Polisiebeamptes het Donderdag daarop aangedring dat die betogers in Kaapstad in hul spore omdraai.
Die dooiepunt is uiteindelik gebreek toe die polisie ‘n waterkanon en skokgranate ingespan het om die skare uiteen te jaag .
Teen hierdie tyd ‘n paar betogers het reeds wegbeweeg van die belangrikste groep langs Nelson Mandela-boulevard.
Betogers het ook die droë gras van ‘n leë veld in Distrik Ses aan die brand gesteek .
Daar was ook berigte van betogers wat winkels en stalletjies geplunder het.
“Ons was uitgelok deur die polisie,” het die oproermakers gesê.
Die bedoeling was om die Provinsiale Wetgewer te bereik, maar die polisie het hulle voorgekeer.
Twee skokgranate is die skare gegooi wat hul geledere uitgedun het tot net ongeveer 50 agterosse wat nog wou toi-toi op die hoek van Waal- en Adderleystrate.
Toe ‘n beampte dreig om nog ‘n skokgranaat te gooi, het die laaste betogers die aftog geblaas.
Polisie het vragmotors, motorfietse en vierwielmotorfietse gebruik om die betogers terug na die Kaapstadstasie te jaag.
Polisiebeamptes het 12 betogers in verband met die optog in hegtensi geneem. Kapt FC van Wyk het gesê hulle in die Kaapstadse landdroshof verskyn op aanklagte wat verband hou met die Wet op Onwettige Byeenkomste.
Smouse en informele handelaars in die Kaapse middestad is deur die polisie gewaarsku om hul goed op te pak voor ‘n onwettige optog.
Die polisie vrees dat die oproermakers weer op ‘n plundertog sal gaan.
Aktiviste het beloof om in die middestad te betoog ten spyte daarvan dat toestemming nie deur die owerhede verleen is nie.
Betogers het opgeruk om te kla oor behoorlike behuising en sanitasie in arm gebiede.
Waalstraat in die middestad is tans heeltemal afgesper. Daar is ‘n hoë polisie-teenwoordigheid rondom die Wes-Kaap Provinsiale Wetgewer wat ‘n kordon om die gebou gevorm het.
Verskeie SAPD-Njala’s en voertuie patrolleer die gebied tans.
Paniekbevange verkopers in St George ‘s Mall het reeds hul goedjies begin wegpak, terwyl ander sê hulle sal plunderaars trotseer.
Oproermakers is besig om die middestad binne te kom, met baie wat langs Eastern Boulevard te voet inbeweeg.
Verlede Oktober was tonele van chaos wat uitgebreek het in die middestad op die voorblaaie, toe oproeriges winkels en stalletjies begin plunder het.
Vlugte van die Kaapstadse Internasionale Lughawe is Maandag vertraag as gevolg van ‘n tekort aan brandstof.
‘n Woordvoerder van ACSA, Deidre Davids, sê vlugte van Comair het vertragings ondervind nadat die brandstofverskaffer nie aan die vraag kon voldoen nie.
Vlugte by die Kaapstadse Internasionale Lughawe wat weens die brandstoftekort is, is lugrederye wat deel is van Comair, is Kulula en British Airways.
Die Lughawensmaatskappy van Suid-Afrika het die verskaffer van vliegtuigbrandstof, Chevron, gevra om sy gekontrakteerde brandstofverpligtinge aan lughawens na te kom.
“Ander vlugte het voortgegaan om normaal te funksioneer,” het Davids gesê. “Daar is nogtans kommer oor brandstof-uitdagings op ‘n raffinaderyvlak.”
Sy sê die rederye behoort ‘n minimum van minstens drie dae se brandstofvoorraad te handhaaf.
Dit is nie duidelik hoe lank die vlugte vertraag is nie.
Suzanne Pullinger, Chevron se woordvoerder was nie beskikbaar vir kommentaar nie.
Op die vooraand van president Zuma se staatsrede, wanneer hy die parlement in Kaapstad open, het die Ipsos-prestasiebarometer wat die regering, senior ampsdraers elke ses maande gedoen peil, bevind dat steun die die president lou is.
Zuma sal waarskynlik is sy staatsrede klem lê op die koers wat die regering na die verkiesing wil neem.
Dit sal ook die eerste keer wees dat die president se staatsrede in al die amptelike landstale gehoor kan word.
Parlementslede en gaste sal op die taal van hul keuse kan inskakel nadat nuwe tegnologie in die groot raadsaal aangebring is.
Marknavorsing toon dat in die vyf jaar na die vorige verkiesing minder Suid-Afrikaners voel dat die regering steeds op die regte pad is.
Dié navorsing is in November verlede jaar deur Ipsos gedoen.
Die helfte van Suid-Afrikaanse volwassenes glo dat president Jacob Zuma en sy regering nie hul werk na behore doen nie, terwyl 29 persent glo die Zuma-regering vaar redelik goed, en 17 persent glo dat die president baie goed presteer.
Die direkteur van openbare aangeleenthede van Ipsos, Mari Harris sê die afname was veral die afgelope drie jaar.
Die navorsing is bekendgemaak op die vooraand van president Zuma se staatsrede.
Verskeie strate in en om die parlement sal voor Donderdagaand afgesper word vir die opening om sewe-uur.
Die DA twiet lustig en onophoudelik oor die party se “suksesse” in die Wes-Kaapse regering.
Net so leuenagtig soos die party se plakkate wat lui “Registreer en wen!” asof die verkiesing ‘n lotto is en die party ‘n kans staan om te wen, is die DA se bewerings oor werkskepping.
Verklarings oor 60.000 “arbeidsgeleenthede” wat in die tweede helfte van 2012/13 deur die party moontlik gemaak is en 31.000 “werksgeleenthede” die afgelope jaar word op Twitter gemaak. (Wat op aarde is die verskil tussen ‘n arbeidsgeleentheid en ‘n werksgeleentheid?); dat 99,1% van alle huishoudings in die Wes-Kaap toegang tot lopende water het; dat 93,4% het toegang tot elektrisiteit het; dat 96,9% toegang tot toiletgeriewe het; dat die Stad van Kaapstad – die provinsiale hoofstad – meer vir arm inwoners as enige ander stad in die land doen om die gaping tussen ryk en arm uit te wis en dat R11 miljard van die R18 miljard bestee aan dienslewering in Kaapstad aan die armes gaan.
Dit lyk alles heel indrukwekkend. By navraag, jammerlik genoeg, kon die party egter nie ‘n enkele bron verskaf vir enige van hul bewerings nie.
Partyleier Helen Zille se woordvoerder, Zak Mbhele het twee maande na die eerste oproep eers reageer op ‘n navraag van ‘n NRO, en daarna konsekwent versuim om enige van sy selfopgelegde sperdatums na te kom ter verskaffing van die bronmateriaal.
In een e-pos, het Mbhele probeer om die vertragings as volg weg te verduidelik: “Die rede vir die ongelukkige vertraging is dat dit tegnies nie ‘DA inligting’ is nie. Dit is aangevra… Ek probeer om die bronne te kry om inligting saam te stel van die Stad Kaapstad en betrokke provinsiale regeringsdepartemente.”
Beide die Stad Kaapstad en die provinsiale regeringsdepartemente word tans deur die DA beheer.
Mbhele moes desnoods uiteindelik toevlug tot sy eie terugwerkende navorsing neem.
Met verwysing na die 60.000 “arbeidsgeleenthede” wat geskep is deur die Wes-Kaapse provinsiale regering in die 2012/13 finansiële jaar, skryf hy as volg: “Niemand so ver kan my iets in beton gee nie … In my eie aanlynsoekpogings het ek afgekom op die Uitgebreide Openbare Werke-program se verslae vir die eerste helfte van 2012/13 … maar nie die tweede helfte waarna die twiet verwys nie.”
Daarna het hy ‘n skermskoot van die DA se omstrede Twitter-verklarings ter sprake van die Internet geneem as bewys dat dié syfer vir “arbeidsgeleenthede” min of meer korrek is.
Mbhele het daarna ‘n stortvloed Internetskakels wat hy in die loop van sy navorsing ontdek het, aan die NRO gestuur, waarskynlik in die hoop dat ‘n massa inligting, alhoewel nie ter sake nie, die knoop sal deurhaak.
Sensusdokumente wat hy ook aangestuur het, toon weliswaar dat die Wes-Kaap se basiese dienste die beste in Suid-Afrika is, maar dit is natuurlik geërf van voor 1994, toe daar min swart aankomelinge vanuit die Oos-Kaap was.
Hierdie beweringe weerspieël nie die reeds hoë vlak van dienslewering wat die DA oorgeërf het van die Apartheidsregering nie. Die DA dekontekstualiseer die inligting met opset vir eie gewin.
Benewens die kwaadwillige verdraaiings van Afrikanersuksesse, is die DA se algehele gebrek aan betroubare data kommerwekkend.
Dat iemand uit die enjinkamer van die DA-provinsiale regering, met die gesag van die Premier se kantoor agter hom, nie in staat is om die bron van inligting en oorspronklike data te gee nie, spreek boekdele.
Die wisselwerking tussen die navorsing- en kommunikasie-afdelings in die DA parlementêre kantoor bestaan klaarblyklik nie.
Mbhele self gee toe dat dit by die DA soos met die spreekwoordelike gebreekte telefoon gaan.
ʼn Man van Kaapstad word ondervra nadat ʼn minderjarige meisie dood aangetref is op sy bed.
“Die polisie is Saterdagaand na Delft ontbied nadat inwoners die 26-jarige man aangerand het, het ‘n woordvoerder van die polisie gesê.
Die man is op die toneel behandel en later na ʼn hospitaal geneem.
Die polisie is daarna na ʼn huis in Cheesewoodstraat geneem en hulle op die lyk van die twaalfjarige verneem afgekom,
“Die man voer aan hy dra geen kennis van die voorval nie. Hy het glo vroeër sy huissleutels aan ʼn onbekende man oorhandig,” het die polisiewoordvoerder gesê.
Die polisie ondersoek ʼn saak van moord en moontlik ʼn saak van verkragting, na aanleiding van die uitslag van die nadoodse ondersoek.
Kaapstad se beeld as Suid-Afrika se goedbestuurde, misdaad-vrye DA-paradys is ‘n goedkoop, leë verkoopsfoefie, waarskynlik betaal uit die sakke van dwelmbase en pedofiele.
In werklikheid is die stad besmet deur internasionale onderwêreldfigure wat instroom om hul twyfelagtige bedrywighede van daar te bestuur.
Oor die afgelope paar jaar, het ‘n Serwiese voortvlugtige moordenaar Dobrosav Gavric, die Russiese Igor Russol en Marokkaanse Houssain Ait Taleb in die Kaapstad-landdroshof hul verskyning gemaak.
Hulle is almal reeds gebrandmerk deur die polisie as onderwêreldboewe met skakels na georganiseerde misdaad, het die Times berig.
Dwelms met ‘n straatwaarde van R12 miljard is in 2012 binne maande in die provinsie gekonfiskeer en dit verteenwoordig glo slegs die puntjie van die ysberg.
Dan Plato, die Wes-Kaapse LUR vir gemeenskapsveiligheid, het vroeër gesê nuwe name uit die onderwêreld word daagliks toegevoeg tot die lys wat reeds aan hulle bekend is.
Die hoëprofiel-saak waarna Plato vroeër verwys het, is dié van plaaslike sakemanne Mark Lifman en André Naudé, wat albei na bewering “sekuriteit” by Kaapstad se nagklubs verskaf, sonder die nodige permitte.
Nietemin het die DA-lid die onderwêreldfigure ontmoet en blykbaar van hulle die versekering ontvang dat hulle nie by onwettighede betrokke is nie.
Lifman, wat glo ook ‘n voorliefde vir minderjarige seuns het, is reeds daarvoor aangekla, maar is later vrygespreek.
Kaapstad is ook een van die gewildste “pienk” of gay toerismebestemmings ter wêreld. Soos Lin Sampson van die Sunday Times al berig het, is daar insgelyks sekstoerisme waar blanke vroue vanuit Europa, veral Brittanje en Duitsland, na Kaapstad toe stroom om daar deur gekleurde mans “gediens” te word.
Oral waar prostitusie bedryf word en dwelms vrylik beskikbaar is, gedy georganiseerde misdaad gewoonlik ook. Dít alles onder die wakende oog van mev. Zille wat onmoontlik nie op hoogte daarvan kan wees nie.
Die regering het dit duidelik gemaak dat hy “beslis maar verantwoordelik” sal voortgaan met die ontginning van skaliegas.
Die minister van minerale hulpbronne, Susan Shabangu het by die opening van die Mynbou-indaba in Kaapstad se amptelike opening gepraat.
Sy het gesê finale regulasies in hierdie verband sal binnekort bekend gemaak word.
Die minister sê na beraming is daar tot 485.000 miljard kubieke voet skaliegas in die Karoo se rotsformasies.
Sy sê dit is noodsaaklik dat skaliegas ontgin word wat sal bydra tot koste-doeltreffende energie, werkskepping en talle ander voordele.
Shabangu sê die regering is opgewonde oor “spelbrekerontdekkings” in petroleumontwikkeling langs die kus en in die binneland.
Die indaba het sowat 8000 afgevaardigdes gelok, wat 2100 maatskappye en 110 lande verteenwoordig. Dit word gereken as die wêreld se grootste mynbou-investeringsgebeurtenis.
Die Wes-Kaapse minister van Toerisme, Alan Winde het die nuus verwelkom dat Kaapstad as van die voorste vakansiebestemmings aangewys is deur ‘n Britse asook Amerikaanse koerant.
Die Guardian sowel as die Amerikaanse New York Times in ‘n artikel, “52 Plekke om te gaan in 2014”, het Kaap aanbeveel by toeriste.
Die New York Times het Kaapstad in sy artikel ook verbind met oudpresident Nelson Mandela.
Die Guardian het in sy artikel Kaapstad se moderne restaurante en kuierplekke uitgelig.
Kaapstad is ook ‘n “pienk” bestemming, vir die sogenaamde LGBT-gemeenskap.
Winde sê die erkenning sal help Kaapstad se status as ‘n aantreklike bestemming verhoog. Hy het bygevoeg dat dit die Tuinroete sal insluit.
Die New York Times het ‘n sirkulasie van sowat 2 miljoen lesers per dag.
Die stad Kaapstad het gerugte dat die wal van die Steenbrasdam naby Gordonsbaai ‘n kraak in het, as onverantwoordelik beskryf.
Volgens Farouk Robertson van die stad se Water en Sanitasie-afdeling word die gerugte op sosiale netwerke versprei.
Hy sê die swaar reënval van die afgelope naweek het veroorsaak dat die laer-Steenbrasdam oorvol is, wat volgens hom normaal is.
Opruimingswerk sal vandag voortgaan in die Wes- en Oos-Kaap wat die naweek onder swaar reën en oorstromings deurgeloop het.
Talle paaie in die Bredasdorp en Hermanus-omgewing is weens oorstromings steeds vir verkeer gesluit en so ook Champans Peak.
‘n Woordvoerder vir Rampbestuur in Kaapstad, Wilfred-Solomons Johannes, sê hulle het gister vanuit die lug ‘n beraming van die skade gedoen.
Inwoners in informele nedersettings het die ergste deurgeloop en meer as 18.000 mense word geraak, met sowat 300 wat in die Sir Lowry’s pas omgewing verwyder moes word.
Mense op die Kaapse Vlakte, Somerset-Wes en die Strand moes ook hulle huise verlaat.
Tien verdrinkings is in kusprovinsies aangemeld waarvan agt weens oorstromings in die Oos- en Wes-Kaap was. – RSG
Drie mense, na bewering EFF lede, is in hegtenis geneem nadat betogers Vrydag ontlasting by Sanlam se hoofkantoor in Bellville, Kaapstad, uitgegooi het.
“Omstreeks 10:30 het ‘n groep van sowat 20 tot 30 mense, met rooi barette en na bewering lede van die Ekonomiese Freedom Fighters, by ons hoofontvangs opgedaag,” het Sanlam se woordvoerder Ainsley Moos gesê.
Die groep het bande en houers vol ontlasting by die ingang na die ontvangs area neergesit.
Personeel het die polisie gebel en toe die groep probeer het om die houers leeg te maak het ‘n onderonsie uitgebreek tussen die EFF-lede en die polisie.
Kaptein Frederick van Wyk het gesê die polisie het opgedaag en aan die groep gesê dat hul protes onwettig is.
“Hulle is gevra om die gebied te verlaat … Hulle het begin om die ontlasting uit te giet op die grond en dit na die Sanlam-gebou te gooi.”
Twee mense is in hegtenis geneem.
“Een betoger het ‘n polisiebeampte aangeval en probeer om die aangehoudenes in die polisievoertuig te red. Hierdie persoon is ook in hegtenis geneem op aanklag van aanranding op ‘n polisiebeampte.”
Die drie sal binnekort in die hof verskyn.
Van Wyk het gesê drie houers ontlasting is na die polisiestasie geneem.
Moos het gesê die protes het te doen gehad met iemand in diens van Sanlam wie se kontrak onlangs beëindig is.
Kaapstad is getref deur ‘n aantal van ontlastingstortingsvoorvalle in die afgelope maande. In die meeste van die vorige gevalle was die betrokke protes oor sanitasie in informele nedersettings. – Sapa
In die nuwe Suid-Afrika is daar baie nuwe dinge waaraan gewoond geraak moet word. Een hiervan is die kitsrektor. Hierdie term verwys na iemand wat nie oor tyd deur die range (van junior lektor tot lektor tot senior lektor tot medeprofessor tot professor) gevorder en op elke vlak behoorlik ondervinding van die akademie opgedoen het nie. Nee, hierdie mense het hulle sommer gou in ‘n pos hoër as dié van professor (naamlik dekaan, viserektor of rektor) bevind. Op daardie senior vlakke is ‘n mens veronderstel om reeds grondige ervaring van en insig in die wese van die akademie te hê. Weens gebrekkige voorbereiding kan dit kwalik van kitsgevalle verwag word.
Dit is natuurlik moontlik om buitengewoon vinnig in die akademie te vorder as iemand akademies buitengewoon briljant is. In die nuwe Suid-Afrika gaan dit egter nie hierom nie. Dit gaan veel eerder om transformasie, wat insluit dat iemand op grond van ras/kleur en geslag vinnig na die boonste vlakke kan vorder; natuurlik mits hy/sy nie wit en manlik is nie. Dit kan op vordering in die akademie ten koste van die akademie dui.
Tradisioneel blanke Afrikaanse universiteite ly seker die ergste onder die kitsrektorverskynsel. Hierby kom ‘n tweede kenmerk eie aan die nuwe Suid-Afrika, naamlik dat die blanke rektore aan Afrikaanse universiteite plek vir bruin rektore moet maak. Hier geld veral twee oorwegings. Eerstens word gepoog om die indruk te wek dat ‘n bruin rektor ‘n mindere bedreiging as ‘n swarte vir die heil van Afrikaans as onderrigtaal inhou. Tweedens funksioneer die bruin rektor as oorgangsfiguur van die vorige wit rektore na die swart rektore wat noodwendig na die bruine kom. Eers met ‘n swart rektor in die stoel sal die transformasieproses volledig verwesenlik wees. Ras/kleur is die aanjaer (“turbo”) vir transformasie; verandering wat geensins verbetering hoef te wees nie.
Wat baie duidelik by die vulling van sodanige rektorskappe behoort te wees, is dat die politieke stert die akademiese hond swaai. Wat reeds net so duidelik is, is dat ‘n bruin rektor nie met die heil van Afrikaans vertrou kan word nie. Daar is die klassieke voorbeeld van Jakes Gerwel, ‘n hoogleraar in Afrikaans, wat om politieke redes sy intreerede in Engels gelewer het en as rektor die Universiteit van Wes-Kaapland om politieke redes van ‘n oorwegend Afrikaanse universiteit tot ‘n uitsluitlik Engelse universiteit getransformeer het. Hoeveel te meer sal bruin rektore uit ander dissiplines as Afrikaans nie met oorgawe dieselfde paadjie bewandel nie? Hier onder vestig ek die aandag op drie sodanige rektore wat onderskeidelik as ‘n sielkundige, teoloog en opvoedkundige beskou word.
Daar is net een tradisioneel Afrikaanse universiteit waar Afrikaans (nog) nie (erg) agteruit boer nie en dit is die Potchefstroom-kampus. Die rede hiervoor is dat dit die enigste sodanige inrigting is wat steeds ‘n wit rektor het, maar sy pos word vir vulling in 2014 geadverteer. Aan universiteite is die stragegie om die universiteitsraad te transformeer, dus demografies meer verteenwoordigend te maak, en dan die rektorstoel teen wil en dank met ‘n nie-witte te vul.
Sedert 2009 is Cheryl de la Rey die rektor van die Universiteit Pretoria. Sy het in 1983 die graad BA behaal en eers in 1999 die doktorsgraad. Ná drie jaar as onderwyseres het sy wel deur die range van junior lektor tot professor en daarna tot viserektor gevorder. Maar sy het twee nie-akademiese voordele geniet, naamlik sowel ras/kleur as geslag. Die aankondiging van haar aanstelling as rektor is met ongeloof begroet. Sy kon dit aanvanklik self ook nie glo nie. Naas geslag onderskei ‘n ander faktor haar van die twee gevalle hieronder, naamlik dat sy Engelssprekend wil wees omdat sy naskools uitsluitlik aan Engelsmedium-universiteite (Durban-Westville en Kaapstad) studeer het. Daar moet nie verwag word dat sy uit haar pad sal gaan om Afrikaans as onderrigtaal te bevorder nie.
Russel Botman is sedert 2007 die rektor van die Universiteit Stellenbosch. Hy het in 1978 die graad BA verwerf en eers in 1994 die doktorsgraad. Hy was twaalf jaar lank predikant waarna hy in 1994 senior lektor, in 1999 medeprofessor, in 2000 professor en in 2002 viserektor geword het. Ras/kleur/transformasie (die onderwerp van sy doktorale proefskrif), dus politieke oorwegings, het skynbaar so ‘n groot rol in sy vinnige vordering in die akademie gespeel dat sy aktivistiese UDF/ANC-verlede eerder as ‘n bate pleks van, soos dit hoort, as ‘n absolute diskwalifikasie gefunksioneer het. Hy is deurgaans in Afrikaans aan die Universiteit van Wes-Kaapland onderrig, waaruit egter nie afgelei moet word dat hy enigsins met die heil van Afrikaans vertrou kan word nie.
‘Jonathan Jansen se doktorale proefskrif van skaars 200 bladsye handel oor ‘n dekade van Zimbabwe se skoolleerplanne’
Jonathan Jansen is sedert 2009 die rektor van die Universiteit Vrystaat. Hy het die graad BSc in 1979 aan die Universiteit van Wes-Kaapland voltooi en ‘n biologie-onderwyser geword. Beurse het hom in staat gestel om ses jaar lank in Amerika te studeer, waar hy aan twee uiters linkse universiteite, Cornell en Stanford, studeer en onderskeidelik ‘n magister- en ‘n doktorsgraad (eers in 1991) voltooi het. Sy doktorale proefskrif van skaars 200 bladsye handel oor ‘n dekade van Zimbabwe se skoolleerplanne. Hierna het hy vinnig gevorder tot professor in 1994, dekaan in 1997, eers aan Durban-Westville en van 2001 af aan die Universiteit Pretoria.
Hy is in Montagu gebore en is van huis uit Afrikaans en ‘n NG Sendingkerk-mens. Op grond van Jansen se ses jaar in Amerika en natuurlik opportunistiese politieke oorwegings het hy sy moedertaal versaak en Engels tot sy “eerste taal” verhef. Dan is die volgende stap maklik: As hy so goed is deur Engels te word, waarom kan almal nie maar verengels nie? Sy standpunt is dan soortgelyk aan dié van Alfred Milner (1854-1925) wat probeer het om die Transvaal te verengels. In sy aansoek om die rektorskap het Jansen egter onderneem om Afrikaans te bevorder. In sy intreerede het hy genoem dat hy iedere swart student wil dwing om Afrikaans te leer. Wat het van hierdie voorneme geword? In sy bespreking van Jansen se 2009-boek het Chris (Boetman) Louw Jansen ‘n wolf in skaapsklere genoem. Hy is nog nie verkeerd bewys nie.
Oor die rol wat ras/kleur in Jansen se bevordering gespeel het, kan daar min twyfel wees, al verkondig hy dat sy aanstelling uitsluitlik aan sy besondere akademiese voortreflikheid te danke is. In sy boek, Knowledge in the Blood (2009), vertel Jansen dat Johan van Zyl, toe die rektor van die Universiteit Pretoria en tans die uitvoerende hoof van Sanlam, glad nie in die blanke kandidate vir die dekaanspos belanggestel het nie. Die pos is toe deur Jansen gevul. Voordat Jansen as rektor in Bloemfontein aangestel is, het die destydse voorsitter van die raad van die Universiteit Vrystaat, regter Faan Hancke, verkondig dat die volgende rektor nie-wit sal wees. Sodanig was die nie-akademiese ingesteldheid weens al die politieke stof wat met die Reitz-video (2008) opgeskop is.
Op 18 September het Jansen die Percy Baneshik-gedenklesing gelewer. ‘n Verkorte,vertaalde weergawe is in Die Burger (3 deser, p 17) gepubliseer, met die volledige teks op daardie koerant se webwerf. Ek gebruik die oorspronklike teks, maar vestig die aandag op net enkele aspekte.
Jansen het dit tereg teen die sotlike strategie van bv die Afrikaanse Taalraad (ATR) om Afrikaans en die “non-English languages under one political umbrella” te bring. Hy noem dit tereg “a very superficial scheme to advance” Afrikaans. ‘n Mens vra jou af: Waarom beywer al die taalaktiviste vir Afrikaans hulle nie ondubbelsinnig vir die heil van Afrikaans nie? Waarom die dekmantel van “ander inheemse tale” gebruik as hulle eintlike doel is (of behoort te wees) om Afrikaans te bevorder?
Jansen het dit tereg ook teen “black elites trumping the value of indigenous languages in schools while their own children attend … schools in English”. Dit laat my dink aan Wannie Carstens wat op 26 September in ‘n toespraak “gedroom” het van Afrikaanssprekendes wat “spontaan” hulle kinders na Afrikaanse skole stuur. (Die volledige teks is op 27 September op LitNet gepubliseer.) Maar dan bring Carstens terselfdertyd hulde aan mense wat reeds jare lank in die ATR dien en openlik dislojaal teenoor Afrikaans is omdat hulle hulle kinders in Engelse skole geplaas het.
Ingevolge sy droom behoort Carstens moreel verplig te voel om hom met woord en daad vir die ontsetelling van dislojale Afrikaanssprekendes in die ATR te beywer. Die beste beginpunt is immers om jou eie huis in orde te kry en die ATR is een van Carstens se huise. Waarom het hy nie die ruggraat om iets daadwerkliks hieraan te doen nie? Carstens se kernprobleem is dat hy te veel deur modegiere gebuig word. Ek verpes dit dat hy feminisme-onthalwe na Afrikaans as “haar”, dus vroulik, verwys. As taalkundige stel hy hier gewoon ‘n slegte voorbeeld. Dat Carstens van sy neo-linkse politieke etiket hou, val nie te betwyfel nie. Hy verwys na diegene wat hom met Piet Croucamp en Anton van Niekerk assosieer en vervolg dan: “Ek moet erken dis nie ‘n slegte geledere om te deel nie!” (Maroela Media, 2 deser).
Waar is die ATR se voorsitter, Michael le Cordeur, se kommentaar oor Jansen se jongste uitlatings? Hy het dikwels baie te sê oor Kaaps en politieke sake, maar swyg nou oor die dwase standpunt van Jansen, terwyl dit eintlik om verdoeming smeek. Op die ATR-webwerf word daar geen ATR-standpunt oor hierdie saak gestel nie. Lesers word bloot na kommentaar in ander bronne verwys.
‘Die aanstelling van Danny Titus as die kultuurhoof van die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV) was ten minste net so ‘n onvanpaste transformasieskuif as die aanstelling van die bogenoemde drie bruin rektore’
Die aanstelling van Danny Titus as die kultuurhoof van die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV) was ten minste net so ‘n onvanpaste transformasieskuif as die aanstelling van die bogenoemde drie bruin rektore. Hoe kan iemand wat klaarblyklik geen aanvoeling vir en simpatie met die Afrikaner, sy taal en die res van sy kultuur het aan die hoof van sodanige kultuur in enige respektabele onderneming staan? Titus funksioneer soms as regter in die ANC-regering se Menseregtekommissie. Daar het hy baie duidelik sy afsku van Afrikaners laat blyk. Hy is ook een van die Afrikaans-dislojales wie se teenwoordigheid reeds lank in die ATR geduld word.
Let op wat Titus oor Jansen se jongste uitlatings oor Afrikaans te sê gehad het. Titus sê: “Afrikaanssprekendes en Afrikaans het Jansen se uitlatings ondersteun. Hy het gesê mense moet na kritiese stemme soos dié van Jansen luister. ‘Afrikaans het inderdaad ‘n groot bydrae om te maak, al is dit net om van sy skynheiligheid ontslae te raak'” (Praag, 2 deser). Let op die vermetele en neerbuigende “al is dit net” en dan word die groot bydrae wat Afrikaans kan maak direk met skynheiligheid verbind. Hoe kan so ‘n element in die boesem van die ATKV en die ATR geduld word? Myns insiens het Titus hom in albei poste as uitnemend ongeskik bewys. In die nuwe Suid-Afrika het die gewoonte in glad te groot mate onder Afrikaners posgevat om beleefdheidshalwe alle beledigings, wat (grootliks) onverdiend na hulle kant toe kom, te verduur.
Jansen verwys in sy gewraakte toespraak na die voorbeeld wat die Universiteit Vrystaat stel. Daar is ‘n “trade-off” wat onderrigtaal betref. Swart studente aanvaar die nie-moedertaal Engels en Afrikaanse studente moet ingelyks dieselfde nie-moedertaal aanvaar. Hy hou dit as billik voor. Maar hy vergeet gerieflikheidshalwe dat diegene wat Engels as moedertaal het geen opoffering hoef te maak nie. “There is no discernible tension, anymore, about using English only in meetings of residences and other public meetings … by bringing black and white students into communion as human beings, and by transforming the learning commons (especially in the residences), the hard lines around rival language – English and Afrikaans – started to dissolve.” Hoekom? Omdat van die Afrikaanssprekendes verwag word om in FW de Klerk-modus toe te gee, dus Afrikaans te versaak en Engels as die primêre universiteitstaal te aanvaar.
Waarom nie tweetalige byeenkomste of om die beurt Afrikaanse en Engelse byeenkomste nie? Waarom voorkeur gee aan die voorkeurtaal van die nuwe indringers op die kampus en die voorkeurtaal van die groep wat die universiteit gestig en uitgebou het, minag? Is die speelveld gelyk as wit studente en dosente die grootste offers moet bring? Hulle sou akademies en kultureel veel beter daaraan toe gewees het as die universiteit eentalig Afrikaans gebly het. Waarom mag daar nie van die nuwe kampusbesetters ‘n billike teenprestasie verwag word nie, naamlik dat hulle Afrikaans moet aanleer as hulle kies om daar te studeer? Dit is immers presies hierdie vereiste wat dwarsoor die wêreld gestel word: Daar word van die student verwag om by die universiteit aan te pas en nie andersom nie.
‘n Soortgelyke ongebalanseerde en onbillike situasie doen hom in die breë Suid-Afrikaanse universiteitsituasie voor. Die tradisioneel Afrikaanse universiteite moet tweetalig of verkieslik eentalig Engels word, terwyl die tradisioneel Engelse universiteite ongesteurd soos voorheen kan voortgaan. Dit is net Afrikaans wat as ‘n uitsluitingsmeganisme geëtiketteer word, terwyl Engels in die praktyk dikwels op dieselfde manier funksioneer. Daarteen opper Jansen nie beswaar nie. Hy versuim ook om te noem dat dit net van die tradisioneel wit universiteite verwag word om nie-wittes op al hoe groter skaal te akkommodeer. Die tradisioneel swart universiteite mag maar sonder beswaar ongetransformeerd eksklusief swart bly.
Dieselfde onverkwiklike onbillikheid doen hom by skole voor. Nuwe indringers mag nie toegang tot tradisioneel wit skole geweier word nie en is in die gerieflike posisie dat hulle volle toegang verkry tot geriewe wat oor dekades deur wit onderwysers en wit ouers opgebou is. Mits hulle nie-wit en veral swart is, geniet hulle die verdere voordeel dat hulle nie verplig mag word om skoolgeld te betaal nie. Dit geskied alles in die naam van geregtigheid.
Christo Viljoen, ‘n viserektor van die Universiteit Stellenbosch (1993-1998), verwys na Jansen se “wasige logika”. As Jansen se redenasie tot sy volle konsewensies deurgevoer word en almal in dieselfde mate opofferings moet maak, het ons die volgende situasie: “Géén onderwyser/dosent mag in sy (die dosent se) moedertaal doseer nie, en alle studente moet in ‘n taal anders as hul moedertaal klas loop. Met dieselfde wasige logika stel ek voor: Kom ons voer Chinees in as enigste onderrigtaal in ons skole (en universiteite?). Chinees is per slot van sake die grootste wêreldtaal met verreweg die meeste huistaalsprekers. Dan is ons afgestudeerdes voorbereid daarop wanneer China die land klaar gekoloniseer het, en álle onderwysers en dosente én studente maak die opoffering om in ‘n ander taal as hul eie onderskeidelik onderrig te gee en te ontvang. Niemand word dus onbillik bevoordeel nie” (Die Burger, 5 deser, p 13).
‘Afrikaans has, rightly, been the target of political ridicule’ – Jansen
Jansen bied sy “one major solution to the long-term resolution of the crisis in education” in die volgende gevolgtrekking aan: “This is why Afrikaans-exclusive or even Afrikaans-dominant white schools and universities represent a serious threat to race relations in South Africa … it is English and not Afrikaans that could be the ‘taal van versoening’ … What English does is level the playing fields in the historically Afrikaans universities for common engagement … Afrikaans has, rightly, been the target of political ridicule.” Sy opsomming van ons geskiedenis is: “The scars of our violent past.” Die Jansen-ideaal is: “A school system that introduces English as early as possible, ideally in the Foundation Phase … this means making English a compulsory language course for all students.” Dat so ‘n verpligte kursus in Afrikaans die behoud van die eentalige Afrikaanse Universiteit Vrystaat van weleer kon verseker het, doen hom nie meer in Jansen se wasige logika voor nie.
Welklinkende beloftes oor die beskerming van minderhede se regte het twee derdes van Suid-Afrika se witmense in 1992 oorreed om te stem ten gunste van ‘n nuwe politieke bestel.
Van daardie beloftes het niks gekom nie en die wrange vrugte daarvan word vandag gepluk, sê mnr. André Fourie, oud-minister en die Vryheidsfront Plus se raadslid vir Stad Kaapstad.
Mnr. Fourie is tans besig met ‘n toer deur Swellendam, George (17 September) en Mosselbaai (18 September) waar hy praat oor hierdie en ander onderwerpe wat elke minderheidsgroep in Suid-Afrika direk raak en tans baie aktueel is.
Oor die destydse onderhandelinge sê mnr. Fourie dat die belofte van politieke regte en daarmee gepaardgaande beskerming van gemeenskappe nooit gerealiseer het nie en dat die ANC vir alle praktiese doeleindes ‘n blanko tjek gegee is om mee te handel.
“Die res is ongelukkig nie net geskiedenis nie. Ons sien vandag die tragiese gevolge daarvan in die vorm van regstellende aksie, Swart Ekonomiese Bemagtiging (SEB), werkloosheid onder minderhede weens transformasie, swak dienslewering, bankrot munisipaliteite, korrupsie en bedrog, toesmeerdery, toenemende misdaad…. Die lysie is eindeloos.
“Dit het reeds daartoe gelei dat sowat 20% van die land se witmense al sedert 1994 geëmigreer het.
Opnames wat onlangs gedoen is, toon aan dat tot 25% van jongmense geen toekoms sien nie en die land wil verlaat. Dit is skrikwekkend,” sê mnr. Fourie.
Oor die DA se beloftes om ‘n beter alternatief te bied, sê mnr. Fourie die naakte waarheid, soos uitgespel deur die DA self, is dat hy al die ANC se beleidsrigtings omarm asof dit sy eie is.
“Die DA is ten gunste van regstellende aksie en pas dit self toe, hulle steun SEB, aborsie, is gekant teen die doodstraf, swyg oor stakings wat die land lamlê… Ook hier hou die lysie net aan. Tot so ‘n mate dat mense al van die DA praat as die ANC-light.
“Onder DA-bewind sedert 2006 is Kaapstad se belastings al met meer as 100% verhoog, salarisse in die provinsie maak meer as 31% van die stad se totale begroting uit, daar was die peperduur fiasco met die Groenpunt-stadion, ‘n luukse busdiens is ingestel wat die belastingbetaler nou R38 per persoon per rit kos om te subsidieer… Ook hier hou die lysie net aan.
“U het gelukkig nog ‘n keuse. Die Vryheidsfront Plus is die enigste party wat nog opstaan en veg vir die regte van die Afrikaner en alle minderheidsgroepe.
“Die party het hom nou verbind tot samewerking met ander partye wat die ANC op sy vernietigingspad wil stuit, en om die regte van alle groepe in Suid-Afrika te waarborg. Dit kan gedoen word indien almal hande vat en ingelig oor hul stem besluit in aanstaande jaar se verkiesing,” sê mnr. Fourie.
Polisiebeamptes het Donderdag daarop aangedring dat die betogers in Kaapstad in hul spore omdraai.
