praag.co.za

Tag: André Bartlett

  • FW de Klerk bekeer hom tot Islam, skenk geld vir moskee

    FW de Klerk bekeer hom tot Islam, skenk geld vir moskee

    Die voormalige president en leier van die Nasionale Party, mnr. F.W. de Klerk, het bekendgemaak dat hy hom tot die Moslemgeloof bekeer het. “Ek het eers in Boeddhisme belanggestel, maar het nou my ware tuitste gevind,” sê De Klerk.

    Hy gaan ook persoonlik R30 miljoen skenk om ‘n moskee op Potchefstroom op te rig. Die res van die fondse om ‘n groot moskee op die dorp te bou, sal van Katar af kom. “Ek het spesiaal Doha toe gereis vir samesprekings met Emir Tamim bin Hamad Al Thani wat net so geesdriftig oor die projek is soos ek.”

    Die moskee sal naby die Potchefstroomkampus van die Noordwes-universiteit opgerig word sodat dit ook vir studente en jongmense toeganklik sal wees.

    “Ek het as Gereformeerde Christen grootgeword, en agterna die Boeddhisme op die proef gestel. Ek voel egter dat Islam die ware geloof van Afrika en Suid-Afrika, maar ook Europa, behoort te wees,” sê die oud-president. “Die Christendom het te veel skade aan ons vasteland aangerig.”

    Mev. Elita de Klerk, sy gade, vereenselwig haar met die kentering in haar man se lewe en sal voortaan in die openbaar ‘n hidjab dra. “Dit is vir my glad geen moeite of verleentheid nie,” sê sy. “Ek het nog altyd geglo dat vroue hul fatsoenlik en kuis behoort te gedra.”

    Die De Klerks vertrek binnekort op ‘n pelgrimstog na Mekka vir Ramadan. “Ramadan strek vanjaar van 13 April tot 13 Mei wat ons ons in die Heilige Land, Saoedi-Arabië, sal deurbring,” het FW gesê. “‘n Mens moet op 13 April begin vas, maar as iemand wat eers onlangs Mohammed aangeneem het, het ek besluit om sommer van vandag af, een April, te begin vas en my van my sondes te reinig.”

    “Vanoggend toe die son opkom, het ek op ‘n matjie in die rigting van Mekka gaan lê en my voor Alla verootmoedig. Eers vanaand ná sononder sal ek enige spyse inneem,” sê die oud-president.

    Mnr. Wannie Carstens, ‘n taalkundige van die Potchefstroomkampus van die Noordwes-universiteit, het die bekering verwelkom. “Afrikaans is eintlik ‘n Moslem-taal,” sê hy. “Dit het via Arabies in 1860 ontwikkel. Noudat Afrikaans orals aan die universiteite afgeskaf word, kan ons net sowel Arabies naas Engels inbring. Só sal die ware aard van Afrikaans behoue bly.”

    Mnr. André Bartlett van die Sentrum vir die ontwikkeling van die bediening aan die Universiteit van Pretoria het hulde aan mnr. FW de Klerk gebring. “Hier by die sentrum veg ons kliphard vir gays in die NG Kerk, maar ook in die moskee. Vele NG Kerk-geboue staan reeds leeg. As katedrale in Europa in moskees omskep kan word, waarom nie ook NG Kerke, Hervormde Kerke, Gereformeerde Kerke nie?”

    Mnr. Bartlett het uitgevaar teen rassiste en Islamofobe wat dalk mnr. De Klerk sou wou kritiseer. “Islam is die godsdiens van liefde. Daar is veel meer verdraagsaamheid teenoor homoseksualiteit onder Moslems as onder tradisionele NG Kerk-lidmate. Ons kan by hulle gaan leer,” meen André Bartlett.

  • Leon Lemmer: Die Anglo-Boereoorlog: Die onmin tussen Boer en Brit (Deel 2)

    Leon Lemmer: Die Anglo-Boereoorlog: Die onmin tussen Boer en Brit (Deel 2)

    Ter aanvulling van my vorige rubriek (Praag 14.03.2020) bespreek het nog twee minder bekende boeke oor die Anglo-Boereoorlog (ABO) wat in daardie era gepubliseer is.

    Impressions of South Africa

    James Bryce (1838-1922) was ‘n Britse historikus en politikus. Vanweë studie in Duitsland het hy groot waardering vir die Duitsers gehad. “There are no better colonists than the Germans” (bron hier onder, Kindle 5713). Hy erken darem dat in die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR)/Transvaal “most of the Germans, moved by anti-British feeling, favoured President Kruger’s Government” (6157). Bryce was later die sekretaris/minister vir Ierland (1905-1907) en die Britse ambassadeur in Amerika (1907-1913). Hy het Suid-Afrika in 1897 besoek en die volgende boek gepubliseer: Impressions of South Africa (London: Macmillan, 1897, 1898, 1899, 423p; Amazon Kindle $3,44). Bryce was ‘n voortreflike akademikus en het deeglike, omvattende navorsing oor Suid-Afrika gedoen.

    Sy ideaal as historikus was om objektief te wees. Hy kry dit soms reg, maar ander kere is hy kenmerkend Brits en is hy skynbaar nie in staat om buite die destydse geykte raamwerk te dink nie. Hy skryf bv: “The British Government has been perfectly impartial” (6726) en “It may nevertheless be truly said for the British Government that it almost always sought to act justly” (6753), asook “The mother country never interferes with any matters of colonial concern, unless in the rare cases where a matter primarily local may affect the general relations and interests of the whole empire” (6980). Om die een of ander rede aanvaar Bryce sonder meer dat Suidelike Afrika Britse koloniale eiendom mag en moet wees. ‘n Mens kon ook nie verwag dat hy na ‘n enkele besoek gesaghebbend oor alle plaaslike onderwerpe sou skryf nie. Tydens die ABO was sy boek baie invloedryk in Brittanje. Soms sê hy die Afrikaners uiters sleg; ook die swartes, wat hy dink soos kinders behandel moet word – in ooreenstemming met ‘n standpunt wat destyds wye aanhang in Brittanje en Europa geniet het.

    Wat hom van Suid-Afrika opgeval het, is dat “the country is a black man’s country” (5239). “All unskilled work is done by black people” (5286). “As servants in stores [blacks] are little more prone to petty thefts than are Europeans” (5306). “Taken as a whole, they [blacks] are a quiet and orderly people, not given to crimes of violence, and less given (so far as I could gather) to pilfering than are the negroes of the Southern States of America. The stealing of stock from farms has greatly diminished. Assaults upon women, such as are frequent in those States, and have recently caused a hideous epidemic of lynching, are extremely rare” (4313). Volgens wat hy skryf, kan blanke Suid-Afrikaners van geluk spreek wat betref die meerderheidsgroep in die bevolking. Hulle, die swartes, “will in time show capacity, and tell you that their inferiority to white men lies less in mere intellectual ability than in power of will and steadiness of purpose” (5319).

    Die Khoi-San (soos ons hulle deesdae noem) is die enigste inheemses. Die swartes is indringers wat uit die noorde gekom het (5245). Daar is enkele selfregerende Britse kolonies. Hoekom? “Because they have a European population that they [the British government] have been deemed fit to govern themselves” (5258). “The traveller in South Africa is astonished at the strong feeling of dislike and contempt – one might almost say of hostility – which the bulk of the whites show to their black neighbours” (5326). “This sense of annoyance is naturally more intense toward a race so widely removed from the modern European as the Kafirs are” (5333). “The laws of the Boer Republics are far more harsh than those of the English Colonies, and the Transvaal Boers have been always severe and cruel in their dealings with the natives. But the English also have done so many things to be deplored that it does not lie with them to cast stones at the Boers” (5346).

    Rassesegregasie kom van ver af: “There is indeed a complete social separation. Intermarriage, though permitted by law in the British Colonies, is extremely rare, and illicit unions are uncommon” (5353). In die Engelse kerke “blacks are admitted along with whites to the sacrament of the Lord’s Supper; but this (so I was told) is not the case in the Dutch Reformed Church” (5360). “Apart from this social disparagement, the native does not suffer much actual wrong” (5373). “There are no lynchings, as in America, and the white judges and magistrates, if not always the juries, administer the law with impartiality” (5379). “Cape Colony has a so-called ‘curfew law’ [aandklokreëling], requiring natives who are out of doors after dark to be provided with a pass – a law which is found oppressive by the best class of natives, educated and respectable men, though defended as necessary for public order, having regard to the large black population of the lower class, and their propensity to drink and petty offences” (5379). Anders as in die Kaapkolonie staan daar in die ZAR-grondwet van 1858: “The people will suffer no equality of whites and blacks, either in state or in church” (5414).

    Soms wek Bryce die indruk van voorbeeldige nugterheid: “It is easy for people in Europe, who have had no experience of the presence among them of a semi-civilized race, destitute of the ideas and habits which lie at the basis of free government, to condemn the action of these Colonies in seeking to preserve a decisive electoral majority for the whites. But any one who has studied the question on the spot, and especially any one who has seen the evils which in America have followed the grant of the suffrage to persons unfit for it, will form a more charitable judgment” (5441). Maar die armsalige FW de Klerk en sy groepie meelopers het eerstehandse kennis van die plaaslike omstandighede gehad en nogtans toegegee aan die eis van swart meerderheidsregering. “To toss the gift [not right] of political power into the lap of a multitude of persons who are not only ignorant, but in mind children rather than men, is not to confer a boon, but to inflict an injury” (5448). “The black man accepts the superiority of the white as part of the order of nature. He is too low down, too completely severed from the white, to feel indignant” (5455). “Each race goes its own way and lives its own life” (5462).

    Tereg vestig Bryce die aandag op die deurslaggewende demografiese verskil tussen Amerika en Suid-Afrika: “In the whole Unites States the whites are to the blacks as ten to one; in Africa south of the Zambesi it is the blacks who are ten to one to the whites” (5495). Myns insiens verduidelik dit heel moontlik waarom Amerika steeds welvarend is en Suid-Afrika nooit daardie hoogtes van sukses en voorspoed bereik het nie en sedert 1994 drasties agteruitboer. “In point of natural capacity and force of character the Bantu races are at least equal, probably superior, to the negroes brought from Africa to North America, most of whom seem to have come from the Guinea coasts. But in point of education and in habits of industry the American negroes are far ahead of the South African; for the latter have not been subjected to the industrial training of nearly two centuries of plantation life or domestic service,* while comparatively few have had any industrial contact with white workman, or any stimulation like that which the grant of the suffrage after the War of Secession [American Civil War, 1861-1865] has exercised upon a large section of the American negroes” (5502). “In both countries we see two races in very different stages of civilisation dwelling side by side, yet not mingling nor likely to mingle” (5508). [* Dit is een van die voordele van slawerny. Die swartes in Suidelike Afrika was nooit slawe nie.]

    Bryce skryf hierdie profetiese woorde: “No traveller can study the colour problem in South Africa without anxiety – anxiety, not for the present, but for the future” (5515). Dit is onwaarskynlik dat selfs die grootste pessimis of die grootste veragter van die Afrikanerdom kon voorsien dat ‘n groepie blanke Afrikaanssprekendes ná verloop van minder as ‘n eeu, sedert die publikasie van Bryce se boek, feitlik ongekwalifiseerd aan die eise van swart mag sou toegee. Bryce voorspel ook: “Probably in the long run English will prevail and become the common speech of the southern half of the continent” (5530). Dit is besig om te gebeur vanweë die 1990/94-dwaasheid waarvolgens die politieke mag aan die terroristiese SWAPO en ANC toevertrou is. Vóór 1990 was Afrikaans die algemene spreektaal in sowel Suid-Afrika as Namibië en was Afrikaans in ‘n uitstekende posisie om die enigste amptelike taal in albei lande te word. Die bevolking, met Engels as spreektaal, “will form to a far greater extent than now a homogeneous mass pervaded by the same ideas and customs” (5530). Engels-eentaligheid is deel van die gelyk- en eendersmakingsproses van SWAPO en die ANC waarin Afrikaners en Afrikaans eintlik geen plek gegun word nie.

    Vervolgens weerspreek Bryce hom egter oor homogenisering. “While thus constituting one vast black community, they will probably remain as sharply marked off from the whites as they are today. That there will be no intermarriage may safely be assumed from the fact that mixture of blood has greatly diminished since the days of slavery, just as it has diminished in the Southern States of America. White opinion universally condemns it, and rightly, for as things are now the white race would lose more by the admixture than the coloured race would gain” (5530). Bryce kon onmoontlik voorsien het dat die hoofstroom Afrikaanse inligtingsmedia, oftewel Naspers/Media24, binne ‘n eeu geen steen onaangeroerd sou laat om interrassige huwelike, asook sodanige seksuele verhoudings, aan te moedig en te verheerlik nie. Dieselfde word in die geval van selfdegeslaghuwelike en -verhoudings gedoen; verskynsels wat in Bryce se tyd nie geduld is nie.

    Bryce voorspel voorts: “The Kafirs will be far more generally educated than they are now, and will have developed a much higher intelligence. That they will remain inferior to the whites in all intellectual pursuits and in most handicrafts may be concluded from American experience” (5536). “The day will arrive when South Africa will see itself filled by a large coloured [non-white] population, tolerably homogeneous, using the same language, having forgotten its ancient tribal feuds” (5536). “When will that day arrive? Probably not for at least a century, possibly not for two centuries” (5543). Hiervolgens het FW de Klerk se staatsmanskap ‘n eeu te vroeg sy opwagting gemaak. “Fast as the world moves in our time, it must take several generations to develop a race so backward as the Kafirs” (5543). “When, perhaps in the twenty-first century, the native population has reached the point of progress we have been imagining, the position may be for both races a grave or even a perilous one … the preponderance of numbers on the black side may make it more serious than it could be in the United States” (5550). Een van die dinge wat die koloniale owerheid dadelik ivm “this native problem” moet doen, is “keep them from flocking as a loafing proletariate into the towns” (5557). Plaaslik is instromingsbeheer en aandklokreëlings egter reeds lank gelede afgeskaf. “Could he [the average white] be got to feel more kindly toward the native, and to treat him, if not as an equal, which he is not, yet as a child, the social aspect of the problem – and it is the not least serious aspect – would be completely altered” (5564).

    Bryce verwys na wat die historikus, George McCall Theal (1837-1917), oor die plaaslike sendelinge geskryf het. “They used to bring groundless or exaggerated charges against the Boer farmers, and always sided with the natives, whatever the merits of the case” (5659). Maar Bryce laat hom ook ongunstig oor die Afrikaners uit. Hulle is glo “slow” [slapgat?] (5687) en “suspicious” (5693). “The women are usually ill-educated and often unattractive … That love of cleanliness for which their kinsfolk in Holland are famous has vanished under the conditions of a settler’s life and the practice of using negro servants, and they are now apt to be slatternly” (5693). “The [white] population is so extremely thin, the towns so few and so small, that it is not surprising that a people who came out from the least educated strata of society in Holland should, under the difficult conditions of a settler’s life, have remained at a low level of mental culture” (5699).

    Die plaaslike Britte was anders, glo beter, as die Afrikaners. “They have more enterprise than the Dutch, and are much less antiquated in their ideas” (5706). “Partly from their desire to be unlike the Dutch, they have remained markedly English, both in their speech, in their ideas, and, so far as the differences of climate permit, in their way of life. Nevertheless, they have been affected by the Dutch. They have taken from the latter the aversion to field labour, the contempt for the blacks, the tendency to prefer large pastoral farms to agriculture, and, in some districts, a rather sleepy and easy-going temperament” (5706). “The Englishman will deride the slowness of the Dutchman, the Dutchman may distrust the adroitness or fear the activity of the Englishman” (5719).

    Oorafhanklikheid van swart arbeid is inderdaad een van die groot struikelblokke wat in die pad van ‘n Afrikaner-tuisland staan. Ons sal moet leer om alles self te doen, self handearbeid te verrig, dus ook in daardie opsig onafhanklik te wees. Oor plaaslike arbeid skryf Bryce: “Labour is neither cheap nor good” (6622). “In South Africa skilled labour is dear because scarce, and unskilled labour is dear because bad … black labour is seldom effective labour … they [blacks] are often changeable and unstable, apt to forsake their employment for some trifling cause … a white labourer at twice the price would, for most kinds of work, be cheaper” (6542).

    “Severed from Europe and its influences two hundred years ago, they [the Transvaal Boers] have, in some of the elements of modern civilisation, gone back rather than forward” (6030). “Living in the open air, and mostly in the saddle, they are strangely ignorant and old fashioned in all their ideas … They dislike and despise the Kafirs” (6037). “They hate the English also, who are to them the hereditary enemies that conquered them at the Cape; that drove them out into the wilderness in 1838; that annexed their Republic in 1877, and thereafter broke the promises of self-government made at the time of the annexation; that stopped their expansion on the west by occupying Bechuanaland, and on the north by occupying Matabililand and Mashonaland; and that were still, as they believe, plotting to find some pretext for overthrowing their independence. This hatred is mingled with a contempt for those whom they defeated at Laing’s Nek and Majuba Hill, and with a fear born of the sense that the English are their superiors in knowledge, in activity, and in statecraft. It is always hard for a nation to see the good qualities of its rivals and the strong points of its opponents’ case; but with the Boers the difficulty is all the greater because they know little or nothing of the modern world and of international politics” (6042).

    “Two centuries of solitary pastoral life have not only given them [the Transvaal Boers] an aversion for commerce, for industrial pursuits, and for finance, but an absolute incapacity for such occupations, so that when gold was discovered in their country, they did not even attempt to work it … the corruption of their Legislature shows that it is rather to the absence of temptation than to any superior strength of moral principle that these merits have been due. For politics they have little taste or gift” (6050). Oor die Transvaalse Grondwet skryf Bryce: “Enacted in 1858 and partly based on a prior draft of 1855. it is a very crude, and indeed rude, instrument, occasionally obscure, and containing much matter not fit for a constitution” (6084). “In 1881, when the Republic recovered its independence, there were neither roads, railways, nor telegraphs in the country. Its towns were rough hamlets planted round a little church. Its people had only the bare necessaries of life” (6098).

    Bryce keer terug na die taalkwessie. “The hold of Dutch [Afrikaans] is so strong that it will probably continue to be spoken in the Colony for two generations at least” (5733). Die plaaslike Nederlands “adopted many Kafir or Hottentot words, and having become vulgarized into a dialect called Taal, which is almost incapable of expressing abstract thought or being a vehicle for any ideas beyond those of daily life … This defect might give English a great advantage if the Boers wished to express abstract ideas. But they have not this wish, for they have no abstract ideas to express. They are a people who live in the concrete” (5740). Volgens Bryce is daar net drie plaaslike skrywers wat vermelding verdien: Robert Pringle, Olive Schreiner en William Charles Scully,” die outeur van Kafir tales (5777). Al drie is Engels. “The Dutch section is practically disqualified by its language (which, be it remembered, is not the language of Holland, but a debased dialect) from literary composition, even were it otherwise disposed to authorship. Literature will always, I think, remain English in character, bearing few or no traces of the Dutch element in the people” (5784).

    Bryce verwys na iets wat hy sekerlik sou toeskryf aan die voortreflike voorbeeld wat die Britte stel: “The high level of decorum maintained in the Cape Parlement, where scenes of disorder are, I believe, unknown, and violent language is rare” (5753). Sedert 1994 het die situasie in die parlement in hierdie opsigte ingrypend verander. “I heard of little or nothing amounting to corruption. Elections were said to be free from bribery” (5999). Sedert 1994 het die situasie in hierdie opsigte ook radikaal verander.”The suffrage [in Cape Colony] is so wide as to admit nearly all the whites, and there is, of course, no desire to go lower and admit more blacks” (5932). Politieke kwessies “turn not, as in the Southern States of America, upon the political rights of the black man (for on this subject the ruling whites are in both Colonies [Cape and Natal] unanimous, but upon land rights and the regulation of native labour … One cannot say that there exist pro-native or anti-native parties, but the Dutch are by tradition more disposed than the English to treat the native severely, and, as they express it, keep him in his place. Many Englishmen share the Dutch feeling, yet it is always by Englishmen that the advocacy of the native case is undertaken” (5946).

    “The rapid increase of Indian immigrants in that Colony [Natal] alarmed the whites, and led to the passing, in 1896, of an Act which will practically debar these immigrants from political rights” (5441). “In Natal both races [English and Afrikaans whites] are equally anti-Indian” (5946). Nog iets wat Bryce oor Natal skryf, is: “The south-coast Kafirs far outnumbered the whites, were full of courage, had a rough and thickly wooded country to defend, and were so ignorant as never to know when they were beaten. A more intelligent race might have sooner abandoned the contest” (6740).

    In anti-Afrikaner geledere word die Voortrekkers dikwels kwalik geneem omdat hulle met die oog op selfbehoud laer getrek het. Deesdae is die oproep uit dieselfde oord “ontlaering” (gebruik in hierdie verband die soekfunksie op LitNet), dus dat die Afrikanerdom in sy swernoot moet gaan. Bryce doen dieselfde. Hy verkwalik die Transvaal omdat die vereistes vir burgerskap na die ontdekking van goud strenger gemaak is. Maar die Transvaal is in ‘n kort tyd deur Uitlanders verswelg, soortgelyk aan die versnelde verswelging deur inkommers waarmee ons sedert 1994 te make het. “There are about 65 000 Boers, all told, and about 24 000 male citizens over the age of sixteen. The … Uitlanders numbered nearly 100 000, of whom fully one-half were adult males” (6211). “Over against the Uitlanders stood the native Boer population … The majority, consisting of the old ‘true blues’, who hated the British Government and clung to their national ways, supported the Boer Government in its stubborn refusal to grant reforms” (6218). Oor Paul Kruger skryf Bryce: “Exercising by his constant harangues in the Volksraad, what has been called a ‘dictatorship of persuasion’, he warned the people that their customs, their freedom, their religion, were at stake, and could be saved only by keeping the newcomers out of power” (6225). “It was the Government of a small and ignorant minority, and, since they [the Uitlanders] believed it to be corrupt as well as incompetent, it inspired no respect” (6299).

    In sy laaste hoofstuk skryf Bryce: “There has been a collision of two types of civilisation, one belonging to the nineteenth century, the other to the seventeenth. His isolation, not only in a distant corner of the southern hemisphere, but in the great, wide, bare veldt over which his flocks and herds roam, has kept the Boer fast bound in the ideas and habits op a past age, and he shrinks from the contact of the keen restless modern man, with new arts of gain and new forms of pleasure” (6693). Bryce het darem ook tot die volgende insig gekom: “An Afrikander patriotism of their own – a patriotism which is not Dutch, for they care nothing for the traditions of Holland, but purely Africander” (6700).* “On the other hand, the English of the Colony … have remained more thoroughly English than those of most British Colonies, and have never conceived the idea of severing their own connection with the mother country” (6713). By die Boere is daar “the wish to be left alone, and a stubborness of will that made independence seem more desirable the more it was threatened” (6719). Maar nóg die Britte nóg die swartes wou die Afrikaners met rus laat. Nie-Afrikaners, deesdae insluitende verloopte Afrikaners, gaan voort om hulle wense aan Afrikaners op te dring. [* Bryce weerspreek baie van wat hy geskryf het, wanneer hy teen die einde verklaar: “Those of Dutch origin, warm as is their Africander patriotism, have never been hostile to the British Crown” (6993).]

    Die laaste toekomsblik wat Bryce hom veroorloof, het ook die kol gemis. “There is, of course the danger that a class may spring up composed of men unfit for the higher kinds of work [blacks?], and yet too lazy or too proud to work with their hands [Afrikaners?]; and some observers already discover signs of the appearance of such a class. If its growth can be averted the conditions for the progress and happiness of the white race in South Africa seem favourable; and we are approaching an age of the world when the quality of a population will be more important than its quantity” (6858). Sedert 1994 troon die voorkeur vir kwantiteit egter loshande bo kwaliteit uit.

    Bryce vertolk die voorafgaande egter as ‘n toekoms wat gunstig vir die Britte gaan verloop. “The English-speaking element will, if the mining industry continues to thrive, become politically as well as economically supreme … A country must, after all, take its character from the large majority of its inhabitants, especially when those who form that large majority are the wealthiest, most educated, and most enterprising part of the population” (6913). Hy droom van ‘n onafhanklike “Anglo-Dutch Republic” (6967), “though under the protection and dignified by the traditions of an ancient and famous monarchy. Nor has it been fully realized that the Colonies derive even greater substantial advantages from the connection than does the mother country. The mother country profits perhaps [!] to some extent – though this is doubtful [!] – in respect of trade, but chiefly in the sentiment of pride and the consciousness of a great mission in the world which the possession of these vast territories, scattered over the oceans, naturally and properly inspires” (6973).

    Heroes of the Boer War

    Frederik Rompel (1870-1940) was ‘n Volkstem-joernalis en ‘n oorlogskorrespondent tydens die ABO. Hy het eerstehands met die leidende figure van albei partye kennis gemaak. Van hom is die volgende boek gepubliseer: Heroes of the Boer War (Nederland Publishing Company, 1903, 242p; Amazon Kindle R2,29). Die Kindle-weergawe is hoogs onvolmaak, maar teen die prys steeds die moeite werd om te lees.

    Ná die stigting van De Burger in 1915 is DF Malan as die eerste redakteur aangestel. Malan het veral die hoofartikels geskryf en hom nie met die ander joernaliste en die produksie van die koerant bemoei nie. Hy het hom spoedig eerder “aan sy parlementêre loopbaan gewy en sy kantoor by De Burger het meestal leeggestaan. Die publiek was egter salig onbewus van die feit dat die meeste van De Burger se hoofartikels nou geskryf is deur die tegniese redakteur, Frederik Rompel – ‘n Nederlandse Katoliek van geboorte, met ‘n Joodse vrou wat intussen in die Afrikanergemeenskap opgeneem is. Rompel en sy kollega Louis Hiemstra [1897-1978] is in 1921 by De Burger aangestel. Saam het hulle die gehalte van die koerant verbeter” (Lindie Koorts, DF Malan en die opkoms van Afrikaner-nasionalisme, Kaapstad: Tafelberg, 2014, Kindle 3980).

    Rompel se boek is die teenoorgestelde van Yves Guyot se boek (Praag 14.03.2020). Guyot het hom teen die Boere geskaar, terwyl Rompel die hoogste lof vir hulle het. Maar Rompel is nie heeltemal onkrities nie. Hy maak bv melding van die gebrek aan dissipline by sommige Boere, wat tydens die ABO na hulle huise of plase teruggekeer het wanneer dit hulle gepas het; ook die nadelige invloed wat die saamsleep van ossewaens met vroue en kinders op die oorlogsukses van die Boere gehad het. Heel aan die begin wys hy op die wydverspreide valse vertroue wat die Boere in koningin Victoria gehad het: “If your queen only knew” (Kindle 653).

    In sy voorwoord skryf William Thomas Stead (1849-1912): “It is only by reading this book that we English can understand how it was that the whole non-English world regarded with horror and indignation the British devastation of the two Republics” (8). Stead noem die Britse optrede tydens die ABO inderdaad ‘n “crime against humanity” (19). Hierdie frase word deesdae teen apartheid misbruik. Verloopte Afrikaners, soos Willie Esterhuyse, Wannie Carstens, Lindie Koorts en André Bartlett (die gebruiklike verdagtes wanneer publisiteit vir hulleself ten koste van die Afrikanerdom gesoek word), het dit ANC-gedienstig onlangs weer ingevryf (Netwerk24, 23.02.2020). Wanneer bv plaasmoorde veroordeel word, skitter hierdie mense egter in hulle afwesigheid.

    Ek vind dit interessant dat Stead in hierdie konteks na Andreas Hofer (1767-1810) verwys as “that indomitable Boer of the Tyrol” (28) – kyk Wikipedia. In sy inleiding vergelyk Albert Pfister die setlaars in die Nuwe Wêreld/die Amerikas met die Kaapse Hollanders: “They had not the stamina of the hardy settlers at the Cape” (151). Hulle het mettertyd as Boere die binneland in getrek. Hulle was “strong, virtuous, self-reliant” (160).

    Rompel beskryf agtereenvolgend en in besonderhede die volgende Afrikanerhelde, sommige waarvan later geblyk het nie danige helde te wees nie: Paul Kruger, MT Steyn, WJ Leyds, ADW Wolmarans, Cornelis Wessels, Abraham Fischer, Schalk Willem Burger, FW Reitz, PJ (Piet) Joubert, PA (Piet) Cronjé, Louis Botha, Christiaan de Wet, JH (Koos) de la Rey, Ben Viljoen, Danie Theron, JBM Hertzog, JC (Jan) Smuts, SG Maritz, GJ (Gideon) Scheepers en PH Kritzinger.

    Rompel het ook groot lof vir Afrikanervroue gehad, waaraan ‘n aparte hoofstuk gewy word. Hy haal MT Steyn soos volg aan: “Our women have gone through the fire of patriotism and not been found wanting. They will suffer patiently, if only we continue the sacred struggle for independence” (4071). Steyn word “the soul of the Africander resistance” genoem (1587). Ek volstaan met ‘n aanhaling van Christiaan de Wet: “A Boer first gets dangerous when you succeed in surrounding him” (3043). Deesdae het die plaaslike blankes met verswelging te make. Het die hedendaagse Boere/Afrikaners die murg in hulle pype om nie in hierdie onverdiende lot te berus nie, deur sorg te dra dat hulle situasie stelselmatig verbeter eerder as versleg?

  • Dan Roodt: NG-belhamels wil nie teen gays, maar teen heteroseksuele mans diskrimineer

    Dan Roodt: NG-belhamels wil nie teen gays, maar teen heteroseksuele mans diskrimineer

    Die oorweldigende getuienis van samespanning tussen die media, die universiteite en ‘n klein groepie ekstreemlinkse Afrikaners waar dit Afrikaanse kwessies raak, kan ‘n mens laat glo dat ons hele kultuur tans vanuit ‘n korrupte kantoortjie van die nasionale intelligensiediens bestuur word. Op hierdie Sondag 6 Oktober is daar weer ‘n stortvloed propaganda in Media24 waarin die kwessie van homoseksuele regte in die NG Kerk opnuut aan die groot klok gehang word. Vanaf die Rapport-preekstoel word ons dan met vuur en swael gemaan, nogal onder die ironiese titel, “Om jou naaste lief te hê”. En natuurlik word “apartheid”, die vernaamste begrip in die triomfantelike linkse gesangeboek, by die hare bygesleep:

    “Die NG Kerk het 30 jaar gelede die moed gehad om van sy ondersteuning van ‘n diskriminerende stelsel met die naam apartheid af te sien. Dieselfde moed en profetiese getuienis word nou weer van die NG Kerk gevra – dié keer oor die ‘gay-kwessie’.”

    Die skrywers van dié artikel, Chris Jones en Laurie Gaum, klap hiermee hul vingers. Die Afrikaner en Afrikanerlidmate van die NG Kerk word al dekades lank oor die kop gemoker met felle propaganda, onder meer dat ons miljoene swartes in ‘n “misdaad teen die mensdom” sou uitgemoor het — iets wat ‘n infame leuen is — en nou is dit weer tyd vir elke NG-lidmaat om die knie voor die politiek korrekte politburo te buig.

    Waarom het daar ooit ‘n “gay-kwessie” in die NG Kerk ontstaan? Jare gelede toe ek nog op skool was, kan ek onthou dat bepaalde homoseksuele wel eredienste bygewoon en selfs as diakens en ouderlinge in die kerk diens gedoen het. Dit is net nooit aan die groot klok gehang nie. Dit was die tydvak van Afrikanerverdraagsaamheid, van “leef en laat leef”.

    Tans verkeer ons egter midde-in die Rooi Revolusie wat niks ontsien nie. Weliswaar het die ANC-SAKP geen marxisme-leninisme in 1994 ingestel nie, al wou hulle hoe graag, maar die meer omvattende kultuurmarxisme het die heersende ideologie in ons land geword. Elkeen sal die revolusionêre evangelie aanneem, anders sal jy vervolg word, of ten minste jou werk verloor of in die openbaar gehoon word.

    So pas het die beroemde Franse skrywer en denker, Éric Zemmour, ‘n toespraak in Frankryk gelewer waarin hy die hele “progressiewe projek” wat al sedert die dae van die Franse revolusie duur haarfyn ontleed het. In die Westerse wêreld fokus die linkses en progressiewes op etniese en seksuele minderhede ten einde die heersende orde omver te werp. Daarom, stel hy dit onomwonde: “Die heteroseksuele blanke Katolieke man was die enigste vyand wat vernietig moes word.” Binne die Franse konteks het hy gepraat van die “blanke Katolieke man”, maar hier by ons kan ons dit met die “blanke Protestantse man” vervang.

    Lees: Eric Zemmour in Frans, of in Engelse vertaling.

    Die NG Kerk is een van die laaste oorblywende instellings wat nie aktief teen blanke mans diskrimineer nie. Juis daarom moet dit vernietig word. In dié opsig is die “gay-kwessie” slegs die Trojaanse perd wat agter die Kerkmuur ingesmokkel moet word, van waar die hele vesting dan ingepalm en geplunder sal word. (Kyk maar na Eskom of die SAUK as finansiële voorbeelde van wat met die “getransformeerde” NGK gaan gebeur.) Binne die Trojaanse perd is daar 12 soldate, ‘n dosyn fanatiese “gay”-dwepers wat reeds die NGK hof toe gesleep het en gesorg het dat die sekulêre hof met sy regters wat deur Zuma of Ramaphosa aangestel word, die uitspraak lewer dat waar geloof en die grondwet bots, die grondwet sal geld. Daardie grondwet waaraan u en ek geen aandeel gehad het nie; dis bloot deur Roelf Meyer en Cyril Ramaphosa aan ons opgedis as ‘n fait accompli, waaronder die hele stuk diskriminasie teen Afrikaans en die Afrikaner wat onherroepelik daarin vervat is.

    As wapen in die hierdie stryd teen die blanke Afrikaanse man, geld die groot progressiewe slagspreuk: “Julle sluit uit!” Die feit dat die NG Kerk nie — soos in soveel ander kulturele instellings reeds gebeur — by voorkeur gays en feministe as predikante aanstel nie, gee aanstoot aan die progressiewes, die Progs om hulle maar so te noem.

    Ek sien die laaste oorblywende Prog, Helen Zille, het ook haar naam gevoeg by ‘n lys van “openbare persoonlikhede” wat insgeslyks die NG Kerk maan om finaal die progressiewe ideologie te omhels- en daarmee tesaam huwelike tussen gays, die doop van kinders wat kunsmatig verwek is en deur gays grootgemaak word, asook “transgeslag” mense en alles wat daarmee saamhang. In hul geskriffie in Rapport verwys Jones en Gaum na “gay lidmate (of meer korrek: LGBTQIA+-lidmate)”, dus gaan dit om die hele swetterjoel “geslagte” en Frankensteinagtige praktyke wat die progressiewe ideologie en die moderne tegnologie aan ons kan opdis.

    Terloops doen ‘n kort video vandeesweek die rondte van sosiale media vanuit Frankryk, waar ‘n ewe verligte Franse vroueparlementslid verduidelik dat die nuwe wetsontwerp rondom mediese bevrugting en alles wat daarmee saamhang “geen beletsel plaas op heteroseksuele paartjies wat kinders vleeslik sou wou verwek nie”.

    “Geen beletsel nie.” Met ander woorde, die vereniging van man en vrou in die huwelik, wat sekerlik ‘n hoeksteen van die Kerk is, anders waarom sou almal nie maar in die landdroskantoor trou nie? word nou toenemend gesien as iets “wat toegelaat word”, maar nie noodwendig binne die progressiewe ideologie (en teologie!) as wenslik geag word word nie.

    Feministe (en elke vroulike universiteitsteoloog is seker vandag ‘n feminis en interpreteer die Bybel vanuit haar anti-man- en veral anti-blankeman-perspektief) praat van “heteronormatiwiteit”. Hiermee word die gedagte uitgedruk dat die tyd van die heteroseksuele mens gekom en gegaan het en ons dus reeds in ‘n soort postmenslike, alfabetgeslagtelike toestand verkeer. Hoe lank alvorens die huwelik tussen hetereksuele man en vrou, wat reeds deur progressiewes as “ongewens” gesien word, inderdaad belet of verbied word? Immers gaan ons Aldous Huxley se “dapper nuwe wêreld” tegemoet waarin die totalitêre staat hom met ons intiemste handelinge en identiteite bemoei, gestu deur die histeriese “Rooiwagte” van die geslagsrevolusie.

    Daar is dus baie meer op die spel as bloot of ‘n homoseksueel in die kerk mag trou, of in die amp bevestig mag word, aldan nie. Hierdie stap deur die progressiewes om die NG Kerk met hul blikoopmaker oop te sny, is bloot die eerste van vele daaropvolgende stappe. As heteroseksualiteit “uitsluit”, weet ons mos danksy die Idi Amin-agtige Panyaza Lesufi van die Gautengse onderwysdepartement dat Afrikaans dit ook doen. Dus sal die taal insgelyks moet waai.

    Indien enigiemand dink dat ek nou te ver gaan, hoef hy of sy maar net te let op die onheilspellende ondertone van die Trojaanse perd-insittendes, of NG-belhamels, soos André Bartlett byvoorbeeld, wat elders op Netwerk24 sê:

    “Die NG Kerk sal nog baie meer as tans homself as deel van die groter kerklike beweging moet sien en baie meer ekumenies moet saamwerk. Nie net op die vlak van kerklike verband nie, maar ook op plaaslike vlak sal gemeentes hande moet vat met ander Christelike gemeenskappe.”

    En van daar af is dit maar ‘n kortpad daarna om jou plaaslike Nigeriese pastoor penningmeester van jou gemeente te maak en die wagwoord vir die bankrekening aan hom toe te vertrou. Ons leef mos in ‘n uiters eerlike en wetsgehoorsame land wat deur die progressiewes met hul marxistiese gelykheidsideologie vir ons geskep is.

    Reeds tweehonderd jaar lank word Afrikaners aktief vervolg en selfs geterroriseer deur sekere Engelstalige kerke in dié land. Gaan lees maar die ou en meer onlangse geskiedenis. Die Soweto-onluste is ten minste gedeeltelik deur die Anglikaanse priesters opgestook — uit haat vir Afrikaans. Moet ons nou met diegene “hande vat” sodat ons ondergang soveel sneller kan geskied?

    Maar waarom ophou as dit by “ander Christelike gemeenskappe” kom? Radio Sonder Mense alias RSG saai reeds getrou soggens Moslempreke uit, hoewel die gebruik van Afrikaans by Kaapse Moslems blykbaar tot op nul gedaal het, ten minste sover dit hul universele, internasionalistiese godsdiensbeoefening betref. Eerder as wat daardie uitsendings op Afrikaanse Moslems gemik is, wat in die praktyk nie bestaan nie, vermoed ek dit gaan juis daaroor om Afrikaners sag te maak vir verdere “ekumeniese samewerking”, nie net oor taalgrense nie, maar ook oor geloofsgrense heen.

    Die godsdiensvryheid waarvoor ons voorouers gestry, gely en dikwels gesterf het, loop gevaar om in die sand te loop. Aanstons gaan ‘n klein bende “ekumeniese teoloë” bepaal wat ons mag glo, wie ons mag aanbid, in watter taal, en met wie ons mag trou.

    Al weet ons nog nie presies hoe hulle “dapper nuwe wêreld” gaan lyk nie, weet ons reeds hoe die geteikende mens of “identiteit” daar uitsien: die blanke, heteroseksuele man.

    Het dit nie dalk tyd geword dat ons almal rondom die ware slagoffer groepeer, hy wat reeds in plaasmoorde en huisaanvalle sneuwel en teen wie daar in die werkplek, op universiteit en binnekort selfs in die Kerk gediskrimineer word nie?

  • Leon Lemmer: Homoseksuele: Weerstand van die weerloses?

    Leon Lemmer: Homoseksuele: Weerstand van die weerloses?

    Deesdae word sekere neigings aan ons voorgehou asof dit wêreldwyd korrek sou wees. Die drie belangrikste polities byderwetse gebooie is dat jy bevoordeel moet word as jy nie-wit, vroulik en homoseksueel (insluitende talle variasies) is. Hierdie groepe het ‘n buitengewoon positiewe aansien verwerf. Dit maak nie saak of die mense in hierdie drie kategorieë ‘n minderheid of die meerderheid in ‘n land of die wêreld is nie. Wie bevoordeel moet word, is hulle. Verdienste/meriete word nie as ter sake geag nie. Die ander kant van die munt is dat teen blankes, mans en heteroseksuele gediskrimineer mag en moet word. Ek ervaar dit daagliks as ‘n drievoudige terugslag. Blanke, heteroseksuele mans het skurkstatus verwerf. Feitlik enigiets mag hulle toegevoeg of aangedoen word. Die teenoorgestelde geld egter nie. Wat jy ‘n nie-witte, vrou of homoseksueel toevoeg of aandoen, is aan uiters strenge sensuur en sanksies onderworpe. Jy móét groter simpatie met hierdie drie groepe openbaar as met dié waaraan jy teen wil en dank behoort of jy word ‘n sosiaal uitgeworpene.

    Hierdie onverkwiklike werklikheid dien as agtergrond vir my bespreking van die teoloog André Bartlett se boek, Weerlose weerstand: Die gaydebat in die NG Kerk (Pretoria: Protea Boekhuis, 2017, 304p, R200). In die motto word alle mense asof vanselfsprekend waardig verklaar (p 5), dus ook diegene wat (moontlik) onwaardig is. Van die begin af word eintlik van die veronderstelling van die gelykheid en wesenlike eendersheid van mense (ten spyte van ongelykheid en andersheid) uitgegaan. Daarom word selfdegeslag-verhoudings en “huwelike” (kragtens Wet 17 van 2006 – 263) sonder meer aanvaar. Die enigste manier waarop polities byderwets van gelykheid en eendersheid afgewyk mag word, is om nie-wittes, vroue en homoseksuele meer of hoër of beter as blankes, mans en heteroseksuele te ag.

    Die boektitel is ontleen aan Ernst van Heerden (1916-1997) se gedig “Ontsnapping” waarin die frases “weerlose weerstand” en “onbeholpe vlees” voorkom (6). Die woord “weerloos” het ‘n simpatie-dimensie wat deesdae dikwels in die konteks van die armes gebruik word. In dieselfde konteks is daar die stemloses. Die neiging is om sulke weerloses (die armes en stemloses) ten minste histories met nie-wittes en vroue te assosieer. Daarteenoor word homoseksualiteit histories in groter mate met mans as vroue geassosieer. Soos Bartlett gebruik ek die benaming “gay” as ‘n wisselvorm vir “homoseksueel” (33).

    Die weerstand wat in die praktyk uit hierdie oorde ervaar word, is dikwels allermins weerloos. Hierdie weerstand kan deesdae uiters aktivisties, militant, gewelddadig en destruktief of ten minste demonstratief, onaangenaam en opdringerig wees. Gayweerstand is al lank nie meer weerloos nie. Die boektitel is nie ingestel op feitelike korrektheid nie. Dit gaan om die opwekking van simpatie in ooreenstemming met die outeur se radikale oortuigings. Die punt is dat die gaydiskoers talle ooreenkomste toon met wat in die politiek gebeur. Diegene wat op die snypunt van die byderwetse (bv linkse, liberale, humanistiese, progressiewe, marxistiese) politiek wil wees, is geneig om sterk pro-gay te wees. As jy daarbenewens ook predikant of teoloog is, word dit eintlik ‘n onverbloemde poging om religie, kerk en evangelie (meer) relevant en aanvaarbaar in ‘n gesekulariseerde wêreld te probeer maak; dus soortgelyk aan die bevrydingsteologie.

    Bartlett noem dat die uitgewer Nicol Stassen “voorgestel het dat ek die boek skryf” (304). Op die agterkant beveel Waldimar Pelser, die redakteur van Rapport, die boek aan. Neels Jackson, die redakteur van Kerkbode, het die voorwoord geskryf. Hy plaas die boek dadelik in die politieke arena met verwysing na die slawe en die oopverklaring van die Nederduitse Gereformeerde (NG) Kerk vir alle rasse in 1986 (9). Daarna het die NG Kerk by die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke aangesluit, wat onder die leiding van mense soos Desmond Tutu, Beyers Naudé en Frank Chikane vóór 1994 openbare onrus gestook en terrorisme aangepor het. Sedert 1998 is die NG Kerk ook lid van die Wêreldraad van Kerke. Nasionale en internasionale aanvaarding van die NG Kerk gaan egter gepaard met ‘n drastiese afname in lidmaatskap. Dit is omdat Afrikaners/Boere kultureel fundamenteel van die deursnee-Suid-Afrikaner en -Afrikaan verskil en verkies om nie wêreldburgers te wees nie.

    Die tradisionele standpunt van die NG Kerk was: “Jy gaan hel toe, want jy is skeef” (60). Die toegewings wat die NG Kerk sedert 1986 aan gays gemaak het, word “normalisering” genoem: “die aanvaarding dat heteroseksualiteit nie die enigste normale vorm van seksualiteit is nie. Dit gaan om die groeiende besef dat die spektrum van lesbies, gay, biseksueel, transgender, interseksueel [LGBTI] en dies meer ‘n groter en komplekser werklikheid is as die eenvoudige binêre skema van man en vrou waarmee in die verlede gewerk is” (9). Toe die algemene sinode van die NG Kerk in 2015 besluit het dat homoseksuele in sy kerke burgerlike verbintenisse/huwelike kan aangaan en predikante sowel gay as nie-selibaat mag wees, “het die NG Kerk nie net die eerste hoofstroomkerk in Suid-Afrika én in Afrika geword om so ‘n besluit te neem nie, maar ook gedoen wat nog net in ‘n handjievol ander kerke wêreldwyd reggekry is” (13).

    Ek aanvaar dat daar in uitsonderlike gevalle mense is wat anatomiegewys (ooglopend en andersins) nóg man nóg vrou is. Daar is ‘n groter groep wat anatomiegewys nie duidelik van die genoemde binêre skema (man/vrou) afwyk nie maar wat in hulle seksuele gedrag voorkeur aan dieselfde geslag gee. Hulle is homoseksueel in funksionering. Wat Bartlett doen, is om sonder meer telkens te beweer dat homoseksuele só gebore is; selfs al voor geboorte só was. Daarmee word die bestaan van fundamenteel verskillende soorte homoseksualiteit ontken. Ek dink dat daar ten minste duidelik tussen aangebore en aangeleerde homoseksualiteit onderskei moet word. Ek kon nie verstaan dat Bartlett enersyds na die interaksie van aangebore en omgewingsfaktore verwys (35) en daaraan voortgaan asof daar slegs aangebore homoseksualiteit is nie. Later verduidelik hy: “Sosiale faktore kan wel ‘n rol speel om ‘n oriëntasie wat reeds vasgelê is te bevestig en die ontplooiing daarvan te bevorder” (50). Wat hy soos die pes vermy, is enige poging om homoseksuele se gedrag te verander.

    In 1986, na aanleiding van ‘n 1980-verslag, het die NG Kerk wel tussen kern- en pseudo-homoseksualiteit onderskei (19, 51). Die hedendaagse propagering van die voortreflikheid van gayverhoudings en die buitensporige uiterstes waartoe gegaan word om diesulkes te beskerm en simpatie vir hulle te wek, bring mee dat homoseksualiteit ‘n gesogte modeverskynsel geword het wat deur sommige heteroseksuele nagevolg word. Dit het skynbaar ‘n prestige-saak geword as jy kan sê jy het ‘n selfdegeslag-lewensmaat eerder as wat jy ‘n verstokte, binêre skema, getroude man of vrou is. Sommige mense is nie homoseksueel gebore nie. Hulle word homoseksueel. Dit is dus foutief en doelbewus misleidend om te beweer dat almal wat hulle homoseksueel gedra só gebore is en nie kan verander nie. Die klimaat word deesdae geskep dat hulle nie hoef te verander nie omdat ‘n homoseksuele leefwyse in dieselfde mate as dié van heteroseksuele sosiaal aanvaar behoort te word.

    ‘n Saak wat glad nie afdoende in die openbare diskoers verreken word nie, is die mate waarin homoseksuele gedrag vir heteroseksuele afstootlik kan wees. Dit gaan nie (noodwendig) om vooroordeel en ‘n gebrek aan verdraagsaamheid (woorde met ‘n sterk politieke konnotasie) nie. Dit kan ‘n heeltemal natuurlike reaksie wees. Dekades gelede het ek die rolprent Deliverance (1972) gaan kyk. Die berugte, uitgerekte verkragtingstoneel van ‘n man deur ‘n man bly my tot vandag toe by as uiters afstootlik. Ek sou te graag nie daardie rolprent wou gesien het nie. Homoseksualiteit is tradisioneel met geslagsverkeer tussen mans geassosieer. Dit is terselfdertyd homoseksualiteit in sy afstootlikste vorm. Dit kom neer op die gebruik van die anus en kolon op ‘n ander manier as wat gewoonlik die geval is. Die verweer is dat homoseksualiteit nie noodwendig so beoefen word nie. Maar die feit is dat dit soms/dikwels hierdie vorm aanneem en vir baie heteroseksuele is dit heeltemal onaanvaarbaar en kan hulle nie hulle seën daaroor uitspreek nie. Daar is al beweer dat (sommige vorme van) homoseksuele gedrag, soos kolonisme, eintlik nie seks is nie maar die nabootsing daarvan. Ek gebruik die term “kolonisme” omdat sodomie ook ander homoseksuele praktyke insluit.

    In die mediese vakliteratuur word verduidelik dat die homoseksuele gebruik van die anus en kolon ongewens is omdat die subjek verlies aan ontlastingsbeheer kan ervaar; dermate dat ‘n operasie nodig kan wees. Dit is dus vals om te beweer, soos dikwels gebeur, dat ‘n gay leefwyse niemand skade berokken nie. Daar is ook die kwessie van die verspreiding van veneriese siektes, insluitende die dodelike MIV/Vigs; ‘n aangeleentheid wat glad nie deur Bartlett aan die orde gestel word nie omdat dit hom in die propagering van sy pro-gay standpunt nie pas nie. Die verweer is dat heteroseksuele gedrag óók veneriese siektes versprei. Maar dit is geboekstaaf dat homoseksuele mans ‘n leidende aandeel in die vinnige internasionale verspreiding van MIV gehad het, onder meer weens die neiging by sommige homoseksuele om dikwels geslagtelik te verkeer en daarby met ‘n groot verskeidenheid mense.

    Wat Bartlett doen, is dat hy homoseksuele praktyke (sekerlik insluitende kolonisme) goedkeur en propageer. Hy doen dit op grond van sy vertolking van die Bybelboodskap in sy geheel (die liefdesgebod, wat aanvegbaar is – kyk hier onder) en sekere Bybelteksverse. Hierdie teksverse verplig Bartlett om promiskue gedrag by almal (hetero- en homoseksuele) af te keur. Ingevolge die gelykheids- of eendersheidsdogma is homoseksuele gedrag as sodanig volgens Bartlett egter wesenlik nie meer promisku as dié van heteroseksuele nie. Soos oor swartes in die verligte politiek, word deurgaans gehamer op hoe homoseksuele se gevoelsens seergemaak word en die pyn wat hulle moet verduur weens die afkeurenswaardige gesindheid van sommige heteroseksuele. Wat Bartlett nie noem nie, is dat die gaydebat in die NG Kerk uit die staanspoor anders as ander kwessies benader is. Wanneer die NG Kerk voorheen uitsluitsel oor iets (bv doop of dobbel) wou hê, is eerstens nagegaan wat die Bybel sê en daarna hoe dit lidmate of mense in die algemeen raak. In die gaydebat is die prosedure breedweg omgekeer. Die gevoelens en heil van homoseksuele word as uitgangspunt gebruik, of ingevolge menseregte as primêr beskou, en daarna word gepoog om skriftuurlike gronde vir ‘n pro-gay standpunt te vind.

    Waarvoor ek onder meer pleit, is dat daar gerus groter begrip kan wees vir heteroseksuele se natuurlike reaksie op die aard van ten minste sommige vorme van homoseksualiteit. Dit beteken op sy minste dat homoseksuele liefs minder demonstratief en uittartend te werk moet gaan. Dit sal ongetwyfeld seksuele harmonie en verdraagsaamheid bevorder. Ek ontken nie dat daar iets soos homoseksualiteit bestaan nie. ‘n Mens moet ook nie sonder simpatie wees vir die klein minderheid wat só gebore is nie. Maar dit is vir baie heteroseksuele swaar om saam te leef met die mate waarin hierdie (ongewone) soort leefwyse deesdae gepropageer en oorpositief voorgestel word. In werklikheid is homoseksualiteit in baie gevalle ‘n sielsongelukkige toestand wat onbestendigheid en selfs selfdood in die hand werk. Die American Psychiatric Association het in 1973 beweer “homosexuality is not an … emotional problem” (35), maar dit veroorsaak sekerlik groot emosionele onstabiliteit in gay geledere. Een gay beweer: “Ek dink ek is bevoorreg om gay te wees” (56) terwyl ‘n ander een daarteenoor sê: “Jy sal nie só [‘n] keuse maak as jy ‘n keuse gehad het nie” (58).

    In sommige gevalle het ek hier bo woorde soos “gewoonlik” en “natuurlik” gebruik. Dit is omdat die gewoonte gevestig is dat die woorde “abnormaal” en “onnatuurlik” liefs nie in die konteks van seksualiteit gebruik moet word nie. Dit is ‘n subverskynsel van die gelyk- en eerdersverklaring van mense. Maar homoseksuele as ‘n groep, wat alle vorme van homoseksualiteit insluit, is in alle samelewings ‘n minderheid. Sommige van hulle seksuele praktyke is ongewoon. Dwarsdeur Bartlett se boek word erken dat hulle anders is ten spyte van al die pogings tot gelyk- en eerdersverklaring. In ‘n sin kom dit daarop neer dat gays afwyk van die normale of gewoon gangbare in die samelewing. Bartlett strewe na die assimilasie of insluiting (dikwels “omarming” genoem) van homoseksuele op alle vlakke en oral; dus nie net as gemeentelede nie, maar ook as kerkraadslede en predikante. Soos in die hedendaagse politiek is inklusiwiteit en nie-diskriminasie die wagwoorde.

    Selfdegeslag-verhoudings en -huwelike bring nie kinders voort nie. Die vraag is of dit nie ‘n aanduiding kan wees dat die geslagsverhoudings van gays ten minste in daardie opsig onnatuurlik is nie. Die verweer is dat heterogene huwelike soms ook kinderloos is en dat seks nie uitsluitlik met die oog op voortplanting beoefen word nie. Maar die punt is dat voortplanting noodsaaklik vir die voortbestaan van die spesie is en dat gay verhoudings dit verydel en in daardie opsig teenstrydig met die natuurlewe is. Bartlett onderskryf egter die standpunt dat homoseksualiteit “as [‘n] normale variasie van menslike seksualiteit beskou” word (50). “Homoseksualiteit kan beoordeel word as ‘n wisselvorm van normale menslike seksualiteit en is dus ‘n simptoom van die ryke verskeidenheid [diversiteit] wat in God se skepping opgesluit is – vergelykbaar met iets soos linkshandigheid wat voorheen ook as abnormaal beskou is en terapeuties probeer ‘herstel’ is” (87-88).

    Dit is seker nie moontlik om meer radikaal pro-gay as Bartlett te wees nie. Die kinders van gay egpare (uit vorige verhoudings, kunsmatige bevrugting of aanneming) behoort volgens hom in die kerk gedoop te kan word. Geen gays, insluitende predikante, hoef selibaat (geassosieer met die Rooms-Katolieke Kerk) te lewe nie omdat dit nie van heteroseksuele verwag word nie. Selfdegeslag-huwelike of “burgerlike verbintenisse” behoort soos tradisionele huwelike in kerke voltrek te kan word. Homoseksuele moet hiervolgens volle en nie tweedeklas-lidmate wees nie (99). Bartlett versuiker die pil van absolute gelyke regte vir almal met die toegewing dat gemeentes self kan besluit wie gedoop of getrou word en of hulle gay kerkraadslede of predikante wil kies. Maar hy weet baie goed as sommige gemeentes ‘n pro-gay gesindheid uitleef en ander dit nie doen nie, daar by laasgenoemdes dadelik ‘n bohaai oor diskriminasie en liefdeloosheid opgeskop sal word. Wat nodig is maar nog nie deur die NG Kerk gedoen is nie, is om omvattend ondersoek in te stel na die gedrag van gay lidmate sodat geweet kan word wat alles deur Bartlett as (Bybels) aanvaarbaar verklaar is.

    Diegene wat polities links (oa humanisties) is, hou daarvan om die kernboodskap van die Bybel tot die sogenaamde liefdesgebod te reduseer. Maar dit gaan moeilik om die Ou Testament eerder met liefde as wreedheid te assosieer. In die Nuwe Testament gaan dit ietwat makliker maar die hel bly ‘n baie warm plek. Volgens Levitikus moet jy jou naaste so lief soos jouself hê. Maar hierdie woorde “referred only to fellow Israelites, not to people in neighboring nations” (Robert Wright, The evolution of God, London: Abacus, 2009, p 235, ook 257). “‘Love your neighbor’ is a recipe for Israelite social cohesion, not for interethnic bonding” (260). Van die oudste boek in die Nuwe Testament word gesê: “In the book Mark, the word ‘love’ appears in only one passage” (257). Ons het “reason to doubt that the real Jesus actually uttered the phrase ‘Love your enemies’” (260). “Paul’s ‘brotherly love’ wasn’t truly ‘universal.’ It focussed more heavily on fellow Christians than on outsiders” (299). In die vroeë christelike kerkgeskiedenis was die christen se naaste “his fellow Christian” (283).

    Die huidige manie dat ons almal moet liefhê, is onnatuurlik. Ons is (feitlik) noodwendig geneig om diegene naaste aan ons (dus eerder familie as totale vreemdelinge) lief te hê en aangetrokke te voel tot diegene met wie ons kulturele bande het (bv Afrikaners, Europeërs, Westerlinge). Om van ‘n Afrikaner ‘n halsoorkop Afrikaan-liefhebber te maak, kan onmoontlik blyk te wees. Kulturele verskille, soos ander verskille (bv tussen hetero- en homoseksuele), moet eerder erken as ontken word. Insgelyk is die ons/hulle onderskeid so natuurlik soos water. ‘n Mens moet onderskei/diskrimineer om te kan lewe; sekere dinge is goed en gewens terwyl ander dinge sleg is en vermy moet word. Dit hoef nie vooroordeel of benadeling te behels nie.

    Tot duser het ek oorsigtelik met Bartlett se boek gehandel en min bladsyverwysings verskaf. Van nou af gaan ek meer spesifiek wees. Ek gaan hoogs selektief te werk en poog om nie te herhaal nie.

    In hoofstuk 1 gaan dit vir Bartlett, soos in die politiek, om gelykwaardigheid en menswaardigheid (13). Gays het pyn en verwerping ervaar en verskoning vra is dus aan die orde van die dag (14). Gays is verguis en aan verontmenslikende veroordeling blootgestel en dít weens “valse stereotipering en die gebruik van denkbeelde wat lank reeds verkeerd bewys is, om ‘n uitgediende siening van homoseksualiteit staande te hou” (15). Later word in dieselfde asem genoem: “rassisme, gender-ongelykheid en die miskenning van die menswaardigheid van gays” (42).

    In hoofstuk 2 toon Bartlett aan dat die gaydebat in die NG Kerk in dieselfde jaar, te wete 1986, begin het toe die algemene sinode rasse gelyk verklaar het (21) en hierdie kerkgenootskap hom van apartheid gedistansieer het (23). ‘n Bedenklike aspek van hierdie hoofstuk is Bartlett se insinuasie dat diegene wat die luidste teen homoseksualiteit beswaar maak juis diegene is wat gay verhoudings begeer (24, 26).

    In hoofstuk 3 word genoem dat homoseksualiteit tydens die grondwetlike onderhandelings van 1990/94 gedekriminaliseer is. In die 1996-grondwet “is daar uitdruklik voorsiening gemaak dat daar teen geen persoon op grond van seksuele oriëntasie gediskrimineer mag word nie” (28). Dit is seker ook toe dat prostitute as sekswerkers ontpop het. Nelson Mandela het die algemene sinode van die NG Kerk in 1994 toegespreek en waaragtig apartheid as ‘n “verskroeide aarde-beleid” bestempel, terwyl dit die ANC se beleid was dat Suid-Afrika tot op die grond afgebreek kon word ten einde dit vir swartes moontlik te maak om die politieke mag in te palm.

    Voortaan sou die sinode nie meer peiltrek op “die onfeilbare en letterlike betekenis van elke spesifieke woord en teks” in die Bybel nie (29). Daar sou ‘n “meer genuanseerde hantering van die Bybel” wees, wat die hek wyd ooplaat aan aktiviste soos Bartlett om inlesing van hulle voorkeure in die Skrif te doen; dat dit eerder moet gaan om “die breë [deesdae verpolitiseerde] heilsboodskap” en dat die “proeftekste” (daardie teksverse wat hulle uitdruklik en ondubbelsinnig teen homoseksualiteit uitspreek) “na sekere homoseksuele praktyke verwys, maar nie na homoseksualiteit as sodanig soos ons dit vandag verstaan nie” (29). Dit is glo net “perverse vorme van homoseksualiteit, byvoorbeeld verkragting, tempelprostitusie, afgodery en pederastie [pedofilie – 53]” wat veroordeel word (45). Die term “proeftekste” laat dit klink asof hier voorlopige of hipotesiese stellings gemaak word. In werklikheid is hulle dik spykers in die doodskis van gay lewenswyses.

    In hoofstuk 4 word daar soos volg aangehaal: “God het vir my gewys dat ek geen mens as onheilig of onrein mag beskou nie: (Hand. 10:28)” (49). Die tersydestelling van die onderskeid tussen Jood en nie-Jood word vertolk as “die algemene opheffing van alle uitsluitingskategorieë” (49). Gevolglik mag gays ook nie uitgesluit word nie. Teen niemand mag gediskrimineer word nie. Almal moet so gelukkig moontlik gehou word. Dit lei bv tot Desmond Tutu se gebod dat alle gelowiges, afgesien van die religie waaraan hulle behoort, tot die hemel toegelaat word. Almal is goeie mense. Sondaars word skaars. Bartlett beweer “dat homoseksualiteit … in alle samelewings, op alle vlakke van die samelewing en alle periodes van die geskiedenis voorkom” (50). Dit geld ook misdadigers, sondaars, ens, en verskaf dus slegs ‘n bevestiging van teenwoordigheid en geen kwalitatiewe aanduiding nie.

    In hoofstuk 5 word van Levitikus 18:22 en 20:13, wat homoseksuele dade uitdruklik verbied, gesê: “Klaarblyklik geld meeste van hierdie uitsprake … nie meer in letterlike sin vir ons vandag nie” (71). In 1 Korintiërs 6:9 en 1 Timoteus 1:10 word glo “woorde gebruik waarvan die presiese betekenis omstrede is. Hoewel dit duidelik is dat homoseksuele gedrag hier sterk veroordeel word … daar verskillende menings is oor watter spesifieke gedrag ter sprake is” (71). Oor Romeine 1[:26-27]word beweer “dat die betekenis daarvan nie so vanselfsprekend is as wat soms gedink word nie. Hoewel die gedeelte sterk afwysend teenoor homoseksuele praktyke staan, is dit nie die eintlike punt van Paulus se kritiek nie, maar eerder die selfverheffing van die Jode teenoor die heidene” (72). “Net soos die skerp oordeel oor seksuele losbandigheid in die algemeen (soos in vs 24-25) nie beteken dat seksualiteit as sodanig daarmee as sondig afgewys word nie, hoef die skerp oordeel oor homoseksuele losbandigheid in vs 26-27 ook nie sonder meer as ‘n veroordeling van homoseksualiteit as sodanig geïnterpreteer te word nie” (86). Dit lyk na gevalle van: Daar staan nie wat daar staan nie. In hierdie konteks loof Bartlett die teoloog Flip Theron se “kreatiewe vermoë om Bybelse tekste te ontsluit” (76).

    In hoofstuk 6 skryf Bartlett: “Die sogenaamde veroordelende tekste in die Bybel nie noodwendig met die verskynsel van homoseksualiteit as sodanig te doen het nie, maar waarskynlik met geperverteerde vorme van homoseksuele uitlewing soos verkragting (in die Sodom-verhaal), tempelprostitusie (in die Levitikus-tekste) en seksuele losbandigheid (in die Korintiërs- en Timoteus-tekste). Oor die saak van homoseksualiteit sê die tekste eintlik baie min” (80). Dit kan daarop neerkom dat Sodom en Gomorra volgens Bartlett behoue moet bly. Ook: “Dat daar redelike eenstemmigheid onder kundiges is dat homoseksualiteit nie aangeleerde gedrag is nie, maar ‘n wesenlike oriëntasie wat baie vroeg reeds (moontlik selfs voor geboorte) vasgelê is en wat slegs in hoogs uitsonderlike gevalle gewysig kan word” (81). Hy praat van “konstitusionele homoseksualiteit (dit wil sê homoseksualiteit as ‘n vaste oriëntasie)” (83). Nêrens stel Bartlett homoseksualiteit as modeverskynsel aan die orde nie.

    In hoofstuk 7 word genoem dat Frits Gaum “hom voorheen reeds sterk negatief teen ‘n homoseksuele leefwyse uitgespreek het” (104). Sedertdien het hy ‘n lojale ondersteuner van sy gay predikantseun Laurie geword. Wat as anti-gay tekste beskou is, het “verouderde Skrifuitleg” geword (106). Daar word egter na “eksgays” (109, 110) verwys, wat daarop dui dat gay gedrag wél in heteroseksuele gedrag omskep kan word. Soos in die politiek (dink bv aan die sogenaamde Waarheids- en Versoeningskommissie) is daar die oproep, “let the gay people tell their own stories” (110). Daar moet nie net óór gays gepraat word nie maar ook en veral mét hulle. Dan móét daar geluister word. Soos in die politiek moet daar eerder op ooreenkomste as verskille gelet word (88).

    In hoofstuk 8 kom daar nie eintlik nuwe gesigspunte aan die lig nie. Daar word voorgestel dat die algemene sinode nie in daardie stadium (2007) ‘n meerderheidsbesluit afdwing nie: “dat daar in die plek daarvan eerder gekies sal word vir die verantwoordelike bestuur van die diversiteit in die kerk” (124).

    Hoofstuk 9 staan in die teken van die Belydenis van Belhar (1986) waarin daar die tydgenootlike vertolking is van God wat “op ‘n besondere wyse die God van die noodlydende, die arme en die veronregte is.” Om in dieselfde asem as hierdie belydenis genoem te word, is vir Bartlett ‘n kompliment (101). Johan Symington, die redakteur van Kerkbode, skryf: “Gemeentes behoort nou, nog meer as ooit, pastoraal uit te reik na hulle wat gemarginaliseer word” (95). Dit gaan om inklusiwiteit. Geen mens moet as heilig of onrein beskou word nie (93). “Dit beteken dat geen menslike kwaliteit, anders as ongeloof, as uitsluitingskategorie deur die kerk hanteer mag word nie” (87). Die “Seisoen van Menswaardigheid” het aangebreek (144).

    In hoofstuk 10 word beweer “dat ‘n groot deel van die bevolking so [gay] is” (156). Wanneer gays lewensmaats kies, kan dit gaan om “duursame langtermynverhoudings … en nie om selfsugtige bevrediging nie” (157). Die ideaal is die “normalisering van die posisie van lesbiërs, gays, biseksuele en transseksuele persone binne die kerk” (160). Bartlett erken dat hy “die saak van die kerk se gaylidmate so sterk as moontlik bevorder” (167). Soms het hy hom “onnodig skerp uitgespreek” (173).

    In hoofstuk 11 word kant gekies teen “eksklusiewe en ongenaakbare” Skrifvertolking (169). Liefdeloosheid en overdraagsaamheid moet plek maak vir deernis en omgee (170). ‘n “Liefdevolle, barmhartige” vertolking van die Bybel is nodig (171). Daar word verwys na 1 Johannes 4:7-8 waar gesê word: “Liefde kom van God” en “God is liefde.” (173). Dan gly Bartlett na hierdie (gevaarlike) vertolking: “Ek het die mening uitgespreek dat as ware liefde van God kom, en nie van een of ander twyfelagtige bron soos die duiwel nie, ons ons die vraag moet afvra of ons dan die reg het om mense te verhinder om aan hierdie [!] liefde uitdrukking te gee in die vorm van ‘n vaste verhouding van wedersydse trou” (173).”Ten diepste [word] van ons gevra … om uitvoering te gee aan die Bybelse liefdesgebod” (178). In 2015 het die algemene sinode van die NG Kerk wesenlik Bartlett se pro-gay standpunt met 102 stemme teen 88 aanvaar (180). Vier lesbiërs is toegelaat om “elke dag met T-hemde met die logo #liefdeisliefde daarop op die galery van die sinodesaal” te sit (182).

    In hoofstuk 12 word vertel van die reaksies op die 2015-besluit waarmee die NG Kerk ‘n “fundamentele skuif gemaak” het (189). “Die mooiste koerantstorie” was van Jean Oosthuizen onder die opskrif, “NG Kerk se eie 2 Februarie” – ‘n verwysing na FW de Klerk se noodlottige toespraak in 1990. “Daarmee het die kerk nou uiteindelik sy eie Rubicon oorgesteek – iets wat die toekoms van die kerk onherroeplik gaan verander” (191). Daar word genoem dat die pro-gay besluit “lotsbepalend” vir die NG Kerk kan wees (189). “Dis ‘n geveg om die siel van die NG Kerk” (203) volgens ‘n predikant, Johannes de Koker. Bartlett meen dat daar nou “op ‘n meer verantwoordelike wyse” met die Bybel omgegaan word (196). ‘n Predikant, Danie Mouton, skryf: “As God gays vir die bediening bly roep, wie kan hulle belet?” (197). Die eintlik vraag is egter: Het God hulle werklik geroep? ‘n Behoudende ouddiplomaat skryf dat ingekoop is “in die kompromie-denke om van die NGK ‘n humanistiese mens-georiënteerde ‘spyskaart-kerk’ te maak … Die kerk moet as roeping van God die waarheid verkondig téén die tydsgees in … Die genade & liefde word nou humanisties-eensydig beklemtoon” (201-202).

    Hoofstuk 13 handel oor die gevolge van die spanning en verdeeldheid wat die 2015-besluit in die NG Kerk veroorsaak het. In November 2016 is daar “vir die heel eerste keer in die geskiedenis van die NG Kerk ‘n buitengewone vergadering van die algemene sinode byeengeroep” (203). Soos in Amerika word daar nou gepleit vir “veilige ruimtes” waarin gesprekke oor verskille gevoer kan word (206, 211). Bartlett is beswaard oor die “klandestiene aard” van sommige van die anti-gay gesprekke (216), maar dit is duidelik dat hy aktief betrokke is by soortgelyke “netwerking” ten einde pro-gay resultate te verkry. Myns insiens word daar tereg kommer uitgespreek oor die soort opleiding wat sommige teologiese fakulteite aanbied (217).

    Wat ek ontstellend vind, is dat regsmenings wat deur die NG Kerk ingewin is, ook dié deur sy eie regsverteenwoordiger, in Engels is (226, 228, 230, 236, 237). In die Andrew Murray-gemeente in Johannesburg word omsendbriewe aan gemeentelede in Engels gestuur (287). Dan besef ‘n mens dat die NG Kerk deesdae nooit amptelik vir Afrikaans in die bres tree nie; dat hereniging met die Verenigende Gereformeerde Kerk ‘n groot terugslag vir Afrikaans as kerktaal sal wees maar dat dit die NG Kerk skynbaar in geen opsig daarvan weerhou om na kerkeenheid te streef nie.

    Bartlett se politieke onderrok hang ver uit wanneer hy oor die opskorting van die 2015-besluit skryf: “Vir my gevoel het ons ‘n situasie soortgelyk aan dié van die 1857 sinode van Kaapse kerke. Die kerk neem [in 2015] met oortuiging ‘n beginselstandpunt, maar besluit dan [in 2016] om ‘ter wille van die swakheid van sommige’ nie uitvoering te gee aan die beginselbesluit nie. Soos in 1857 is dit weereens ‘n besluit ten koste van die meer weerlose en kwesbare lidmate van die kerk” (231). Wat Bartlett doelbewus verswyg, is dat die skeiding van wit en bruin gemeentes in 1857 vrywillig was. Bartlett wil hê dat “ons getrou” moet wees “aan ons beginsels en ons oortuigings” (231), wat uiteraard nie noodwendig Bybels gegrond is nie. Volgens Bartlett word “die [2015-]besluite van die algemene sinode verontagsaam … en die belange van die weerloses in die kerk ondergeskik gestel … aan die belange van die magtiges en die invloedrykes” (232). Bartlett wou ‘n verskil maak (232) maar sy pogings is deur konserwatiewe en fundamentaliste verydel.

    Hoofstuk 14 handel oor die 2016-sinode. Bartlett is vol lof vir die 2015-besluit. Oor die 2016-sinode haal hy egter Beeld se karakterisering, “Haat vermom as liefde,” aan (239). “Ek sou nie noodwendig presies hierdie selfde woorde gebruik om my belewenis van die sinodesitting te beskryf nie, maar as ek terugkyk op die meer as dertig jaar van my bediening as predikant in die NG Kerk, staan hierdie sinode seer sekerlik uit as een van die uiterste laagtepunte wat ek nog beleef het. Dit het nie net te doen gehad met die feit dat die 2015-besluit op skokkende wyse van die tafel gevee is nie, maar ook met die toksiese atmosfeer van onderlinge wantroue en ‘n ondertoon van aggressiewe onverdraagsaamheid wat ek aangevoel het” (239).

    Meer as 130 dokumente het voor die sinode gedien. Bartlett gooi enige poging tot ewewigtige verslagdoening oorboord deur te erken: “Ek wil wel ‘n paar [dokumente] uitlig wat ‘n besondere indruk op my gemaak het en wat tot ‘n groot mate uitdrukking gee aan my oortuigings” (244), bv die (gevaarlike) onderskeid tussen “Christengelowiges” en “Bybelgelowiges.” Ons moet glo in die eerste plek christengelowiges wees pleks van ongekwalifiseerd Bybelgelowiges te wees (248-249). ‘n Teologiestudent, Stefan de Klerk, het ‘n e-pos, wat sy pa aan hom as sy gay seun gestuur het, voorgelees. Daar word tot hierdie gevolgtrekking gekom: “Ek is ‘n Koningskind se pa – wat ‘n voorreg!” (253).

    “Die een voorlegging wat waarskynlik die mees deurslaggewende bydrae gelewer het tot die terugwaartse besluit van die buitengewone algemene sinode, was die gravamen [beswaarskrif] wat deur Chris van Wyk van die Oos-Kaap ingedien is” (257). Hierop is Bartlett se kommentaar: “Die vraag wat Chris myns insiens … nie behoorlik verreken nie, is of dit wat in die Bybel beskrýf word ook vandag as normatiéf beskou moet word. Die Bybel verwoord byvoorbeeld net ‘n patriagale wêreldbeeld” (259). Anders as in 2015 het die 2016-sinode ondubbelsinnig besluit dat “vaste lewensverbintenisse tussen mense van dieselfde geslag vir die kerk onaanvaarbaar is en dat predikante van die kerk op geen manier by die bevestiging van sulke verbintenisse betrokke mag wees nie” (266).

    In hoofstuk 15 het Bartlett dit teen die “heteronormatiewe diskoers,” wat hy soos volg verduidelik: “Die manier van dink en redeneer wat daarvan uitgaan dat heteroseksualiteit die enigste norm vir intieme interpersoonlike verhoudings is, en dat alles wat nie daarmee ooreenstem nie as afwykend beskou moet word” (269). Bartlett is erg suur oor die herbesinning wat tot die 2016-besluit gelei het. Hy noem dit ‘n “regsomkeer” (270). Die lesbiërs is nie soos in 2015 toegelaat om met hulle T-hemde die logo #liefdeisliefde uit te stal ten einde die afgevaardigtes tot ‘n pro-gay besluit te intimideer nie. Die huisreëls bepaal: “Geen mense met kleredrag of plakkate of enigiets dergeliks wat standpunte oor selfdegeslagverhoudings verteenwoordig of propageer word toegelaat in die vergadering nie” (270).

    Jurie van den Heever en Chris Jones het in Rapport, onder die opskrif “Meer eenders as anders,” ‘n pro-gay betoog gelewer (275). Martie Potgieter dink egter dit is verkeerd om “die NG Kerk die vark in die verhaal te maak” (277). Wannie Carstens het ‘n ander siening en het uit die NG Kerk bedank. Hy dink die sinode het die Bybel selektief gebruik: “My kerk het my in die steek gelaat en verraai” (282). LiMari Louw skryf oor haar “diepste, natuurlike, God-geskape menswees” en pleit vir “liefde … en die aanvaarding van alle mense” (285). Daar was ‘n hofuitspraak waarvolgens “godsdienstige instellings die reg het om in sekere sake wat verband hou met hulle leerstellings teen persone te diskrimineer” (295).

    In hoofstuk 16 onderneem Bartlett om aan te hou om weerstand te bied (303).

    Ek gee graag erkenning aan die insette wat my broer gelewer het. Hy beskik oor grondige kennis van baie onderwerpe. Elke week lê ek my teks voor publikasie aan hom voor vir die opsporing van tik- en ander foute en kommentaar. Ek is groot dank aan hom verskuldig.

     

  • NG Kerk stel poligamie in, ná versoek van gay-lidmate

    NG Kerk stel poligamie in, ná versoek van gay-lidmate

    ‘n Studiekommissie van die NG Kerk onder voorsitterskap van dr. André Bartlett het aanbeveel dat poligamie deur die Kerk aanvaar word. “Ons verwag dat poligame huweliksmaats vanaf vandag net soos tradisionele sisgenderpare voor die kansel die huweliksformulier in ons kerk sal kan opsê,” sê Bartlett. “Ek het self reeds ‘n eggemeenskap van drie mense in die kerk getrou.”

    Nadat die algemene sinode van die NG Kerk verlede jaar met 102 stemme teen 88 gay huwelike aanvaar het, het vele ampsdraers gevoel dat die kerk nog nie ver genoeg gegaan het in sy “verwerping van heteronormatiwiteit en bevestiging van geslagtelike diversiteit nie”. Die studiekommissie het ook by Islam gaan kers opsteek wat poligamie betref.

    “Ons aanvaar almal nou dat daar net een Opperwese is wat ons op verskillende maniere aanbid,” het dr. Bartlett gister in sy huis in Parkview, Johannesburg, aan ‘n uitgesoekte groepie joernaliste gesê. “Sommige van ons behoort aan een van die susterskerke, ander is weer Moslems of Jode of Hindoes. Dit maak geen verskil nie. Daarom het ons gevoel ons moet ook die Koran oor die kwessie van poligamie raadpleeg om tot groter helderheid te kom.”

    ‘n Probleem het onlangs by die gemeente Aasvoëlkop ontstaan toe ‘n gay paar, wat egter in die landdroshof getroud is, by die kerk aangeklop het om met ‘n derde persoon te trou. Die derde persoon was van die transgeslag.

    “Man, dit was nou vir jou ‘n kopkrapper,” sug Bartlett. “Van die begin af het ons gevoel ons kan nie die drie mense wegwys nie, maar vir ons was dit ‘n probleem dat die aanvanklike gay paar nie in die kerk getroud is nie. Hulle het egter ingestem dat indien ons bereid is om die derde persoon ook met die aanvanklike twee te laat trou, sal hulle al drie aan die huwelikseremonie in die kerk deelneem. Daarmee is ‘n groot struikelblok uit die weg geruim. Dit was so ‘n magic moment toe ons mekaar op daardie punt verstaan.”

    Die sinodale studiekommissie het gister ‘n verslag voorgelê waarin aanbeveel word dat die NG Kerk sonder meer poligamie, van sowel sisgendermense as gays aanvaar. Die verslag en sy aanbevelings is eenparig aanvaar. “Die sinode hoef nie weer te stem nie,” sê Bartlett. “Ons het mos klaar gestem. Van die oomblik dat jy die beginsel van gay huwelike aanvaar, bevind jy jou in die volle heerlikheid van Christus se liefde en is alle huweliksvorme wat in die skepping bestaan, aanvaarbaar. Ons dink baie sisgender- of heteroseksuele huweliksmaats gaan ook hierby baat vind.”

    “Sisgender” is ‘n term wat deur geslagsaktiviste gebruik word om heteroseksuele mense mee te benoem wat nie meer die norm is nie. “Die NG Kerk aanvaar ook nie meer sisgender as norm nie,” bevestig dr. André Bartlett. “Die tyd van normatiwiteit is verby. Jy weet die aarde is rond, maar as jy in die Karoo staan en jy sien hoe plat die Karoo is, dan kan jy maklik dink die aarde ís miskien plat. Vandat ek die Koran gelees het, weet ek die aarde is waaragtig rond.”

    Bartlett meen dat elke NG-lidmaat vertroud behoort te wees met hoofstuk 4:3 van die Koran waarin staan:

    “En as u vrees dat u nie regskape sal wees in u behandeling van wesens nie, trou dan vroue wat u behaag, twee of drie, of vier, as u vrees dat u nie regverdig gaan handel nie, dan één of wat u regterhand besit. Dit is vir u die beste weg, om onregverdigheid te voorkom.”

    Die NG Kerk se standpunt stem grotendeels met dié van Islam ooreen, naamlik dat poligamie nie verplig is nie, maar ‘n keuse is wat uitgeoefen word. “‘n Mens kies hoeveel huweliksmaats jy wil hê,” sê dr. André Bartlett. “Nes jy jou geslag kies. Al is jy ‘n man gebore, kan jy steeds as vrou bestaan, vroueklere dra en ‘n vrou of man as huweliksmaat hê. Vir die Here is alles cool.”

    Die feit dat president Jacob Zuma ook oor meer as een vrou beskik, maak dit vir die NG Kerk makliker om poligamie te aanvaar. Immers staan daar in Romeine 13:

    “Laat elke mens hom onderwerp aan die magte wat oor hom gestel is, want daar is geen mag behalwe van God nie, en dié wat daar is, is deur God ingestel, sodat hy wat hom teen die mag versit, die instelling van God weerstaan; en dié wat dit weerstaan, sal hulle oordeel ontvang.”

    Dr. Bartlett het self onlangs die eerste poligame huwelikseremonie in die NG Kerk waargeneem, geklee in dr. Beyers Naudé se ou toga wat hy as geskenk ontvang het. Hy kry trane in sy oë as hy aan “Oom Bey”, dominee en stryder teen apartheid, dink en sê:

    “Die feit dat ek (as gay-aktivis) vasgebyt het, het baie met sy voorbeeld te doen. As dit gaan oor geregtigheid, is dit ononderhandelbaar, dan vat jy die punch. Dít het ek by hom geleer.

    “Ek het hom so 14, 15 jaar terug gevra wat hý dink oor die gay kwessie. Toe sê hy hy moet eerlik wees, hy verstaan dit nie, maar wat hy wel verstaan, is dat daar onreg teen mense gepleeg word. En waar daar onreg gepleeg word, moet dit reggestel word.”

    ‘Monogamie is rassisties’

    Die kerk sal ook onreg pleeg as hy nie sy poligame lidmate ter wille is nie. “Boonop is monogamie rassisties, veral op ons kontinent,” sê dr. Bartlett. “Dis hoofsaaklik blankes wat hulle by monogamie hou terwyl Afrikane meesal poligamie beoefen. Dis die blanke wat sy vooroordele koloniaal op swart mense afgeforseer het. Ek voel ons kan baie by die tradisionale kulture leer. Dis tyd om ‘n mens oop te stel vir dié dinge, net soos die Kerk haar vir gay-wees oopgestel het.”

    Toe dr. Bartlett die twee gay mans en ‘n transgeslagpersoon in die huwelik bevestig het, het hy skielik na die transgeslagpersoon se geboortedatum gekyk: 1 April 1994. “Toe begin ek sommer huil,” beken hy. “Hier is iemand wat in Aprilmaand, Vryheidsmaand, gebore is en vandag trou ek hom (of haar, want sy het ‘n trourok gedra) met twee ander mans. Watter wonderlike voorreg. Dit was amazing!”

    Die NG Kerk se gewysigde huweliksformulier, waarin die woorde “man en vrou” deurgaans geskrap is, sal van vandag af landwyd in alle gemeentes ontplooi word. “Ons sal seker al weer hate mail van die ou verkramptes kry, maar ek delete dit net,” sê Bartlett.

    Die eerste twee paragrawe van die NG Kerk se nuwe gay- en poligaamvriendelike huweliksformulier lui soos volg:

    Die huwelik is deur God ingestel toe Hy aan die begin gesê het: “Dit is nie goed dat die mens alleen is nie; Ek sal vir hom persone maak wat hom kan help, sy gelykes.” So het Hy hulle as mense geskep om mekaar as huweliksmaats aan te vul en by te staan. Om so deur die Here verenig te wees is ‘n voorreg, ‘n vreugde en ‘n verantwoordelikheid.

    Die huwelik is ‘n hegte eenheid waarin daar ‘n plek vir ‘n derde, ‘n vierde of meerdere persone is. Hierdie eenheid is die diep geheim van ‘n gelukkige lewe, die grondslag van ‘n gesonde gesinslewe en die hoeksteen vir ‘n stabiele samelewing. Eggemeenskappe wat in God hul eenheid, geluk en toekoms vind, en wat hul lewe inrig onder heerskappy van sy Woord en Gees, is vir mekaar, vir hul familie, die kerk en die samelewing ‘n vreugde, krag en inspirasie. Dit gee aan ‘n eggemeenskap die vrymoedigheid om vir sy leiding op hulle huwelik te bid.

    “Ons het gevorder van die ‘egpaar’ na die ‘eggemeenskap’,” meen dr. André Bartlett. “Ons het hard gewerk oor die jare. Dit maak my sommer baie emo as ek dit sê.”

  • Dan Roodt: NG Kerk: Gebruik homo-kwessie om APK en NGK te herenig

    Dan Roodt: NG Kerk: Gebruik homo-kwessie om APK en NGK te herenig

    Die nuus dat die NG Kerk se Algemene Sinode onder druk van ‘n linkse faksie van kultuurmarxistiese akademici besluit het om homoseksualiteit vanuit die Bybel te regverdig, het skokgolwe deur die kerk gestuur en vrese vir skeuring word deur verskeie predikante geuiter. Dié stap van die NG Kerk verteenwoordig net nóg ‘n mislike stasie op die voortsnellende revolusionêre trein wat Suid-Afrika en die Afrikaner uiteindelik gaan vernietig.

    Die akademiese teoloë hoop om hul loopbane aan die universiteite te bevorder deur ekstreme standpunte af te dwing. Nie net is ons geagte minister van hoër onderwys die leier van die Kommunisteparty nie, maar aan die universiteite het die kultuurmarxisme van die Italiaanse kommunis, Antonio Gramsci, asook die Duits-Joodse “Frankfurt-skool” omtrent alle dissiplines oorgeneem, ten minste in die geesteswetenskappe. Die handjie vol akademiese teoloë wat die NG Kerk al verder na links druk sover dit homoseksualiteit en die bevrydingsteologiese “Belhar-belydenis” betref, is bereid om ‘n miljoen gelowiges op te offer om hul eie selfsugtige kripvretery in die universitêre burokrasie te bevorder.

    Sover ek dit verstaan, is elke NG-gemeente outonoom en beskik oor sy eie bates, soos vaste eiendom. Daarom staan dit elke gemeente vry om uit die NG Kerk te stap en byvoorbeeld by die meer behoudende Afrikaanse Protestantse Kerk (APK) aan te sluit. Hierdeur kan ‘n nuwe eenheid onder Afrikaanse gelowiges ontstaan, ná die verdeeldheid wat die ekstremistiese marxiste en bevrydingsteoloë soos André Bartlett, Chris van Wyk, Johann Ernst, Monty Sahd en ander veroorsaak het.

    Eintlik beskik Suid-Afrika en veral die Afrikaner oor weinig tradisies van sekulêre denke. Ons enigste wysbegeerte is dié wat hand aan hand met die teologie geloop het. Amptelik bestaan 75% van die Suid-Afrikaanse bevolking uit Christene. Vandaar dan ook die mislukking van die marxisme-leninisme van Joe Slovo, Ahmed Kathrada, Jeremy Cronin, Albie Sachs en ander leiers van die Kommunisteparty. Nie eens die sg. “swart werkersklas” wat vir hulle die “enjin van die geskiedenis” sou wees, was vatbaar vir die klassieke, ateïstiese kommunisme soos dit in die voormalige Oos-Europa en veral die Sowjetunie beoefen is nie. In daardie lande, veral natuurlik in Rusland, is miljoene ortodokse Christene vermoor, gemartel en vervolg omdat hulle nie die “nuwe evangelie” van kommunisme wou aanvaar nie.

    Pleks van kommunistiese ateïsme met geweld af te dwing, het plaaslike marxiste met die diaboliese plan vorendag gekom om die kerk self as ‘n Trojaanse perd vir hul idees te gebruik. Nadat marxisme-leninisme en sy werkerskultus skipbreuk gely en die “kultuurmarxisme” die heersende ideologie geword het, het dit veral sin gemaak. Dit is deel van die “lang opmars deur die instellings” waarvan Gramsci gepraat het. Benewens die skole en universiteite, wat reeds voertuie vir marxistiese breinspoeling geword het, bied die kerk toegang tot volwassenes wat nie meer deur opvoedkundige instellings beïnvloed word nie.

    Indien enigeen twyfel aan wat ek hier sê, gesels met enige ondergraadse student aan ons sg. “Afrikaanse universiteite” in ‘n geesteswetenskaplike rigting waar marxisme, feminisme, witskuld en die haat vir die blanke man verpligtend geword het. Die Rooi Kommissaar vir Ideologie en Geestelike Beheer, André Bartlett, klap nou die sweep vanaf Tukkies tot in die Algemene Sinode waar ‘n klimaat van onverdraagsaamheid en vervolging van nie-marxiste reeds heers. Binnekort sal die NG Kerk self van “afvalliges” wat nie die Rooi Evangelie en die verguising van die blanke, heteroseksuele man deel nie, gesuiwer word, indien die huidige poging slaag.

    Inderdaad gaan dit weinig oor homoseksualiteit en meer oor die vestiging van kulturele marxisme in die kerk. In elk geval was Afrikaners nog altyd verdraagsaam teenoor homoseksuele in die onderwys, staatsdiens, letterkunde, kunste, toneel en waar hulle ook al aangetref word. Wat nou gebeur, is dat hierdie verdraagsaamheid beantwoord word met onverdraagsaamheid teenoor hoofstroom-Christene, asook man-vrou-en-kind-gesinne. Die revolusie is meedoënloos en duld geen teëstand nie. Terwyl die minderheid “progressiewe”, linkse, dekadente teoloë nie oor die demokratiese steun van die lidmate beskik nie, wil hulle beheer neem oor die magshefbome en voorste gestoeltes in die NG Kerk ten einde hul revolusie of “transformasie” van ons gesinslewe te volvoer. Die parlement, die staatsdiens, die weermag, die polisie en die onderwysdepartement is reeds in die hande van die kommunistiese marionetmeesters wat hul kultuurmarxisme op die hele samelewing afdwing. Ook die hoofstroommedia en die joernaliste praat die revolusionêre in hul oorlog teen blankes en heteroseksuele mans na. Dis net ons privaatwonings wat nog effens teen die totale aanslag bestand is. En ja, die aanslag is totaal, allesomvattend, radikaal, meer nog as in die ou Sowjetunie waar Stalin se Russiese nasionalisme dit nog getemper het! Suid-Afrika het die proefkonyn vir totale revolusie geword: biologies, geslagtelik, beskoulik, kultureel, talig (die vernietiging van Afrikaans).

    Binne die marxistiese denke moet alle instellings of “produksiemiddele” waar konserwatiewe denke of houdings “gereproduseer” word, vernietig word. Juis daarom is die “normale” gesin van heteroseksuele man en vrou, wat die onding begaan om kinders binne ‘n huislike omgewing groot te maak, in hul visier. Dit gaan nie oor die homo’s (kan ons maar afsien van die afskuwelike anglisisme “gays”?) nie, dit gaan oor die vernietiging van gesinne binne die totale revolusie. Marx en Engels se kreet in hul Kommunistiese Manifes van 1848, dat kinders deur die staat grootgemaak moet word, is steeds lewendig!

    Die koorsdroom van die Suid-Afrikaanse kommunis, dat alle blankes in ‘n triomfantelike bloedbad uitgewis sou word, is nie bewaarheid nie. Daarom wil die revolusie hom nou op ons kinders wreek. As die man-vrou-gesin tot niet gemaak is, sal kinders tegelyk beskikbaar wees vir pedofiele én die staat om van hulle soldate, nie vir Christus nie, maar vir die marxistiese beweging te maak.

    Dít is die nagmerrie waarop ons afstuur: nie meer die “rooi” kommunisme van die ou Sowjetunie nie, maar ‘n nuwe “pienk” kommunisme, ‘n pornokrasie waar ons almal tegelyk die slawe én die prostitute van die staat sal wees.

    Het ons mense nog die moed om nee te sê vir fanatisme? Of is hulle al so vuisvoos en vertrap dat hulle die oorheersing van grootbek-ekstremiste met hul selfvoldane “progressiewe” slagspreuke gedwee aanvaar?

    Eens het ons voorouers uit Europa gevlug voor die vervolging van die Roomse Kerk. Hulle het trou gebly aan hul protestantse geloof en aan die drie sleutelbelydenisskrifte: die Nederlandse Geloofsbelydenis, die Heidelbergse Kategismus en die Dordtse Leerreëls.

    Vandag word ons deur die ANC-SAKP en hul meelopers soos André Bartlett en sy trawante vervolg. As ons ons nie tot Homoseksuele Liefde en Haat vir die Blanke Man bekeer nie, sal ons weereens as ketters in die beskuldigdebank staan.

    Die wortel van die woord “protestant” is “protes”. Het dit nie tyd geword dat die Afrikaner weer die waarde van “protes” besef nie?

    Laat ons ten sterkste beswaar maak teen die kaping van die NG Kerk vir die pienk revolusie. Ek kan nie sien waarom die meerderheid behoudende NG gemeentes nie met die APK en ander Afrikaanse kerke kan herenig nie. Op sy minste behoort daar gesprekke in dié rigting plaas te vind en as PRAAG so iets kan fasiliteer, sal ons maar te bly wees.

    Laat die marxistiese teoloë hul eie paadjie onder hul pokgesigbaas, Blade Nzimande, loop. Sónder die gemeentes. Hoe gouer die gemeentes ook nie meer die kwalifikasies aanvaar van sekere teologiese skole wat Belhar en die bevrydingsteologie aanhang nie, hoe beter. Verwerp die links-ekstremistiese teoloë net soos hulle ons en ons gesinne verwerp.

    Trek die volle wapenrusting van God aan, sodat julle staande kan bly teen die liste van die duiwel.

    Want ons worstelstryd is nie teen vlees en bloed nie, maar teen die owerhede, teen die magte, teen die wêreldheersers van die duisternis van hierdie eeu, teen die bose geeste in die lug.

    Daarom, neem die volle wapenrusting van God op, sodat julle weerstand kan bied in die dag van onheil en, nadat julle alles volbring het, staande kan bly.

    Staan dan vas, julle lendene met die waarheid omgord, met die borswapen van die geregtigheid aan, en as skoene aan julle voete die bereidheid vir die evangelie van vrede.

    Behalwe dit alles neem die skild van die geloof op waarmee julle al die vurige pyle van die Bose sal kan uitblus.

    En neem aan die helm van verlossing en die swaard van die Gees — dit is die woord van God

    – Efésiërs 6: 11-17

    PRAAG is die enigste Afrikaanse organisasie wat die heersende marxistiese en kultuurmarxistiese ideologie op ‘n ingeligte wyse beveg. Steun ons in dié lewensbelangrike taak!

  • Hoëveldse NG Kerk omhels ‘veelkleurige gemeenskappe’ en ‘diversiteit’

    Die Hoëveld-sinode van die NG Kerk het vroeër vandeesmaand tydens sy sitting besluit om die Amerikaanse ideaal van “diversiteit” te omhels.

    Die tema van die sinode was “Veelkleurige gemeentes na ’n veelkleurige gemeenskap”.

    “Ons het dié tema gekies, want ons erken en omarm diversiteit. Diversiteit is ons sterk punt,” meen dr. Hugo van der Linde van die NG kerk Bonaero Park in Kempton Park. Hy is die nuwe moderator van die sinode.

    Uit uitsprake tydens die sinode klink dit asof die NGK se Hoëveldse sinode die Afrikanerlidmaat wil versaak ter wille van wat die kerk se “missionale roeping” genoem is. Daarom wil die kerk ‘n “verskil in verskillende gemeenskappe maak”.

    Die moderator, dr. Hugo van der Linde, het voorts gesê: “Ons wil minder praat en meer doen. Ons wil meer doen om grense oor te steek en mense te bereik wat ons nie anders sou bereik het nie.”

    Die Hoëveldse sinode is ook die eerste wat tydens sy sitting gesprekke met mense van buite die sinode gereël het.

    “Ons het onder andere straatmense, boere, dokters, Zimbabwiërs en selfs ateïste genooi om deel te neem aan ’n gesprek,” sê Van der Linde. “Een persoon is aan elke tafel geplaas. Daar is vrae aan elke tafel bespreek. Ons wou hoor hoe dink hulle, ons wou hulle verstaan.”

    Hierdie gesprekke het die “oogklappe” van leraars se oë laat afval.

    “Dit was ’n luister-oefening. Dit het aangesluit by ons roeping om meer na gemeenskappe en mense uit te reik.”

    Ten slotte sê Van der Linde: “Ons het begin met veelkleurige gemeentes en geëindig met veelkleurige gemeenskappe. Die verskeidenheid maak ons nie bang nie, want in verskeidenheid het God ons lief. Ons as gemeentes moet die Here vra waar ons nou moet uitreik.”

    ‘n Bekende neomarxistiese teoloog, dr. André Bartlett, tans hoof van die NG Kerk se sentrum vir bedieningsontwikkeling aan die Universiteit van Pretoria, is tot assessor van die sinode verkies.

  • Afrikaners is g’n agressief – ope brief aan Vossie Goosen

    Afrikaners is g’n agressief – ope brief aan Vossie Goosen

    deur René Kruger

    Ope brief aan Vossie Goosen, na aanleiding van haar gesprek op Dagbreek:

    Me. Goosen, jy reken ons Afrikaanssprekendes is wêreldwyd bekend vir ons wreedheid, dus is dit die rede hoekom ons so maklik agter ons rekenaars kan sit en mekaar sleg maak.

    Nou wil ek gou ‘n toets doen: Gaan hierdie brief u verbrand met kokende water?

    Gaan my woorde u hart lewend verwyder vir moeti om my onsigbaar te maak vir my vyande?

    Gaan my sinne u aan die hare gryp en u keel met ‘n panga afkap, u oë uitgrou sodat u my nie na die dood kan herken en uitwys nie?

    Gaan my sinsnedes ‘n besemstok in u agterwêreld opdruk totdat dit by u keel uitkom?

    Gaan die kommas en punte u in ‘n konsentrasiekamp gooi, met vuil rioolwater en vrot aartappels vir kos?

    Hier is juis ‘n konsentrasiekamp, ‘n klipgooi van my af, in Standerton. So reg langs die Vaalrivier, met sy “skoon” water en die weer is juis nou geskik vir ‘n besoek van u. Ek is egter jammer dat ek u nie sal kan voorsien van ‘n kombers nie, want weens ons Afrikaanssprekendes se bekende wreedheid, is al my nuwe komberse geskenk aan die arm haweloses, en my aftrekorders is uitgeput, reeds uitgemaak aan organisasies wat met noodlenigingswerk besig is.

    Me. Goosen, u moet tog asb verstaan, ons Afrikaanssprekendes se wreedheid is van so ‘n aard, dat ons nie ons medemens kan bystaan in Rustenburg met basiese benodighede nie, aangesien ons nie die goeie inbors het soos die anderstaliges nie.

    Mag u, me. Goosen, aan hierdie vreeslike wreedheid van my woorde gaan herkou in die konsentrasiekamp van u gewete.