Rubrieke – Bladsy 35

Leon Lemmer: Meerderheidsregering: Is dit die blanke kiesers se skuld?

‘n Getroue Praagleser en gewaardeerde -rubriekskrywer, Karel Combrinck, wil weet in hoeverre die blanke kiesers skuld het aan die roemlose 1994-oorgawe aan swart mag (kyk sy reaksie onderaan my Praagrubriek van 13 deser). Hierdie saak is dermate van deurslaggewende belang vir bv die selfrespek, -beeld en -vertroue van blankes/Afrikaners dat ek liewer ‘n aparte artikel hieroor skryf. Dalk is dit ook die regte manier om FW de Klerk se 80ste verjaardag te vier.

Ek verwys vervolgens na inligtingsbronne en verskaf aanhalings. Ek poog om die minimum kommentaar te lewer voordat ek tot enkele gevolgtrekkings kom. Hou in gedagte dat die referendum op 17 Maart 1992 gehou is, die Oorgangsgrondwet in 1993 goedgekeur is, die “eerste demokratiese” verkiesing op 26 en 27 April 1994 plaasgevind het, maar dat die finale Grondwet eers in 1996 beslag gekry het nadat ‘n oorweldigende meerderheid swartes sittingsreg in die parlement verkry en die Oorgangsgrondwet volgens hulle wense tot Grondwet verander is. Leon Wessels vertel: “Voor die stemming vir die aanvaarding of verwerping van die konsepgrondwet op 8 Mei 1996, flankeer FW openlik met die gedagte om teen die Grondwet te stem” (bron hier onder, p 279).

Hermann Giliomee I

Die vraag wat in die 1992-referendum met ‘n “Ja” of “Nee” deur die blanke kiesers beantwoord moes word, lui soos volg: “Steun u die voortsetting van die hervormingsproses wat die staatspresident op 2 Februarie 1990 begin het en wat op ‘n nuwe grondwet deur onderhandeling gerig is?” (Hermann Giliomee, Die laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 358). Giliomee skryf: “Dit was ‘n valerige vraag wat die kiesers eenvoudig gevra het om die beginsel van onderhandeling te bekragtig, nie die resultaat nie” (358).

De Klerk het onderneem dat “die grondwetlike voorstelle ná voltooiing van die onderhandelinge op ‘n grondwetlike manier by die kiesers getoets sal word. ‘n Nuwe grondwetlike bedeling sal net met hul steun ingestel word” (Die Burger, 31 Maart 1990, aangehaal deur Giliomee, p 356, kursief deur hom bygevoeg). “Op Kodesa se openingsvergadering in Desember 1991 het De Klerk gesê enige wesenlike veranderinge, selfs oorgangsmaatreëls, moes deur die parlement gevoer word nadat ‘n mandaat in ‘n referendum verkry is” (356). “Die regering se sterk aandrang op minderheidsregte en ‘n grondwetlike wit veto sou óf tot Kodesa se verbrokkeling kon lei óf tot ‘n skeuring in die geledere van die ANC” (360).

“Daar was geen mandaat vir ope onderhandelinge nie. Lawrence Schlemmer het ná die referendum daarop gewys: ‘Wit mense het gewis nie ‘n toekomstige ANC-regering in gedagte gehad toe hulle onderhandelings gesteun het nie. Die mees fundamentele versekering wat die NP gegee het, was dat daar in die voorsienbare toekoms magsdeling in die vorm van gewaarborgde koalisieregering sal wees. NP-woordvoerders het ook die versekering gegee dat daar geen meerderheidsoorheersing sal wees nie” (358).Voor die referendum is ‘n advertensie “in koerante geplaas met die kragtige opskrif: As jy bang is vir meerderheidsregering, stem Ja. Dit het die kiesers verseker dat hulle, deur ja te stem, iets sou kon bereik wat nooit vir die Rhodesiërs beskore was nie – ‘n grondwet wat oorheersing deur die regerende party voorkom” (358).

Anelma le Roux het in ‘n 2008-verhandeling geskryf: “Dis vandag moeilik om te glo, maar ‘n ja-stem het vir magsdeling gestaan. Dit is sonder doekies omdraai onder die kiesers se aandag gebring dat niks anders as magsdeling aanvaar sou word nie. Dit is hierdie beloftes … waaraan die kiesers waarde geheg het toe hulle ja gestem het” (358). Colin Eglin het gesê “dit was ‘baie stout’ van De Klerk om te beweer dat hy by sy beloftes gehou het … Schlemmer het opgemerk: ‘Hulle [die blanke kiesers] het basies gestem om [De Klerk] ‘n mandaat te gee omdat hulle hom in ‘n baie hoë mate vertrou het om hulle nie uit te verkoop nie” (359; ook 426).

“Ebbe Dommisse, die redakteur van Die Burger, het geskryf dat De Klerk ‘n mandaat vir magsdeling gekry het, nie vir meerderheisregering nie. De Klerk het, ongeloofwaardig genoeg, die beskuldiging dat die kiesers nie geweet het waarvoor hulle stem nie verwerp” (359). Tydens die grondwetlike onderhandelings het Roelf Meyer “die NP-leierskorps se belofte geïgnoreer dat ‘n referendum gehou sou word as die skikking te veel van die partybeleid afwyk” (388). “Vanaf die begin van die onderhandelings teen die middel van 1992 tot hul afsluiting aan die einde van 1996 het Meyer gepraat asof hy ‘n vrye agent was, ongehinderd deur ‘n partymandaat” (389).

Oud-minister André Fourie het gesê: “In die loop van die onderhandelings het De Klerk sy basiese politieke filosofie verander. Hy het nie meer groepsgebaseerde politiek onderskryf nie, maar klassieke liberale individualisme aanvaar, die vestiging van gemeenskaplike waardes in die plek van minderheidsregte en minderheidsbelange” (413). Van Zyl Slabbert het in 1997 opgemerk dat “De Klerk se onderhandelingspan [teen die einde van die onderhandelinge] eintlik deel van Mandela se span was in die fasilitering van die oorgang na meerderheidsregering” (421).

Jan Heunis, die seun van Chris Heunis en ‘n NP-regsadviseur, het in 2007 geskryf: “Ek het gesien hoe ononderhandelbare aspekte binne enkele minute onderhandelbaar geword het” (421). Jan Heunis “onthou hoe geskok hy was toe Meyer hom vertel dat hy met Ramaphosa oor meerderheidsregering ooreengekom het. Dis nie die ooreenkoms oor meerderheidsregering op sigself wat hom geskok het nie, maar die feit dat Meyer tot iets ingestem het waarvoor hy nie ‘n mandaat gehad het nie” (423).

Toe behoudende NP-politici De Klerk daarvan beskuldig het dat hy aan die ANC se eise toegegee het, het De Klerk gesê: “Maar menere, julle verstaan nie. Ek en Nelson Mandela gaan die land regeer” (414). In 1993 het De Klerk egter sy kabinet meegedeel “dat hy Mandela se eis vir meerderheidsbesluitneming in die kabinet [van die Regering van Nasionale Eenheid] aanvaar het” (424). Tertius Delport, ‘n minister, was so ontsteld dat hy kort daarna na De Klerk se kantoor gestap en aan sy deur geklop het. “Toe hy oopmaak, het ek hom aan sy baadjielapelle gegryp en uitgeroep: ‘Wat het jy aangevang? Jy het die land weggegee. Jy het kinders laat onderhandel. Wat jy nou het, is nie magsdeling nie; dit is konvensionele meerderheidsregering. Ons het alle mag verloor'” (424). Rapport het in 1997 geskryf: “Die NP het ‘n mandaat van ons ontvang om te alle tye ons belange te beskerm en te beveilig. De Klerk het nie ‘n mandaat gekry om ons soos ‘n Judasbok na die politieke slagplaas te lei nie” (429). De Klerk het geantwoord “dat hy nooit ‘n wit minderheidsveto beloof het nie” (429). Volgens Giliomee was die 1992-referendum “veels te vroeg in die proses vir kiesers om die skikking te beoordeel” (430).

In ‘n pamflet oor NP-beleid het die NP met uitteksels uit De Klerk se toesprake in 1992 daarop geroem: “Ons hou ons beloftes” (426). Volgens Giliomee het dit nie gebeur nie: “De Klerk moes teruggaan op sy onderneming wat hy kiesers in die referendum van 1992 gegee het dat hy niks anders as magsdeling sou aanvaar nie” (440).

Hermann Giliomee II

“In die verkiesing van 1989 het die NP-leierskap belowe dat enige skikking wat radikaal van die NP se verkiesingsmanifes afwyk, aan ‘n referendum onderwerp sou word. De Klerk het dié belofte op 30 Maart 1990 en in Januarie 1992 herhaal … Daar sou magsdeling wees en geen rassegroep sou die ander kon oorheers nie. Elke groep sou oor selfbeskikking oor sy ‘eie sake’ beskik … Dit was van deurslaggewende belang op watter tydstip in die onderhandelingsproses hierdie referendum gehou sou word. As dit te vroeg gehou word, sou dit hom sonder enige werklike hefboom laat om die ANC se eise teen te staan. As hy die referendum aan die einde van die proses wou laat plaasvind, sou dit sekerlik sy swart onderhandelingsvennote baie ontstel het, want dit sou gelyk het of hy die blankes ‘n kans wou gee om ‘n veto uit te oefen. Maar feit is dat De Klerk ‘n spesifieke belofte aan sy kiesers gedoen het om aan die einde van die proses ‘n referendum te hou” (Hermann Giliomee, Die Afrikaners, Kaapstad: Tafelberg, 2004, p 590). “De Klerk skryf in sy outobiografie dat die meerderheid van die NP-koukus teen ‘n referendum [in 1992] gekant was omdat dit as ‘n oorhaastige stap beskou is” (591).

“Toe die referendum in 1992 gehou is, was daar die vooruitsig dat ‘n tweede referendum gehou sou word om kiesers oor die grondwet te toets. Op 23 Augustus 1989 is berig dat Roelf Meyer, adjunkminister van konstitusionele ontwikkeling, sê dat die regering nie ‘n nuwe grondwetlike stelsel sal invoer voordat die goedkeuring van die wit kiesers verkry is nie. Die Burger van 31 Maart 1990 rapporteer dat president De Klerk die vorige dag voor die Kaapse persklub verklaar het dat ‘die grondwetlike voorstelle op ‘n grondwetlike wyse by die kiesers getoets [sal] word en net met hulle toestemming sal ‘n nuwe bedeling ingevoer word’ … Die NP sou in die verkiesing van 1994 ‘n onoortuigende poging aanwend om te bewys dat die grondwet ooreenstem met die beloftes daaroor wat dit in 1989 aan die kiesers gedoen het … De Klerk het dus nie sy belofte gestand gedoen om die konsepgrondwet in ‘n referendum aan die kiesers voor te lê nie” (597). “Dit is so dat hy [De Klerk] sy belofte verbreek het om ‘n referendum oor die konsepgrondwet te hou, maar so ‘n referendum kon ook groot geweld ontketen het” (609).

“Nadat hy [De Klerk] in 1993 die Nobelprys saam met Mandela ontvang het, het hy sy prysgeld vir die bevordering van Afrikaans geskenk” (602). Kan iemand inligting hieroor verskaf?

Willie Esterhuyse

Oudminister Dawie de Villiers was “van mening dat die referendumvraag baie spesifiek ‘n onderhandelingsmandaat moet soek. Pik Botha … meen ‘n tweede referendum moet belowe word om die onderhandelde grondwet by wit kiesers te toets. Dit sou ‘n soort vetoreg aan wit kiesers gee, iets waaroor sommige NP-ondersteuners sterk gevoel het. De Villiers het hierteen kapsie gemaak en gereken dat ‘n mandaat vir onderhandeling ook ‘n mandaat vir die uitkoms van die proses is” (Willie Esterhuyse, Eindstryd, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 293).

De Villiers reken dus dat as bv ‘n vakbondbestuur opdrag het om vir ‘n loonsverhoging te onderhandel en niks of te min bereik word, die vakbondlede gebonde is om daardie onbevredigende uitslag te aanvaar. De Klerk het klaarblyklik met De Villiers se drogredenasie verskil en ten minste aanvanklik eerder met Pik Botha saamgestem.

Leon Wessels

Leon Wessels, soos De Villiers ‘n oudminister en NP-grondwetonderhandelaar, beweer “dat ons ‘n mandaat gehad het om ons uit die politieke skaakmat te onderhandel” (Leon Wessels, Vereeniging, Kaapstad: Umuzi, 2010, p 302). ‘n Ander vergesogte mening van Wessels is: “Roelf Meyer was die regte man om De Klerk by te staan en die NP-onderhandelingspan te lei” (251).

Frederik van Zyl Slabbert

“Ek is nog steeds verstom oor hoe De Klerk volhou om te beweer dat wat hy gedoen het bloot die naatlose ontplooiing van aanvaarde Nasionale Party-beleid was. In 2004 voer ek ‘n uur lange indiepte-gesprek met hom op ‘n TV-geselsprogram op die kykNET-kanaal. Ek vra hom: ‘Wanneer het jy, en/of die NP, die beginsel van meerderheidsregering aanvaar?’ ‘O’, sê hy, ‘dis as partybeleid aanvaar by die NP-kongres in Februarie 1986.’ Direk ná die program ontvang ek drie telefoonoproepe: van Pik Botha, voormalige minister van buitelandse sake, van Barend du Plessis, voormalige minister van finansies, en van Roelf Meyer, hoofonderhandelaar en voormalige minister van grondwetlike ontwikkeling. Al drie is hoogs ontsteld en beweer onafhanklik van mekaar dat ‘FW lieg dat hy bars’*. Ek sê hulle kan die probleem van wat om te doen op die volgende week se geselsprogram oplos deur aan ‘n paneelbespreking deel te neem, wat hulle toe gedoen het. Hulle het FW uitmekaargetrek wat betref sy bewering dat hy die party, koukus en kabinet by die lewering van sy toespraak [2.02.1990] betrek het. Hulle het ook verwys na hoe erg hulle, veral Roelf, gesukkel het om FW de Klerk tydens kritieke oomblikke van die onderhandelingsproses te kontak. (De Klerk se huwelik was toe juis besig om te verbrokkel en hy het ‘n verhouding met sy huidige vrou gehad. Dit kon nie ‘n maklike tyd vir hom gewees het nie” (Frederik van Zyl Slabbert, Duskant die geskiedenis, Kaapstad: Tafelberg, 2006, p 34-35). [* By geleentheid het George Meiring, oudweermaghoof, van De Klerk gesê: “Hel, hy vat ‘n bietjie kortpad met die waarheid” (22).]

Van Zyl Slabbert skryf die ANC het “eenvoudig polities meer uitgeslape en bekwame onderhandelaars as die NP gehad … Toe onderhandelinge hervat word … aanvaar Meyer by ‘n kritieke vergadering van die Onderhandelingskomitee die beginsel van meerderheidsregering. Toe hy dit aan De Klerk rapporteer, sê De Klerk geskok, ‘My God, Roelf, jy het die land weggegee.’ Cyril [Ramaphosa] het my vertel die oomblik toe Roelf dié beginsel namens die regering se onderhandelingspan aanvaar, het hy (Cyril) gevra vir ‘n verdaging van 15 minute ‘sodat ons opsy kon gaan na ons eie kamer en kon uitbars van die lag.’ Vanaf hierdie punt het onderhandelings in een rigting gegaan vir die ANC, en in die ander vir die NP” (49-50).

Een van die NP se plakkate in die 1992-referendum het gelui: “Onderhandelinge Ja; Meerderheidsregering – Nooit!” (45). “Dit ly egter geen twyfel nie dat die ANC die hoofbegunstigdes van ‘n onderhandelde skikking was, en De Klerk en sy volgelinge die verloorders” (46). Na die 1989-verkiesing het De Klerk dit baie duidelik gestel “dat hy nooit meerderheidsregering sal aanvaar of so sal onderhandel dat hy die mag prysgee nie” (62). “De Klerk is steeds besig om versinde geskiedenis te skep oor homself en die rol wat hy vóór, gedurende en ná die oorgang van die ‘ou’ na die ‘nuwe’ Suid-Afrika gespeel het” (156).

Nelson Mandela

Oor De Klerk se 1992-referendum: “The ANC opposed the referendum on the principle that it was a vote that excluded all non-whites. At the same time, we were realistic: we certainly did not want white voters to rebuff Mr de Klerk’s efforts to pursue negotiations. Though we disdained the election on principle, we urged whites to vote ‘yes’. We saw such a vote as a signal of support for negotiations, not necessarily for de Klerk” (Nelson Mandela, Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 717).

Ek onthou Mandela het op sy arrogante manier oor die 1992-referendum gesê dat hy nog daardie enkele keer sou toelaat dat slegs blanke kiesers stem. Daarmee het hy ‘n moontlike tweede referendum geveto. De Klerk het aan feitlik alle ANC-eise toegegee; ook hierdie een. Daar is geen twyfel dat die blanke kiesers die grondwetlike ooreenkoms wat De Klerk & Seuns (kyk hier onder) aangegaan het, oorweldigend sou verwerp nie. Die blanke kiesers mag bv nie oor ‘n vetoreg beskik nie. Selfs voor die 1994-verkiesing is die ANC egter toegelaat om effektief ‘n vetoreg te hê en daar is geen einde in sig aan die misbruik wat die ANC sedertdien daarvan maak nie.

Slot

Op grond van die voorafgaande lyk dit vir my redelik om te beweer dat die (oorgrote) meerderheid blanke kiesers nie skuld het aan die huidige grondwetlike bedeling nie. Die skuld moet, in afnemende volgorde van aandadigheid, deur FW de Klerk en sy drie “onderhandelaars”/toegeërs, Roelf Meyer, Leon Wessels en Dawie de Villiers, gedra word. Izak de Villiers het verwys na die “NP & Seuns” wat deur die ANC liederlik ore aangesit is (JC Steyn, Ons gaan ‘n taal maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 434). Vorige politici wat namens die NP met grondwetlike sake en/of onderhandelings gemoeid was, soos Chris Heunis, Gerrit Viljoen en Tertius Delport, kan van aandadigheid aan die huidige politieke opset vrygespreek word, want hulle het hulle nie aan sulke buitensporige dwaashede skuldig gemaak nie.

Wat opval, is dat dit Afrikaanssprekende blankes is wat vir die ondergang van die blanke politieke bewind, asook vir die gebrek aan daadwerklike magsdeling, verantwoordelik gehou kan word. Dit is ook Afrikaanssprekende blankes wat hulle in die nuwe Suid-Afrika vir die afskaling en miskenning van Afrikaans beywer. In albei gevalle beskou ek hulle nie as Afrikaners nie. Daar is ‘n kwalitatiewe verskil, spesifiek ‘n kulturele gehalteverskil, tussen Afrikaanssprekende blankes in die algemeen en die kleiner maar hoogs verdienstelike kerngroep, die Afrikaners.

In November 1991 is eenparig besluit dat Engels die voertaal by die Kodesa-onderhandelings sou wees (Steyn, p 424). Dit het saamgeval met die afskaffing van Afrikaans as amptelike taal in Namibië. Mense soos die volgende het openlik hulle anti-Afrikaansgesindheid te kenne gegee: André P Brink, Max du Preez se Vrye weekblad, Willie Esterhuyse, Antjie Krog en Hein Willemse (419-422). ANC-gedienstigheid is vir hulle belangriker as Afrikanerkultuur.

Sedert die publikasie van ‘n brief op 7 deser is daar ‘n polemiek in Die Burger oor hoe daar oor De Klerk gedink moet word: twee briewe op die 9de en twee op die 14de. Ek wonder dikwels oor die mate waarin mense wat so selfversekerd in die openbaar hulle mening lug, ingelig is. Daar word tans ook oor die verdeling van plase (helfte vir die boer en die ander helfte vir die plaaswerkers) en onteiening (dalk geen of min vergoeding vir die boer) geredekawel. Ek wonder hoeveel mense weet van die plegtige versekering wat De Klerk, in die aanloop tot die finalisering van die Grondwet, aan die boere gegee het: “Julle kaart en transport is veilig” (Louis Changuion en Bertus Steenkamp, Omstrede land, Pretoria: Protea Boekhuis, 2011, p 272).

Leon Lemmer: Anton van Niekerk beskou Afrikaans as onding

Sommige Afrikaanssprekendes gaan onverpoos voort om Afrikaans te saboteer. Aan die Universiteit Stellenbosch (US) kan Anton van Niekerk daarop aanspraak maak dat hy die aartsvader van die anti-Afrikaansbeweging is. Op Praag het ek by verskeie geleenthede kritiek op sy wilde bewerings uitgespreek. Pas het hy aan Afrikaans selfs minder bestaansreg as ooit tevore gegun (Die Burger, 15 deser, p 13). Daarmee gee hy stukrag aan die US-rektor, Wim de Villiers, se uitgesproke versugting dat die US moet verengels. Op Praag het Dan Roodt op dieselfde dag op Van Niekerk se stommiteite gereageer. Ek kon dit nie sou vinnig doen nie en sekerlik ook nie so goed soos Roodt nie. Wat ek beoog, is om Roodt se artikel met enkele gedagtes aan te vul.

Van Niekerk se invalshoek is Maxisties: Daar moet nie vir Afrikaans geveg word nie. Afrikaners moet sonder protes buig voor diegene wat met hulle harde stewels oor hulle loop. Op hierdie manier word glo vriende vir Afrikaans en Afrikaners gewen, al kan Afrikaans en Afrikaners in hierdie proses verdwyn. Hulle verdwyning sou blykbaar in elk geval goed wees.

‘n Hofbevel verplig die US-bestuur om die US-raad se taalbeleid toe te pas. Nou skree Van Niekerk moord: “Wat is die implikasies as die gebruik van Afrikaans aan die US voortaan op die uitvoering van ‘n hofinterdik berus?” Dit is egter nie die hof wat Afrikaans aan die US opdring nie maar die US-raad. “Wie gaan dit afdwing, en hoe?” Die US-raad behoort sy beleid af te dwing op diegene wat in sy diens is. Hoe? Deur bv diegene te ontslaan wat nie die US-raad se beleid uitvoer nie. Die name van die rektor, Wim de Villiers, en die viserektor vir onderrig, Arnold Schoonwinkel, is al spesifiek in hierdie verband genoem.

“Watter atmosfeer word in elke klas geskep as Afrikaans aan studente opgedwing word wat nie daarin belang stel nie?” Daar is (baie) studente wat Afrikaans as onderrigmedium verkies. Hulle ervaar Afrikaans nie negatief nie, dus nie as iets wat aan hulle opgedwing word nie. Dit is bevoordeelde eenogiges soos Van Niekerk, wat slegs vanuit die anti-Afrikaanskant na dinge kyk, wat Afrikaans as ‘n opdwingtaal etiketteer. Dosente met ruggraat sal hulle nie laat intimideer deur ideologie-gedrewe studente wat op politiek pleks van studie ingestel is nie.

“Kan so iets op enige [!] manier goed wees vir Afrikaans, of vir die US?” Sekerlik! Op hierdie manier behou Afrikaans sy welverdiende posisie as akademies-wetenskaplike taal en kan meer as net Afrikaanssprekendes by onderrig in Afrikaans baat. Dit laat veral Afrikaanssprekendes tuis op die US-kampus voel. Dit is mos bv Wim de Villiers se ideaal dat alle Maties tuis op die kampus moet voel. Afrikaanssprekende blankes is per slot van sake diegene wat in groter mate as enige ander groep op die kampus hoort. Dit is hulle wat die US gestig en uitgebou het en steeds groot finansiële steun verleen. Baie US-personeellede is Afrikaanssprekend en baie van hulle (anders as Van Niekerk) koester Afrikaans en weet dat die eentalige US van weleer ‘n gesonde akademiese inrigting was waar uitnemende akademiese onderrig ongehinderd op ‘n heel, skoon, veilige kampus plaasgevind het.

“Om die reg te hê om onderrig in Afrikaans aan ‘n universiteit in Suid-Afrika af te dwing, beteken nie dat dit altyd reg is om dit te doen nie.” Die US en ander universiteite het die reg om onderrig in Afrikaans aan te bied. Dit hoef nie te beteken dat Afrikaans afgedwing word nie. Daardie onderrig kan spontaan uit vrye wil deur dosente aangebied en deur studente ontvang en aanvaar word. Dit is mense soos Van Niekerk wat verkies om gedwonge onderrig uitsluitlik by Afrikaans in te lees, maar geen dwang erken as bv die Universiteit Vrystaat dwaaslik besluit om onderrig slegs in Engels aan Afrikaanssprekendes op te dwing nie.

Van Wyk Louw word aangehaal as sou hy gesê het dat taal ‘n draer van ‘n “haatlike en bose” tradisie kan wees. Hier sinspeel Van Niekerk klaarblyklik op apartheid (asof dit net sleg, boos en dwaas was) en die assosiasie daarvan met Afrikaans. Maar hy kan gerus die Britte en per assosiasie Engels se geskiedenis nagaan. As hy objektief oordeel (en ek impliseer nie dat dit vir Van Niekerk moontlik is nie) sal hy heelwat van ‘n “haatlike en bose” tradisie daar teëkom, verspreid oor ‘n baie langer tyd as apartheid se skaars vier dekades en oor ‘n baie groter geografiese gebied. Dan sal Van Niekerk hom dalk met minder entoesiasme vir Engels beywer en met minder oorgawe Afrikaans en Afrikaners verguis.

“Taal en dwang is vreemde bedmaats.” Regtig? Dit is ‘n verskynsel wat dwarsoor die wêreld en oor baie eeue heen aangetref word. Het hy nog nie van bv Alfred Milner gehoor nie? Dit is Engels wat toe aan almal in Suid-Afrika opgedring is. Hoe het Afrikaans oorleef? Deur verset, deur nie toe te gee aan die dwaasheid van ‘n bose bewind nie. Dit hou ‘n waardevolle les in vir Afrikaners wat tans onder ‘n nog boser bewind en die misplaaste ywer van meelopers soos Van Niekerk ly.

Van Niekerk beweer oor ‘n groep van sy studente: “daar nie een onder hulle is wat Afrikaans as onderrigmedium verkies nie.” Dit herinner aan US-rektore, soos Chris Brink, Russel Botman en Wim de Villiers, wat verkies om eerder Engels as Afrikaans op die kampus te hoor, sodat dit hulle anti-Afrikaans-ingesteldheid versterk. Van Niekerk se stelling is waarskynlik oordrewe, maar hy moet ook die konteks waarin sy bestekopname plaasgevind het, in ag neem. Vir punte is sy studente van sy evaluering afhanklik. Hulle weet dat hy, oorbekend as oorverligte, geen ooghare vir Afrikaans op die US-kampus het nie. Die studente sal sy goedgesindheid wil behou eerder as om sy fanatiese toorn te ontlok.

“Studente stel in die algemeen eenvoudig nie meer in Afrikaanse onderrig belang nie.” Dit is Van Niekerk se subjektiewe gevolgtrekking ooreenkomstig sy wensdenkery. Terselfdertyd het dit heelwat kruipwaarde by die rektor. Maar daardie “in die algemeen” is ‘n kwantitatiewe maatstaf. Dit verwys onder meer na studente wat om nie-akademiese (dus nie-meriete) redes (naamlik ras en geslag) tot studie aan die US toegelaat is, glad te dikwels ten koste van akademies beter studente. Daardie korpus vrot studente word al hoe groter (kan selfs al die meerderheid wees) namate die US ingevolge ras- en geslagsteikens (wat wesenlik niks met egte akademie te make het nie) transformasie versnel. Wat Van Niekerk behoort te doen, maar verseg om te doen omdat dit sy beeld as oorverligte sou skaad, is om ‘n kruistog teen hierdie akademies skadelike wanpraktyk genaamd transformasie te onderneem.

As hy werklik ‘n egte akademikus wou wees sou hierdie uitgelese Van Niekerk eerder ‘n kwalitatiewe maatstaf gebruik. Dan sou hy agterkom dat baie (dalk die meeste, maar in elk geval ‘n substansiële getal) van diegene wat toegewyd aan die US studeer (eerder as om chaos te saai) verkies om in Afrikaans onderrig te word; des te meer as die US-bestuur sy ruggraatloosheid versaak en die wydverspreide intimidasie teen Afrikaans en Afrikaners daadwerklik teenwerk en verkies uitroei. Maar Van Niekerk beweer: “Ek merk weinig of geen antagonisme teen Afrikaans op die kampus op nie.” Hy sal geen vinger wys na diegene vir wie hy verkies om ‘n pleitsbesorger te wees nie.

Wat is die uitgelese Van Niekerk se toekomsvisie? “‘n Wêreld … wat volledig [!] in Engels gaan funksioneer.” Alle tale – natuurlik (gelukkig?) ook Afrikaans – gaan verdwyn. Blykbaar gaan net Engels oorbly en ons is gelukkig om ‘n Van Niekerk te hê wat dit reeds in 2016 weet. Om in Afrikaans aan die US te studeer, is “‘n idee wat hedendaagse studente eenvoudig koud laat.” Omdat Van Niekerk ‘n polities korrekte wese is (anders as Jimmy Kruger in die konteks van Steve Biko), mag hy beweer dat onderrig in Afrikaans (alle) hedendaagse studente koud laat. Hoewel Afrikaans kultureel-polities belangriker as ‘n individu soos Biko is, sal sy opmerking in die huidige geestesklimaat nie so ‘n hewige storm soos Kruger se destydse opmerking ontketen nie. Van Niekerk se stelling is egter nie minder dwaas nie.

Die voortgesette aanwesigheid van Afrikaans aan die US word deur Van Niekerk gebrandmerk as ‘n “ideologiese taalagenda”. In sy oë het slegs Engels blykbaar nie-ideologiese status. Vir US-doeleindes moet Afrikaans glo gestroop word van sy “kulturele of politieke identiteit”. Afrikaans moet ‘n neutrale kommunikasiemedium word soos wat Engels in Van Niekerk se waan reeds is. “Natuurlik is dit nie ideaal vir Afrikaans nie. Dis egter onontbeerlik vir die soort universiteit wat Stellenbosch gekies het om te wees.” Dit lyk vir my asof die US om nie-akademiese redes verkeerd gekies het. Uiteindelik kan/sal dit nie ‘n “soort universiteit” wees nie, maar bloot ‘n nie-universiteit omdat die US gekies het om politieke oorwegings doelbewus en gewetenloos bo akademiese belange te verhef.

Van Niekerk fouteer as hy veronderstel dat die US as akademiese inrigting die huidige storm met sy huidige bestuur en De Villiers se soort optrede (insluitende gebrek aan daadwerklike optrede teen boosdoeners) gaan oorleef. Protes sal toeneem en al hoe erger vorms aanneem. Oorverligtheid gaan nie Van Niekerk se bas red nie. Hy erken dat hy die “vaardigste” in Afrikaans is. Die booswigte wil nie net alle lesings in Engels hê nie. Hulle wil dit ook nie van Afrikaanse dosente in onvolmaakte Engels ontvang nie. Bowenal wil hulle nie wit dosente hê nie, maar uitsluitlik swartes. Van Niekerk gaan hierdie politieke toets skouspelagtig druip.

Leon Lemmer: Leon de Stadler: Afrikaans as euwel

Afrikaanssprekende blankes gaan onverpoos voort om Afrikaans te benadeel, onder meer aan die Universiteit Stellenbosch (US). Leon de Stadler is die direkteur van die Universiteit Stellenbosch se Taalsentrum. Hy was voorheen ‘n dosent in die US se departement Afrikaans en het heel moontlik steeds ‘n verbintenis daarmee. Maar sedert hy met die Taalsentrum gemoeid is, gaan dit vir hom oor taal as sodanig. Hy maak homself wys dat hy vrygestel is van enige poging om vir die beleërde Afrikaans in die bres te tree. Hy het Chris Brink se tweetalige en Russel Botman se meertalige US sonder meer ondersteun. Oor Wim de Villiers se militante pogings om die US te verengels het hy, sover bekend, nog geen kritiek in die openbaar uitgespreek nie.

By ‘n vorige geleentheid (Praag 7.11.2012) het ek De Stadler verkwalik omdat hy (opsetlik) geradbraakte Afrikaans praat, terwyl hy seker poog om (altyd) goeie Engels te besig. Sy vrou, Amanda, neig in dieselfde rigting deur eerder Kaaps as Standaardafrikaans te bevorder, in haar hoedanigheid as direksielid van die Afrikaanse Taalraad en as uitvoerende hoof van Vriende van Afrikaans (Praag 16.02.2014). Veral in geleerde, akademiese geledere behoort korrekte taal gekoester te word.

Na my genoemde skrywe oor Leon de Stadler het Pieter Kapp se boek, Maties en Afrikaans (Pretoria: Protea Boekhuis, 2013), verskyn. Daarin word vertel hoe De Stadler die deurlopende agteruitgang van Afrikaans aan die US probeer ontken of kamoefleer het deur te roem op hoe goed taal aan die US bestuur word. Veral openbarend is dat hy hom net een keer verwerdig het om met die bestuur van die Konvokasie te skakel (p 156); blykbaar omdat daardie liggaam hom teen die verengelsing van die US verset het. De Stadler “het selfs die openhartige en eerlike debat as ‘n gevaar vir Afrikaans beskryf en gespog dat die US se taalbeleid ‘die leiding neem onder Suid-Afrikaanse universiteite’ want dit is ‘n ‘unieke, innoverende taalbeplanningsprogram’. Hy spreek egter nie ‘n enkele probleem aan wat die beleid skep nie” (180). Die deuntjie wat De Stadler graag saam met polities linkses sing, is: “Hy veg vir mense, en nie vir ‘n taal nie” (185). Die mense wat as hoofoorweging geld, is ongetwyfeld die swartes. Wat afwesig is, is grondige agting vir Afrikaans en Afrikaners. Daarom is die “swak diversiteitsprofiel” van die US vir De Stadler so ‘n belangrike oorweging. “Maar die US volg ‘n goed bestuurde model wat sal verseker dat probleme billik hanteer word” (220).

Dit lyk asof hier ‘n mens is met enersyds ‘n politieke agenda ten koste van Afrikaans en andersyds ‘n praktiese agenda ter moontlike persoonlike bevoordeling in die vorm van kruipery by die rektor; agtereenvolgens Chris Brink, Russel Botman en Wim de Villiers. Uit die oogpunt van die stryd om Afrikaans het ons hier met die verkeerde persoon in die verkeerde posisie op die verkeerde tyd te make. Hoe kan hy sy gedrag versoen met wat hy as Afrikaanssprekende blanke van huis uit was?

De Stadler se akademiese agtergrond in Afrikaanse taalkunde en sy pos aan die US maak hom teoreties uitnemend geskik om oor Afrikaans as akademiese, wetenskaplike en kulturele bate te skryf, maar hy doen dit nie. Hoewel hy op grond van eerstehandse ervaring dit maklik kan doen, stel hy ook nie die deurlopende agteruitgang van die stand van Afrikaans aan die US op skrif ten einde mense bedag daarop te maak en hulle met praktiese voorstelle te help om wal te gooi nie. Hy beywer hom eerder vir die teenoorgestelde deur voor te gee dat alles wel is; dat danksy sy bekwaamheid en ywer taalsake moers goed bestuur word.

Sy jongste vergryp teen Afrikaans is ‘n artikel oor ‘n opname wat aan die US gedoen is wat rugsteun aan die rektor se verengelsingsmanie verleen (Die Burger, 10 deser, p 15). Navorsing toon glo “dat Afrikaanssprekende studente toenemend ‘n voorkeur ontwikkel om in Engels te studeer.” Pleks van Unesco se moedertaaldag op 21 Februarie te vier, bv die viering van Afrikaans deur Afrikaners, “vier ons die diversiteit van tale”. Daar word toegegee dat moedertaal onderrig “veral in ‘n kind se eerste skooljare” (hy sê nie hoeveel jare nie) goed is. Dan begin hy kant vir Engels ten koste van Afrikaans kies: “Dit is egter ‘n ope vraag – hoe ongemaklik ook al – of almal ewe geredelik die volskaalse gebruik van ons moedertale in hoër onderwys kan of wil propageer. En dit is nie ‘n vraag wat net in Suid-Afrika gestel word nie, maar sekerlik ook in ander wêrelddele, soos Europa, waar die gebruik van Engels as internasionale akademiese taal steeds meer veld wen.”

Waarvoor De Stadler hier skerm, is die Wimistiese dogma van wêreldburgerskap. As De Stadler en De Villiers se gesindheid anders was, sou ‘n Afrikaanse en Afrikaner-US, soos die US in die vorige eeu was, nie as bedenklik parogiaal beskou word nie, maar as ‘n trotse akademiese, wetenskaplike en kulturele bate, met ‘n veilige kampus wat nie ‘n gepunderde puinhoop is nie, waar verkragtings onbekend is en waar sake van die gees dag en nag ongehinderd aandag geniet. In Europa is daar ook al hoe sterker aandrang op die gebruik van moedertale, toenemende trots op die volkseie en verset teen verswelging deur vreemdelinge.

Op kenmerkende manier wil De Stadler hom nie by die taalstryd laat betrek nie. Hy wil net op nugtere wyse sekere navorsingsresultate uitlig. Hy beperk sy aandag tot twee sake: “die groeiende en veral ook noodsaaklike diversiteit op ons eie en ander kampusse, en die veranderde en steeds veranderende houdings van ons studente en personeel.” Die noodsaaklikheid van diversiteit kan myns insiens bevraagteken word, veral die oordrewe vorm wat dit aan die US aanneem. ‘n Universiteit vir ‘n bepaalde geslag, taal of kulturele groep is nie noodwendig akademies ongewens nie. Wat ongetwyfeld akademies ongewens is, is wanneer die toelating van studente en die aanstelling en bevordering van dosente primêr ras- en geslagsgedrewe is, soos tans aan die US.

“Van 2015 se nuweling-eerstejaars was slegs 43,5% Afrikaanstalig, en in baie klasse is Afrikaanse studente nie meer die meerderheid nie.” Maar toe Afrikaanse studente jare lank die meerderheid was, het De Stadler dit nie as argument gebruik om Afrikaanse lesings te regverdig nie; eerder dat daar al hoe meer Engelse lesings moet wees. Die liegfaktor word ook nie in ag geneem nie. Toe Kalie Heese in die jare sestig en sewentig as studentedekaan aan die Universiteit van Wes-Kaapland gefunksioneer het, het daar by hom telkens bruin studente van plekke soos Garies en Koekenaap aangekom wat beweer het dat hulle eintlik Engels is. Dan het Heese gevra: “Maar as jy baie kwaad is, in watter taal vloek jy?” As al die bruin studente eerlik oor hulle moedertaal rapporteer, is die meerderheid studente aan die US heel moontlik steeds Afrikaanssprekend.

Volgens De Stadler is daar ‘n behoefte “aan ‘n gemeenskaplike taal wat die akademiese en ander gesprekke op die kampus fasiliteer, en daardie taal is natuurlik [!] Engels” Deel van studentwees en ‘n kernaspek van die akademie en die beroepslewe is vaardigheid in (of ten minste ‘n mate van kennis van) ander tale. As ‘n nie-Afrikaanse student kies om na ‘n nie-eentalig Engelse universiteit te gaan, kan met reg van hom verwag word om Afrikaans baas te raak. Van my is verwag om vir ‘n vierjarige beroepsgraad kursusse in Afrikaans, Engels, Frans en Duits te slaag. Van enige US-student, ook dié wat as oorbenadeel getakseer word, kan suiwer akademies verwag word om genoemsame kennis van sowel Afrikaans as Engels te bekom. Voorheen is leeskennis van Duits deur die US vir MBChB-studie vereis. Die toelatingstandaarde vir nie-wittes het sedertdien dermate gedaal dat kennis van net Engels as akademies voldoende geag word. Die punt is: Engels hoef nie en behoort nie die enigste gemeenskaplike US-taal te wees nie. Met die nodige insig en wil kan Afrikaans (ook) ‘n (selfs dié) gemeenskaplike US-taal wees.

Met vraelyste is inligting van 308 dosente en 511 derdejaarstudente verkry. Hou in gedagte dat bruin studente teen hulle derde studiejaar feitlik almal tot Engelssprekend getransformeer het. “In die studie het 59,49% hul huistaal as Afrikaans aangedui, 32,88% as Engels … Byna twee-derdes van die studente verkies Engels as akademiese taal, en slegs 33,66% verkies Afrikaans. Van die Afrikaanse studente het 43,09% hulle uitgespreek ten gunste van Engels as akademiese taal, terwyl 55,92% Afrikaans verkies” Dit hang natuurlik af hoe die vrae ingeklee is. Verwys “akademiese taal” na doseertaal of publikasietaal? Vir die wydste moontlike verspreiding van inligting is Engels as publikasietaal uiteraard ‘n beter medium as Afrikaans. Maar Afrikaans kan steeds deur diesulkes as doseertaal verkies word. Die meerderheid Afrikaanse studente verkies glo Afrikaans as akademiese taal. Waarom gebruik die Afrikaanssprekende De Stadler dit nie as grondslag vir ‘n kruistog ten behoewe van ‘n (meer) Afrikaanse US nie? Omdat dit nie polities korrek sou wees nie?

De Stadler verkies egter om tot ‘n heeltemal ander gevolgtrekking te kom. In vergelyking met vorige statistiek word dit vir hom “duidelik dat Afrikaanssprekende studente toenemend ‘n voorkeur ontwikkel om in Engels te studeer. By Engelse studente lê dit voorspelbaar anders: 98,81% kies Engels en 1,19% Afrikaans.”

“Steeds meer Afrikaanse studente woon ook Engelse klasse by in ‘n parallelmedium-opset omdat hulle dit onder meer interessanter vind – hulle wil nie afgesonder wees van die rykheid van ‘n uitwisseling van diverse idees nie.” Dit kom neer op ‘n pleidooi vir rasse-integrasie. Aan die US is daar in elk geval sterk beperkings op “diverse idees”. Wim de Villiers wil almal op die kampus bv indoktrineer om transformasie (onkrities) aan te hang. As onderrig in parallelle Afrikaanse en Engelse klasse aangebied word, beteken dit in die praktyk dat die Afrikaanse klasse hoofsaaklik deur wittes en die Engelse klasse hoofsaaklik deur nie-wittes bygewoon word. Hierteen maak integrasioniste heftig beswaar terwyl dit suiwer akademies ‘n veel beter opset as gesamentlike Afrikaanse en Engelse klasse is. In gesamentlike klasse kan die hoeveelheid onderrig wat verskaf word teoreties met die helfte daal. In die praktyk vind daar egter dikwels dermate intimidasie plaas dat sulke klasse oorwegend (indien nie uitsluitlik nie) in Engels aangebied word.

‘n Belangrike faktor wat bepaal of Afrikaanse of Engelse bygewoon word, maar (feitlik) nooit genoem word nie, is die tye waarop die klasse geskeduleer word. Aan ‘n universiteit soos die US, waar die bestuur sterk pro-Engels gesind is, kan Afrikaanse klasse op ongerieflike tye, bv baie vroeg of baie laat, geskeduleer word sodat Afrikaanse studente gerieflikheidshalwe eerder die Engelse klasse bywoon. Engelse klasse word op gerieflike tye geskeduleer omdat ‘n mens mos nie reeds benadeeldes verder mag benadeel nie. Daarom word voorheen benadeeldes eerder bevoordeel. Op hierdie manier bekom die universbestuur “bewyse” dat die meeste studente Engels verkies. Dit is een van die redes waarom onverwyld ontslae geraak moet word van diegene wat nie die US-raadsbesluite oor die gelyke status van Afrikaans en Engels wil uitvoer nie.

“Nie-Afrikaanstalige studente is egter negatief teenoor Afrikaans, veral as dit deur beleid aan hulle opgedwing word en as hulle voel hulle word daardeur benadeel. Wat beteken dit vir die bevordering van ons minderheidstale in hoër onderwys? Die antwoord is dalk dat ons moet afstand doen van die idee dat ons hulle kan bevorder deur beleid af te dwing, en eerder verbeeldingryke maniere vind om meertaligheid – waaroor studente wel positief is – te bevorder deur dit te herverpak vir diegene wat dit wil hê.”

De Stadler verf hom onnodig in ‘n hoek vas en moet dan op “verbeeldingryke maniere” en met herverpakking daaruit kom, maar hy vertel ons nie hoe nie. Minderheidstale, bedoelende Afrikaans, mag nie opgedring word nie, maar die koloniale taal Engels, wat die swart meerderheid verkies, mag maar aan almal, insluitende Afrikaanssprekendes, opgedring word, soos nou aan die Universiteit Vrystaat (UV). Maar De Stadler, ‘n Afrikaanssprekende Afrikaansdosent, het, sover bekend, nog nie ‘n woord van kritiek hierteen uitgespreek nie. Afrikaanse studente en dosente word op ‘n gruwelike manier aan die UV benadeel, maar polities korrektes redeneer dat vorige sogenaamde bevoordeeldes nou maar benadeel mag word. De Stadler se pleidooi vir meertaligheid is ook misplaas omdat daar ondubbelsinnig eerder vir Afrikaans as vir meertaligheid geveg moet word; onder meer omdat meertaligheid nie noodwendig Afrikaans insluit nie. As studente werklik positief teenoor meertaligheid is, hoef hulle nie negatief jeens Afrikaans te wees nie en behoort hulle ‘n tweetalige en selfs ‘n Afrikaanse US (soos die US voorheen was) te aanvaar.

Dan Roodt: Anton van Niekerk: agterryer in die stryd vir Engels

By die artikel van Anton van Niekerk op Netwerk24 waarin hy vandag Engels op Stellenbosch bepleit, is daar net een fout: Van Niekerk verskyn nie op die foto van Open Stellenbosch se betoging teen Afrikaans (sien hier bo) wat deur die blanke dr. Kylie Thomas van die Engelse departement, omring deur haar swart studente, gelei word nie. Waarom was Van Niekerk nie ook daar nie? Hy is dan nie ‘n voorstander van Engels nie? Of volg hy maar die stroom en is vandag ‘n stoere ondersteuner van ANC- en EFF-beleid téén Afrikaans, nes hy in die verlede ‘n NP-sikofant op Stellenbosch was?

Soos by alle volkere wat vir lang tye deur vreemdelinge oorheers is, is die tema van verraad besonder bekend onder Afrikaners. Jaap Steyn se postmoderne roman uit die laat sewentigerjare, Dagboek van ‘n verraaier, het skerpsinnige vrae oor lojaliteit teenoor die eie volk en taal gestel, in die lig van ‘n Breyten Breytenbach-agtige figuur wat verraad pleeg en hom by die ANC skaar. Verder terug was daar die joiners en hensoppers van die Tweede Vryheidsoorlog waaroor daar nou nog geskryf word.

Om soos die ietwat naïewe en dweperig godsdienstige hoofkarakter Anton in Dagboek van ‘n verraaier uiteindelik teen Afrikaners te draai, oorskry ‘n grens wat iewers in die boek só verwoord word:

“Jy sal baiekeer in jou lewe nie mooi weet wat om te doen nie, jy sal nie altyd weet of is iets reg of verkeerd nie, maar dan sal jy tog op een of ander manier weet: ‘n Afrikaner maak nie so nie.” (bl. 94)

Wesentlik is daar geen verskil tussen dít wat Van Niekerk in die linkse Netwerk24-media bepleit en die EFF se standpunt wat juis vandag in hul mediaverklaring oor die triomf van Engels by Kovsies verwoord is nie. “Afrikaans must fall.” Dit is die EFF se standpunt en dit is insgelyks Van Niekerk s’n. So pas het die EFF ‘n verklaring uitgereik waarin die aanvaarding van Engels as enigste taal aan die Universiteit van die Vrystaat verwelkom word:

Nothing marks the step towards transformation at UFS than this decision to abandon Afrikaans as a medium of instruction. This is because within the institutions of higher learning, as well as in many public schools in South Africa, Afrikaans has maintained segregation and racial privileges. As an institutionalised language, it has kept alive white supremacist cultural practices and given license to white right-wing groups to think it is legal and legitimate to be racist.

We commend all the students whose protests have brought the question of the language policy sharply into the university agenda such that it could not be postponed any more. We further call on universities of Stellenbosch, Pretoria and UNISA to heed to the call that Afrikaans Must Fall as a step towards transformation of the university.

In addition, all colonial and apartheid statues in our campuses across the country must be removed, including symbols such as names and insignia. Our campuses must be freed from being centres that celebrate colonialists, mass murderers and their associated racist ideas. The insistence to keep Afrikaans as a medium of instruction, along with colonial statues and symbols, is a direct legitimisation of white supremacy and anti-black racism.

Ek beskou my as ‘n Afrikanerdissident of iemand wat in weerwil van die groteske verwarring, propaganda, etniese konflik en politieke geknoei in ‘n land soos dié nog altyd gepoog het om te dink en te handel volgens daardie vae, verskuiwende lyn wat in bogaande paragraaf van Steyn verwoord word: te midde van die verwarring en propaganda moet ons standpunt inneem en handel, en tog moet ons iewers weet dat daar grense bestaan wat nie mens durf oorskry sonder om jou aan afskuwelike verraad skuldig te maak nie.

Nou die dag vertel die uitgeweke digteres Annesu de Vos my dat die Afrikanerterroris, Hein Grosskopf, op ‘n stadium in ‘n ANC-opleidingskamp in Zimbabwe beland het waar een van ZANU PF se instrukteurs met smaak vertel het van die wreedhede wat hy en ander teen blankes gepleeg het. Grosskopf het toe blykbaar besef dat sy verraad hom nou in ‘n situasie laat beland het waaruit geen terugkeer meer moontlik was nie. Weier hy om voortaan mee te doen, sou hy self as verraaier deur sy ANC- en ZANU PF-makkers doodgemaak word. Volhard hy op sy ingeslane weg, bevind hy hom uiteindelik in ‘n wêreld van terreur en sinnelose geweld teen burgerlikes, een van die “vryheidsvegters” vir wie wreedheid self die enigste sin van hul opstand teen alle beskaafde norme is. In sy boek Negrologie, noem die Franse joernalis Stephen Smith van die linkse koerant Le Monde, dit “die vryheid van die wolwe” binne die “paradys van wreedheid”.

‘Tans sien ons egter hoe die brandende buiteband, met die swart rook wat daaruit opstyg, die simbool van Matiedenke – of gebrek daaraan – geword het.’

Hein Grosskopf se verraad het tot ‘n bom in Johannesburg gelei. Anton van Niekerk s’n lei tot die ondergang van Afrikaans aan die Universiteit van Stellenbosch. Net soos Grosskopf in sy opleidingskamp wat nie meer oor die wil of die moed beskik het om “nee” te sê vir die drukgang waarin hy hom bevind het nie, volhard Van Niekerk ewe willoos op sy ingeslane verraaierstrajek. Beide Grosskopf en Van Niekerk beskik oor ‘n intense, anomiese dislojaliteit teenoor die Afrikaner as volk en as gemeenskap waaruit hulle na vore gekom het, en waarin hulle, soos die spreekwoord lui, gebore en getoë is.

Dog verraad is verleidelik, vermoed ‘n mens. Suid-Afrika is ‘n sadistiese land. Net ‘n paar dae gelede is ‘n Afrikaanse dogtertjie, Kayla Meyer, en haar hele gesin op Randfontein deur vier nihilistiese “vryheidsvegters” uitgewis. Só word wreedheid en die oorheersing van die wolfmens elke dag in ons land gevier. Swakker en dommer tipes soos Van Niekerk voel aangetrokke tot die krag en mag, die primitiewe heerssug wat ‘n Afrikadiktator-in-wording soos Julius Malema uitstraal. Soos Stephen Smith in sy opmerkings oor “die paradys van wreedheid” insgelyks aandui, speel die tropgevoel ‘n groot rol.

Die trop is Engels, daarom moet hy gevolg word. In sy burokratiese prosa skryf Anton van Niekerk:

Ek self doseer tans ’n module vir ongeveer 115 derdejaarstudente. Uit herhaalde navrae wat ek reeds tot hierdie studente gerig het, blyk dit dat daar nie een onder hulle is wat Afrikaans as onderrigmedium verkies nie (hoewel daar waarskynlik ’n paar is wat opstelle en eksamens in Afrikaans sal doen).

Dr. Kylie Thomas, die Boerehater-Engelse-dosent roep haar trop op om Engels by Stellenbosch te laat oorheers. Noem haar dan ‘n Engelse taalstryder, waarvoor ons as Afrikaanse taalstryders seker respek moet hê. Al doen sy dit om imperiale redes of om haarself in haar beroep te bevoordeel, is daar tog – hoe afskuwelik ons sulke Engelse ook al mag vind – by haar sprake van ‘n wíl. By Van Niekerk is daar geen wil, geen sweem van ‘n keuse te bespeur nie. Hy is die blote agterryer van Kylie Thomas en die Open Stellenbosch-gepeupel wat sy vanuit haar kantoor in die Engelse departement opgetower het, soos die dorpie Combray uit Proust se koppie tee te voorskyn kom as die madeleinekoekie daarin gedoop word.

Is dit nie ironies dat iemand soos Van Niekerk ‘n dosent in die wysbegeerte is nie? Kan jy nou meer! Hy het nog nie eens daardie gewilde werke van Sartre en Camus wat ons geslag as tieners verslind het en waarin die problematiek van keusevryheid so intens aan bod kom, gelees nie. Of indien hy dit gelees het, het hy dit met sy uiters middelmatige intellek nie begryp nie. Of as hy dit begryp het, beskik hy nie oor die morele moed om dit ter harte te neem nie. Hy is bloot ‘n willose hensopper, ‘n joiner, ‘n agterryer vir ‘n polities korrekte Engelse vrou.

Kierkegaard, die Deense filosoof wat juis in Deens geskryf het – daardie klein ou Skandinawiese taaltjie, wat seker vir tropmense onbenullig moet wees, net so onbenullig soos Afrikaans – behandel iewers die problematiek van “nie te kies nie” as juis óók ‘n keuse. Van Niekerk, die slaprugslungel, die willose, die volger, die na-aper van ‘n middeljarige Engelse dame in jeans en tekkies – ai, die smaakloosheid van Engelse vrouens! – is soos Kierkegaard se bootsman op die rivier wat moet kies maar net die stroom volg, dieselfde stroom wat hom oor die afgrond gaan voer.

Noem my dan ‘n Deen, of ‘n Afrikaner, wat onder Afro-Saksiese heerskappy deesdae ‘n vloekwoord geword het, maar ek kies juis vír Afrikaans. Na my ervaring voel jong Afrikaners deesdae ewe patrioties en lief vir Afrikaans as vorige geslagte. My dogter, wat in ‘n Engelse Johannesburg voor YouTube grootgeword het en dolgraag ‘n tyd lank in Seoel, Suid-Korea wil gaan woon om ‘n “stedelike ervaring” te hê, verbaas my nou die dag toe sy met ‘n Voortrekkerkappie huis toe kom wat sy iewers in ‘n tweedehandse winkel in Pretoria raakgeloop het. Ook het sy opgelees oor die stylvolle kleredrag van die Voortrekkers op Sondae, hul mansmodes, en dergelike meer. Ons kinders word groot in ‘n globale wêreld, maar steeds met ‘n waardering vir ons geskiedenis, asook ‘n sterk hunkering na Afrikanerskap, Afrikaans en ‘n eie identiteit. Hulle vrees bloot die beskuldigende geweld van die marxistiese wolwe wat van die universiteite hul skuilplek gemaak het. Vandaar dus hul versigtigheid om hoegenaamd ‘n voorkeur vir hul taal uit te spreek.

Indien daar vyf dosente aan die Universiteit van Stellenbosch was wat – ‘n mens weet nie hoe om dit te stel nie – oor ‘n paar nanogram testosteroon beskik het, was dit sonder twyfel heel anders. En sou studente nie gehuiwer het om ombeskaamd in Afrikaans klas te loop, eksamens af te lê of proefskrifte te skryf nie.

Helaas, daar heers bloot onderdanigheid aan die nuwe orde, aan Malema se taalbeleid wat die rooihempiebrigade met ‘n brandende buiteband op ons afdwing.

Sekerlik is Anton van Niekerk, soos al die verloopte Broederbond-Afrikaners – nee, die hele FW de Klerk-geslag met hul ellendige verraaiersmanie – ‘n bewonderaar van Winnie Mandela. Mevrou Mandela, soos Die Burger seker sou skryf. Sy het mos gepraat van die land “wat met vuurhoutjies en buitebande bevry moet word”. Tans sien ons egter hoe die brandende buiteband, met die swart rook wat daaruit opstyg, die simbool van Matiedenke – of gebrek daaraan – geword het.

Dit herinner my aan ‘n frase van die ontslape Franse – en ja, ek weet Piet Kopdoek en die res van die universitêre agente meen dat Frankryk ewe onbenullig as Denemarke of selfs die reste van ons Afrikanerdom is – postmodernis, Jean Baudrillard.

In een van sy essays oor die VSA verwys Baudrillard na iemand wat ‘n slang as troeteldier aanhou en die ooreenkoms tussen die baas en die reptiel se breine. Hy gebruik die sinsnede: “die innerlike nag van sy brein”.

Van Niekerk, wat so bedwelm is deur die stink rubberreuk vanuit die EFF-betogers se brandende buitebande, asook die intellektuele erfenis van mevrou Mandela en die hele Afrikaans must fall-beweging… Hoewel om dit ‘n “beweging” te noem, laat dit klink asof ons met iets soos impressionisme of die Duitse Romantiek te make het, wat heeltemal te eurosentries is. Veel eerder dan: Van Niekerk wat so deur die Raka-agtige Afrikaans must fall-instinkte oorweldig word, openbaar deur sy anglomanie bloot die innerlike nag van sy brein.

Hy is net iemand, hetsy Kylie Thomas, hetsy Julius Malema, se troetelslang. Met al die verraderlikheid en lis wat deur die slangmetafoor gesuggereer word.

Protes: ‘n Monster met ‘n eie lewe.

Terwyl die wêreld in brand staan, Suid-Afrikaanse universiteite die slagoffer is van voortdurende proteste, en die huidige Amerikaanse leiers doodsbang lyk te wees vir sommige presidentskandidate, kan ons ’n duidelike patroon gewaar: Proteste en meer proteste. In die begin lyk hierdie proteste asof hulle realistiese griewe aanspreek, maar soos wat die tyd aangaan verander dinge so effens, veral in die tye waarin ons nou leef. Die eise word minder logies en die woede minder getemper. ‘n Punt word bereik waarin daar geen duidelike fokus is nie, maar bloot ‘n blinde gevoel van onreg en ‘n behoefte aan omverwerping.

Die onnadenkende zombie-kuddediere is egter nie te stuit nie. Sodra aan een eis voldoen word, is daar opeens twee of drie ander eise wat ook aangespreek moet word. Ondertussen staan alles in brand. Waar daar voorheen skoolbanke was, bly net brandhout oor. Smeulende motorbande stink en swart rook verstik almal binne ‘n omtrek van tien meter.

‘n Goeie vraag in ons tyd sou wees hoekom hierdie proteste so voortgaan. Dit eskaleer, verloor alle objektiwiteit en reduseer mense tot die vlak van kinders, met paniek, woede, hartseer, haat en vreugde, alles in een keer. Dikwels is die oorspronklike grief bloot ‘n tegniese puntjie wat maklik verhelp kan word, maar die sentimente daaromheen is helaas iets wat mense maklik kan dryf tot grenslose barbarisme.

Ons kan hierdie aksies vergelyk met ‘n mikrofoon wat teen ‘n luidspreker gehou word. Sodra dit gebeur ontstaan daar ‘n opbou van frekwensie, die mikrofoon registreer ‘n opname en gee dit aan die luidspreker, en die luidspreker gee dit met hoë volume terug aan die mikrofoon. Binne ‘n fraksie van ‘n sekonde skree die luidspreker ‘n oorverdowende toon uit.

Proteste werk op dieselfde manier. Die protesteerders, in hul gevoel van solidariteit met hul mede-protesgangers, amplifieer hul gevoelens. Hulle sien aan mekaar dat hulle kwaad is, en dit verhoog hul persoonlike woede. Hierdie verhoging resoneer weer terug in die groep. Aangesien die groep veroorsaak dat mense hulself minder in bedwang hou is daar niks om hulle te stuit nie. Uiteindelik lei dit tot die kranksinnige situasie dat die proteste heeltemaal hand-uit ruk oor klein geskille.

Dit is egter nie al nie. Mense is nie net klankborde nie, maar het ook ‘n vrye wil. Daar moet dus iets wees wat hierdie ingesteldheid uitlok. Hoekom gaan sommige mense amok maak terwyl ander onder dieselfde omstandighede dit nooit sou waag nie? Ek dink die antwoord lê in wat hulle dink hulle kan beheer en waarmee hulle kan wegkom.

Ons neem byvoorbeeld die anti-Afrikaanse proteste op Afrikaanse universiteitskampusse landwyd. Die rol van belangrike (of liewer belaglike) akademici met hul anti-Afrikaanse ingesteldheid moet nie geringskat word nie. Beroepsidiote soos Terblanche Delport, Christi van der Westhuizen en andere kraak voortdurend hul eie volk af en adverteer daarmee dat dit geoorloof is om dit te doen. Oor die laaste paar jaar getuig allerlei sosiale media dat wittes maar louwarm reageer sodra oproepe klink om hulle uit te moor. Wittes gaan eers ‘n saak aanhangig maak by een of ander menseregtekommissie of persombudsman, waar dit weke of maandelank op die rakke lê voordat iemand daarna gaan kyk, en as dit eenmaal so ver is en die konklusies getrek word, word daar lakoniek geantwoord met: “dit mag nie meer gebeur nie”.

Ondertussen het die dader hierdie saak al lankal vergeet, en is hy honderde haatgevulde twitterberigte verder. Omdat hulle geen besondere straf hoef te verwag nie, gaan hulle die grense verlê en kyk wat hulle nog alles kan vermag en soos stout kinders in ‘n siklus beland van tart en uitlok.

Daar is ongetwyfeld ook ‘n element van arrogansie teenwoordig, en nie in geringe mate nie. ‘n Mens is geneig om te dink dat protesteerders ‘n lae selfbeeld het as gevolg van hul status, of dat hierdie reaksies is as gevolg van verdrukking. Weereens is hierdie aannames nie akkuraat nie.

Navorsing in die Verenigde State het gevind dat swartes, wat die meeste geneig is tot protes, geen lae selfbeeld het nie, maar hulself juis hoog waardeer. Hulle het selfs ‘n hoër selfbeeld as wittes. Dit kan ‘n mens ook aflei op die manier waarop hulle met mekaar omgaan. Hulle sluit mekaar altyd by hul geledere in en praat mekaar positiewe eienskappe aan.

Die wit Calviniste aan die ander kant het juis ‘n kultuur van selfontkenning. Hierdie selfontkenning het ten doel om arrogansie te voorkom en mense nederig te hou. Ook vergroot dit ons spirituele bewussyn, wat weer veroorsaak dat ons meer geneig is om die helpende hand na ander uit te reik. ‘n Nederige ingesteldheid is ook nodig om te kan studeer. Jy moet jou eie mening opsy sit om kennis te verkry, en dit gaan nie gebeur as jy dink dat jy alles weet nie. Die gees waarop Calvinisme berus is juis om deur middel van selfkritiek mense te help hul talente te kultiveer. In ‘n soortgelyke verband stel die skrywer Albert Camus dat ‘n intellektueel iemand is wat sy eie gedagtes dophou. As dit nie daarvoor was nie, sou ons heeltemaal verdwaal in ‘n gedagtewêreld van illusies en versinsels.

Ons kan vanuit hierdie verskille sien dat die protesteerders hulself gladnie “dophou” nie. Alles word deur die groepsgevoel bepaal. Die groot ironie is egter dat die twintigste eeuse intellektuele in akademiese leerstoele self hierdie mentaliteit help kweek het. Van topfigure in die onderwys soos Benjamin Bloom en John Dewey, van JB Cattell tot die behavioris BF Skinner het die doel van onderwys beskou as sosialisering in die groep. Dit staan in groot kontras met Plato wat geglo het dat onderwys ons moet leer om skoonheid te waardeer.

Toe die Berlynse Muur geval het, was die groot geleerdes van mening dat Kommunisme nou dood en begrawe is en Francis Fukuyama het optimisties gestel dat die einde van die geskiedenis nou aangebreek het.

“Einde van die geskiedenis”? Hmmm…daardie geluid het ons mos vanagter die Berlynse Muur gehoor die eerste keer, nie waar nie?

Wat min mense weet is dat in 1986 het die Amerikaanse en Sowjet onderwysministers heimlik ‘n kontrak onderteken wat stel dat die Verenigde State kommunisties-gebaseerde onderwys sou gaan invoer, deesdae bekend as Common Core onderwys. Die argument daaragter is dat daar op hierdie stadium hopeloos te veel digters, skrywers en allerlei hoog-opgeleide slimkoppe is en dat die wêreld nie belangstel in ‘n tweede Shakespeare of Dostojewski nie, vandaar dat hulle hierdie waardelose groepsgebonde opleidings aan leerlinge opdis. Dit sluit ook aan by John D Rockefeller se wens om ‘n wêreld van werkers te hê en geen denkers nie.

Een van die Weste se hoogste deugde, naamlik indiwidualisme, is besig om te beswyk onder die druk van massaproteste.

Aangesien Suid-Afrika se spesiale demografie ‘n voorbeeld vir die res van die wêreld is, loop ons eerste deur onder hierdie proteste. Waar die EFF hul onmoontlike eise met mag en geweld op almal probeer afdwing, weet ons dat daar miljardêrs agter die skerms is wat hul proteste aanwakker. Dink maar aan name soos Nathan Kirsch, Oprah Winfrey en blykbaar ons eie Charlize ook. Die naam George Soros het ek al behoorlik holrug gery, so ek slaan hom maar oor, maar hy sal ongetwyfeld ook ‘n aandeel hierin hê.

So stilletjies het hierdie skelms ‘n wêreld om ons heen gebou waarin gevoelens en sentimente belangriker geword het as feite. Ons sien dit duidelik hoe verontwaardig die Black Lives Matter beweging in die Verenigde State was toe die slagting in Parys van afgelope November hul eie sotlike proteste oorskadu het. Hulle het selfs venynig ‘n twitterhekkie genaamd “#FuckParis” geloods.

Gevul met egoïsme, opgeblase ego’s en kortsigtigheid, wil hulle nou die leiers van more word, en sal die Weste verval in ‘n staat van eindelose konflik en stamverwantskap. Waar die mens se spiritualiteit as skokbreker dien teen uitbuiting, bly daar nou net ekstreme sedeloosheid oor en ‘n wêreld gevul met ‘n wil tot mag en oorlewing van die sterkste.

Ek wag vir die dag waar hierdie linkse oproerkraaiers gaan besef dat hulle lawaai, vernielsug en barbarisme bloot ‘n ongefundeerde seepbel was. Hopelik is daar nog genoeg lede met integriteit onder hulle wat meen dat dinge beter was in die verlede.

As selfs ‘n misbaksel soos Caitlyn Jenner hom/haarself deesdae as “konserwatief” beskou – met ‘n groot verlies aan aanhangers as gevolg daarvan – lyk dit of daar tog ‘n bietjie hoop vir die mensdom op die horison loer.

Dan kan ons ook in solidariteit saamstaan met 2015 se “Vrou van die jaar”.

Leon Lemmer: Oor verdraaide geskiedenis

Waarom is Harper Lee (1926-2016) se roman, To kill a mockingbird, so bekend en gewild dat selfs ‘n rolprent (1962) daaroor vervaardig is? Na Lee se dood is met hernude ywer oor die boek en die outeur geskryf, bv deur Joan Hambidge (Die Burger, 5 deser, p 6). Die jaar waarin die werk gepubliseer is, 1960, gee ‘n aanduiding van waar die antwoord op daardie vraag gesoek kan word. Die jare vyftig en sestig is in Amerika gekenmerk deur die (ekstra) gewelddadigheid van swartes. Eufemisties word dit die burgerregtebeweging genoem. Wat na bewering regte en reg is, word in hierdie benaming beklemtoon en nie wat swartes verkeerd gedoen het nie.

Lee se boek handel oor ‘n swarte wat in Alabama* valslik van verkragting beskuldig is. Die benadeling van swartes deur wittes was by uitnemendheid dié onderwerp in Amerika in die 1960’s. Sedertdien het hierdie tema en hierdie boek gewild gebly en albei het ‘n vastrapplek in ander lande, insluitende Suid-Afrika, gekryf. (In 2015 is Lee se “tweede” roman, Go set a watchman, op ‘n myns insiens onetiese wyse publiseer deur voor te gee dat dit ‘n vervolg op haar 1960-roman was, terwyl dit in werklikheid die eerste flou weergawe van Mockingbird is. ‘n Lee wat by haar sinne was, sou nooit toestemming tot die publikasie gegee het nie. Die manuskrip is blykbaar na ‘n gekonkel gepubliseer.) [* Die insektekundige Edward O Wilson, wat met sy werk oor bv sosiobiologie en biodiversiteit bekendheid verwerf het, is in Alabama gebore. Hy vind dit nodig om keer op keer te beklemtoon dat al is hy in die Amerikaanse Suide gebore hy polities buitengewoon verlig is.]

Mockingbird is nie die eerste roman wat hierdie politieke doel gedien het nie. Daar is ook bv Harriet Beecher Stowe (1811-1896) se Uncle Tom’s cabin (1852). As ‘n swarte hom onderdanig of selfs net ordentlik teenoor blankes gedra (“non-assertive”/nie-hardegat, bv iets vra pleks van eis), word hy gou deur aktiviste ‘n Uncle Tom genoem. Die ironie is dat Stowe aanvanklik glad nie teen slawerny gekant was nie: “Stowe was not at first even an Abolitionist” (Martin Seymour-Smith, Novels and novelists, London: Windward, 1980, p 223). Anders as die meeste mense, wat neig om meer konserwatief te word namate hulle ouer word (dus terugverlang na die goeie ou dae), het Stowe al hoe meer verlig geword en later beter boeke geskryf. Maar hierdie boeke is nie so bekend soos die Tom-boek nie omdat hulle nie so (mis)bruikbaar vir die swart saak is nie. Stowe het lewenslank haar aktivistiese streep behou, bv My wife and I (1871) handel oor vroueregte.

Wanneer ‘n mens Amerika nie bloot as ‘n toeris besoek nie maar ‘n tyd lank daar woon, kom jy agter dat daar steeds ‘n gevoel van onbehae tussen die noordelike (Yankee) en suidelike state (Dixie) is. (“Deep South”, nooit “Deep North” nie; soortgelyk aan “leliewit”, nooit “steenkoolswart” nie.) In die noorde word daar dikwels beweer dat die Burgeroorlog (1861-1865) tot op hede in die suide voortgesit word. Suiderlinge se grief is nie net oor wat voor, tydens en na daardie oorlog gebeur het nie, maar ook die manier waarop daardie geskiedenis ingeklee en propagandisties, bv in skoolhandboeke en via die massamedia, aan almal opgedring word. Dit is ‘n sprekende voorbeeld van die oorwinnaar wat die geskiedenis skryf soos dit hom pas.

Op ‘n soortgelyke skandalige wyse word Suid-Afrika se geskiedenis ook die afgelope kwarteeu herskryf en wel soos dit die swartes pas. Maar plaaslik was daar geen sprake dat diegene vir (die swartes) of teen (die blankes) geweld/terreur die (militêre) oorwinning behaal het nie. Die waarheid is dat die weerstand teen swart politieke magsoorgawe teen 1990 verkrummel het. Hierdie ruggraatloosheid kan nie aan die blanke kiesers toegeskryf word nie. Selfaangestelde en hoogs onbekwame grondwetlike onderhandelaars het nie ooreenkomstig die mandaat oor magsdeling onderhandel nie, maar mandaatloos algehele politieke mag aan die swart meerderheid oorgedra; selfs sonder ‘n greintjie beskerming van minderheidsregte.

Hoe hierdie mense se koppe gewerk het, word deur Willie Esterhuyse verwoord. Reeds in 1987 het hy hom “ten gunste van ‘n een-mens-een-stem-verkiesing in ‘n eenheidstaat uitgespreek” (Eindstryd, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 27) en oor 1993 skryf hy: “Ek het toe al lankal weggestap van die NP [Nasionale Party] se idee van groepregte en minderheidsveto’s” (p 299). Algehele politieke magsoorgawe en absolute dwaasheid kan myns insiens nie duideliker verwoord word nie. So ‘n mens het nie in die belang van die land gedink nie, nog minder ter behoud van Europese beskawing. Hy het hom klaarblyklik ook glad nie oor die voortbestaan van Afrikaans en Afrikanerkultuur bekommer nie. Hy beywer hom eerder vir hulle vernietiging.

Esterhuyse was in 1995 van die eerstes wat Afrikaans as ‘n struikelblok vir swart studente geëtiketteer het (Pieter Kapp, Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 63); dus dat Afrikaans swartes uitsluit. Hy het ook geïmpliseer dat net Engels as universitêre onderrigtaal deur die ANC-regering befonds (moet) word; dus dat die voortgesette gebruik van Afrikaans van die goedertierenheid van donateurs afhanklik is (p 158). Erger, hy het gekla dat vyf Afrikaanse universiteite te baie was; dat die meeste van hulle moet verengels (p 63)*. Noudat Afrikaans as onderrigtaal besig is om aan al die eens Afrikaanse universiteite te verdwyn, kan Esterhuyse gerus sê of hy nou tevrede is. [* Lees gerus Esterhuyse se artikel in The Times Higher Education Supplement, 24.02.1995, en vergelyk dit met wat die afgelope twee dekades gebeur het. Kyk bv ook met watter doel Waardestudie as vak aan die US aangebied is, asook sy opmerkings oor die verhouding orde/vryheid.]

Daar het nog geen inkeer by Esterhuyse gekom nie. Pas het hy by die Woordfees op Stellenbosch (onder meer ‘n fees vir aandagsoekers) die skuld vir mense, eintlik Afrikaners, gegee omdat Afrikaans glo ‘n verdrukkerstaal is. Hy sluk sonder meer hierdie ANC-propaganda. Dat Afrikaans bv ‘n beskawingstaal is en Xhosa as ‘n terroristaal geëtiketteer kan word, het seker nog nie by hom opgekom nie. Hy het eintlik die vernietiging van bv standbeelde goedgepraat, want hulle is glo “snellers vir woede” (Die Burger, 8 deser, p 6). ‘n Ander spreker, Arnold Smit, het probeer om etniese gelykmaking met verwysing na liggaamlike ooreenkomste te regverdig en daarmee die deurslaggewende belang van kulturele verskille geïgnoreer: “As ons huil, is die kleur van ons trane dieselfde”; ‘n variasie op die Amerikaners se: As ons bloei, is almal se bloed rooi.

Die oorgee-kornuite skryf voor dat ons tog altyd verdraagsaam moet wees. Mense soos bv Max du Preez beklemtoon graag dat blankes terug moet staan en in De Klerk-toegeemodus moet gaan. Ons moet nie konfrontasie soek nie en ons mag ook nie kragdadig optree nie. Teen die skoorsoekers spreek die Maxiste geen fundamentele kritiek uit nie; hoogstens dat dit darem nie mooi is as so baie skade aangerig word nie. As belhamels in uitsonderlike gevalle aangekeer word, soos by die Universiteit Vrystaat (UV), betaal die UV waaragtig die borggeld (Praag 10 deser). Die voorsitter van die UV se studenteraad (en blykbaar die hoofopstoker), Lindokuhle Ntuli, word selfs toegelaat om die UV-senaat toe te spreek (Netwerk24, 11 deser). Die UV het ‘n gepeupelkrasie geword. Dit geld ook vir sommige van die ander universiteite. In wat veronderstel is om hoë intellektuele kringe te wees, is daar ‘n oormaat van onnoselheid aanwesig. In belang van die akademie is dit eintlik vanselfsprekend dat daardie booswigte so lank moontlik (verkieslik vir altyd) weg van die kampusse gehou moet word.

Dit bevestig weereens dat dit vir die universiteitsbesture in die eerste plek nie om die akademie gaan nie maar om voor swart mag en gewelddadigheid te swig. Elemente wat onder die dekmantel van studentwees op kampusse rondhang, rig groot skade aan en verhoed dat universiteite akademies funksioneer. Universiteite is veronderstel om opvoedkundige inrigtings te wees, maar skadevergoeding, bv in die vorm van (lewenslange) dwangarbeid, word nooit van die misdadigers geëis nie. Eers wanneer standbeelde vernietig, geboue beskadig en die terrein vol rommel en erger bestrooi is, voel hierdie mense daar tuis. Wat die Maxiste nooit oor besin nie, is of die egte studente tuis op so ‘n rommel- en puinhoop voel. Deel van hierdie absurde teater is die minister van hoër onderwys, wat in die ou Suid-Afrika eiehandig meer skade by die Universiteit Zoeloeland aangerig het as wat hy ooit kan vergoed. In die nuwe Suid-Afrika besluit hy, sonder beduidende weerstand, wat aan ons universiteite mag gebeur en wat nie mag gebeur nie.

In sy klassieke werk, The structure of scientific revolutions (1962/1970), vertel Thomas S Kuhn (1922-1996) hoe die (natuur-)wetenskappe hulleself uiteraard periodiek (grondig) moet vernuwe wanneer ‘n vorige benadering/paradigma op grond van nuwe feite/ontdekkings/uitvindings/vertolkings agtergelaat en ‘n ander/nuwe benadering (voorlopig) aangehang word. Op ‘n soortgelyke wyse voel egte historici deurlopend verplig om die geskiedenis opnuut na te vors, nogeens te bedink en dan te herskryf. Wat tans as Suid-Afrika se onlangse geskiedenis aangebied word, sal mettertyd (hopelik) herskryf word om die werklikheid van weleer beter/meer waarheidsgetrou te weerspieël. Dit gebeur reeds en in toenemende mate met die Amerikaanse Burgeroorlog.

Dit is veral Amerikaanse suiderlinge wat hierdie geskiedenis graag hersien. Goeie voorbeelde is die boeke van Thomas Dilorenzo, bv dié oor Abraham Lincoln (kyk hier onder). Hier bepaal ek my aandag hoofsaaklik by Clyde N Wilson se Lies my teacher told me: The true history of the war for Southern independence and other essays (Columbia: Shotwell Publishing, 2016, 35p; Amazon Kindle $1,13). Wilson is ‘n afgetrede professor in geskiedenis. In Amazon se katalogus word hierdie publikasie soos volg geadverteer: [“Confederate” verwys na sewe (later elf of veertien) suidelike state. Let op die ooreenkomste met Suid-Afrika. Hou in gedagte dat apartheid dikwels met Amerikaanse rassesegregasie, veral in die suidelike state, vergelyk word (Praag 20 Februarie).]

“You were lied to about the nature, character, and cause of the American ‘Civil War’, but that is just the start. The entire South – its people, culture, history, customs, both past and present – has been and continues to be lied about and demonized by the unholy trinity of the American establishment: Academia, Hollywood, and the Media. In the midst of the anti-South hysteria currently infecting the American psyche – the banning of flags, charges of hate and ‘racism’, the removal and attempted removal of Confederate monuments, the renaming of schools, vandalism of monuments and property displaying the Confederate Battle Flag, and even physical assaults … on people who display the symbols of the South – Shotwell Publishing offers this unapologetic, unreconstructed, pro-South book with the hope that it will reach those who are left that are not afraid to question the sanity of this cultural purge and the veracity of its narrative concerning the South.” [Dink aan die vorige Suid-Afrikaanse vlag wat nie meer in die openbaar mag wapper nie en die pragtige vorige Suid-Afrikaanse volkslied, Die Stem, wat eintlik nie meer in die openbaar gesing mag word nie, bv “In ons roem op ons verlede, in ons hoop op wat sal wees.”]

Die sewe suidelike Amerikaanse state het in 1861 hulle konstitusionele federale reg verdedig om van die unie van state weg te breek, terwyl Abraham Lincoln as Amerikaanse staatshoof ten alle koste die eenheid wou bewaar. In 1862 het Lincoln gesê: “My paramount object in this struggle is to save the Union, and is not either to save or to destroy slavery” (Encyclopaedia Britannica, 1961, vol 14, p 143). Met die uitbreek van die burgeroorlog het nog vier state hulle by die wegbreekstate geskaar. In die suidelike state is landbou beoefen wat arbeidsintensief is en destyds van slawe-arbeid afhanklik was. Die noordelike state was nywerheidsintensief en veel minder op ongesofistikeerde arbeid aangewese. “The War was a war of conquest … The purpose of the war was fundamentally to protect the prosperity of the ruling elements of the Northern states by keeping the South captive as a market and a source of raw materials and exports” (Wilson, Kindle 304).

Sedert die burgeroorlog is daar al hoe meer sentralisering van mag in Washington DC omdat die outonomie van indiwiduele state in groot mate misken word. (In die nuwe Suid-Afrika is die situasie soortgelyk. Daar is selfs sprake dat met die provinsies weggedoen gaan word.) “Lincoln announced that the legitimate governments of the seven seceded States were not States at all but are merely what he called ‘combinations of lawbreakers'” (189). Sedertdien word die noordelike state tot oorlopends toe regverdig beskou: “Southerners are intrinsically evil and Northerners intrinsically good” (257); dus die suidelike state word voorgestel as”the source of all evil in an otherwise pure and righteous country” (216).

Geregtigheid word aan die noordelike state toegedig, maar Lincoln het in 1863 net die slawe in tien onverowerde suidelike state vrygestel (Collins world encyclopedia, 2003, p 311). Hierin is hy nie primêr deur menslikheidsoorwegings gelei nie maar omdat hy die swartes militêr teen die suide wou aanwend en gesag en orde in die suide met behulp van opstandige slawe wou ondermyn. Geen wonder dat Karl Marx sy entoesiastiese steun aan Lincoln toegesê het nie (Wilson 339). Tydens die oorlog het Lincoln hom dermate in ‘n hoek vasgeverf dat hy in 1865 geen ander keuse gehad het as om alle slawe vry te stel nie (Wikipedia, “Emancipation proclamation”).

In werklikheid het Lincoln tot die einde van sy lewe swartes as vreemdelinge beskou. Daarom was hy ten gunste van hulle repatriasie, bv na Liberië, gewees, soos Dilorenzo in sy boeke duidelik maak. Lincoln het iemand anders soos volg goedkeurend aangehaal: “There is a moral fitness in the idea of returning to Africa her children” (Thomas Dilorenzo, Lincoln unmasked, New York: Three Rivers Press, 2006, 224p; Amazon Kindle $12,53, 558; lees Johannes Comestor se boekbespreking, LitNet 21.02.2013). “Emancipation of the slaves was not a purpose but a by-product of the conquest of the South” (Wilson 311).

Dan Roodt: Kan ‘n Trump-presidentskap die ANC tot ‘n val bring?

Kan Donald Trump die volgende Amerikaanse president word? En watter gevolge sou dit vir Suid-Afrika inhou? Ons weet dat Jan Smuts gesê het dat ons land se toekoms “altyd in die buiteland bepaal sal word” en gedagtig aan FW de Klerk se halsoorkopoorgawe onder buitelandse druk, was dit nog nooit so waar soos oor die afgelope twintig of dertig jaar nie. Onder Clinton en Obama was daar Amerikaanse ingryping in vele lande, met “regimeveranderings” in Noord-Afrika en in Oos-Europa. Donald Trump mag baie krities begin kyk na Suid-Afrika se ekstreemlinkse, antiwit bewind wat gereed maak om die land in dieselfde rigting as Zimbabwe te stuur.

Terwyl vele hoofstroommeningsvormers hulle nog enkele maande gelede doodgelag het vir Donald Trump, lyk die Amerikaanse miljardêrsakeman al hoe meer onstuitbaar. Met gisteraand se benoemingsverkiesings in Mississippi en Michigan onder sy gordel, is Trump besig om sy Republikeinse teenstanders soos Ted Cruz, Marco Rubio en John Kasich al hoe verder in die stof agter te laat. Terwyl ek hierdie rubriek skryf, wil dit lyk asof Trump in Mississippi selfs meer as 50% van die stemme kan inpalm, wat sou beteken dat hy al die afgevaardigdes in dié deelstaat by sy totaal sou kon voeg. Dit sou ‘n ramp-in-die-kleine vir sy mededingers beteken, veral vir Ted Cruz wat die enigste is wat nog naastenby by Trump kan kers vashou wat afgevaardigdes betref. Aanstaande week op 15 Maart vind sogenaamde “wenner-vat-als”-benoemings in Florida en Ohio plaas, met Trump wat in meningsopnames reeds met agt persentasiepunte of meer in die groot deelstaat Florida voorloop. Marco Rubio, die Republikeinse establishment se gunstelingkandidaat, wie se tuisstaat dit is, loop gevaar om heeltemal uit die wedren geknikker te word indien Trump Florida sou wen.

Trump is ‘n nuwe verskynsel: ‘n regse of konserwatiewe kandidaat wat ondanks die honende vyandigheid van die hoofstroommedia en selfs die grootbase en geldskieters binne sy eie party, toenemende kiesersteun monster. Invloedryke Amerikaanse koerante soos die New York Times, Washington Post en die Los Angeles Times, het reeds herhaaldelik venynige aanvalle op Trump geloods. Hulle het hom ‘n “rassis” en “fascis” genoem, asook met Hitler en Mussolini vergelyk. Onder blanke kiesers in Suid-Afrika sou so ‘n mediabelastering sekerlik die doodskoot vir enige kandidaat gewees het, maar sy meesal blanke Amerikaanse kiesers steur hulle nie meer aan die media nie. Hoe meer hy deur die ultraliberale New York Times, asook die TV-kanale soos CNN of selfs die konserwatiewe Fox News aangeval word, hoe meer stem hulle vir hom.

Dieselfde hoofstroommeningsvormers wat tot onlangs voorspel het dat Trump nie eens die eerste paar rondtes van die benoemingstryd sou oorleef nie, voorspel tans dat hy as Republikeinse presidentskandidaat nie ‘n kat se kans teen Hillary Clinton in die presidentsverkiesing staan nie. Hoewel Hillary in die Demokratiese benoemingstryd redelik ver voorloop teenoor haar onmiddellike teenstander, die linkse Bernie Sanders, lyk sy tog kwesbaar. Benewens die oorweldigende steun wat Clinton onder swart kiesers in die Suide van Amerika geniet, iets wat haar tot dusver bevoordeel het, lyk sy glad nie so sterk in die res van Amerika nie. So pas het die nuus bekendgeraak dat Clinton gisteraand teen Sanders in Michigan verloor het. Toe Sanders begin voorloop met die stemtellery, is daar gehoop dat die stemme uit die swart gebiede van Detroit dalk tot Clinton se redding kon kom. Toe nie. Hoewel haar neerlaag nie veel aan haar afgevaardigdevoorsprong bo Sanders gaan verander nie, besorg dit aan hom ‘n klinkende morele oorwinning wat sy ondersteuners nuwe moed gee. Die knaende welslae van ‘n buiteperd soos Sanders, wat nes Trump ‘n anti-establishmentkandidaat binne Demokratiese verband is, dui egter op groot gapings in Hillary Clinton se steunbasis wat haar in ‘n toekomstige stryd teen Donald Trump duur te staan mag kom. Trouens, sommige van Bernie Sanders se linkse kiesers mag selfs hul stemme vir Trump uitbring. Ander Sanders-kiesers dui in meningspeilings aan dat hulle eerder buite stemming sou bly indien Sanders nie as Demokratiese kandidaat aangewys word nie.

Gestel egter die hoofstroommedia se ergste nagmerrie word waar en Trump bestyg die Withuis ná 8 November vanjaar? Hy het belowe dat hy sal ophou met Amerika se onnodige oorloë in ander wêrelddele, soos Noord-Afrika en die Midde-Ooste, asook konstruktief saam met Rusland sal werk. Die burgeroorlog in Sirië mag dalk sodoende beëindig word.

Waarskynlik het die herhaalde aanvalle op Trump as “rassis” taamlike simpatie by hom gewek vir ander mense en groepe wat insgelyks deur die links-liberale media verguis word. Soos Afrikaners, byvoorbeeld? Trump het reeds hier en daar te kenne gegee dat hy nie van Robert Mugabe hou nie, weens sy konfiskering van blanke boere se bates in Zimbabwe. Met die Effers en ANC wat Mugabe in soveel opsigte na-aap, mag Trump se argwaan jeens dié groepe insgelyks toeneem.

Onder Trump se presidentskap sal daar onluste in die meeste Afro-Amerikaanse buurte uitbreek. Daarvoor sal Hillary en die linkse media sorg. Die huidige rassepolarisering in Suid-Afrika sal dus insgelyks in die VSA weerspieël word.

Die Suid-Afrikaanse media volg reeds die meer linkse Amerikaanse en Britse media slaafs na. Hulle is tans erg anti-Trump en sal met Trump as president oorgaan tot volslae anti-Amerikaanse histerie. Waarskynlik sal die Effers die “rassistiese” Amerikaanse ambassade in Pretoria probeer beset, soos hulle tans met Tukkies probeer doen.

In ‘n wit-swart gepolariseerde wêreld sou dit vir Donald Trump sin maak om die lot van Afrikaners en blankes as ‘n kaart in sy Amerikaanse en globale pokerspel te gebruik. Waarom nie ook minderheidsregte aan Afrikaners toeken soos wat Afro-Amerikaners in die VSA geniet nie? Of selfbeskikking in eie gebiede, selfs ‘n volkstaat nie?

Dit mag waar wees dat die Afrikaner hom in sy lot onder die ANC berus en nie in vryheid belangstel nie. Immers stem feitlik alle Afrikaners vir die ANC Lite, die DA met sy swart leier wat ook links en regs sy eie blanke kiesers van “rassisme” beskuldig. Agri SA pas vrywillig “grondhervorming” toe en die senate van die Afrikaanse universiteite stem keer op keer ten gunste van verengelsing en die etniese suiwering van hul eie kampusse van bleekvellige studente en dosente. Ek verkeer dus onder geen illusie dat Afrikaners ooit self teen die ANC en EFF sou wou opstaan nie. Maar net so willoos as wat die dom, konformistiese Broederbond-NP-groepering van destyds aan die SAKP en ANC oorgegee het, sal hulle enige ander Amerikaanse oplossing wat van buite af op die land afgedwing word, aanvaar. In elk geval is dié mense nie meer ‘n faktor nie, hoewel Naspers, Afriforum en Solidariteit seker kliphard teen Donald Trump en Amerika se “rassisme” sal skree.

“Los ons uit. Ons wíl deur die ANC regeer word!” sal die krete weerklink. Maar net soos wat ‘n klein minderheid blanke, meesal Joodse, kommuniste sonder enige kiesersteun – die SAKP het in die veertigerjare konstant sy deposito’s verloor waar hy in verkiesings gestaan het – uiteindelik die land met buitelandse steun oorgeneem het, mag ‘n handjie vol stoere Afrikaners in mnr. Trump hul “troefkaart” sien. Danksy al die artikels op PRAAG se Engelse webwerwe, ons besoeke aan die VSA en skakeling met pro-wit groepe wat almal bankvas agter Trump staan, is daar reeds voorbrand gemaak vir Afrikaans-Amerikaanse samewerking.

Die huidige Amerikaanse ambassadeur in Pretoria heet Patrick Gaspard. Nou die dag sien ek hom in sy koeëlvaste, twaalfsilinder-BMW raak en ‘n paar dae later weer saam met sy vrou in die Sandton City-winkelsentrum. Daar is ‘n soort ongemaklike oomblik as ons mekaar herken. Sonder enige rede het hy my op Twitter versper, waarskynlik omdat hy daarvan bewus is dat ek tot die gehate Afrikanervolk behoort. Gaspard is in die Kongo gebore en het agterna in Chicago by Obama se linkse, antiblanke versetsgroepe betrokke geraak, daarom is hy met die ambassadeurskap in Suid-Afrika beloon. Vir seker sal hy onder mnr. Trump nie lank hou nie. Inteendeel, mnr. Trump mag dalk net iemand soos Jared Taylor van American Renaissance aanstel. Nie net is Taylor ‘n leiersfiguur in die pro-blanke beweging in die VSA nie, maar hy dra ook uitvoerig kennis van Suid-Afrika, plaasmoorde en antiwit diskriminasie. Soos Trump, word hy gereeld deur die liberale media in die VSA vir ‘n “rassis” uitgekryt, al het hy nog nooit in sy lewe die woord “nigger” gebruik nie. Die ANC en die Effers sal seker ‘n floute vang, maar met Trump in die Withuis, sal enigeen nog omgee wat die narre wat hul in ons land as politici voordoen, dink?

Die hele gespuis wat De Klerk – gesteun deur die verraderlike plaaslike en oorsese media – oor ons aangestel het, moet weg. Daar moet opnuut oor politieke oplossings vir Suid-Afrika gedink word. Sogenaamde “swart meerderheidsregering” lei regstreeks na korrupsie, geweld en armoede. Trump is ‘n sakeman en dus kan hy nie korrupsie, geweld en armoede as begeerlike uitkomste vir “regering” sien nie.

Soos Richard Spencer, nog een van die jong, pro-Westerse intellektuele in Amerika en ‘n persoonlike vriend van my, oor Trump gewiet het:

If #Trump survives this onslaught, the world will have dramatically changed, and new ideological space will have opened up.@realDonaldTrump

— Richard B. Spencer (@RichardBSpencer) February 29, 2016

Min Afrikaners besef dit nog, want sotte soos Leopold Scholtz of Max du Preez het dit nog nie vanaf hul preekstoele in ‘n Media24-koerant aangekondig nie, maar Trump het reeds die wêreld verander. As hy in die Withuis kom, gaan die poppe dans.

Die feit dat die meeste Afrikaners dus vir hul eie “Obama”, Mmusi Maimane, stem, behoort ons min te skeel. Demokrasie het in Suid-Afrika nog altyd baie min getel. Dis bloot ‘n sirkus wat aandag van die werklike magsverhoudinge en buitelandse invloed aflei. Soos die skerpsinnige Smuts ingesien het, word ons lot buite ons grense bepaal.

Die aardbewing as Trump in die Withuis kom, sal tot hier gevoel word. Die handjie vol Afrikaners wat nog lojaal teenoor ons eie mense en die Westerse beskawing staan, moet regmaak daarvoor. Daar is ‘n groot golf op pad, selfs ‘n tsoenami. En dié keer is dit ‘n wit tsoenami!

Binnekort drink ons dalk groentee – dis wat ek deesdae drink, nie meer koffie nie – in die Amerikaanse ambassade by Pretoriusstraat 877 saam met mnr. Jared Taylor. Ons sal nie eens ons probleme aan hom hoef te verduidelik nie, want hy verstaan dit reeds. Daar moet meer as een manier wees om van die ANC en die Effers, sonder geweld en te veel bohaai, ontslae te raak. As hulle almal net van die misdade en korrupsie wat hulle reeds gepleeg het, aangekla word, sal daar nie genoeg plek op Robbeneiland of in Polssmoor wees om hulle almal aan te hou nie.

Op die Britse Guardian se webblad het daar nou die dag ‘n interessante artikel verskyn oor die versweë rassedinamiek wat die Amerikaanse politiek dryf: American crossroads: Reagan, Trump and the devil down south: How the Republican party’s dog-whistle appeal to racism, refined by Richard Nixon and perfected by Ronald Reagan, led inexorably to Donald Trump. Volgens die skrywer, Ben Fountain, wat uiteraard vanuit ‘n linkse oogpunt skryf, is die politiek selfs in Reagan se dae gekenmerk deur “gekodeerde” rasse-elemente. Die blanke Suide, wat erg onder swartes en die sogenaamde “desegregasie” gely het, het in 1948 die Demokratiese Party weens sy toenemende liberalisme verlaat en Republikeins begin stem. Hierna moes die Republikeinse Party voortdurend op ‘n subtiele manier ‘n pro-blanke sein uitstuur, sonder dat die media dit kon opvang. Die skrywer haal vir Lee Atwater – destyds ‘n strateeg in die Reagan-Withuis – aan waar hy die sogenaamde “suidelike strategie” só opsom:

You start out in 1954 by saying ‘nigger, nigger, nigger’. By 1968, you can’t say ‘nigger’ – that hurts you. Backfires. So you say stuff like, uh, forced bussing, states’ rights and all that stuff. You’re getting so abstract now you’re talking about cutting taxes, and all these things you’re talking about are totally economic things and a byproduct of them is blacks get hurt worse than whites. And subconsciously maybe that is part of it. I’m not saying that. But I’m saying that if it is getting that abstract, and that coded, that we are doing away with the racial problem one way or the other. You follow me – because obviously sitting around saying ‘We want to cut this’ is much more abstract than even the bussing thing, and a hell of a lot more abstract than ‘nigger, nigger’.

In die VSA, nes in Suid-Afrika, draai alle politiek rondom ras. Terwyl dit in die verre verlede gegaan het oor swart “burgerregte” in die Amerikaanse Suide, het dit tans te make met blanke oorlewing in ‘n “gekleurde wêreld”, dít wat Lothrop Stoddard en ander Amerikaners in die twintigjare voorspel het in boeke soos The Rising Tide of Color Against White World-Supremacy.

Die ANC-SAKP is wesentlik ‘n terroriste-organisasie wat nooit Suid-Afrika moes regeer het nie. Mev. Thatcher was reg toe sy gesê het dat hul ondersteuners in die Weste kranksinnig was. Sy en mnr. Reagan was die enigste Westerse leiers wat helder genoeg was om te kon insien op watter ramp radikale, linkse en antiblanke regering in Suid-Afrika sou afstuur.

Donald Trump volg so reg in Reagan se voetspore. Hier van die kantlyn af, behoort Afrikaners hom toe te juig, al is ons net ‘n klein groepie. Die res van Suid-Afrika, en veral natuurlik die Verraaierkaners, sal ons altyd met dieselfde teerkwas van “fascisme” en “rassisme” toetakel as waarmee hulle Trump probeer swartsmeer.

Maar soos wat iemand nou die dag twiet:

When the media called Donald J. Trump a KKK Nazi racist, every average White person could relate to him. Helped him in the polls.

— Ricky Vaughn (@Ricky_Vaughn99) March 9, 2016

Inderdaad raak verguising as “rassis”, “fascis” en “Nazi” deesdae op ‘n manier deel van die blanke identiteit. Selfs liberale en linkse blankes word gereeld as “rassiste” uitgeskel.

Met sy geniale sin vir bemarking, het Trump dit ingesien en die “reserweweermag van armblankes” waarvan Ilana Mercer praat, tot sy mees lojale ondersteuners verhef. Hulle is gewoond daaraan om beledig te word, dus hoe meer die media Trump beledig het, hoe meer kon hulle met hom identifiseer. Hoewel Trump nog niks gesê het wat as openlik pro-blank geïnterpreteer kan word nie, het hy aan die ander kant ook nog niks kwytgeraak wat as antiblank getipeer kan word nie. Anders as mev. Clinton, byvoorbeeld, wat gereeld tirades teen “rassisme” en “blanke bevoorregting” lewer.

Trump sal moet vasbyt. Maar vir die eerste keer sien ek ‘n sprankie hoop op die horison raak. ‘n Trump-Withuis gaan die wêreld verander. En dalk Suid-Afrika daarmee saam. Selfs Europa sal nie ongeskonde gelaat word nie en die nuwe regse partye op die Vasteland mag dalk net vinniger groei. Donald Trump in die Withuis, Marine Le Pen in die Élysées, Geert Wilders aan bewind in Nederland… almal goeie vriende van Wladimir Poetin. Kan u u so iets voorstel?

Onthou net: U het dit hier vir die eerste keer gelees.

Karel Combrinck: Donald Trump – iets nuuts?

Die meeste van ons sal seker uitsien na ‘n suksesvolle kandidatuur vir mnr Trump in die komende presidentsverkiesing. Ons weet natuurlik nog nie presies wat hy gaan doen en sê as hy eers president is nie, maar die voorlopige tekens lyk belowend.

Nou moet ons egter nie die fout maak om te dink dat mnr Trump se verkiesing ‘n uitgemaakte saak is nie, want mnr Trump het sterk, maar ook swak elemente in sy mondering en soos dit dikwels gaan, kan sy sterk punte ook mettertyd teen hom werk. In elk geval moet daar nog baie water in die see loop voor die presidensiële verkiesing uiteindelik oor agt maande plaasvind.

Mnr Trump se sterkste punt, behalwe uiteraard sy persoonlikheid, is die feit dat hy onafhanklik is van ryk borge en dat hy self vir sy verkiesingsveldtog kan betaal. Hy hoef dus nie die rituele agteroorbuigings te maak voor die borge en ander lobbies nie waarvan sommige, soos ons weet, magtiger is as ander. Dit lyk reeds duidelik dat mnr Trump ‘n nuwe rigting gaan inslaan bv. wat betref vriendskaplike betrekkinge met Rusland en ‘n meer ewewigtige beleid ten opsigte van die Midde-Ooste.

Pas weer kwaak Leëpot Scholtz weer die Navo-bevelvoerder genl Philip Breedlove se verklaring na dat Rusland doelbewus die situasie in Sirië vererger ten einde ‘n verleentheid vir Europa te skep. Duidelik wil die Amerikaanse establishment van mnr Poetin ‘n muishond maak en vyandigheid teenoor Rusland aanstook ten einde munt daaruit te kan slaan. Ons sien dit mos ‘n tydlank al aankom.

Donald Trump se sterkste punt is dus sy finansiële onafhanklikheid. Terselfdertyd is dit ook vir hom ‘n bedreiging aangesien sy onafhanklike beleid, veral ten opsigte van betrekkinge met Rusland, die gevaar inhou om die multimiljard industrieel-militêre belangegroep teen hom die harnas in te jaag; hulle jeuk vir ‘n konfrontasie met Rusland. Dit sal welkome nuus wees indien mnr Trump aan hierdie gevaarlike spiraal ‘n einde kan maak.

Die feit dat mnr Trump niks benodig van die groot geldlobbies nie en dus geen beloftes aan hulle hoef te maak nie, beteken ook dat hulle geen belang het om hom te steun nie en eerder daarby mag baat om Hillary Clinton te steun wat by uitstek ‘n kandidaat vir die miljoenêrs is. Mnr Trump se onafhanklikheid maak dus dat hy gevaar loop om die steun van die miljoenêrs aan beide die Republikeinse en Demokratiese kant te verloor. Hy is ongetwyfeld van hierdie moontlikheid bewus, maar dis ‘n risiko waarmee hy bereid sal moet wees om saam te leef ten einde onder die diktate van die geldlobbies uit te kom. Op sterkte van sy finansiële krag kan hy bekostig om die steun van die geldmagte te ontbeer. Weens die meer populistiese aard van sy verkiesingsveldtog het hy aan die ander kant dalk ‘n beter kans as sy opponente om die populêre stem te trek.

Niks is egter seker nie. Mnr Bernie Sanders, die ander mededinger aan Demokrate-kant, het pas op Super-Dinsdag veld verloor teen Hillary Clinton weens die negerstem in die suidelike state. Die feit dat mnr Sanders ‘n kampvegter vir die gewone mense teen die groot geldmagte is, het skynbaar aan die swart steun vir Clinton geen verskil gemaak nie.

‘n Sleutelfaktor in Amerikaanse presidentsverkiesings die afgelope dekades en nog ‘n area waar mnr Trump nie te sterk staan nie, is dus die negerstem. Die Amerikaanse negerbevolking staan op vyftigmiljoen en die Latino’s (Spaanssprekendes) is nog meer. Normaalweg is die stempersentasie onder negerkiesers laag. Met die laaste twee presidentsverkiesings en Obama as kandidaat het hulle egter bankvas vir die swart kandidaat gestem. Dit beteken terselfdertyd dat hulle nou ontdek het dat hulle stem in ‘n presidentsverkiesing beslissend is.

Dis onwaarskynlik dat die meerderheid Negers en Latino’s vir mnr Trump sal stem en om die verkiesing te kan wen, sal hy dus die steun van die oorgrote meerderheid van die blanke kiesers op hom moet verenig. Gaan hy daarin slaag ? Kom ons hoop maar so. ‘n Feit wat mnr Trump onder oë sal moet sien, is dat die negerstem voortaan bepaal wie die president van Amerika is. Waarop dit neerkom, is dat ‘n minderheid inderdaad beslis wie die meerderheid regeer. Dit beteken terselfdertyd ook dat die Amerikaanse demokrasie besig is om te faal. Kom ons hoop maar mnr Trump is nie die slagoffer daarvan nie.

Leon Lemmer: Carla Bruni en Sarah Palin: politiek en skoonheid

Daar was ‘n tyd toe taamlik algemeen aanvaar is dat Sophia Loren (gebore in 1934) die mooiste vrou op aarde is. In die jare vyftig en sestig het sy sterk mededinging van ‘n ander Italiaanse filmster, Gina Lollobrigida (gebore in 1927), ondervind. Loren het intussen oud geword. Sy het onlangs ‘n leesbare outobiografie oor haar eertydse glorie gepubliseer: Yesterday, today, tomorrow: My life (2014).

In die politieke arena het uitsonderlike mooi vroue periodiek hulle opwagting gemaak. Margaret Trudeau (gebore in 1948) was ‘n hippie/blommekind wat eensklaps die vrou (1971-1984) van die Kanadese eerste minister (1968-1979, 1980-1984), PierreTrudeau (1919-2000), geword het. Maar ‘n ernstige sielsiekte het spoedig die oorhand oor haar gekry. Sy het daaroor in haar outobiografie, Changing my mind (2010), geskryf. Onlangs het sy verdere inligting in haar boek, The time of your life (2015), verskaf. Haar oudste kind, Justin (gebore in 1971), is tans die Kanadese eerste minister.

Carla Bruni

Carla Bruni (gebore in 1967) is ‘n pragtige vlinder wat steeds vlieg en goed kan sing. Sy word ‘n “singer-songwriter” genoem. Sy is sedert 2008 die vrou van ‘n vorige Franse president (2007-2012), Nicolas Sarcozy (gebore in 1955). Albei is deels Joods, maar hulle is Rooms-Katolieke. ‘n Mens kan wonder hoe so ‘n lelike mannetjie so ‘n mooi vrou, wat heelwat langer as hy is (1,77 meter teenoor 1,65 meter), kan hê. Daardie verhaal word in hierdie boek vertel: Yves Azeroual & Valerie Benaim, The true story of Carla and Nicolas (London: Cutting Edge Press, 2011, 131p; Amazon Kindle $7,40). Soos uit die boektitel afgelei kan word, is die teks in die tradisie van poniekoerante en (sommige) vrouetydskrifte geskryf; dus “keyhole journalism” (Kindle 951).

Carla se ma, Marisa Borini, was ‘n konsertpianis en Frans. Carla se amptelike pa, Alberto Bruni Tedeschi, was ‘n komponis van klassieke musiek en Italiaans. Haar biologiese pa is die Italiaan Maurizio Remmert, ‘n Brasiliaanse kruideniersmagnaat, met wie Marisa ses jaar lank ‘n verhouding gehad het. In 1975 het die Tedeschi’s uit Italië na Frankryk getrek. Hulle is stinkryk. Na ‘n skoolloopbaan in Switserland en onvoltooide studie in die skone kunste en argitektuur het Carla ‘n model en mettertyd ‘n skatryk supermodel geword. “She has long legs and eyes that would grace a cat” (1706). “By 1993, she is one of the catwalk elite” (1786). Daarna, in 1998, het haar musiekloopbaan begin. ‘n Italiaanse koerant het haar beskryf as “a millionaire, a caviar eating lady of the left” (986). ‘n Jaar later het sy weens ‘n gebrek aan selfvertroue psigo-analise ondergaan. “[Analysis] stops you stopping yourself from living” (3170).

Carla is deel van “a family that is not strangled by bourgeois conventions” (2010). Sy is “no-one’s idea of a nun” (131). In een van haar vele verhoudings, met die filosoof Raphaël Enthoven, het sy ‘n seun, Aurélien (gebore in 2001), gekry. Donald Trump is een van haar vorige minnaars (350, 1841). ‘n Ander een sê: “Like Venice I find her serene, elegant and out of time” (1757). “She was almost born flirting … ‘I was very much a flirt when I was a young girl and I really liked it … It’s very much a general attitude in life'” (359). “She is a free spirit … she has been monogamous from time to time, but prefers polygamy and polyandry” (478). Carla: “I did experiment with various drugs” (1659). Na haar troue met Nicolas is van Carla gesê: “the President of the Republic is her weed substitute” (2631), want die titel van een van haar liedjies is: “I love my weed” (2642). Carla se broer, Virginio (1959-2006), is weens vigs dood.

Nicolas Sarcozy is van Hongaarse afkoms. In sy eerste huwelik (1982-1996) het hy 2 kinders verwek en in sy tweede huwelik (1996-2007) nog ‘n kind. Vier weke na sy egskeiding het Nicolas en Carla op 14 November 2007 die eerste keer ontmoet en is op 2 Februarie 2008 getroud. By Nicolas is die haastige huwelik gemotiveer deur sy poging om te (probeer) vergeet van sy tweede vrou, Cecilia, ‘n oud-model, wat met ‘n ander man weggeloop het. ‘n Dogter, Giulia (gebore in 2011), is uit Nicolas en Carla se huwelik gebore.

In die politiek beklee Nicolas die Gaullistiese middelgrond (456) en hy neig om soms selfs konserwatief te wees (2092, 2479). Cecilia het prontuit gesê: “I’m not politically correct” (932). Carla, daarenteen, is (ekstreem) links. “Her intellectual identification with the left is absolute” (456). “I attach no importance to questions of nationality or language” (1667). “I will always vote for the left. My parents also always voted for the left. It is our tradition. I will never vote for the right” (1890). Sy is teen maatreëls wat die instroming van immigrante na Frankryk beperk. “To get into France people will have to be whiter than white. I hate this policy because it distinguishes between people” (1920). Nicolas kompartementaliseer hulle politieke oortuigings. Ter wille van hulle huweliksgeluk laat Nicolas vir Carla baie vryheid toe; ook in die politiek. Van Nelson Mandela het sy gesê: “I always had immense admiration for this man” (2844) en “I hope to do things that help humanitarian causes, and my husband will assist me in that” (2854). Na mate sy ouer geword het, het haar oortuigings minder buitensporig geword. “The right are impressed by her presence, her allure; the left likes her artistic, bohemian side” (3159).

In Engeland is van Carla gesê: “She is the new Diana” (2919). Gedurende hulle eerste jaar in die Elysées-paleis, 2008, het Nicolas en Carla ‘n tweedaagse besoek aan Suid-Afrika gebring. Thabo Mbeki “is obviously smitten … ‘She is beautiful and I am very happy to have made her acquaintance. I wanted to tell her that she is welcome to come to South Africa alone. She does not have to wait for Nicolas’ next official trip’. Sarkozy replies to this rather outrageous Presidential flirtation with great finesse. ‘Mr President, you too have an enchanting wife and if you knew her better, you would see that she can sing as well as Carla’, Sarkozy smiles at the bemused Mbeki as he ladles on the flattery. Then he turns to his wife, and says, like any caring husband would: ‘We will come back. But together'” (2825). Dit lyk asof Mbeki verlang het na die wit vroue waarmee hy verhoudings gehad het (Mark Gevisser, Thabo Mbeki: The dream deferred, Johannesburg: Jonathan Ball, 2007, 650p; Amazon Kindle $9,89), bv Ann Nicolson in Johannesburg (Kindle 3455) en Moskou (5938, 6242); Philippa Ingram aan Sussex-universiteit (4431, 4542, 5295); en ‘n anonieme Russiese meisie waarop hy verlief was (6268).

Hier sing Carla Bruni ‘n liedjie in die Olympia-teater in Parys.

Sarah Palin

Dat skoonheid politieke relevansie kan hê, is eintlik voor die hand liggend. ‘n Man wat ‘n loopbaan in die politiek het se beeld of aansien kan met ‘n mooi vrou aan sy sy aansienlik verbeter word. Dit was/is die geval met sowel Pierre Trudeau as Nicolas Sarcozy. ‘n Ander moontlikheid is dat die mooi vrou self die politikus is. Dit is die geval met Sarah Palin (gebore in 1964), wat eens die aktiefste mooi-vrou-vulkaan was, maar haar ster het sedertdien ietwat verskiet. Sy kan nie ‘n Ronald Reagan wees nie en het ook nie die geestelike breedte en diepte van bv Barry Goldwater of Patrick Buchanan nie. Maar sy kan moontlik ‘n beter Amerikaanse president as Jimmy Carter of Barack Obama wees.

In Brion McClanahan se 9 presidents who screwed up America and four who tried to save her (Regnery History, 362p; Amazon Kindle $18,46), wat op 8 Februarie gepubliseer is, word die volgende as opneukers geëtiketteer: Andrew Jackson, Abraham Lincoln (Obama se held), Theodore Roosevelt, Woodrow Wilson, Franklin D Roosevelt, Harry S Truman, Lyndon B Johnson, Richard M Nixon en Barack Obama. Die vier wat gunstig bejeën word, is: Thomas Jefferson, John Tyler, Grover Cleveland en Calvin Coolidge. Die outeur sou graag hierdie twee lysies wou uitbrei. Dan sal daar sekerlik plek vir die patetiese Jimmy Carter, die skrywer van bv Palestine: peace not apartheid (2006), ingeruim word.

Sarah, gebore Heath, is van Engelse, Ierse en Duitse afkoms en het in 1982 haar skoolloopbaan voltooi. Daarna het sy ses kolleges/universiteite bygewoon voordat sy in 1987 ‘n graad voltooi het. In 1988 is die swanger Sarah met Todd Palin getroud. Hy was ‘n lid van die politieke party wat onafhanklikheid vir Alaska voorstaan en Sarah het simpatie hiermee. Hulle het vyf kinders: Track en Trig (seuns), asook Bristol, Willow en Piper (dogters). In 1992 het haar politieke loopbaan as stadsraadlid van Wasilla, naby Anchorage in Alaska, begin. Van 1996 tot 2002 was sy Wasilla se burgemeester en van 2006 tot 2009 die goewerneur van Alaska. In 2008 het sy as die visepresidentskandidaat van John McCain bekendheid verwerf. Maar die McCain-kamp het die toegang van joernaliste tot Sarah sover moontlik beperk omdat gevrees is dat Sarah se uitlatings die McCain-veldtog sou benadeel.

Daarna het Sarah deelgeneem aan veldtogte van die konserwatiewe Tea Party, asook die Pink Elephant Movement, wat die kandidatuur van vroue in die Republikeinse Party bevorder. Sedert die verkiesing van die eerste swart Amerikaanse president word sterk druk vir die eerste vrouepresident uitgeoefen. Vanjaar het Sarah haar steun aan Donald Trump, ‘n aspirant presidentskandidaat van die Republikeinse Party, toegesê. Daar is sprake dat sy Trump se visepresidentskandidaat kan word. ‘n Trump-Palin-alliansie sal die Amerikaanse politiek baie interessanter maak, maar die vraag is of die gedrag van hierdie twee, wat soms neig om soos ongeleide missiele te wees, tot heil van Amerika sal strek. Maar ‘n mens moet ook rasioneel weerstand bied teen die oorweldigende en dikwels onverdiende kritiek wat in die hoofstroom-inligtingsmedia teen Trump en Palin uitgespreek word.

Sarah word heftig in die Amerikaanse media gekritiseer. Sy verwys na die “mainstream media” as “lamestream media”. Enigeen wat in die Amerikaanse politiek konserwatief of regs en daarby godsdienstig is, moet kwaai kritiek verwag. Sarah se ma was ‘n Christian Scientist, maar sy verkies charismatiese kerke. In die geval van die Palins is huismoles ‘n bydraende faktor tot kritiek. In 2008 het Sarah by openbare politieke byeenkomste glad nie swanger gelyk nie. Tog het sy in daardie jaar geboorte aan Trig, ‘n baba met Down-sindroom, geskenk. Sarah is sterk teen aborsie gekant. Daar word beweer dat sy opsetlik toegelaat het dat die kind gebore word om te bewys hoe standvastig sy in haar oortuigings is.

Sommige het beweer dat dit eintlik haar tienerdogter, Bristol (gebore in 1990), se kind is. Maar Bristol het in 2008 self geboorte aan ‘n seun, Tripp, geskenk. Bristol was toe verloof. Later was Bristol aan ‘n ander man verloof en het in 2015 ‘n dogter, Sailor, by hom gekry. Sy voer nou ‘n veldtog teen tienerswangerskappe: “Pause before you play”. Bristol se openbare aansien is verder aangetas toe sy in die openbaar dronk was. Naas die twee kleinkinders wat Bristol aan Sarah besorg het, het haar seun, Track, ook ‘n kind. Hy was in die nuus omdat hy sy vriendin tydens dronkenskap aangerand het (Die Burger, 21 Januarie, p 10). Sedert sy skooldae het Track drank- en dwelmprobleme. Dit is waarom sy ouers hom verplig het om na sy skoolloopbaan by die weermag aan te sluit. Sarah het dit polities misbruik deur te verkondig dat sy ‘n seun in Irak het wat vir Amerika veg. “She uses them shamelessly, from Track in his uniform to Trig in his diapers. But it’s all just part of the show” (Joe McGinniss, bron hier onder, Kindle 1673). Dit is hierdie soort stories waarop die poniepers teer.

Daar is twee boeke wat min of meer dieselfde kritiese benadering tot Sarah het, Geoffrey Dunn, The lies of Sarah Palin: The untold story behind her relentless quest for power (2011, 465p) en Joe McGinniss, The rogue: Searching for the real Sarah Palin (New York: Crown Publishers, 2011, 336p; Amazon Kindle $12,99). Ek het laasgenoemde boek gelees omdat ek gehoop het dit sou meer objektief as Dunn se boek wees. In werklikheid het albei net kritiek op en geen lof vir Sarah nie. McGinniss se teks steun sterk op wat skindertonge, “that can leave you reeling from intimate information overload” (Kindle 150), te sê gehad het. Die Wikipedia-artikels werp dikwels ‘n ander lig op sake. Nogtans is dit ‘n feit dat McGinniss die onderwerp deeglik nagevors het. As die Palins se buurman in Wasilla het hy maande lank plaaslik ondersoek ingestel. Maar ek kan die boek nie as ‘n aangename leeservaring aanbeveel nie. In wat volg, onderskei ek nie tussen wat McGinniss of sy informante beweer nie.

Daar word graag beweer dat Sarah se man, Todd, ‘n Eskimo is, al is dit net een agste die geval. (Eskimo’s word deesdae Sami genoem danksy pogings om die aansien van alle etniese groepe, sonder inagname van verdienste, ‘n bietjie op te kikker.) “Given the racism rampant in Wasilla – then and now – it was a tricky thing to be just Native enough to seem glamorous, but not so Native that it was obvious. Todd could easily pass for all white” (320). “Todd was a racist bully” (333). “When he gets drunk he starts talking like a Native” (327). Hy is al weens dronkbestuur gearresteer. Todd en Sarah was saam op skool. “Sarah was hardly an intellectual” (339) en Todd is dit nog minder. “Sarah becoming governor was an insult to educated women” (1539). “She doesn’t belong leading people; she’s just not smart enough. She has no intellect and no interest in learning” (2075). Televisie-demokrasie het Sarah se politieke loopbaan moontlik gemaak; dus die visuele indruk wat sy wek eerder as wat sy sê. “She’s unlike anything seen before in American political history” (481).

“It’s never been a happy marriage … Part of the problem was Sarah’s lack of domestic skills … She’d burn water. Another sticking point was her lack of enthusiasm for child rearing” (732). Todd moes die kinders grootmaak. “Those kids never had any parenting, they had to raise each other. And look how it’s turned out” (1673; ook 2111). Daar word ook geskinder dat albei buite-egtelike verhoudings het. “And her so-called family values? After the way she’s neglected her own kids?” (1231). Terwyl sy burgemeester en later gowerneur was, was daar allerhande aantygings van baantjies vir boeties, korrupsie, intimidasie om haar en Todd se wil af te dwing, ens. Todd het vir ‘n oliemaatskappy gewerk en het ook ‘n visonderneming. Die dorpie Homer word beskryf as “A quaint little drinking village with a fishing problem” (3421).

Naas haar afwysing van aborsie is Sarah ook teen selfdegeslaghuwelike en die wettiging van dagga gekant (al het sy in haar jeug met dwelms geëksperimenteer). Sy is ten gunste van die doodstraf. Sy glo dat alle verantwoordelike persone geregtig op die besit van vuurwapens is. (In Alaska word daar nog op groot skaal gejag.) Volgens haar behoort kreasionisme naas biologiese ewolusie in skole onderrig te word. Sy is gekant teen Barack Obama se sosialistiese gesondheidsorgplanne. Sy wil hê Amerika moet militêr sterk bly. Sy ondersteun die inval in Irak en die Amerikaanse teenwoordigheid in Afganistan en sy skaar haar aan die kant van die Israeli’s in hulle stryd teen die Palestyne.

Jaap Steyn: ANC benadeel Afrikaans, dog NP-bewind het wel Afrikatale bevorder

Verskeie kommentators meen dat die veldtog teen Afrikaans eintlik oor politiek gaan. Dit aanvaar ek. Daarby dink ek egter dat die politiek van vergelding ook ’n rol speel.

Maar dis die moeite werd om te kyk na ander gewilde argumente. Klasse moet toeganklik wees vir alle studente – en nie-Afrikaanse studente kan nie Afrikaanse lesings volg nie. Dit was tot onlangs die vernaamste argument wat anti-Afrikaanse aktiviste teen Afrikaans as voertaal aanvoer.

In die geval van die meeste histories Afrikaanse universiteite het hierdie argument sy geldigheid verloor, want hulle bied alle klasse ook in Engels aan.

Daar moes dus nuwe argumente teen Afrikaans bedink word, wat aan die Universiteit van die Vrystaat (UV) gebeur het.

Die UV het ’n parallelmediumbeleid gevolg. Wanneer daar van dié beleid afgewyk is, was dit ten gunste van Engels. Minder as ’n jaar gelede het die rektor, prof. Jonathan Jansen, die eerste stappe gedoen om Afrikaans af te skaf.

’n Volksblad-berig van 7 Mei 2015 lui dat ’n gesprek oor die hersiening van die UV se taalbeleid begin het ná voorstelle deur studente dat Afrikaans in die klaskamer moet verdwyn en dat die onderrigtaal voortaan net Engels moet wees.

Jansen noem dié studente se argumente vir Engels in ’n brief aan studente en dosente:

Die praktyk van afsonderlike klasse in Afrikaans en Engels lei tot skeiding van rasse, aangesien die meeste swart studente die Engelse klasse, en die wit studente hoofsaaklik die Afrikaanse klasse bygewoon. Dit is strydig met die UV se integrasiebeleid.
Die vermoede bestaan dat studente in Afrikaanse klasse bevoordeel word wat betref “eksamineerbare inhoud”, aangesien die opsomming van die hoofsaaklik Engelstalige handboeke net die noodsaaklikste inligting saamvat wat nodig is om te leer en waaraan studente getoets sal word.
Die herhaling van klasse in Afrikaans en Engels plaas ’n dubbele werklading op dosente terwyl hulle die tyd vrugbaarder aan navorsing en ander akademiese pligte kan bestee.

Verskeie instansies en akademici het op die berig oor die verengelsingsplanne gereageer. Voorspelbaar het dit geen indruk op die UV-topbestuur gemaak nie.

Prof. Hennie van Coller het in ’n lang Volksblad-artikel gewys op hoe prof. Jansen Engels ten koste van Afrikaans bevorder het. Van Coller was vir 26 jaar die hoof van die UV se departement Afrikaans en Nederlands, Duits en Frans. Hy is ’n voormalige voorsitter van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.

Hy het soos volg op Jansen se argumente geantwoord:

“Die beskuldiging dat Afrikaanse studente bevoordeel sou word deur Afrikaanse dosente berus op persepsies (omdat hulle skynbaar beter presteer?) en nie op feite nie.

“Die UV-bestuur se besluit om so ’n onbewese beskuldiging as belangrike argument te opper om ’n taalbeleid weer te bekyk, kom neer op die bevraagtekening van Afrikaanse dosente se integriteit.”

Dat hierdie argument onsin was, blyk daaruit dat dit nooit weer geopper is nie.

Van Coller gaan voort:

“Dat afsonderlike taalklasse apartheid sou bestendig, is onwaar, omdat die klasse oop is vir almal – ongeag geslag of kleur – en talle studente anders as wittes daarin (in Afrikaanse klasse) sit.

“Boonop word integrasie op soveel ander plekke op die kampus nagestreef (van die koshuise, studentepolitiek, sport en die verpligte eentalige Engelse UFS 101) dat dit ’n drogredenasie is.

“Al geldige beswaar teen parallelmediumonderrig is die herhaling van lesings, maar indien verskillende dosente dit behartig, is daar geen verdubbeling vir dosente nie. En die verdeling van groot klasse is in baie departemente reeds die gebruik vir dekades.

“Maar ek vrees, beredeneerde en logiese argumente (hoe vriendelik ook gestel) gaan geen effek hê op ’n uitkoms wat vir my vasstaan nie: ’n eentalige Engelse universiteit waar Afrikaans selfs nie in enige openbare ruimte geduld sal word nie. En hierdie toekomsvoorspelling berus op wat in die verlede by die UV gebeur het.”

Wat daarna aan die UV gebeur het, toon dat Van Coller dit heeltemal gelyk gehad het. Dit kon die topbestuur ook regkry deur die regte mense aan te stel vir die komitee wat die taalkwessie moes ondersoek. Dié komitee het uit elf lede bestaan van wie die meerderheid hul vooraf reeds in die openbaar en boonop herhaaldelik ten gunste van Engels as die enigste (nagraadse) onderrigtaal uitgespreek het en dikwels (soos in die geval van die voorsitter en nog een lid) ook fel anti-Afrikaans was. Slegs twee lede was pro-Afrikaans of pro-meertaligheid.

’n Stemming op die kampus is geïgnoreer omdat die uitslag glo nie as onweerlegbaar beskou kan word nie: 2 562 het gestem vir “slegs Engels”, 1 107 vir Engels as primêre onderrigtaal, maar met tutoriale in Afrikaans en Sesotho, en 3 323 vir die huidige beleid van parallelmedium-onderrig. Wat personeel aan die hele UV betref, is daar ’n voorkeur vir Afrikaans as voorkeurtaal vir institusionele kommunikasie (55%) teenoor Engels (43%). Op die Bloemfontein- en Suid-kampus is die voorkeur vir Afrikaans onderskeidelik 61% en 59%, terwyl die Qwaqwa-kampus 86% vir Engels gestem het.

Op een van die inligtingsessies oor die taalbeleid het een student beweer Afrikaanse studente word onregverdig bevoordeel omdat hulle in hul moedertaal kan studeer.

Nog ’n student het gevra hoe enigiemand bevoordeel word deur iets van die een groep weg te vat sonder om iets tot ’n ander groep by te voeg: “Dit klink vir my baie soos wanneer sommige mense hul bene verloor het en ons almal nou ons bene moet afsny om gelyk te wees.”

Dr. Munene Mwaniki, hoof van die departement linguistiek en taalpraktyk aan die UV en ook ’n lid van die taalkomitee, het geantwoord: “Miskien moet ons begin vra wie het daardie mense se bene in die eerste plek afgesny.”

Hy laat dit dus lyk asof dit die Afrikaanse studente se skuld is dat swart studente nie deur middel van hul eie tale kan studeer nie. Dit is onwaar.

Nooit in die afgelope 22 jaar het die bewind enige poging aangewend om Afrikatale vir akademiese doeleindes te bevorder nie.

Die vorige bewind het die Afrikatale probeer bevorder deur moedertaalonderrig daarin uit te brei. Dit hét ook gebeur ondanks teenkanting van die sprekers van dié tale. Ná die 1976-onluste ten gunste van Engels as enigste voertaal in swart hoërskole is Engels ook al hoe meer in laerskole ten koste van moedertaalonderrig ingevoer.

Omdat Afrikaanse studente danksy moedertaalonderrig goed presteer, wil die betogende studente dit van hulle afneem sodat almal ewe swaar moet kry. Dié argument het reeds jare lank ’n eie benaming: equal misery vir almal. Behalwe natuurlik vir die studente wat Engels as eerste taal het.

’n Mens presteer die beste in jou eie taal of ’n taal wat jy so goed as jou moedertaal kan besig. Waarom gun die betogers nie hierdie vryheid aan Afrikaanse studente – en aan hulself – nie?

Karel Combrinck: Hubert Zafke in die Duitse boendoehof

In die stad Neubrandenburg in Duitsland is tans regsverrigtinge aan die gang teen ene Hubert Zafke wat gedurende die tweede WO ‘n verpleër in die gevangenekamp Auschwitz was.

Zafke word daarvan beskuldig dat hy aandadig was aan die gasdood van 3 681 Jode gedurende die tydperk Augustus tot September 1944.

‘n Duitse hof het reeds in 2015 beslis dat Zafke, wat 95 jaar oud is, weens sy verswakte geestelike en fisiese toestand nie tereg kon staan nie nie, maar die Nazijagters het tog wel daarin geslaag om opnuut ‘n verhoor te laat open.

Nader beskryf, lui die aanklag teen Zafke dat hy gedurende die betrokke periode teenwoordig was by die aankoms in Auschwitz van veertien konvooie met Joodse gevangenes. Daarvan word dan skynbaar afgelei dat hy van die gasvergiftiging van die Jode in die Auschwitzkamp moes geweet het en dus medepligtig was.

‘n Mens sou graag wou sien dat die hof moet kyk na die geloofwaardigheid van die getuienis teen Zafke, soos dit in elk geval ‘n hof in ‘n beskaafde regstelsel betaam. Dit sou uiteraard beteken dat hulle ook sal moet kyk na die geloofwaardigheid van die gasstorie as sodanig, waarvoor die kanse bykans nul is.

Ook beskik die hof sedert die beslissing in die Demjanjuk-saak oor die gerieflike presedent dat ‘n persoon wat van misdade teen die mensdom in die Nazitydperk aangekla word, skuldig bevind kan word, bloot uit hoofde van die feit dat hy fisies teenwoordig was op ‘n plek, bv. ‘n gevangenekamp waar misdade van hierdie aard na bewering gepleeg is, al is daar geen bewys dat hy aktief daaraan meegedoen het nie. Ivan Demjanjuk, ‘n opsigter in Duitse gevangenekampe gedurende WO2 is in 2011 op 82-jarige ouderdom vir misdade teen die mensdom verhoor en tot gevangenisstraf veroordeel. Geen direkte getuienis is gevind dat Demjanjuk wel aan misdade teen die mensdom skuldig was nie, maar hy is nietemin veroordeel omdat hy «teenwoordig» was. Hy is dood voordat hy die straf kon uitdien.

‘n Vraag wat ontstaan, is waarom mense knaend vervolg word vir misdade wat sestig, sewentig jaar gelede gepleeg is, en altyd vir min of meer dieselfde rede. In 1998 is die Fransman Maurice Papon vervolg vir «misdade teen die mensdom» wat gedurende WO2 gepleeg is. Hy was op die tydstip van die verhoor 88 jaar oud. Hy is skuldig bevind en tot gevangenisstraf veroordeel. ‘n Interessantheid van sy geval is dat hy sy lewe lank hoë poste in die Franse regering en administrasie beklee het, selfs onder die presidentskap van Generaal De Gaulle. Ten tye van sy verhoor was Papon minister van finansies. Sy oortreding was dat hy ten tye van die Duitse besetting die deportering van Jode na Duitsland gefasiliteer het. Eienaardig is dat oor al die jare wat hy hoëprofiel- openbare ampte beklee het, nooit ‘n klag van hierdie aard teen hom gelê is nie.

Die kanse is skraal dat ‘n Duitse hof nugter en onbevange na die probleme en omstandighede van die Zafke-aanklag sal kyk. Feit is dat dit in die meeste Westerse lande vandag ‘n misdaad is om historiese feite rondom die gevangenekampe, ens. te ondersoek of te bevraagteken. Die amptelike siening is dat al die feite omtrent die misdade van die Naziregime eens en vir altyd in alle opsigte bekend is en dat niks verander of weggeneem mag word nie! Wat wel toelaatbaar is, is om die «bekende» feite eindeloos te herhaal en te bevestig.

Dit is bekend dat die Duitse owerhede onder druk van die Nazijagters met byna koorsagtige ywer soek na na die laaste oorblywende ampsdraers van die Nazibewind ten einde nog vir oulaas ‘n bietjie politieke munt te slaan uit hulle vervolging voor dit te laat is, al is hulle nou al 95 jaar oud.

Dan Roodt: Dis nou tyd om ANC te looi oor Afrikaans

Soos ons reeds Vrydag op hierdie webblad berig het, het Solidariteit en provinsiale leiers van die ANC in Gauteng, asook studenteorganisasies van die Universiteit van Pretoria (UP), Woensdag byeengekom om ‘n kompromie oor die taalkwessie by Tuks te vind. Dit word vandag met groot fanfare in Rapport aangekondig.

Volgens Rapport is:

“Een van die eerste besluite wat gevolg het op Woensdag se hoëvlak-vergadering by die Pretoriase stadsraadkantore tussen onder meer Solidariteit, AfriForum en AfriForum Jeug aan die een kant, en die ANC, SAKP, Sasco, Cosatu en Nehawu aan die ander kant, was die opskorting gister van Tukkies se plan om op aandrang van die EFF Afrikaans as onderrigtaal te skrap.”

Die ANC het reeds beheer oor swart studente op die kampusse verloor, wat deesdae erg antiwit en EFF-gesind is. Selfs die Thuli Madonsela, wat oor die algemeen as DA-gesind gesien word, se dogter by Tuks is ‘n EFF-ondersteuner.

Ook die jeugleier van die ANC op die kampus, Samkelo Cetyiwe, met wie PRAAG vandeesweek ‘n video-onderhoud gevoer het, het onomwonde gesê dat Afrikaans “afgeskaf moet word”.

Kennelik is hy nie geken in die besluit van sy provinsiale partybase nie. Na alle waarskynlikheid gaan radikale groepe op die kampus soos die EFF-jeug en UPrising dit nie aanvaar nie en aanhou moeilikheid maak. Die polisie sal egter in die komende week op die kampus ontplooi word om studente wat wil studeer teen onlusmakers te beskerm. Hopelik werk dit.

Enersyds is mens verheug dat daar moontlik nou vrede na die UP-kampus kan terugkeer, dog andersyds weet ‘n mens dat die ANC nooit sy beloftes hou nie. Ooreenkomste, veral met Afrikaners, word maklik aangegaan en ewe maklik verbreek. Ek en Steve Hofmeyr het destyds ‘n stel met Jacob Zuma by die fameuse braaivleis in Houghton afgetrap toe hy ons hart en siel belowe het dat Afrikaners, synde ‘n “spesiale groep in Suid-Afrika” op ‘n ewe spesiale bedeling geregtig is, veral wat die behoud van hul kultuur en onderwysinstellings betref. Daarvan het natuurlik dadels gekom.

Sluit aan by PRAAG!

Vroeër of later sou Afrikaners vir hul regte moes begin opstaan. Toe dit rugbaar raak dat Afrikaans summier by Tuks op aandrang van die EFF en die skaduagtige Engelse organisasie “UPrising” afgeskaf sou word, het beide studente en ouers in Pretoria hul stem begin dik maak. Bykans 14 000 mense het PRAAG se petisie vir die behoud van Afrikaans by Tukkies onderteken.

As u nog nie u naam en e-pos hier ingevul het nie, kan u dit steeds doen. Ons gaan môre ‘n memorandum aan prof. Cheryl de la Rey stuur, tesame met die 14 000 name.

[emailpetition id=”7″]

Soos in die negentiende en vroeë twintigste eeue, het Afrikaans weereens die sluitsteen van die Suid-Afrikaanse politiek geword. Afrikaans verteenwoordig ‘n skans teen amptelike ANC-beleid wat feitlik op alle gebiede diskriminasie teen blankes toepas. Engelse onderrig in Suid-Afrika is derdewêreldonderrig. Aan Engelse universiteite soos Wits of Kaapstad is daar ook so ‘n substraat van marxisme en radikalisme dat standaarde in alle vakke daaronder ly, selfs waar dosente nog in ‘n mate op meriete aangestel word. Maar omdat Afrikaanse skole en universiteite steeds ‘n tradisie van uitnemendheid voortsit, word Afrikanerjongmense toegerus om in die arbeidsmark mee te ding. Hier en daar knyp maatskappye selfs die oë vir rassewetgewing toe en stel blankes aan, bloot “om die werk gedoen te kry”.

Indien Afrikaans dus, soos die EFF en die Engelse groep UPrising dit wil, “afgeskaf” sou word, sou ons Afrikaanse kinders binne enkele jare hul enigste mededingende voordeel in ‘n antiwit stelsel – ‘n goeie opvoeding – verloor.

Daarom gaan die stryd vir Afrikaans om veel meer as bloot die behoud van ons taal en kultuur, hoe kosbaar albei ook al vir ons is. Wesentlik verteenwoordig Afrikaans ‘n laaste reddingsboot tussen ons en volslae ondergang en verarming, selfs volkmoord. Want as ons nie meer ekonomies kan oorleef nie, sal ons nie meer enige veiligheid kan bekostig nie en sal ons op nóg groter skaal as tans uitgemoor word.

Oor die afgelope 20 jaar het ons gesien hoe Afrikaners stap vir stap agteruit geboer het. Een na die ander het die skanse of die domino’s geval, tot hier waar ons feitlik daagliks om oorlewing moet stry. Net Vrydag ontmoet ek ‘n Afrikanervrou wat in ‘n woonstelgebou vol swartes en kleurlinge in Linden, Johannesburg woon. Toe sy kla oor die lawaai wat haar bure maak en hulle vriendelik vra om hul kinders in toom te hou dat hulle minder skree en amok maak, is sy onmiddellik as “rassis” uitgeskel. Selfs die eienaar van die gebou, ‘n welaf Duitser, het die kant van sy ander huurders teen haar gekies en wil haar summier uit die gebou smyt, sonder enige hofprosedure. Binnekort sit sy en haar kind op straat, bloot omdat sy wit en Afrikaans is.

Eintlik is ons reeds totaal uitgelewer: aan staatsmag, maar ook die mag van getalle. Die verskillende anti-Afrikaanse organisasies op die UP-kampus voel dat hulle nou demografies sterk genoeg is om Afrikaners toegang tot hul eie universiteit wat hulle en hul voorouers opgebou het, te ontsê. Tuks moet tot ‘n Afro-marxistiese universiteit met lae standaarde waar min bruikbare kennis gedoseer word, “getransformeer” word.

Maar die streep is nou getrek. Ons aanvaar nie meer om, soos in die verlede onder NP-leiding, willoos tot oorgawe gedwing te word nie. Afrikaners het ook regte, hoe polities onkorrek dit ook al mag klink.

Wat PRAAG betref, gaan ons nou tot die aanval oor. Ons gaan nie betoog of fisiek die EFF te lyf gaan nie. Maar ons gaan alle middele gebruik, soos die howe en ons verhoudinge met simpatiek gesinde groepe oorsee, asook ons toegang tot internasionale organisasies, om taaldiskriminasie en taalvertrapping te stuit. Die ANC verkeer onder die indruk dat hy alles oor die boeg van “ras” kan gooi, en geen blanke kan ooit ‘n rassestryd wen nie, so word daar geredeneer.

Dog benewens ras in hierdie land, is daar ook taal. En Afrikaans sou nie teen die Britse Ryk geseëvier het as ons nie in die verlede gedugte taalstryders was nie. Op ‘n stadium in die 1890’s het Olive Schreiner voorspel dat daar oor ‘n honderd jaar nêrens in Suid-Afrika meer Afrikaans of “Afrikander Dutch” gepraat sou word nie, slegs Engels. Wel, die honderd jaar het verbygegaan; en Afrikaans is steeds hier!

Die bres is geslaan. Die swetterjoel anti-Afrikaanse organisasies op die Tukskampus het oor die afgelope weke met geweld en histerie – waaronder die bekende aanklag van “rassisme” – gepoog om Afrikaans die doodskoot toe te dien. Daarin kon hulle egter nie slaag nie.

Toe PRAAG oorspronklik in 2000 gestig is, was ons versiende genoeg om in te sien dat die Afrikaanse stryd uiteindelik ons voortbestaan in dié land gaan bepaal.

Die oomblik van waarheid het nou aangebreek.

Die opstand het begin. Die ANC moet nou gelooi word soos nog nooit vantevore nie. Hulle moet ons naderhand smeek om op te hou baklei vir Afrikaans.

Vir ons gaan dit oor intellek teen blinde, Raka-agtige geweld. Ons moet die stoomroller van getalle met slim strategie beantwoord. Teenoor die kanon, die sluipskutterskoot wat sekuur tref. In die aangesig van die panga wat soos in Rwanda lukraak geswaai word, die rapier.

Die magtige mediagroep Naspers en sy Netwerk24 het reeds teen Afrikaans en vir die EFF gekies, want hy sanik aanmekaar dat ons “ter wille van die vrede” ons aansprake op taalregte en ‘n ordentlike opvoeding vir ons kinders moet laat vaar.

Die slagordes is opgestel: Netwerk24 + ANC + EFF téén Afrikaans en die Afrikaner. Dis Dawid teen Goliat. Maar ná alles het Dawid gewen.

Sluit asseblief by PRAAG aan, want in dié stryd wat nou ontketen is, kan ons nie sonder u steun oorleef nie.

Sluit aan by PRAAG!

Leon Lemmer: Zimbabwe: Die ontheemding van blanke boere

Die aanloop tot die Bosoorlog in Rhodesië was die moord op Petrus Johannes Andries Oberholzer op 4 Julie 1964 by Melsetter, gevolg deur die moord op ‘n Viljoen-egpaar by Gadzema op 16 Mei 1966. Van 1973 tot 1979 is talle blankes deur terreurbendes vermoor, bv mev I Kleynhans by Centenary op 24 Januarie 1973 en mnr A Joubert by Wedza op 30 Maart 1973. Na Mosambiek se onafhanklikheidswording in 1975 het terrorisme skerp toegeneem. In baie gevalle was blanke boere en hulle gesinslede die slagoffers; dikwels Afrikaanssprekendes. Na die politieke onafhanklikheid van Zimbabwe in 1980 het hierdie soort misdade aanvanklik afgeneem.

Met die aanvang van plaasbesettings in 2000 is die moordveldtogte met hernude ywer hervat, bv Willem Botha was ‘n slagoffer by Seke op 23 Mei 2000. (Vir ‘n ellelange lys van vermoordes in die Bosoorlog en daarna, met plek en datum, kyk Rory Pilossof, bron hier onder, bylaag 5.) Dit herinner aan wat Lien Botha oor Suid-Afrika geskryf het: “Landbouers was teen dié tyd sorgvuldig uitgedun” (Wonderboom, Kaapstad: Queillerie, 2015, p 18). Behoort die nagedagtenis van hierdie Rhodesiese/Zimbabwiese blankes/Afrikaners nie plaaslik gehuldig te word nie, of het ons in Suid-Afrika oorgenoeg vermoorde boere en ander blankes/Afrikaners wat ook nie na behore geëer word nie?

‘In Afrika kan moord ‘n mens se loopbaan ‘n hupstoot gee.’

Die groot rol wat blanke Suid-Afrikaners, insluitende Afrikaners, in die ontwikkeling van Rhodesië gespeel het, moet meer erkenning geniet. In 1922 het Jan Smuts alles in sy vermoë gedoen om Rhodesië die vyfde provinsie van Suid-Afrika te maak. “But put off by the Nationalists’ republican sentiments and South Africa’s official policy of bilingualism, white Rhodesians decided by a narrow majority of 2 785 votes against incorporation into South Africa” (Richard Steyn, Jan Smuts: Unafraid of greatness, Johannesburg: Jonathan Ball, 2015, 278p; Amazon Kindle $12,53; Kindle 1999). Hierdie referendumuitslag laat dit lyk asof ietwat te min Afrikaners hulle in Rhodesië gevestig het.

Peter Godwin skryf: “I think I first realized something was wrong when our next-door neighbour, oom Piet Oberholzer [1ste paragraaf hier bo], was murdered … I can remember oom Piet’s body lying on the tar road. He was on his back, with the bone handle of a hunting knife sticking out of his chest” (Mukiwa: A white boy in Africa, London: Macmillan, 1996, p 3). Die terroriste se modus operandi was om klippe oor die pad te pak en om Oberholzer, toe hy uit sy voertuig klim, met klippe te bestook, met ‘n mes dood te steek en petrol oor sy voertuig, met sy vrou en kind binne-in, te gooi. Dit is hoe mense, wat na bewering die hoë morele grond beklee, te werk gaan. Die leier van hierdie moordbende, William Ndangana, is in 1980 as ‘n adjunk-minister in Robert Mugane se kabinet aangestel (p 20). In Afrika kan moord ‘n mens se loopbaan ‘n hupstoot gee.

Die talle ooreenkomste tussen die geskiedenis van en die huidige situasie in Rhodesië/Zimbabwe en Suid-Afrika is redelik bekend. Maar net soos “die wêreld” grootliks belangstelling in Suid-Afrika verloor het na FW de Klerk se roemlose en mandaatlose magsoorgawe aan die magte van die bose, is buitestanders sedert die bewindsaanvaarding van Robert Mugabe min begaan oor wat in Zimbabwe gebeur. Soos Jocelyn Alexander dit stel: “The spaces and the occupants of white farms fell outside the remit of nationalist historiography” (Pilosoff, bron hier onder, Kindle 713). Anders as tydens die bewind van Ian Smith verwerdig plaaslike koerantuitgewers hulle nie meer om eie beriggewers in Zimbabwe te hê nie. Byvoorbeeld, Naspers/Media24 sou geen behae daarin hê as so ‘n verslaggewer hom met ‘n stroom polities inkorrekte berigte voer nie. Dieselfde geld Namibië. Eintlik het die werklike lot van al die blankes in Suidelike Afrika in groot mate in die (buitelandse) hoofstroommedia vergete geraak.

Teen hierdie agtergrond het ek gehoop dat Rory Pilossof se boek, The unbearable whiteness of being: Farmers’ voices from Zimbabwe (Harare: Weaver Press & Claremont: UCT Press, 2012, 283p; Amazon Kindle $11,39), welkome verdere/nuwe inligting sou verskaf. Die boektitel sinspeel op Milan Kundera se roman, The unbearable lightness of being (1984). Pilossof se boek is blykbaar ‘n aanpassing van die doktorale proefskrif (Kindle 267) wat hy in 2010 aan die University of Sheffield voltooi het. Hy was agtereenvolgens akademies verbonde aan die universiteite Kaapstad en Pretoria en tans die Universiteit Vrystaat. Maar sy tuisdorp is in Suid-Carolina (6632). Sy verbintenis met Zimbabwe is: “My great-uncle was involved in large-scale cattle ranching in Matabeleland, so the Pilosoff name was well known in farming circles” (5128).

Die georganiseerde (blanke) landbouers, bekend as bv die Commercial Farmers’ Union (CFU), het blykbaar twyfel oor Pilossof se gesindheid/motiewe gehad en hom toegang tot hulle argiewe geweier (272, 5148). ‘n Ander navorsers, Angus Selby, het wel toegang verkry (408). Verder: “The National Archives of Zimbabwe and the Central Statistics Office were in such disrepair and disorder that doing any detailed research was inconceivable” (272). Pilosoff se navorsing steun dus in groot mate op inligting in die weeklikse tydskrif, The Farmer, enkele akademiese tesisse, die gepubliseerde outobiografieë en herinneringe van blankes en onderhoude wat met afgesette boere gevoer is. Oor die resultaat van sy ondersoek skryf hy: “The version I put forward is probably not one that most white farmers would agree with” (333). Hy etiketteer hierdie boere se standpunt as “affirmative parochialism” (338). Polities korrek gee hy die blankes (deels) die skuld vir die Bosoorlog en die plaasbesettings en -onteienings.

“Parochialism is usually invoked in a negative context, typically signifying the narrow, provincial or insular. However, emphasising the affirmative nature of the white farmers’ parochialism stresses that it was a chosen strategy. This does not negate or preclude a negative interpretation; it also opens the space for questioning the motives of this inward-looking approach by the white farming community and its leadership … The CFU sought to preserve the white farming community as it was, and felt the best way to do this was to promote its isolation and focus only on those issues that affected it. They insulated themselves from events around them by claiming to be ‘apolitical'” (1824). “Farmers retreated from the political arena in the belief that this was the most likely way to ensure their survival in Mugabe’s Zimbabwe” (1870). Volgens die HAT beteken parogiaal “bekrompe, benepe, eng.” Dit is dieselfde woord wat gebruik word om bv die Universiteit Stellenbosch van weleer te etiketteer. Oor Pilossof se negatiewe ingesteldheid jeens blankes en spesifiek hierdie boere kan daar kwalik twyfel wees.

Volgens die voorwoord is Pilossof se teks bedoel om die wit boere se kant van die saak te stel omdat die standpunt van die swartes reeds dikwels aandag gekry het. (Wanneer ek voortaan na boere verwys, word blanke boere bedoel.) Die tydperk onder bespreking is van die 1970’s (toe terrorisme in alle erns toegeslaan het) tot 2004. Pilossof het in 2006 na Zimbabwe gegaan en was verbonde aan die Research and Advocacy Unit en later Justice for Agriculture. Laasgenoemde het onderhoude met boere wat van hulle plase afgesit is, gevoer. Hierdie boere gebruik graag die volgende benamings vir die plaasbesetters: “terr” (‘n verkorting van “terroris”), “gook” (‘n term wat tydens die Amerikaanse stryd in Viëtnam vir hulle teenstanders gebruik is) en “mujiba … the Shona word for young boys who acted as informants and messengers for the guerrilla forces” (197; ook 4869).

Die breë tendens wat Pilossof bespeur, is dat die boere hulle tydens die Bosoorlog agter die blanke politieke bewind van Ian Smith geskaar het; veral sedert die eensydige onafhanklikheidsverklaring in 1965. Pilosoff noem Rhodesië ‘n “settler state” (4092). Boere en hulle besittings is daarom (soos in Suid-Afrika) as wettige teikens vir terrorisme beskou. Terrorisme is toe by die naam genoem. “Farmers were the front line in the war” (2017). Die CFU-president het in sy 1977-Kersboodskap belowe “that farmers would ‘remain the Frontier of our National effort’. For an apolitical entity, this was a very strong and clear message of support for the RF [Ian Smith’s Rhodesian Front] and the fight against the ‘terrorist’ threat” (2099).

Die aard van die terreurgebaseerde Bosoorlog is glo “never framed as such by white media” (3117). Oor voor die hand liggende sake is geswyg; ‘n geval van “people protect themselves through silences”, soos Carolyn Nordstrom dit gestel het (2984). Anthony Chennells het egter helder en duidelik gesê wat aan die gebeur is: “primitive space attempting to reabsorb civilised space” (3123). In die boeregemeenskap was daar ook insig in die vyand as “Communist-trained terrorists whose aim is to remove whites from the country and destroy their influence which in 89 short years [since 1890] has been the key to economic and social development unparalleled on the African continent” (3142).

In 1980 het die magsoorname deur swartes plaasgevind, danksy die medewerking van bv John Vorster (die Suid-Afrikaanse eerste minister), Henry Kissinger (die Amerikaanse minister van buitelandse sake) en Peter Carington (die Britse minister van buitelandse sake). Polissof noem dit “the perceived betrayal of [by?] South Africa” (2106). Toe het die boere hulle by die onverkwiklike nuwe situasie probeer aanpas; ook wat hulle taalgebruik betref. Soos Nelson Mandela in die jare negentig het Robert Mugabe aanvanklik versoenende uitlatings teenoor die blankes gemaak. Die Lancaster House-grondwet het bepaal dat grond tot 1990 slegs teen markverwante pryse deur ‘n gewillige verkoper en koper verhandel mag word (707). Daarna is die prys na “fair compensation” verander (796).

Toe Mugabe sy swart politieke teenstanders in die 1980’s in Matabeleland en die Middelande probeer uitroei het (die veldtog staan bekend as Gukurahundi), was die boere aanvanklik geneig om Mugabe ten minste amptelik te steun. Byvoorbeeld, in 1984: “The commercial farming sector is fully aligned with the Government’s fight for stability and law and order” (3263). Met verloop van tyd is baie boere egter vermoor: “By 1987, more than 50 farmers and their families had been murdered by dissidents” (3201). Die boere is ook tydens die Bosoorlog drasties uitgedun: “Farmers accounted for more than 50 per cent of white civilian deaths during the war” (654, 3584). Nogtans: “By 1990, 30 per cent fewer farmers were prodicing 20 per cent more output on almost 20 per cent less land” (775).

“After the signing of the Unity Accord in 1988 and the capitulation of [Joshua Nkomo’s] ZAPU, the security situation was resolved” (3368). Mugabe was egter nie lank sonder politieke opposisie nie. Die Movement for Democratic Change (MDC) het ontstaan. Die boere het hulle steun aan hierdie nuwe politieke party toegesê en aktief teen die Mugabe-bewind georganiseer. Mugabe het die referendum vir ‘n nuwe grondwet in Februarie 2000 verloor. “Mugabe and other party leaders ‘blamed the defeat on the white minority and … promised retaliation'” (2499). Die grondwet het bv bepaal dat Brittanje vir grondhervorming moet betaal. In die daaropvolgende Junie 2000-verkiesing het Mugabe, heel moontlik weens bedrog, geseëvier.

Hierna het vergelding in die vorm van plaasbesettings begin, bekend as jambanja, “state-sponsered lawlessness” (1190), wat tot op hede voortgesit word. Dit word as “the latest evolution of the struggle” beskou (1292). Weens hulle steun aan die MDC is die boere voortaan as opposisie-politici beskou en as sodanige behandel (1299). Soos ZAPU is die MDC in die Government of National Unity opgeneem (2669), wat swart mag solidariteit/konsolidasie teen die blankes bevorder het. Mugabe: “Let us bring home to the commercial farmers of the CFU that they have declared war against the people of Zimbabwe who have every determination to win it” (1307). Soos in Suid-Afrika is die boere die skuld vir die stadige pas van grondhervorming gegee (817). Mugabe het teruggekeer na sy onderneming tydens die Bosoorlog: “that not ‘one of the white exploiters [would be] allowed to keep a single acre of their land'” (726; ook 2056). Dit is soortgelyk aan bv Nelson Mandela en Jacob Zuma se stelling dat Suid-Afrika die swartes se land is, ‘n geval van “take what is rightfully ours” (2477). Na bykans vier eeue en ‘n voortreflike geskiedenis van eerder opbou as afbreek, het blankes in die oë van die ANC steeds, soos in Zimbabwe, die status van setlaars. In Zimbabwe “80 per cent of the land bought by white farmers was bought after independence” (4022). Elders word hierdie persentasie op 65 gestel (4100, 5690). Maar hoeveel swartes het ooit plase gekoop pleks van hulle gratis te ontvang? Maar dan word na blankes in Zimbabwe verwys as “the ones who stole the land” (4548). In Suid-Afrika kom Zuma met dieselfde bewering.

‘n Belangrike verskil tussen die Bosoorlog en Mugabe se grondhervorming is dat hoofsaaklik boere in afgeleë grensgebiede tydens die oorlog deur terroriste geteiken is terwyl grondbesetting en -onteiening potensieel alle boere bedreig: “While … with the vast majority of farming deaths, attacks and desertions occuring in the outlying border regions, the threat of land expropriation espoused by the nationalist movements affected the entire community” (3062). Pilosoff maak asof dit nie so erg is nie en probeer selfs die Mugabe-bewind (in ‘n mate) verontskuldig: “It should be remembered that, while the vast majority of farmers were forced from their land, only eleven white farmers were killed between 2000 and 2004 (and not all of these in actions sanctioned by government” (3442).

Sedert 2000 het die Zimbabwiese boere teruggekeer na hulle taalgebruik tydens die Bosoorlog deur na die plaasbesetters as bv terroriste te verwys. Pilosoff vra hom af of die boere se gesindheid regtig na 1980 verander het en kom tot hierdie gevolgtrekking: “The farmers largely retained the prejudices and biases that expressed themselves so evidently after 2000” (3672). “White farmers were now direct targets of the state. The realisation that they were under attack reinvigorated the often racist white farming discourses of the 1970s” (3379). “Many white farmers in the 1970s had predicted [what] was going to happen after independence” (3399), te wete dat “the true nature of black rule and Mugabe” (3379) na vore sou kom. Volgens Richard Winkfield “the disaster occuring in Zimbabwe was a typical manifestation of the broader decay of the continent” (3418).

Die swartes verwys na die plaasbesettings as die “Third Chimurenga” (1220). “The Third Chimurenga was designed to group all those who were against the government, into ‘the enemy’ … ‘enemies of the state’, and therefore beyond the pale of the rule of law” (1307). Die eerste twee Chimurenga’s verwys na die swart opstande teen blankes onder die leiding van Lobengula teen die einde van die 19de eeu (1284). Aan die begin van die huidige eeu kon die boere plaasuitsettings aanvanklik met hofbevele beveg. Maar Mugabe het hom nie aan hofuitsprake gesteur nie: “We want whites to learn that the land belongs to Zimbabweans” (1226). “The language employed, coupled with the government’s sanctioning of violence, meant that all those labelled as the opposition, or enemies of the state, were open to attack and violence without any legal protection from the state” (1314). Dit is veral die geval sedert Mugabe die getal regters in die hooggeregshof van vyf tot agt vermeerder en daarmee regspleging ‘n “pliant instrument of state power” gemaak het (1442).

Soos in Suid-Afrika was daar swartbewind-voorstanders in Rhodesië: Tydens die Bosoorlog “some farmers even supported the guerrilla fighters in their areas. Often this was done opportunistically in order to ensure safety from attack, but for some, such as Garfield Todd and Guy Clutton-Brock, ‘support for the nationalist forces was a matter of conviction'” (687). Kyk wat het twee Afrikaanssprekende boere na 2000 oor die plaasbesettings gedoen: “One of the most notable of these was its [CFU’s] backing of a plan formulated by Nick Swanepoel and John Bredenkamp – farm owners with close ties to [Mugabe’s] ZANU-PF – called the Zimbabwe Joint Resettlement Initiative (ZJRI), which proposed an immediate offer to government of one million hectares of land for planned and orderly resettlement, with a further four million hectares to follow over a longer period of time” (1394). Hiervan het niks tereg gekom nie, maar die voorstel het verdere verdeeldheid in die plaasgemeenskap veroorsaak.

Soos in Suid-Afrika was daar ook voorstelle vir die verdeling van plase wat dan die gesamentlike onderneming en eiendom van boere en besetters sou word (1495). “For the occupiers, it was a chance to get a foot in the door, observe the farming process and acquire their share in the growing of a crop they would put little or no input into. Usually, farmers were evicted before or during the harvest, leaving the occupiers to reap the profits” (1502). Dit kan as ‘n sprekende voorbeeld van Afrika-geregtigheid beskou word. Pilosoff skryf: “Even in post-colonial Zimbabwe farm labourers remained … junior partner[s]” (4947). Hulle was nie tevrede om (grootliks onverdiend) gelyke vennote te wees nie. Hulle wou die base van die plase wees, met katastrofiese gevolge.

Die landbou-oorskot is weens die grondhervormingsproses in voedseltekorte en hongersnood omskep. Die handelsanksies wat na 1965 ingestel is, het die boere verplig om te diversifiseer; ook omdat tabak om gesondheidsredes in onguns geraak het. Boere het oorgeskakel na tuinbou (bv blomme) en wildboerdery, onder meer weens vee- en ander diefstal. Asof die boere nie genoeg benadeel is nie, misbruik Pilossof hierdie verwikkelinge om boere te verwyt dat dit vir hulle om ekonomiese welvaart gaan en nie om patrioties die bevolking van kos te voorsien nie (605). Ook: “Land inequalities were dismissed as faults of the government’s misrule, and no attempt was made to discuss the inequalities of wealth” (3393).

Dit is eers in die latere hoofstukke dat Pilossof al hoe duideliker sy politieke gesindheid openbaar. Hy skryf deurgaans van die “Liberation War” en “guerrillas” en gebruik “terrorists” tussen aanhalingstekens. Maar selfs “bush war” is vir hom onaanvaarbaar: “The term ‘bush war’ … is saturated with racial undertones that are implicitly dismissive of the struggle for independence. For those who subscribe to the ‘bush war’ view of the conflict, a ‘war veteran’ was in fact a cowardly ‘terrorist’, rather than a soldier worthy of the title and fighting for a legitimate cause” (3405). “There was no apparent realisation that the guerrillas were human too, fighting and dying for a cause very real to them” (4198). Het die blankes nie in dieselfde mate as swartes die reg op lewe en eiendom nie?

Die tydskrif The Farmer word ook gekritiseer: “The magazine never admitted its complicity in the previous violence [hy verwys blykbaar na die boere se steun vir die MDC], but its sudden association with a claimed fellow victimhood is entirely ahistorical and reveals the silences and forgetting central to white farmer discourse” (3467). Die tydskrif het briewe gepubliseer oor “the ineptitude of black rule” (3519) en “the virtues of the colonialists” (3526). “The Farmer sought to identify with a glorious past that was threatened with extinction by [Mugabe’s] ZANU-PF” (3534). Pilosoff noem die boere se menings “colonial apology and romanticism” (3526).

“While the ‘genocide’ of Gukurahundi was evoked, many declared Mugabe’s actions against white farmers to be another genocide, or at least an ‘ethnic cleansing’. Yet most of these claims were utterly unconnected with events that were taking place. White farmers were certainly attacked, but they represented a very small proportion of the white population of Zimbabwe (around five per cent)” (3488). Die boere word beskuldig van “a lack of compassion for circumstances of the wider population” (3511), bedoelende swartes, bv plaaswerkers: “The fast-track land reforms had as much to do with them [farm workers] as it did with white landowners” (4000). “The farmer was utterly dependent on the cheap labour, and exploitation, of black workers to make their enterprises viable and successful” (4079).

Terselfdertyd wys Pilosoff egter ook op “a significant number of inefficient and incapable white famers … in the 1975/76 season … 60 per cent white-owned farms were not profitable enough to pay income tax” (4059). Goedkoop arbeid was dus nie ‘n wonderkuur nie. Ook: Hoeveel swart boere het inkomstebelasting betaal? Ten spyte van die voedseltekorte en selfs hongersnood wat Zimbabwe tans ervaar, skryf Pilosoff: “There is plenty of evidence to illustrate that black farmers were capable of producing enough food to feed the country” (4586).

Pilossof het dit ook teen die simpatie wat vir die boere weens plaasbesettings in die openbare pers (Afrika uitgesonderd – 3380) uitgespreek is: “What is surprising is the sheer quantity of that coverage, given the small number of white farmers [killed: 11 between 2000 and 2004 – 3442] and the actual scope of violence they have been exposed to” (3678). Die “actual scope of violence” was egter genoeg om boere verplig te laat voel om hulle plase/boerderye/inkomste/tuistes op te gee, dus ontworteling/ontheemding as die beste opsie te kies.

In die voorlaaste hoofstuk skryf Pilosoff: “Rhodesia, as a place and as a nation, no longer exists” (3780). Wit Rhodesiërs se herinneringsgeskrifte is glo “an attempt to keep that ‘imagined’ community or nation of Rhodesia alive” (3780). Dit pas hom om te skryf “Timothy Brennan observes that nations are ‘imaginary constructs’ whose existence depends on ‘an apparatus of cultural fictions'” (3771). Maar dit is Pilosoff wat beweer dat hierdie blankes aan geheueverlies ly (3467), bv oor wat hulle die swartes aangedoen het. Die werkers is glo uitgebuit, misbruik en mishandel (4079, 4185, 4192). Blanke nasionalisme en kultuur word deur Pilosoff ontken of verkleineer, maar nie swart nasionalisme en kultuur nie. By blankes is sulke dinge onregmatig, maar nie by swartes nie. By blankes noem hy hulle “myths” (3780): “Myths implies a collective perception and is basic to more complex formulations of ideology, to subsequent political programmes and to social attitudes” (3786). In werklikheid is die blankes, die lewendes en die (vermoorde) dooies, en hulle besittings, bv plase, konkrete realiteite en nie fiksie of mites nie.

Oor blankes se herinneringsgeskrifte: “What they write is tailored for a limited number of distinct groups: the farming community, white Rhodesian/Zimbabwean communities of the diaspora, and international white/western audiences”(3833). Van die “mites” wat verkondig word, is “those of the empty land, the hard-working white pastoralists and the lazy ‘Africans'” (3853; ook 4371). “Such beliefs in empty land deny the indigenous black populations a place of belonging … ‘Africans’ employed by the white man fit the model of pastoral paternalism” (3860). “Corruption by outside forces is blamed for the breakdown of the relationship between whites and blacks, thus absolving the whites of any wrongdoing or guilt” (3882). Enersyds ontken Pilosoff dat die boere ongerepte grond/”empty land” beset het. Andersyds verwyt hy hulle dat daar steeds “unutilised land” is (4185).

In die boere se vertellings “it is the physical landscape that is most important to the white settlers. Regardless of the political events, the country retains its image as a pastoral ideal. In believing this, the authors show a short-sightedness and inability to connect to the political and social currents, not only within Rhodesia with the rise of African nationalism, but within the region and the continent” (3897). Die boere het glo bly klou aan hulle “racist … archaic, colonial visions of Africa” (4157). Pilosoff noem dit “collective myopia” (883) en “white myopia” (4079).

“D Palamuni-Poi wrote in his study of ethnic autobiography that ‘the ethnic narrative presents an occasion for a subversive revision of the dominant version of history’. Here the competing history is that of [Mugabe’s] ZANU-PF, which has dogmatically maintained that white people do not belong in Zimbabwe, and are outsiders or non-citizens. These autobiographies and memoirs are a direct attempt to combat these notions and prove belonging. Secondly, these works are not just for outside or external audiences. They allow the community, regardless of how dispersed and fragmented it is, to see that there are still those from within who are telling its story and extolling its virtues. Thirdly, these writers are endowed with a particular responsibility. They are a select group of a select group, one which has taken on the role of documenting community traumas” (3925). Maar hierdie gedokumenteerde herinneringe word deur Pilosoff gekarakteriseer as “apologist accounts … often trying too hard to clear history and justify their position” (4271). “Written responses can be seen as displacement activity responding to political impotence” (4377); ‘n geval van “longing for a return to ‘the good old days'” (4382), “a perfect Rhodesian past” (4452).

Die outeur skryf soos volg oor sy benadering tot die onderhoude wat met afgesette boere gevoer is: “In order to write not simply an apologist account of white farmers in Zimbabwe [iets wat hy nie sal doen nie], or a tirade against an unchanged group of racist neo-colonialists who deserved exactly what they had coming to them [eintlik ‘n opsomming van sy standpunt], this source requires sensitive handling” (4680). “Some interviewees were so ‘comfortable’ that they had no qualms about using the racist or prejudiced language that pervaded white farming circles” (4723). Pilosoff noem dit “a manufactured tradition” (4770). Hy vertel van die “emotional breakdown” van sommige van die boere wat ondervra is, “the sense of loss and displacement”, die “extreme physical violence [wat teenspreek wat hy elders beweer – 3442] and psychological trauma” wat hulle ervaar het (4776). “The invasions put great strain on marriages and family lives” (4815). Maar harteloos ontsê Pilosoff hierdie mense die reg om emosionele taal ter uitdrukking van hulle gevoelens te gebruik.

Hierdie boere het ingewillig dat onderhoude met hulle gevoer word omdat Justice for Agriculture (JAG) se oogmerk is “to safeguard and support people directly affected, in whatever way possible, and to document and expose the injustices and human rights abuses being perpetrated against them” (4692). Meer as 300 onderhoude is gevoer (4704). As JAG-amptenaar het Pilosoff meer as 30 van hierdie onderhoude behartig. Hoewel hy hoofsaaklik laasgenoemde onderhoude in sy boek gebruik (4711), benut hy dit op ‘n ander manier as wat JAG se bedoeling was. Myns insiens het hy onder valse voorwendsels toegang tot JAG se inligting verkry; inligting waarop hy as amptenaar geen eiendomsreg het nie. Hy erken sy relaas “would not please JAG” (4736). Hy besef selfs dat hier ‘n etiese kwessie ter sprake is (4729). Ek vind die gebruik wat Pilosoff van hierdie inligting maak oneties: “The interviews provide a rich source from which to garner deeper, more nuanced insights” (4743). Sy oogmerke was negatief: om “factual inaccuracies, prejudices and faults” bloot te lê (4686), dus om die inligting ooreenkomstig sy agenda en vooroordele te vertolk.

“As in the Liberation War, the use of the term ‘gook’ to label these individuals [die plaasbesetters] denies them status [!] and negates the importance of the ‘war’ they fought and their actions in that war. The reinvigoration of ‘gook’ reveals not only a lack of recognition and acceptance amongst much of the white farming community of the Liberation War, but also their racial prejudices” (4860). “Actions in that war” verwys onder meer na moorde. “The murders acted as a form of psychological weapon to break the resistance of those who remained on the land” (4815). Dit is bekend dat baie van die plaasbesetters te jonk is om enige rol in die Bosoorlog te gehad het (1386, 1415, 3400). Hulle is dus nie oorlogsveterane nie.

“Describing these people [plaasbesetters] as mujibas denied them legitimacy as war veterans and called into question their role and standing [!] in the new land movements … It is important to realise that the white farmers have been highly instrumental in creating the ‘war vet’ that has become the stock image of the land occupations in Zimbabwe since 2000” (4886). “Twenty years after the end of the Liberation War, the white farming community was able to seamlessly fit the ‘land invasions’ into the paradigm of war” (4903).

“The enduring nature of such discourses suggests that there has been a limit to the ‘decolonisation of the mind’ for some (if not many) white farmers … The language used to talk about indigenous populations has failed to move away from that of the colonial era” (4912). “White farmers in Zimbabwe are ‘orphans of empire’, unable to progress past this state of being and thus ‘become’ Zimbabwean” (5109). “This failure to redefine themselves and others in the post-colonial setting, meant that white farmers remained trapped in a colonial past” (4926). Pilosoff verwag van die boere dat hulle hulle identiteit moet prysgee. Myns insiens sou selfs dit hulle nie gebaat het nie, want hulle voorkoms sou steeds blank wees, wat die rassistiese kern van Mugabe en diesulkes se beswaar teen hulle is.

Daar word gekla oor “the inadequacy of nutrition, education and health care on commercial farms” (4933). Maar dit is juis die plaasbesettings wat tot die vernietiging van skole en klinieke op die plase gelei het (1516). Dan skryf Pilosoff waaragtig: “While some commercial farms operated primary schools, very few offered any secondary education” (4941). As daar hoërskole op die plase was, sou Pilosoff seker die boere verwyt het dat daar nie universiteite is nie.

Wanneer boere van hulle plase afgesit word, het die regering sedert 2002 die grenselose vermetelheid om van hulle te vereis om “termination benefits, or ‘retrenchment packages'” aan hulle werkers te betaal. “These packages consisted of two months’ pay, plus a month’s pay for every year worked” (5008). “Gratuity packages for farm workers became a key strategy in breaking the alliance between farmers and workers” (5016). Wat in die praktyk gebeur, is dat werkers soms so gretig en kortsigtig is om hierdie korttermyn finansiële voordeel te geniet, dat hulle “conspired to ensure that farms were designated” vir beslaglegging (5016). “It was an incredibly effective tool for government” (5016).

Kyk hoe vertolk Pilosoff hierdie skandalige wanpraktyk, natuurlik met kritiek op die boere en sonder enige kritiek op die swartes: Die swart werkers “could see the writing on the wall before the white farmers [dus, die werkers is slimmer as die boere], and realised that retrenchment was probably their last opportunity to benefit from their farming employment before it was lost. None of the farmers offered their workers any leeway in this regard. Very little thought was given to how they would survive after their livelihoods were taken away. Rather, they were often blamed for not doing more to protect the farmer (despite the evident dangers in doing so)” (5038).

Nog ‘n voorbeeld van hoe dom die boere glo is: “A fundamental aspect of white farmers’ lack of understanding was an inability to comprehend the political dimensions of the land occupations, the deepening crisis after 2000, and the hopes that independence represented for the vast majority of the population” (5062). Is daardie hoop vir die meeste Zimbabwiërs verwesenlik of verydel? Die boere “generally failed to comprehend that black Zimbabweans suffered in similar ways and because of the same political crisis” (5081).

In 2005 het Mugabe Operation Murambatsvina van stapel gestuur. “Murambatsvina is a Shona term which means ‘clear out the filth'” (5316). “It sought to ‘cleanse’ the city of Harare by dismanteling the ‘informal’ sector of the economy, evicting urban homeless people and forcing them to move ‘back’ to the rural areas” (5087). Sowat 700 000 mense is verskuif. (Maar dan word daar in Suid-Afrika steen en been gekla oor 60 000 – ‘n oordrewe getal – wat ‘n halfeeu gelede uit die krotbuurt en misdaadnes Distrik Ses verskuif is.) ‘n Zimbabwiese minister het Murambatsvina en plaasbesettings met mekaar in verband gebring deur te sê: “White farmers are dirty and should be cleared out” (5095). Weer was die boere volgens Pilosoff onnosel: “White farmers largely failed to understand the proximity of these two events. Their inability to see the link between their situation and that of others left them isolated and disconnected” (5095).

Ek kan my kwalik ‘n meer weersinwekkende boek as Pilosoff s’n voorstel.

Karel Combrinck: Die A-woord!

Max Du Preez maak die bewering dat «wit Afrikaners» «ongemaklik» voel oor sg. Portugees-Maleisiese invloed op ons taal. Wat Portugees-Maleisies beteken, weet die hemel alleen. Of liewer, die hemel weet, bygestaan deur Max Du Preez.

Maar hierdie versinsel het ons reeds elders bespreek. Wat my persoonlik veel meer ongemaklik stem as vreemde invloede op ons taal, is die onophoudelike geteem oor apartheid, en veral apartheid soos dit deur linksdekadente propaganda aan die wêreld opgedis word.

Een van die onsinnighede wat herhaaldelik deur die linksliberale media kwytgeraak word, is dat apartheid ‘n vorm van nazisme sou wees, ‘n vergelyking wat, objektief beskou, net nie opgaan nie

Soos die Naziperiode vir die Duitsers, is apartheid nou eenmaal ‘n doring in die vlees van Afrikaners wat ons waarskynlik nooit sal kan verwyder nie, maar waaraan ons van tyd tot tyd net ‘n bietjie salf kan smeer. Benewens hierdie aspek en die feit dat daar oor die Naziperiode net soveel, of selfs meer, onwaarhede verkondig is as oor apartheid, is daar werklik weinig ooreenkoms tussen die twee stelsels.

Wat meer sinvol sou wees, is ‘n vergelyking tussen die gedragspatroon van die Duitse volk in die tydperk na die beëindiging van nazisme en dié van die Afrikanervolk na die bëeindiging van apartheid, want in daardie opsig is daar wel raakpunte.

Beide die Duitse en die Afrikanervolk het as verloorders uit die stryd getree. Beide probeer om werklike of vermeende onregte van die verlede goed te maak deur skuldgevoeloens, selfblaam, kruipery en boetedoening van allerlei aard en selfs ‘n mate van selfhaat. Maar daar hou die vergelyking ook op. Die Duitse volk het weens sy groter getalle en ‘n homogene bevolking minstens die kans gehad om as volk te herlewe, as hulle wou, terwyl die kanse vir die herlewing van die Afrikaner as volk so te sê nul is.

Miskien omdat dit moeilik sal wees om oor die Nazirekord veel positiefs te sê, uit watter oogpunt ‘n mens dit ook wil beskou, neem die Duitsers in die algemeen die houding in om hulle nie teen linkse propaganda te verdedig nie. Hulle het die krag, die kennis, die argumente en die finansiële vermoë om dit te doen en sou ‘n leierskapsrol kon speel om die versinsels van die linksliberale media hok te slaan, maar hulle verkies om dit nie te doen nie. Dis jammer.

‘n Paar jaar gelede het ‘n Duitsvervaardigde rolprent oor die tweede wêreldoorlog die rondte gedoen: Das Boot. U onthou nog? In ‘n stadium sing die duikbootbemanning «It’s a long long way to Tiperary». Matrose wat in die Naziperiode «It’s a long long way to Tiperary» op ‘n Duitse duikboot sing ! So reg na die hart van DimWim van Stellobotomie. En natuurlik, het die Duitse media in die na-oorlogse jare nogal kans gesien om ook hier en daar ‘n klip op apartheid te gooi, al is dit dalk net in ‘n poging om sodende in «respektabele» geselskap te verkeer.

Eersdaags verskyn nog ‘n Duitse rolprent getiteld, «Fritz Bauer, ‘n Duitse held». Die rolprent het die subtitel : «As jy jou land wil red, moet jy hom verloën». Die opsomming van die rolprent lui soos volg: In 1957 verneem regter Fritz Bauer dat Adolf Eichmann in Buenos Aires skuilhou. Die Duitse howe verkies om die aangeleentheid oor die hoof te sien. Fritz Bauer besluit om die Israeliese geheimediens, die Mossad, se hulp in te roep…

Het ons as Afrikaners al net so laag gedaal? Sekerlik staan Adriaan (vrotvisverstand) Vlok se
voetewasuitstappie en die heksejag op dr Wouter Basson nie ver terug nie.

Nazisme het ongekende lyding en ellende oor die Europese beskawing gebring wat met niks anders in die geskiedenis vergelyk kan word nie, behalwe miskien met die prestasies van Kameraad Josef Stalin en Mao TseDong. Dit gaan nie net om die lotgevalle van die Jode nie, hoewel dit die aspek is waaraan die linksliberale media die meeste aandag gee. Dit gaan oor ‘n beraamde 60 miljoen militêre slagoffers wat in hierdie bloedige stryd hulle lewens ingeboet het. As die slagoffers van oorlogverwante oorsake soos siektes en hongersnood bygetel word, is die syfer 80 miljoen. Duitsland self het ongeveer 10 miljoen mense verloor. Europa is deur hierdie rampspoedige oorlog op sy knieë gebring en militêr, polities en moreel, onherroeplik verswak sodat dit vandag weinig meer is as ‘n Amerikaanse skoothondjie. Die twee wêreldoorloë, maar veral die tweede, het inderwaarheid die siel uit Europa geruk.

‘Watter soort «apartheid» is dit wat swartes aankarwei na plekke waar hulle nooit tevore was nie, plekke waar hulle nou, op grond van hulle nambas alles opeis waarop hulle hulle hande kan lê?’

Tagtig miljoen slafgoffers. Daarenteen staan die syfer wat die linksliberales graag noem vir die aantal mense wat sedert sy ontstaan in 1948 tot met die oorgawe van 1994 «as gevolg van apartheid» dood is, op 30 000. Tydens die verhore van die Waarheids- en Versoeningskommissie van 1997 is getuienis deur die Menseregtekommissie (Human rights Commission-HRC) voorgelê dat tussen 1948 en 1989 toe die ANC amptelik «ontban» is en waarna daar nie meer sprake van apartheid was nie, 7 000 mense hulle lewens «weens apartheid» verloor het. In die tydperk na 1989 tot en met 1994, d.w.s. na die beëindiging van Apartheid is 14 000 mense in politiek verwante geweldpleging oorlede waarvan 95% die gevolg was van swart-op-swart geweld. Dit kan ook maar vergelyk word met die bykans 40 000 witmense wat sedert 1994 op plase en in stedelike gebiede vermoor is, maar soos dinge is, raak die wêreld nie juis daaroor opgewonde nie.

Duidelik was apartheid nie die skrikbewind wat anti-Afrikaanse propaganda die wêreld wou laat glo nie, in elk geval niks wat in graad of omvang met die Nazibewind vergelyk kan word nie. ‘n Boek sal nodig wees om die redes vir hierdie beeld omtrent die Afrikaner volledig te ondersoek. Sekerlik is onder die oorsake skynheiligheid, anti-Afrikanerpropaganda oor ‘n lang tydperk, veral deur die Engelse pers en die Engelse kerk, politieke muntslanery, sondeboksoekery, eie-gewete-sussery, perverse, sieklike en selfvernietigende humanisme, gedienstigheid aan modes en ideologie, afguns, ens, ens. ‘n Suksesvolle, witbeheerde staat midde-in Afrika was ‘n situasie wat die linksliberale engeltjies net nie kon toelaat nie

In teenstelling met sy drogbeeld het die Nasionale Partyregering toegelaat dat derduisende swartes vorige blanke gebiede binnesypel as plaasarbeiders, huisbediendes en wat nog. Watter soort «apartheid» is dit wat swartes aankarwei na plekke waar hulle nooit tevore was nie, plekke waar hulle nou, op grond van hulle nambas alles opeis waarop hulle hulle hande kan lê? Op die lang termyn was hierdie tweeslagtigheid van die Nasionale Partybewind ons ondergang. Die ondergang van apartheid was nie die onmenslikheid daarvan nie, maar die lukraak manier waarop dit toegepas is. ‘n Amerikaner het my op ‘n keer probeer beledig deur die apartheidsregering te beskryf as «a bunch of wonky Nazis». (Lamlendige Nazi’s). Die beskrywing was nie van alle waarheid ontbloot nie.

Vergeleke met die Westerse wêreld se moderne geskiedenis was apartheid inderwaardigheid ‘n gematigde stelsel. ‘n Belangrike aspek van die apartheidsbestel was dat dit, reëlreg in teenstelling met die Nazi’s, ‘n sterk Christelike onderbou gehad het. Miskien was dit nog ‘n paradoks van die stelsel, maar in elk geval, so was dit. Deur die geskiedenis het die Aftrikaners geglo, ten regte of ten onregte, dat hulle ‘n leierskapsrol en ‘n roeping gehad het om die Christelike beskawing na Suid-Afrika te bring. Hierdie is nog ‘n aspek wat deur die siniese linksdekadentes uitgebuit is : «Julle gee voor om Christene te wees, hoe kan julle al hierdie verskriklikhede pleeg ?» Of die Afrikaner onder enige verpligting verkeer het om die christelike, of enige ander beskawing na die swartes te bring, is ‘n ope vraag. Te oordeel aan die huidige situasie by Suid-Afrikaanse universiteite, het hulle in elk geval hulle tyd gemors.

Ook is dit eienaardige «Nazi’s » wat honderdduisende huise vir swartes landswyd opgerig het. Die huise was ekonomies en eenvoudig, maar was ligjare meer menswaardig as die sinkplaatkrotte wat oor die afgelope dekades op die Kaapse vlakte verrys het, die trotse monument van die ANC-regime wat eufories deur die dekadente Westerse wêreld besing word. Hospitale en klinieke is ook landwyd opgerig waaronder bv. die Baragwanathhospitaal in Soweto, die derde grootste hospitaal ter wêreld. Dieselfde geld derduisende skole vir swartes wat oor die hele Suid-afrika verskaf is, asook ‘n halfdosyn universiteite. Daarbebewens het die apartheidsperiode ‘n reusagtige bydrae gemaak om die land te ontwikkel van ‘n piesangrepubliekie in 1948 tot ‘n moderne nywerheidsland wat werksgeleenthede en ‘n heenkome gebied het aan miljoene.

Die universiteite is ‘n goeie voorbeeld van’n geval waar die Afrikaner gepoog het om ‘n konstruktiewe rol te speel op christelike grondslag en waar hulle inteendeel meegehelp het om hulle eie graf te grawe. So ‘n fout sou die Nazi’s nie maak nie. Die swart universiteite het mettertyd, so te sê sonder uitsondering, tot broeikaste van die rewolusie ontwikkel. Aan die Universiteit van Fort Hare alleen het Nelson Mandela, Robert Mugabe, Oliver Talmbo en Chris Hani gestudeer. Die Universiteit van die Weskaap het met verloop van tyd ontaard in ‘n volbloednes van kommunistiese ondermyning, maar tog het die universiteit, apartheid se skepping, in die apartheidsjare waarskynlik ‘n hoër akademiese standaard gehandhaaf as die Universiteit van Stellenbosch vandag. Maar dit sê natuurlik nie veel nie.