Daar is niemand in hierdie land; nie eers die Jodin en Black Sash-lid, Helen Zille wat my meer walg as FW de Klerk nie. Indien iemand wat sulke verraad soos hy teenoor sy volk gepleeg het en met miljarde dollars daarvoor beloon is, en dan boonop nog waag om in die openbaar te verskyn, kan dit net aan een feit toegeskryf word – arrogansie!
‘n Nasie kan sy gekke oorleef, en selfs die ooryweriges. Maar dit kan nie verraad van binne oorleef nie. ‘n Vyand voor die poorte is minder gevaarlik, want hy vertoon sy kleure openlik. Maar die verraaier beweeg vrylik tussen ons binne daardie poorte, sy sluwe fluisteringe ruis deur al die steë, word in die raadsale van die regering self gehoor. Want die verraaier skyn geen verraaier te wees nie, hy praat met ‘n aksent waaraan al die slagoffers gewoond is, en hy vertoon hul aanskyn en hul argumente, hy rig hom op die gemeenheid wat diep in die harte van alle mense sluimer. Hy verrot die siel van ‘n volk, hy werk in die geheim en ongesiens in die nag om die pilare van die stad te ondergrawe, hy besmet die politieke liggaam sodat dit nie langer weerstand kan bied nie. ‘n Moordenaar is minder om te vrees. Die verraaier is die plaag. – Cicero
Elke jaar op 2 Februarie moet die Afrikaner weer verneder word deur na hierdie vloek der aarde se manewales op TV te kyk. Nou is ‘n straat na hom vernoem! Foeitog. En hy sê dit maak hom skaam. Sy optrede kan vergelyk word met ‘n graadeendogtertjie met dié verskil dat so ‘n kind wel opreg skaam is; De Klerk se optrede getuig van hoogmoed. As hy geen skaamte toon oor wat hy aan sy volk gedoen het nie, waarom sou hy skaam wees oor ‘n straatnaam wat na hom vernoem word? Of het hy dalk bedoel, skuldig? Ja, selfs Judas het spyt gehad …
FW de Klerk en Desmond Tutu
Vir diegene wat vergeet het wat verraad is, word die boek van Albert Blake, Boereverraaier: Teregstellings tydens die Anglo-Boereoorlog aanbeveel. Dit werp interessante lig op wat as verraad beskou is en behoort te word en hoe verraaiers deur ‘n volk hanteer behoort te word.
Reeds tydens die Eerste Vryheidsoorlog (1880-1881), ongeag die kortstondigheid daarvan, was verraad aan die orde van die dag. ‘n Sekere J van der Linden het tydens daardie oorlog die Boere se geheime beplanning aan die Britte oorgedra. Nadat hy in ‘n skermutseling met die Britte gevange geneem is, het die krygsraad op 31 Desember 1880 ‘n verhoor gehou, hom aan hoogverraad skuldig bevind en ter dood veroordeel. Op dieselfde dag is hy deur ‘n vuurpeloton terreggestel.
Vir die Boere van destyds was verraad teen die Afrikanervolk ‘n Judassonde omdat die Bybel hulle geleer het verraad is verwerplik. Johanna Brandt het na die verraaiers as “Judasboeren” verwys. ‘n Sekere genl. Ben Bouwer het soos volg na hulle verwys:
“Zij schandvlekten met hun laagheid die eervolle naam van die Afrikaner of Boer, (die eigenlijk slechts synoniem zijn). Zie, daar keeren wij ons in afgrijzen van, daarvan walgt het gemoed van ieder eerlijk mensch, van elken Afrikaner die voor de eer van zijnen naam waakte als voor iets heiligs.”
Eugene Marais, die bekende volksdigter. het soos volg na hulle verwys:
“ Wie zal het een dapper volk kwalijk nemen dat hy der verrader haat gelijk ieder eerlyk mensch den duivel, de zonde, en alles wat vuil en afschuwelijk is, haat?”.
Roland Schikkerling het na hulle verwys as ‘n eerlose gespuis wat vir ewig gebrandmerk is en ook as ‘n veragtelike gespuis. President Steyn het self nog gedurende die oorlog gesê:
“Veragting vir die National Scouts sal voortduur tot ons kinders se kinders tot in verre geslagte. Geen eerlike man sal sy hand na hulle uitsteek nie en geen Afrikaners sal hulle ken nie”.
‘n Sekere JPD Theunissen het tydens die Anglo-Boereoorlog die burgers met verskeie argumente tot oorgawe probeer beweeg. Hy’t die gees van die défaitisme wat geheers het doelbewus misbruik en is nie net van verraad nie, maar ook van lafhartigheid beskuldig. Hy beweeg ‘n klomp van sy makkers tot oorgawe waarna ‘n eed van neutraliteit afgelê word en Theunissen voortgaan met sy boerderybelange. Hy is later deur die Boere gevang en van hoogverraad aangekla, skuldig bevind en is die doodsvonnis oor hom uitgespreek. Beide De la Ray en Smuts het die doodsvonnis bekragtig.
Die bekendste twee voorbeelde van verraad was natuurlik dié van genl Piet de Wet en genl Andries Cronjé wat aktief saam met die Britte teen die Boere geveg het. Genl Christiaan de Wet het by geleentheid opgemerk dat indien hy sy broer sou raakloop hy hom “soos ‘n hond sou vrek skiet”.
‘n Mens bevind jou dus in goeie geselskap as jy in die hardste terme denkbaar na hierdie veraaiers verwys. En De Klerk beklee nou die posisie van die nommereenverraaier in hierdie land. Ons is eerloos deur hom uitgelewer aan ‘n vyand wat alle middele tot sy beskikking gebruik om ons te vernietig. Dit is hoogverraad.
Waar die optrede van verraaiers tydens die Anglo-Boereoorlog as skandelik beskou is en met hulle afgereken is indien hulle gevang is, loop hierdie vloek der aarde met ‘n glimlag op sy gesig rond en word hy steeds ryklik beloon en geprys vir sy verraad. In plaas daarvan dat, soos na die Anglo-Boereoorlog, waar verraaiers vir jare geminag is en selfs uit kerke verban is, word hierdie verraaier-monster telkens uitgebeeld as die man wat ons land van ‘n bloedbad gered het. Laat dit tienduisendmaal herhaal word: Dit is ‘n blatante en infame leuen!
Daar is iets drasties fout met sekere volksgenote se oordeelsvermoë. Is dit afvalligheid wat die deurslag begin gee, of praat hulle maar net die media klakkeloos na as hulle ook vir De Klerk nog enige agting het? Wel, geen opregte Afrikaner kan enige respek hê vir ‘n man wat tot sulke laagtes gedaal het nie! Hy mag nie toegelaat word om die mantel van verraaierskap enigins te probeer afwerp nie! Ja, geen opregte Afrikaner kan enigsins respek vir hom hê nie.
Onlangs het daar ‘n nogal eienaardige forumartikel, onder die opskrif “Rassisme het nog vele dekmantels,” in Die Burger (4 deser, p 11) verskyn. Dit het geen reaksie in die gedrukte uitgawe ontlok nie. Die rede hiervoor kan moontlik die pretensie op geleerdheid by die outeur, Richard Pithouse, ‘n dosent in staatsleer aan die Universiteit Rhodes in Grahamstad, wees. Die hardlywige vertaling kan nog ‘n rede wees waarom die teks skynbaar nie die verlangde resultate behaal het nie. Die artikel is gepubliseer “met vergunning van die South African Civil Society Information Service (www.sacsis.org.za).” Iemand by Die Burger, ‘n koerant wat deesdae geensins uitmunt in insig in ideologie nie, moes verdienste in hierdie teks ontdek het, bv dat dit ‘n hou sou inkry teen wit rassiste, veral Afrikaners. Oënskynlik het die reaksie op die publikasie daarvan nie aan die verwagtinge voldoen nie.
Deel van die probleem is dat Pithouse geen poging aanwend om “rassisme” te definieer of enigsins te verduidelik nie. Uit die teks kan lesers aflei dat rassisme volgens Pithouse eendersyds met die geringskatting van nie-wittes deur wittes te make het en andersyds gevolglik net by wittes aangetref word. Sy grondliggende uitgangspunt is die gelykheid of wesenlike eendersheid van mense (met dié uitsondering dat wittes rassiste en nie-wittes nie-rassiste is). Pithouse is dus pens en pootjies in die mode; ‘n mode wat politieke korrektheid genoem word.
Volgens die Collins World Encyclopedia (2003, p 765) is rassisme
“belief in, or set of implicit assumptions about, the superiority of one’s own race or ethnic group, often accompanied by prejudice against members of an ethnic group different from one’s own. Racism may be used to justify discrimination, verbal or physical abuse, or even genocide, as in Nazi Germany, or as practised by European settlers against American Indians in both North and South America.”
Dit lyk asof Pithouse hiervolgens reg het deur rassisme met (gewaande) meerderwaardigheid te verbind en die genoemde voorbeelde bevestig dat (net) wittes hulle daaraan skuldig maak.
Maar let daarop dat rassisme hiervolgens dikwels/”often” vooroordeel insluit, met as implikasie dat dit nie altyd die geval hoef te wees nie. Verder word rassisme hier beskou as gevalle waar mense hulle eie etniese groep hoër as ander etniese groepe ag. Jacob Zuma se onlangse bewering dat wittes sedert 1652 verantwoordelik is vir al die probleme in Suid-Afrika kan dan seker as rassisme vertolk word, dus as aanduidend van nie-wittes se vredevolle meerderwaardigheid in vergelyking met die moeilikheidmakende minderwaardigheid van wittes.
Zuma se uitlating vind aansluiting by wat Nelson Mandela gesê het: “Elders told of the good old days before the arrival of the white man. Then our people lived peacefully under the democratic [!] rule of their kings and councillors and moved freely all over their country. Then the country was ours” (David James Smith, Young Mandela, London: Weidenfeld & Nicolson, 2010, p 18). Anders as wat historiese bronne te kenne gee, beweer Mandela dat swart stamme in vrede saamgeleef het en opperhoofde nie outokraties opgetree het nie.
Die punt is dat hierdie verwysings na Zuma en Mandela toon dat swartes ook op meerderwaardigheid in vergelyking met wittes aanspraak maak, wat dan per definisie rassisties is. Sodanige rassisme word dus klaarblyklik nie net by wittes aangetref nie. Met verwysing na die Collins-definisie is nog ‘n beswaar dat rassisme myns insiens nie uitsluitlik neerkom op die verheffing van jou eie etniese groep nie, al sou dit in die meerderheid gevalle seker so wees. Byvoorbeeld, talle nie-Joodse kommentators het al gewys op die feit dat die Jode as ‘n klein etniese groep buite verhouding baie Nobel-pryse gewen het. Enersyds kan daar fout met die beoordeling wees, maar andersyds is dit moontlik dat die Jode as ‘n etniese groep in sommige opsigte (bv intellektueel) meerderwaardig kan wees.
Wat erken behoort te word, is dat die woord “rassisme” deesdae glad te dikwels as algehele verdoeming van mense, veral wittes, misbruik word. Ingevolge politieke korrektheid mag wittes onophoudelik en maksimaal sleggesê word. As daar, bv ter wille van ewewig, vir wittes in die bres getree en iets goeds van hulle beweer word, word die beskuldiging van “rassisme” glad te maklik gemaak. Onlangs is “rassisme” op Praag tereg ‘n amorfisme genoem. Rassisme is ‘n term wat soos (en dikwels saam met) die rassekaart uitgehaal word ter benadeling van blankes. Hieroor is die Menseregtekommissie nie begaan nie. Sodra daar die moontlikheid bestaan dat swartes deur wittes benadeel is, bemoei die Menseregtekommissie hom dadelik met oorgawe daarmee.
‘n Ander probleem is dat die verbod op die aanspraak van meerderwaardigheid by etniese groepe (ingevolge die definisie van rassisme) die werklikheid van verskille in ontwikkelingsvlak, asook kultuurverskille, ontken of irrelevant probeer maak. Dit is moontlik, selfs waarskynlik, dat daar in 1652 verskille in ontwikkeling by, aan die een kant, Jan van Riebeeck se geselskap en, aan die ander kant, die Khoi-San was. Die Europeërs kon bv huise en skepe bou, wat bokant die vermoëns van die Khoi-San was. In daardie sin was daardie Europeërs meerderwaardig in vergelyking met die inheemses; net soos sommige Jode moontlik intellektueel meerderwaardig kan wees in vergelyking met ander etniese groepe omdat hulle baie Nobel-pryse inpalm. In 1652 was die San in vergelyking met die Europeërs heel moontlik meerderwaardig wat jagvermoë betref.
Pleks van alle indiwidue en (etniese) groepe gelyk te verklaar (of te wens) sou dit myns insiens wys wees om enersyds ontwikkelingsvlakke (op bepaalde tye) in ag te neem en andersyds om te spesifiseer in watter opsigte die een of die ander meerder- of minderwaardig is. Hierdie twee elemente (ontwikkelingsvlakke en opsigte) word vanuit bepaalde kulturele oogpunte (bv Europees/Westers, Oosters, Afrikanisties) geëvalueer. Daarom volg dit nie noodwendig dat die een absoluut beter as die ander is nie. Vir die Europeërs kan die vermoë om huise te bou beter/belangriker as jag wees, terwyl die omgekeerde vir die San kan geld. Die punt is: Dit gaan nie noodwendig om (inherente) meerder- of minderwaardigheid nie. Sowel indiwidue as groepe kan oor tyd beter of slegter word.
Sodra groepe naas indiwidue aan die orde kom, word daar noodgedwonge van veralgemenings gebruik gemaak. Maar wat fundamenteel belangrik is, is die erkenning dat mense indiwidueel en groepsgewys (bv kultureel) verskil, dus nie eenders is soos wat die heersende propaganda beweer nie. Op ‘n bepaalde tydstip kan sekere indiwidue of groepe in sekere opsigte beter of slegter as ander indiwidue of groepe wees. Dit is in die openbare (dus gemeenskaps-, lands-, wêreld-) belang dat die beste eienskappe van indiwidue en groepe sonder belemmering optimaal benut moet kan word. Daarvoor is eerlikheid, erkentlikheid, verdraagsaamheid, grootmoedigheid, ens, nodig. Dan sou dit heeltemal in orde wees om openlik te besin oor of wittes of swartes bv ‘n land ten beste kan ontwikkel of regeer. Wetenskaplike navorsing oor bv die intelligensie van etniese groepe behoort eerder aangemoedig as ontmoedig (of selfs verbied) te word. Dit is immers ‘n bybelse waarheid dat verskillende mense verskillende talente ontvang het.
Volgens die HAT (Verklarende Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal, 2005, p 893) het die woord “rassisme” die volgende betekenis:
“Veronderstelling dat karakter en bekwaamheid bepaal word deur ras – ‘n denkrigting wat aanneem dat ‘n besondere ras meerderwaardig is en die reg het om ander rasse te oorheers.”
Dit sou myns insiens ‘n oordrewe en onregverdigbare veralgemening wees om te beweer dat ras/etnisiteit (deurgaans) karakter en bekwaamheid bepaal. Sommige groepe kan egter in groter mate as ander oor bepaalde karaktertrekke en bekwaamhede beskik, juis omdat mense ook groepsgewys verskil. Sedert die Tweede Wêreldoorlog word dit meesal (of liefs) nie aan biologiese faktore toegeskryf nie, maar eerder aan bv kulturele of ervarings-/omgewingsverskille.
In die demokratiese na-oorlogse era is daar al hoe minder sprake dat diegene wat hulle tradisioneel as meerderwaardig beskou het, regeer. Pleks van kwalitatiewe vereistes te stel, bepaal die meerderheid kiesers, dus kwantiteit, deesdae wie regeer. “Laat staan die ewige bakleiery oor ras en aanvaar dat almal gelyk is,” het Jacob Zuma onlangs gesê (Die Burger, 9 deser, p 2). Hy verkondig dit omdat gelykverklaring swartes bevoordeel; ook omdat dit klasloosheid in die kommunistiese tradisie weerspieël. Na analogie van gelyke stemreg (een mens, een stem) behoort daar egter nie voortgeborduur te word asof werklike gelykheid in alle opsigte in die praktyk bestaan nie. Selfs die wenslikheid van gelyke stemreg kan bevraagteken word. Stemreg vir almal mag dalk aanvaarbaar wees, maar nie gelyke stemreg nie. Die stem van geletterde, ingeligte, ontwikkelde, ens, kiesers behoort meer gewig te dra as dié van ongeletterde, oningeligte, onontwikkelde en maklik intimideerbare/misleibare mense. By laasgenoemdes kan ongelyke stemreg as motivering dien om te verbeter en dan stemreg te verwerf wat meer gewig dra. Dink ook hoeveel beter ons regeer sou word as van politici (op die sentrale, provinsiale en plaaslike vlak) vereis word dat hulle gegradueerdes moet wees. Tans is selfs funksionele geletterdheid nie ‘n vereiste vir ‘n (hoogs lonende) loopbaan in die politiek nie.
Pithouse noem dat sedert die Tweede Wêreldoorlog ‘n “stel biologiese vooroordele heelwat geloofwaardigheid verloor” het. Die Wikipedia se definisie van rassisme is dus eintlik verouderd: “Racism consists of both prejudice and discrimination based in social perceptions of biological differences between peoples.” Byvoorbeeld, velkleur as sodanig is nie die (hoof)rede waarom daar gediskrimineer word nie. Teen blankes word daar in die nuwe Suid-Afrika gediskrimineer nie omdat hulle wit is nie, maar omdat hulle as aandadig aan slawerny en rassediskriminasie deur hulle voorgeslagte beskou word; ook omdat daar jaloesie/haat is omdat blankes dikwels begaaf (bv kundig, vindingryk, bekwaam) en (gevolglik) welvarend is. Ek verkies om eerder na etniese groepe as na rasse te verwys. Deesdae word daar nie geroem op die bloed wat in jou are vloei nie, maar eerder op jou DNS, wat egter niks van jou kultuur, bv moedertaal, openbaar nie. Om kulturele onderskeide te erken, is myns insiens nie net regverdigbaar nie, maar ook hoogs wenslik en kan tot ‘n groter mate van geregtigheid lei.
Pithouse begin sy artikel met die stelling dat rassisme nie tot apartheid gereduseer moet word nie, want daar is ook nog kolonialisme en neokolonialisme. Later verwys hy na die Ku Klux Klan, Nazi-Duitsland, Frankryk se “wreedaardige koloniale geskiedenis” en rasse-segregasie in die VSA. Dit is duidelik dat hy net blankes van rassisme beskuldig. Hy is ook onsensitief vir die feit dat kolonialisme en apartheid veel meer as bloot rassisme behels het. Byvoorbeeld, om die behoud van jou eie kultuur voorop te stel, kan onmoontlik sonder meer rassisties, oftewel boos, wees.
Pithouse verwys na “narre soos Steve Hofmeyr en skadelike trolle* wat hul lewe op die kommentaar-afdelings van aanlyn media mors.” Dit dui op ‘n relatief nuwe verskynsel. Voorheen is beswaar gemaak teen wat Afrikaners glo “om die vleisbraaivure” kwytraak. Deesdae word daar al hoe meer geweeklaag oor die kommentaar wat op die aanlyn- (bv sosiale) media gepubliseer word. Op hierdie twee gebiede wil die oorverligtes graag uitdrukkingsvryheid aan bande lê. Dié besware is nooit teen afrikanisme, kommunisme en dergelike skadelike uitlatings van nie-wittes gemik nie, maar altyd net teen wat blankes, veral Afrikaners, glo te sê sou hê. As tans benadeeldes, as neo-tweedeklasburgers, soek blankes/Afrikaners ‘n uitlaatklep vir hulle griewe. Hulle word nie toegelaat om hulle besware in die massamedia, bv die gedrukte koerante, te lug nie en selfs op baie van die elektroniese webwerwe word polities korrek strenge sensuur toegepas. Pleks van blankes/Afrikaners in hierdie opsig te probeer muilband behoort daar eerder van hulle mishae kennis geneem en na oplossings vir hulle ongelukkigheid gesoek te word. [* Volgens die HAT is ‘n trol ‘n mitologiese “wese, reus of dwerg, wat in ‘n grot woon en soms boos kon wees.” Dalk het daar ‘n drukfout ingesluip: ‘n t pleks van ‘n d.]
Voorts word beweer dat rassisme veroorsaak dat ‘n “verwronge beeld van Martin Luther King [ge]vier” word. In werklikheid was King, wat karakter, bv moraliteit, betref (soos maklik op die internet vasgestel kan word), van die bedenklikste wesens/organismes wat ooit daarin geslaag het om in sekere kringe ikoniese status te verwerf. Pithouse skryf voorts oor Amerika: “Maar niks hiervan verhinder steun vir vorme van de facto-segregasie nie, of vir die ongestrafte moord op swart mans, die akuut rassige aard van die strafregstelsel of imperialisme wat met bomme en marteling verwoesting reg oor die wêreld saai nie.” Hier het Pithouse dit teen die (wit) Amerikaners, bv hulle neo-kolonialisme. Maar hy verswyg bv die (kommunistiese) neo-kolonialisme van China en Rusland, asook dié van Islamitiese groepe. “Ongestrafte moord op swart mans” moet liewer nie geopper word nie. Baie meer swartes is deur mede-swartes vermoor as deur wittes. Ook is dit waarskynlik dat meer Amerikaanse wittes deur swartes vermoor is as andersom. Dit geld sekerlik Suid-Afrika; by uitstek die nuwe Suid-Afrika.
Die onafhanklikheidswording van Indië in 1947 word deur Pithouse geloof as die einde van (tradisionele) kolonialisme. Hiermee word gekontrasteer die “wetlik verskanste rassisme” van enersyds apartheid in Suid-Afrika in 1948 en andersyds van Israel met sy totstandkoming in dieselfde jaar. Wat Pithouse te kenne gee, is dat Suid-Afrika en Israel uit pas met die werklikheid was/is. Na die Tweede Wêreldoorlog het ‘n “verskuiwing … plaasgevind na ‘n abstrakte bevestiging van universele gelykheid via die taal van menseregte.” Pithouse vra hom nie af of “universele gelykheid” ‘n romantiese droom is nie. Byvoorbeeld, Arthur Kemp sê van gelykheid: “A far-fetched notion even among homogenous groups of people” (Nova Europa, Ostara Publications, 2013; Amazon Kindle 474). Werklike gelykheid is uiters vergesog in ‘n multikulturele land soos Suid-Afrika. Pithouse besin ook nie oor die moontlikheid dat die verskansing van blanke- of Afrikanerkultuur in Suid-Afrika en dié van Jode in Israel moontlik verdienste kan hê nie. Dit is ook kenmerkend van baie blanke Engelssprekendes dat hulle voorgee dat rasse-segregasie plaaslik in 1948 met apartheid begin het, terwyl apartheid in werklikheid ‘n voortsetting, in gewysigde vorm, van die tradisionele, insluitende koloniale, rassebeleid was.
Die de facto-segregasie in die Diep Suide van die VSA (tot 1964), Australië (tot 1966) en Suid-Afrika (tot 1990), insluitende die “openlike verbintenis tot geïnstitusionaliseerde wit oorheersing” word sonder meer deur Pithouse as “periferaal en agterlik beskou.” Moontlik was hierdie verskynsels randeiers in amptelike internasionale retoriek, maar sekerlik nie in die daaglikse praktyk in baie lande nie. Die karakterisering daarvan as “agterlik” is sekerlik sterk oordrewe. Byvoorbeeld, as kultuurbehoud hoef dit nie verwerplik te wees nie. Maar Pithouse herhaal sy gemeenheid. Hy loof die onafhanklikheidswording van talle Afrika-lande in die jare sestig. “Van tóé af het die wêreld apartheid en wit oorheersing in Rhodesië onherroeplik as agterlik beskou.” Hy vra homself nie die volgende voor die land liggende vraag af nie: Hoe sou Suid-Afrika en Zimbabwe daar uitgesien het sonder daardie “agterlikheid”, dus sonder dat daar ooit blankes aan die bewind was? Selfs daarvoor het Pithouse ‘n smeerwoord, naamlik “baasskap”: “Europese baasskap oor Afrika-kwessies is ‘ontwikkeling’ genoem.” Wat vir hom belangriker as daardie ontwikkeling is, is “die voortgesette ontkenning van gelykheid in die praktyk” tydens die blanke bewind.
“Vandag is dit maklik om apartheid, of die brandewyn-en-Coke-fascis van Ventersdorp [Eugène Terre’Blanche], af te maak en rassisme te projekteer op die verlede of mense wat karikature daarvan in die hede blyk te wees – terwyl in ontkenning geleef word van die teenwoordigheid van rassisme in praatwyse en magsuitoefening wat in ons hedendaagse wêreld sosiaal gemagtig word.”
Dit lyk asof Pithouse vir gematigdheid by ander mense pleit, maar hy stel self ‘n swak voorbeeld met sy woordkeuse: narre, trolle, agterlikheid, fascis en karikature. Later gebruik hy vir die derde maal die woord “agterlik” en nogeens “brandewyn-en-Coke-fascis”. Nog is dit het einde niet. Pithouse se gemeenheid bereik ‘n hoogtepunt (of laagtepunt) wanneer hy apartheid eers etiketteer as ‘n “kru, embarrasserende anachronisme” en daarna as ‘n “agterlike vorm van Afrikaner-nasionalisme.” Dit lyk asof hy weereens die Britte se vaderskap van rasse-segregasie/apartheid probeer ontken, hoewel hy darem ook verwys na “rassisme in Engelssprekende setlaarskolonies.”
Wanneer wit Suid-Afrikaners hulle in die nuwe Suid-Afrika “by ‘n gemeenskap van internasionale witheid aansluit,” toon dit glo dat hulle nog nie hulle rassisme afgesweer het nie. “Wanneer wit Suid-Afrikaners hulself beskou as mense met ‘n spesiale band met globale witheid, swig hulle dikwels voor die narsistiese [selfkoesterende] fantasie dat hul teenwoordigheid in Afrika ‘n unieke en kosbare geskenk is. Dit maak ‘n gemeenskap gegrond op die veronderstelling van ware eerder as abstrakte gelykheid onmoontlik.” Al uitweg wat daar volgens Pithouse vir wittes in Afrika oorbly, is blykbaar om te verswyg of ontken wat hulle op hierdie kontinent tot stand gebring het. Hulle moet ook van hulle andersheid gestroop word, bv deur hulle kultuur te versaak en identiteitsloos in die swart massa op te gaan. Hier is by uitnemendheid ‘n super studeerkamer-liberalis aan die woord.
Swart solidariteit word deesdae plaaslik en sonder ophou as ‘n positiewe bate voorgehou. Hier bepleit Pithouse die teenoorgestelde vir blankes. Wittes moet glo ophou om met ander blankes te assosieer en hulle by die swartes skaar. Dit laat my dink aan wat Lothrop Stoddard destyds geskryf het: “Cohesive instinct is as vital to race as gravitation is to matter” (The rising tide of color against white world-supremacy, New York: Charles Scribner’s Sons, 1920; Amazon Kindle 2319).
Pithouse is in die diepste put van politieke/ideologiese onredbaarheid, soos ook blyk uit die laaste paragraaf van sy artikel:
“As wit Suid-Afrikaners nie hul belegging in globale witheid en hul vereenselwiging met wat hulle as die inherente morele meerderwaardigheid van die Weste of die Eerste Wêreld beskou, prysgee nie, sal hulle aanhou om hul rassisme te moderniseer eerder as om dit met wortel en tak uit te roei.”
Oorweeg die keersy: Weens bv slawerny en apartheid beskou plaaslike swartes, en by uitstek ANC-kamerade, hulle as moreel meerderwaardig en blankes as moreel bankrot. Dit kwalifiseer as rassisme volgens Pithouse se norme, maar daar is uiteraard geen veroordeling hiervan in sy artikel nie. Verder, is dit rasioneel en billik om te verwag dat ‘n ontwikkelde mens die kwalitatiewe verskille tussen die Eerste en Derde Wêreld moet ontken of gelate moet aanvaar?
Rassisme kan baie vorme aanneem, bv om (1) teen ander rasse gekant te wees, hulle selfs te haat*; (2) ander rasse as geneties minderwaardig te beskou; (3) teen ander rasse te diskrimineer ter selfbevoordeling. Al hierdie vorme van rassisme behoort vermy te word, maar op ‘n nie-fundamentalistiese manier. Dit moet dus steeds moontlik wees om oor die geldigheid al dan nie van sulke stellings en houdings te besin. In hierdie diskoers behoort die term “ras” liefs met etniese of kulturele “groep” vervang te word. Waarop daar geen beletsel behoort te wees nie, is om in die bres te tree vir jou eie groep, veral as dié onregmatig verguis word. Groepverwantskap berus immers nie uitsluitlik op eie keuse nie. Byvoorbeeld, ek het nie gekies om wit te wees en in Suid-Afrika op te groei nie. [* ‘n Voorbeeld van haat is Zindzi Mandela, ‘n dogter van Nelson en Winnie: “Zindzi … felt at times resentful after 1990 that the (relatively) peaceful transition to majority rule had denied them the fight they had hoped for, their moment of revenge, the chance to ‘drive the white people into the sea'” (Smith, p 128).]
Opsommend kan gesê word dat in ‘n politieke konteks verwysings na indiwidue gewoonlik relatief onskadelik is. Dit is wanneer etniese groepe teen mekaar opgeweeg word dat die hel losbars. Om die draagwydte van my bogenoemde argumente te vergroot, dus om hulle aanvaarding in groter mate moontlik te maak, is dit nodig om af te sien van die standpunt dat ‘n bepaalde etniese groep inherent meerderwaardig is, al is dit waar dat so ‘n groep op ‘n bepaalde tyd in sekere opsigte beter as ander kan vaar. Dit is ook praktiese politiek om enige assosiasie met naziisme te vermy, al is dit ongetwyfeld waar dat die pendulum te ver teruggeswaai het.
‘n Hiërargiese benadering moet vervang word met een wat (verkieslik sonder evaluering) die verskille tussen etniese groepe erken. Hier moet die klem liefs op nie-biologiese, bv kulturele, verskille geplaas word. Dit is ook sinvoller of meer vrugbaar om nie na gelykheid/ongelykheid te verwys nie, want sodra gelykheid ontken word, word ongelykheid erken en is ons terug by ‘n hiërargie. In plaas van gelykheid moet die verskille tussen etniese groepe, dus hulle andersheid of nie-eendersheid, eerbiedig word.
Kortom, as blankes/Afrikaners is ons nie (noodwendig) meerderwaardig nie, maar ons is sekerlik anders en ons het rede om trots daarop te wees.
Sedert ’n paar weke is dit bekend dat die polisie deesdae meer misdadig as die misdadigers self is, ’n gegewe wat baie Suid-Afrikaners seker nie sal verbaas nie. Aan die een kant is die gewone mens steeds meer gedwonge om die reg in eie hande te neem as gevolg van die wantroue in die reg, en tegelyk is wittes wat dit waag om inbrekers, moordenaars of verkragters uit selfverdediging af te weer, die nuwe kriminele.
Dat polisieagente ook nog vroue ontvoer om in gevangenisselle te verkrag is iets wat die plaaslike en buitelandse media eerder ignoreer as toegee. Dit is net nog ‘n mislukte staat in Afrika, seg hulle dan so nonchalant.
As hierdie gruwel eenmaal die aandag trek van die ivoortoringintellektuele en kwetterende rubriekskrywers van die hoofstroom George Soros-gesteunde media, moet ons weer die ewige geweeklag van apartheid, armoede en wit skuld verduur.
Ongetwyfeld sou Bram Fischer trots hierop gewees het. Soos hy gestel het, het “sommige dele van die media uitstekende werk verrig”, nie net in sy tyd nie, maar vandag des te meer. Selfs in beheerde hoofstroommedia soos CNN, BBC en Al Jazeera word geen woord gerep oor die plaasmoorde, babaverkragtings of moetimoorde nie, maar as Eugene de Kock vry uitstap of Oscar Pistorius sy vriendin skiet, staan hul voelspriete penregop. Ondanks die moord, roof en verkragtings, is en bly wit Afrikaners by implikasie die skurke.
Sommige linkse gekke van weleer soos Nadine Gordimer en Helen Suzman het nogal geskrik toe hulle hul Nuwe Jerusalem in volle kleur en geur ervaar het, en het hulself afgewend van die orde van die dag. Ander linkse gekke daarenteen geniet ten volle van die brute moorde, sadisme en pyn en lag soos die argetipiese Satan vir die gruwel op die gesigte van die ontnugterdes. Die ontslape André P. Brink was van mening dat sy volk dit verdien om te verdwyn, en volgens Auntie-apartheid Conny Braam is volksmoord nog te goed vir ons.
Terwyl die dom linkses onder die waan verkeer dat Zuma en Malema die “erfenis van Nelson Mandela” verraai het, weet die demoniese linkses dat Suid-Afrika nog honderd persent op koers is. Was dit nie Yossel Slovo wat doerie tyd gesê het dat die polisie hul wapens teen die wittes moet keer nie? Dit is mos hoe rewolusie werk, nie waar nie? Enkele magtige agitators agter die skerms wat namens die “verdruktes” praat en dan uiteindelik hierdie golf van haat en sadisme in die naam van liefde en kameraadskap loslaat.
Diegene wat terugkyk na die gedagtes van die kommuniste in die sestigerjare sal verbaas wees om te sien hoedat Suid-Afrika presies daardie land geword het wat hulle wou hê. Dit is belangrik om te weet dat kommuniste en hul magtige handlangers baie geduld en tyd het, en rewolusies gewoonlik dekades vantevore al beplan het.
In die kwartaalblad African Communist uit 1963 (vol. 2 nr. 2, Jan-Mar) het die volgende paragraaf verskyn:
“In order to extend the gains of the revolution, particularly in the conditions of South Africa, the utmost vigilance must be exercised against those who would seek to organise counter-revolutionary plots, intrigues and sabotage, against all attempts to restore White colonialism and destroy democracy … a vigourous and vigilant dictatorship must be maintained by the people against the former dominating and exploiting classes. Towards this end the Party will propose the disbandment of the police and military forces maintained by white colonialism. A new people’s militia and people’s liberation army, composed of and led by trusted representatives of the people, must be created.”
Dit mag dus duidelik wees dat hierdie doel al eintlik bereik is. Die polisie en weermag mag dan weliswaar nie ontbind wees nie, maar is nou heeltemaal oorgeneem deur die skadurewolusionêre, wat in werklikheid nog veel beter is. Die Rooies se ideaal uit 1963 is met ander woorde in 2015 ruimskoots oortref. Daar het ook al berigte verskyn van huurlingkampe waar jong swartes “wat nie deel van die styd by MK kon wees nie” hul militêre opleiding kan volg, terwyl wittes met wapenbeheer gekonfronteer word.
Om te vergelyk met Noord-Korea is daar voortdurend kragonderbrekings, Suid-Koreaners wat in die Noorde vasgekeer was ten tye van die oorlog word nog steeds vervolg, daar is eindelose hongersnood en staatsensuur. So is daar ook in Suid-Afrika kragonderbrekings, wittes, ongeag hul politieke affiliasie word vermoor en skuldig aan die “misdaad van apartheid” geag, en sensuur vanuit Naspers en sy trawante is aan die orde van die dag. Wat hongersnood aanbetref het die rewolusionêr Lef Bronstein, alias Trotski destyds gesê dat daar geen voedselskaarste in die Sowjet-Unie is nie. Sodra moeders hul kinders begin opeet is daar eers sprake van hongersnood.
Met al die moetimoorde wonder ek of Suid-Afrika in ‘n staat van hongersnood sou verkeer volgens hom.
Die georganiseerde chaos neem in ontstellende tempo toe, en naas die wittes word president Zuma nou ook geteiken as rede hiervoor. Die kwetterende klas sit en kla eindeloos oor sy korrupsieskandale, Nkandla en ongeïnteresseerdheid in die welsyn van sy mense, salig onbewus dat dit presies in die groter prentjie van die rewolusie pas. Sodra hy uitgestem of uit die pad oop is, kan ‘n nuwe volbloedrewolusionêr soos Malema die roer oorneem en die klimaat nog verder laat oplaai.
Maar voordat dit so ver is, is die geweld in Suid-Afrika, die demoralisering, die verharding en gewetenloosheid die wapen wat gebruik word om die bevolking voor te berei vir hul ondergang. Kon enige lid van die publiek in die sewentiger en tagtiger jare gedink het dat hulle kinders eendag in ‘n land sou woon waar die president die bevolking ophits om hulle dood te maak? Vandag is dit so algemeen dat niemand ‘n woord meer daaroor rep nie. Selfs al bereik dit die internasionale pers is die reaksie lou of niksseggend, presies soos dit hoort, want die res van die wêreld is volgende om te val.
Dit was immers John D Rockefeller gewees wat gesê het dat hy ‘n wêreld van werkers wil hê, geen denkers nie. Op hierdie manier sal Marx se droom om die werkers van die wêreld om te verenig volvoer word, aangesien grootskalige nasionale vervreemding gaan veroorsaak dat mense nie meer kan dink nie, maar slegs arbeid kan verrig.
Die linkses se haat teen indiwidualisme gaan verder help om die denker te reduseer tot ‘n stem in die woestyn, en hierdie tendens sien ek al duidelik in die Nederlandse akademiese kringe. Laat staan nog die radikale aktiviste wat deesdae vanuit leerstoele preek, wat ‘n slim taktiek is om vrydenkers te intimideer en tot paria te verklaar.
In die groter prentjie van wêreldrewolusie, is Suid-Afrika nog heeltemaal op die regte pad. Die misdaad word weggesteek of ondervermeld deur die media, waarskynlik vir ‘n paar jaar nog, totdat die Weste volledig in die hande van die superskurke is. Wat die media daarna gaan uitvoer is nie belangrik nie, want dan is dit tog te laat om daar iets aan te doen. Die ondergang van die Weste as geheel verloop dus volgens plan. Die Weste het dalk op die slagveld teen kommunisme gewen, maar laasgenoemde is besig om ons volledig in ‘n skaakmat te lei en die oorlog te wen.
Tot tyd en wyl moet ons maar stompgeslaan word met geweld, gemors op tv, volksvervreemding en mediastilte, net soos Kameraad Bram dit wou.
Want ai! Verrig die media tog nie uitstekende werk nie?
As ek die gemeenplasige braaksels van die Naarperswerfbobbejane lees wat Adderjan Basson, die koning van die Boerehaters, in sy Haatbeeld opdis, kan ek soms nie agterkom of hulle onnosel, geestelik versteurd of maar net erg sinies is nie.
Tans neem onverdraagsaamheid teenoor anders- of bloot nugterdenkendes in Suid-Afrika kommerwekkend toe. Daardie hoëpriester van politieke korrektheid, Max du Preez, het so pas in die Naarpersblaaie aangekondig dat daar ‘n soort Middeleeuse Indeks of swartlys opgestel moet word van mense wat glad nie werk mag kry nie en as’t ware deur die samelewing verstoot moet word om in ‘n geestelike goelag te krepeer. Sulke mense wat ‘n “gevaar vir die samelewing” verteenwoordig, is die “wit rassiste” waaronder veral Afrikaners skrywers en sangers wat kritiek teen geweld, diskriminasie, korrupsie, Eskom en ander aspekte van die ANC-SAKP se rampspoedige bewind uitspreek. Vermoedelik sien Max du Preez vir my en Steve Hofmeyr in sy geestesoog as hy sy totalitêre drome droom oor sy ideologiese vyande wat agter doringdraad in ‘n strafkamp of saam met Clive Derby-Lewis en die Boeremag in Pretoria-Sentraal vergaan. Dat ons soos Clive deur opgesteekte swartes met gebreekte bottels aangeval sal word, maak waarskynlik deel uit van Mal Max se sadistiese dagdroom.
Feitlik terselfdertyd het die ANC in die Oos-Transvaal, oftewel Mpumalanga (al dié ANC-name lê al swaarder op my tong), aangekondig dat hy die Innibos-kunstefees gaan straf deur nie meer polisie of verkeersbeamptes na die fees te stuur nie. Trouens, volgens die verklaring wat deur die ANC uitgereik is, is enige Afrikaanse kunstefees wat nie “rassieel inklusief” (lees: oorwegend swart en Engels) is nie, voortaan taboe. Dat die Innibosfeeskomitee dus vir Steve Hofmeyr “ontnooi” het in ‘n kruiperige poging om polities korrek te wees, het niks gehelp nie.
Die hele gedoe rondom Die Stem en Afrikaanse kunstefeeste wat nie “inklusief” is nie, herinner sterk aan die dekrete wat in die doodsnikke van Oos-Europese kommunisme in die Baltiese state (Estland, Letland en Litoue) uitgevaardig is toe die bevolking insgelyks verbied is om hul volksliedere in hul eie tale te sing!
Vandat die Litous-gebore kommunis, Joe Slovo, die Nasionale Party se onderhandelingspan in die vroeë negentigerjare oorrompel het, is Suid-Afrikaners gebreinspoel om vele bedenklike aspekte van kommunisme te aanvaar, onder meer ‘n streng ideologiese en kulturele eenvormigheid. As jy nie vir Slovo, Kasrils, Bernstein, Mandela en die ander Rivonia-aangeklaagdes vereer en aanbid nie, is daar nie meer vir jou plek in ons samelewing nie. Dan is jy, om Sowjettaal te gebruik, ‘n “vyand van die staat”. Of ‘n “rassis”.
As u reeds deur die allesverterende propaganda wat vanuit die SAUK, Naarpers en die res van die hoofstroommedia op ons neergiet beïnvloed is, neem bloot ‘n paar treë terug soos ons hier op praag probeer doen. Dalk sien u die groter prentjie raak. In watter ander land ter wêreld word onskuldige volksliedere vandag verbied en word mense nie toegelaat om teater en sang in hul eie taal aan te bied nie? In watter ander land lewer die grootste privaat mediagroep, maar wat die staatsideologie 90% ondersteun, ‘n pleidooi vir ‘n swartlys vir skrywers en sangers? Afgesien van Kuba, Noord-Korea en enkele ander plekke waar twintigste-eeuse kommunisme steeds in ere gehou word, weet ek nie van sulke lande nie.
Terloops, ironies genoeg het dieselfde Britse ambassadeur wat FW de Klerk oorreed het om onvoorwaardelik aan die Kommunisteparty en die ANC oor te gee, Lord Robin Renwick, onlangs gesê:
Oral ter wêreld is Karl Marx dood, behalwe in Suid-Afrika.
Iemand wat insgelyks sterk na kommunisme terugverlang, is nog ‘n Naarperssluipskrywer, Leopold Scholtz. Sy idee is minder middeleeus as Mal Max se swartlys-indeks, en slaan meer op die grysskoen-Oos-Duitse model van die voormalige Stasi wat mense dopgehou en gemanipuleer het ten einde die kommunistiese hegemonie in stand te hou.
In sy fundamentalistiese roes beroep Mal Max hom op sensuur: die ketters en ongelowiges moet geswartlys of opgesluit word. Scholtz se totalitarisme is egter ‘n raps meer subtiel: hy bied sensuur en denkbeheer in die naam van “vryheid” aan. In nog ‘n hagiografie aan die stereotipe anglomaan en nuttige idioot, André P. Brink, gee Leopold die Kruiperkaner hoog op oor vryheid, vermoedelik “meningsvryheid”. Kennelik keur hy die verbod op volksliedere te Nelspruit goed (om van Afrikaans self nie te praat nie), want hy kry ‘n aanval van grondwetterisme soos Hermann Giliomee al daarna verwys het:
“In verskeie opsigte is ons almal, Afrikaners en Suid-Afrikaners, vandag vry om te dink en – binne die perke van die Grondwet – te sê wat ons wil.
Dis vandag deel van ons vryheid. Ons moet dit nooit weer van ons laat wegneem nie.”
Hoewel ek die enigste persoon is wat onder die Nasionale Party spesifiek onder die sensuurwet van destyds in die hof aangekla is, kan ek in alle eerlikheid sê dat ons toentertyd oor veel meer meningsvryheid as vandag beskik het. Selfs Scholtz noem dat André P. Brink, wat Bram Fischer en kommunistiese terreur openlik gesteun het, elke Sondag in Rapport geskryf en op sy bevooroordeelde manier ander skrywers se boeke resenseer het. Met die koms van Slovoïsme en die ellendige Kruiperkaners wat voor die huidige bewind koutou, kan ons nie eens vra dat ons korrek deur die ANC se werfbobbejane by Naarpers aangehaal word nie, wat nog te sê dat ons versoek sou word om enige menings uit te spreek of boeke te resenseer!
Vir lesers wat nie bekend is met die Chinese begrip “koutou” nie, só lyk dié vorm van eerbetoon
In hierdie “vrye Suid-Afrika” met sy swartlyste, heksejagte, aanhoudende beskuldigings van “rassisme” en “ideologiese onsuiwerheid” – presies soos in voormalige kommunistiese lande – is ons, volgens die epigoon van politieke korrektheid, Leopold Scholtz, “vandag vry om te dink en – binne die perke van die Grondwet – te sê wat ons wil”.
Ten minste beskik die man oor ‘n (swart) humorsin! Terwyl hy, Mal Max, die ANC in Mpumalanga en Blade Nzimande alles in hul vermoë doen om ons tot ‘n nag van die denke donkerder as Eskom se kragonderbrekings te verdoem, moet ons op ons knieë gaan om dankbaarheid oor ons grondwetterse vryheid te betuig!
As ek die gemeenplasige braaksels van die Naarperswerfbobbejane lees wat Adderjan Basson, die koning van die Boerehaters, in sy Haatbeeld opdis, kan ek soms nie agterkom of hulle onnosel, geestelik versteurd of maar net erg sinies is nie.
Seker eerder laasgenoemde. Dink volgende keer daaraan as u nie vir werk mag aansoek doen nie omdat u te wit is of op die komende ideologiese swartlys verkeer, of as daar ‘n maniak met ‘n vuurwapen by u huis inbars om u en u gesin te bedreig:
“U is vry!”
Die grondwetters sê so.
Besef egter ook die volgende: As dit nie vir die internet was en dat die kaders ewe min van IT as van elektrisiteit af weet nie, sou ek en u nie vandag hierdie vir mekaar kon skryf nie.
En as dit van Adderjan, Leopold, Max en die ander sinistere verraaiers afhang, sou hulle ons graag in ‘n Afrikatronk wou laat smyt waar ons in haglike omstandighede vir ons “denksondes” behoort te boet!
Aan die ander kant: indien die wiel ooit weer sou draai en dié bewind stort in duie soos die muur rondom Leopold se geliefde Oos-Duitsland geval het, dink ek dit sou gepas wees dat al diegene wat ons vandag met hul heksejagte teister as meelopers gestraf word. Miskien sou die vuurpeleton of die galgtou te erg wees, maar hulle mag nie vir altyd wegkom met die skade wat hulle deur hul siek propaganda aanrig nie. Elke dag sterf daar boere, word daar kinders, oumense en vroue verkrag, met geen hoop op uitkoms nie, juis omdat die meelopers in hul slaafse toewyding aan die ANC enige ware opposisie in die kiem smoor.
Geruime tyd reeds dink ek daaraan om iets oor die Afrikaanse letterkunde te skryf, daardie letterkunde wat dreig om saam met ons taal uit te sterf soos wat Engels en politieke korrektheid tsoenami-gewys oor ons spoel. Miskien bied die dood van André P. Brink eergisteraand ‘n gepaste oomblik vir nabetragting oor die rol van letterkunde in die lewe van elke volk.
Hoe minder daar egter oor André P. Brink gesê word, hoe beter. Vir my verteenwoordig hy die FW de Klerk van die letterkunde. Lank voordat FW hom met gelatenheid tot politieke korrektheid en ‘n slaafse navolging van Britse idees gewend het, het Brink dit gedoen. Toevalllig kom albei ook uit Dopperhuise en het aan die PUK gestudeer; moet ons iets daarin lees? Hoewel Brink met Frankryk gedweep het en allerlei toeristiese gemeenplase oor Parys kwytgeraak het – onder meer dat hy “op ‘n bankie in die Luxemburgtuin gebore is” – het hy daardie land, asook sy skrywers en denkers nooit behoorlik verstaan nie. Ek het dit destyds as twintigjarige student agtergekom en hom so bietjie in die destydse Rapport daaroor probeer uitvra, waarop hy met kenmerkende bitsigheid geantwoord het. Doer in die sewentigerjare kon ‘n mens nog in Rapport ‘n literêre polemiek voer, terwyl dié koerant met sy dalende sirkulasie ons deesdae net met polities korrekte propaganda oor die kop knuppel. In ‘n hoë mate is die Afrikaanse kultuur en gesprekke daaroor besig om na die internet te migreer, terwyl die meer tradisionele instellings streng onder ANC-beheer verkeer.
Die ANC en sy meelopers – soos die hand vol Afrikaanse skrywers wat dié party en sy geskiedenis van propaganda en terreur aanbid – poog om te bepaal wat ons mag lees en wat ons behoort te dink. In die plek van die Afrikaanse letterkunde het hulle hul ‘n “Suid-Afrikaanse letterkunde” verbeel wat uit figure soos die Boerehater Nadine Gordimer, Brink, Antjie Krog en ‘n horde middelmatige swart skrywers bestaan. Die “Suid-Afrikaanse letterkunde” is Engels, met ‘n paar vertalings uit Afrikaans of “tweetalige werke” soos Brink s’n, wat daarby aangelas word. En iewers prewel iemand die reël uit Rusty Bernstein se “Freedom Charter”: “that South Africa belongs to all who live in it, black and white”… Behalwe dat die boere kwansuis die swartes se plase “gesteel het”.
Ek het dit al iewers voorheen gesê: Ons beleef iets soos ‘n besetting, die Derde Britse besetting, of dalk is dit dié keer ‘n Engelse Nguni-besetting, maar ‘n mens is baie bewus daarvan dat jy deur vreemdes regeer word wat ook hul taal op jou afdwing, soos wat die Britte al meermale in ons geskiedenis gedoen het.
Vandaar dan ook die pogings om Steve Hofmeyr by kunstefeeste te verbied. Om Afrikaanse liedjies – veral met heelwat Engelse woorde – te sing, is steeds toelaatbaar, mits dit ter ere van die vreemde bewind gedoen word. Sangers moet egter op plekke optree en moet glo “genooi” word. Daarom word die Afrikaanse musiekbedryf, wat ná 1994 ‘n onverwagse opbloei beleef het, toenemend beheer en gesensureer. Jy mag nie “Die Stem” of “Die lied van jong Suid-Afrika” of “De la Rey” sing nie. Of binnekort dalk ook nie meer die “Oukraalliedjie” nie. Dis “te polities”. Want sien, netnou word almal daaraan herinner dat daar nog Afrikaners – naas die “Suid-Afrikaners” wat almal skeef en krom die Rooitaal vir mekaar gooi – in die land bestaan.
Aan die ander kant is dit glad nie “polities” vir Karen Zoid om te sing van swartes wat “die skole afbrand” nie, want sy is mos ‘n anti-Afrikaner en ANC-meeloper. Dis nie soseer wát jy sing nie, dis wié dit sing. Maar ook: solank jy soos Karen Zoid multikultureel nihilisties is (“dit maak nie saak nie”), is alles dooddollies en mág jy maar.
Musiek is op ‘n sekere vlak vermaak. Daar is egter iets ondermynends aan ‘n boek. ‘n Maand gelede het daar ‘n boek in Frankryk verskyn, Onderwerping, uit die pen van Michel Houellebecq wat die bekering van sy hele land tot Islam in die vooruitsig stel. Dis sekerlik nie ‘n polities korrekte roman nie. In Suid-Afrika en in Afrikaans sou geen groot uitgewer selfs so ‘n boek publiseer nie, want dit verteenwoordig mos geen ophemeling van die multikulturele samelewing, gedwonge integrasie, “meng”, seks tussen rasse (Brink se obsessie) en alles wat daarmee saamhang nie. Dis eerder… “reaksionêr” en hoewel Houellebecq in sy jeug ook vir ‘n kort rukkie met die Franse Kommunistiese Party deurmekaar was, skram hy nie van die etiket “reaksionêr” weg nie. Hy het selfs al erken dat hy een van die “nuwe reaksionêre” is, ‘n losse versameling skrywers en denkers wat durf om begrippe soos “witskuld” en multikulturalisme te bevraagteken. Hulle vra ook belangrike vrae oor die toekoms van Frankryk en die Westerse beskawing in essays en romans wat wyd en syd gelees word, asook in die media aangehaal en bespreek word.
Suid-Afrika onder die ANC is egter nie Frankryk nie. Dis ‘n toenemend barbaarse, filistynse, agterlike land waar bier drink, vreet en fuif mode is – afgewissel met ‘n bietjie kwotarugby en geenkwotasokker. Kwalik ‘n omgewing waarin die kunste en veral letterkunde kan gedy! Ek staan eenvoudig verstom oor hoe die Europeërs en veral die Skandinawiërs met rojale staatsteun hul tale en letterkundes bevorder. Hier ondersteun die staat net Nkandla en nuwe BMW’s vir staatsamptenare.
Nou onlangs wissel ek ‘n epos of twee uit met ‘n jongerige letterkundige; anders as die polities korrekte literatore van Stalinbos het sy darem haar doktorsgraad klaargemaak. Sy het egter heeltemal haar geesdrif vir die Afrikaanse letterkunde en uitgewerswese verloor en gaan haar nou heeltemal in ‘n nuwe beroep begewe.
Soos die Afrikanerpolitiek, het die Afrikaanse letterkunde die nulpunt bereik, die degré zéro waarvan die Franse praat. Saam met die res, kwyn dit eenvoudig weg en word ons in gemors verswelg deur mense wat niks van denke, idees of ‘n skryfstyl verstaan nie.
Waarom is letterkunde belangrik? Iewers in die laat sestiger- of vroeë sewentigerjare het N.P. van Wyk Louw blykbaar tydens iemand anders se intreelesing aan die Universiteit van die Witwatersrand opgespring om te beklemtoon dat die opkoms van Afrikaans deel van die nasionalistiese oplewing van kleiner kulture aan die einde van die negentiende eeu in Europa was.
In vele opsigte word enige nasionale kultuur – meer as enigiets anders – deur letterkunde gevorm. In lande soos Frankryk of Rusland het meer mense al die begrafnisse van groot skrywers soos Victor Hugo of Leo Tolstoi bygewoon as die teraardebestellings van politici. Letterkunde word ook op skool saam met die taal gedoseer. Ek het al voorheen die Duitse filosoof Peter Sloterdijk aangehaal waar hy praat van boeke as “dik briewe wat vriende tradisioneel aan mekaar gestuur het”.
Selfs as Eskom die ligte afsit, kan jy nog ‘n papierboek lees, mits dit dag is of jy darem saans ‘n kers of flitsie byderhand het. Anders as musiek, teater, toesprake – die soort dinge wat by “kunstefeeste” bedryf word – het ‘n mens geen saal of uitgebreide organisasie nodig om ‘n boek te lees nie. Selfs om boeke uit te gee, is so maklik dat feitlik enigiemand dit kan doen. Jy kan selfs jou boek gratis op die internet publiseer. In Europa tref mens natuurlik ‘n hele fynproewery rondom boeke, papier, druk- en bindwerk aan wat veroorsaak dat mense hul neuse optrek vir boeke wat nie mooi en keurig uitgegee is nie. Voorheen was dit in Afrikaans ook so. Van die mooiste boeke in ons taal is in die sestigerjare in die tyd van dr. Verwoerd gepubliseer. Die punt is egter dat jy nie ‘n meestertipograaf of -proefleser hóéf te wees om ‘n boek uit te gee nie. Om ‘n film te maak, kos miljoene rand. Vergeleke daarmee is die koste van ‘n drukoplaag eintlik goedkoop.
‘n Baie klein groepie skrywers en min boeke kan ‘n reuse-invloed uitoefen. Eenkeer het ek die volledige Latynse letterkunde as geskenk ontvang en dis verstommend hoe min dit is; nie eens genoeg om ‘n baie klein boekerak vol te maak nie. Nietemin word sinsnedes uit daardie boeke al tweeduisend jaar in Europa/die Weste aangehaal. Wie het nog nie van die “Rubicon” gehoor nie? Of het nie Cicero se beroemde beskrywing van verraad gelees nie? Dus: die massa kan maar toitoi soos hy wil, maar sy kreet is eintlik verlore terwyl die stille boodskap op papier of selfs op jou skerm vir ewig duur.
Dis sekerlik nie toevallig dat sowel die Bybel as die Koran boeke is nie! In vele opsigte beskik ‘n boek oor ‘n groter vermoë om iemand te bekeer as enige ander medium. Jy kan jou gunstelingvers of -sinsnede oor en oor lees totdat dit by jou insink. Dis ook iets privaats, intiems wat net tussen jou en daardie stem op skrif gebeur.
Boeke het sekerlik al die wêreld verander. Dink maar aan die Franse revolusie. Of die Russiese. Die regte idee op die regte tyd kan soos ‘n veldbrand versprei. Sonder die boekdrukkuns van Gutenberg sou die Protestantse hervorming nooit plaasgevind het nie, want die reproduksie van handskrifte is tydens die Middeleeue streng deur die Katolieke Kerk in kloosters beheer.
Vir my persoonlik is daar iets van ‘n paradoksale en ironiese “huwelik van teenoorgesteldes” tussen boeke en die internet. Die boek as medium is al eeue oud, terwyl die internet baie nuut is. My kinders kan nie glo dat my geslag sonder die internet grootgeword het nie. Beide die boek en die internet is egter draers van nuwe en kritiese denke, terwyl die sogenaamde hoofstroommedia (HSM) slegs tot eenselwigheid en politieke korrektheid in staat is. ‘n Gedagte wat as ‘n aanlynwoernaalinskrywing (is dit nie ‘n mooi, lang Afrikaanse woord nie, terloops?) begin, eindig dalk in meer uitgebreide vorm as ‘n boek op. En danksy die internet, kan ons nou regstreeks aan mekaar boeke verkoop, sonder die tussenkoms van boekwinkels waar daar insgelyks sprake van sensuur en beheer van Grootbroer mag wees…
Op ‘n stadium, eer dit alles deur kultuurmarxisme en politieke gedienstigheid bederf is, was Afrikaans op pad om ‘n groot letterkunde te ontwikkel. Onlangs is ek verstom toe ek lees dat daar in ‘n klein landjie soos Denemarke jaarliks 30 miljoen boeke verkoop word, ses boeke per lid van die Deense bevolking! Stel jou voor dat daar dalk 15 miljoen boeke per jaar in Afrikaans verkoop kan word, ‘n potensiële mark van R3 miljard wat aan duisende van ons mense werk kan verskaf… Romans of essays waarin Afrikaners eenvoudig vertel van hoe hulle dinge sien, of van die soort wêreld waarvan hulle droom “terwyl ons op die barbare wag”. Nee, laasgenoemde is nie ‘n “rassistiese sinsnede” nie; dit verteenwoordig bloot ‘n boektitel van J.M. Coetzee, Waiting for the barbarians, in die oorspronklike Engels. Die boek is heelwat minder werd as die titel.
Iewers in Houellebecq se Onderwerping vertel hy hoedat die Franse volk “al meer na regs” beweeg het terwyl die politieke en media-elite hul eenvoudig nie hieraan gesteur het nie. Dis een van die redes waarom die Franse Sosialistiese Party uiteindelik verkies om ‘n ondemokratiese Moslem-oorname te steun, omdat die elite en die volk van mekaar vervreem geraak het. Is dit nie ook op ‘n effens ander manier deel van ons Afrikaanse dilemma nie? Die sogenaamde “verligtes” – wat helaas niks van die Europese Verligting verstaan het nie – het van gewone Afrikaners vervreem geraak en daarom gemeensaak met die ANC gemaak. Net so het ‘n Supersapskrywer soos André P. Brink toenemend Engelsgesind en polities korrek geraak, met ‘n soort renons of haat in sy eie mense. Tydens die Goue Dekade van Afrikaans, die 1960’s, was die volk Natte en die skrywers feitlik almal Sappe waarvan vele in die omhelsing van Joe Slovo en sy SAKP geëindig het, of hulle dit nou wil weet of nie. Geen letterkunde kan sónder die volk bestaan nie; uit politieke snobisme of afkeer van jou eie mense is geen literatuur te make nie. Dis wat so wonderlik aangaande Frankryk is: die lang Franse brood en die camembertkaas en die boer op sy plasie iewers ver op die platteland waar niemand ‘n woord Engels verstaan nie en die gesofistikeerde skrywer wat in ‘n Paryse kafee sit en filosofeer; dít alles maak deel uit van een groot geheel. (Smuts se holisme?) Die skrywer loof die boer en andersom.
Tans voel ek egter aan dat ons, danksy die internet en Grootbroer (sommige mense praat van “die Katedraal”, met al die eggo’s van ‘n Middeleeuse verlede) wat besig is om beheer te verloor, op die vooraand staan van ‘n grootskaalse opbloei in die Afrikaanse letterkunde.
En watter meer ondermynende slagspreuk is daar nie as “Terug na die volk” nie? Al hierdie sogenaamde “demokrate” vrees die gewone mense en hul menings, wat nie meer skroom om oor hul probleme met misdaad, korrupsie en verval te praat nie. Juis daarom moet Mevrou Letterkunde aanhou om die borstrok van politieke korrektheid te dra en veral van die man of vrou op straat weerhou word. Boeke is net goed genoeg om inflasionêr aangeprys en “bekroon” te word weens hul heilsame sosiopolitieke en veral sosiogeniërende invloed, nie om geléés te word nie.
Met die uitsondering van dele van die twintigste, was letterkunde deur die eeue nog altyd aan die kant van beskawing, verfyndheid, goeie taalgebruik en styl. Sowel Naspers as die ANC wil nie hê dat Afrikaners weer met hierdie soort verfynde, stylvolle Afrikaans moet identifiseer nie. Slegs as ons vloekend platvloers en polities korrek is, is ons aanvaarbaar. Die kultuur en taalgebruik van die Kaapse Vlakte is die nuwe ideaal wat die verengelste heersersklas van Suid-Afrika aan die Afrikaner voorhou. Reeds beskou die onderwysdepartement Kanna hy kô hystoe deur Adam Small as die enigste drama wat daar in Afrikaans geskryf is, in die nastrewenswaardige Engfrikaans.
Behoort ons nie almal saam in opstand teen die omringende barbarisme te kom nie?
Deur die eeue heen het die mensdom ʼn geneigdheid getoon om onderworpe te wees aan massahisterie. Graag onderskei ons ons van die diereryk deur ons vermoë om logies te redeneer en dit onafhanklik van ander te kan doen. Eufemisties en arrogant eien ons ons die alleenreg op die vermoë om individueel te kan dink op. Individualisme is ons definiërende kenmerk. Tog is die tropmentaliteit nooit ver van ons gemeenskaplike denkwyse nie en word ons maklik daardeur meegesleur.
Hierdie tropmentaliteit kan nie beter verwoord word as die Spaanse Inkwisisie en die Malleus Maleficarum van die Middeleeue nie. Hekse, ketters en ongelowiges (nie-Christene) is meedoënloos gejag, gemartel, verhoor en op brandstapels verbrand. Europese volksoorleweringe is gevul met staaltjies van hekse wat allerlei soorte bose dade pleeg. Selfs die aantyging dat ʼn persoon hom of haar skuldig maak aan heksery was om – op sy minste – ʼn sosiale uitgeworpene te word wat verneder word op elke moontlike wyse by elke moontlike geleentheid. Dít is as die arme drommel gelukkig was. Indien nie, was sy of haar voorland martelmasjinerie en die brandstapel. Die histerie rondom heksery het sover gegaan dat groepe mense vanaf die staanspoor sommer erken het dat hulle hul aan hierdie misdaad skuldig gemaak het in die hoop om vergifnis en die pyniging wat met ondervraging gepaard gegaan het, vry te spring.
Gegewe dat hierdie heksejagte vir drie volle eeue geduur het vanaf die 1400’s tot 1700’s, is daar sekerlik min beter voorbeelde van die histeriese tropmentaliteit in die menslike geskiedenis. Die bekendste van sulke hoogs emosionele heksejagte is sekerlik die Salem-hekseverhore (Massachusetts Februarie 1692 – Mei 1693) waarby ten minste 28 mense tot die dood gevonnis is. Histories kan hierdie verhore teruggevoer word na onopgeloste konflik binne die gemeenskap, swak leierskap en individue wat politieke gewin en materiële munt daaruit geslaan het.
Vandag is ons ingelig en nugter genoeg om te weet dat heksery ʼn bogstorie is. Towerkuns is iets wat verhoogkunstenaars doen om die skare mee te amuseer. Die belaglikheid van die heksejagte kan, vir my, nie beter uitgebeeld word as in die film “Monty Python and the Holy Grail” nie. Hier kan die leser ʼn gepaste gedeelte daarvan sien.
Die Malleus Maleficarum is in 1487 neergepen deur Heinrich Kramer, ʼn Katolieke priester. Dit is vir alle praktiese doeleindes ʼn handleiding oor hoe om op hekse jag te maak, hoe om hekse te identifiseer, hoe om hulle te ondervra, hoe om hulle te martel om bekentenisse te verkry en hoe om hulle uiteindelik die ewigheid in te stuur. Gesante van die Kerk (die Rooms Katolieke Kerk, die Protestante se hervorming het eers vanaf 1517 begin plaasvind ) was ook van die hoogs geleerde individue van hulle tyd. Die vermoë om te lees en te skryf was grootliks beperk tot hierdie gesante – dit sluit die adelstand uit – en weinig van die lyfeienes kon lees en skryf.
Die mensdom verheerlik nog altyd diegene wat oor kennis beskik en ons sien hierdie individue as “verlig” en “progressief” juis omdat hulle die wêreld sien vanuit ʼn oogpunt wat nie aan die lyfeiene beskikbaar is nie, juis omdat hulle oor kennis beskik waaroor die gewone man nie beskik nie. Ons ken aan geleerdes magte toe om te lei en te besluit wat goed en reg vir ons as gemeenskap is. Die strewe na geleerdheid en kennis is een van die mensdom se suiwerste motiewe.
Die heksejagte, die Spaanse, Portugese en Roomse Inkwisisies en die Salem-hekseverhore is almal ontketen deur hierdie “progressiewe en verligte” intellektuele en geleerdes. Deur die gewone man, die lyfeiene, die boer, die bakker, die slagter op te sweep in ʼn massahisterie van waansin om hekse te jag is een van die grootste voorbeelde van die mens se voorliefde vir die tropmentaliteit en ʼn klad op die terme “geleerd” en “intellektueel”. Dit is natuurlik beduidend dat die Rooms Katolieke Kerk se eie verbintenis en gebruike wat spruit uit heidense heksery en afgodaanbidding heeltemal geïgnoreer is en dit het die Protestante se hervorming geneem om dié feit aan die groot klok te hang.
Gelukkig het rede en goeie verstand – asook die Protestante se hervorming en gevolglike evolusie van die Christene se geloof – ʼn einde gebring aan hierdie drakoniese klugspul (en een van die donkerste periodes in die Christendom se geskiedenis) en het die mensdom voortbeweeg na ʼn meer humanitêre samelewing waar logika en rede die kensketsende eienskappe is.
Of het ons? Het ons uit die geskiedenisboeke geleer of is ons nog onderworpe aan dieselfde tropmentaliteit en massahisterie wat tot die Inkwisisies en heksejagte gelei het?
Iemand vertel aan my dat moderne intellektuele se grootste karakterkenmerk is dat hulle vir ure kan sit en filosofeer en debatteer oor die sosiale impak van ʼn hondedrol in die sand. Daar is niks intellektueels of geleerds aan hulle nie; hulle is slegs naïef in hulle nihilisme en verwaandheid. Hubris is die enigste woord wat hulle kan beskryf.
In ons postmodernistiese samelewing het die geleerdes en intellektuele die Malleus Maleficarum slegs herskryf – terwyl groot dele van die Westerse samelewing in ʼn toestand van morele verontwaardiging en massahisterie agterna hardloop. Dieselfde “verligte en progressiewe” mentaliteit is die dryfveer agter hierdie herskrywing.
Vervang die Kerk se dogma met multikulturele dogma. Vervang die aanklag van heksery met die aanklag van “rassisme”. Vervang hekse, ketters en nie-gelowiges met “rassiste”, nie-konformiste en diegene wat tot volkseie ontwikkeling verbind is. Vervang die gesante van die Kerk met ekstreemlinkse akademici, “meningsvormers”, demagoë en joernaliste. Vervang dié wat mense beskuldig het van heksery met geïndoktrineerde skape wat voortdurend aanstoot neem om ander se onthalwe. Vervang die ontkenning van die Kerk se eie heidense wortels met die ontkenning van rasgebaseerde ideologie in RA en SEB wat eie aan hierdie nuwe multikulturele dogma is. Vervang die brandstapel met die konstante aanvalle op die persoon, die ontneming van sy inkomste, waar sy persoonlike lewe geruïneer word, waar hy “verban” word en ʼn etiket van “randeier” moet dra… en binnekort, indien die “progressiewe en verligte” arbiters van reg en verkeerd hulle sin kry, tronkstraf vir die oortreder. Laastens, vervang die bekentenisse van heksery met bekentenisse van rassisme in die vorm van witskuld en patologiese altruïsme.
Nie veel het dan verander nie – ons bevind ons slegs in ʼn meer moderne weergawe van die Middeleeue waar almal kan lees en skryf maar nog steeds so onnosel is soos ons voorsate van die 14e eeu. Vir al die geleerdheid wat ons versamel het, kon ons netsowel vir dae aaneen staar na die wollerige gemors wat in ons naeltjies versamel.
Die verskil is egter dat die Malleus Maleficarum konkrete riglyne gegee het van wat heksery behels en hoe om ʼn heks te identifiseer. Dieselfde kan egter nie van die aanklag van “rassisme” gesê word nie. Dit is ʼn amorfisme, ʼn begrip met geen definisie of kenmerke nie, ʼn “iets” wat op ʼn daaglikse basis verander soos die aanklaers goeddink om hulle skewe wêreldbeeld en narratiewe te pas. Dit is ʼn kruk vir sekeres om te gebruik om hulle konstante mislukkings weg te verduidelik, om onopgeloste geskille en konflik in hulle guns te besleg, om aan te dring op iets wat hulle nie verdien het nie en om politieke munt te slaan – nes met die Salem-hekseverhore 300 jaar gelede.
Soos die aanklag van heksery kan enigiemand aangekla word vir die misdaad van rassisme selfs as jy jou altyd aan die kant van die beskuldigers bevind het. Vra maar vir Zelda la Grange, Max du Preez en Gareth Cliff om ʼn paar voorbeelde te noem waar die krokodil diegene wat hom gepaai deur hom te voer, verslind het.
Sal geskiedenis ons ten goede wees ʼn verdere 300 jaar in die toekoms in of sal hierdie nuwe heksejag, soos dié van die Middeleeue, ʼn klad op die mensdom se naam wees? Gaan toekomstige historici in ʼn terugblik op vandag na ons kyk en dink: “Wat was fout met hulle, het hulle niks geleer nie?”
Die Burger (6 deser, p 11) het pas aangekondig dat “vyf ervare rubriekskrywers” hulle buiging in dié koerant gaan maak, naamlik:
Max du Preez, van Vrye Weekblad-faam, wat glo geen bekendstelling nodig het nie;
Allister Sparks, oud-redakteur van die Rand Daily Mail;
Judith February, voorheen van Idasa;
Tony Weaver, voorheen van die Rand Daily Mail: “Die media noem my gewoonlik ‘n ‘struggle-joernalis'” omdat hy sy joernalistiek “in die stryd teen apartheid gebruik het” (p 10);
John Scott, oud-redakteur van die Cape Times, wie se rubrieke, anders as in die ander vier gevalle, in Engels gepubliseer gaan word.
Wat ons hier mee te make het, is ‘n doelbewuste inspuiting van politieke linksheid, asof Die Burger nie reeds genoeg blyke hiervan gee nie. Nie een van hierdie skrywers sal die belange van die Afrikaner en Afrikaans bevorder nie.
Ek het voorheen op Praag besware geopper teen twee van Die Burger se rubriekskrywers, by name Henry Jeffreys, ‘n joernalis, en Nico Koopman, die dekaan van die fakulteit teologie aan die Universiteit Stellenbosch. Hierdie rondte wil ek die aandag vestig op wat hierdie twee ANC-aktiviste in dieselfde uitgawe van die koerant (28 Januarie) kwytgeraak het.
Jeffreys skryf oor xenofobie, oftewel vreemdelingehaat (Die Burger, 28 Januarie, p 10). Hy verwys na die voorvalle in 2008 en betreur dat niks (of te min) intussen gedoen is om die periodieke herhaling van die gebeure te voorkom. Hy wil hê dat daar amptelik en openlik erken word dat die aanvalle op inkommers (bv Somaliërs) en hulle besittings (bv winkels) nie die uitdrukking van blote “misdadigheid” is nie, maar wel van haat vir vreemdelinge.
Die punt is myns insiens dat ook plaasaanvalle, insluitende plaasmoorde, deur die ANC oor dieselfde kam as ander misdade, insluitende moorde, geskeer word. Maar ek wag steeds daarop dat Jeffreys een van sy rubrieke aan plaasmoorde wy en dit summier veroordeel. Hy kan gerus uitwys dat plaasmoorde dikwels in ‘n ander liga as bv plakkerskampmoorde is. As ‘n plaaseienaar/boer vermoor word, het dit ‘n nadelige invloed op baie meer mense as bloot sy gesin. Talle werkers kan dan werk- en huisvestingloos word. Die ekonomiese impak van ‘n plaasmoord kan groot wees. As ‘n armlastige plakker vermoor word, is dit sekerlik ‘n verlies vir sy gesin, maar ekonomies kan dit ‘n besparing van toelaes, dienste en aalmoese meebring.
Xenofobie moet nie as blote misdadigheid geëtiketteer word nie omdat dit op ‘n groter probleem dui. Insgelyks moet plaasmoorde nie sonder meer as bloot ‘n reeks geïsoleerde voorvalle beskou word nie. Hoe langer en hoe meer plaasmoorde voorkom, des te meer kan dit op ‘n groter euwel, naamlik volksmoord/genoside, dus die sistematiese uitroeiing van ‘n volksgroep (blankes/Afrikaners), dui.
Die werklikheid wat in die nuwe Suid-Afrika onder oë gesien moet word, is dat die “bevrydingsbewegings”, waarvoor Jeffreys groot waardering het, deurtrek was met misdadigers wat hulle in die naam van die “bevrydingstryd” aan ernstige misdade skuldig gemaak het. Van hierdie mense beklee deesdae van die hoogste poste in die land. Die boodskap wat hiermee uitgestuur word, is dat misdaad lonend is. Ons hoor daagliks van die nalatenskap van apartheid. Dit is hoog tyd dat Jeffreys oor die nalatenskap van die “bevrydingstryd” skryf, want die misdaadgolf wat die land teister, is in groot mate die gevolg van die voorbeeld wat deur die “bevryders” aan die gepeupel gestel is. Die massa is deur veral die ANC bewus van allerhande regte gemaak sonder dat daardie regte met verantwoordelikhede gebalanseer is. Daarom maak hierdie mense deesdae aanspraak op allerhande dinge wat hulle glad nie toekom nie, hetsy bv artikels in die winkels van Somaliërs of die plase van blankes.
Misdaad is heel moontlik die grootste en florerendste bedryf in die nuwe Suid-Afrika. Dit beteken dat baie mense parasities lewe, dus in groter mate ontvang as gee. Hoewel daar van ons verwag word om trots op ons mede-Suid-Afrikaners te wees, is daar by baie van hulle geen (of min) begeerte om te werk. Omdat die Khoi-San in groot mate ongeskik vir werk was, is daar reeds in Jan van Riebeeck se tyd begin met die invoer van slawe. Hierdie onvermoë van inheemses word egter in ‘n verwyt teen blankes omskep omdat die gevolg slawerny was. Hoewel daar baie werklose swartes is die binneland was, is Indiërs in die 19de eeu ingevoer om op die suikerplantasies te werk. Na die ontdekking van diamante en goud teen ongeveer dieselfde tyd, is trekarbeiders as mynwerkers op groot skaal uit die buurlande ingevoer. Louis Changuion skryf: “Na die [Anglo-Boere-] oorlog was daar ‘n opeenhoping van hawelose swartes op die boereplase en in die groot nywerheidstede en tog was daar ‘n gebrek aan arbeiders op sowel die plase as in die nywerhede, en die reservate was reeds oorbevolk” (Omstrede land, Pretoria: Protea Boekhuis, 2011, p 120). Daar was baie swartes in Suid-Afrika maar baie was ongeskik of ongeneë om bevredigend as arbeiders te funksioneer. Daar is deesdae ‘n groot mate van eenstemmigheid dat bv Zimbabwiërs en Mosambiekers beter werkers as inheemse swartes is. ‘n Populêre standpunt wat verkondig word, is dat swartes tydens die blanke bewind en veral tydens apartheid vreeslik gely het. Dalk is daar heelwat waarheid in die teenoorgestelde standpunt: dat swartes dit toe so lekker gehad het dat, anders as in die buurlande, baie swartes dit onnodig gevind het om vir hulle bestaan te werk; dus ‘n eie werkkultuur te vestig. Daar was ook die tradisie dat werk eerder deur vroue as mans gedoen moet word.
Die oorsprong van baie van wat deesdae plaaslik verkondig word, moet in Amerika gesoek word. Daar word graag verkondig dat net wittes rassisties is; dat swartes dit glo nie kan wees nie. Insgelyks is ander negatiewe kenmerke, soos haat, glo ook endemies aan (net) wittes. Dit is deel van ‘n “groter prentjie”, naamlik politieke korrektheid, waarvolgens aan swartes net goeie dinge toegeskryf word, terwyl wittes maar met alles wat sleg is, verguis kan word. Die rede waarom die ANC-regering nie wil erken dat ons plaaslik met xenofobie (en nie met blote misdadigheid nie) te make het, is dat daar dan erken sou word dat swartes bv Somaliërs haat en seker ook dat swartes hulle rassisties teenoor Somaliërs gedra. Dit sou ook ‘n erkenning wees dat swartes jaloers op meer kundige etniese groepe is, bv Somaliërs wat meer suksesvol as swartes handel dryf en blankes wat meer suksesvol as swartes boer, ens. Ingevolge politieke korrektheid sal die ANC nie met sulke erkennings vorendag kom nie. Daar word deesdae verkondig dat ons per definisie almal wesenlik eenders is, al word dit in die daaglikse praktyk dwarsoor die wêreld weerspreek. In werklikheid is die evangeliese waarheid dat mense verskil, sowel indiwidueel as groepsgewys.
Jeffreys sluit sy rubriek soos volg af. “Die groot ironie in ons tyd is dat Suid-Afrika, die sogenaamde reënboognasie – wie se vryheidsvegters in ons stryd teen apartheid skuiling en ondersteuning elders gekry het – nou ontaard in ‘n vesting vir xenobofie teenoor die burgers van die einste lande wat ons in ons tyd van nood onderskraag het. Dit is ‘n skande.”
Dit is stellings wat kenmerkend van Jeffreys is. In rubriek na rubriek verwys hy na “ons stryd” en “ons nood”, ens, asof hy en sy ANC-kamerade moreel aanbevelingswaardig is. Die argument wat hy hier gebruik is nie eens oorspronklik nie. Dit is sonder erkenning oorgeneem van daardie aatspropagandis Desmond Tutu wat dit in 2008 tydens die vorige xenofobiese vlaag verkondig het. Die punt is dat hierdie inkommers ook uit lande kom wat destyds geen Suid-Afrikaanse terreurbendes gehuisves het nie. In soverre die inkommers afkomstig is uit lande wat terrorisme gesteun het, is dit hoogs onwaarskynlik dat hulle ooit eerstehands met die terreurbendes te make gehad het of selfs van hulle aanwesigheid in die betrokke land bewus was.
Daar is twee dinge wat mense soos Jeffreys en Tutu nie in hierdie konteks sal noem nie. Die een is die dwaasheid wat daar in die ANC se vryheidsmanifes (1955) staan, naamlik dat Suid-Afrika behoort aan almal wat hier woon. Let wel, nie aan almal wat wettig hier woon nie. Die land, wat ons land was, behoort dus deesdae in dieselfde mate ook aan die inkommers. Die ander is waarom dit toegelaat word dat die land verder benadeel word deur die ongebreidelde instroming van armlastiges. Alle verantwoordelike regerings vereis dat immigrante aan streng vereistes voldoen sodat hulle ‘n bate pleks van ‘n las vir die land is. Die Somaliërs kom nie van die buurlande nie. Hulle kom van die verre noorde van Afrika en hulle kom hierheen omdat ander ontwikkelde lande nie so maklik toeganklik is nie. Die waarheid is dat Suid-Afrika geen behoefte het aan inkommers wat hier ‘n bestaan as bv motorwagte en straatsmouse en selfs as misdadigers wil maak nie.
Hierbo is verwys na verskille in kundigheid. Dit is die onderwerp van Nico Koopman se rubriek: “Ongevoelige kundigheid help ons nie” (Die Burger, 28 Januarie, p 11). Koopman begin soos volg: “Suid-Afrika het ál die kundigheid nodig wat ons kan monster, maar ons het minstens twee probleme met kundigheid in ons land. Daar is enersyds ‘n tekort aan kundiges, en andersyds ‘n onderbenutting van kundigheid.” ‘n Mens sou verwag dat hy ‘n pleidooi gaan lewer vir die optimale benutting van blankes se kundigheid. Hy besef waarskynlik dat blankes binne ‘n japtrap bv Eskom se probleme kan oplos en dit weer betroubaar en ekonomies kan laat funksioneer, soos in die ou Suid-Afrika die geval was. As ANC-kornuit doen Koopman dit nie. Hy wil juis, soos telkens in sy rubrieke, die blankes diskrediteer.
“Die kosbare kundigheid in ons land kan beter aangewend word indien kundiges met die regte sensitiwiteit leef. Kundiges moet eerstens sensitief daarvoor wees dat sommige mense vandag minder formele kundigheid het – nie omdat hulle intellektueel minderwaardig is of omdat hulle ‘n swak werksetiek het nie, maar omdat hulle uitgesluit was van goeie opleidingsgeleenthede.” Moontlike verskille in intellektuele vermoëns en graad van toewyding word sonder meer deur Koopman ontken, want hy is ‘n aanhanger van die euwel van politieke korrektheid. Was die nie-wittes werklik uitgesluit van goeie opleidingsgeleenthede? Al hoe meer deskundiges beweer dat Bantoe-skoolonderwys beter was as wat ANC-skoolonderwys is.
Hendrik Verwoerd het gesorg dat daar in 1960 drie universiteite spesifiek vir swartes geopen word, gevolg deur nog talle nuwe universiteite vir swartes. In 1960 is daar ook ‘n universiteit vir bruines en een van Asiate geopen. Die onderrig van die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) was en is aan alle etniese groepe beskikbaar. Anders as Koopman, wat voltyds aan die Universiteit van Wes-Kaapland kon studeer, was ek verplig om deeltyds aan Unisa te studeer. Anders as talle nie-wittes wat kon kus en keur watter buitelandse studiebeurse hulle wou aanvaar, moes ek as blanke weens rassediskriminasie daarna noodgedwonge op eie koste en met ‘n lening in die buiteland studeer.
“Kolonialisme en apartheid het meegebring dat daar in sekere groepe meer kundigheid en ‘n sterker kenniskultuur is as elders. Baie mense het nie formele kundigheid nie, gewoon omdat hulle op sistematiese wyse deur politieke maghebbers uitgesluit was van formele opvoeding.” Op hierdie gemene manier pak Koopman die skuld op wittes as daar by nie-wittes bv die onvermoë of gebrek aan toewyding is om te presteer. Talle kere moes ek aanhoor dat hierdie of daardie mens nie die voorreg gehad het om universiteit toe te gaan nie. Ek het daardie voorreg ook nie gehad nie, maar die Unisa-opsie was aan almal beskikbaar en dit was destyds ‘n goeie universiteit.
“Ek kyk nóú nog met hartseer na voormalige wit hoërskole op plattelandse dorpe wat ontoeganklik was vir bruin, swart en Indiër-leerders. Húlle moes na stede en groter dorpe gaan vir onderrig terwyl daar goeie skole in hul tuisdorpe was. Baie kon dit egter nie bekostig om elders te gaan nie.” Wat aantreklik aan daardie skole was, was dat hulle wit was. Namate ‘n onderriginstansie (bv skool of universiteit) ontwit word, is dit geneig om akademies minder begeerlik te word. Dit is bv die geval met Koopman se werkplek, die Universiteit Stellenbosch. Sodra as beleid aanvaar word dat akademiese verdienste nie van deurslaggewende belang by studente-toelating en die aanstelling en bevordering van dosente is nie, is daardie universiteit akademies noodwendig op die afdraand.
Wat tuisdorpskole betref, is die omgekeerde van die vorige situasie nou die geval. Baie tradisioneel blanke skole, in die stede en op die platteland, is sedert 1994 kultureel dermate getransformeer dat die ouers van blanke skoliere hulle kinders nie plaaslik kan/wil laat skoolgaan nie. Klein wit kindertjies moet noodgedwonge op ‘n vroeë ouderdom vir skoolbywoning hulle ouerhuise verlaat en in vreemde omstandighede gaan loseer. Bywoning deur hulle kinders van daardie private of openbare skole verg deesdae groot finansiële en ander opofferings van blanke ouers. Dít terwyl die blankes plaaslik eie skole gehad het wat hulle met groot finansiële en ander opofferings uitgebou het. Deesdae word daardie skole verswelg deur elemente wat in werklikheid geen regmatige aanspraak daarop het nie; elemente wat hulle die reg toe-eien om bv af te breek wat met groot moeite en sorg oor dekades deur blankes opgebou is.
As jy nie-wit is, mag jy maar maai waar jy nie gesaai het nie. Enersyds is hierdie situasie die gevolg van die onnodige, onetiese, mandaatlose, algehele politieke magsoorgawe. Andersyds is dit omdat die ANC-regering geen erkenning gee aan die eie, gesonde, ryke en maklik onderskeibare kultuur van blankes en in die besonder van Afrikaners nie. In hierdie verband kan Koopman gerus vir die ANC oor sensitiwiteit preek. Pleks daarvan soek hy eerder skoor met die blankes.
Trompsburg se hoërskool is ‘n tipiese voorbeeld van ‘n skool wat verswart het. Dit het “Trompsburg High” geword. Daar is ruite wat stukkend gegooi en nie vervang is nie en eerder met karton gelap is. Die swembad is leeg. Hierdie waarnemings kom van Karel Schoeman (Die laaste Afrikaanse boek, Kaapstad: Human & Rousseau, 2002, p 651), ‘n Katoliek wat eerder Nederlander as Afrikaner is. Die werklikheid van die nuwe Suid-Afrika het hom tot herbesinning gedwing. Schoeman skryf dat “die land waarvan ek onnadenkend en as vanselfsprekend geglo het dat dit myne is, nie meer myne is soos ek gemeen het nie, dat die blankes hier oornag irrelevant geword het, die Afrikaners uitgeskuiwe” (p 620). Daar is “weemoed by die besef van wat daardeur onvermydelik verlore gegaan het” (p 621). “Ek sou vandag nêrens anders wil wees as waar ek my bevind nie, in die land wat vir my nog altyd die vertroudste is, ook al sien ek hoe dit daagliks minder herkenbaar word rondom my” (p 622). “Soos ‘n argeoloog soek ek die restante aan die hand waarvan my verbeelding die vervloë ou boerewêreld kan laat herleef wat in my eie tyd reddeloos tot niet gegaan het” (p 674).
Onlangs was daar ‘n bohaai oor ‘n private skool wat aparte klasse vir wittes en swartes gehad het. Swart ouers het daarop aangedring dat al die klasse etnies gemeng moet wees. Waarom sou swartes rasse-integrasie vereis as daar voortdurend beweer word dat blankes slegte mense is? Het ons hier uiteindelik ‘n erkenning dat blankes voortreflik is en as rolmodelle vir nie-wittes dien? Daarom was daar van die ouers se kant nie beswaar teen die feit dat al die onderwysers blank is nie. Van owerheidsweë is daar egter gepoog om swartes te bemagtig deur daarop aan te dring dat swartes as onderwysers aangestel moet word. Maar op grond waarvan moet daar aan swartes se wense gehoor gegee word, terwyl die blanke ouers se voorkeur vir aparte klasse geïgnoreer en as “rassisties” geëtiketteer word? Die swartes se eis kom neer op die ontkenning van vryheid, wat veronderstel is om ‘n kenmerk van die nuwe Suid-Afrika te wees. Die meerderheid kinders in dié skool is glo swart, wat dui op die mate waarin swart ouers deur die ANC-regering se rassistiese beleid van regstellende aksie finansieel bevoordeel word; dermate dat hulle in groter mate as wit ouers die tariewe van ‘n private skool kan bekostig. Ek het groot begrip vir die standpunt van die wit ouers en onderwysers wat meen dat kulturele soort met kulturele soort behoort te assosieer. Wat het van die vryheid van assosiasie in die veel geprese grondwet geword? Gedwonge rasse-integrasie bring mee dat daar in elke klas enkele wit kinders in ‘n see van swartes sal wees. In Amerika word swartes as ‘n minderheidsgroep die reg gegun om hulle apart uit te leef (bv in eie woongebiede, skole en universiteite) as hulle dit so verkies. Waarom is dieselfde vergunning in die nuwe Suid-Afrika vir blankes as ‘n minderheidsgroep ontoelaatbaar? Dit is opvoedkundig sekerlik ongewens as jong wit kinders sielkundig soos Piet Retief en sy manskappe voel toe hulle hulle in Dingaan se kraal bevind het.
Koopman borduur polities korrek voort: “Uiteraard was daar ook wit mense wat nie geleenthede tot studie gehad het nie, maar die sistematiese uitsluiting het veral ten opsigte van ander groepe gegeld. Dit het ook meegebring dat vroue van alle rasse, maar veral swart, bruin en Indiër-vroue, nie dieselfde geleenthede as veral wit mans gekry het nie.” Hier is al die gewone gemeenheid in ‘n neutedop saamgevat. ‘n Mens hoef egter nie te wag op iemand anders om aan jou ‘n geleentheid te bied nie. ‘n Mens moet liefs nie van die standpunt uitgaan dat ander mense jou iets skuld nie. Deur vindingrykheid, ywer, toewyding, ens, kan jy self geleenthede skep.
“Kundigheid wat oor kleur- en gendergrense gedeel moet word, moet sensitief wees vir dié pynlike geskiedenis. Daardie kundigheid moet gedeel word met nederigheid en in erkenning van die onontwikkelde potensiaal van andere. Die informele en selfs sogenaamde inheemse kennis, sowel as die lewenservaring en wysheid van die ander, moet ook waardeer word.” Dit is baie duidelik dat ‘n bevrydingsteoloog sonder heiligheid hier aan die woord is. Eintlik val hy heeltemal uit die minibus. Hoe sou sensitiwiteit vir ons “pynlike geskiedenis” ons help om bv Eskom reg te ruk? Hoe sou potensiaal eerder as werklike prestasie ons hiermee help? Ons kan inheemse kennis, lewenservaring en wysheid maksimaal waardeer sonder dat dit ons sal help om van bv Eskom weer ‘n betroubare leweransier van elektrisiteit te maak.
In Amerika ontvang (swart) studente op skool en universiteit ekstra krediete/punte vir “lewenservaring”, wat dikwels op niks anders neerkom nie as dat hulle al geboorte geskenk het. Klaarblyklik het Koopman geen beginselbesware hierteen nie. Daardie kundigheid wat volgens hom in nederigheid gedeel moet word, verwys na die vermetele aanspraak dat wittes swartes welwillend moet oplei sodat die wittes uit hulle poste gestel kan word; poste wat dan deur daardie einste swartes ingeneem word. Dit is iets wat dikwels in die nuwe Suid-Afrika gebeur en waarteen polities korrek nie beswaar gemaak mag word nie. Vir my lyk dit na ‘n onetiese wanpraktyk.
“Selfs al sou daar geen sistematiese uitsluiting wees nie, moet kennis steeds met sensitiwiteit en nederigheid gedeel word. Ons weet, saam met die apostel Paulus, ons ken net ten dele. Hoe meer ons in kennis groei, hoe meer ontdek ons hoe groot die lewenswerklikheid is, en hoe min ons eintlik weet.” Dít behoef geen betoog nie. Koopman het geïllustreer hoe min hy weet en hoe moedswillig en eensydig hy is.
“Diegene wat agterstande ten opsigte van formele kundigheid het, moet ook gesonde sensitiwiteit aan die dag lê. Hulle moet naamlik besef dat toegang tot opleidingsgeleenthede nie genoeg is om kundigheid te verwerf nie. Geleenthede sonder toewyding en harde werk bring nie kundigheid nie.” Koopman kon bygevoeg het: Deel van die gesonde sensitiwiteit oor agterstande in formele kundigheid vereis dat daar nie oor formele kwalifikasies gelieg word nie.
“En veral bekleërs van sleutelposte kan met groter doelgerigtheid en vrymoedigheid gebruik maak van tersaaklike kundigheid wat met sensitiwiteit en nederigheid aangebied word. Ons land het dit broodnodig.” In sy rubriek word sensitiwiteit en nederigheid sekerlik oorbeklemtoon. Wat doelbewus verswyg word, is hoe broodnodig die bewese (nie potensiële nie) kundigheid en toewyding van blankes vir hierdie land is. As onsalige bevrydingsteoloog kies Koopman liewer sy gebruiklike opsie, naamlik om wittes te kritiseer en verwyt.
Die twee rubrieke wat hier bespreek is, gee aan Praag-lesers ‘n aanduiding van waarmee die lesers van Die Burger week na week gekonfronteer word. Dié rubrieke is simptomaties van ‘n groter euwel, naamlik linkse propaganda, wat eintlik ‘n vorm van lugbesoedeling is. Afrikaners word doelbewus kultureel verarm. In hierdie verband het die gedagte onlangs by my opgekom dat die dramas van William Shakespeare (1564-1616) dikwels onder ons aandag gebring word, maar nooit dié van Joost van den Vondel (1587-1679) nie. Toe ek destyds sulke literêre produkte bestudeer het, het Vondel se werk my diep beïndruk. Waarmee word ons deesdae eerder in die massamedia gekonfronteer? Met kultuurvreemde uitbeeldings van lokasiana op bv die televisie en die verhoog.
Na verloop van ‘n kwart eeu het 2 Februarie vandeesweek aan Naspers-joernaliste en hulle meelopers die geleentheid gebied om hulle linkse politieke eensydigheid en gebrek aan doodgewone integriteit met oorgawe uit te stal. Dit is nie die moeite werd om die artikels van mense soos Gert Coetzee, Henry Jeffreys, Leopold Scholtz, Charles Smith en Christi van der Westhuizen indiwidueel te ontleed nie. Ander dergelike artikels het ook verskyn. Dit lyk na ‘n georkesteerde poging om FW de Klerk so goed moontlik voor te stel. Wat hulle onlangs na aanleiding van De Klerk se 1990-toespraak geskryf het, is soortgelyk aan wat De Klerk self ter regverdiging van sy dade te sê gehad het. Dat sy opmerkings in swak smaak is, soos ook sy hunkering na onverdiende erkenning en nodelose verering, behoef geen betoog nie.
Wat van belang is, is nie wat hierdie mense propageer nie, maar wat hulle doelbewus verswyg. Hulle uitgangspunt is dat nie met die ou Suid-Afrika voortgegaan kon word nie, dat die land om te oorleef internasionaal aanvaarbaar gemaak moes word en dat die land nou danksy De Klerk op ‘n beter grondslag as voorheen funksioneer. Daardie grootse staatsman het ons glo gered van ‘n burgeroorlog-bloedbad. Ons moet hom glo ewig vir sy versiendheid dankbaar wees. Wat sleg in die nuwe Suid-Afrika is, is glo nie weens die foutiewe grondslag nie maar eintlik maar net omdat die ANC op die oomblik nie baie goed regeer nie. Dat die ANC hom uitstekend van sy taak kan kwyt, blyk glo uit die tyd toe die ikoon Nelson Mandela aan die bewind was. (In werklikheid het dinge toe beter gelyk omdat selfs die ANC nie dadelik alles kon laat verval wat oor drie en ‘n halwe eeue tydens die blanke bewind opgebou is nie.)
Wat nie een van hierdie elemente aanspreek nie, is of De Klerk eerbaar opgetree het. Is dit in orde dat hy in die 1989-verkiesing die blanke kiesers nie oor sy planne ingelig het nie? Is dit aanvaarbaar dat hy sy beloofde magsdeling, met wigte en teenwigte, in algehele magsoorgawe getransformeer het? Is dit maar reg dat hy sy plegtige belofte tydens die 1992-referendum, dat hy die uitslag van sy onderhandelings aan die blanke kiesers vir goed- of afkeuring sou voorlê, verbreek het? In minstens hierdie drie opsigte het De Klerk mandaatloos en dus immoreel gehandel. Dit bring mee dat hy die blanke kiesers in die algemeen nie vir die onverkwiklike werklikheid van die nuwe Suid-Afrika verantwoordelik kan hou nie. De Klerk moet die hoofverantwoordelikheid aanvaar, maar hy kan ‘n bietjie van daardie grondige onverantwoordelikheid afskuif op die klein groepie Afrikaanse blankes wat sy medepligtiges was.
Wat ook verswyg word, is De Klerk se absolute onbeholpe hantering van die onderhandelings. Hy was gepreokkupeer met persoonlike probleme en het die onderhandelings grootliks aan onbekwames toevertrou. Daarmee word nie te kenne gegee dat De Klerk self beter sou gevaar het nie. Hy het gewoon nie genoeg insig gehad om te besef watter perd hy opgesaal het nie. Hy het in die waan verkeer dat die nuwe Suid-Afrika vry van geweld en nie- (of selfs anti-) kommunisties sou wees. Ons huidige situasie bevestig dat De Klerk in minstens hierdie twee opsigte nie ‘n versiende staatsman was nie. Anders as met PW Botha het Nelson Mandela geen (of min) respek vir De Klerk gehad nie. Dit is nie net my waarneming nie. Dit word deur meerdere bronne bevestig. Dit kan toegeskryf word aan Botha se weiering om sy mede-blankes te benadeel, terwyl aantasting van die blankes se belange vir De Klerk geen beletsel was wanneer hy aan die opportunistiese eise van die ANC toegegee het nie.
De Klerk is herhaaldelik gewaarsku dat nie met terroriste onderhandel word nie; dat hulle ten minste eers geweld moet afsweer. Toe die ANC weier om geweld af te sweer, het De Klerk as beterweter goeie raad geïgnoreer en dit so aanvaar. Aanvanklik sou ook nie met kommuniste onderhandel word nie, maar ook hier het De Klerk toegegee, want wat bly van die ANC oor as die kommuniste onttrek word? Hierdie aanloop het die aard van sy verdere onderhandelings gekarakteriseer; dat van sy een toegewing na sy volgende toegewing “gevorder” is. Hierdie toegewings is “deurbrake” genoem. De Klerk het self sy tafel so gedek omdat hy opsluit met geswore geweldenaars wou “onderhandel”. Male sonder tal is hy met die hervatting van geweld afgedreig totdat die ANC sy sin gekry het.
De Klerk was veronderstel om vanuit ‘n magsposisie te onderhandel. Hy kon reken op die steun van die beste weermag in Afrika en een van die bestes in die wêreld, veral wat die bestryding van terrorisme betref. Die ANC het gesit met terreurbendes wat in ondoeltreffendheid en lafhartigheid uitgemunt het; vandaar hulle voorliefde vir sagte teikens. Magsdeling sou haalbaar gewees het as daar sterk en voltydse blanke leierskap was. Dinge soos die volgende sou geredelik moontlik gewees het: die verskansing van minderheids- en kulturele regte, insluitende die posisie van Afrikaans; ‘n gewaarborgde getal/persentasie setels vir blankes in die parlement; vetoreg; ‘n absolute verbod op rassediskriminasie; amnestie aan lede van die veiligheidsmagte, ens. Dat ons deesdae steeds en herhaaldelik hoor van “apartheidsmisdadigers” en (feitlik) nooit van die misdade van “vryheidsvegters” nie, dien as klinkklare bewys van die mate waarin De Klerk gefaal het.
In vele opsigte het De Klerk klaaglik misluk en verdien hy nie om vereer te word nie; des te meer omdat wat hy geskep het, ‘n onomkeerbare wanprestasie is. Sonder ‘n woord van kritiek het die genoemde joernaliste die krane tot lof van De Klerk oopgedraai. Waarom het hulle geen poging aangewend om ‘n gebalanseerde beeld aan hulle lesers voor te hou nie? Omdat polities korrekte eensydigheid van hulle verwag word, hulle daarvoor vergoed word en hulle daarmee kan wegkom. Hulle is daarop ingestel om propaganda te lewer wat hier en nou deur die lesers verorber word. Hulle bekommer hulle nie oor wat op langer termyn van hulle brousels gedink gaan word nie. Etiek/moraliteit knaag ook nie aan hulle gewetes nie.
Soos lesers kan aflei uit my twee rubrieke wat oor dieselfde onderwerp handel die afgelope paar dae, vind ek die gebeure by die Curroskool besonder interessant. Dit is interessant omdat dit al die elemente van wat die multikul-gedrog onwerkbaar maak, in een skool vervat.
Swart ouers wil skynbaar hul kinders ten alle koste in ‘n skool met blanke leerlinge hê. Nie net dring die Curroskool se ouers aan op ‘n skool met blanke onderwysers nie, maar word daar ook heftig rassisme gegil wanneer daar nie ook blanke kinders in die swart “lênnas” se klasse is nie. Interessant, nie waar nie? Die swart ouers maak heftig beswaar oor – en hier is die skreeusnaakse aspek – ‘n oormaat van hul eie telgies; hulle is ontevrede agv te veel swart “lênnas” in dieselfde klas! Groucho Marx kon net sowel van hierdie rassisme-gillers gepraat het toe hy gesê het: “I don’t care to belong to any club that would have me as a member.” Laasgenoemde is ‘n baie raak en spitsvondige opsomming van presies wat hier aan die gang is.
‘n Amerikaanse skrywer, John Derbyshire, het ook op hierdie verskynsel gewys, en geskryf dat swartes ‘n geweldige begeerte het om hulself aan blankes op te dwing, onder die voorwendsel van integrasie. Hulle wil byvoorbeeld ten alle koste in blanke lande woon – talle Afrikane verdrink in die Middellandse See in hul naarstiglike gevlug na Europa. So ook wil swartes in blanke buurte woon. Hierdie drang dra egter die sade van sy eie vernietiging. Sodra daar ‘n meerderheid swartes in ‘n buurt, land of skool soos Curro beland, wys Derbyshire uit dat hulle teenwoordigheid die ganse rede waarom hulle in die eerste plek daar wou wees, vernietig. Amerikaanse eiendomsagente het selfs ‘n term hiervoor: “Blockbusting.” Sodra een swart gesin sy intrek in ‘n voormalige blanke buurt neem, vlug die oorblywende blankes na witter buurte toe. (Derbyshire het natuurlik, omdat hy die waarheid durf praat het, sy werk as skrywer verloor.)
Dit is presies wat in die Curroskool gebeur het. Die City Press berig vandag dat daar ‘n grootskeepse onttrekking van blanke leerlinge uit die Curroskool plaasgevind het omdat blanke ouers besorg was omdat die skool verswart het, en dat hierdie sogenaamde “white flight” aanleiding gegee het tot die huidige herrie oor sogenaamde rassisme binne die skool. Blanke ouers het die skrif teen die muur gesien, op groot skaal met hul voete gestem en hul kinders uit die betrokke skool verwyder. Die resultaat hiervan was dat daar slegs enkele blanke kinders oorgebly het, en hierdie klein groepie blanke kinders is almal in dieselfde klas ingedeel. Dit is eweneens opmerklik dat die gegil oor sogenaamde rassisme nie opgegaan het omdat daar ‘n meerderheid blankes in die betrokke klas was nie. Die blanke kinders was steeds in die minderheid in die betrokke klas. Nietemin dring die swart ouers daarop aan dat selfs hierdie klein groepie blankes tussen die swart klasse verdeel moet word.
Dit is eintlik verstommend, nie waar nie? Swart ouers teem oor blanke rassisme, maar in ‘n direkte weerspreking van hul eie huilerige geskree oor sogenaamde rassisme, dring hulle daarop aan dat hulle kinders aan daardie einste blanke rassiste blootgestel moet word. Synde ‘n privaatskool, is die Curroskool ook goed toegerus, met toereikende leergeriewe, handboeke en dies meer. Die verskoning dat swart skole swak geriewe het, word dikwels as verskoning vir swart lênnas se onderprestasie voorgehou, maar te oordeel aan die geskree rondom die Curroskool is dit klaarblyklik nie net handboeke wat volgens swart ouers tekortskiet in swart skole nie, maar dit is ook inderdaad blanke leerlinge, bid jou aan!
Wys jou net: die multikul-gedrog is ‘n onding en die sogenaamde reënboognasie ‘n onwerkbare ramp. Gedwonge integrasie kos geld. Die multikul-gedrog verg aanhoudende krisisbestuur. Dit veroorsaak deurlopend konflik. Niemand is gelukkig met gedwonge integrasie nie, nie die blankes nie, en veral nie die swart ouers nie.
Kort nadat David James Smith se boek, Young Mandela (2010), verskyn het, was dit vryelik in plaaslike boekwinkels beskikbaar. Opvallend was die gebrek aan resensies, terwyl ‘n oorvloed boekbesprekings gepubliseer word van werke waarin Nelson Mandela gunstig voorgestel word. Weens propaganda is die publiek gekondisioneer om belang te stel in Mandela as vredesikoon en versoener. Hulle hou van sy beeld as iemand wat nie ‘n vlieg skade sou aandoen nie. Die oorgrote meerderheid Suid-Afrikaners weet nie waarom Mandela tronkstraf uitgedien het nie. Smith se boek bevat daardie inligting, maar dit is nie in aanvraag nie. Die media-geskepte mite word verkies. “Oddly, no-one now seemed to remember why he had been jailed in the first place and the myth was invented that he had been jail for a quarter of a century for no good reason” (Booyens, bron hieronder, Kindle 16955). “In few areas of human endeavor is the selective blindness and deafness of Western media as vividly clear as in the matter of their treatment of Rolihlahla Mandela” (13659). Dit geld ook die plaaslike media in die nuwe Suid-Afrika. Spoedig was talle eksemplare van Young Mandela as uitgooiboeke teen afslagpryse in die boekwinkels beskikbaar.
Dan Roodt het Praag-lesers onlangs daaraan herinner dat daar geen belangstelling in die plaaslike boekhandel was om Jared Taylor se boek, White identity (2012), in voorraad te hê nie. Ilana Mercer se Into the cannibal’s pot (2011), wat groot aktualiteit vir Suid-Afrikaners het, het ek ook nog nooit in ons boekwinkels gesien nie. Ek het toevallig bewus van die bestaan van die boek op die Amazon-webwerf geword en dit bespreek (Praag 29.12.2013). Harry (Herman) Booyens (gebore in 1953) se AmaBhulu: The birth and death of the Second America (Vancouver: Cliffwood Fogge, 2013, 632p; Amazon-Kindle $13.67) is ‘n jaar na publikasie in ‘n lesersreaksie op Praag onder my aandag gebring. Dít terwyl ek probeer om goed ingelig oor nuwe boeke te wees. Hierdie slapbandboek is nie by Kalahari, ‘n Naspers-onderneming, beskikbaar nie, maar wel by Loot teen R511. Naas Kindle is ander e-formate teen billike pryse beskikbaar. Op die Amazon-webwerf is daar ‘n hele aantal resensies.
Dit lyk asof doelbewus probeer word om nie-polities korrekte literatuur uit die openbare domein te weer. Egte Afrikaners sou veel slegter daaraan toe gewees het as elektroniese publikasie nie bestaan het nie. Praag is eintlik ons enigste betroubare inligtingsbron oor bv plaasmoorde.
Die historikus Hermann Giliomee se Die Afrikaners (2003 – daar is ‘n Kindle-weergawe), ook in Engels beskikbaar, word as die standaardwerk oor hierdie onderwerp beskou. Booyens se AmaBhulu, geskryf deur ‘n “defence and aerospace physicist”, behoort myns insiens as ‘n noodsaaklike aanvulling gelees te word. Dié boek is oor ‘n tydperk van sewe jare uitstekend nagevors en gedokumenteer. Vir ‘n opsomming van die inhoud kyk www.amabhulu.com. Dié samevatting gee ‘n aanduiding van die omvang van die werk, maar lees baie oninteressanter as die teks self. In hierdie rubriek is dit uiteraard onmoontlik om reg aan alle aspekte van hierdie omvattende boek te laat geskied.
AmaBhulu verwys na die “White Tribe of Africa”, spesifiek die Afrikaners. Dié woord kom voor in die ANC se MK-lied, wat deur bv Nelson Mandela (17097) en Jacob Zuma (19299) gesing is: “We are resolved to kill the amaBhulu” (13638) of: “‘We have pledged to kill the whites’ (bulala amaBhulu) [bulala = kill, 17097] … This position of the ANC was based exclusively on a racial prejudice that simply presumes that Africa belongs to the Ba’Ntu” (14148). Wanneer haatpraakklagtes teen anti-blanke liedere gelê word, bv Jacob Zuma se geliefkoosde strydlied, “Bring me my machine gun” (18920), is die verweer egter dat hulle “just rhetoric” en “cultural heritage” is (18237).
By “Afrikaners” sluit Booyens in die Britte, bv die setlaars van 1820 en later, en ander Europeërs wat hulle met die kultuur en lot van die Afrikaners vereenselwig het. “The Brits learn reality soon enough when they actually settle in Africa” (13902). Die newetitel van die boek verwys na Thomas Pringle, die Britse vlootbevelvoerder, se opmerking in 1797 toe hy die vrees uitgespreek het dat die Kaap die “Second America” in die oë van die Britte kon word (2154). Dit slaan ook op die feit dat Suid-Afrika in die 20ste eeu vir Afrika was wat Amerika vir die wêreld was (74, 15689). Albei was in hulle konteks leidende moondhede, maar albei het sedertdien baie van hulle glans verloor. Hierdie assosiatiewe verhouding is nie vergesog nie. Reeds in 1776 het Adam Smith geskryf:
“The discovery of America, and that of the passage to the East Indies by the Cape of Good Hope, are the two greatest and most important events recorded in the history of Mankind” (33).
Wat Booyens gedoen het, was om sy en sy vrou se familiegeskiedenisse oor twaalf voorgeslagte in Europa tot selfs voor 1652 na te spoor, asook in Amerika en selfs in die Ooste, en daarna aan die Kaap en in die res van Suid-Afrika. Hierdie inligting word interessant aangebied; op so ‘n wyse dat die leser besef hierdie mense het nie in die sepia-kleurige vae verlede van ou foto’s gelewe nie, maar dat hulle almal eens as lewende mense van vlees en bloed in die helder sonlig gewandel het. Baie van hulle is uitgemoor. Die boek word opgedra aan “those many thousands who gave their lives for the Dream of Western Civilization in Africa” (32). Hierdie genealogiese inligting verskaf ‘n persoonlike, menslike dimensie aan die teks. Die hoofklem val egter op die omstandighede waarin en die gebeure waartydens hulle gelewe het. Die teks is wesenlik ‘n “350-year journey through the history of South Africa” (77).
Suid-Afrikaanse geskiedenis word verstaanbaar gemaak met verwysing na wat in bv Europa gebeur het. Dikwels is die verwysings egter ook na Amerikaanse geskiedenis. Die outeur het hom ten doel gestel om die ooreenkomste tussen Suid-Afrika en Amerika, maar ook die belangrike verskille, onder die aandag van veral Amerikaanse lesers te bring. “I am simply dumbstruck by the ignorance of the ordinary American on almost all matters outside the United States” (15480). Van deurslaggewende belang is om dit by Amerikaners tuis te bring dat inheemse swartes in Suid-Afrika, anders as in Amerika, nooit deur die blankes verslaaf is nie. Die Xhosas het wél die Fingo’s verslaaf. “They were the only indigenous nation of South Africa ever to be enslaved, and they were enslaved by their fellow black men” (4769). Die Suid-Afrikaanse blankes hoef dus sekerlik nie in dieselfde mate as die wit Amerikaners skuldig te voel en te probeer vergoed nie. In albei lande was daar bevryde slawe wat self slawe besit het. Blanke slawerny in Noord-Afrika gedurende hierdie selfde tyd word ook gerieflikheidshalwe meesal verswyg. Lees bv Giles Milton se boek, White gold: the extraordinary story of Thomas Pellow and North Africa’s one million European slaves (2004).
‘n Ander belangrike verskil tussen Suid-Afrika en Amerika is dat swartes in Afrika Afrikane is, terwyl dié in Amerika nie werklik “African-Americans”, soos hulle genoem wil wees, is nie maar “black Americans” (4567, 15506). Die verskil tussen die twee het duidelik in Liberië geblyk toe daar van 1821 af tot 1980 min assosiasie tussen en wedersydse waardering van die inheemse swartes en die swart setlaars uit Amerika was (8487, 15402). As ‘n teenhanger vir “Black Americans” noem die outeur homself ‘n “White African” (15506). Hy vind dit egter nie altyd maklik om hom met Amerikaanse swartes te vereenselwig nie. Byvoorbeeld: “We find the degree of moaning and wailing and lamenting and crying and general effusion of emotion desperately uncomfortable” (15587).
“The historic parallels between the United States and South Africa are obvious: founding by the Dutch, a company government, invasion by the British, fights for independence from an imperial master, a frontier society from all over Europe and clashes with indigenous people. However, there is one area in which they differ deeply and profoundly, and that is the matter of the relation between races … Given the deep emotions surrounding the American Civil War [1861-1865], Americans wrongly apply their historical experience in the matter of slavery to South Africa. While the abolition of slavery was the justification the Union [die noordelike state, die oorwinnaars] gave for the war, the miserable lot of the American Black people for the following hundred years hardly seemed to lend credence to the argument … the position of these people would get progressively worse … In this civil war and its aftermath in the South, we may find much of what would eventually drive the policy of the United States towards South Africa in the 20th century. While the relationship between White and Black in the United States was that of master and slave, that in South Africa was one of competing civilizations and cultures” (9161).
Die kern van hierdie standpunt word later soos volg herhaal:
“The United States is struggling with a uniquely toxic mix of ignorance, racial prejudice, and guilt. It is quite obvious that the American concept of race is one based on a history of slavery and prejudice, while the South African one is based on fear of a competing civilization and culture and centuries of armed conflict” (15495).
Dat daar groot kulturele verskille tussen wittes en swartes is, kan sonder meer aanvaar word. Ek het egter my bedenkinge as Booyens, soos pas aangehaal, in hierdie konteks meer as een keer na “competing civilizations and cultures” verwys. In die Westerse sin moet beskawing liewer nie te berde gebring word nie. Vergelyk die moord op die non Mary Aidan in Duncan Village, Oos-Londen, in 1952. Drie eeue na die landing van Jan van Riebeeck aan die Kaap is daar by daardie geleentheid kannibalisme/mensvleesetery gepleeg (12657, 12685, 14990, 15344). Dink ook aan die latere halssnoermoorde: “‘Necklacing’ is the uniquely ANC-formulated method of hanging tires around a tied victim, dousing the person in gasoline, and setting it all alight. As the victim burns to death in indescribable agony, coated in melting flaming rubber, the participants dance and ululate” (15979).
Anders as die plaaslike swartes, karakteriseer Booyens die Amerikaanse swartes as mense “who know no other language than English, have only one wife [vergelyk Jacob Zuma], no tribe, no AbaKhwetha [inisiasie-rituele], no witchdoctors, no muti and are strongly Christian … It is also clear that they are proud to be Americans and do not see white Americans as an enemy to be driven from the continent of America” (15500). Die PAC se APLA se slagspreuk, “One settler, one bullet”, is by geleentheid soos volg verduidelik:
“Any white person in South Africa was regarded as a settler and if we came across any settler during our operation, they had to be killed or injured” (17159).
“Martin Luther King had elected to work up the fervor in the United States by trying to draw inappropriate parallels between South Africa’s race problems, which were based on huge cultural differences and demographic considerations, and those of the Civil Rights Movement in the United States [in die jare vyftig en sestig], which were based on a legacy of slavery and color prejudice” (13765). Richard Nixon (die Amerikaanse president, 1969-1974) het in 1980 tereg aan die Amerikaners gesê: “We are hardly free enough of sin to cast the first stone – or even the second” (14816, 15339). Nog ‘n verskil tussen Amerika en Suid-Afrika is dat die meeste van die swart tuislande in die vrugbare, waterryke oostelike helfte van Suid-Afrika was. “Nothing kept the amaXhosa inhabitants from turning this region [die Transkei en Ciskei] into heaven on Earth, except themselves” (15165). Daarteenoor behoort Booyens die feit te beklemtoon dat die Amerikaanse reservate vir die inheemse Indiane in onherbergsame gebiede geleë is (maar hy het eintlik met die Amerikaanse swartes te make).
Wat die Britte betref, maak Booyens die treiterende rol van die sendelinge van die London Missionary Society baie duidelik, bv hulle beïnvloeding van die Britse regering (plaaslik en in Londen) ten koste van die Afrikaners, “the [first] outer wall of Western Civilization” (3443). Dié muur het in 1990/1994 geval. Israel is die “second outer wall” wat weens die ruggraatloosheid van die Weste besig is om te verkrummel (19494). “The entire Western Civilization has lost its edge and is losing its place in the world” (19499). Die invloed van die genoemde Britse sendelinge was een van die oorsake van die Groot Trek. Die trekkerleier Piet Retief het dit soos volg gestel: “We complain of the unjustifiable odium which has been cast upon us by interested and dishonest persons, under the cloak of religion, whose testimony is believed in England to the exclusion of all evidence in our favour” (5673). Die sendelinge was aanhangers van Jean-Jacques Rousseau (1712-1778) se leer van die edele barbaar. Hulle “elected to make the Cape their target for seeking their personal absolution from their nation’s sins in Africa [bv die slawehandel en slawerny] at any cost” (2789). “The true enemy of the white man in Africa was white men in Europe who lived in safety and comfort while they moralized about those of their fellow Western Christians desperately fighting for their own existence” (4918).
Booyens argumenteer selfs dat die Suid-Afrikaanse swartes “had no more in common with the black people of America than what the white people of South Africa had. In fact the whites of South Africa had more in common with Black Americans – both had slave ancestors” (11183). Daar word nie weggeskram van die geringe mate van nie-blanke bloed wat daar in Afrikaners, insluitende die outeur se voorgeslagte, is nie. Dít was eerder vanweë verhoudings met Oorsterse slawe as met die Khoi-San, omdat die kulturele gaping kleiner was. “It is a stark irony that it is the white population of South Africa that has ancestors that were slaves of the Dutch, and not the country’s black population” (852).
Die outeur se eggenote se nooiensvan is Basson. Heelwat genealogiese inligting oor die Bassons word verskaf. Ek wonder of Adriaan Basson hierdie boek sal lees. Reeds as student was hy ten gunste van die afskaling van Afrikaans as onderrigmedium aan die Universiteit Stellenbosch (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 226). Hy toon ook geen groot voorliefde vir (tradisionele) Afrikaners nie. As Basson Booyens se werk lees, kan dit hom dalk tot beter insigte bring. Hy kan dan selfs die boek hartlik by Beeld-lesers aanbeveel pleks van dit dood te swyg.
Die voetnote en bibliografie toon dat ons hier met ‘n uitmuntende wetenskaplike werk te make het. Die outeur het baie van die betrokke plekke in Europa en Suid-Afrika besoek, foto’s geneem en hulle as illustrasies gepubliseer, asook bv landkaarte. Die outeur noem homself “a bit of an artist” wat kan teken en skilder (13923). In die Kindle-weergawe kan al hierdie illustrasies skermgrootte gemaak word deur daarop te klik. Die inligting word uit die oogpunt van Afrikaners aangebied en soms met begrypbare emosie. Byvoorbeeld, oor die dood van sy Oupa Kotie Myburgh in 1969 skryf Booyens: “Forty years later I shall thank God that he did not live to see the future of his country and people” (13973). Sy benadering tas egter nie die akademies-wetenskaplike integriteit van die boek aan nie. Die outeur het bv by voorkeur bronne gebruik wat nie Afrikaner-partydig is nie. Dit is so ‘n uitsonderlik verdienstelike werk dat historiese en genealogiese verenigings verplig behoort te voel om die boek te bekroon en die outeur met toekennings te vereer.
Van landkaarte gepraat. Figuur 2-4 is ‘n belangrike landkaart (686). Dit toon dat die oostelike helfte van Suid-Afrika 350 millimeters en meer reën jaarliks ontvang en die westelike helfte minder. Swartes het hulle tradisioneel in die oostelike helfte gevestig, terwyl die Khoi-San – en van 1652 af die blankes – hulle aanvanklik in die droër westelike dele bevind het (figuur 2-5, 698; ook figuur 2-7, 741). Dieselfde feite word in talle bronne, bv met kaarte in Louis Changuion se Omstrede land (2011), gevind. Dit verhoed die ANC egter nie om telkens die leuen te verkondig dat Suid-Afrika aan die swartes behoort nie. Nelson Mandela het in 1964 aan die einde van die Rivonia-verhoor op sy kenmerkende arrogante manier gesê: “The people [swartes] would fight the white man and win back their country” (Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 433). Jacob Zuma het hierdie leuen onlangs doelbewus herhaal. Die DA-bewind in die Wes-Kaap word deur hom as nie-swart regering beskou: “Die mag kan nie bly in die hande van dié wat nie die regmatige erfgename is nie. Gee dit terug vir die regmatige eienaars” (Die Burger, 7 Januarie, p 2). Booyens: “The ANC most certainly did not present to white South Africans any way to view a future” (15348).
Figuur 16-9 is ‘n foto wat die groot getal dooie Britse soldate in ‘n loopgraaf na die Slag van Spioenkop toon (9988). In die teks word beskryf hoe die Boere hierdie groot oorwinning bewerkstellig het. Ek het dié foto ook al in ander bronne gesien en dáár word ook gemeld dat dit dooie Britte en nie Boere nie is. In Rebecca West se boek, 1900 (London: Weidenfeld & Nicolson, 1996, p 10) is daar dieselfde foto, met as byskrif: “Boer dead after the fierce and confused fighting at Spion Kop, Natal, 24-5 January 1900” (p 11). Ook hier kan sommige Britte nie vertrou word nie.
Dooie ‘Boere’ by Spioenkop. Foto: Wikipedia
Ek was altyd ‘n aktiewe leser wat elke jaar baie boeke lees. Booyens se boek is van die beste wat ek ooit gelees het. “Beste” in die sin dat dit deeglik nagevors en maklik leesbaar en interessant geskryf is; dit oor ‘n onderwerp handel waarin ek belangstel; dit my kennis en insig baie verruim het oor ‘n onderwerp waarvan ek gedink het dat ek heelwat weet, ens. Ek het bv sewe jaar lank aan die Tjoemie-rivier, ‘n tak van die Keiskamma, wat in die 19de eeu die Kaapse oosgrens was, gewoon en die geskiedenis van daardie gebied redelik goed leer ken. Maar nêrens is daardie streek se historiese omstandighede so helder onder my aandag gebring soos in Booyens se boek nie. Dieselfde geld die Groot Trek, die veldslae wat daaruit gevolg het en die twee Vryheidsoorloë wat Afrikaners teen die Britte geveg het. Veral tydens die guerrillastryd in die tweede deel van die Anglo-Boere-oorlog het die Britte onvergeeflike misdade teen die Afrikaners gepleeg. Danksy Booyens se teks is dit die eerste keer dat ek werklik verstaan waarom my ouma so sterk teen “die Engelse” gekant was.
Heelwat nuwe insigte is aan hierdie leser in die Angolese oorlog gee, danksy die outeur se grondige kennis van wapentuig en sy eerstehandse kennis van die terrein. Nêrens verdoesel hy die rol van nie-wittes nie, bv Bataljon 32 (kyk bv Piet Nortjé se uitstekende 2010-boek oor hierdie onderwerp, beskikbaar in bv ‘n Kindle-weergawe). Booyens se boek bevestig wat ek in breë trekke geweet het, vul dit aan en stel dinge in perspektief. Soms sou ek sake ietwat anders vertolk het, die klem anders geplaas het, maar dit doen nie afbreuk aan die integriteit van die skrywer en sy gesonde lojaliteit teenoor Afrikaners nie.
“Since 1814 the Afrikaner has had nowhere else to go. That was the date on which he ceased to be a ‘settler’ or a ‘colonist'” (3513). Ander bronne verskaf ‘n vroeër datum, selfs 1657 toe die eerste Vryburgers grond ontvang het. Later skryf Booyens: “There will never be a ship for us. There is no-one on Earth who will take us in. We have no friends. We are all alone. We have no other home” (14291). Vergelyk dit met bv die ANC, kommuniste en joernaliste se retoriek teen blankes of Afrikaners as kolonialiste, imperialiste, rassiste (14583) en fasciste (14762) of Nazi’s (17103).
Die Britse owerheid was geneig om partydig kant vir die nie-wittes teen die wittes te kies. Byvoorbeeld, in die 19de eeu het George Thomas Napier die Afrikaners beskou as “blood-soaked monsters who are hell bent on implementing slavery” (7693). Die outeur verwys dikwels na “a special British-designed hell” (8412; ook 10429, 10818, ens) wat vir Afrikaners geskep is. Oor die Anglo-Boere-oorlog word gesê: “While the British actively relied on the Christian decency and humane brotherliness of the Afrikaner, the Afrikaner would not be accorded the same consideration in British hands” (10298). Dink bv aan die beleid van verskroeide aarde en die konsentrasiekampe. Timothy Healy het geskryf: “I think these men seem to consider that it is better to be a Boer corpse than a British subject” (10403). “To the Afrikaner, Britain was like a disease that followed them wherever they went; the political equivalent of the Black Death with artillery and a navy” (8563).
Daarteenoor het Arthur Conan Doyle (1859-1930) van die Boere gesê: “Men whom we respected even when we fought with them” (11076). Theodore Roosevelt (die Amerikaanse president, 1901-1909) het in 1910 met verwysing na Kenia geskryf: “There could be no better pioneer settlers than Boers” (11292).
Op 2 Februarie 1990 het FW de Klerk die ontbanning van die ANC, die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, ens, asook ander maatreëls, aangekondig. “They heralded the first permanent subjugation of a non-colonial Western nation to a non-Western one since the Turks were stopped at the gates of Vienna in 1688. To this moment can be traced the helpless condition of white people in South Africa in the 21st century” (16928). De Klerk het sy 1990-ommekeer ‘n “spiritual leap” (16944), pleks van ‘n dwase sprong die afgrond in, genoem. Vir sy onderhandelings met die ANC het De Klerk se keuse op die “lightweight” Roelf Meyer geval, ‘n outjie wat in die Lugmag se koor gesing en as “The Canary” bekend gestaan het (17227).
Booyens en sy gesin het in 2000 na Kanada uitgewyk. In Vancouver verlang hy na wat was. Hy verwys bv na die “much sought after flavor to South African lamb” (8342) van die Karoo en na die vrugte van die Klein Karoo: “All fruit seems to be sweeter here” (8392). Hy verwys na biltong: “the distinctly South African air dried unsmoked beef jerky that Mark Twain [1835-1910] said he loved so much” (9585). Die blanke diaspora “realized the country they had loved and built was no more. In its place was something of great evil that stalked them in their nightmares” (19373). “The loss of their country has been an exceedingly painful experience for Afrikaners. This is certainly true for those remaining in what has become the hollowed-out rotting carcass of South Africa” (19378). Die outeur is die burger van ‘n nuwe land wat hy weer “Home” kan noem (19476). Maar die gemis en opoffering is groot. Nadat reën in Kanada geval het, is daar nie ‘n reënvoël soos in Suid-Afrika nie. “For me, the loerie will never sing again” (19481).
Weens bv die ruimtebeperking is dit ongelukkig nie moontlik om in hierdie rubriek ‘n samevatting te gee van hoedanig die nuwe Suid-Afrika is nie. Booyens doen dit uitstekend. Ek gaan ook nie die spesifieke omstandighede skets wat tot Booyens se emigrasie aanleiding gegee het nie. Soos in so baie ander gevalle het dit veral om veiligheid en werksekerheid gegaan. U moet liewer die boek self lees. In sy teks skets Booyens hoe die Britte die Afrikaners tot aan die Kaapse oosgrens en in Natal, die Vrystaat en Transvaal agtervolg en uiteindelik oorwin het. Ek vind dit ironies dat die Britte die outeur tot in Kanada agtervolg het, want toe hy daar burgerskap aanvaar het, was hy verplig om trou aan die Britse koningin te sweer (19456).
Heel aan die begin word Afrika beskryf as “the continent of The Strong Man, a continent where weakness, real or perceived, means death” (129). Dit is eintlik waartoe Westerse beskawing in Suid-Afrika (grootliks) gekom het: “the country is now lost to the West … Those who remain are being systematically subjugated by a culture with a belief system that is anathema to the basic tenets and interests of Western Civilization” (69). Suid-Afrika was “the Western ‘canary in the coal mine’. Failure to learn the correct lessons from this history will doom Western Man, because South Africa was to Africa what the United States has been to the world” (74).
Daar kan redes vir die misverstaan van die geskiedenis van die Afrikaner by bv buitelandse politici en joernaliste wees, hoewel dit nie sonder moedswilligheid gebeur nie. “It would seem that the Media deems murder and torture to be wrong, but somehow attempts to rationalize it when Afrikaners are the victims” (19247). Wat onverskoonbaar is, is dat ‘n klein groepie blanke Afrikaanssprekendes (ek sal hulle nie Afrikaners noem nie), wat hierdie geskiedenis ken, uiteindelik die ondergang van hierdie trotse nasie bewimpel het. Daar is met geweldenaars, soos Nelson Mandela, wat uiteraard geweld ken, onderhandel sonder dat vereis is dat hulle geweld afsweer. Vanselfsprekend kon die sterk Suid-Afrikaanse weermag ‘n troefkaart in die hande van die blankes gewees het. De Klerk se gedrag was hoogs irrasioneel: “Instead of using his highly successful and respected army as a negotiation strength, FW sought to minimize it” (17216). Die vraag wat hom voordoen, is in hoeverre sake deur indiwidue soos George Soros, of instansies soos die Amerikaanse Central Intelligence Agency (CIA), beïnvloed is (Praag 27.10.2013). Vorentoe sal die waarheid weldra geopenbaar word. Ek bly dankbaar dat ek nie die verloëning van my mense op my gewete het nie.
In Sub A het ons lessenaars gehad waarop ons so twee-twee gesit het. Dit was sulke houtlessenaars, suur van die sweet van talle vorige geslagte skoolkinders. My lessenaarmaatjie was die slimste kind in die klas, Suzette. Ek was doodbang vir haar, selfs banger as vir die juffrou. Suzette het rooi hare en sproete gehad, en ‘n humeur om daarby te pas. Sy het my gereeld op my plek gesit. Sy was beduidend groter as ek, dwarsdeur die laerskool, asook beduidend slimmer. As sy minder as 95% gekry het vir enige vak, het haar ma-hulle die hoof in ‘n toestand van paniek gebel.
Ek weet nie wat die juffrou se plan was met my en haar by dieselfde lessenaar nie. Daar was waarskynlik nie veel van ‘n plan nie, buiten om ‘n stout seuntjie te laat intimideer deur ‘n dogtertjie wat op alle gebiede sy meerdere was. Suzette het die res van ons eweneens deur ons ganse laerskoolloopbaan uitgestof. Dit het my ook nie veel gehelp om langs haar te sit nie. Haar akademiese prestasies was helaas nie aansteeklik nie. Gelukkig ook nie haar sproete nie.
Gedagtig aan Suzette, moet ek erken dat ek so ‘n effe in die duister verkeer oor die huidige herrie rondom die Curroskool in Pretoria. Sowat dertig ouers, vermoedelik almal swart, is geweldig ontstoke agv die sogenaamde “apartheid” by die skool. Dié betrokke skool het ‘n meerderheid swart “lênnas”. Die skool se bestuur het dit egter goedgedink om voëls van enerse vere bymekaar in die klas te sit. Verbouereerde blanke graadeentjies is dus by ander blanke graadeentjies ingedeel, sodat die kinders by mense van hul eie kultuur aanklank kon vind, en kon maatjies maak.
Immer op die uitkyk vir die geleentheid om “dat’s rayyysssiiss” te skree-huil, het sowat dertig ouers van swart “lênnas” egter mal geraak van verontwaardiging. Hoe durf die skoolmaatjies van dieselfde kultuur saam wil groepeer? “Dis apartheid!”, het die ryk, swart ouers, wat hul kinders by ‘n privaatskool ingeskryf het, aan’t gil gegaan.
Dit is skynbaar onaanvaarbaar dat daar klasse is met slegs Sipho’s en Lindiwes, terwyl ander klasse weliswaar Sipho’s bevat, maar ook Jannies en Sannies. Die Ierse immigrant en kaartmannetjie met die skril stemmetjie op die radio, John Robbie, het op Talk Radio 702 ‘n onderhoud gevoer met die hoofuitvoerendebeampte van die Curroskole, en heel voorspelbaar het Robbie self, nes die ousies wat so geweldig aan’t skree gegaan het, geen oomblik verspil voordat hy die indeling van maatjies insgelyks probeer vergelyk het met PW Botha se optrede aan die grens met Angola nie. ‘n Klag van misdade teen die mensdom by die VN was stellig Robbie se volgende stap.
Waarom ek dit moeilik vind om te begryp, is die volgende: Die groot geteem oor swart staatskole handel eintlik oor dié skole se gebrekkige infrastruktuur en fasiliteite, die spreekwoordelike klaskamers onder bome. Beide die blanke en swart leerlinge by hierdie Curroskool gaan egter op presies dieselfde banke sit, onder dieselfde dak, voor dieselfde swart- of witbord. Hulle gaan presies dieselfde geriewe geniet, op alle vlakke. Hulle gaan deur dieselfde (blanke) onderwysers onderrig word. Siende hoe ons telkens vertel word hoe eners mense glo is, watter moontlike verskil kan dit maak, sou een klas meer swart lênnas en minder blanke kindertjies hê? Onthou: “Ons is almal dieselfde”, volgens die linksverkramptes, en die NSA is hoeka so kleurblind soos maar kan kom.
Voorts is daar heelwat mense wat beweer dat rassisme ‘n aangebore eienskap van blankes is. Sou dit wel die geval wees, waarom wil die mammas van die swart lênnas hul kinders op so ‘n jong ouderdom aan ontluikende blanke rassissies blootstel? Hou Sipho om hemelsnaam weg van die klein rassis, Jannie!
Dis dus voorwaar ‘n raaisel, hierdie vreemde geteem deur die swart ouers. Die enigste moontlike verklaring wat ek kan bedink, is dat die rassisme-gillers meen dat akademiese prestasie aansteeklik is, dat hul swart telgies moontlik dmv windbestuiwing by die blanke kinders hul intelligensie, en werksywer sal aansteek. As die klas 100% swart is, is daar as’t ware geen akademiese stuifmeel in die lug nie.
Helaas kan ek uit bittere persoonlike ervaring getuig: Ek het nie my akademiese prestasie by Suzette aangesteek nie. Windbestuiwing werk slegs as jy ‘n vrugteboom is.
Van ‘n geëerde hoogleraar aan die Universiteit Stellenbosch verneem ons onlangs dat bepaalde feite soos rassediskriminasie teen blankes in Suid-Afrika teen die agtergrond van die geskiedenis “herinterpreteer” of gerelativiseer moet word. Waarom lê hy nie die moed aan die dag om te sê rassediskriminasie is verkeerd ongeag van wie dit toepas nie? Die verkeerdheid daarvan word net nog erger wanneer dit huigelagtig met die dekmantel van “nie-rassigheid” beklee word.
En ‘n fatsoenlike rubriekskrywer van Die Burger spreek die mening uit dat die waarheid iewers in die ”grysgebied“ tussen waar en onwaar geleë is. Dit is sekerlik moeilik om altyd ‘n klinkklaar beslissing te maak tussen goed en sleg, waar of nie waar nie, maar “grysgebied” lyk alte veel na die kenmerkende eienskap van ons moderne samelewing: Grys, kleurloos, Godloos, beginselloos, ruggraatloos, futloos en oortuigingsloos. Dof en vaal. Dit lyk asof ons wêreld alle houdings en waardes net in een obsessionele beheptheid saamgepers het, naamlik “ras”.
Nou kom ons praat nou juis oor rassisme, oor huigelagtigheid, oor relativisering van die waarheid en oor grysgebiede.
Op die netwerf van die Department of Justice and Constitutional Development word aangehaal uit die Suid-Afrikaanse grondwet wat in wese sê dat enige onbillike diskriminasie op grond van ras, geloof geslag of seksuele oriëntasie ens., ens., ens. ongeoorloof is. In die volgende sin kwalifiseer hulle dit egter deur te beweer dat diskriminasie nie onbillik is as dit “onregverdighede van die verlede” aanspreek nie. Nou toe nou. Mens sou sê die professor van Stellenbosch het die teks vir hulle geskryf.
Dit beteken dus doodeenvoudig hulle kan diskrimineer wanneer dit hulle pas, want bykans enigiets kan gesien word as ‘n ”regstelling” van die een of ander “onbillikheid” uit die verlede. M.a.w. die verbod op diskriminasie is nie ‘n rotsvaste reël nie, maar net nog ‘n politieke instrument wat op arbitrêre wyse uitgepluk en toegepas kan word om die regime se belange te dien. Die verbod op diskriminasie is die hoeksteenbeginsel van die nuwe grondwet, maar dit word gewoon in die snippermandjie gegooi wanneer dit moontlik mag indruis teen die regime se belange. Dit gee ‘n duidelike indruk van hoeveel beskerming ons as blankes en Afrikaners van die grysgebiedgrondwet kan verwag.
Een van die hoofoogmerke van die reg is om aan die landsburger sekerheid te gee van waar hy staan, van wat sy regte en verpligtinge is, wat hy mag en nie mag doen nie, en wat die gevolge van sy doen of late is. Maar hier het ons ‘n totale dryfsandsituasie.
Die landsburger: “Mag teen my gediskrimineer word?”
Die staat: “Allermins. Nou-ja tog wel, afhangende van omstandighede.”
Die burger: “Wat is dié omstandighede?”
Die staat: “Dit kan ons ongelukkig nie sê nie. Daar kan baie omstandighede wees. Basies enigiets wat in ons kraam pas.”
Hierdie soort absurditeit het met die reg niks te make nie.
Ten spyte daarvan dat hoog opgegee word oor die verhewe aard van die grondwet, dat dit as’t ware uit die hemel geval het, is die grondwet ten slotte die maaksel van ANC-politici wat die dokument geskep het om legitimiteit te verleen aan hulle maneuvers om hulle magsposisie te versterk en voorregte vir hulle en hulle ondersteuners te skep en natuurlik te gryp waar hulle kan.
Miskien moet die hoogggeleerde Stellenbosse professor ons presies voorlig oor hoe ons dit alles moet “interpreteer”. Soos dit wil voorkom, is die diskriminasie teen ons veroorsaak deur diskriminasie wat ons iewers in die verlede teen swartes gepleeg het. Dit lyk dus asof die arme swartes nou geen keuse het nie as om ook teen ons te diskrimineer. En omdat hulle geen keuse het nie, is hulle ook nie verantwoordelik vir diskriminasie teen wittes nie. Dis eintlik die wittes wat verantwoordelik is vir die diskriminasie teen hulleself! Maar dis natuurlik niks nuuts nie, want swartes is mos nooit vir enigiets verantwoordelik nie. Hulle diskrimineer teen ons want hulle kan nie anders nie. Is dit korrek herinterpreteer, professor?
Ons neem as voorbeeld die herhaaldelike gevalle van briljante jong witmense wat toelating tot mediese fakulteite geweier word ten gunste van 40%-gemiddelde-swart-kandidate. Hierdie vorm van skandelike diskriminasie is natuurlik moontlik en wettig omdat dit ‘n geval is waar diskriminasie nie onbillik is nie omdat dit “onreverdighede” van die verlede regstel. Let wel , dis “regverdig” dat ‘n kandidaat met ‘n gemiddeld van 40% in matriek, voorkeur moet kry bo ‘n kandidaat met 95%. Maar die vraag is wattter onregverdighede het hierdie jong witmense teen swartes gepleeg wat nou ten koste van hulle reggestel moet word? Hulle was ten tye van die afskaffing van apartheid nog nie gebore nie. Miskien behoort hierdie jongmense tot die “grysgebied” tussen die “ou” en die “nuwe” Suid-Afrika. Ongelukkig net dat die “nuwe” Suid-Afrika nooit werklik gaan aanbreek nie.
Ons as blankes en as Afrikaners kan natuurlik hierdie situasie waaraan ons onderwerp word gelate aanvaar. Inderdaad doen baie dit reeds. Of ons kan elke geleentheid aangryp om, elkeen op sy eie manier, hierdie naakte rassisme en diskriminasie teen ons aan die groot klok te hang. Mense moet eenvoudig nie toelaat dat hulle deur ANC-oëverblindery benadeel word nie. Die howe moet gebruik word om ons regte af te dwing. Alles moet in die stryd gewerp word om bogenoemde gedrogtelikhede in die grondwet aan die kaak te stel. Indien nodig moet ons ons tot internasionale howe wend en in elk geval moet ons alles in ons vermoë doen om hierdie groteske skending van ons menseregte internasionaal bloot te stel.
En nou ‘n laaste gedagte waaroor ‘n mens nogal katvoet moet wees, want daar is baie sensitiewe tone in die pad. Dit is dat as ons enigsins hond haaraf wil maak, sal alle bewegings, partye, instansies wat ook al, wat min of meer dieselfde pro-Afrikaanse doelwitte en ideale het, hulle kragte moet saamsnoer ten einde ons saak te bevorder. Maar nou verkies ons mos om mekaar uit te kryt vir allerlei dinge en oor en weer vlieë af te vang, dikwels in ‘n poging om darem tog in die mode te wees. Iewers sal iemand bereid moet wees om ter wille van ‘n groter saak die minste te wees, maar dit is tog sooo swaar. Met “jy in jou klein hoekie en ek in myn” kom ons nêrens, maar net nêrens.
Net toe ‘n mens dink dat die herrie rondom Jacob Zuma se kritiek op Jan van Riebeeck nou gaan lê het, vlam dit weer op. Ook het twee van die mees onnosele skepsels wat in die Naarperskoerante propaganda voer, hul gister en vandag oor Onse Jan uitgelaat. Ek praat nou van die skryfster manqué, Sonja Loots, en die Aartskruiperkaner, Adderjan Basson, soos hy in die volksmond bekendstaan.
Sowel Loots as Basson is eintlik Boerehaters wat in Britse en Amerikaanse kolonialisme ons aardbol se redding sien. Nooit het ek enigeen van hulle nog ‘n woord van kritiek teen die VSA of Verenigde Koninkryk hoor uitspreek nie en dis verbasend dat hulle voortgaan om hul af en toe in Afrikaans uit te druk. Ek vermoed dis bloot omdat hulle deur hul dienskontrakte daartoe verplig word om soms ons taal te skryf, want Adderjan twiet deurgaans Engels terwyl Sonja eerder na die nat eiland noord van die Europese Vasteland verlang waar sy eens ‘n paar jaar gewoon het en tot ‘n byna ongeëwenaarde graad van anglofilie en gepaardgaande Boerehaat bekeer is.
Terwyl ons twee jingoïstiese Kruiperkaners of aspirant-Britte die huidige Anglo-Amerikaanse bomme op burgerlikes in die Midde-Ooste of Noord-Afrika sonder meer goedkeur, die miljoen sterftes in Irak, asook die Britse konsentrasiekampe van ‘n eeu gelede, praat hulle met minagting van Jan van Riebeeck, ons vader des volks. Adderjan Basson skryf:
“…Soos Van Riebeeck. Of apartheid. Kom ons kry ’n paar dinge dadelik uit die weg: kolonialisme in Suid-Afrika, net soos in die res van die wêreld, was ’n mensonterende skandvlek op ons geskiedenis.
Van Riebeeck en die Duitsers en Franse en Britte wat saam met hom hier kom plunder het, het die land oneindige skade aangedoen. Die Khoi- en San-gemeenskap – die ware éérste Suid-Afrikaners – is omtrent heeltemal uitgewis; slawerny het gedy en ons minerale is gestroop en na Europa gestuur.
En nee, dis nie waar dat géén ontwikkeling hier sou plaasvind sonder die aankoms van die wit man (en vrou) nie. Daai is apartheidsgeskiedenis en -retoriek.
Gaan lees maar ’n bietjie oor die koninkryk van Mapungubwe as jy nog glo dis net wit mense wat myne en brûe kon bou.”
Adderjan is nie in staat om te dink nie en nog minder weet hy iets van ons geskiedenis af. Van die Europese geskiedenis weet hy nóg minder; ek vermoed hy lees nie eens Nederlands nie, wat tog vir elke Afrikaner toeganklik is. Nee, Adderjan is ‘n verloopte “Afrikaanse” wat sy heil in Engels en soos die Engelse hoernaliste in ons land sy heil in Britse marxisme gevind het. In die laaste reëls van sy rubriek neem sy gebreinspoelde witskuld so toe dat hy hom vergeefs op sy gekleurde voorsate beroep of ten minste die versugting uitspreek dat hy oor “gekleurde bloed” beskik. My vraag aan Adderjan is: waarom gaan hy nie dan vir ‘n DNS-toets en publiseer die uitslag op Beeld se voorblad nie? Miskien is Adderjan waarlikwaar ‘n kleurling, waarvoor hy hoop, en nie net wat ‘n “slegte witmens” genoem word nie. Dít sommer net terloops, want Adderjan se rasse-identiteit of -versugtinge is kwalik meer as enkele sinne werd.
Sowel Adderjan as Sonjatjie spreek hul teen historiese Westerse kolonialisme uit, maar het geen beswaar teen huidige Amerikaanse en Chinese kolonialisme nie. Benewens die stereotipes oor Europese kolonialisme, was daar egter duisende goeie Europeërs in Afrika en Suid-Afrika wat die inboorlingbevolking bekendgestel het aan skrif, mediese behandeling, die Christelike geloof, Romeins-Hollandse reg en die beginsels van regverdigheid wat swartes vandag aanwend om blankes moreel aan te kla. Hermann Giliomee skryf in Die Afrikaners – ‘n biografie:
“Nederland, eerder as Duitsland of Frankryk, het die aard van die Kaapse nedersetting die meeste beïnvloed. In die Europa van die sewentiende eeu het die Nederlanders die meeste individuele mobiliteit en die grootste gelykheid voor die reg geniet. In die provinsie Holland, waar die Romeins-Hollandse reg gegeld het, is geen spesiale voorregte aan die adel toegeken nie. In die woorde van die groot juris Voet het dit ‘gelykheid bewaar en die burgers op gelyke vlak saamgebind’. In 1665 het ‘n Franse besoeker aan Nederland verbaas opgemerk dat diensknegte so baie regte geniet dat hul meester hulle nie eens ‘n klap kon gee nie. Dit was die Romeins-Hollandse reg wat in die Kaap toegepas sou word… Belangrik was dat ‘n ondernemende arm man kon uitstyg tot die middestand. Die burgers was vryer om hul eie belange na te streef as elders in Europa.” (bl. 6)
In baie opsigte was sewentiende-eeuse Nederland die mees beskaafde en vooruitstrewende land ter wêreld. Dit was die tyd van die Nederlandse en Vlaamse Barokskilderkuns, met Rubens, Rembrandt, Frans Hals, Judith Leyster, Vermeer en baie ander wat die toon aangegee het. Dit was ook die tyd van die “Rederykers” en ‘n ongekende opbloei in die Nederlandse letterkunde met Vondel, Bredero en Hooft. Die voortreflikheid van die Nederlanse Goue Eeu word wêreldwyd deur kunskenners, letterkundiges, ekonome en historici erken, dog Adderjan Basson beskou ons voorouers as onbeskaafd in navolging van Beeld se nuwe Engelse rubriekskrywer, Allister Sparks. Volgens Hermann Giliomee beskryf Sparks, wat ook Helen Zille se mentor was, iewers in sy boek The mind of South Africa ons Nederlandse, Franse en Duitse voorouers as:
“…surely the simplest and most backward fragment of Western civilization in modern times”.
My vraag aan Sparks, Basson en Loots sou wees: Waarom was ons dan so agterlik? Omdat ons nie van Engeland af gekom het nie? Staan die erfenisse van die Lae Lande, van Frankryk, Duitsland, om van Italië, Rusland en die res nie eens te praat nie, dan noodwendig terug teenoor dié van Engeland en haar Britse kolonies, soos die VSA en Australië? Voor die eerste wêreldoorlog was 60% van alle ingenieurs ter wêreld Duitsers en feitlik alle Britse motormaatskappye het tot niet gegaan om deur Duitse maatskappye oorgeneem te word. Die Britse Romantiese digters het na Italië gereis om kultuur te ervaar. Wat is die kriteria wat jingo-joernaliste (en ‘n pseudo-akademikus soos Loots) aanwend om ons en ons voorouers as “agterlik” te sien?
Weereens omdat Basson en Loots so min kennis van die Europese beskawing het en geen Europese tale lees of praat nie, slegs Engels, is hulle kwalik by magte om hulle oor ontsaglike onderwerpe uit te laat waaroor hulle nie kennis dra nie en self nie hul eie “agterlikheid” besef nie. Maar vir politieke korrektheid is domheid en onkunde waarskynlik voorvereistes, want daarsonder kan mens nie die simplistiese aannames en wanvoorstellings van dié ideologie klakkeloos herhaal nie.
Loots speel ook polities korrek as sy in Rapport kwytraak:
“Daar is min in sy (Van Riebeeck se) lewe wat spreek tot die diepte, erns en onafwendbaarheid van Suid-Afrikaners se onderlinge verhoudings. Van ons geworteldheid in Afrika en ons verbintenis aan Suid-Afrika, sou hy geen snars verstaan nie. Dat ons nêrens anders heen het om te gaan nie, en nêrens anders heen wíl gaan nie, maak van hom ’n onvanpaste ikoon vir moderne wit Suid-Afrikaners.”
Let daarop dat Loots nêrens die term “Afrikaner” gebruik nie, want soos die Britse marxiste en hul plaaslike dissipels aan haar voorskryf, bestaan daar mos nie meer “Afrikaners” in Suid-Afrika nie. “Afrikaner” is net een van vele “sosiale konstrukte” wat nie meer in hierdie korrupte Afro-Saksiese ryk nodig is nie. Daarom is Jan van Riebeeck ‘n “onvanpaste ikoon vir moderne wit Suid-Afrikaners”. By implikasie wil Loots sê dat sy ‘n “moderne wit Suid-Afrikaner” is wat onderdanig teenoor die kultuurmarxiste en hul swart marionette ingestel is en daarom bereid is om ons hele verhaal van 360 jaar tot “die asblik van die geskiedenis te verdoem”, soos Leon Trotski gesê het.
Terwyl Adderjan hom op Mapungubwe as die setel van wêreldbeskawing in vorige eeue beroep, waar glo intense myn- en brugbou plaasgevind het, gooi Sonjatjie soos dit ‘n anti-huisvrou-feminazi betaam, vir ons Eva van die Kaap, alias Krotoa, voor die kop. Terwyl die Van Riebeecks haar heel goed behandel het, het sy later ‘n “losbandige lewe” gelei en haar aan drank vergryp. Is Eva van die Kaap dan vir ons “moderne wit Suid-Afrikaners” die model? Toegegee, Sonja Loots se twyfelagtige skryfsels is genoeg om enigiemand na drank te dryf, maar wat is haar argument presies? Of weet sy self nie?
Loots verkwalik insgelyks Van Riebeeck daarvoor dat hy slawe besit het. Maar slawerny was deel van die kultuur in die Ooste en Batavië waar hy voorheen deur die V.O.C. verplaas is. Trouens, ek lees nou die dag op ‘n Islamitiese webwerf oor die wette aangaande slawerny in die Koran. Die beloning wat elke Moslem toekom wat die heilige oorlog (djihad) ten gunste van die Profeet gaan voer, is om slawe in die geledere van die verowerde ongelowiges of kafir te bekom. (Die Arabiese woord vir “ongelowige” is natuurlik waar die Afrikaanse woord “kaffer” vandaan kom.) Slawerny was dus as’t ware deel van daardie nie-Westerse geloof. ‘n Man het ook die volste reg om by sy slavin te slaap, al is hy self met een of meer vroue getroud. Dis tyd dat wit feminazi’s hulle op hoogte van al hierdie fynere punte stel, alvorens hulle hul dalk tot Islam bekeer soos wat die Franse skrywer, Michel Houellebecq, in sy jongste roman Soumission (Onderwerping) in die vooruitsig stel!
Soos die stigters van die Amerikaanse kolonie wat ook deesdae deur polities korrektes vir hul rassisme en slawe-eienaarskap verkwalik word, moes Van Riebeeck seker meer weerstand teen Islam en die slawekultuur van Indoniesië gebied het. Nietemin figureer slawerny nie so sterk in ons geskiedenis soos byvoorbeeld dié van die VSA, daardie heimat van alle “moderne liberale wit Suid-Afrikaners” met sy politieke korrektheid en rasse-obsessies nie, daarom moet Van Riebeeck se erfenis op ander gebiede na waarde geskat word.
G.D. Sholtz het in sy stel van agt boeke, Die ontwikkeling van die politieke denke van die Afrikaner, taamlik breedvoerig oor die koms van Jan van Riebeeck na die Kaap geskryf, veral in deel I, 1652-1806. ‘n Interessante aspek wat die koms van Van Riebeeck na die Kaap voorafgaan, is die rol van die Franse Hugenote en veral Hendrik van Navarre, andersins bekend as Duplessis-Mornay, wat ook ‘n groot intellektuele en ideologiese rol in Nederland se opstand teen die Katolieke Spanje gespeel het. Dis nou die Nederlands-Franse intellektuele erfenis wat Allister Sparks, asook sy anglofiele dissipels Loots en Basson, as so “agterlik” beskou. Scholtz beskou Duplessis-Mornay se opvatting oor staatkundige vryheid as die riglyn wat Nederland in sy stryd teen Spaanse verdrukking gevolg het:
“‘n Tiran is volgens Duplessis-Mornay ‘n vors wat die wette verontagsaam, sy woord, verdrae, geregtigheid en die godsdiens verag. So ‘n vors is die vyand van God en mens. ‘Ons het hier dus nie te doen met ‘n vors wat nie heeltemal goed is nie, maar met een wat deur en deur sleg is, nie met een by dit aan wysheid skort nie, maar een wat volleerd is in die boosheid, nie met een wat die reg nie ken nie, maar met ‘n verraaier van die reg; nie met een wat in militêre opsig te kort skiet nie, maar met ‘n verraaier en verwoester van die vaderland’.”
Verraaiers en verwoesters van die vaderland… Hierdie sestiende-eeuse sinsnede uit die pen van Hendrik van Navarre kan ewe seer op die huidige Suid-Afrika toegepas word!
Ons sien dus dat Van Riebeeck, benewens Romeins-Hollandse reg, twee tradisies na die Kaap gebring het: godsdiensvryheid en politieke vryheid. Hoewel die V.O.C. die Vryburgers bloedweinig politieke vryhede veroorloof het, was daar tog ‘n mate van gee-en-neem tussen die Kompanjie en die burgery. Vir ongeveer honderd jaar of meer was Nederland die model van vryheid in Europa en het beroemde filosowe en denkers uit Engeland, Frankryk en ander lande gereeld in ballingskap in Nederland gaan woon weens die spraakvryheid daar en die moontlikheid om jou boeke te mag publiseer, teenoor die sensuur en onvryheid wat in soveel ander Europese state gegeld het.
Afrikaners het dieselfde verdraagsaamheid hier te lande voortgesit. Nooit was daar ‘n godsdiensoorlog op eie bodem nie. Oor die afgelope 360 jaar het sowel Moslems as Jode nog altyd godsdiensvryheid in Suid-Afrika geniet. Juis om daardie rede het ongeveer 40 000 Litouse Jode aan die einde van die negentiende eeu hierheen gevlug toe hulle in Litoue, Pole en veral Rusland vervolg is. Paul Kruger het hulle met ope arms in sy nuwe republiek aanvaar. Slegs enkele dekades later het daardie selfde Jode egter begin stemming maak teen Afrikanerregering en ook terreur teen ons gepleeg, in die vorm van Joe Slovo en Ronnie Kasrils se stedelike terrorisme.
Stank vir dank, is wat ons van soveel ander groepe in ons land ontvang het. Soos Giliomee egter in Die Afrikaners verklaar:
“Van al Suid-Afrika se gemeenskappe het die Afrikaners tot dusver die heel grootste impak, goed of sleg, op die land gemaak.”
Die koms van Jan van Riebeeck was die begin van daardie grootliks heilsame invloed wat tot onlangs van ons land die mees ontwikkelde in Afrika en in die wêreld gemaak het. Soos Nederland in die sewentiende eeu, is die vasteland en die wêreld deur ons letterkunde, musiek en kultuur verryk, al word ons vandag as tweederangse burgers in ons eie land beskou.
Interessant is dat die Nederlandse revolusie van die sestiende eeu deur twee groepe gelei is wat onderling in idees van mekaar verskil het: die Gereformeerdes en die sogenaamde “libertyne”. Die Gereformeerdes was meer begaan oor geloofsvryheid terwyl die libertyne meer in politieke vryheid belanggestel het. Franse en Nederlandse denke het in vrye wisselwerking verkeer en toe Nederland eers vry was, het sy haar drukperse aan die res van Europa, veral Frankryk, beskikbaar gestel en sodoende is een intellektuele en wetenskaplike revolusie na die ander op die Europese vasteland volvoer.
Sonja Loots stel haar onkunde oor die geskiedenis in Rapport ten toon as sy beweer:
“Van Riebeeck het geleef in ’n samelewing wat op die model van meester en slaaf geskoei was. Ons leef nie meer só met mekaar in hierdie land nie. Die plek waar Van Riebeeck sy fort gebou het, is dieselfde een waar duisende mense Nelson Mandela ná sy vrylating verwelkom het. Dit is navrant dat daardie groot staatsman se eertydse sekretaresse in ’n oomblik van woede teruggryp na ’n historiese figuur met bloedweinig waarde vir die vraagstukke waarmee ons hier en nou worstel.”
Ek wonder of Loots daarvan bewus is dat sy ‘n Franse leenwoord (“navrant”) hier bo gebruik in haar op-die-knieë-val voor die Xhosa van Qunu, pleks van haar gewone anglomanie en neigings tot Kaapse Engfrikaans.
Uit daardie ontmoeting van Nederlandse en Franse Protestante in die sestiende eeu is nie net die Nederlandse republiek nie, maar ook Suid-Afrika soos ons hom ken, gebore. Jan van Riebeeck was ‘n verteenwoordiger van daardie glorieryke tradisie wat inderdaad die wêreld sou verander.
Daarom kan ek vandag met trots sê: Ek is Jan! Laat ons die verraaiers, die jingo’s en ‘n half-Engelse, half-Zoeloe-tiran soos Zuma se filistynse aantygings met die minagting verwerp wat hulle verdien.
Naskrif: Aanstaande maand is PRAAG 15 jaar oud! Ons kan dit dan vier, of dalk sommer op 6 April ter ere van Jan van Riebeeck en ons hele tradisie bymekaar kom om ‘n heildronk te drink?
Van die ergste dwaasheid oor Afrikaans kom soms van Afrikaans-professore. Jakes Gerwel (1946-2012) is ‘n klassieke geval. Hy het die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) van ‘n oorwegend Afrikaanse universiteit tot ‘n eentalige Engelse inrigting getransformeer.
Minder bekend is die Afrikaans-verraad deur die skrywer Ronnie Belcher (1933-2006), eens ‘n hoogleraar in Afrikaans aan die UWK in Bellville en later aan die Universiteit van Bophuthatswana (Unibo) in Mafikeng. Sy argumente is eintlik ‘n samevatting van die drogredenasies wat steeds ten koste van Afrikaans as tersiêre onderrigtaal geuiter word. Hy het dit teen die Universiteit Stellenbosch (US) as Afrikaanse inrigting gehad (Die Burger, 26.02.2002, p 7).
‘n Betoging oor taal op die Potchefstroomse kampus
Pieter Kapp (Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 81-82) verskaf die volgende opsomming.
“Belcher [het] die reg van Stellenbosch om Afrikaans te mag wees, ontken. Hy het geargumenteer dat die taaldebat aan die US uit pas met die tyd is en vasgekoppel is aan ‘n wit strewe van die verlede om Afrikaans uit te bou. Afrikaans het vandag ‘n baie groter verskeidenheid as vroeër en daarom kan die wit Afrikaanssprekende nie aanspraak maak op die tradisie van Afrikaans en Stellenbosch nie. Afskaling van Afrikaans is die gevolg van nuwe insigte in ‘n universiteit se aard en wese. In beginsel kan ‘n universiteit nie tot een taal beperk word nie. ‘n Universiteit is nie vir [‘n] spesifieke bevolking of taal nie, dit is vir die universitas. ‘n Universiteit dien nie net die gemeenskap waarin hy geleë is nie. Universiteite is deel van ‘n wêreldorde. Moedertaalonderrig geld nie vir universiteite nie. Akademiese voortreflikheid kan hoofsaaklik net deur Engels bereik word. Taal is ‘n saak van aanvraag en voorsiening. Markkragte is ‘n belangriker faktor as taalregte. Afrikaanse vaktaal is nie mededingend genoeg om internasionaal te wees nie. Die grootskaalse afskaling van Afrikaans aan die US sal nie [‘n] verskil maak aan die Afrikaansheid van Stellenbosch nie [!]. Topprestasie is al wat tel en Afrikaans kan net baat by Afrikaanssprekendes wat internasionaal presteer. Daar is baie dinge belangriker vir die behoud van Afrikaans as Afrikaansheid.”
Kapp skryf verder:
“Belcher het drie elemente in die openbare debat gebring wat tot ernstige verdraaiing van die debat sou lei. Hy het die taalstrewe aan ras gekoppel; hy het naïewelik vergeet dat Engelstalige universiteite geensins voldoen aan sy vereiste dat ‘n universiteit nie tot een taal beperk behoort te wees nie; en dat markkragte bepaal dat Stellenbosch Engels moet word omdat Engelse studente in groter getalle na Stellenbosch kom, terwyl hulle dié universiteit gekies het wetende dat hy Afrikaans is en moontlik ook omdat hy Afrikaans is, want daar word hulle werklik tweetalig” (p 82).
Ek het voorheen dikwels oor Afrikaans en ander US-sake geskryf en gaan die besonderhede nie hier herhaal nie. Die feit is dat die US tydens die rektorskap van Chris Brink en veral Russel Botman sterk verengels het. Dat dit strydig is met die stigtingsvoorwaarde van die stigtingsdonateur, Jannie Marais, skeel hierdie ANC-meelopers glad nie. Die US het dermate verengels dat daar die afgelope dekade al hoe meer die neiging was om Potchefstroom as die enigste oorblywende Afrikaanse kampus te beskou. Let wel, kampus; nie ‘n enkele Afrikaanse universiteit het oorleef nie. Ek weet van talle studente uit die Wes-Kaap wat vanweë die begeerte van onderrig in Afrikaans eerder op Potchefstroom as Stellenbosch studeer het.
Wannie Carstens is ‘n Afrikaans-dosent op Potchefstroom. Soos ek by vorige geleenthede aangetoon het, noop sy Damaskus-korset hom om Afrikaansvariasies te oorbeklemtoon, nie-Standaardafrikaans te verafgod en die ontstaan en eienaarskap van Afrikaans by voorkeur aan die Khoi-San en slawe en hulle nasate toe te skryf. Sy standpunt is eerder polities as histories-taalkundig korrek.
Maar ek wil hierdie keer die aandag op sy kollega, Hans du Plessis (van Griekwa-psalms-faam), vestig, wat onlangs oor “Afrikaans en rassisme” geskryf het (Maroela Media 4 Desember). Du Plessis wek die indruk dat hy polities meer redbaar as Carstens is. Tog is daar by Du Plessis dieselfde oorbewustheid van nie-wit Afrikaanssprekendes; dieselfde ongesonde neiging tot oorvergoeding van nie-wittes vir vermeende benadeling, gerugsteun deur grootliks onnodige skuldgevoelens. Die gevolg is dat die blankes se Afrikaans, Standaardafrikaans, die lydende party word, soos in 2014 bedroewend geïllustreer deur die dramatiese agteruitgang van die vooruitsigte van Afrikaans as onderrigtaal op die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-universiteit (NWU).
Du Plessis noem tereg dat diegene wat vir die behoud van Afrikaans veg maklik van rassisme beskuldig word. “Gerugte van ons rassisme het egter een van die gedugste vyande van Afrikaans geword … wat is ‘n sagter teiken as die hart van ‘n identiteit, veral as die hart ‘n taal is.” Afrikaans is myns insiens inderdaad die kern van Afrikaner-identiteit, maar dan voeg Du Plessis onnodiglik en polities korrek by: “veral as die hart ‘n taal is wat nog swaar dra aan ‘n verlede van uitsluiting.” Dieselfde morele verootmoediging ondergrawe sy betoog as hy elke keer wanneer hy die sotlike beleid van elf amptelike tale ter sprake bring, dit nodig vind om ‘n lansie vir die “Khoi- en San-tale” te breek.
Dit herinner aan Leon Wessels wat hoogs in sy noppies was dat sy vriend Cyril Ramaphosa se Venda as ‘n amptelike taal erkenning geniet. Die erkenning van elf amptelike tale was vir Wessels een van sy “lekkerkry-oomblikke” (Vereeniging, Kaapstad: Umuzi, 2010, p 329). Terselfdertyd het die armsalige Wessels die hoofresultaat van die huidige taalbedeling misgekyk: dat tien tale, veral Engels, aan status gewen en net Afrikaans op groot skaal aan status verloor het.
Destyds is al die grondwetlike onderhandelings gevoer toe die blankes, by uitstek Afrikaanssprekendes, op die agtervoet was weens die verradelike situasie (kyk hieronder) waarin hulle hulle bevind het. Wessels skryf: “Die ‘wit saak’ was verlore lank voordat die onderhandelings begin het” (p 59). Dit verklaar waarom iemand soos Karel Prinsloo, toe die hoof van die RGN (Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing) se sentrum vir Afrikaans, destyds sy entoesiastiese dankbaarheid uitgespreek het dat Afrikaans darem as een van die elf amptelike tale erken word.
Du Plessis verwys na “die idealistiese elftaaldroom.” Op die Potchefstroom-kampus het Afrikaans volgens hom die sondebok en slagoffer van bewerings van rassisme geword. “Hierdie feit het alles te make met die hegemonie [voorrang/oorheersing] van Engels in Suid-Afrika ná 1994. Daar is geen beter rede om Engels te verhef tot super amptelike taal nie as om te argumenteer dat Engels die enigste deurgang tot transformasie is. Asof al die nie-Afrikaanse kampusse in die land geen vorm van rassisme ken nie.” Du Plessis aanvaar “dat daar nie iets soos ‘n wit kampus in ‘n demokratiese Suid-Afrika mag bestaan nie, en op dieselfde grond, beslis ook nie ‘n swart of uitsluitlik Engelse kampus nie.”
In werklikheid is die tradisioneel swart universiteite egter steeds oorweldigend swart met uitsluitlik Engels as onderrigtaal. Ook die tradisioneel blanke Engelse universiteite is steeds eentalig Engels. Minister Blade Nzimande fokus nie hierop nie, maar op Afrikaans as onderrigtaal aan tradisioneel Afrikaanse universiteite, terwyl geeneen van hulle meer uitsluitlik Afrikaans is nie. In werklikheid het almal van hulle in groot mate verengels. Noudat die US gelyke status aan Afrikaans en Engels toegeken het, word een van die drie kampusse van die NWU, naamlik Potchefstroom, vir verguising geteiken en word druk vir verswarting en verengelsing uitgeoefen.
“Die gronddwaling lê vir my in die verabsolutering van die kollektiewe droom dat elke instelling in Suid-Afrika die nasionale demografie moet reflekteer. Die afdwing daarvan op alles en almal is niks anders as fundamentalisme nie. Dit is tog onprakties: ‘n kampus in Venda sal noodwendig ‘n oorwig Vendasprekers hê, soos wat ‘n universiteit in die hart van ‘n Sesotho-gemeenskap oorwegend Sesotho sal wees.”
Wat Du Plessis eintlik sê, is dat elke universiteit ‘n natuurlike publiek het wat hy bedien op grond van bv sy geografiese ligging en die moedertaal van die studente wat uit daardie omgewing kom. In ‘n Afrikaanse omgewing mag/moet die universiteit dan Afrikaans as onderrigtaal hê. Hy beskou die ANC se demografie-argument as fundamentalisties. Dit is ‘n eufemisme en moet eerder rassisme genoem word. Dit gaan vir die ANC-regering klaarblyklik om die bevoordeling van swartes en die benadeling van wittes, veral Afrikaanssprekendes en dus ook Afrikaans.
Du Plessis skram daarvan weg om aan die ANC die skuld vir hierdie wesenlike rassisme te gee. Hy soek die skuld by die elftalebeleid.
“Die kern van ons probleem … is myns insiens in wese geleë in ons erkenning van elf amptelike tale … die enigste praktiese uitkoms van ons elftaalbeleid is die vestiging van Engels as die enigste taal van transformasie. Eintlik is dit niks anders nie as ‘n dekmantel vir die verskansing van die hegemonie van Engels. Alles wat nie Engels is nie, is ‘n hindernis in die weg na transformasie.”
Hierdie argument is myns insiens nie suiwer nie. ‘n Elftalebeleid is inderdaad onprakties en lei noodwendig daartoe dat voorkeur aan minder tale (een of twee) gegee word. Die ANC het op ‘n enkele taal besluit om hom te distansieer van die tweetalebeleid van die ou Suid-Afrika; soos wat hy hom by voorkeur sover moontlik distansieer van alles wat aan die ou Suid-Afrika herinner. Die ANC het op Engels as voorkeurtaal besluit nie net omdat dit ‘n wêreldtaal is nie, maar ook omdat swartes (meesal) min moedertaaltrots het en veral omdat die ANC om die dood nie Afrikaans as ‘n effektiewe amptelike taal duld nie. Vergelyk Swapo se erkenning van Engels as die enigste amptelike taal van Namibië, al is daar baie meer Afrikaans- as Engelssprekende Namibiërs. My beswaar teen Du Plessis se stelling in die vorige paragraaf, dat Engels die enigste taal van transformasie is, is dat die ANC enigeen van die elf amptelike tale, selfs Afrikaans, sal misbruik om sy (rassistiese) oogmerke te bereik; al is dit waar dat hoofsaaklik Engels vir hierdie doel aangewend word. Terloops, die Wes-Kaap en Munisipaliteit Kaapstad se taalhiërargie was tydens ANC-bewind (en is tydens DA-bewind) Engels, Xhosa, Afrikaans, al word die meeste belasting van Afrikaanssprekendes gevorder.
“Van een ding is ek ten slotte oortuig: Afrikaans gaan selfs die nuwe aanslag oorleef. Dit is juis die geskiedenis wat my dit laat glo. Oor vier eeue het die taal die aanslae van Engels en Nederlands oorleef; dit is selfs gaandeweg besig om Afrikanernasionalisme te oorleef. My groot bekommernis lê egter daarin dat die hele herrie om Afrikaans en rassisme daartoe gaan lei dat Afrikaans en sy gebruikers in ‘n intellektuele tuisland ingedwing gaan word.”
Weereens oortuig Du Plessis se redenasie nie. Hoedanig gaan Afrikaans se oorlewing wees, bv op universiteitskampusse? Sy verwysing na “vier eeue” wek die indruk dat hy, soos sy kollega Wannie Carstens, die ontstaan van Afrikaans by die Khoi-San, selfs voor Jan van Riebeeck, en later by die slawe gaan soek; dus die polities korrekte mode-neiging om die rol van nie-wittes te beklemtoon en dié van wittes te onderbeklemtoon of selfs te ignoreer. Du Plessis se verwysing na Afrikanernasionalisme en ‘n intellektuele tuisland dui myns insiens op ongesonde oorverligtheid. Dit is juis by nasionalistiese nie-verloopte Afrikaners dat Afrikaanslojaliteit in sy behoudendste en suiwerste vorm aangetref word. ‘n Afrikanertuisland kan vorentoe die beste en selfs enigste reddingsgordel vir Afrikaans blyk te wees.
Francois Venter, voorheen die dekaan van die fakulteit regte op die Potchefstroom-kampus, het ‘n ope brief aan Dan Kgwadi, die rektor van die NWU, gepubliseer (Maroela Media, 12 deser). In sy skrywe gaan dit om veel meer as net die stand van Afrikaans. Venter skryf bv teen die agtergrond van die onbillike aanvalle op Potchefstroom in Beeld, waarvoor die redakteur, Adriaan Basson, verantwoordelikheid moet aanvaar. Daar is ook die verdoemende bevindings van ‘n ondersoekspan, waarvoor die voorsitter, Leon Wessels, verantwoordelikheid moet aanvaar. Dié verslag “is so profoundly flawed that [the NWU] Council had to prohibit its publication.” Dan is daar die aanstelling van Kgwadi as rektor, waarmee ‘n heeltemal vreemde kulturele element die hart van die Potchefstroom-kampus binnegedring het. Dit is soos die wolf in die bed van Rooikappie se ouma. Hierdie tragiese gebeure het by die vooroordeel en moedswilligheid van Basson begin, is aangedik deur Wessels as ANC-gedienstige en het as resultaat ‘n NWU-rektor wat kwalik hoog as akademikus aangeslaan kan word. Die hele toekoms van Potchefstroom as eerbare akademiese inrigting is in die gedrang. Venter suggereer tereg “that the process is being guided by external forces.” Dit kom neer op “giving the ANC the power to erode university autonomy in the name of ‘transformation’.”
Tot sy eer het Venter die moed van sy oortuiging om sake te probeer beredder terwyl talle van sy geesgenote en mede-akademici swyg. Dat alles nie wel op die kampus is nie, word bevestig deur die Hombré-voorval (NWU-webwerf 23 deser). Venter wys daarop dat Kgwadi nog nie daarin geslaag het om sy steun op Potchefstroom te vermeerder nie. Enersyds is dit omdat Kgwadi ontwykend, vaag, dubbelsinnig en selfs obskuur oor sy voornemens is, bv wat betref transformasie en die onderrigtaal. Andersyds kan daar vyandigheid by Kgwadi teenoor Potchefstroom as ‘n tradisioneel blanke en Afrikaanse kampus wees. Kgwadi was voorheen die rektor van die swart en Engelse Mafikeng-kampus.
Kgwadi beoog “deep transformation which will strengthen the university’s contribution to social cohesion and nation building”. Venter se kommentaar hierop is:
“Sosiale samehorigheid en nasiebou (wat dit ook al mag beteken) sal nie onder die dekmantel van die skepping van ‘n “baie meer geïntegreerde universiteit” bevorder word deur die eliminering of uitskakeling van goed-presterende bestuurders nie en deur hulle dan te vervang met ‘n gesentraliseerde en potensieel oorgrote institusionele bestuur wat (onmoontlik) getaak word om die belange van personeel wat oor 300 kilometer versprei is, te dien. Dit spreek vir sigself dat die personeel op die drie kampusse onvermydelik onder uiteenlopende omstandighede en omgewings werk. Dit is ook voor-die-hand-liggend dat geen mate van “sosiale integrasie” of aanpassing van akademiese en bestuurstrukture die verskillende omstandighede en omgewings wat op en om die drie kampusse bestaan, sal verwyder nie. Daar moet ook op gelet word dat dit universeel erken word dat ‘n universiteit nie primêr oor bestuur gaan nie, maar oor wetenskapsbeoefening.”
Dit lyk asof Kgwadi, soos die ANC en ander kommunistiese instansies, hou van die sentralisering van mag. Venter noem dit “blunt socialist-like centralisation.” Hy skryf voorts:
“Indien u demografiese transformasie vir die NWU as “nodig” beskou, kan ‘n mens maar net wonder wat u beskou as die vereistes vir “dieper transformasie” wat voldoende sal bydra tot “maatskaplike kohesie en nasiebou”. Dit is per slot van rekening onbetwisbaar dat ‘n voldoende hoeveelheid gekwalifiseerde personeel en studente wat vir normale toelating kwalifiseer nie gedurende u ampstermyn (en langer) gevind sal kan word om “demografiese transformasie”, ‘n ooglopende rasse-eufemisme, te bewerkstellig nie.”
“Wat taal betref wil dit voorkom of daar ‘n direkte skakel bestaan tussen die minister van hoër onderwys se ongrondwetlike idee dat geen ander taal nie as Engels die onderrigmedium aan alle universiteite moet wees, en u eie betreklik vae beklemtoning van “‘n geïntegreerde kultuur, sosiaal geïntegreerde kampusse en billike toewysing van hulpbronne” (soos gestel in u boodskap in Eish! van 7 Desember 2014). Die ongesproke logika onderliggend aan u stellings oor hierdie aangeleentheid skyn te wees dat die “probleem” van Afrikaans met die verloop van die tyd “opgelos” sal word deur die aantreklikheid vir Afrikaanssprekendes van die NWU as voorkeur leer- en werkomgewing te verminder deur ondersteuners van die huidige reëlings uit bestuursposisies te verwyder.”
Wat Kgwadi beoog, is “a much more integrated university with socially integrated campuses.”
Klaarblyklik gaan dit vir Kgwadi primêr om ‘n nie-akademiese pre-okkupasie, naamlik oordrewe gedwonge rasse-integrasie (“deep transformation”) waartydens Afrikaans as onderrigtaal afgeskaal of selfs afgeskaf gaan word.
Venter stel dan hierdie belangrike feit:
“Objektief gesproke dui die statistiek en die realiteit duidelik daarop dat die Potchefstroomkampus veel minder die karakter van ‘n “historiese wit universiteit” (wat dit ook al mag beteken) dra as die “historiese swart” aard van die Mafikengkampus. Dit bring mee dat hernude pogings tot transformasie tot ‘n sosiaal-geïntegreerde kampus (wat dit ook al mag beteken) primêr in Mafikeng nodig is en nie op die sondebok van die paneelverslae, die Potchefstroomkampus, nie.”
Wat ons hier mee te make het, is die ANC-ingesteldheid waarvolgens daar vir wittes in die nuwe Suid-Afrika, pleks van die veel geprese vryheid, gedwonge integrasie is. Sodanige integrasie word nie afgedwing in bv swart woongebiede of op swart kampusse nie, maar wel in tradisioneel wit woonbuurte en op tradisioneel wit kampusse. Swartes is gevolglik vry om volgens eie voorkeur te kies tussen ‘n monokulturele swart omgewing of ‘n geïntegreerde multikulturele milieu. Wittes word nie daardie keuse/vryheid gegun nie. Verpligte integrasie in die vorm van verswelging deur swartes word aan wittes opgedring. In so ‘n geïntegreerde omgewing bepaal swartes wat mag wees, bv watter onderrigtaal gebruik word.
“Indien dit u strategie is om u doelwitte te bereik deur die marginalisering en uitwerk van die bestuur van die Potchefstroomkampus en deur die vervreemding van die akademiese en administratiewe personeel en studentegemeenskap op die kampus, doen ek aan die hand dat u die vernietigende uitwerking daarvan op die NWU as geheel, op die ekonomie en infrastruktuur van Potchefstroom en op die voortgesette ondersteuning van nasionale versoening onder die groot steungemeenskap en die alumni van die Universiteit sal hê, oorweeg. Die vervreemding van hierdie mense het die ware potensiaal om die NWU op die pad na selfvernietiging as ‘n instelling van uitnemendheid te plaas, soos dit in die verlede en tans nog waargeneem kan word by sommige ander onderwysinstellings wat onder dwang ooreenkomstig die NDR aan “transformasie” onderwerp word.”
Venter formuleer vyf moontlike standpunte van Kgwadi. Daarna kom hy elke keer met voorstelle oor hoe Kgwadi sy netelige situasie met ‘n akademies verantwoordelike stellinginname kan beredder. Maar hulle sal alleenlik werklikheid kan word as Kgwadi nie ‘n ideologiese pion van die ANC-regering, by name Blade Nzimane, is nie:
“…sou ek u graag wil aanmoedig om nie te probeer om u of enige ander ideologiese posisie op die NWU-gemeenskap af te dwing nie, maar om verdraagsaam te wees ten opsigte van sienings wat anders, of selfs opponerend tot u sienings is en om die behoud van die talente van personeel en die studentegemeenskap van die Potchefstroomkampus te verseker.”
Venter se slotvoorstel het betrekking op Afrikaans as onderrigtaal:
“…(V)erklaar dan asseblief onomwonde in die openbaar dat u Afrikaans as onderrig- en leertaal van die NWU sal beskerm en verdedig, want dit bly steeds ‘n sleutelelement van die vermoë van die kampus om tot die sukses van die NWU as geheel by te dra.”
Dit is te betwyfel of Venter ‘n (duidelike of bevredigende) antwoord sal ontvang. Hoewel Venter se ope brief op 12 deser gepubliseer is, lees Kgwadi se verklaring, gedateer 25 November, op die NWU-webwerf soos ‘n antwoord op die sake wat Venter aangeroer het. Naas die verdagmakery kan die lesers gerus voorts let op die klem wat op “funksionele meertaligheid” pleks van Afrikaans geplaas word en die mate waarin Afrikaans as onderrigtaal op Potchefstroom reeds deur Engels weggekalwe is. Deurdat die taalbeleid deur Kgwadi as dinamies en buigsaam gekarakteriseer word, kan sonder gevaar van dwaling voorspel word dat die Engelse aanbod al hoe groter en die Afrikaanse aanbod al hoe kleiner sal word, onder meer weens demografiese manipulasie, oftewel gedwonge rasse-integrasie in die vorm van verswelging deur swartes.
Kgwadi:
“In onlangse mediaberigte is die huidige voorstelle rakende die transformasietrajek en die voorstelle met betrekking tot die toekoms van die taalbeleid by die universiteit … verkeerd oorgedra en weergegee. Dit is onverantwoordelik aangesien die mediaberigte voortspruit uit vertroulike universiteitsdokumente waarvan die inhoud opsetlik wanvoorgestel word met die doel om verwarring en ontsteltenis te veroorsaak … die huidige bestuur van die universiteit het geen voorneme om die taalbeleid van funksionele meertaligheid te verander nie. Hoewel ons moet seker maak dat die beleid nie toegang bemoeilik vir mense wat nie vlot is in Afrikaans nie, is dit nie waar dat dit ons bedoeling is om die onderrigmedium na slegs Engels te verander nie.
“Daar bestaan ‘n algemene wanopvatting (by diegene wat wil hê dat ten minste één kampus in die land Afrikaans moet wees) dat Afrikaans die enigste onderrigmedium op die Potchefstroomkampus is. Dit is reeds vir ten minste ses jaar lank nie die geval nie. Afrikaans is die vernaamste onderrigmedium op voorgraadse vlak, en ‘n groot persentasie van die modules word gelyktydig in Engels in getolk. In sommige gevalle – vir grondige opvoedkundige redes – geskied onderrig in die finale jaar van die graadprogram in Engels.
“Parallelmedium-onderrig vind ook in Afrikaans en Engels plaas, somtyds op aandrang van professionele akkrediteringsliggame. In ‘n ander geval word ‘n graadprogram in Engels aangebied omdat daar baie min Afrikaanssprekende studente is wat ingeskryf is vir die betrokke program. In gevalle waar akademiese personeel nie vaardig is in Afrikaans nie, word lesings in Engels aangebied, met gelyktydige tolking in Afrikaans in. Dit sou ook uiters onverantwoordelik wees om studente van die geleentheid te ontneem om blootstelling te kry aan die idees van diverse vakkundiges ter wille van ‘n spesifieke ideologiese posisie. In sommige klasse maak Afrikaanssprekende studente nie gebruik van gelyktydige tolking in Afrikaans nie, want hulle is ten volle tweetalig in Afrikaans en Engels. Nagraadse onderrig geskied ook grotendeels in Engels, en dit is reeds vir ten minste 10 jaar lank die geval.
“Dit behoort duidelik te wees uit bogenoemde beskrywing van die taalbeleid dat dit buigsaam en funksioneel is en dinamies reageer op die taalbehoeftes van studente. Ek en die institusionele bestuur van die universiteit het al verskeie kere ons steun vir funksionele meertaligheid uitgespreek …
“In die hersieningsproses van die universiteit se visie, missie en waardes moet transformasie, integrasie en multikulturele diversiteit ook in ag geneem word. Om uitvoering hieraan te gee, het die institusionele bestuur besluit om die ampstermyne van vastetermynkontrakaanstellings van senior bestuurswerknemers tot drie jaar te beperk, waar die visekanselier [rektor/Kgwadi] die aanstellingsgesag is. Die insinuasie dat dit ‘n gevolg van transformasie (in die sin van indiensnemingsgelykheid) is, is moedswillig, indien nie kwaadwillig nie. Dit is bloot ‘n verantwoordelike benadering tot die proses van strategieontwikkeling wat tans aan die gang is.”
Wat het die (dreigende) ondergang van die laaste Afrikaanse universiteitskampus veroorsaak? Die onmiddellike aanleiding was die aanstelling van Kgwadi as rektor. Die weg hiertoe is geopen deur die voorafgaande stemming in die NWU-senaat. Hoewel die blankes daar in die meerderheid is, het sommige van die wit akademici besluit dat dit tyd vir ‘n swart rektor was, terwyl (feitlik) al die nie-wit senaatslede waarskynlik vir Kgwadi gestem het. Die punt is dat dit suiwer akademies gesproke nooit tyd vir ‘n rektor van ‘n bepaalde kleur is nie. ‘n Rektor behoort primêr na akademiese verdienste verkies te word. Daar is algemene eenstemmingheid dat Kgwadi akademies glad nie in dieselfde liga as die ander (wit) rektorskandidaat is nie, soos onder meer duidelik blyk as hulle publikasierekords vergelyk word. Al die pro-Kgwadi-akademici in die NWU-senaat moet medeverantwoordelikheid vir hierdie ramp aanvaar en veral dié op die Potchefstroom-kampus omdat hulle die toekoms van Afrikaans as onderrigmedium daar waarskynlik vir altyd beduiwel het.
Maar die onderliggende rede vir die onverkwiklike verswarting en gevolglike verengelsing van die Potchefstroom-kampus en die aaklige werklikheid van ‘n bemoeisieke, fanaties-kommunistiese minister van hoër onderwys moet teruggevoer word na die mandaatlose politieke magsoorgawe van FW de Klerk. Daar is by my geen twyfel nie dat “die geskiedenis”, oftewel toekomstige historici, geen (morele) regverdiging vir sy drievoudige verraad sal vind nie.
De Klerk het op 15 Augustus 1989 as staatspresident by PW Botha oorgeneem. Op 20 September 1989 was daar ‘n algemene verkiesing. In die aanloop tot hierdie verkiesing het De Klerk en die ander Nasionale Party-kandidate geen woord gerep van planne om bv die ANC te ontban en met kommuniste en geweldenaars (wat weier om geweld af te sweer) te onderhandel oor politieke magsdeling nie. De Klerk het klaarblyklik nie vertroue in die mening van die meerderheid blanke kiesers gehad nie. Die noodlottige stappe wat hy op 2 Februarie 1990 aangekondig het, bv die ontbanning van die ANC en die plaaslike Kommunistiese Party, was (heeltemal) mandaatloos.
Nadat allerhande mooi broodjies gebak is, was daar op 17 Maart 1992 ‘n referendum waarin die meerderheid blanke kiesers ten gunste van politieke magsdeling gestem het. Dit was ‘n gulde geleentheid vir die kiesers om van hulle kant af geen vertroue in De Klerk te stel nie, maar die propaganda van die massamedia het ‘n oorweldigende en noodlottige impak gehad. De Klerk het voortgegaan deur mandaatloos magsdeling in algehele magsoorgawe te omskep. Om die blankes te sus het hy selfs beweer dat daar in die resultaat van sy onderhandelings moerse wigte en teenwigte ingebou is. Later het dit geblyk dat hierdie wigte en teenwigte (grootliks) fiktief is.
Een van die deurslaggewende redes waarom De Klerk in die 1992-referendum meerderheidsteun ten gunste van sy beoogde magsdeling ontvang het, is omdat hy belowe het dat die finale ooreenkoms na afloop van sy onderhandelings aan die blanke kiesers vir goed- of afkeuring voorgelê sou word. Mandaatloos het hy besluit om dit nie te doen nie en geredeneer dat sy algehele magsoorgawe eintlik maar dieselfde as sy beloofde magsdeling (bv eie woongebiede en skole vir blankes) is. Die eintlike rede waarom hy sy plegtige belofte verbreek het, is omdat hy geweet het dat daar geen moontlikheid was dat sy brousel deur die blanke kiesers aanvaar sou word nie. Die Nasionale Party het immers sedert 1990 minstens drie tussenverkiesings teen die Konserwatiewe Party verloor. De Klerk is heel moontlik ook deur die ANC met die hervatting van geweld afgedreig. Nelson Mandela het bv op sy kenmerkende arrogante manier verklaar dat hy die referendum vir slegs blanke kiesers in 1992 sou toelaat, met die implikasie dat dit die laaste keer sou wees dat net blankes stemreg het. Van die 1992-referendum tot die “eerste demokratiese verkiesing” op 27 April 1994 het die blanke kiesers net so min soos die swartes inspraak in hulle toekoms gehad. Hulle lot was in die hande van ANC-gedienstiges soos Roelf Meyer, Leon Wessels en natuurlik FW de Klerk.
Wat op die Potchefstroom-kampus en tewens aan al die tradisioneel Afrikaanse universiteite gebeur, vind aansluiting by wat in die res van die nuwe Suid-Afrika plaasvind. Dit alles is die uitkoms van De Klerk se drievoudige mandaatlose verraad. Wie kon voorspel dat ‘n Dopper die Dopperhemel sou vernietig?
