Boer Government in its stubborn refusal to grant reforms” (6218). Oor Paul Kruger skryf Bryce: “Exercising by his constant harangues in the Volksraad, what has been called a ‘dictatorship of persuasion’, he warned the people that their customs, their freedom, their religion, were at stake, and could be saved only by keeping the newcomers out of power” (6225). “It was the Government of a small and ignorant minority, and, since they [the Uitlanders] believed it to be corrupt as well as incompetent, it inspired no respect” (6299).

In sy laaste hoofstuk skryf Bryce: “There has been a collision of two types of civilisation, one belonging to the nineteenth century, the other to the seventeenth. His isolation, not only in a distant corner of the southern hemisphere, but in the great, wide, bare veldt over which his flocks and herds roam, has kept the Boer fast bound in the ideas and habits op a past age, and he shrinks from the contact of the keen restless modern man, with new arts of gain and new forms of pleasure” (6693). Bryce het darem ook tot die volgende insig gekom: “An Afrikander patriotism of their own – a patriotism which is not Dutch, for they care nothing for the traditions of Holland, but purely Africander” (6700).* “On the other hand, the English of the Colony … have remained more thoroughly English than those of most British Colonies, and have never conceived the idea of severing their own connection with the mother country” (6713). By die Boere is daar “the wish to be left alone, and a stubborness of will that made independence seem more desirable the more it was threatened” (6719). Maar nóg die Britte nóg die swartes wou die Afrikaners met rus laat. Nie-Afrikaners, deesdae insluitende verloopte Afrikaners, gaan voort om hulle wense aan Afrikaners op te dring. [* Bryce weerspreek baie van wat hy geskryf het, wanneer hy teen die einde verklaar: “Those of Dutch origin, warm as is their Africander patriotism, have never been hostile to the British Crown” (6993).]

Die laaste toekomsblik wat Bryce hom veroorloof, het ook die kol gemis. “There is, of course the danger that a class may spring up composed of men unfit for the higher kinds of work [blacks?], and yet too lazy or too proud to work with their hands [Afrikaners?]; and some observers already discover signs of the appearance of such a class. If its growth can be averted the conditions for the progress and happiness of the white race in South Africa seem favourable; and we are approaching an age of the world when the quality of a population will be more important than its quantity” (6858). Sedert 1994 troon die voorkeur vir kwantiteit egter loshande bo kwaliteit uit.

Bryce vertolk die voorafgaande egter as ‘n toekoms wat gunstig vir die Britte gaan verloop. “The English-speaking element will, if the mining industry continues to thrive, become politically as well as economically supreme … A country must, after all, take its character from the large majority of its inhabitants, especially when those who form that large majority are the wealthiest, most educated, and most enterprising part of the population” (6913). Hy droom van ‘n onafhanklike “Anglo-Dutch Republic” (6967), “though under the protection and dignified by the traditions of an ancient and famous monarchy. Nor has it been fully realized that the Colonies derive even greater substantial advantages from the connection than does the mother country. The mother country profits perhaps [!] to some extent – though this is doubtful [!] – in respect of trade, but chiefly in the sentiment of pride and the consciousness of a great mission in the world which the possession of these vast territories, scattered over the oceans, naturally and properly inspires” (6973).

Heroes of the Boer War

Frederik Rompel (1870-1940) was ‘n Volkstem-joernalis en ‘n oorlogskorrespondent tydens die ABO. Hy het eerstehands met die leidende figure van albei partye kennis gemaak. Van hom is die volgende boek gepubliseer: Heroes of the Boer War (Nederland Publishing Company, 1903, 242p; Amazon Kindle R2,29). Die Kindle-weergawe is hoogs onvolmaak, maar teen die prys steeds die moeite werd om te lees.

Ná die stigting van De Burger in 1915 is DF Malan as die eerste redakteur aangestel. Malan het veral die hoofartikels geskryf en hom nie met die ander joernaliste en die produksie van die koerant bemoei nie. Hy het hom spoedig eerder “aan sy parlementêre loopbaan gewy en sy kantoor by De Burger het meestal leeggestaan. Die publiek was egter salig onbewus van die feit dat die meeste van De Burger se hoofartikels nou geskryf is deur die tegniese redakteur, Frederik Rompel – ‘n Nederlandse Katoliek van geboorte, met ‘n Joodse vrou wat intussen in die Afrikanergemeenskap opgeneem is. Rompel en sy kollega Louis Hiemstra [1897-1978] is in 1921 by De Burger aangestel. Saam het hulle die gehalte van die koerant verbeter” (Lindie Koorts, DF Malan en die opkoms van Afrikaner-nasionalisme, Kaapstad: Tafelberg, 2014, Kindle 3980).

Rompel se boek is die teenoorgestelde van Yves Guyot se boek (Praag 14.03.2020). Guyot het hom teen die Boere geskaar, terwyl Rompel die hoogste lof vir hulle het. Maar Rompel is nie heeltemal onkrities nie. Hy maak bv melding van die gebrek aan dissipline by sommige Boere, wat tydens die ABO na hulle huise of plase teruggekeer het wanneer dit hulle gepas het; ook die nadelige invloed wat die saamsleep van ossewaens met vroue en kinders op die oorlogsukses van die Boere gehad het. Heel aan die begin wys hy op die wydverspreide valse vertroue wat die Boere in koningin Victoria gehad het: “If your queen only knew” (Kindle 653).

In sy voorwoord skryf William Thomas Stead (1849-1912): “It is only by reading this book that we English can understand how it was that the whole non-English world regarded with horror and indignation the British devastation of the two Republics” (8). Stead noem die Britse optrede tydens die ABO inderdaad ‘n “crime against humanity” (19). Hierdie frase word deesdae teen apartheid misbruik. Verloopte Afrikaners, soos Willie Esterhuyse, Wannie Carstens, Lindie Koorts en André Bartlett (die gebruiklike verdagtes wanneer publisiteit vir hulleself ten koste van die Afrikanerdom gesoek word), het dit ANC-gedienstig onlangs weer ingevryf (Netwerk24, 23.02.2020). Wanneer bv plaasmoorde veroordeel word, skitter hierdie mense egter in hulle afwesigheid.

Ek vind dit interessant dat Stead in hierdie konteks na Andreas Hofer (1767-1810) verwys as “that indomitable Boer of the Tyrol” (28) – kyk Wikipedia. In sy inleiding vergelyk Albert Pfister die setlaars in die Nuwe Wêreld/die Amerikas met die Kaapse Hollanders: “They had not the stamina of the hardy settlers at the Cape” (151). Hulle het mettertyd as Boere die binneland in getrek. Hulle was “strong, virtuous, self-reliant” (160).

Rompel beskryf agtereenvolgend en in besonderhede die volgende Afrikanerhelde, sommige waarvan later geblyk het nie danige helde te wees nie: Paul Kruger, MT Steyn, WJ Leyds, ADW Wolmarans, Cornelis Wessels, Abraham Fischer, Schalk Willem Burger, FW Reitz, PJ (Piet) Joubert, PA (Piet) Cronjé, Louis Botha, Christiaan de Wet, JH (Koos) de la Rey, Ben Viljoen, Danie Theron, JBM Hertzog, JC (Jan) Smuts, SG Maritz, GJ (Gideon) Scheepers en PH Kritzinger.

Rompel het ook groot lof vir Afrikanervroue gehad, waaraan ‘n aparte hoofstuk gewy word. Hy haal MT Steyn soos volg aan: “Our women have gone through the fire of patriotism and not been found wanting. They will suffer patiently, if only we continue the sacred struggle for independence” (4071). Steyn word “the soul of the Africander resistance” genoem (1587). Ek volstaan met ‘n aanhaling van Christiaan de Wet: “A Boer first gets dangerous when you succeed in surrounding him” (3043). Deesdae het die plaaslike blankes met verswelging te make. Het die hedendaagse Boere/Afrikaners die murg in hulle pype om nie in hierdie onverdiende lot te berus nie, deur sorg te dra dat hulle situasie stelselmatig verbeter eerder as versleg?

Dan Roodt: Kan ons ook trots op apartheid voel?

Racial segregation has appeared in all parts of the world where there are multiracial communities, except where racial amalgamation occurred on a large scale as in Hawaii and Brazil. — Encyclopaedia Britannica

In my roman Moltrein, wat in die tagtigerjare in Parys afspeel, beskryf ek iewers die woord “apartheid” wat “die aardbol soos ‘n reusagtige graffito ontsier”. Vanweë die miljoene dollar vanuit Skandinawië, Nederland en Kanada wat aan propaganda teen die ou regering bestee is, het dit een van die wêreld se waardevolste handelsmerke geword. Elke moontlike domeinuitgang soos apartheid.com of apartheid.org is reeds geregistreer en daar word jaloers oor dié stukkie kubereiendom gewaak.

Jare gelede al was ek reeds siek vir die aanhoudende gesanik oor apartheid. Die gedagte dat apartheid ‘n “misdaad teen die mensdom” was, is eenvoudig so lagwekkend dat geen mens met ‘n normale IK dit ernstig sou kon opneem nie. Nietemin gier dit daagliks in die ANC-beheerde media daaroor — wat omtrent die totaliteit van hoofstroommedia in Suid-Afrika verteenwoordig. Dít nou veral na aanleiding van die FW de Klerk-stigting se onlangse verwerping van “apartheid as misaand teen die mensdom” wat as ‘n “Sowjet-agitpropprojek “beskryf is.

“Die gedagte dat apartheid ‘n ‘misdaad teen die mensdom was, was en bly, ‘n ‘agitprop’-projek wat deur die Sowjetunie en hul ANC/SAKP-bondgenote geloods is om blanke Suid-Afrikaners te stigmatiseer deur hulle met werklike misdade teen die mensdom te assosieer – wat oor die algemeen totalitêre verdrukking en menseslagtings van miljoene mense ingesluit het.” (uit: FW de Klerkstigting se verklaring)

[The idea that apartheid was ‘a crime against humanity’ was, and remains, an ‘agitprop’ project initiated by the Soviets and their ANC/SACP allies to stigmatise white South Africans by associating them with genuine crimes against humanity – which have generally included totalitarian repression and the slaughter of millions of people.]

Ek sou dit nie self beter kon stel nie. Vir enkele sekondes het ek selfs ‘n greintjie agting vir FW de Klerk begin ontwikkel. Maar hy is nie verniet FW nie, want toe die linkse propagandamasjien binne ure in rat kom en hul “skok en afgryse” uitspreek, het hy binne ‘n dag of twee weer voor hulle gekoutou en sy uitmuntende verklaring teruggetrek.

Koutou; FW de Klerk is links voor

FW de Klerk is so dom dat ‘n term soos “agitprop” nie binne sy woordeskat bestaan nie. Vermoedelik het hy nie self die goed bewoorde verklaring uitgereik nie, maar een van sy werknemers soos Dave Steward of Dayne Morkel.

Wat as ‘n onderonsie tussen die EFF en De Klerk in die parlement begin het, het ‘n stortvloed reaksies oor apartheid en die Stigting se verklaring veroorsaak. ‘n Professor van UNISA, Jo-Ansie van Wyk, het selfs op Netwerk24 vir mense verduidelik wat “agitprop” beteken; ek hoop die idioot van ‘n FW het dit gelees. ‘n Mens is nooit te oud om te leer nie, lui die gesegde mos. Onder andere verskaf sy die volgende definisie:

Die woord ‘agitprop’ is ‘n portmanteau, of samevoeging, van twee Russiese woorde, ‘agitatsiya’ en ‘propaganda’ (agitasie en propaganda). Dit verwys na die politieke kommunikasiestrategieë en instrumente van die Sowjet-era se departement van agitasie en propaganda, wat deel was van sentrale en streekkomitees van die Kommunistiese Party van die Sowetunie.

Agitprop verwys dus na die mobilisering of opstokery van burgers om die regime te ondersteun, dikwels deur kuns, literatuur, drama en kommunikasie. (My beklemtoning.)

Suid-Afrika het ná 1994 ‘n totalitêre samelewing geword met ‘n eenpartyregering wat toenemend alle fasette van die maatskappy probeer beheer, maar veral hoe mense dink en hul uitdruk. Vandaar ook die “haatspraak”-wetgewing wat binnekort ontplooi gaan word om enigeen wat van die heersende ideologie afwyk, swaar te beboet of tronk toe te stuur. Wat ek tans hier skryf, mag dalk oor ‘n paar jaar onwettig wees, want daar geen reeds stemme op wat eis dat elkeen wat die ANC se agitpropbegrip van “apartheid as misdaad teen die mensdom” bevraagteken, soos Joodsevolksmoordontkenners in Duitsland behandel moet word en summier in die gevangenis gesmyt behoort te word.

Apartheid, ‘n postmoderne woord

Onlangs het ek die volgende op Engels getwiet:

Weens die herhaling daarvan binne die Sowjetagtige agitpropprojek van die ANC, SAKP en die voormalige, sogenaamde anti-apartheidsbeweging, het die woord “apartheid” eintlik semanties leeg of sinneloos geraak. Die graffito wat die aardbol ontsier, maar eintlik niks meer beteken nie.

Die Nasionale Partyregering het gepoog om van die pejoratiewe betekenis weg te kom wat die term in die plaaslike Engelse media, asook internasionaal, verkry het deur nuwe terme uit te dink, soos “afsonderlike ontwikkeling” en selfs “plurale demokrasie” (toe Piet Koornhof nog minister van samewerking en ontwikkeling was, vanaf 1978 tot 1984).

Selfs toe sosiale rasseskeiding onder PW Botha afgeskaf is en daar gemengde kroeë, vervoer en universiteite was, het die ANC en die buiteland volgehou deur “apartheid” as hul gunstelingterm en -belediging vir die Afrikanerbewind te gebruik. Daarom word die tydvak 1948-1994 klakkeloos op Engels as “the apartheid era” bestempel, sonder inagname van die belangrike beleidsverskuiwings en selfs skeurings wat daar in die Nasionale Party tydens die onderhawige periode plaasgevind het.

Ek het al verskeie kere genoem dat die term “apartheid” vir die meer radikale plaaslike Engelse ‘n metoniem vir “Afrikaner” is. Daarom word Afrikaans die “apartheidstaal” genoem, die Afrikaanse letterkunde is “apartheidsliteratuur”, “Die Stem” is die “apartheid anthem”, en dergelike meer. Jy kan seker boerewors en pap die “apartheidsdis” noem. Daar bestaan slegs twee periodes in die Suid-Afrikaanse geskiedenis toe Afrikaners sterk inspraak in die regering geniet het, en dit was tydens die Boererepublieke in die Noorde van die land, asook tussen 1948 en 1989, totdat FW de Klerk finaal boedel oorgegee en Afrikaners in die hand van die radikale afro-anglo-marxistiese terreurorganisasies gegee het. Toevallig was die tydperke van Afrikanerregering in Suid-Afrika ook die jare toe die land die meeste vooruitgegaan het, “goue tye” as’t ware.

Hier onder bespreek ek nou enkele fasette van die term “apartheid” en toon ook aan waarom selfs die rasseskeiding of segregasie wat onder apartheid beoefen is, kwalik verkeerd en allermins ‘n “misdaad teen die mensdom” was.

Apartheid as Suid-Afrika se Goue Tyd

Die voormalige Rand Daily Mail (die mees linkse koerant van destyds) het twee weke voor die sluipmoord op dr. Verwoerd in 1966 die volgende geskryf:

“Dr Verwoerd has reached the peak of a remarkable career … The nation is suffering from a surfeit of prosperity.”

Laasgenoemde aanhaling geskied in Hermann Geliomee se artikel, Remembering Verwoerd. In dieselfde paragraaf kwoteer hy insgelyks nog ‘n liberale, Engelse publikasie, die Financial Mail wat in 1967 die periode tussen 1961 en 1966 die “Fabelagtige Jare” (Fabulous Years) genoem het.

Hoe het die Engelse mening in dié land gevorder vanaf die “Fabelagtige Jare” van “Verwoerdiaanse apartheid” toe die land ‘n “oorversadiging aan voorspoed” beleef het, tot nou waar hierdie vooruitgang en ekonomiese groei as ‘n “misdaad teen die mensdom” getipeer word?

Leon Lemmer skryf in sy mees onlangse rubriek:

Wat ek verwerplik vind, is dat historici nie genoegsaam aandag vestig op die mate waarin die Boere (en selfs die 1820-Britse setlaars en hulle nageslag) aan hulle lot oorgelaat is nie. Die destydse toestande aan die Kaap en in bv Algerië word nie vergelyk nie. In Algerië, anders as aan die Kaap, kon die blankes op uitstekende militêre beskerming staatmaak (Praag 16.11.2019). Hoekom word hierdie verskil nie uitgewys nie? Seker omdat dit die destydse plaaslike blankes in ‘n beter lig sou stel. Om dieselfde rede word die uitmuntende prestasie van blankes oor eeue, ver van Europa in Suidelike Afrika, nie genoeg beklemtoon nie. Om in so ‘n eens moeilik bereikbare geografiese gebied – en daarby in Afrika – Westerse beskawing/kultuur/waardes te vestig, was en is ‘n ongelooflike prestasie.

As ons vyande dus praat van “400 jaar van apartheid”, kan ons dit soos Leon Lemmer verwoord as ‘n “ongelooflike prestasie” wat sonder die hulp of bystand van enige “moederland” geskied het. Maar veral die periode ná 1948, die “fabelagtige jare” waarvan die Financial Mail gepraat het, moet as ons Goue Tyd beskryf word, toe Suid-Afrika geïndustrialiseer het en ‘n opbloei op alle gebiede, ekonomies, kultureel, sportief, militêr, beleef het.

So iets het nog nooit op die vasteland van Afrika plaasgevind nie… in elkeen van ons middestede kan ons die vervalle reste daarvan, die wolkekrabbers en monumente, die snelweë en ingenieursprestasies, gadeslaan. Eskom, SAL en Transnet het nog gewerk. Noem dit die “argeologie van apartheid”, die geboue van tientalle verdiepings, die boomryke, netjiese voorstede, selfs die lokasies wat soveel beter daar kon uitgesien het as die inwoners maar net vir dienste en elektrisiteit betaal het en hul bevolkingsaanwas kon temper deur middel van die gratis geboortebeperking wat aan hulle beskikbaar gestel is!

Apartheid as afsonderlike ontwikkeling

Nou onlangs was ek by Sun City naby Rustenburg met vakansie vir ‘n paar dae. Veral die guitige “Palace of the Lost City” met sy ruie kunsmatige tuine verteenwoordig iets tussen ‘n Walt Disney-fantasie en Rider Haggard se boeke (wat ek nog nooit gelees het nie, bygesê).

Die gedagte tref my toe skielik: Is die hele Sun City-kompleks nie insgelyks ‘n voorbeeld van apartheid-in-werking nie? Immers is dit uitsluitlik binne ‘n vorige tuisland, die Republiek van Bophutatswana, gebou en het werk aan duisende ongeskoolde werkers verskaf, met toeriste van regoor die wêreld wat steeds daarheen stroom.

Op die pad na Sun City kom mens heelwat netjiese baksteenhuise teë wat aantoon dat daar koopkrag in die gebied bestaan wat sowel deur Sun City as die vele platinamyne in die gebied verseker word.

Terwyl ek soggens in die soort kunsmatige woud wandel wat landskapsargitekte by Sun City aangelê het, of langs die Gary Player-gholfbaan, dink ek stilletjies: “Dis dan hoe ‘n misdaad teen die mensdom lyk.” Vir die gemiddelde linkse kommentator wat die afgelope twee weke gal gebraak het oor apartheid, lyk die Duitse konsentrasiekampe van die tweede wêreldoorlog of die Sowjetunie se goelags seker beter as die vakansieoord by Sun City. Maar as jou werklikheidsin so aangetas is en jy so fanaties vassteek in jou haat vir alles wat in die Goue Tyd van Afrikanerregering tot stand gekom het, sal jy seker volhard in jou absurde aantygings van “volksmoord en misdaad teen die mensdom”.

Só lyk ‘n “apartheidskonsentrasiekamp” in die tuisland Bophutatswana

Boonop weet ons dat die geskiedenis van postkoloniale Afrika deur allerlei burgeroorloë en etniese stryde gekenmerk is. Het apartheid, wat ten minste aan elke Bantoestam ‘n eie gebied toegeken het, ons nie gevrywaar van verwoestende burgeroorloë en selfs volksmoorde soos in die res van Afrika nie?

Dan was daar nog al die tuislandontwikkelingskorporasies, die duisende swart skole en hospitale wat die ou regering gebou het, sonder korrupsie… (so anders as die ANC-terroristebewind!)

Apartheid as rasseskeiding

Terwyl daar in die verlede van “groot” en “klein apartheid” gepraat is, het ek nog altyd ‘n ongemak ervaar oor “klein apartheid”. Jare gelede toe ek nog ‘n nagraadse student was, het ek ‘n fotograaf van Rapport my laat afneem by sulke “apartheidsbordjies” by die stasie op Doornfontein, naby waar die koerant se kantore destyds geleë was, as ‘n soort ironiese kommentaar op “klein apartheid”. Die foto’s is destyds in Rapport gepubliseer.

Sekerlik hoef niemand skuldig te voel oor “groot apartheid” oftewel die afsonderlike ontwikkeling van die verskillende swart etniese groepe in die land nie. Dit verskil nie veel van wat al die Westerse lande, asook die Verenigde Nasies, in Afrika ná die onafhanklikwording van die voormalige kolonies, probeer uitrig het nie. Apartheid was niks meer of minder as “ontwikkelingshulp” wat deur die ontwikkelde Westerse minderheid aan die onontwikkelde swart meerderheid toegestaan is nie.

Indien ontwikkelingshulp dus ‘n “misdaad teen die mensdom” is, dan moet Swede met sy SIDA (Swedish International Development Aid), asook die ander Skandinawiese lande, Nederland, Frankryk, Duitsland, die VK, die VSA en elke ander Westerse land wat al fondse vir Afrika uitgedeel het óók skuldig wees aan “misdade teen die mensdom”. Nie dat Swede en ander onskuldig is nie, want hulle het immers die werklike misdaad teen die mensdom in ons land — die ANC se terreurveldtog teen onskuldige burgerlikes — gefinansier. Dit is egter ‘n ander verhaal waarby ons binnekort sal stilstaan.

Maar wat van daardie aparte strande, bankies in parke, ingange by poskantore, treinwaens, busse, en someer? Deesdae twiet vele mense, veral swartes, maar ook blanke linkses aanmekaar sulke foto’s uit die verlede om ons dit voor die kop te gooi. Tot onlangs het dit my ook met ‘n gevoel van ongemak gelaat. Moontlik was dit vernederend vir swartes of kleurlinge om nie op dieselfde bus te ry nie of by ‘n ander toonbank in die poskantoor gehelp te word nie. Bygesê: vandag het die “geïntegreerde” poskantoor merendeels opgehou werk en ontvang ek nie meer pos in my posbus nie.

Maar sodanige “klein apartheid” het natuurlik in vele ander lande, asook ander Afrikakolonies soos dié van die Britte, Belge, Portugese en Franse, bestaan. In die VSA, veral die suidelike state, was dit vry algemeen. Is al daardie lande dan ook skuldig aan ‘n “misdaad teen die mensdom”? Kennelik nie. Slegs Suid-Afrika is.

Rasseskeiding in die VSA: aparte waterkrane vir blank en swart.

Waarom dan dié dubbele standaarde? wonder ‘n mens.

Apartheid is vandag ‘n internasionale term. Daar word van Israel as ‘n “apartheidstaat” gepraat vanweë dié land se behandeling van die Palestynse bevolking. Trouens, vandeesmaand (Maart) word “Israeli-apartheidsweek” in Suid-Afrika gehou.

In die VSA is daar ‘n boek gepubliseer met die titel, American Apartheid, deur Douglas S. Massey en Nancy A. Denton. Volgens die uitgewer, Harvard University Press, ontleed die boek die hedendaagse segregasie wat daar steeds in die VSA bestaan, ondanks dekades van gedwonge integrasie. Die teks word só opgesom:

This powerful and disturbing book clearly links persistent poverty among blacks in the United States to the unparalleled degree of deliberate segregation they experience in American cities.

American Apartheid shows how the black ghetto was created by whites during the first half of the twentieth century in order to isolate growing urban black populations. It goes on to show that, despite the Fair Housing Act of 1968, segregation is perpetuated today through an interlocking set of individual actions, institutional practices, and governmental policies. In some urban areas the degree of black segregation is so intense and occurs in so many dimensions simultaneously that it amounts to “hypersegregation.”

Is die grote Amerika dan ook skuldig aan ‘n “misdaad teen die mensdom” as dit by sy swart bevolking kom en wat volgens die skrywers aan “Amerikaanse apartheid” onderwerp word?

My apartheid, jou apartheid… almal se apartheid. In feitlik alle ontwikkelde en selfs onontwikkelde lande bestaan daar etniese enklawes of gebiede wat grotendeels deur spesifieke groepe soos swartes, Chinese of Moslems beset word.

Hoe ontstaan rasseskeiding? As ‘n mens die linkse sluipskrywers kan glo, was Suid-Afrika vóór 1948 ‘n multikulturele of veelrassige utopie waarin almal “gelukkig saam en deurmekaar” gewoon het. Die misdaadhool Sophiatown word gewoonlik as ‘n voorbeeld van dié paradyslike toestand van “veelrassigheid” voorgehou. Niks kan natuurlik verder van die waarheid wees nie. Die rasse en groepe in Suid-Afrika het lank voor formele apartheid reeds afsonderlik van mekaar gewoon en geassosieer. Kyk maar na Mahatma Gandhi se “rassistiese” opmerkings oor swartes.

In ‘n ope brief aan die Natalse Parlement in 1893, het Gandhi geskryf:

“I venture to point out that both the English and the Indians spring from a common stock, called the Indo-Aryan. … A general belief seems to prevail in the Colony that the Indians are little better, if at all, than savages or the Natives of Africa. Even the children are taught to believe in that manner, with the result that the Indian is being dragged down to the position of a raw Kaffir.”

‘n Lig het egter vir my opgegaan toe ek via Google op die Engelse Wikipediabladsy oor “racial segregation” afgekom het. Dit lyk asof die blote bestaan van rasseverskeidenheid spontaan tot rasseskeiding lei. Na aanleiding van ‘n soortgelyke formulering deur die Encyclopaedia Britannica lees ons op Wikipedia:

Wherever there have been multiracial communities, there has been racial segregation. Only areas with extensive miscegenation, or mixing, such as Hawaii and Brazil, despite some social stratification, seem to be exempt.

Met ander woorde, rasseverskeidenheid oftewel “veelrassigheid” veroorsaak apartheid, en nie andersom nie.

Blykbaar het die Chinese apartheid oftewel rasseskeiding in 779 uitgevind:

Several laws enforcing racial segregation of foreigners from Chinese were passed by the Han Chinese during the Tang dynasty. In 779 the Tang dynasty issued an edict which forced Uighurs to wear their ethnic dress, stopped them from marrying Chinese females, and banned them from pretending to be Chinese. Chinese disliked Uighurs because they practiced usury. The magistrate who issued the orders may have wanted to protect “purity” in Chinese custom. In 836, when Lu Chun was appointed as governor of Canton, he was disgusted to find Chinese living with foreigners and intermarriage between Chinese and foreigners. Lu enforced separation, banning interracial marriages, and made it illegal for foreigners to own property. Lu Chun believed his principles were just and upright. The 836 law specifically banned Chinese from forming relationships with “Dark peoples” or “People of colour”, which was used to describe foreigners, such as “Iranians, Sogdians, Arabs, Indians, Malays, Sumatrans”, among others.

De facto apartheid of rasseskeiding bestaan oral, selfs in die huidige ANC-oorheersde Suid-Afrika. Dis nóg verkeerd nóg iets om oor skuldig te voel.

Apartheid as afsonderlike ontwikkeling in Kanada en Frankryk (Nieu-Kaledonië)

Min mense weet dit, maar tot op hede word die goeie vorm van apartheid (teenoor bose ANC-apartheid, sien hier onder) wat Afrikaners beoefen het, steeds deur twee Westerse demokrasieë, te wete Kanada en Frankryk, toegepas.

In Kanada geld ‘n stelsel van tuislande wat vir die inheemse Indiaanbevolking opsy gesit is. Verskeie Indiaanstamme, waaronder die Mohawks, handhaaf ook rassewette om hul getalle en identiteit te beskerm. Volgens die Wikipediablad oor “Racial Segregation” geld die volgende tans in Kanada:

The Mohawk tribe of Kahnawake has been criticized for evicting non-Mohawks from the Mohawk reserve. Mohawks who marry outside of their tribal nation lose their right to live in their homelands. The Mohawk government claims that its policy of nationally exclusive membership is for the preservation of its identity, but there is no exemption for those who adopt Mohawk language or culture. The policy is based on a 1981 moratorium which was made law in 1984. All interracial couples are sent eviction notices regardless of how long they have lived on the reserve. The only exemption is for mixed national couples married before the 1981 moratorium.

Although some concerned Mohawk citizens contested the nationally exclusive membership policy, the Canadian Human Rights Tribunal ruled that the Mohawk government may adopt policies it deems necessary to ensure the survival of its people.

Let op die frase onmiddellik hier bo: …the Canadian Human Rights Tribunal ruled that the Mohawk government may adopt policies it deems necessary to ensure the survival of its people. 

Die onmiddellike vraag wat by my opkom, is: Was Afrikaners nie ook, as kleine blanke minderheid op hierdie grote swart vasteland wat as Afrika bekendstaan, daarop geregtig “om beleid aan te neem wat ons as nodig ag om die voortbestaan van ons volk te verseker” nie, waaronder selfs die Wet op gemengde huwelike, die Ontugwet en dergelike meer? Of is ons dan minder werd as die Mohawks van Kanada?

In die meer onlangse verlede het ‘n Franse Sosialistiese regering ‘n soortgelyke apartheidsbestel op die eiland Nieu-Kaledonië in die Stille Oseaan ingestel.

Nieu-Kaledonië (Frans: Nouvelle-Calédonie vir Nieu-Skotland) is ‘n oorsese gebied van Frankryk in die Stille Oseaan en lê in Melanesië. Nieu-Kaledonië bestaan uit drie provinsies met ‘n oppervlakte van 18 576 km² en het ‘n bevolking van 256 000 in 2012 gehad. (Afrikaanse Wikipedia.)

Die probleem is insgelyks dat die bevolking van Nieu-Kaledonië veelrassig en veelvolkig is, bestaande uit blanke Franse en die inheemse Kanakke wat op ‘n stadium onluste gepleeg en selfs ‘n onafhanklikheidsbeweging met terreuraktiwiteite geloods het.

Frankryk het ‘n bladsy uit dr. Verwoerd se boek geneem en die eiland verdeel in ‘n aantal provinsies oftewel tuislande waarin elke etniese groep homself kon regeer. Die totale bevolking, waaronder die Kanakke, het so baie van apartheid gehou dat hulle in ‘n onafhanklikheidsreferendum op 4 November 2018 teen onafhanklikheid van Frankryk gestem het.

Nes onder die goeie Afrikanerapartheid in Suid-Afrika van weleer, geniet die Kanakke ook stamregering en ander maatreëls om hul kultuur, identiteit en gebruike te behou. Soos die Engelse Wikipedia dit stel:

Kanak society has several layers of customary authority, from the 4,000–5,000 family-based clans to the eight customary areas (aires coutumières) that make up the territory. Clans are led by clan chiefs and constitute 341 tribes, each headed by a tribal chief. The tribes are further grouped into 57 customary chiefdoms (chefferies), each headed by a head chief, and forming the administrative subdivisions of the customary areas.

The Customary Senate is the assembly of the various traditional councils of the Kanaks, and has jurisdiction over the law proposals concerning the Kanak identity. The Customary Senate is composed of 16 members appointed by each traditional council, with two representatives per each customary area. In its advisory role, the Customary Senate must be consulted on law proposals “concerning the Kanak identity” as defined in the Nouméa Accord. It also has a deliberative role on law proposals that would affect identity, the civil customary statute, and the land system. A new president is appointed each year in August or September, and the presidency rotates between the eight customary areas.

Kanak people have recourse to customary authorities regarding civil matters such as marriage, adoption, inheritance, and some land issues. The French administration typically respects decisions made in the customary system. However, their jurisdiction is sharply limited in penal matters, as some matters relating to the customary justice system, including the use of corporal punishment, are seen as clashing with the human rights obligations of France.

Klink dit dalk bekend?

Apartheid as misdaad teen die mensdom

Kommunisme het 100 miljoen mense gedood, maar is nie deur die VN getipeer as ‘n “misdaad teen die mensdom” nie. In Suid-Afrika het die veiligheidsmagte oor 40 jaar van Afrikanerregering, volgens die Waarheids- en Versoeningskommissie se syfers, ‘n raps meer as 500 mense in onluste en ander situasies gedood. Nietemin het ‘n klomp kommunistiese en Afrika-state met veel swakker menseregterekords as Suid-Afrika op 30 November 1973 tydens ‘n sitting van die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies verklaar dat “apartheid ‘n misdaad teen die mensdom is”.

Was dit nie ‘n klug nie? Oftewel Sowjet-agitprop soos die FW de Klerkstigting dit so mooi gestel het nie?

Feit is dat niemand, waaronder die duisende lewende amptenare, politici en regeringslui wat deel van die stelsel van vóór 1994 was, nog ooit van die “apartheidsmisdaad” aangekla is nie. Ek daag elkeen wat in die hoofstroommedia teen apartheid as “volksmoord” en “misdaad teen die mensdom” uitvaar, om ‘n klag by die naaste polisiestasie, hier of oorsee, aanhangig te maak en te kyk hoe ver die saak gaan. Geen hof, behalwe miskien in Julius Malema se toekomstige Rooi Suid-Afrika, sal so ‘n klag aanhoor nie.

Net so kan Kanada of Frankryk seker insgelyks van ‘n “misdaad teen die mensdom” aangekla word, want hulle beoefen mos apartheid sover dit die Mohawks en die Kanakke aanbetref? Vertel dit vir Justin Trudeau of Emmanuel Macron. Trouens, ek daag enigeen van die Netwerk24- en ander linkse sluipskrywers soos Ma(r)x du Preez, Antjie Krog, Anton van Niekerk, Leopold Scholtz, Willemien Brummer, Elmien du Plessis, Lindie Koorts, Christi van der Westhuizen en wie nog uit om dadelik vir Trudeau en Macron voor die Internasionale Geregshof te bring sodat hulle kragtens die Roomse Statuut en die Internasionale Konvensie oor die Onderdrukking en Bestraffing van die Apartheidsmisdaad verhoor kan word!

Kom nou, here en dames, ekskuus, “vroue” want hulle is nie dames nie, hardloop Den Haag toe voordat die paadjie vol duwweltjies word.

Tot dan sal die narrery rondom apartheid, die “groot misdaad teen die mensdom”, dag vir dag, week na week, en jaar na jaar, in die media voortduur.

ANC-terrorisme as misdaad teen die mensdom

Op ‘n ernstiger noot: Niemand is nog ooit van apartheid aangekla nie, wat nog te sê skuldig bevind. Maar die soort terrorisme wat die ANC en sy buitelandse finansiers soos Swede, Noorweë, Denemarke, Denemarke, Kanada en ander lande teen onskuldige burgerlikes in Suid-Afrika gepleeg het, is wel internasionale misdade, verdragsmisdade en selfs ‘n misdaad teen die mensdom.

Suid-Afrika se probleem is nie die sogenaamde “nalatenskap van apartheid” waarmee daar tot vervelens toe gesmous word nie. Soos ek reeds hier bo aangedui het, is dit allerweë erken dat Suid-Afrika in die sestigerjare ‘n paradys vir almal was, ‘n Goue Tydvak in ons geskiedenis.

Die nalatenskap van ANC-terrorisme en buitelandse inmenging in ons land is egter ‘n perd van ‘n ander kleur. Dit het die kultuur van geweld, wanorde, misdadigheid en rassehaat waarmee ons tans te kampe het, geskep. Die land is gedestabiliseer as deel van die Sweedse beleid van “regimeverandering vir Suid-Afrika”.

Oor ‘n week gaan die Sweedse eerste minister, Stefan Löfven, ons land besoek. Ek beplan om binne dae ‘n ope brief aan hom te rig wat sowel hier as in Swede in Sweeds gepubliseer sal word en waarin ek hom konfronteer met die funeste gevolge van Sweedse finansiële steun aan die ekstremistiese Afro-marxistiese terreurbeweging wat as die ANC bekendstaan.

Terrorisme, veral waar dit herhaaldelik en sistematies aangewend word om vrees by ‘n hele bevolking in te boesem soos die ANC gemaak het, is volgens verskeie internasionale kenners wel ‘n misdaad teen die mensdom. Afrikaners behoort hierop te fokus. Hoe kan ons die spul korrupte terro’s en oorlogsmisdadigers wat ons tans regeer, aan die pen laat ry? Hoe kry ons hulle voor die Internasionale Geregshof in Den Haag of in ‘n ander nasionale hof buite Suid-Afrika waar hulle vir hul gruweldade soos die Kerkstraatbom, die Amanzimtotibom en die Magookroegbom verhoor en gestraf kan word? Is Tutu se kwytskeldings van die ANC-terroriste by die WVK enigsins geldig, want was hy nie ook ‘n ANC-lid en daarom self ‘n terroris nie?

Pleks van die Sowjetagitprop van die ANC en sy meelopers in die media te verduur, behoort ons ons eie veldtog te loods om geregtigheid vir die ANC se gruweldade uit die verlede te verkry.

Ten slotte: ANC-apartheid

Eintlik moet die woord “apartheid” uit die Roomse Statuut van 2002 verwyder word, want dit is sinneloos om dit steeds daar te hou. Tensy dit na die “ANC-apartheid” van ná 1994 verwys. Die term “ANC-apartheid” is gemunt deur die Nederlandse parlementariër, Martin Bosma, en as ‘n mens so verwys na die stelsel van diskriminasie wat tans geld en wat beslis daarop gemik is om die blanke rassegroep leed aan te doen en selfs uit te wis, pas dit veel beter by die definisies van die sogenaamde “International Convention on the Suppression and Punishment of the Crime of Apartheid” van 1973 as enige beleid van die NP vanaf 1948 tot 1994:

  1. Denial to a member or members of a racial group or groups of the right to life and liberty of person

    1. By murder of members of a racial group or groups;
    2. By the infliction upon the members of a racial group or groups of serious bodily or mental harm, by the infringement of their freedom or dignity, or by subjecting them to torture or to cruel, inhuman or degrading treatment or punishment;
    3. By arbitrary arrest and illegal imprisonment of the members of a racial group or groups;
  2. Deliberate imposition on a racial group or groups of living conditions calculated to cause its or their physical destruction in whole or in part;

  3. Any legislative measures and other measures calculated to prevent a racial group or groups from participation in the political, social, economic and cultural life of the country and the deliberate creation of conditions preventing the full development of such a group or groups, in particular by denying to members of a racial group or groups basic human rights and freedoms, including the right to work, the right to form recognised trade unions, the right to education, the right to leave and to return to their country, the right to a nationality, the right to freedom of movement and residence, the right to freedom of opinion and expression, and the right to freedom of peaceful assembly and association…

Verskeie van dié artikels is van toepassing op die ANC-apartheid wat tans teen ons geld, en Afrikanerjuriste behoort dit te ondersoek en ‘n internasionale hofsaak teen die ANC-terroristebewind aan die gang te kry.

Geen steen behoort onaangeroer te bly in ons pogings om die ANC-terroriste aan die pen te laat ry nie.

Die misdade teen die mensdom wat hulle pleeg, duur elke dag voort. Dit kan nie langer so aangaan nie.

En laat diegene wat poog om ons spraakvryheid te beperk deur ons te wil straf omdat ons hulle onbekookte leuens, beswaddering en stigmatisering oor die verlede durf kritiseer, besef dat húlle insgelyks artikel 3 van die Konvensie teen apartheid oortree, “…by denying to members of a racial group or groups… the right to freedom of opinion and expression”.

Elkeen wat ons wil vervolg omdat ons ons mening oor apartheid uitspreek, sowel die goeie Afrikanerapartheid van die verlede as die bose ANC-apartheid van tans, oortree dus self die Konvensie teen apartheid.

Elke ANC-werfbobbejaan wat ek hier bo genoem het (Ma(r)x du Preez, Antjie Krog, Anton van Niekerk, Leopold Scholtz, Willemien Brummer, Elmien du Plessis, Lindie Koorts, Christi van der Westhuizen) en ek vra om verskoning vir die hele horde wat ek uitgelaat het, is self skuldig aan ‘n misdaad teen die mensdom omdat hulle ons nie net aktief namens hul base, die korrupte ANC-oorlogsmisdadigers, vervolg en belaster nie, maar ook omdat hulle ons ons spraakvryheid wil belet deur middel van hulle afskuwelike, Sowjetagtige sensuur en irrasionele, kranksinnige Afrikanerhaat.

 

Nuwe boek oor DF Malan belig eietydse Afrikanerprobleme

deur Christo Landman

Lindie Koorts het pas ‘n indrukwekkende boek van 492 bladsye oor die lewe en denke van dr. D F Malan, in lewe eerste minister van die Unie van SA van 1948 tot 1953, geskryf. Daar is gebruik gemaak van 2127 verwysings uit 117 boekbronne, 24 tydskrifartikels en 12 proefskrifte.

Dr Christo Landman
Dr Christo Landman

Dr. Malan was ‘n boorling van Riebeeck-Wes op die plaas Allesverloren! Hy was ‘n buurseun van Jan Smuts wat 4 jaar ouer as Malan was. Hy slaag sy teologiese admissie-eksamen in 1896 en verwerf daarna sy meestersgraad in die Filosofie (p. 28). Hy het oor die filosofie/denke van Immanuel Kant geskrywe (p. 30). Hy doen sy doktorsgraad onder Hugo Visscher (p. 63). Eers was hy predikant van die NGK in Heidelberg en later (1906) Montagu (p. 70). In 1915 het hy redakteur van Die Burger geword (p. 134). Hy gebruik dan ook Die Burger om vir die volk te preek (p.164). Malan was die minister van binnelandse sake in die Hertzogregering (p.222) en na 1948 eerste minister van die Unie.

Titel: DF Malan en die opkoms van Afrikaner-nasionalisme
Skrywer: Lindie Koorts
Kategorie: Biografie: Histories, polities en militêr
ISBN: 9780624055853
Datum Vrygestel: 27 Februarie 2014
Prys (insl. BTW): R 350.00
Formaat: Sagteband, 496pp

Ideologies was Malan Calvinisties en Gereformeerd, alhoewel hy nie sin in die Neo-Calvinisme van Abraham Kuyper gehad het nie. Lg. het die Bybel as die absolute Woord van God gesien, terwyl Malan geglo het dat God allegorieë, legendes en mites gebruik om sy boodskap aan die mens oorgedra te kry. Hy het in die rigting van die Duitse Idealisme oorgeleun (p. 30). Hy onderskryf die denke van Johann Gottlieb Fichte wat taal as die uiting van ‘n sielshoedanigheid tipeer (p. 61). Hy was ook ‘n student van Georg Berkeley (Ierse Biskop) se Idealisme (p. 63). Die taalaktivisme van Gustav Preller het hom beïndruk (p. 68). Hy beskou godsdiens en politiek as teenstrydig (p. 52). Die stryd in SA is een van (p. 68):

  • Afrikanernasionalisme teen;
  • Britse imperialisme en teen;
  • Swart barbarisme.

Wat treffend van die lewe en geskiedenis van Malan is, is dat, alhoewel elke tydsgewrig uniek en eiesoortig verloop, elke eerste minister van SA sedert 1910 enorme probleme op sy sopbord gehad het. Malan se fokus was grootliks op die Afrikaner gerig en wat dit betref het die Afrikaner sedert die volksplanting ‘n lewe van stryd en oorlewing gevoer.

Disse op die Malan-spyskaart was, onder meer:

  • Die oorlewing van die Afrikaner en die opkoms van Afrikaner nasionalisme;
  • die Republikeinse ideaal;
  • die armblanke-vraagstuk;
  • onderlinge verdeeldheid en wantroue in Afrikanergeledere;
  • die verhouding Afrikaner-Engelssprekendes en Britse imperialisme;
  • opkoms van die Bolsjewisme.

koorts_df_malanDie oorlewing van die Afrikaner en die opkoms van Afrikaner nasionalisme

Die vereniging van Afrikaners was die hoofdoelwit van Malan. Die volkskerk speel ‘n belangrike rol in die skep van nasionalisme (p. 59). Hy het geglo dat die kerk ‘n bindende faktor moes wees om van die Afrikaners ‘n hegte eenheid te maak (p. 127). Daarom was hy ‘n voorstander van aparte eredienste (1857) vir wit en bruin (p. 59). Die mens het ‘n roeping om die Here binne eie kulturele ruimtes te dien (p. 59).

Malan het geglo dat nasionalisme onkeerbaar was … ja, so onkeerbaar as om die water van die Zambezi met ‘n hand te keer, òf om die vloed van die oseaan met ‘n besem terug te vee, òf om die oostewind met ‘n sif te tem.

Die mislukking van die Afrikanereenheidskomitee (p. 378) was vir Malan ‘n onaangename gebeurtenis. Hierdie liggaam sou raadgewend wees, aksies koördineer, onenigheid besweer en samewerking bevorder. Persone wat hierdie aksie laat misluk het, was, onder meer drs. Piet Meyer en Nic Diederichs (p. 378). Volgens Malan is die pad van SA bestrooi met versoeningspogings (p. 381).

Die Republikeinse ideaal

Onder Malan het die (Herenigde) Nasionale Party ‘n onderskeid gemaak tussen (p.173):

  • onafhanklikheid as beginsel en
  • republikanisme as regeringsvorm

Malan wou die grootste afstand moontlik tussen die Afrikaners en die Britse kroon bewerkstellig (p. 177). Hierdie afstand het behels dat die Afrikaner sy eie regeringsvorm moes kon kies (p. 178).

Armblanke vraagstuk

In die politiek van Malan moes die verstedelikte armblankes na die platteland teruggaan en grond gegee word (p. 166). Dit moes geskied deur middel van staatsgrond, maar ook onteiening.

Malan steun op die Carnegieverslag insake blanke Afrikanerarmoede en bevorder die ideaal van geskeie woonbuurtes (p. 327).

Onderlinge verdeeldheid en wantroue in Afrikanergeledere

Malan het dikwels gekla oor die gebrek aan dissipline in Afrikanergeledere (p. 171).

In Utrecht waar hy studeer het, het hy met president Paul Kruger kennis gemaak (p. 50). Ander besoekers na Nederland was: generaals Louis Botha, Koos de la Rey en Christiaan de Wet. President Steyn wat ook Nederland besoek het, het ‘n groot indruk op hom gemaak (p. 62).

Malan se verhouding met JBM Hertzog was gespanne. Hertzog het bv. Afrikanerskap en Suid-Afrikanerskap as wisselterme gebruik (p. 104). Hertzog was so diplomaties soos ‘n weermagtenk en taktvol soos ‘n kanon (p. 105). Hertzog het tevergeefs probeer om Malan by die Smeltersinisiatief tussen die Nattes en Sappe te betrek. Malan verset hom ook teen Louis Botha se konsiliasiepolitiek (p. 121).

Oor Jan Smuts het Malan geen goeie woord nie. Toe Malan en andere ‘n petisie insake die begenadiging van die doodsvonnis vir Jopie Fourie aan Smuts wou oorhandig, het Smuts in sy huis weggekruip (p. 125).

Ironies genoeg het Malan ‘n nouer samewerking en vertroue ervaar met minister Klasie Havenga (leier van die meer gematigde Afrikanerparty) as met die politieke heethoofde van Transvaal (J G Strydom en andere).
In Malan se betrokkenheid by die politiek van verdeeldheid in verskillende instellinge, is gepoog om aansluitende samewerking te bewerkstellig tussen (p 369):

  • Nasionale Party
  • Reddingsdaadfonds
  • Handhawersbond
  • Die Ossewabrandwag (leier: JFJ van Rensburg)
  • Die FAK

Volgens Malan was verraad om elke hoek en draai te vind (p. 372). Disinformasie was aan die orde. Die Malaniete is dikwels voorgestel as Malanazi’s. Malan wat nooit pro-Hitler was nie het by geleentheid verklaar dat sommige Afrikaners so pro-Hitler geraak het, dat geoordeel is dat Hitler ‘n pro-Afrikaner-simpatiseerder was (p. 374).

Die verhouding Afrikaner-Engelssprekendes en Britse imperialisme

Die Jamesoninval van 1895 in Transvaal het Malan met weersin vervul (p. 31). Hy beskou Engelstalige Suid-Afrikaners as pragmatiste sonder funderende beginsels (p. 55). Malan het gemengde huwelike tussen Afrikaners en Engelstaliges teengestaan (p. 94). Malan het aan ‘n twee-spoorbeleid van Afrikaners en Engelssprekendes geglo (p. 105).

Opkoms van die Bolsjewisme

Malan word geskets as iemand wat beide anti-kapitalisties en anti-sosialisties was (p. 27). Die kommunisme is daarop gerig om die christelike beskawing te verwoes (p. 384).

Apartheid en die Bruinmense asook die Swartes

Swart politiek was vóór 1948 klaarblyklik nie ‘n hoofitem op die politieke agenda van Malan nie. Die Burgerkoerant het die begrip die eerste keer in 1943 gebruik (p. 385). Dit sou die Engelse idee van segregasie vervang. Apartheid lê ten grondslag van die NGK se Sendingsbeleid en waarborg lewensruimtes vir alle kultuurgemeenskappe. In 1947 het die NGK ‘n pleidooi vir ‘n omvattende rassebeleid teen verbastering gelewer (p. 394).

Sy standpunt was dat kleur op andersoortigheid dui en nie op meerderwaardigheid nie (p. 390): dit is ‘n God-gewilde orde. Selfbehoud van die groep is die eerste wet van die natuur (p. 393).

Sy houding jeens die bruinmense was paternalisties (p. 93). Hy het die voogdyskapsbeginsel as rigsnoer geneem (p. 93). Die kleurlinge was nie deel van die Afrikanerdom nie, maar dan tog deel van die Westerse beskawing (p. 216).

Dit is in die regeertyd van Malan wat die beleid van industriële segregasie aanvaar is (p. 211). Die behoeftes van swart “onbeskaafdes” en van half-beskaafdes is anders gesien as dié van die witmense (p. 211).

Malan bied apartheid aan as sinvolle alternatief vir die Britse segregasie-idee. Komponente van apartheid sluit in (p. 329):

  • Territoriale grense
  • Politieke afsonderlikheid
  • Industriële geskeidenheid

Ander sake

Ander sake waarmee Malan moes worstel, het ingesluit:

  • Die Mynwerkerstaking 1922 (p. 205)
  • Die Wetsontwerp op Vroueregte 1923 (p.202)
  • Die verkiesingsooreenkoms met die sosialistiese Arbeiders (1924) (p. 222)
  • Die vlagkwessie sonder die Engelse Union Jack waarteen die Engelse in verset gekom het (p. 223)
  • Die Wetsontwerp op Emigrasie van Indiërs terug na Indië (p. 247)
  • Opponering van die sosiaal-sosialistiese Gryshemde (1933).
  • Simboliese Ossewatrek (1938) (p. 246).
  • Inwyding van die Voortrekkermonument (1939) (p. 247)
  • Die Tweede Wêreldoorlog (p. 348).
  • Skeuring van die NP na samesmelting (p. 362)
  • Die Tweede Ekonomiese Volkskongres (1939) en stigting van die Reddingsdaadfonds (1940) (p. 368)

Malan se hoogtepunt was toe hy die Nasionale Party in 1948, met die hulp van Klasie Havenga, na oorwinning gelei het. In daardie verkiesing het die HNP van Malan en Havenga tesame 79 setels en die Verenigde Party van Smuts en die Arbeiders 71 setels verwerf (p. 397). In die 1953-verkiesing het Malan 30 setels meer as die Verenigde Party gekry (p. 417).

Malan het op 74 jaar eerste minister geword (p. 400). In sy regeertyd is die volgende apartheidswette op die wetboek geplaas (p. 401):

  • Verbod op Gemengde Huwelike (1949)
  • Ontugwet (1950) wat seksuele verbintenisse oor die kleurgrens ‘n misdaad gemaak het
  • Die Groepsgebiedewet
  • Die Bevolkingsregistrasiewet (1950)
  • Die Wet op die Onderdrukking van die Kommunisme (1950)
  • Die Wet op die Afsonderlike Verteenwoordiging van Kiesers (1951)

Dr. Daniel Francois Malan bedank na veertig jaar in die politiek. Sy grootste ondersteuningsbasis was in die Kaap, waar leiers soos dr. Eben Dönges, Paul Sauer en Eric Louw sy hande gesterk het. Sauer wou hy eers minister maak nadat hy behoorlik gekatkiseer en voorgestel is.

‘n Laagtepunt in die politieke lewe van DF Malan was dat sy keuse van Klasie Havenga as sy opvolger deur die Transvalers (Strijdom en Verwoerd, onder meer) afgewys is en dat JG Strijdom as eerste minister verkies is.

DF Malan sterf op 7 Februarie 1959.