Etiket: Rhodesië

Leon Lemmer: Gaan Amerika uitmekaarval?

Die Verenigde State van Amerika is ‘n federasie wat uit 50 state bestaan, insluitende Alaska en Hawaii wat geografies van die ander state geskei is. Die bykans 330 miljoen inwoners is minder as 5% van die wêreldbevolking, maar hulle beskik oor sowat ‘n derde van die wêreld se rykdom. Ná die Tweede Wêreldoorlog het Amerika as ‘n supermoondheid op die voorgrond getree. Sedert die verbrokkeling van die Sowjetunie in 1991 is Amerika die enigste supermoondheid. In die huidige eeu het China ‘n mededinger om dieselfde status geword vanweë die skouspelagtige ekonomiese resultate wat hy behaal.

Amerika het as gevolg van grootskaalse immigrasie oor ‘n lang tydperk die tuiste van talle rasse en etnisiteite geword. Daar heers ‘n groot mate van eenstemmingheid oor wat Amerika histories was en selfs waarheen hy skynbaar op koers is. Daar is egter wyd uiteenlopende menings oor die soort samelewing wat Amerika behoort te wees en of daar behoefte aan ‘n koersverandering is, bv wat betref Amerika se rol in die wêreld. Talle waarnemers dink dat Donald Trump besig is om vergestalting aan ‘n nuwe Amerikaanse visie te gee. Een van die (onbedoelde) gevolge kan die opbreking van Amerika in verskillende state wees, bv nasionale etniese state soos in Europa.

Die eerste substansiële boek wat oor hierdie onderwerp gepubliseer is, is Thomas Chittum se Civil War Two: The coming breakup of America (1997/2018; Amazon Kindle $3,45). Chittum het in Viëtnam geveg en was daarna ‘n huursoldaat aan die kant van die Kroate in die Joego-Slawiese burgeroorlog (1991-1992). Hy het gebeure in die Balkanlande op Amerika van toepassing gemaak. Hoewel daar Kindle-weergawe van die boek is, is daar nie een wat op my Kindle aflaaibaar is nie. In die boeke wat ek hier onder bespreek, het die twee outeurs egter deeglik kennis van Chittum se boek geneem. (Die boek kan gratis hier gelees word – redaksie.)

Billy Roper

Billy Roper (gebore in 1972) word in die Wikipedia beskryf as ‘n neo-Nazi-aktivis en anti-Semitis. Hy het die White Revolution-beweging (2002-2011) gestig, wat blanke heerskappy voorstaan en as ‘n “hate group” beskryf word. Deesdae noem Roper sy organisasie The ShieldWall Network. Hy skryf sowel fiksie as nie-fiksie. Naas ander werke wat by Amazon beskikbaar is, is die volgende boek ter sake: The Balk: What does it mean, and what will it mean to America’s future? (2015, 126p; Amazon Kindle $3,44). “Balk” is ‘n afkorting vir balkanisering, dus verdeling in klein, vyandiggesinde staatjies, volgens die HAT, na aanleiding van die geskiedenis van die Balkanlande. “So, Balkanization means ‘to become like the Balkans'” (Roper, 2018-boek hier onder, Kindle 1750). Daar hoef egter nie noodwendig vyandiggesindheid tussen die state te wees nie. In die Amerikaanse konteks sal die state ná opbreking ook nie noodwendig (almal) klein wees nie.

“To balk” beteken ook “to hesitate or be unwilling to accept an idea or an undertaking” (379, 1742). Volgens Roper was die Russiese beleid in die Balkans in die 19de eeu doelbewus daarop gemik om verdeeldheid te veroorsaak (2055). Balkanisering kan dus ook die huidige Amerikaanse politieke mag en invloed aftakel. Maar kleiner, sterk etniese state kan daaruit voortvloei. “Balkanization is the recognition of the need for tribe [volk] and identity separate from the herd” (2245). Hierin is daar ‘n boodskap vir die wit skape in die Suid-Afrikaanse kudde wat deur swart skape oorheers word.

Roper vestig die aandag op die al hoe groter afmetings wat politieke polarisering in Amerika aanneem. Dit word aangevuur deur nie-blanke immigrasie, wat die tradisionele demografie van Amerika in so ‘n mate versteur dat blankes teen die middel van hierdie eeu ‘n minderheidsgroep kan wees. Roper wil vir Amerikaanse blankes ‘n veilige toekoms verseker. Om dit te bereik, moet blankes hulle tradisionele kultuur bewaar deur teen vreemde invloede te waak. Soos in Suid-Afrika is dit ‘n geval van óf blanke óf nie-blanke polities-kulturele oorheersing.

Hierna het Roper die volgende boek gepubliseer: EthnoState (2018, 190p; Amazon Kindle $3,44). Die teks kom neer op ‘n bywerking van sy vorige boek en is gebaseer op wat hy op bv die internet gepubliseer het. Die teks van The Balk is by sy nuwe boek ingesluit, sodat dit nie meer sin het om daardie vorige boek apart te koop nie. Wat vir Roper van deurslaggewende belang is, is dat daar diepgaande kulturele verskille tussen mense van verskillende etnisiteite is, wat dit moeilik, selfs onmoontlik, maak om met mekaar saam te leef. Daar is drie stappe in hierdie proses: “division, polarization, and ultimately, balkanization” (873). “Culture wars are not won by moderates” (1268). Ek wens die mense en instansies wat veronderstel is om Afrikaans te bevorder, wil hierdie waarheid ter harte neem. Dit is dwaas om polities byderwets toe te laat dat Afrikaans maar in ‘n geradbraakte toestand kan verval.

Roper verwys sy lesers na twee web-adresse: whitenationalists.com en aryanwarrior.com (1540). Hy voorsien “the now inevitable breakup of America into smaller and more homogeneous ethnostates” (56). Hierdie politieke polarisering word deur toenemende vrywillige self-segregasie aangehelp. “The country’s schools are becoming more segregated, meaning that those increasingly diverse peoples are choosing to move to sort themselves out” (938). “As that blessed diversity increases in a city, the city segregates more and more into racial and ethnic neighborhoods. When the city as a whole is sufficiently diversified, ie made less White, the Whites move out of the city to the suburbs. When nonWhites pursue them into the suburbs, White flight bleeds out into rural areas to escape the brown tide” (947). “White flight … changes the productivity and standard of living of both the place it flees from, for the worse, as well as the place it flees to, for the better” (2139).

Sy standpunt is dus die teenoorgestelde van wat ons daagliks plaaslik wysgemaak word, naamlik dat bv inklusiwiteit, diversiteit en multikulturaliteit die beste scenario vir die toekoms is. As die meerderheid Amerikaners, naamlik die blankes, kultureel bedreig wil, hoeveel te meer nie die blankes, ‘n minderheid, in Suid-Afrika nie? “The only way to avoid conflict is separation” (270). “You do you, and let us do us” (811). Hy dink blankes het “superior intellect, creativity, ingenuity, and industry” (2103). Hy moedig sy lesers aan met die frase “think racially” (1565). “Our race is our nation” (2196). “Protect what is yours” (2420) – bv dink aan onteiening sonder vergoeding. Roper haal 2 Korintiërs 6:17 aan: “Gaan van hulle af weg en sonder julle af” (1238).

Roper beveel aan dat blankes sy voorbeeld moet volg en uitwyk na bv “the Ozarks,” wat 96% blanke inwoners het (63). ‘n Soortgelyke opset word in baie Amerikaanse nie-stedelike, veral plattelandse, gebiede, “the Heartland” (159), aangetref, bv “the state of Franklin in eastern Tennessee and Kentucky … Likewise, the Upper South of northern Georgia and northern Alabama” (151). Daar is ook “New Albion in upper New England” (176). Die state Maine en Vermont is meer as 90% blank (2388). Die Ozark-gebied strek oor noord-Arkansas, suid-Missouri, noordoos-Oklahoma en suidoos Kansas. “The ShieldWall Plan: continue to evacuate Whites from darkening Louisiana, Mississippi, and south Arkansas to the Ozarks” (881). Daar is groot armoede onder blankes in Ozarkië, maar daar is min misdaad, “a clear indication that poverty itself is not a cause of violent crime” (108). Franklin sou eens die 14de van die oorspronklike 13 Amerikaanse state geword het. “The Heartland, the red states [Republican Party], what coastal liberals [Democratic Party] call ‘flyover country’, will be New America, when the balkanization happens” (900).

Wanneer oor die balkanisering van Amerika gepraat word, is daar vrese dat die blanke staat nie ‘n skakel na die see sal hê nie. Maar Roper lys baie onafhanklike lande wat in ‘n soortgelyke situasie is. “Indeed, being landlocked might be preferable than facing the Pacific Osean, which in a Balkanization scenario would quickly become a Chinese lake” (159). Roper voorsien dat ‘n blanke tuisland in Midde-Amerika in die noorde via die Groot Mere toegang tot die see sal hê (159). “The St Lawrence Seaway route to the Atlantic would be through White controlled areas” (705). In die suide sal Texas toegang tot die Golf van Mexiko bied (159). “The Texas deep water ports of Galveston, Texas City, Houston, Port Arthur, Orange, and Beaumont, basically everything north of Port Freeport, would be within the White controlled territory” (697). “My belief [is] that New America will lie between the Appalachians and the Rockies, and from the Ozarks to the plains of Canada” (1405).

“We have two possible futures left in America. One path leads to Yugoslavia [balkanization], and the other, to Rhodesia. I would ask, challengingly, ‘which one will it to be?’ Perhaps that would motivate you to embrace the coming breakup of America” (231). “The ongoing turmoil in Zimbabwe, formerly White ruled Rhodesia, provides a … stark lesson to those who would return to a multiracial society with Whites controlling a nonWhite population, rather than being separate from them” (1215). Dit herinner aan wat in Suid-Afrika gebeur het. Die Nasionale Party-regering het tuislande vir swartes geskep, maar versuim, soos ook tydens die grondwetlike onderhandelinge in 1990/94, om broodnodige tuislande vir blankes, veral Afrikaners, te skep. Wanneer sal Afrikaners kan sê soos Martin Luther King jr: “Free at last, Free at last!” (480); Uiteindelik vry, uiteindelik vry!

Die uitmekaarval van Amerika word nie uitsluitlik deur blankes gedryf nie. “Some Hispanics want to carry the eagle and snake [Mexican] flag in a reconquista of Aztlan from California to Texas, and are doing a pretty darn good job of displacing the Anglo population there. Some blacks, wanting to have control over their own destiny as a people and to be finally free of what they see as systematic and institutionalized racism, want five states in the deep south for their own ethnostate” (252). “Five deep south states … have been designated as ‘New Africa’ by Black Nationalists … Higher birth rates, re-emigration of blacks to the deep south, and regional migration of Whites out of the deep south to the upper south in response, have made electoral politics as untenable in Alabama, Mississippi, Georgia and South Carolina [and North Carolina – 1091), as they became in South Africa” (606). “By 2010, about 57 percent of the nation’s African-Americans were living in the South – a higher percentage than at any time in 50 years” (2072). “Texas, of course, is already majority nonWhite, though north Texas may well be preserved as a part of New America, where their Gulf deepwater ports would be very useful. Georgia and Florida will both go majority nonWhite within less than a decade. Louisiana and Mississippi are projected to follow suit the decade after, with Virginia and North Carolina not far behind” (1227).

Die volgende kan ook op die nuwe Suid-Afrika van toepassing gemaak word. “For the non-nation, multicultural empire which America has become, and for all its distinct peoples, worse is better. What does that mean? Multiracial democracy does not work, even though, just like some people still insist that Communism is an ideal utopian system if it were just ran correctly, but human nature keeps messing it up, some idealists continue to be in denial of its failure” (263). Sedert 1994 is swart mag met ‘n sterk kommunistiese inslag in politieke beheer van Suid-Afrika. Apartheid, afsonderlike ontwikkeling en swart tuislande was die plaaslike poging tot balkanisering. “I tell you … the only alternative to Balkanization is White minority status and eventual extinction through amalgamation” (2437), bv rasvermenging. Dit is presies wat in Suid-Afrika gebeur. Om blanke kultureel-etniese uitwissing te voorkom, is die herbalkanisering van Suid-Afrika nodig, bv etniese tuislande vir blankes.

Roper is aartskonserwatief. “Our Founding Fathers wouldn’t want America to live on like this. It will never again be the country it once was. We lack the will to deport fifteen million illegal immigrants, or defend our borders, or to defend the sanctity of unborn life, or the holy union of marriage” (281). “Our race is our nation … We are defined by our common blood. That’s all that really matters” (287). Hy begeer ‘n “new White republic. Our New America” (432). “Our new nation … will be demographically back to the way the US was around 1960. That is, at least 90% White” (298). Tans word gepoog “to ameliorate genetic differences. Literally, to purposefully hybridize all of humanity into an indistinguishable gray mass. They want to level the playing field through dysgenic miscegenation. It’s called social engineering through promoting race mixing” (327).

“History is full of multiracial societies which have always imploded into racial civil war and collapse, if they haven’t eventually degraded through racial amalgamation. Those are the only two long-term end results of multiracialism” (403). “Multiracial empires are by definition unstable. Homogeneous states, where people share a common race, ethnicity, language, culture, and religion, by definition, are more stable. Diversity is not a strength, it is a weakness” (409). Roper wil nie die Jode as blankes klassifiseer nie. “They may be … like a broken watch right twice a day, but consider the source, always” (772).

Wanneer die volgende groot oorlog buite Amerika uitbreek, “it now is likely to go nuclear … This would certainly result in a civil war between relatively racially homogeneous regions, causing balkanization of the country and the rise of ethnostates. Yes, including White ethnostates” (921). Dit geld vir sowel Amerika as ander lande. “The Founding Fathers … meant for the United States to be a nation of, by, and for White people, specifically” (1072). “The future of the West is balkanization, or retreat into separate enclaves per ethnic group, because the policy of diversity has failed and as a result, people have fallen back on what ‘freedom of association’ remains to withdraw from the disaster of mixed-ethnic society and produce their own communities mirroring Eurepean countries” (1102). Weens gedwonge rasse-integrasie is daar in die 1996-Grondwet van Suid-Afrika agt woorde wat morsdood is: “Everyone has the right to freedom of association” (Artikel 18).

Volgens Roper is “the breakup of America and [the] impending race war … inevitable” (1623). “In many ways, the breakup of America has already begun” (2474). “The only natural and peaceful way for different Races to live is separately. I believe that Racial separatism leads to peace. Balkanization will cause conflict at the beginning, but once we are all separated naturally then we will have harmony” (1736). “In the United States, the Balkanization process is not just one of political, cultural and religious separation. Indeed, the very real re-migration of the races within the borders of this nation are furthering the re-segregation of the peoples who make up the country, and accelerating the ongoing Balkanization” (1801).

Roper vind by Pat Buchanan, bv The death of the West (2002), ondersteuning vir sy standpunt. Buchanan skryf: “If a country is a land of defined and defended borders, within which resides a people of a common ancestry, history, language, faith, culture and traditions, in what sense are we Americans one nation and one people today?” (2015). “Buchanan agrees that the United States of America is headed towards a breakup along racial lines” (2023). Die massa-immigrasie van nie-blankes is hiertoe ‘n groot bydraende faktor. Brent Nelson skryf in sy boek, America balkanized: Immigration’s challenge to government (1994), die vernietiging van tradisionele Amerika direk toe aan die immigrasiebeleid (2048). Samuel Huntington skryf in The clash of civilizations? 1993 – Praag 5.11.2016): “The fundamental source of conflict in this new world will not be primarily economic. The great divisions among humankind and the dominating source of conflict will be cultural” (2703). Sulke outeurs word ondersteun deur kommentators op die internet wat die proses van balkanisering en radikalisering aanhelp (2196). Roper vestig ook die aandag op tersaaklike gebeure elders, bv die onafhanklikheidstrewe van baie inwoners in Skotland en Katalonië in Spanje (2218). Daar is ook die Koerde in die Midde-Ooste wat ‘n eie staat begeer, asook die Russe in Oos-Oekraïne (2225).

Die Amerikaanse balkanisering wat Roper voorsien, is dus ‘n swart etniese staat in die suidooste, ‘n hispanistiese etniese staat in die suidweste (2735), rasgemengde state aan die oos- en weskus, met die weskusgebied wat ‘n sterk etnies-Chinese inslag het, asook Midde-Amerika, die hartland, wat ‘n blanke etniese gebied is en die tradisionele leefwyse van Amerikaners voortsit (2740).

“Canada will likely balkanize as well … British Columbia will be occupied by the Chinese along with the rest of the West Coast. The prairie provinces [Alberta, Saskatchewan, Manitoba] are likely candidates to join New America. The Northern territories will revert to the Inuit and Nunavit [Eskimo’s]. Quebecois will get their much sought-after independence, perhaps allied with France. And the Maritime provinces [New Brunswick, Nova Scotia, Prince Edward Island, Newfoundland and Labrador] will probably be allied with the US Northeastern [white] states” (2836). Ontario is onontwarbaar multikultureel.

Wat Europa betref voorsien Roper die eroniese moontlikheid “[that] Eastern Europe … may end up in better shape than Western Europe” (2851). Dít kan die destruktiewe gevolg van Angela Merkel en ander Wes-Europese staatshoofde van die Europese Unie se dwase beleid van ongebreidelde massa-immigrasie wees.

“Africa, without Western aid, will become a charnel house of warring tribes, rampamt disease, and barbarism. The population there should tank [decline] by one-half the first few years, then level off, gradually, at a pre-industrial standard of living. Don’t expect any Whites to survive on the continent, unless they band together quickly and take out a chunk of territory to defend vigorously … European readers, or South African, or wherever you might be, should also consider immigrating if at all possible to a majority White area if you are not already in one secure and populous enough to survive as a viable enclave” (2864). “Think of it in terms of lifeboat morality. You cannot save everyone” (2901). Roper haal aan uit ‘n REM-liedjie: “Stand in the place where you live” (2976). Dus, wees ‘n vertikale êrensmens, nie ‘n horisontaal-kruipende nêrensmens nie (Praag 8.12.2018).

Tom Kawczynski

Ek het reeds oor drie boeke van Tom Kawczynski geskryf (Praag 09.03.2019). Sy tweede boek het as titel: The coming civil war (2018, 397p; Amazon Kindle $11,49). In daardie vorige rubriek het ek doelbewus die voorspelde burgeroorlog en die uitmekaarval van Amerika tot by hierdie geleentheid laat oorstaan. Kawczynski se boeke is akademies-wetenskaplike baie beter as dié van Billy Roper en nie so buitensporig aktivisties-propagandisties nie. Die outeur het ook die voordeel gehad dat hy kennis kon neem van Roper se boeke en dié wat Roper beïnvloed het, asook dat hy inligting tot omtrent ‘n jaar gelede kon bywerk.

Kawczynski is nasionalisties. Hy definieer nasionalisme as “love of one’s own people” (1169). Nasionaliste “want their old America back” (1169), “where people choose to live in places with people who think like they do” (2577). Insgelyks wil Afrikaners hulle vaderland terug hê. “I’m an unapologetic rightist” (2592). “Who is the Right? They’re the people who believe in America as it was” (2739). “Trump is White America in revolt, where people who represented a moral majority defending a shrinking culture have been pushed into fighting back for the country they once had” (3340). Die ideaal is “restoring the American nation and to form the identity anew, building a culture based upon the ideals we once held, updated for the new age” (2748). Soos Huntington dink Kawczynski “that culture matters a great deal, more even than economics” (2978). “If a person acts in a way which culturally passes for a race and can visibly pass for that group, they’re assumed to be part of the tribe” (3217). Dieselfde twee norme kan gebruik word om te bepaal wie as Afrikaners kwalifiseer.

Afrikaners is per definisie blank. Dit is deel van hulle trots, gevolglik moet die sug na inklusiwiteit, dus die verbreding van die begrip Afrikaner, teengestaan word. “Race is a funny construct [concept]. One’s racial background is partly genetic. But it is also partly cultural [ethnic] in the form of a set of beliefs that one affixes to their heritage and future. But it is also part choice, in that for race to have meaning, people have to embrace it as a form of identity. In America, as much as in response to the other where every other race is encouraged pride and positive identity, White identity is emerging” (3310). Swartes beweer “black is beautiful.” Blankes het net soveel of heel moontlik meer reg daarop om trots op hulle velkleur te wees. Meer as ooit tevore is dit nodig “to …legitimize white identity” (3325). Anders as die populêre voorstelling in die massa-inligtingsmedia is blankheid geensins ‘n onding nie. “The Han Chinese are notorious for defining belonging on strictly racial terms” (3699). Dieselfde kan van die Japanese gesê word (4074). Myns insiens het blankes dieselfde reg om trots op hulle blankheid te wees en die eksklusiwiteit daarvan te koester.

Volgens Kawczynski moet blanke Amerikaners hulle rug op globalisme keer en eerder sorg dat hulle kultuur en land herlewe. Hy skets hoe geestelik siek die populêre liberalistiese narratief is en noem dit “plantation thinking … where we [whites] now only exist to give what we stole back to the victims” (418). Dit is “self-destructive … misplaced altruism” (482). “The Left always knew it was easier to tell people to take what they wanted rather than earn it” (2197). In hierdie sin is die ANC se beleid ‘n enkele groot ongerepte woud oftewel “jungle thinking”. Soos by Suid-Afrikaanse blankes is daar onder Amerikaanse blankes die “corrosive morality of defeatism … for fear of being called names [eg racists], we gave up control over not just what we would think, but what our children would be taught to think” (426). Vir die regering gaan dit om “control, not liberty” (434), bv “they choose politically correct speech over free speech” (1605), wat lei tot “the rising criminalization of speech and thought” (1612). “An America with ‘safe spaces’ that exclude frank discussion is one where guns will eventually do the talking” (2608). Die ANC se oordrewe gesentraliseerde regering – “[the] dictatorship of the proletariat” (2000) – maak van vryheid ‘n hersenskim. Dink aan die ANC en sy geskiedenis/nalatenskap: “We’ve rewarded so many bad behaviors, entitled so many undeserving people” (529).

“I firmly believe Hillary [Clinton] would have won [the American presidential election in 2016] if she wasn’t white” (2378). “Asians, Latinos vote 2:1 and Blacks vote 10:1 for Democrats” (3325). “Where there were slightly under 10 million Latinos in America in 1970, this number has increased nearly six-fold since then to 57.5 million today” (3588). “The Latinos will prove the decisive bloc in determining America’s future” (3641). Diegene wat teen Trump se hervorming van die Amerikaanse immigrasiebeleid en die bou van ‘n muur op die grens met Mexiko gekant is, bv die meeste hoofstroom-inligtingsmedia, dra nie die belange van die Amerikaanse blankes op die hart nie.

“The Republican Party … will have no choice but to lead the Right to defend the identity interests of the [white] majority” (961), bv “paying families to have children and not paying out of wedlock mothers for children” (977). In 2016 “single mothers constituted 66% of the households in which Black children were being raised … By comparison, 42% of Latino, 24% of White, and only 16% of Asian children are being raised by a single mother” (3439). Die afmetings wat buite-egtelike kinders en selfdegeslagverhoudings aanneem, toon hoe suksesvol kulturele marxisme met die ondermyning van tradisionele gesinne is. Dit is heel moontlik een van die faktore waaraan die opkoms van Oosterse lande en die agteruitgang van Westerse lande toegeskryf kan word.

“Leftists wil portray billions for a border wall to be a budget buster, but … spending hundreds of billions on social services for people here illegally is an act of humanity” (984). “This cessation of accountability is at the heart of why the Left can tell their favorite lie that the Right doesn’t care about people” (1891). “[White] Americans were sick of an unfair system where good people were being told they were the problem, where all they once believed was good and just was said to [be] oppressive” (2234). “America First means a lot to the Right. It starts with the understanding that for America to remain a successful country, we need a single culture” (2242). Dít noodsaak die opbreking van die bestaande federasie van vyftig state. ‘n Interessante hedendaagse verwikkeling is dat as Amerika sou opbreek, “Left areas will draw Chinese influence and Right areas will draw Russian influence” (1752).

“According to the 2017 census estimate, whites make up 60.7% of the current American population” (3217). “The future along the current trajectory will see … White people becoming a minority by 2043 at the latest” (3226). Slegs 58% van die blanke kiesers het vir Trump as president gestem” (3302). Dít bring mee dat baie blanke Amerikaners al hoe meer op ‘n politieke koersverandering aandring, veral wat immigrasie betref. Dit sluit die ideaal van meer (oorwegend) blanke state in, danksy plattelandse gebiede wat oorweldigend blank is (3226), des te meer danksy toenemende self-segregasie.

“The biggest issues for the Trump administration have been political correctness and immigration … Although programs like affirmative action have long been loathed by many Whites, recognized as they are as unmerited subsidies to create a ladder” (3340). “For those of lesser qualifications, they were tolerated in the hope they would be used to ensure peace. But these overtures were rejected by the minorities [eg Blacks] who chose to throw in with a Left who promised to give them what others had earned … the Left has just continued to import people from a Third World rife with corruption … As we bring in people from these foreign cultures, we lose the old America” (3347). “Whites as the bedrock of the Right coalition, are moving toward the idea that conflict is preferable to submission” (3370). “Race realism … is growing in America” (3486). “Race-based cultures have already diverged” (3493), bv “Black Lives Matter [is] a radical group who expesses the separatist instinct” (3478). “Should a civil war arise over race and ideology, the odds it will take on racial characteristics … are extremely high” (3378).

Van blankes word verdraagsaamheid verwag omdat hulle glo die skuldige party is. Swartes, daarenteen, dink hulle kan maak soos hulle wil. “Tolerance has evolved into deviancy whereby nearly everything is permissible” (3895). “Everything is allowed, nothing is special” (3979). “Any offer to tolerate … is inevitably exploited to seek dominance” (3903). Maar die blankes moet nie toelaat dat hulle kultuur vertrap word nie, “because culture is what keeps us afloat. It’s what binds us … there is no middle ground” (4034). Byvoorbeeld, Afrikaners wil Afrikaans as moedertaal hê; nie ‘n mengsel van Afrikaans en Engels soos Kaaps nie.

Daar is ‘n hoofstuk elk waarin die Amerikaanse Demokrate, Republikeine, stedelinge, voorstedelikes, plattelanders, blankes, swartes, bruines (Hispaniste), geles (Chinese/Asiate), linkses en regses gekarakteriseer word en aangetoon word hoe hulle uiteraard wrywing kan veroorsaak. Van die onderliggend faktore is “ideology, residency, race, and culture” (4043). “Globalism vs nationalism [and] Christianity vs Islam” lei ook tot konflik (4043). In hierdie mengelmoes is daar veral een verskynsel wat geen oplossing bied nie, naamlik multikulturalisme, vandaar bv Brexit (4074). Tegnologiese uitvindings en vordering wat in die gebruik daarvan gemaak word “are likely to only further separation between people as we increasingly find ourselves engaging in worlds which are virtual” (4154). Dink bv aan hoe die internet, spesifiek die sosiale media, die linkse beeld wat deur die hoofstroom-inligtingsmedia geskep word, afgebreek deur ‘n veelheid van ander standpunte te versprei.

In ses hoofstukke skets Kawczynski ses scenarios, “six possible ways the next twenty years could see this cultural civil war resolve” (4160). Hulle het die volgende titels: “submission, militarism, decentralization, separation, secession, collapse” 4170). Uit die name kan redelik maklik afgelei word wat elkeen behels. Volgens Kawczynski is “summission” die waarskynlikste. Die ander sterk moontlikheid is “collapse”.

  • “Submission” kom neer op ‘n oorwinning vir die linkses (4193), die “limousine liberals” (4262): “demography is destiny” (4254), soos in die nuwe Suid-Afrika. “America will become much more like Europe is today – mixed ancestry and socialist politics” (4239). “Estimated likelihood: 40%” (4308).
  • “Militarism” sal ‘n oorwinning vir die regses beteken (4311). Die Amerikaanse weermag is geneig om regsgesind te wees. Die “patronage system” sal deur die “opportunity model” vervang word (4327). Verandering van die immigrasiebeleid sal voorrang geniet “to reverse the demographic trends” (4350). “America would … have to step forward and seek to actively deport illegal immigrants” (4350). ‘n “Family planning policy” kan ingestel word, “whereby married couples were offered subsidy to have children and instead single mothers were not given any support” (4366). Tans “the state basically is serving as surrogate father to single mothers” (4366) – ook in Suid-Afrika. “Estimated likelihood: 15%” (4435).
  • “Decentralization” word beskryf as “the unhappy compromise” (4443), afgesien daarvan of dit aan “the idealism of the Left or the realism of the right” toegeskryf word (4451). Groter desentralisasie van bv die regering gaan nie Amerika se nypende probleme oplos nie. “Estimated likelihood: 3%” (4535).
  • “Separation” is problematies omdat “vast spaces of the country are occupied by people [whites] who lean to the Right, but the population centers [cities] lean to the Left” (4551). En “the west [coast] [eg Chinese and Hispanics] [is] a very different animal from the east [coast] [eg whites] (4566). Maar daar is al hoe meer self-segregasie en die stempatrone “reflect more explicitly residency and race” (4575). “It seems the separation scenario is among the least likely of scenarios. Estimated likelihood: 2%” (4629).
  • “Secession” word “a more orderly breakup” genoem (4638). “California already has a ballot initiative to split into three states” (4646): blankes, Asiate/Chinese en Hispaniste. Tydens die Obama-bewind “a vibrant sovereignty movement started gaining traction in Texas” (4653). Die New England-state in die noordooste kan afskei, asook Dixie, “the Deep South”, maar “it’s hard to imagine the contested states elsewhere taking secession seriously” (4676). “I could imagine California acting alone or perhaps in concert with Oregon and Washington … Nevada and a future left-leaning Arizona [due to an increased Hispanic population] might be inclined to go along” (4676). “Secession is the attempt to break away in an orderly fashion, and while not impossible if everyone agrees to avoid violence, it would take the best of all worlds for events to play out so neatly” (4754). “Simply asserting that separation is a logical way to address grievances” (vorige paragraaf) is dalk ‘n makliker uitweg (4762). “Estimated likelihood: 5%” (4762).
  • “Collapse” is moontlik as een of meer van die ander scenarios nie gerealiseer het nie. “We stand on the precipice of a collapse” (4869). Dit is moeilik om te voorspel watter vorme die ineenstorting kan aanneem. “People will do whatever is necessary to satisfy their basic needs of security, shelter, food, water and warmth” (4811). “A hard reset would go beyond politics and force people to just face a survival scenario” (4844). “Estimated likelihood: 35%” (4886).

“As a country, America is fundamentally broken … Without unity at our core, these conflicts will only increase … Honestly, it looks like the fight is coming … We cannot seek to replace the existing majority with new people from far away” (4861). “I think war is coming” (5007). As regsgesinde bly sy ideaal “[to] rebuild our nation around a common culture” (5026).

Leon Lemmer: Graham Greene se besoek aan Liberië in 1935

Graham Greene (1904-1991) is ‘n bekende Britse skrywer. Hy het ‘n graad in geskiedenis aan die Universiteit Oxford verwerf, waar hy volgens eie erkenning meer gedrink as studeer het. Hy was toe ook vir ‘n wyle ‘n kommunis. Mede-skrywer Evelyn Waugh (1903-1966) was een van sy mede-studente wat, soos Greene, bekend vir sy alkoholisme en Rooms-Katolisisme was. Volgens Greene is Rooms-Katolisisme nie met (politieke) konserwatisme verenigbaar nie. Greene was geestelik onstabiel en het aan depressie gely en veral in sy jeug verskeie kere selfdood probeer pleeg. Hy het ‘n onderskeid tussen sy romans/”novels” en “entertainments” (minder ernstige werke) getref. Sy skryfwerk is beskryf as “readable, lean, realistic prose.” ‘n Hele aantal van sy boeke is verfilm en het tot sy finansiële welgesteldheid bygedra. Veral in sy latere lewe het Greene na talle lande gereis en dan in koerantberigte daaroor verslag gedoen.

Greene se briewe

Die eerste boek van Greene wat ek gelees het, is Richard Greene se Graham Greene: A life in letters (London: Abacus, 2008. 446p). Richard skryf in die inleiding Graham “chronicled the suffering of the world’s most oppressed people” (p xiv) en “[he] wanted to be on the side of victims and that victims change” (xi), soos ons deesdae in Suid-Afrika besef. In 1970 het Graham tereg geskryf: “I have small respect for those who wished to protect themselves by a majority opinion” (308). In Suid-Amerika het Graham met die bevrydingsteoloë geïdentifiseer (xxii). In Mexiko kon hy egter nie die Mexikane verdra toe daar teen die Rooms-Katolieke gediskrimineer is nie (xxiv). Maar dit is die (blanke) Amerikaners wat hy bowenal verpes het (xxviii).

In hierdie boek blyk Graham se Suidelike Afrika-verband uit sy vrou, Vivien (1904-2003), wat in Rhodesië gebore is (10). Hulle is in 1927 getroud, het twee kinders gehad, maar sedert 1947 nie meer saam gewoon nie. Op 22 November 1934 skryf Graham: “On Jan 5 I leave on the most absurd trip. I’m going to Liberia; Heinemann [publishers] have contracted for a travel book” (65). The Times sou van sy artikels publiseer (68). Hy laat sy Nazi-teenkanting blyk deur na die Duitsers as “that nice, sentimental, abysmally stupid race” te verwys (66). Kommuniste meet hy nie met dieselfde maat as die Duitsers nie. “I liked [Salvador] Allende [Chile’s president, 1970-1973] very much and I liked the type of communists who were around him” (328). In Nicaragua het Graham in 1980 probeer bemiddel met die kommunistiese Sandinista-rebelle wat die Suid-Afrikaanse ambassadeur, Eddie Dunne, gyselaar gehou het, maar dit was tevergeefs (367-368, 378).

In sy skryfwerk het Graham politieke en morele kwessies aangespreek. “Making the work of the State a degree more difficult – and that is a genuine duty we owe society” (155). “Literature has nothing to do with edification. I am not arguing that literature is amoral, but that it presents a personal moral, and the personal morality of an individual is seldom identical with the morality of the group to which he belongs … As a novelist, I must be allowed to write from the point of view of the black square [of the chess board] as well as of the white” (151-152). Op 8 Desember 1949 skryf Graham in Dakar, Senegal, aan ‘n vriendin: “I have loved no part of the world like this [West Africa] & I love no woman as I love you. You’re my human Africa … I am happy talking nonsense about Africa” (168).

In 1954 skryf Graham: “I loved Haïti” (212), wat sedert 1804 polities onafhanklik onder ‘n swart bewind is en reeds eeue lank die agterlikste land in die Weste is. Oor Fidel Castro in Kuba skryf Graham: “I like him a lot … Raul Castro, Fidel’s brother, gave me a military plane to take me to the Isle of Pines” (286). In 1953 het Graham Kenia besoek: “Although Graham was always sympathetic to rebels, he was struck by the cruelty of the Mau Mau and by the courage of the white settlers” (213). In 1959, toe die volle invloed van Afrika se “bevryding” van kolonialisme al hoe meer aangevoel kon word, skryf Graham terwyl hy op besoek in die Kongo is: “One rather feels the end of European Africa is coming quickly” (242). Tydens die Viëtnam-oorlog (1954-1975) skryf Graham in 1968 aan ‘n Moskouse vriendin: “[I am] on your side if the world has to choose between America and Russia” (296). ‘n Jaar later verander hy sy mening nadat hy kennis van die Russiese strafkampe geneem het: “I am afraid my honeymoon with the Russians is over!” (301).

In Richard Greene se boek is daar ‘n brief wat Graham in 1972 aan die Afrikaanse skrywer, Etienne Leroux (1922-1989), geskryf het (318-319), “a nice South African writer and friend” (325). In 1973 het Graham vir Leroux op sy plaas by Koffiefontein besoek. Die teks van een van die briewe wat Graham op daardie plaas geskryf het, is in Richard se boek (326). Graham het hierna ‘n boek, The human factor (1978), geskryf waarin hy onder meer apartheid betrek. Dit is die verhaal van ‘n MI6-agent wat voorheen in Suid-Afrika was en weens ‘n verhouding wat hy toe aangeknoop het nou met sy swart vrou in Londen woon. ‘n Kommunis het gehelp dat hierdie vrou uit Suid-Afrika kon ontsnap, gevolglik ondersteun die MI6-agent hierna kommuniste wat swart mag in Suid-Afrika bevorder. Ek het nie hierdie roman gelees nie en wil ook nie, om redes wat ek in die volgende paragraaf verstrek.

Graham erken: “I am not a literary man” (369). Daarom skryf hy: Charles “Dickens always sooner or later fails” (243) en “I find myself unable to reread Virginia Woolf and [EM] Forster” (369). Hy verkies die skryfwerk van bv mede-Rooms-Katoliek, Muriel Spark (xiii, 206, 281). Oor Joseph Conrad skryf hy: “I would place him faraway above Virginia Woolf” (164). James Joyce se Ulysses word “one of the most overrated classics” genoem (288). Naas sy eiesoortige benadering tot die letterkunde is daar Graham se onvermoë om die natuur te waardeer. “Anyone like myself who doesn’t care for nature” (92) en “Nature doesn’t really interest me” (182). Ek dink Graham het by die kern van die saak gekom toe hy skryf: “He soon came to realise that I was not an intellectual” (338). Hierdie selferkende gebrek aan geestelike en seker ook ideologiese dieptegang moet myns insiens by die beoordeling van Graham se skryfwerk in ag geneem word.

Journey without maps

In 1935 het Graham as dertigjarige deur Sierra Leone, Guinee en Liberië gereis en ‘n boek oor sy wedervaringe geskryf. Hy is vergesel deur sy niggie/”cousin”, Barbara Greene (1903-1991). In Guinee en Liberië is sy in ‘n hangmat gedra terwyl Graham die reis te voet afgelê het. Soos Graham het Barbara ‘n boek oor hulle ondervindige gepubliseer: Land benighted (1938), hergepubliseer as: Too late to turn back (1981). Ek het ongelukkig nie toegang tot haar boek nie. ‘n Vergelyking van hierdie twee verslae oor dieselfde avontuur behoort interessante leesstof te wees. Twee mense wat albei boeke gelees het, het tot verskillende gevolgtrekkings gekom. Volgens die een vul die boeke mekaar aan, terwyl die ander een beweer dat die boeke mekaar teenspreek. In Graham se boek word daar bitter min na sy niggie verwys. In 2009 het Tim Butcher die twee Greene’s se roete herreis en ‘n boek daaroor gepubliseer: Chasing the devil (2010). Reeds in 2004 het Butcher dieselfde met Henry Morton Stanley (1841-1904) se Kongo-roete (1874-1877) gedoen en ‘n boek daaroor geskryf: Blood river (2007). Vir die Amerikaner Stanley het ek baie meer respek as vir sy mede-ontdekkingsreiser, die Skot, David Livingstone (1813-1873). Kindle-weergawes van laasgenoemde twee boeke is beskikbaar. Volgens Amazon woon Butcher in Kaapstad.

Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het Graham Greene na Wes-Afrika teruggekeer toe hy in Freetown, Sierra Leone, vir die Britse Geheimediens, MI6, gewerk het (1941-1943). Die res van hierdie rubriek word gewy aan Graham Greene se boek oor sy 1935-besoek aan Sierra Leone, Guinee en veral Liberië: Journey without maps (London: Vintage, 1936/2010, 256p; Amazon Kindle $14,48). Tim Butcher het die voorwoord by hierdie uitgawe geskryf. Na Graham Greene word voortaan as Greene verwys omdat sy reisgenoot, Barbara Greene, feitlik nooit in hierdie reisboek ter sprake kom nie. Ek het reeds oor Sierra Leone (Praag 11.11.2018) en Liberië (Praag 18.11.2018) geskryf.

Butcher vestig die aandag op foute wat in Greene se weergawe voorkom en ook dat dit Greene se eerste besoek aan lande buite Europa was (Kindle 78). “I came to see Greene as a man not just of considerable physical toughness, but also of enormous mental strength” (85) – hoewel Greene teen die einde van sy staptog vertel hoe naby hy aan algehele liggaamlik en veral geestelike ineenstorting was. Naas die fisiese of geografiese reis was daar vir Greene ook ‘n “metaphysical trip” (91), wat sy delikate geestesgesteldheid tot die uiterste beproef het. Greene skryf in sy 1946-voorwoord by die 2de uitgawe: “I can look back now with a certain regret at the hard words I used about Freetown” (105). “I have begun to forget what the visitor noticed so clearly – the squalor and the unhappiness and the involuntary injustices of tired men” (112).

Voordat Greene per skip uit Liverpool, Engeland, vertrek, lees hy die amptelike inligting wat die Britse regering oor Liberië verstrek: die algemene voorkoms van koors weens malaria/tsetsevlieë, die peste weens rotte, die gebrekkige mediese dienste, die afbrand van hutte weens dispute en die moorddadigheid van die inwoners. In die hoofstad, Monrovië, is daar net twee geneeshere en in die res van die land enkele sendelingdokters (179). Greene verstrek die volgende agtergrondsinligting oor Liberië: “The Republic was founded as an example to all Africa of a Christian and self-governing state. An American philanthropic society at the beginning of the nineteenth century (many of its directors, it is said, were slave-owners who found it convenient thus to get rid of their illegitimate children) began to ship released slaves to the Grain Coast of Africa. Land was bought from the native rulers and a settlement established at Monrovia. ‘The love of liberty brought us here,’ but one can hardly blame these first half-caste settlers when they found that love of their own liberty was not consistent with the liberty of the native tribes” (186). Die Liberiese kus was bekend as die plek waar Europese skepe peperkorrels kon koop, vandaar die benaming “Grain Coast”; ook “Windward Coast” genoem..

Die interessante verskynsel wat ons hier het, is dat die Amerikaanse setlaars swart of basters is en hulle teenwoordigheid nie deur die inheemse Liberiese swartes geduld is nie. Ook, al het die setlaars die grond gekoop wat hulle beset het, hulle eiendomsreg nie deur die inheemses erken is nie. Vergelyk dit met Jan van Riebeeck en sy geselskap se aankoms aan die Kaap en wat daarop gevolg het. In Liberië was daar nie net weerstand by die inheemses teen die Amerikaanse beskawing wat die setlaars gebring het nie, maar ook teen die christelike godsdiens, wat deel van die setlaars se kultuur was. Naas inheemse godsdienste was daar reeds die uitgebreide aanwesigheid van Islam in Liberië. Die grootste bron van wrywing was egter dat die setlaars as oud-slawe sterk teen slawerny gekant was, terwyl die inheemse opperhoofde ten gunste van slawerny was as hulle bron van inkomste uit slawehandel en ook omdat slawe goedkoop arbeid voorsien het. Die huidige propaganda dat dit (uitsluitlik) die blankes was wat slawerny ten koste van swartes bedryf het, word hiermee teengespreek.

Greene verwys na die volgende voorval: “The black Quakers from Pennsylvania, teetotallers and pacifists, who when they were attacked by Spanish slavers, depended on prayer and were massacred. Only a hundred and twenty escaped and settled in Grand Bassa” (193) – tans bekend as Buchanan, die plek waar Greene se epiese staptog in 1935 geëindig het. Desnieteenstaande het hierdie idealistiese oud-slawe in 1847 hulle grondgebied onafhanklik verklaar (200). “There seemed to be a seediness about the place [Monrovia/Liberia] you couldn’t get to the same extent elsewhere” (206). Hierdie onguurheid het vir Greene ‘n eienaardige bekoring ingehou (of moet ek eerder skryf: Vir die eienaardige Greene …). Die outeur assosieer Liberië dikwels met die “heart of darkness” (206, 2508, 3663), verwysende na die titel van Joseph Conrad se 1899-novelle oor die Kongo. (Ek wil nog oor Chinua Achebe se kritiek op Conrad se boek skryf.) Greene haal Conrad aan en skryf dan: “Today our world seems peculiarly susceptible to brutality” (227), bv “the pleasure of cruelty” (481).

Behalwe twee hoogs onvolledige landkaarte, die een Brits en die ander een Amerikaans, kon Greene vooraf geen betroubare inligting opspoor om hom met die beplanning van sy staproete te help nie. Op die Amerikaanse kaart staan daar in die leë ruimte: “Cannibals” (625). Greene beskryf die heenreis via Madeira en die Kanariese Eilande. In Bathurst/Banjul, Gambië, is daar ‘n uitbraak van geelkoors en in Dakar, Senegal, is daar pes (283). “In Dakar the young negroes simply die, not of tuberculosis, plague, yellow fever, but of ananition, of hopelessness” (434). Daarna doen die skip aan by Conakry, Guinee, en uiteindelik by “the shabby town”, Freetown, Sierra Leone, waar Greene in “heat and damp” aan land gaan (489). Hy noem die “tin roofs and peeling posters and broken windows” en die baie roofvoëls (496). Die klein groepie blanke inwoners woon “at the hillside [in] smart bungalows” (502), dus apart. In 1935 was Sierra Leone ‘n Britse kolonie (sedert 1808). By die goewerneur-generaal se tuinparty “white and black keeping sedulously apart” (544).

Die volgende eienaardige beskrywings is deur ‘n outeur wat (aanvanklik) geneig was om hom by die inheemses/onderdruktes te skaar: “They [Europeans] had planted their seedy civilization and then escaped from it as far as they could. Everything ugly in Freetown was European: the stores, the churches, the Government offices, the two hotels; if there was anything beautiful in the place it was native” (502). Hierdie inheemses “had been educated to understand how they had been swindled, how they had been given the worst of two worlds, and they had enough power to express themselves in a soured officious way; they had died, in so far as they had once been men, inside their European clothes” (509). Die swartes “were funny … to the heartless prefect eye of the white man. If they had been slaves they would have had more dignity; there is no shame in being ruled by a stranger, but these men had been given their tin shacks, their cathedral, their votes and city councils, their shadow of self-government; they were expected to play the part like white men and the more they copied white men, the more funny it was to the prefects. They were withered by laughter; the more desperately they tried to regain their dignity the funnier they became” (516). “A few Creoles make money out of their prefects, by deliberately playing the inferior, the lower boy” (557).

“The … men in the City bar, prospectors, shipping agents, merchants, engineers, had to reproduce English conditions if they were to be happy at all. They weren’t the real rulers; they were simply out to make money; and there was no hypocrisy in their attitude towards ‘the bloody blacks’. The real rulers came out for a few years, had a long leave every eighteen months, gave garden parties, were supposed to be there for the good of the ruled” (585). “This was perhaps the meanest economy among the many mean economies … The economies were nearly all at the expense of the coloured man … there had been only one sanitary inspector for the whole colony and protectorate … he would apply in vain for assistants. Forced labour is illegal in a British Colony, but the sanitary inspector without a staff had to choose between breaking the law or leaving villages as dirty as he found them” (591).

Greene het per uiters stadige trein dwarsoor Sierra Leone gereis, van Freetown in die noordweste tot by Pendembu in die noordooste (652). In Freetown het hy drie kreole, bv ‘n kok, as reisgenote gewerf (672). Tydens sy treinreis kon hy die landelikheid waarneem van bv “babies rolling in the dust, the men lounging in torn hammocks hung under the thatch” (733). Spoedig was die aanskouing van naakte liggame nie meer vreemd nie: “It was curious how quickly one abandoned the white standard” (740). Kom die afrikanisering van die nuwe Suid-Afrika nie ook wesenlik neer op die versaking van tradisionele Europese lewensstandaarde nie? Die eerste dag se treinrit het in Bo geëindig, waar Greene in ‘n “rest-house” oornag het. “There was a cockroach larger than a black beetle in the bathroom” (760).

“The Englishmen here didn’t talk about the ‘bloody blacks’ nor did they patronize or laugh at them; they had to deal with the real natives and not the Creole, and the real native was someone to love and admire. One didn’t have to condescend; one knew more about some things, but they knew more about others. And on the whole the things they knew were more important. One couldn’t make lightning like they could, one’s gun was only an improvement on their poisoned spear, and unless one was a doctor, one had less chance of curing a snake-bite than they. The Englishmen here were of a finer, subtler type than on the Coast; they were patriots in the sense that they cared for something in their country other than its externals; they couldn’t build their English corner with a few tin roofs and peeling posters and drinks at the bar” (747).

Die volgende dag het Greene se treinreis, soos die spoorlyn, by Pendembu geëindig. Met ‘n vragmotor is hy na Kailahun, op die grens van Guinee, waar hy in “the Government rest-house” gebly het (794). Hier het Greene die draers vir sy safari gewerf. “Kailahun, in memory, has become a clean village, one of the cleanest we stayed in, but what impressed me at the time was the dirt and disease, the children with protuberant navels relieving themselves in the dust among the goats and chickens, the pock-marked women smeared about the face and legs and breasts with some white ointment they squeezed from a plant in the bush and used for beauty and for medicine. They used it for smallpox, for fever, for toothache, for indigestion; for every ailment under their bleak sun; when they were young it soothed their headaches; when they were older they smeared it on their big bellies to bring ease in their confinement; when they were dying it lay like a sediment of salt on their dried-up breasts and in their pitted thighs. Here you could measure what civilization was worth; looking back later to Kailahun from the villages of the Republic [Liberia], where civilization stopped within fifty miles of the Coast, I could see no great difference … why should we pretend to talk in terms of the world when we mean only Europe or the white races? … Civilization here remained exploitation; we had hardly, it seemed to me, improved the natives’ lot at all, they were as worn out with fever as before the white man came, we had introduced new diseases and weakened their resistance to the old” (847).

Gedurende sy staptog het Greene veral gevalle van geslagsiektes en melaatsheid teëgekom. Die inheemses was vir gesondheidsdienste op die beperkte getal sendingstasies aangewese. “One couldn’t help comparing the manner of these nuns living quite outside the limits of European protection with that of the English in Freetown who had electric light and refrigerators and frequent leave, who despised the natives and pitied themselves” (1163).

Greene het sowat twee dosyn draers afkomstig van Bolahun vir sy safari gewerf (632). Gedurende die staptog het die getal draers gewissel, maar Greene se geselskap het uit sowat dertig mense altesaam bestaan. “I could see the full extent of the luggage we had brought with us: the six boxes of food, the two beds and chairs and mosquito-nets, three suitcases, a tent we were never to use, two boxes of miscellaneous things, a bath, a bundle of blankets, a folding table, a money box, a hammock” (934). “I was able to average more than twelve miles a day over a period of four weeks” (961). Die totale afstand afgelê, was sowat 350 myl (3270). Dit was problematies om die grens tussen Sierra Leone en Liberië met so baie besittings oor steek. “It was impossible to bribe an official who probably took a lion’s share anyway of what he exacted” (1082). “I enjoyed the first day’s trek into the Republic [of Liberia] because everything was new … the smell of the carriers; it wasn’t an unpleasant smell, sweet or sour; it was bitter, and reminded me of a breakfast food I had as a child after pleurisy, something vigorous and body-building which I disliked” (1082).

In die Liberiese binneland was Greene verplig om in hutte te oornag. Voor sy vertrek uit Freetown het iemand gevra: “Had we ever considered what a native hut meant? The rats, the lice, the bugs” (686). Daar was ook vlieë, muskiete, vlermuise (wat die muskiete jag), motte, miere, kewers, kakkerlakke en spinnekoppe. Op die werf was daar honde, katte, hoenders, bokke en koeie. Die swartes het hulle aan die blankes vergaap omdat hulle sulke mense selfde indien ooit gesien het. “This intent unamused stare got on the nerves. And they were so ugly, so diseased” (1860). “There was nothing you could do without their noticing it; to draw a handkerchief from the pocket caused a craning of necks. It worked a little on the nerves, this constant stare … We were as good as a circus” (2248). Toiletgeriewe het nie bestaan nie. In die riviere kon nie gebad word nie weens die gevaar van infeksie en siektes. Ten einde veral van die rotte te ontsnap, het Greene in ‘n hangmat geslaap. “When [the] lamp went out the rats came. They came all together, falling heavily down the wall like water” (1845). “I would chiefly remember as Africa: cockroaches eating our clothes, rats on the floor, dust in the throat, jiggers under the nails, ants fastening on the flesh” (2104).

Maar Greene beweer: “I never wearied of the villages in which I spent the night” (1103). “The timelessness, the irresponsibility, the freedom of Africa began to touch us at last” (1942). “I remember wandering round the village listening to the laughter and the music among the little glowing fires and thinking that, after all, the whole journey was worth while: it did reawaken a kind of hope in human nature. If one could get back to this bareness, simplicity, instinctive friendliness, feeling rather than thought, and start again …” (2791). Toe Greene uiteindelik die kus en ‘n mate van beskawing bereik, skryf hy: “Civilization might not have seemed quite so desirable in comparison with what I was leaving: the complete simplicity on the edge of subsistence … But civilization, for the moment, I was ready to swallow whole” (3270).

Hierdie gehuggies en dorpies “never varied, only their kindness to strangers, the extent of their poverty and the immediacy of their terrors. Their laughter and their happiness seemed the most courageous things in nature … One was aware the whole time of a standard of courtesy to which it was one’s responsibility to conform” (1109). “It was no good protesting later that one had not come across a single example of dishonesty from the boys, from the carriers, from the natives in the interior: only gentleness, kindness, an honesty which one would not have found, or at least dared to assume was there, in Europe. It astonished me that I was able to travel through an unpoliced country with twenty-five men who knew that my money-box contained what to them was a fortune in silver” (1116). Sy pistool was in die geldhouer. “There wasn’t an instance of even the most petty theft, though in every village the natives swarmed into the hut where all day my things were lying about” (1123). “It was as if suddenly one saw what Africa might be if she were left to herself to choose from Europe only what would beautify her” (1497).

By iedere plek wat hulle aangedoen of oornag het, moes Greene kennis met die hoofman maak. Hy het dikwels ‘n klein fooi aan die manhoof gegee en hulle het saam van Greene se whisky gedrink. Die samewerking van die hoof het dit vir Greene moontlik gemaak om kos aan sy werkers te voorsien.Die inheemses het graag musiek gemaak, gesing en gedans; “a music hard for a European to understand” (1243). Tatoeëring kom algemeen by hierdie swartes voor, maar dit is eerder ‘n geval van sny- of kerfmerke wat in die vel aangebring is (1256).

Greene verskaf ‘n interessante karakterisering van sy draers. “The character of a carrier is childlike. He enjoys the moment. He cannot connect cause and effect. He is used to one meal in the day at evening, he lives on the edge of subsistence and it would be a hard master who grudged him the unexpected pleasure of an extra meal … It was always the same throughout the four weeks of marching; whenever they had a breakfast they worked badly, grumbled and made palavers; when food became scarce they worked well and were happy” (1671). Die draers “could be distracted, too, as easily as children, and when a man presented me with a small grey monkey on a string they were temporarily happy again. They liked something to torment. They poked it with sticks. They turned it upside down. They dragged it head first in the dust … they left it in peace for a moment it sat with its head in its wrinkled hands as if it were weaping … they were like bullies at school with a new boy who couldn’t hit back”1677).

In die roete deur die woude en veld was daar skoenlappers, bloedsuiers en ander insekte, bv spinnekoppe, asook voëls, paddas, slange, ape, bobbejane, luiperds en olifante. “The man in front was in the greater danger from a snake, but the man behind from a leopard” (1784). Die oorsteek van riviere was gevaarlik. Die hangbrue het dikwels uit gevlegde klimop bestaan, is nie altyd goed in stand gehou nie en het heen en weer geswaai as daarop beloop word. ‘n Enkele keer is ‘n rivier met ‘n vlot oorgesteek (2208).

In die binneland van Liberië is daar feitlik geen winkels nie; net smouse. “The black Government distrusts them [whites] and no European firm has any trading posts in the Liberian hinterland” (1177). “No white man is allowed to own land in the Republic, the missions are at the mercy of the Government” (1183). Elke distrik het ‘n swart (of baster) regeringsaangestelde kommissaris gehad wat belasting moes invorder. Oor een van hulle skryf Greene: “I found plenty of evidence: stories of his house built by forced labour and paid for by the seizure of the natives’ produce; stories of how his messengers flogged the men working on the road” (1196). “I never came across a single native in the interior who had a good word for the politicians in Monrovia [the capital]. If they preferred one ruler to another it was simply because they were happier under one Commissioner than another. Everywhere in the north I found myself welcomed because I was a white, because they hoped all the time that a white nation would take the country over. This attitude is unreasonable, but their minds do not move on the level of reason. To accept a black overlord offended some deep communal instinct which was unaffected by the fact that under the worst black Commissioner they had not suffered what the natives in French West Africa had suffered under white Commissioners” (1530) – ‘n Brit wat beweer die Britse koloniale owerhede was beter/mensliker as dié van die Franse.

Greene het aanvanklik dieselfde roete gevolg as Alfred Sharpe in 1919, dus ooswaarts deur die noorde van Liberië en ‘n suidelike deel van Guinee (wat voorheen Liberiese grondgebied was) en dan terug in Liberië, sonder dat hulle daar doeaneposte teëgekom het. Daarna was die roete suidwaarts tot by die kus te Grand Bassa/Buchanan. Aan die kus en omliggende gebiede verander die ingesteldheid of gesindheid van die inheemse swartes: “the coastal civilization had corrupted the natives, in which I found nothing to admire” (1874). Oor die Bassa-stam wat in die kusstreek aangetref word, skryf Greene: “I developed a bitter dislike of the very appearance of Bassa men … The Coast had corrupted them, had made them liars, swindlers, lazy, weak, completely undependable” (3188). “The beach is the most dangerous road in all Liberia to travellers, because its people have been touched by civilization, have learnt to steal and lie and kill” (3290).

In die kusstreke is daar winkels (2416). Ook huise: “A few seedy houses appeared, definitely houses now and not huts, with a first floor and tin roofs but without glass in the windows, with the air of old-fashioned chicken coops magnified to take men” (3263). Verduidelik dit dalk waarom vandale ‘n voorliefde vir glasruite het? Die binneland van Liberië is hoogliggend en bedek met woude. Namate die kusstreek deur Greene se geselskap genader is, was die gebied al hoe meer moerasagtig en die temperatuur al hoe warmer. Greene het sy staptog in die middel van die winter begin en moes vinnig vorder, nie net om koste te bespaar nie maar ook omdat vroeë somerreëns die roete moeiliker begaanbaar sou maak, bv: “the first few miles of path were flooded waist-high” (3101).

“I was paying them three shillings a week and that sum paid, not only for an eight-hour day or more of heavy carrying, but for their loyalty” (1771). By geleentheid het die draers meer geld as vergoeding geëis, maar tog nie vir Greene in die steek gelaat nie. Hy erken: “After all, the carriers were disgracefully underpaid” (2167). “The Government wage for a carrier was a shilling a day” (2174), maar dit was as hulle op ‘n daaglikse basis gehuur is. “I said that the Government wage didn’t include food, and I was paying for their food. They could not tell that their food only came to about twopence a head … I was exploiting them like all their other masters” (2181). “A moment later they were laughing and joking as if there had been no disagreement; they were like children who had tried to get an extra holiday but bear no grudge because they never really believed they would succeed … they began to work together happily and smoothly” (2187). Dit laat my dink aan die ANC wat spog dat die swartes in 1990/94 in die grondwetlike onderhandelinge baie meer ontvang het as wat hulle regmatig kon verwag.

Teen die einde van die staptog was Greene se skoene flenters maar hy het die opsie om in die hangmat gedra te word, probeer weerstaan: “It was too close to using men as animals for me to be happy” (3135). Baie van die gehuggies wat hulle teëgekom het, kan op geen kaart gevind word nie. Die draers het Greene probeer mislei of ontmoedig deur dikwels te beweer dat die plek wat hy daardie dag wou bereik te ver sou wees. “I nursed the idea that a black always exaggerated, when the fact was they had so hazy an idea of time that they were just as likely to minimize” (1723). “All the white men I had met in Sierra Leone had told me how blacks must be driven, how they lied and humbugged, and it was not unnatural that I should believe they were lying now, ‘trying it on’, like schoolboys who are testing a new master’s discipline” (1757).

Teen die einde van die staptog het Greene gehoop hulle kon eerder van vervoer gebruik maak, maar: “There was only one car in Grand Bassa and that had broken down some months before, and they doubted whether it had been repaired” (3257). Maar die laaste skof het hulle wel per vragmotor afgelê; die enigste voertuig in die omgewing. In Grand Bassa het Greene aan die draers hulle vergoeding betaal en hulle moes self hulle weg terug na Bolahun vind en die ander drie, die kreole, na Freetown. ‘n Plaaslike ingesetene het die draers gewaarsku: “To be gone as quickly as possible from Grand Bassa, for the police would be after their money. I felt sorry for the end of something which was unlikely ever to happen again. One was never likely to live for long in a company so simple and uncorrupted; they had none of them before seen so many stores, the sea, a motor-lorry; their eyes were full of excitement and wonder at Grand Bassa, and they didn’t even know the way back” (3284). Maar sommige van hulle het eerder palmwyn gekoop en te veel gedrink en in Grand Bassa ten prooi van die polisie geval.

Greene is per boot na die hoofstad, Monrovië. Hy verneem toe daar is iemand daar wat ‘n kaart van Liberië van die ontdekkingsreisiger Anderson het. Daar is talle halfvoltooide geboue en nie eens ‘n telefoondiens nie. “No one can pretend they have made much of their country” (3402). “To me it seems remarkable that they have retained their independence at all: a kind of patriotism has emerged from the graft and the privation. England and France in the last century robbed them of territory; America has done worse, for she has lent them money” (3408). “Nor can you wonder at their hatred and suspicion of the white man. The last loan and the last concession to the Firestone Company of Ohio all but surrendered their sovereignty to a commercial company with no interests in Liberia but rubber and dividends” (3415). “Apart from the Firestone employees, who lived outside in European comfort on the plantation, there were not more than three dozen whites in Monrovia … There was not such a thing as a water-closet in Monrovia” (3442). “What the Whites suffered, they suffered with the whole population, from lack of drainage, medical services, communications and the desire to intervene was an expression of boredom rather than of imperialism” (3488). “At the end of several hours’ rough driving from the capital, live the Firestone men in houses containing shower baths and running water and electric light, with a wireless station, tennis courts and a bathing pool, and a new neat hospital … They, more than the English or the French, are the official Enemy” (3508). En die politici en plaaslike inwoners glo dit. “The Government owns both the newspapers” (3515).

In 1935 het Westerse beskawing ‘n onsekere houvas op Liberië gehad. “It was the democracy of men and women wrecked together on a deserted coast” (3449). “There was no ambition, for Liberia, whether to the diplomat or to the storekeeper, was about the deadest of all ends” (3462). “Even in the capital town of Liberia one was aware only of a settlement, a very chancy settlement that might be wiped out at any time by yellow fever” (2104). Die swart politieke bewind was nie gewild by die breë massa, die swartes in die binneland, nie. “There was not a carrier who would not have welcomed white intervention; patriotism in their minds had nothing to do with who ruled them, it was love of a certain territory” (2482). Blankes is deur die inheemses beskou as simbole van hoop vir ‘n beter toekoms. Greene verwys bv na ‘n swart man wat vir hom medisyne vir sy geslagsiekte gevra het: “The sight of a white man had made him hope; he just stood there waiting for the magic pill, the magic ointment” (3216).

Per skip op pad terug na Engeland “we drank ourselves free from Africa” (3669). “It isn’t that one wants to stay in Africa” (3683). “After the long push of the Atlantic sea, the lights of Dover … the only loot I had brought with me, was as far back as one needed to go, was Africa: the innocence, the virginity” (3689).

Leon Lemmer: Het Dawie de Villiers polities tot inkeer gekom?

Weens hulle leidende betrokkenheid kan en behoort FW de Klerk, Roelf Meyer, Leon Wessels en Pik Botha verantwoordelikheid vir die eerlose politieke magsoorgawe van 1994 te aanvaar. Sedertdien word hulle optrede egter gekenmerk deur hulle halsstarrige pogings tot die absolute regverdiging van hulle laakbare gedrag. ‘n Mens sou verwag dat hoe duideliker die katastofiese gevolge van sowel hulle dade as hulle versuim blyk, des te meer sou hulle geneig wees tot verootmoediging en erkenning van hulle rampspoedige aandadigheid. Die teenoorgestelde is eerder waar. Hulle soek erkenning en verering en gunstige publisiteit; uiteraard nie soseer van die blankes wat deur hulle ernstig benadeel is nie, maar van “die wêreld” en veral van die swartes wat buitensporig bevoordeel is. Wat hulle bereik het is van so ‘n aard dat hulle sedert hulle uittrede uit die politiek eerder uit die openbare oog moes verdwyn het deur alle vorme van aandag te vermy.

Dawie de Villiers (gebore in 1940) is een van die hoofargitekte van die nuwe Suid-Afrika. “Ek [het] ‘n sentrale rol gespeel in die oorgang” (Kindle 2863). Anders as sy vier bogenoemde oudkollegas het hy nie (in dieselfde mate) publisiteit bly soek nie. Dit het die vraag laat ontstaan of hy vanweë nawete en herbesinning moontlik tot politieke inkeer gekom het en deesdae dalk besef dat hulle drooggemaak het. Sy outobiografie is aan die begin van Maart gepubliseer: My lewensreis: Springbok, politikus, diplomaat (Kaapstad: Zebra Press, 2018, 296 p, R300; Amazon Kindle $20,52). Die publisering van ‘n outobiografie is vir die outeur ‘n riskante onderneming omdat dit in bv ‘n (pretensieuse) hagiografie kan ontaard. Hiervan is hierdie boek nie vry te pleit nie. Ek gaan my aandag egter tot politieke sake beperk.

Die eerste indrukke wat die boek wek, is dié van verligtheid en polities byderwetse berusting in ons lot. Op die voorkant word Nelson Mandela soos volg oor De Villiers aangehaal: “‘n Hoogs bekwame en ervare Suid-Afrikaner wat ‘n uitstekende bydrae tot harmonie in ons nasie gelewer het.” Soos Mandela en De Klerk kon De Villiers nie sy outobiografie op sy eie skryf nie. Hy het die hulp van Chris Schoeman as mede-outeur nodig gehad. Sowel Willie Esterhuyse as Leon Wessels het ‘n voorwoord geskryf. Onmiddellik weet die leser dat hy hom in die vaarwater van oorverligtheid bevind. Esterhuyse gebruik eers in die tweede paragraaf sy kenmerkende uitroepteken, gevolg deur vier ander. In sy bedankings verwys De Villiers na sy “veelsydige lewe” en “my ou maat Leon Wessels” (Kindle 138). Wessels beaam De Villiers se veelsydigheid en voeg “ruim gees” by (228). “Die hervormingsmantel het altyd gemaklik oor Dawie se skouers gehang” (211).

De Villiers is in Burgersdorp gebore. “Die dorp het destyds … ‘n belangrike rol gespeel in die stryd om die erkenning van Afrikaans, soos die Taalmonument op Burgerplein mense steeds vandag herinner” (260). Dit is ‘n misleidende formulering omdat daardie monument die Nederlandse taal gedenk. Nêrens in die boek wek De Villiers die indruk dat hy sterk oor Afrikaans voel of erken hy dat die huidige grondwetlike bedeling Afrikaans benadeel nie. Hy het in Afrikaans skoolgegaan en die Universiteit Stellenbosch (US) was Afrikaans toe hy daar studeer het. Later noem hy dat sy Engels nog gebrekkig was toe hy ambassadeur in Londen geword het: “My Engels was nie goed nie” (1807).

Sy nooienstoespraak in die parlement in 1973 is eentalig Afrikaans (3695) maar sy openingsrede by Kodesa in 1991 is eentalig Engels (3772) omdat De Klerk se Nasionale Party (NP) ingestem het dat die verrigtinge uitsluitlik in Engels sal wees. De Villiers se afskeidsrede in die parlement in 1997 is in sowel Afrikaans as Engels (3869). Hy het toe Afrikaans met die vorige bewindhebbers gepraat en Engels met die nuwe bewindhebbers. Hierdie drie toesprake en die taaltoestand waarin openbare skole en bv die US verval het, gee ‘n aanduiding van hoe Afrikaans agteruit geboer het weens die ooreenkomste wat tydens die grondwetlike onderhandelinge aangegaan is.

Die NP het soos volg met die ANC ooreengekom: “Die finale grondwet moes in pas wees met die beginsels wat in die tussentydse grondwet vervat is” (2569). Dit is nie gestand gedoen nie. De Villiers erken dat die NP die finale grondwet “uiteindelik teësinnig aanvaar” het (2574). Soos die gebruik in 1990/94 geword het, het die NP dus weer aan die ANC se eise toegegee. Die tussentydse of oorgangsgrondwet (1993) bepaal dat die status van Afrikaans nie ingekort mag word nie. Die ANC het die parlementêre meerderheid wat hy in die 1994-verkiesing behaal het, misbruik sodat die 1996-grondwet eerder bepaal dat die status van “die inheemse tale van ons mense” verhoog word (JC Steyn, Ons gaan ‘n taal maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 525-527). “Ons mense” en “inheemse tale” word sedertdien sodanig deur die ANC vertolk dat blankes en Afrikaans uitgesluit word en Engels in die praktyk eintlik die enigste amptelike taal geword het.

Tydens die Lancaster House-beraad (1979) het die Britse regering gesorg dat pleks van ‘n blanke bewind in Rhodesië ‘n swart bewind in 1980 in Zimbabwe aan die bewind gekom het. “Lancaster House het my oortuig dat ons uiteindelik dieselfde pad sal moet loop” (1095). Dit is heel moontlik met nawete geskryf, maar boesem by blankes sekerlik nie vertroue in in hierdie latere grondwetonderhandelaar nie. “Ek het my ook voorgeneem om voortaan uitgesproke en konsekwent die noodsaaklikheid van politieke veranderinge te bevorder” (1100), veranderinge wat geblyk het nie (altyd) verbeteringe te wees nie.

“John Vorster het geglo dat Suid-Afrika die VSA se sterkste bondgenoot in Afrika moet wees en daar het ‘n goeie [eerder dwase] verstandhouding tussen hom en veral die Amerikaanse minister van buitelandse sake, Henry Kissinger, ontwikkel. Vorster … het verhoudinge vergemaklik deur nie die bevryding van die laaste kolonies soos Mosambiek en Angola gedurende die 1970’s teen te staan nie en selfs ‘n bietjie [‘n erge eufemisme] druk op Rhodesië geplaas om wit minderheidsregering te laat vaar” (1470). Robert Mugabe het in 1980 aan die bewind gekom en aanvanklik “versoening met die wit ‘onderdrukkers’ gepredik” (1714).

In 1972 het De Villiers die politiek as NP-parlementslid vir Johannesburg-Wes betree. Hy was toe ‘n dosent aan die Randse Afrikaanse Universiteit. Die rektor, Gerrit Viljoen, het aan hom gesê: “Ons politiek het jong, verligte mense soos jy nodig. Ons het vernuwing nodig … nou is dit jou groot geleentheid om ‘n bydrae tot die Suid-Afrikaanse toekoms te maak” (1235). De Villiers erken: “My [verligte] sienings was voortydig” (1241) – moontlik as ‘n kompliment aan homself bedoel. “My siening was dat die Afrikaner ‘n sterk morele gewete het, maar dat dit aan die slaap geraak het” (1247). “Die morele gewete moes verder ontwaak; hy moes hom losmaak van hierdie Lasarus-doeke wat hom gebind het … Die skille het van jou oë geval … Namate ons mekaar leer ken het deur onderhandelinge, het ons ontdek hóé aan die slaap ons was” (1253). ‘n Alternatiewe siening is dat die NP-onderhandelaars tydens daardie onderhandelinge vas aan die slaap was en hulle by baie geleenthede met ‘n slap riem laat vang het. De Villiers is een van diegene wat verskoning vir apartheid gevra het: “At the plenary meeting of Codesa at Kempton Park, I used the opportunity to apologise on behalf of the National Party for the pain and sorrow caused to so many of our people” (3892). De Villiers het dit gedoen terwyl hy geweet het dat die meeste van sy kollegas in die kabinet en die oorgrote meerderheid NP-parlementslede nie met sy verskoningvraery saamstem nie.

“In die parlement het ek my van die begin geskaar by diegene wat Willem de Klerk (FW de Klerk se broer) later as ‘verligtes’ teenoor die ‘verkramptes’ beskryf het. Dié verdeling het soos ‘n verskuiwingslyn deur die party geloop” (1259). Willem het met jy pa, Jan, “baie keer vasgesit … oor sy verligte uitkyk” (1293). “Nadat hy [PW Botha] die Wet op Instromingsbeheer en die Wet op Gemengde Huwelike geskrap het en erken het dat Suid-Afrika een onverdeelde land met een burgerskap is, was apartheid morsdood” (1265). Hierna volg FW de Klerk se rampspoedige toespraak op 2 Februarie 1990, gevolg deur Kodesa. “Saam met Roelf Meyer en Leon Wessels was ek as leier van die NP-afvaardiging deurlopend by die veelparty-onderhandelinge in Kemptonpark betrokke” (1270). Hou in gedagte dat De Klerk en De Villiers Meyer en Wessels se seniors in die politiek was en al vier medeverantwoordelikheid vir hulle vergrype moet aanvaar. Die aanvaarding van die 1996-grondwet “was vir my persoonlik die hoogtepunt van my politieke loopbaan” (1270).

Toe De Klerk en De Villiers in 1973 hulle plekke as nuwe parlementslede ingeneem het, is in Rapport geskryf dat albei “‘n nuwe, verligte denke” verteenwoordig (1311). Die raad aan hulle was: “Moet nooit idees ondergeskik stel aan politieke gedienstigheid nie” (1316). Daarmee is vernuwing binne die NP bepleit; nie die ANC-gedienstigheid wat hulle latere politieke gedrag gekenmerk het nie. In 1974 het De Villiers “‘n pleidooi gelewer vir merietespanne” (1346). Die huidige resultaat hiervan is nie-meriete sportspanne gekies ingevolge raskwotas. Polities byderwets herhaal De Villiers deesdae nie sy pleidooi vir merietespanne nie. Teen die einde van 1973 voer onder andere De Klerk en De Villiers in Skotland samesprekings oor die afwenteling van politieke gesag van die sentrale regering na laer vlakke (1397), bv na die provinsiale en plaaslike vlak. Hiervan het bitter min tereg gekom omdat die ANC behep is met ‘n sterk sentrale regering, soos in kommunistiese lande. Daar was al sprake dat die ANC die provinsiale regerings wil afskaf omdat hy nie politieke beheer oor hulle almal het nie.

In 1976 het De Villiers en ander parlementslede Duitsland besoek en kennis met daardie federale regeringstelsel gemaak (1417). Aan die begin van die grondwetlike onderhandelinge was die NP ten gunste van federalisme maar die ANC was heftig daarteen gekant. Dit is een van baie opsigte waarin die ANC sy sin gekry het. In 1977 het De Villiers in die parlement gesê: “We have got to build a broad sense of patriotism that transcends colour” (1446). Hy voeg toe by: “Suid-Afrikaners moet bereid wees om baie prys te gee om die kosbaarste te behou. Suid-Afrika is spreekwoordelik weer besig met ‘n Groot Trek na ‘n nuwe toekoms en ons kan nie bekostig om onnodige bagasie soos uitgediende gebruike saam te neem nie. Wat ons nodig het vir oorlewing, is breë patriotisme wat oor die kleurgrense strek”(1446). Maar watter kosbaarhede moet behou word en wat is onnodige bagasie? Eiendomsreg? Afrikaans? Wet en orde? Doeltreffende landsbestuur? Geen rassediskriminasie? Nie-rommelstatus?

“Ek het van politieke kindsbeen af vanweë ‘n diepe sin vir geregtigheid ‘n ongemak gevoel met aspekte van die NP-beleid wat teen mense gediskrimineer het, tot hul nadeel” (2213). Hoogs eensydig skryf hy selfs van “hoe aaklig ons verlede was” (2828). Oor sy ambassadeurskap in Brittanje skryf De Villiers: “Die apartheidsbeleid in Suid-Afrika het dit moeilik gemaak om ‘n positiewe beeld van die land te bevorder” (1554). “Tydens Leon Wessels se besoek [aan Londen] het ek en hy baie oor die politiek gesels. Ek het vir hom gesê magsdeling is soos dood in die familie. Almal weet daarvan, maar niemand praat daaroor nie; maar dat dit onvermydelik is en dat Suid-Afrikaanse politici hulle maar daarop moet voorberei” (1668). Roelf Meyer het De Villiers as parlementslid vir Johannesburg-Wes opgevolg. “Dit was die begin van groot dinge vir hom” (1679).

PW Botha het hierna vir De Villiers as ‘n minister aangestel. Die De Villierse was al so lief vir Londen en die Britte dat:”Niemand wou toe terugkeer Suid-Afrika toe nie” (1760). Maar na minder as twee jaar moes hulle dit doen. De Villiers se twee jongste kinders is toe in ‘n Engelse laerskool in Pretoria geplaas (1814). As die De Villiers-egpaar egte Afrikaners was, sou hulle gretig van die geleentheid gebruik gemaak het om hulle kinders Afrikaanse skole te laat bywoon. Wat opval, is dat De Villiers se kinders en kleinkinders in groot mate verengels het. “In my Londen-dae het ek nog probeer om die regering se beleidsrigting te probeer verstaan en verdedig, maar die buitelandse blootstelling was ‘n invloed op my ontwikkeling en sekerlik ook my politieke denke” (1807).

De Villiers het die minister van handel en nywerheid en die parlementslid vir Piketberg geword. “My siening was dat entrepreneurstalent in die informele sektor gekoester moes word en nie vervolg word nie en dat niemand op grond van ras of kleur beperk moes word in sy ekonomiese deelname nie. Dit sou lei tot die herroeping van alle diskriminende wetgewing rakende Indiër-, bruin en swart sakelui om ‘n situasie te skep waar alle sakelui gelykwaardig was” (1882). Maar in die nuwe Suid-Afrika diskrimineer die ANC-regering deur sover moontlik net met nie-wit ondernemings sake te doen sodat daar in hierdie opsig van die (ekonomiese) gelykwaardigheid vir blankes geen sprake is nie.

Naas homself lys De Villiers die (oor)verligte Nattes as onder andere Piet Koornhof, Barend du Plessis, Pik Botha, Leon Wessels, Stoffel van der Merwe en Sam de Beer (1459, 1923). Roelf Meyer het later bygekom. FW de Klerk was aanvanklik nie een van hulle nie. Hy het moontlik eers opportunisties gekyk in watter rigting die wind waai. De Villiers skryf egter: “FW was nooit werklik in sy hart ‘n verkrampte nie” (2096). De Villiers noem hom “intelligent” en “pragmaties” (2096). Ook: “Hy was briljant. Hy was ‘n man wat wou versoen, hy wou almal saamvat” (2102) – oor die Rubicon en die afgrond met sy “kwantumsprong”? (2090). Van De Klerk se briljantheid is daar min tekens in die resultate van die onderhandelinge te bespeur. De Villiers skryf: “Vir die ‘nuwe Nattes’ was ‘n toekomstige meerderheidsregering eintlik onvermydelik” (1923). Maar dan moet dit voor die 1992-referendum uitdruklik aan die blanke kiesers gestel gewees het, dus dat dit gaan om oorgawe aan swart mag en nie om politieke magsdeling nie. Maar De Villiers klou vas aan die mite dat Kodesa oor magsdeling sou besin (2251).

“Met die steun van die verligtes het PW Botha dramatiese hervormings deurgevoer wat apartheid verder laat verkrummel en die politieke rigting verander het” (1929). “In Junie 1987 het ek tydens die tweede lesingsdebat oor die begroting in die parlement dit duidelik gestel dat die Nasionale Party aanvaar het dat die einde aangebreek het vir wit oorheersing” (1985). “Die NP se beleid was gefundeer in konsensus en die idee van magsdeling vir alle groepe, met groepsregte wat teen dominering beskerm word, was die enigste praktiese oplossing” (1990). Reeds in 1982 het PW Botha “‘n interpretasie van NP-beleid as ‘gesonde magsdeling’ goedgekeur” (2069). Van hierdie “enigste oplossing” het uiteindelik niks tereg gekom nie; nie van magsdeling nie en nog minder van die beoogde “gesonde” aard daarvan. Nelson Mandela wou, veral wat die blankes betref, niks van groepsregte weet nie en daar is deur die NP-onderhandelaars toegee dat net individuele regte erken word. Weens ongekwalifiseerde, algemene, volwassene-stemreg het slegs die swartes, vanweë hulle getalsoorwig, sedert 1994 die reg om alle ander groepe te oorheers. Dit is waarom Cyril Ramaphosa aan die blankes kan sê: Die ANC-regering gaan julle eiendom steel, sonder enige vergoeding, of julle nou daarvan hou of nie. In hierdie sin is daar geen magsdeling nie en weens die bevolkingsaanwas kan/gaan die swart oorheersing deurlopend in intensiteit toeneem.

Die Konserwatiewe Party “het mense bly dryf met die spook dat die Russe gaan oorvat en dat hulle maar net besig was om die ANC as ‘n front te gebruik” (2002). Hierdie konserwatiewes was nie ver verkeerd nie. Die “spook” in die sin van die rooi gevaar en die swart gevaar het in 1994 in die gestalte van die ANC, wat wesenlik kommunisties is, die politieke beheer in Suid-Afrika oorgeneem. Radikale ekonomiese transformasie en die ideaal van die nasionalisering van private eiendom ingevolge die Vryheidshandves van 1955 word al hoe meer ‘n (dreigende) werklikheid. Aanvanklik was De Klerk teen die deelname van kommuniste aan die onderhandelinge gekant, maar die ANC het aangedring op die insluiting van Joe Slovo en De Klerk het spoedig toegegee (2153).

“Ons [die NP] moes die inisiatief behou en die beste moontlike bedeling onderhandel” (2159). Daar word nie genoem vir wie hierdie bedeling die beste moet wees nie. Moontlik geld dit vir die swartes, maar sekerlik nie vir die land en vir die ander ras- of etniese groepe nie; sekerlik veral nie vir die blankes nie. “Aan die einde van sy toespraak [op 2.02.1990] het FW verwys na die regering se oorhoofse doelwitte wat vir alle redelike Suid-Afrikaners aanvaarbaar behoort te wees, onder meer [1] ‘n nuwe demokratiese grondwet, [2] algemene stemreg, [3] beskerming van minderhede sowel as van individuele regte, [4] vryheid van geloof en [5] ‘n gesonde ekonomie gegrond op bewese ekonomiese beginsels” (2164).

[1] Daar is uiteindelik op ‘n uiterste vorm van demokrasie ooreengekom waarin (soos in kommunistiese lande) eerder vir ‘n politieke party as vir kandidate in kiesafdelings gestem word. Die politieke partye besluit agterna op hulle suksesvolle kandidate. Anders as in bv Amerika kan kiesers nie eens stem vir wie hulle as staatshoof wil hê nie. Die meerderheidsparty besluit wie die staatshoof moet wees. Daardie mens is dus eerder die hoof van daardie party as die hoof van die land (en van al sy kiesers), gevolglik staan dit die staatshoof vry om bv die blankes aanstoot te gee deur valslik te beweer dat al die land se probleme in 1652 begin het.

[2] Algemene stemreg is ongewens in ‘n land waarin daar groot ongeletterdheid en oningeligtheid is en dus die wesenlike gevare van grootskaalse misleiding en intimidasie bestaan. Selfs misdadigers in tronke kan stem – iets wat bv in verskeie Amerikaanse state nie toegelaat word nie.

[3] Van die beskerming van minderheidsregte het, anders as in bv Amerika, eintlik niks tereg gekom nie. Die “wigte en teenwigte” (2353, 2479, 2507) wat hieroor sou waak, het geblyk fiktief te wees. Daar is gedienstig gebuig voor Nelson Mandela se vrees vir blanke minderheidsregte. Blankes mag bv nie enige vetoreg hê nie, want dit sou op die erkenning van hulle meerderwaardigheid neerkom.

[4] Vryheid van geloof is daar seker wel, maar vir die blankes sekerlik nie vryheid van uitdrukking nie. Swartes kan van blankes sê net wat hulle wil, maar blankes word nie eens toegelaat om geykte woorde met besondere seggingskrag te gebruik nie. Dan is versoening skielik belangrik, maar by owerheidsdiefstal van blankes se eiendom word versoening as ‘n geldige oorweging buite rekening gelaat.

[5] Rommelstatus dui nie op ‘n gesonde ekonomie nie. Ook nie sosialisme nie, wat al hoe duideliker onverdunde kommunisme gebaseer op nasionalisering word. Suid-Afrika as welsynstaat moet eerder in ‘n arbeidstaat omskep word; dus van “welfare” na “workfare” vorder. Let op hoe De Villiers die skuld vir die droogmakery weg van die NP-onderhandelaars probeer skuif: “Die sakewêreld … sou druk uitoefen op die ANC om nie die pad van nasionalisering te stap nie, maar ‘n markgeoriënteerde ekonomie te aanvaar” (2442).

“Ooreenkomstig die DF Malan Minuut het die ANC ingestem dat daar ‘n onmiddellike beëindiging sou wees van aanvalle by wyse van vuurwapens, profstowwe, ensovoorts, asook van die infiltrering van manne [terroriste] en van die militêre opleiding van ANC-lede [terroriste] in Suid-Afrika” (2235). Die ANC gee voor om ‘n politieke party te wees. Dan het sy lede sekerlik nie militêre opleiding nodig nie. Dit val op dat De Villiers nooit die term “terroris” in die konteks van die ANC gebruik nie, terwyl daardie gewelddadige instansie hom met oorgawe en doelbewus oor baie jare aan terreurdade skuldig gemaak het. De Villiers ken die woord “terroris”. Hy gebruik dit in die konteks van die 1972-aanval op Israeli-atlete by die Olimpiese Spele (1280).

De Villiers beweer die ANC het “die gewapende stryd afgesweer” (2218). Die ANC het in werklikheid valslik beweer dat hy geweld opgeskort het op voorwaarde dat die onderhandeling volgens sy wense verloop. ANC-kornuite wat nie vertroue werd is nie, is deur die NP-onderhandelaars vertrou. Dit het nie vir die ANC om hoë moraliteit gegaan soos hy homself graag voordoen nie. Al wat vir die ANC van belang was, was om ten alle koste die politieke mag te bekom, selfs al moet alles wat sedert 1652 opgebou is in die proses vernietig word. Geharde ANC-terroriste is deur De Klerk uit die gevangenis vrygelaat. Weens verslapte grensbeheer is toegelaat dat terroriste met wapens op groot skaal die land binnestroom. Nuwe terroriste is vryelik in bv die Transkei opgelei. Daardie neste is nie uitgewis nie omdat die “onafhanklikheid” van die Transkei erken is, net om daardie onafhanklikheid kort daarna te ontken met die oog op die einde van die “bevrydingstryd”.

Op ‘n uiters naïewe manier het die NP-onderhandelaars die ANC vertrou. Hoekom is so suksesvol van magsdeling na magsoorgawe gevorder? “Hoofsaaklik omdat ons [veral Roelf Meyer, Leon Wessels, Dawie de Villiers] en die ANC se hoofonderhandelaars [veral Cyril Ramaphosa, Joe Slovo, Mac Maharaj] met verloop van tyd ‘n onderlinge vertroue opgebou het en vrede nagestreef het” (2279). Volgens De Villiers was Meyer “ideaal vir hierdie soort situasie verpak” (2318). “Omdat hy [Meyer] graag kompomieë gesoek het, het van sy politieke kollegas hom soms as lou beskou en selfs van ruggraatloosheid beskuldig” (2324). Sedert 1994 word ons verplig om daagliks met die onverkwiklike gevolge van hierdie kompromieë saam te leef.

“Toe daar met die onderhandelinge begin is, het die konserwatiewe elemente in die regering bly vasklou aan die beginsels waaroor voorheen ooreengekom is en hulle het ooreenkomste wat bereik is as ‘n afwyking van magsdeling beskou. Iemand soos Hernus Kriel het veral baie stof hieroor opgeskop en na die ‘oorgawe’ van die onderhandelaars verwys. Van die verligtes het na die konserwatiewe kant oorgeswaai, sodat daar slegs vier ‘ware’ verligtes in die kabinet oorgebly het: ek, Fanie Schoeman, Leon Wessels en Roelf Meyer” (2386). Daar is natuurlik ook nog FW de Klerk en Pik Botha as verligtes. Wat hier baie duidelik gesê word, is dat die “konserwatiewe elemente” hulle by die mandaat gehou het wat die kiesers aan die NP gegee het, naamlik om te onderhandel met die oog op magsdeling. Volgens De Klerk se plegtige belofte voor die 1992-referendum sou die finale ooreenkoms in ‘n opvolgreferendum aan die blanke kiesers vir voor- of afkeuring voorgelê word. Verraderlik het hiervan niks tereg gekom nie. Wat ook duidelik uit die laaste aanhaling blyk, is dat die verligtes hulle aangematig het om mandaatloos van magsdeling na magsoorgawe te vorder. Die hoofverantwoordelik vir hierdie hemelskreiende immoraliteit berus by FW de Klerk, Roelf Meyer, Leon Wessels en Dawie de Villiers. Die bestaan van die huidige bedenklike politieke opset is hoofsaaklik aan hierdie vier te wyte. Pik Botha het hulle gesteun maar was nie deel van die onderhandelinge nie. De Villiers hou egter vol dat ons magsdeling het. Die 1992-referendum “sou FW ‘n mandaat gee om ‘n proses te begin wat sou uitloop op magsdeling, ‘n oordrag van mag uit die bestaande [blanke] strukture na al die mense in die land” (2473).

“Omdat FW ons [die enkele NP-verligtes] gesteun het, is dit vir ons moontlik gemaak om groter invloed uit te oefen oor die rigting wat die onderhandelings moet inslaan [dus om af te wyk van die mandaat]. Roelf het geglo dat dit vernietigend is om vir oorblysels van magsbehoud te veg en het die NP-kabinet aangespoor om weg te beweeg van die gedagte van minderheidsregte na dié van ‘n meerderheidsregering. Dit sou onvermydelik lei tot ‘n dieper breuk tussen ons verligte onderhandelaars en die res. Daar was veral ses lede wat kwaai teenstand gebied het en na wie FW verwys het as die ‘ses anti’s’: Hernus Kriel, Tertius Delport, André Fourie, Danie Schutte, Rina Venter en Japie van Wyk” (2391).

Tertius Delport het die kern van die probleem geïdentifiseer en hom onderskei deurdat hy De Klerk wou donder. Toe dit blyk dat De Klerk se ooreengekome magsdeling neerkom op hoogstens vyf jaar (in werklikheid minder as twee jaar) van NP-minderheidsverteenwoordiging in die Mandela-kabinet het Delport “na FW se kantoor gestap en aan sy deur geklop. Toe hy oopmaak, het ek hom aan sy baadjielapelle gegryp en uitgeroep: ‘Wat het jy aangevang? Jy het die land weggegee. Jy het kinders laat onderhandel. Wat ons nou het, is nie magsdeling nie; dit is konvensionele meerderheidsregering. Ons het alle mag verloor'” (Hermann Giliomee, Die laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 424).

De Villiers skryf: “Daar was ‘n gevoel dat FW baie meer direk aan die onderhandelingsproses moes deelneem om self direk leiding te gee oor kwessies wat nie alleen deur die NP-koukus en die kiesers aan hom toevertrou is nie, maar waarmee hy ook besonder vertroud was” (2324). “Ek moet sê ek was baie lojaal teenoor FW en het hom altyd in sy afwesigheid probeer beskerm” (2591). “Sommige het … daarop gewys dat FW met die beroering in sy persoonlike lewe en sy liefdesverhouding met sy latere vrou, Elita Georgiadis, nie sy volle aandag aan landsake kon gee nie. Hy het haar vanaf 1989 geken en het tot met sy uittrede in 1997 met hierdie emosionele kwessies geworstel en dit sou naïef wees om te dink dat dit nie ‘n invloed gehad het op sy betrokkenheid en leiding nie” (2597). By hierdie lewensbelangrike onderhandelinge was De Klerk dus deeltyds en sydelings betrokke.

“Ek glo [soos De Klerk] die grootste sukses van die onderhandelinge vir ons verligtes was dat die oorgangsgrondwet ‘n moontlike bloedige revolusie voorkom het en ‘n vreedsame verkiesing tot gevolg gehad het” (2597). De Klerk, De Villiers, Pik Botha en Meyer is in 1994 as ministers in Nelson Mandela se kabinet aangestel. “Toe die party [NP] nie daarin kon slaag om magsdeling in die finale Grondwet neerslag te laat vind nie, het die NP hom in ‘n moeilike posisie en sonder legimiteit bevind. Die party se eer [!] was op die spel en op 9 Mei 1996 het ons besluit om die RNE [Regering van Nasionale Eenheid] op alle vlakke van die regering te verlaat. “Die situasie [was] so dat die ANC … in elk geval gedoen het wat hy wou” (2683). Die uiteinde was dus oorgawe aan swart mag.

“Die nuwe Grondwet is op Woensdag 8 Mei 1996 in die parlement aangeneem en in sy spreekbeurt het FW die redes aangekondig waarom die NP vir die wet gestem het. Hy het sterk bedenkinge uitgespreek oor ‘n aantal aspekte, soos die afwesigheid van magsdeling[!]” (2660). Hy het dus erken dat hy (klaaglik) misluk het in wat hy belowe het. Sedertdien het De Klerk blankes telkens aangemoedig om hulle op hierdie grondwet te beroep. Noudat owerheidsdiefstal van blanke eiendom beoog en wysigings aan die grondwet in die vooruitsig gestel word om blankes verder te benadeel, het De Klerk se aanbevelings opgeraak en behoort selfs hy te besef dat sy kwantumsprong ‘n volslae mislukking was en al hoe meer sodanig word.

Maar De Villiers bly klou aan strooihalms: “Daar [is] min wat ons anders kon gedoen het as ons dit weer sou moes doen” (2759). Maar let op die groot gaping tussen enersyds wat met die 1994-verkiesing en die 1996-grondwet bereik is en andersyds wat De Villiers in sy Kodesa-openingsrede in 1991 in die vooruitsig gestel het: “The National Party has … committed itself to voting rights for all, but with effective checks and balances which will prevent the abuse of power, which inevitably results in domination and oppression. A true and a sustainable democracy is based on majority rule, but in plural societies that rule is always conditional on the fair treatment of, and meaningful participation by, minorities” (3785). “In a country with diversities such as ours, the concentration of power in an all-powerful central government simply could not serve the best interests of our people” (3790). “We have committed ourselves to strive for a free and non-racial democracy without any form of domination. To that we are committed and from that we shall not deviate [!]” (3802). Dit is ‘n feit dat ons sedert 1994 met ‘n ANC-regering opgesaal sit wat doen net wat hy wil, bv poog om sover moontlik swartes te bevoordeel en blankes te benadeel. Van die volgende voorneme het niks tereg gekom nie omdat dit bloot daarop ingestel was om konserwatiewe blankes te sus: “The National Party will … endeavour to have the principle of self-determination for nations placed on the agenda of Codesa” (3851). De Klerk het ontpop as een van die grootste teenstanders van ‘n tuisland vir Afrikaners.

Op 30 Junie 1996 het die NP uit die RNE onttrek. De Klerk het terselfdertyd as adjunkpresident bedank. “Op daardie stadium het die ANC reeds ‘n bestuurstyl ontwikkel waarin min respek teenoor die parlement betoon word en selfs minder teenoor die opposisie” (2677). Dit lyk asof De Villiers steeds nie besef dat die ANC primêr in outoritêre politieke mag belangstel nie. Dit gaan vir die ANC glad nie om demokrasie in die sin dat al die inwoners van die land gedien moet word nie. Op die oomblik verkry die ANC meerderheidsregering via die stembus. Dit is vir die ANC bloot die huidige praktiese weg na outoritêre swart mag, dus sodat besluite van die ANC (geneem in Luthuli-huis en nie soseer in die parlement nie) kan geld. Maar De Villiers verkies om die wesenlike aard van die ANC mis te kyk en te dink dat ‘n goeie toekoms op Suid-Afrika wag. In 1997, by sy uittrede uit die politiek, het hy gesê: “Our future must never ever again allow racial prejudice to exist and develop and authoritarian rule to take hold of our country” (3904).

De Villiers probeer om die nuwe Suid-Afrika so gunstig moontlik voor te stel. “Die merkwaardige ding vir my is dat ons ‘n vreedsame [!] oorgang gehad het. Geen individu het sy eiendom verloor nie, besighede gaan voort om sake te doen, boere boer steeds en mense reis. Dinge gaan baie aan soos in die verlede” (2770). “Ons het ‘n Grondwet wat beter is as baie wat ek ken en ‘n Handves van Regte wat nie net swart regte nie, maar in besonder [!] ook wit regte wanneer dit kom by iets soos besittings. Nou, ná ‘n tydperk van heronderhandeling [?], is daar baie min in die nuwe Grondwet waaroor ons kan kla dat dit totaal verkeerd en onaanvaarbaar is. In sy geheel is dit ‘n baie goeie Grondwet” (2776).

“Wat diegene wat kritiseer vergeet, en veral aan die regse kant, is dat die ANC of die nuwe regering sekerlik dinge wil regstel wat baie jare lank verkeerd geloop het. Een van sy beleidsmaatreëls [wat in die Grondwet staan en sonder keerdatum is] is regstellende aksie, waarmee ons saamstem [dus daar kan maar teen blankes gediskrimineer word]. Al waarmee ons verskil, is die manier waarop dit toegepas word … In sy geheel glo ek dit was [? is] ‘n goeie proses” (2782). De Villiers is klaarblyklik onredbaar linksgesind. “My [liberale] beskouings … is versterk deur baie ondervindings, wat een van die redes was waarom ek soveel bevrediging kon vind in my betrokkenheid by die oorgang” (2863). Hy beskou homself dus steeds met trots as een van die NP-grondleggers of (soos die Amerikaners sou sê) “founding fathers” van die nuwe Suid-Afrika.

“Ons het nou ‘n nierassige demokrasie [wat op ‘n blatant rassistiese grondslag teen blankes diskrimineer] … Vir my was die energie wat ek gegee het aan transformasie en die opwinding wat dit gegenereer het, die drome wat ek gedroom het, die visie wat ek gehad het, nou alles volbring” (2869). “As ek terugkyk, was die oorgang na demokrasie die hoogtepunt … Ek het gevoel in my leeftyd het ek in die politiek die beste bereik waarvoor ek kon hoop” (2875).

Toe De Villiers na sy politieke loopbaan plus bykans agt jaar in die buiteland na Stellenbosch terugkeer om daar af te tree, is hy “grootliks verras met die kultuurskok wat ons hier getref het” (3405). Hy verskaf geen besonderhede nie, maar dit moet onder meer te make hê met die ewe verligte transformasiebedrywighede aan die Universiteit Stellenbosch en die verswarting, verengelsing en agteruitgang van die dorp. Het De Villiers polities tot inkeer gekom? Glad nie. Net so min of minder as De Klerk, Meyer en Wessels.

Leon Lemmer: Die kultuur van kultuurvernietiging

‘n Mens kan geneig wees om te dink dat Afrikaners geen vriende in ander lande het nie. In werklikheid is daar al hoe meer ingeligte, denkende mense wat die situasie van blankes in sowel die ou as die nuwe Suid-Afrika goed verstaan. Dit is veral die geval in lande wat reeds lank ‘n aansienlike (oproerige) swart bevolking het, bv Amerika. Sedert die Tweede Wêreldoorlog het die grootskaalse immigrasie uit die Derde Wêreld na Brittanje en die Europese vasteland begrip vir die dilemma waarin Suid-Afrikaanse blankes verkeer aansienlik aangewakker. In tradisioneel (grootliks) monokulturele lande was daar tot enkele dekades gelede geen werklike besef van die sosiale probleme wat die saambestaan van radikaal verskillende etniese denk- en leefwyses veroorsaak nie. Weens dure eerstehandse ervaring het insig hierin in baie Europese lande eers in hierdie eeu merkbaar geword. Heldersiende blankes in Westerse lande besef deesdae toenemend dat dit nie meer net gaan om die behoud van hulle tradisionele kultuur in hulle eie land nie, maar ook om die voortbestaan van die blanke groep as sodanig. Blankes het wêreldwyd ‘n bedreigde spesie geword, soos aangetoon deur bv Lothrop Stoddard (Praag 28.02.2015). Hierdie insig het ongelukkig eers na 1994 werklik in die buiteland posgevat, dus nadat die blanke politieke bewind in Suid-Afrika weens verraad in eie geledere reeds ondergegaan het.

Wat die blanke bewind in Suid-Afrika gedoen het, word deesdae dikwels tot rassesegregasie verskraal. Wat andersins tot stand gebring is en deesdae deur die nuwe bewindhebbers benut en deurgetrek word, word geïgnoreer. In die koloniale era was rassesegregasie die standaardbeleid wat ontwikkeling en vooruitgang in ‘n ordelike samelewing moontlik gemaak het. Apartheid het uit kolonialisme voortgespruit en het as afsonderlike ontwikkeling die potensiaal gehad om verskillende etniese groepe polities en kultureel tot hulle reg te laat kom. Dit is waarom daar groot begrip in veral die suidelike state van Amerika vir apartheid is en toenemend in ander Westerse lande, wat die erge negatiewe gevolge van die invloei van immigrante uit die Derde Wêreld ervaar.

Die huidige energie- en planloosheid van die plaaslike blanke politiek spruit nie soseer voort uit skaamte oor apartheid nie, al is dit wat die nuwe bewindhebbers ons probeer wysmaak, gerugsteun deur “meningsvormers” soos Leopold Scholtz (Praag 29 Mei). Die blankes en veral die Afrikaners is verdwaas en skaam oor die verraderlike manier waarop hulle eie mense hulle mandaatloos aan swart mag uitverkoop het. Dit kan ‘n geruime tyd duur voordat genoeg blankes tot verhaal kom en strategieë bedink en deurvoer wat sowel hulle voortbestaan as die behou van hulle kultuur verseker.

Wat Suid-Afrikaanse blankes (veral Afrikaners) deesdae daagliks in toenemende mate ervaar, is pogings tot kulturele uitwissing. ‘n Sprekende aktuele voorbeeld is die afskaling en selfs afskaffing van Afrikaans. Hierin neem verloopte Afrikaners dikwels die leiding. Wêreldwyd ervaar blankes ook reeds in ‘n mate hierdie kultuur van kultuurvernietiging, maar in die Weste tans nog op ‘n baie kleiner skaal as plaaslik. In die Weste is blanke kultuurvernietiging dus in groot mate toekomsmusiek. Soos in die res van Afrika (Kenia, Zimbabwe, Namibië) is blanke kultuurvernietiging in Suid-Afrika, met sy verswelgende 80%+ swart meerderheid, egter ‘n eietydse dodemars. Veral Afrikaners is hopelik bestem om hierdie doodsmusiek met die uitbundige sing van bv ‘Die Stem’ te verdring.

In hierdie konteks skryf ek vandag na aanleiding van ‘n Amerikaanse publikasie, The great erasure: The reconstruction of white identity, edited by Richard B Spencer (Whitefish, MT: Washington Summit Publishers, 2012, 300p; Amazon Kindle $9,11).

In die inleiding beskryf Spencer die inhoud van hierdie bundel opstelle soos volg:

“Its theme is the deconstruction of European, White identity worldwide – in terms of culture, politics, and historical heritage. It ultimately entails the destruction of Europeans as a unique biological entity. Though it was not planned this way at the outset, South Africa – and the Boer people in particular – serves as a Leitmotif throughout the collection. It seems that in the ghettos and security fences of contemporary Johannesburg, and in plucky Boer ethno-communities like Orania, one sees the worldwide status of the White man laid bare. He faces formidable challenges; the greatest of which is not, in fact, demographic decline, but that he has become the Zeitgeist‘s favorite villian” (Kindle 38).

“Beyond the crisis in South Africa, the experience of European peoples worldwide can be said to be distinctly ‘post-Apartheid’, ‘post-colonial’, and ‘post-national’. The White man lives in a world his race once dominated – and in which Black and Brown are now colonizers, in which European heritage is being taken away piece by piece: cultural heroes, literature, popular icons, identity – ultimately, everything. The Boers themselves can be counted as exceptional in this regard, for … they are actively resisting these trends and have not lost their self-respect and will to survive” (46).

Dít is waar van die regte Afrikaners; nie van die verlooptes nie. ‘n Verloopte Afrikaner is iemand wat bv sy eie mense doelbewus benadeel en ander mense bevoordeel; wat bv sy eie mense onnodig slegmaak en ander mense haas onherkenbaar goedpraat en onvoorwaardelik ondersteun.

Alex Kurtagic skryf: “‘Immigration’ is no longer an adequate term to describe the social, political, and racial transformation resulting from mass migration” (57). “Immigration” het ‘n eufemisme vir “invasion” geword. “Guillaume Faye calls it ‘colonization'”* (60). Faktore wat hierdie verskynsel vertroebel, is die omvang, permanensie en nie-assimileerbaarheid van hierdie immigrante. “It is well known that Third World settlers in the West … take advantage of the indigenous’ welfare state and concessionary provisions, and that these benefits are often a reason for immigrating in the first place; indeed, on the whole, these settlers consume more than they produce” (213). [Die verwysing is na Faye se boek, The colonisation of Europe, (2016, 330p; Amazon Kindle $12,53).]

Die frase “settler colonialism” is aanvanklik gebruik vir die baie positiewe dinge (uit die Westerse oogpunt) wat histories voortvloeiend uit blanke immigrasie in bv Suid-Afrika, Israel en Amerika gebeur het. “Among the characteristics of settler colonialism is that settlers come to stay and do not appeal to the established indigenous sovereignty, but rather deny it and seek to remove it in order to replace it with a reproduction or regeneration of their own society” (145).

Hierdie blanke setlaars het die genoemde drie lande dramaties ontwikkel/verbeter. Wat opgebou is, word deesdae deur revolusionêre magte bedreig. Die oogmerk is “to recast European society in their image” (201). Sedert 1990/1994 is Europese beskawing in Suid-Afrika al hoe meer deur afrikanisering verdring. In Israel word die Joodse beskawing aktief deur Palestyne/Arabiere/Moslems ondergrawe. Sedert veral die jare sestig word die blanke beskawing in Amerika deur gewelddadige swartes gyselaar gehou. Anders as die Hispaniste, Asiate en Indiane is die swartes die enigste Amerikaanse minderheidsgroep wat hulle (by voorkeur) tot geweld wend om politieke oogmerke te bereik. Lees gerus John D Skrentny se gesaghebbende boek, The minority rights revolution (Cambridge, Mass: Harvard University Press, 2002, 496p; Amazon Kindle $28,16). Die gewelddadige voorbeeld wat deur Amerikaanse swartes gestel word, is en word steeds slaafs deur swartes in Suid-Afrika nagevolg. Kurtagic beweer selfs: “Indigenous Others are rarely virtuous” (190) en hy vestig die aandag op die “often dysfunctional nature of Third World societies” (236).

In Suid-Afrika het die blankes aanvanklik per skip hier aangekom terwyl die swartes dit ongeveer dieselfde tyd te voet gedoen het. In die Weste (Amerika en Europa) het die swartes ná die blankes daar aangekom. “Most likely, given the multiracial character of settler colonization in the West, is that one ethnicity would gain the ascendancy over all the others, and it would be they who become the new indigenous. The Bantus in South Africa provide a historical example” (265).

Kurtagic sonder Jode, veral “radical Marxist Jews,” uit as diegene “that subjected traditional European identity and institutions to radical critiques. Their effect was die gradual deprecation of European tradition and racial identity and the development of universalism to its logical extreme. Interacting with guilt as the primary method of social control in the West, this made it possible even for genetically distant immigrants eventually to become legislators because it had become impossible for the indigenous to argue against exclusion based on race” (283). Kurtagic dink hier veral aan Brittanje, Wes-Europa en Amerika. Hy noem “changes in legislation that privilege settlers over the indigenous, abdication of indigenous racial consciousness as a morally legitimate cognitive structure, or discrimination policies against the indigenous designed disproportionately to enchance settlers’ access to higher education and the job market” (288).

“Third World settler colonization of the West is possible only as a result of a uniquely Western ideology (egalitarianism) and an autochthonous political system (democracy), both of which morally and ideologically disarm the indigenous against settler ascendancy and predation” (300). “Settler colonization is … a game of erasure: settlers erase or are erased” (318). “The single biggest impediment to Whites’ avoiding erasure is the hegemonic belief in the West in equality as an absolute moral good … Whites in Europe and North America, as well as in former colonies … currently lack a moral theory … with which to justify and secure their continuity. Unless a new moral theory of difference can be formulated to support an ideology and legal framework that both justifies and enables its self-preservation as a unique biological entity in their own homelands, the White race faces complete erasure from the earth” (323).

In sy essay skryf Andy Nowicki: “Compared to the rest of Africa … Blacks actually prospered in Apartheid-era South Africa” (364). Hy verwys na rolprente se “simplistic cinematic morality … with noble and magic Negro/White liberal heroes and hateful, mean-faced, invariably Afrikaner villians” (356). Wat literatuur betref is daar diegene “who want to dethrone the ‘Dead White Male’ Western canon and have us all reading crappy books written by semi-literate Aboriginal Eskimo albino lesbian hunchbacked cripples out of deference to a specious ‘inclusivity'” (376). Sedert 1994 “Johannesburg is newly notorious … as the rape and murder capital of the world” (395).

“Blacks have turned on the Boer nation – their former rulers – with particularly hateful ferocity … The democratically-elected ANC government changes the names of Afrikaans roads and cities in a transparent effort to punish the people who they felt oppressed them in the past, and imposes ruthless and insane racial quotas upon businesses and social services – even to the point where, for example, prospective black doctors in medical school are held to far less rigorous standards than their White counterparts, in order to increase the representation of Black doctors … White farmers (predominantly Afrikaner) are asked to cede ever more of their private property in the interests of agricultural affirmative action; meanwhile, farm murders continue apace in a steady, dreary campaign of terror” (428).

Nowicki verwys na “irresponsible, vindictive anti-White rhetoric and propaganda, creating an atmosphere of hate” (434). Die blankes “accept responsibility” vir wat hulle doen. Die swartes, daarenteen, “replace responsibility” (452). Byvoorbeeld, daar is “mounting Black frustration over unemployment and poverty, which haven’t improved and have in fact largely worsened since Mandela’s election in 1994, but both of which are still commonly blamed on the ‘legacy of Apartheid’ and White racism and colonialism” (476).

Tydens sy besoek aan Suid-Afrika het Nowicki met Dan Roodt, “a distinguished writer and long-standing Afrikaner activist,” gesprek gevoer. Hy haal Roodt soos volg aan: “In South Africa, we have the most violent peacetime society in the world … It’s almost like a low-intensity war” (501). “Roodt blames the ‘climate of hate’ created by an ANC-dominated education system. ‘South African Blacks are more anti-White than any population in the world … It’s a part of this whole “victim” mentality. The ANC has created a fictional past “reality” that feeds the present violence'” (501). “Foremost among the goals of Roodt and others like him is to forge an authentic Afrikaner homeland, a place where the descendents of the historic ‘Boers’ can feel safe and can be assured of their legitimate interests being protected” (538).

Sommige Afrikaners “have staked their hopes on the prospect of seceding from the current wreck of a ‘Rainbow Nation,’ and constructing a kind of Boer ethno-state in its very midst, with the intention of reclaiming their genetic and cultural self-determination, and saving the Afrikaner identity from dilution and eventual extinction” (558). Nowicki verwys na twee konkrete voorbeelde van etniese gemeenskappe: Orania en Kleinfontein (558). Die refrein wat hy daar gehoor het, is “self-reliance” (575) en “self-sufficient” (580).

Daar is sowat 5 miljoen blankes wat 9% van die Suid-Afrikaanse bevolking van meer as 50 miljoen uitmaak (580), “with the untold numbers of non-White illegal immigrants pouring in daily through the porous northern border, rendering the Whites of the country even more racially outnumbered. Of that five million, it’s estimated that around three and a half million are of Afrikaner descent – the rest being chiefly British. With such dwindling minority status, Afrikaners zealous to maintain their heritage must take particular precautions” (587). Hy skryf goed ingelig oor die trotse geskiedenis van die ou Suid-Afrika, maar kom dan tot hierdie gevolgtrekking: Die Afrikaner se “country, in essence, no longer exists” (792).

In sy artikel bevestig Derek Turner wat Nowicki geskryf het: In die ou Suid-Afrika “life for the ordinary people was infinitely better than anywhere else between the Limpopo and the Sahara” (878). Hy meld “the British had introduced laws discriminating against Blacks as early as 1847” (1019). Daar is hierdie verwarrende sin: “In 1994, the world had its way, and White voters voted two to one in favour of power-sharing” (1057). In 1992 was daar ‘n referendum waarin toestemming van die blanke kiesers vir onderhandeling met die oog op politieke magsdeling verkry is. Daar is toe plegtig maar valslik belowe dat enige ooreenkoms in ‘n latere referendum aan die blanke kiesers vir goedkeuring voorgelê sou word. Dit is nooit gedoen nie. FW de Klerk het sy flagrante versuim probeer regverdig met die redenasie dat magsoorgawe en sy belofte van magsdeling eintlik maar dieselfde is. In 1994 was daar ‘n een mens, een stem verkiesing wat nie politieke magsdeling as resultaat gehad het nie maar revolusionêre oorheersing deur swart mag.

“Gallant writers (always too few), like Dan Roodt, Philip du Toit, and Ilana Mercer*, have written powerfully of what had happened since – the increasing inefficiency and corruption of government, the decline in public health, the coarsening of culture, the humiliations visited upon the former masters by the former servants, the symbolic renaming of landmarks – the carjackings, the robberies, the rapes, the drive-by shootings, and, most symbolically of all, the farm murders. The proud pioneers who persuaded the deserts to bloom … are being picked off one by one” (1063). “A few … lounge Lenins are even now attempting to assure Afrikanerdom’s extirpation … Many have already outspanned overseas – strangely enough, often those who decided not to be racists, not to be fools, and so voted for power-sharing. But many others have nowhere to go or cannot afford to leave, and must take their chances in a country which has already changed hugely and will every year become less familiar and less safe” (1080). [* Ilana Mercer, Into the cannibal’s pot (Praag 29.12.2013).]

“Afrikaners … for the foreseeable future exist on sufferance, playing a loaded game by alien rules, swimming in an ocean of Others … For the foreseeable future, they are constrained to do what persecuted peoples have always done in evil times – inspan into Bantustans of their own, look in on themselves and heal their hurts, tend the groves and mend the walls, teach the children and make plans. But howsoever hurt, they still have strengths – their tried and tested faith, their cultural identity, their shared history, their close links to the landscape – and inside the timidest heart subsists something of the psalm-singing corduroy commandos who once set the world at defiance, and may one day ride again” (1085).

In sy hoofstuk skryf KR Bolton: “While Washington pursued its decolonization agenda, the White peoples of Africa simply became collateral damage,” bv vir “the thugs who hold sway today in former Rhodesia and South Africa. Washington not only left the Whites to their fate but actually empowered their Black enemies and usurpers” (1203), bv met studiebeurse uitsluitlik vir swart studente. “The strategy to destroy White rule in Rhodesia [was] … a pincer movement of terrorism from below and economic pressure from above” (1305). “In former Rhodesia, 4 000 farmers have been driven from their land” (1332).

“South Africa, the final redoubt of White rule anywhere in the world, lost its vision after the assassination of Prime Minister Hendrik Verwoerd in 1966” (1317). “Since ‘liberation’ in 1994, over 3 000 White farmers have been killed. The old ANC slogan is again popular: ‘One settler, one bullet!’ ‘Kill the Boer, kill the farmer!’ ‘Maak dood die wit man'” (1332).

Ek verskaf slegs twee aanhalings uit Colin Liddell se opstel. “One of the functions of civilization is to shape its people, to give them a collective set of precepts, a way of looking at the world, and an identity” (2754). Die Weste het sy morele kompas verloor. “The morality of the West becomes the enforcement of the anti-morality: gay rights, the mass murder of fetuses, a culture of divorce and one-parent families, the privileges of the immigrant over the rights of the indigenous, the enforced equivalence of all forms of dysfunction with normalcy; while its identitarianism becomes a negative one of not belonging to the despised groups, the ‘racists,’ ‘neo-Nazis,’ and ‘haters,’ who crave a positive civilizational identity” (2761).

Samuel Francis delf in die geskiedenis van die eerste blankes en gebruik gevolglik die term “Ariërs”. Hy verwys na Jared Taylor se mening: “Every other race tends to think in terms of its own race and group, and, ‘Only whites pretend that pluralism and displacement are good things and that the measures necessary to ensure group survival may be immoral.’ We tend to think that way because we are naturally prone to transcend subjective and particular interests and to idealize what is objective and universal. But this misapplication of a natural and healthy Aryan instinct is not in itself natural but rather the result of ethical and philosophical confusions that have arisen in modern times” (3286). Die “Aryans … never confused honor with equality or sameness” (3308).

“I do not see that such traits as missionary activity, the passion to improve or change the world, the elimination of hereditary class differences, competition according to individual ability, concern for the natural environment are particularly characteristic of Aryans, however. Some of these may be desirable traits, though they have obviously gone far beyond what was really characteristic of early Aryans and what can be useful for white racial survival. Nevertheless, some of them, such as missionary activities and crusading to change or reform society, may well ultimately derive from Aryan dynamism and expansionism, while competition according to individual merit may be a modern form of single combat and a reflection of Aryan individuality. The modern demand to eliminate hereditary class distinctions may be an exaggerated but not very healthy version of this instinct” (3314). Ek is geneig om teen oorgeërfde klasse (soos die koninklikes en aristokrate) te wees, maar die uitwissing van alle klasse, insluitende meriete gebaseerde klasse, is ‘n simptoom van die ongesonde gelykverklaringsmanie.

“What is important to understand, however, is that Aryans, because of their Faustian dynamism and individuality, seem to be especially prone to misapplications of their most ennobling traits, and when the modern ideologies of egalitarianism, leveling, feminism, and universalism are joined to forces such as modern capitalism and technology, the danger of losing contact with and understanding of the natural propensities of our own racial character and of misunderstanding their limits and proper functions is great” (3325). Blankes/Afrikaners moet hulle nie laat intimideer deur diegene wat skynbaar skaam oor hulle etnisiteit is nie. Eeue lank was blankheid die aanvaarde norm waarna ander etnisiteite gestreef het. Ons kan en behoort ons steeds trots op blankheid te beroep wanneer dit ons pas.

Wat plaasgevind het, is “the alienation of modern European man from his natural inclinations and ancient heritage … we can work to correct the misapplications of our talents and traits, to eradicate the confusions and degenerations of modern mass democracy and culture, and eventually to restore or create anew a social, political, and cultural order that incorporates and reflects the healthy and natural instincts of our race” (3330). Dus, “we can make the enduring characteristics of our race serve us again in our endless quest to meet the destiny of European man” (3336).

Leon Lemmer: Zimbabwe: Die ontheemding van blanke boere

Die aanloop tot die Bosoorlog in Rhodesië was die moord op Petrus Johannes Andries Oberholzer op 4 Julie 1964 by Melsetter, gevolg deur die moord op ‘n Viljoen-egpaar by Gadzema op 16 Mei 1966. Van 1973 tot 1979 is talle blankes deur terreurbendes vermoor, bv mev I Kleynhans by Centenary op 24 Januarie 1973 en mnr A Joubert by Wedza op 30 Maart 1973. Na Mosambiek se onafhanklikheidswording in 1975 het terrorisme skerp toegeneem. In baie gevalle was blanke boere en hulle gesinslede die slagoffers; dikwels Afrikaanssprekendes. Na die politieke onafhanklikheid van Zimbabwe in 1980 het hierdie soort misdade aanvanklik afgeneem.

Met die aanvang van plaasbesettings in 2000 is die moordveldtogte met hernude ywer hervat, bv Willem Botha was ‘n slagoffer by Seke op 23 Mei 2000. (Vir ‘n ellelange lys van vermoordes in die Bosoorlog en daarna, met plek en datum, kyk Rory Pilossof, bron hier onder, bylaag 5.) Dit herinner aan wat Lien Botha oor Suid-Afrika geskryf het: “Landbouers was teen dié tyd sorgvuldig uitgedun” (Wonderboom, Kaapstad: Queillerie, 2015, p 18). Behoort die nagedagtenis van hierdie Rhodesiese/Zimbabwiese blankes/Afrikaners nie plaaslik gehuldig te word nie, of het ons in Suid-Afrika oorgenoeg vermoorde boere en ander blankes/Afrikaners wat ook nie na behore geëer word nie?

‘In Afrika kan moord ‘n mens se loopbaan ‘n hupstoot gee.’

Die groot rol wat blanke Suid-Afrikaners, insluitende Afrikaners, in die ontwikkeling van Rhodesië gespeel het, moet meer erkenning geniet. In 1922 het Jan Smuts alles in sy vermoë gedoen om Rhodesië die vyfde provinsie van Suid-Afrika te maak. “But put off by the Nationalists’ republican sentiments and South Africa’s official policy of bilingualism, white Rhodesians decided by a narrow majority of 2 785 votes against incorporation into South Africa” (Richard Steyn, Jan Smuts: Unafraid of greatness, Johannesburg: Jonathan Ball, 2015, 278p; Amazon Kindle $12,53; Kindle 1999). Hierdie referendumuitslag laat dit lyk asof ietwat te min Afrikaners hulle in Rhodesië gevestig het.

Peter Godwin skryf: “I think I first realized something was wrong when our next-door neighbour, oom Piet Oberholzer [1ste paragraaf hier bo], was murdered … I can remember oom Piet’s body lying on the tar road. He was on his back, with the bone handle of a hunting knife sticking out of his chest” (Mukiwa: A white boy in Africa, London: Macmillan, 1996, p 3). Die terroriste se modus operandi was om klippe oor die pad te pak en om Oberholzer, toe hy uit sy voertuig klim, met klippe te bestook, met ‘n mes dood te steek en petrol oor sy voertuig, met sy vrou en kind binne-in, te gooi. Dit is hoe mense, wat na bewering die hoë morele grond beklee, te werk gaan. Die leier van hierdie moordbende, William Ndangana, is in 1980 as ‘n adjunk-minister in Robert Mugane se kabinet aangestel (p 20). In Afrika kan moord ‘n mens se loopbaan ‘n hupstoot gee.

Die talle ooreenkomste tussen die geskiedenis van en die huidige situasie in Rhodesië/Zimbabwe en Suid-Afrika is redelik bekend. Maar net soos “die wêreld” grootliks belangstelling in Suid-Afrika verloor het na FW de Klerk se roemlose en mandaatlose magsoorgawe aan die magte van die bose, is buitestanders sedert die bewindsaanvaarding van Robert Mugabe min begaan oor wat in Zimbabwe gebeur. Soos Jocelyn Alexander dit stel: “The spaces and the occupants of white farms fell outside the remit of nationalist historiography” (Pilosoff, bron hier onder, Kindle 713). Anders as tydens die bewind van Ian Smith verwerdig plaaslike koerantuitgewers hulle nie meer om eie beriggewers in Zimbabwe te hê nie. Byvoorbeeld, Naspers/Media24 sou geen behae daarin hê as so ‘n verslaggewer hom met ‘n stroom polities inkorrekte berigte voer nie. Dieselfde geld Namibië. Eintlik het die werklike lot van al die blankes in Suidelike Afrika in groot mate in die (buitelandse) hoofstroommedia vergete geraak.

Teen hierdie agtergrond het ek gehoop dat Rory Pilossof se boek, The unbearable whiteness of being: Farmers’ voices from Zimbabwe (Harare: Weaver Press & Claremont: UCT Press, 2012, 283p; Amazon Kindle $11,39), welkome verdere/nuwe inligting sou verskaf. Die boektitel sinspeel op Milan Kundera se roman, The unbearable lightness of being (1984). Pilossof se boek is blykbaar ‘n aanpassing van die doktorale proefskrif (Kindle 267) wat hy in 2010 aan die University of Sheffield voltooi het. Hy was agtereenvolgens akademies verbonde aan die universiteite Kaapstad en Pretoria en tans die Universiteit Vrystaat. Maar sy tuisdorp is in Suid-Carolina (6632). Sy verbintenis met Zimbabwe is: “My great-uncle was involved in large-scale cattle ranching in Matabeleland, so the Pilosoff name was well known in farming circles” (5128).

Die georganiseerde (blanke) landbouers, bekend as bv die Commercial Farmers’ Union (CFU), het blykbaar twyfel oor Pilossof se gesindheid/motiewe gehad en hom toegang tot hulle argiewe geweier (272, 5148). ‘n Ander navorsers, Angus Selby, het wel toegang verkry (408). Verder: “The National Archives of Zimbabwe and the Central Statistics Office were in such disrepair and disorder that doing any detailed research was inconceivable” (272). Pilosoff se navorsing steun dus in groot mate op inligting in die weeklikse tydskrif, The Farmer, enkele akademiese tesisse, die gepubliseerde outobiografieë en herinneringe van blankes en onderhoude wat met afgesette boere gevoer is. Oor die resultaat van sy ondersoek skryf hy: “The version I put forward is probably not one that most white farmers would agree with” (333). Hy etiketteer hierdie boere se standpunt as “affirmative parochialism” (338). Polities korrek gee hy die blankes (deels) die skuld vir die Bosoorlog en die plaasbesettings en -onteienings.

“Parochialism is usually invoked in a negative context, typically signifying the narrow, provincial or insular. However, emphasising the affirmative nature of the white farmers’ parochialism stresses that it was a chosen strategy. This does not negate or preclude a negative interpretation; it also opens the space for questioning the motives of this inward-looking approach by the white farming community and its leadership … The CFU sought to preserve the white farming community as it was, and felt the best way to do this was to promote its isolation and focus only on those issues that affected it. They insulated themselves from events around them by claiming to be ‘apolitical'” (1824). “Farmers retreated from the political arena in the belief that this was the most likely way to ensure their survival in Mugabe’s Zimbabwe” (1870). Volgens die HAT beteken parogiaal “bekrompe, benepe, eng.” Dit is dieselfde woord wat gebruik word om bv die Universiteit Stellenbosch van weleer te etiketteer. Oor Pilossof se negatiewe ingesteldheid jeens blankes en spesifiek hierdie boere kan daar kwalik twyfel wees.

Volgens die voorwoord is Pilossof se teks bedoel om die wit boere se kant van die saak te stel omdat die standpunt van die swartes reeds dikwels aandag gekry het. (Wanneer ek voortaan na boere verwys, word blanke boere bedoel.) Die tydperk onder bespreking is van die 1970’s (toe terrorisme in alle erns toegeslaan het) tot 2004. Pilossof het in 2006 na Zimbabwe gegaan en was verbonde aan die Research and Advocacy Unit en later Justice for Agriculture. Laasgenoemde het onderhoude met boere wat van hulle plase afgesit is, gevoer. Hierdie boere gebruik graag die volgende benamings vir die plaasbesetters: “terr” (‘n verkorting van “terroris”), “gook” (‘n term wat tydens die Amerikaanse stryd in Viëtnam vir hulle teenstanders gebruik is) en “mujiba … the Shona word for young boys who acted as informants and messengers for the guerrilla forces” (197; ook 4869).

Die breë tendens wat Pilossof bespeur, is dat die boere hulle tydens die Bosoorlog agter die blanke politieke bewind van Ian Smith geskaar het; veral sedert die eensydige onafhanklikheidsverklaring in 1965. Pilosoff noem Rhodesië ‘n “settler state” (4092). Boere en hulle besittings is daarom (soos in Suid-Afrika) as wettige teikens vir terrorisme beskou. Terrorisme is toe by die naam genoem. “Farmers were the front line in the war” (2017). Die CFU-president het in sy 1977-Kersboodskap belowe “that farmers would ‘remain the Frontier of our National effort’. For an apolitical entity, this was a very strong and clear message of support for the RF [Ian Smith’s Rhodesian Front] and the fight against the ‘terrorist’ threat” (2099).

Die aard van die terreurgebaseerde Bosoorlog is glo “never framed as such by white media” (3117). Oor voor die hand liggende sake is geswyg; ‘n geval van “people protect themselves through silences”, soos Carolyn Nordstrom dit gestel het (2984). Anthony Chennells het egter helder en duidelik gesê wat aan die gebeur is: “primitive space attempting to reabsorb civilised space” (3123). In die boeregemeenskap was daar ook insig in die vyand as “Communist-trained terrorists whose aim is to remove whites from the country and destroy their influence which in 89 short years [since 1890] has been the key to economic and social development unparalleled on the African continent” (3142).

Henry Kissinger en B.J. Vorster
Henry Kissinger en B.J. Vorster

In 1980 het die magsoorname deur swartes plaasgevind, danksy die medewerking van bv John Vorster (die Suid-Afrikaanse eerste minister), Henry Kissinger (die Amerikaanse minister van buitelandse sake) en Peter Carington (die Britse minister van buitelandse sake). Polissof noem dit “the perceived betrayal of [by?] South Africa” (2106). Toe het die boere hulle by die onverkwiklike nuwe situasie probeer aanpas; ook wat hulle taalgebruik betref. Soos Nelson Mandela in die jare negentig het Robert Mugabe aanvanklik versoenende uitlatings teenoor die blankes gemaak. Die Lancaster House-grondwet het bepaal dat grond tot 1990 slegs teen markverwante pryse deur ‘n gewillige verkoper en koper verhandel mag word (707). Daarna is die prys na “fair compensation” verander (796).

Toe Mugabe sy swart politieke teenstanders in die 1980’s in Matabeleland en die Middelande probeer uitroei het (die veldtog staan bekend as Gukurahundi), was die boere aanvanklik geneig om Mugabe ten minste amptelik te steun. Byvoorbeeld, in 1984: “The commercial farming sector is fully aligned with the Government’s fight for stability and law and order” (3263). Met verloop van tyd is baie boere egter vermoor: “By 1987, more than 50 farmers and their families had been murdered by dissidents” (3201). Die boere is ook tydens die Bosoorlog drasties uitgedun: “Farmers accounted for more than 50 per cent of white civilian deaths during the war” (654, 3584). Nogtans: “By 1990, 30 per cent fewer farmers were prodicing 20 per cent more output on almost 20 per cent less land” (775).

“After the signing of the Unity Accord in 1988 and the capitulation of [Joshua Nkomo’s] ZAPU, the security situation was resolved” (3368). Mugabe was egter nie lank sonder politieke opposisie nie. Die Movement for Democratic Change (MDC) het ontstaan. Die boere het hulle steun aan hierdie nuwe politieke party toegesê en aktief teen die Mugabe-bewind georganiseer. Mugabe het die referendum vir ‘n nuwe grondwet in Februarie 2000 verloor. “Mugabe and other party leaders ‘blamed the defeat on the white minority and … promised retaliation'” (2499). Die grondwet het bv bepaal dat Brittanje vir grondhervorming moet betaal. In die daaropvolgende Junie 2000-verkiesing het Mugabe, heel moontlik weens bedrog, geseëvier.

Hierna het vergelding in die vorm van plaasbesettings begin, bekend as jambanja, “state-sponsered lawlessness” (1190), wat tot op hede voortgesit word. Dit word as “the latest evolution of the struggle” beskou (1292). Weens hulle steun aan die MDC is die boere voortaan as opposisie-politici beskou en as sodanige behandel (1299). Soos ZAPU is die MDC in die Government of National Unity opgeneem (2669), wat swart mag solidariteit/konsolidasie teen die blankes bevorder het. Mugabe: “Let us bring home to the commercial farmers of the CFU that they have declared war against the people of Zimbabwe who have every determination to win it” (1307). Soos in Suid-Afrika is die boere die skuld vir die stadige pas van grondhervorming gegee (817). Mugabe het teruggekeer na sy onderneming tydens die Bosoorlog: “that not ‘one of the white exploiters [would be] allowed to keep a single acre of their land'” (726; ook 2056). Dit is soortgelyk aan bv Nelson Mandela en Jacob Zuma se stelling dat Suid-Afrika die swartes se land is, ‘n geval van “take what is rightfully ours” (2477). Na bykans vier eeue en ‘n voortreflike geskiedenis van eerder opbou as afbreek, het blankes in die oë van die ANC steeds, soos in Zimbabwe, die status van setlaars. In Zimbabwe “80 per cent of the land bought by white farmers was bought after independence” (4022). Elders word hierdie persentasie op 65 gestel (4100, 5690). Maar hoeveel swartes het ooit plase gekoop pleks van hulle gratis te ontvang? Maar dan word na blankes in Zimbabwe verwys as “the ones who stole the land” (4548). In Suid-Afrika kom Zuma met dieselfde bewering.

‘n Belangrike verskil tussen die Bosoorlog en Mugabe se grondhervorming is dat hoofsaaklik boere in afgeleë grensgebiede tydens die oorlog deur terroriste geteiken is terwyl grondbesetting en -onteiening potensieel alle boere bedreig: “While … with the vast majority of farming deaths, attacks and desertions occuring in the outlying border regions, the threat of land expropriation espoused by the nationalist movements affected the entire community” (3062). Pilosoff maak asof dit nie so erg is nie en probeer selfs die Mugabe-bewind (in ‘n mate) verontskuldig: “It should be remembered that, while the vast majority of farmers were forced from their land, only eleven white farmers were killed between 2000 and 2004 (and not all of these in actions sanctioned by government” (3442).

Sedert 2000 het die Zimbabwiese boere teruggekeer na hulle taalgebruik tydens die Bosoorlog deur na die plaasbesetters as bv terroriste te verwys. Pilosoff vra hom af of die boere se gesindheid regtig na 1980 verander het en kom tot hierdie gevolgtrekking: “The farmers largely retained the prejudices and biases that expressed themselves so evidently after 2000” (3672). “White farmers were now direct targets of the state. The realisation that they were under attack reinvigorated the often racist white farming discourses of the 1970s” (3379). “Many white farmers in the 1970s had predicted [what] was going to happen after independence” (3399), te wete dat “the true nature of black rule and Mugabe” (3379) na vore sou kom. Volgens Richard Winkfield “the disaster occuring in Zimbabwe was a typical manifestation of the broader decay of the continent” (3418).

Die swartes verwys na die plaasbesettings as die “Third Chimurenga” (1220). “The Third Chimurenga was designed to group all those who were against the government, into ‘the enemy’ … ‘enemies of the state’, and therefore beyond the pale of the rule of law” (1307). Die eerste twee Chimurenga’s verwys na die swart opstande teen blankes onder die leiding van Lobengula teen die einde van die 19de eeu (1284). Aan die begin van die huidige eeu kon die boere plaasuitsettings aanvanklik met hofbevele beveg. Maar Mugabe het hom nie aan hofuitsprake gesteur nie: “We want whites to learn that the land belongs to Zimbabweans” (1226). “The language employed, coupled with the government’s sanctioning of violence, meant that all those labelled as the opposition, or enemies of the state, were open to attack and violence without any legal protection from the state” (1314). Dit is veral die geval sedert Mugabe die getal regters in die hooggeregshof van vyf tot agt vermeerder en daarmee regspleging ‘n “pliant instrument of state power” gemaak het (1442).

Soos in Suid-Afrika was daar swartbewind-voorstanders in Rhodesië: Tydens die Bosoorlog “some farmers even supported the guerrilla fighters in their areas. Often this was done opportunistically in order to ensure safety from attack, but for some, such as Garfield Todd and Guy Clutton-Brock, ‘support for the nationalist forces was a matter of conviction'” (687). Kyk wat het twee Afrikaanssprekende boere na 2000 oor die plaasbesettings gedoen: “One of the most notable of these was its [CFU’s] backing of a plan formulated by Nick Swanepoel and John Bredenkamp – farm owners with close ties to [Mugabe’s] ZANU-PF – called the Zimbabwe Joint Resettlement Initiative (ZJRI), which proposed an immediate offer to government of one million hectares of land for planned and orderly resettlement, with a further four million hectares to follow over a longer period of time” (1394). Hiervan het niks tereg gekom nie, maar die voorstel het verdere verdeeldheid in die plaasgemeenskap veroorsaak.

Soos in Suid-Afrika was daar ook voorstelle vir die verdeling van plase wat dan die gesamentlike onderneming en eiendom van boere en besetters sou word (1495). “For the occupiers, it was a chance to get a foot in the door, observe the farming process and acquire their share in the growing of a crop they would put little or no input into. Usually, farmers were evicted before or during the harvest, leaving the occupiers to reap the profits” (1502). Dit kan as ‘n sprekende voorbeeld van Afrika-geregtigheid beskou word. Pilosoff skryf: “Even in post-colonial Zimbabwe farm labourers remained … junior partner[s]” (4947). Hulle was nie tevrede om (grootliks onverdiend) gelyke vennote te wees nie. Hulle wou die base van die plase wees, met katastrofiese gevolge.

Die landbou-oorskot is weens die grondhervormingsproses in voedseltekorte en hongersnood omskep. Die handelsanksies wat na 1965 ingestel is, het die boere verplig om te diversifiseer; ook omdat tabak om gesondheidsredes in onguns geraak het. Boere het oorgeskakel na tuinbou (bv blomme) en wildboerdery, onder meer weens vee- en ander diefstal. Asof die boere nie genoeg benadeel is nie, misbruik Pilossof hierdie verwikkelinge om boere te verwyt dat dit vir hulle om ekonomiese welvaart gaan en nie om patrioties die bevolking van kos te voorsien nie (605). Ook: “Land inequalities were dismissed as faults of the government’s misrule, and no attempt was made to discuss the inequalities of wealth” (3393).

Dit is eers in die latere hoofstukke dat Pilossof al hoe duideliker sy politieke gesindheid openbaar. Hy skryf deurgaans van die “Liberation War” en “guerrillas” en gebruik “terrorists” tussen aanhalingstekens. Maar selfs “bush war” is vir hom onaanvaarbaar: “The term ‘bush war’ … is saturated with racial undertones that are implicitly dismissive of the struggle for independence. For those who subscribe to the ‘bush war’ view of the conflict, a ‘war veteran’ was in fact a cowardly ‘terrorist’, rather than a soldier worthy of the title and fighting for a legitimate cause” (3405). “There was no apparent realisation that the guerrillas were human too, fighting and dying for a cause very real to them” (4198). Het die blankes nie in dieselfde mate as swartes die reg op lewe en eiendom nie?

Die tydskrif The Farmer word ook gekritiseer: “The magazine never admitted its complicity in the previous violence [hy verwys blykbaar na die boere se steun vir die MDC], but its sudden association with a claimed fellow victimhood is entirely ahistorical and reveals the silences and forgetting central to white farmer discourse” (3467). Die tydskrif het briewe gepubliseer oor “the ineptitude of black rule” (3519) en “the virtues of the colonialists” (3526). “The Farmer sought to identify with a glorious past that was threatened with extinction by [Mugabe’s] ZANU-PF” (3534). Pilosoff noem die boere se menings “colonial apology and romanticism” (3526).

“While the ‘genocide’ of Gukurahundi was evoked, many declared Mugabe’s actions against white farmers to be another genocide, or at least an ‘ethnic cleansing’. Yet most of these claims were utterly unconnected with events that were taking place. White farmers were certainly attacked, but they represented a very small proportion of the white population of Zimbabwe (around five per cent)” (3488). Die boere word beskuldig van “a lack of compassion for circumstances of the wider population” (3511), bedoelende swartes, bv plaaswerkers: “The fast-track land reforms had as much to do with them [farm workers] as it did with white landowners” (4000). “The farmer was utterly dependent on the cheap labour, and exploitation, of black workers to make their enterprises viable and successful” (4079).

Terselfdertyd wys Pilosoff egter ook op “a significant number of inefficient and incapable white famers … in the 1975/76 season … 60 per cent white-owned farms were not profitable enough to pay income tax” (4059). Goedkoop arbeid was dus nie ‘n wonderkuur nie. Ook: Hoeveel swart boere het inkomstebelasting betaal? Ten spyte van die voedseltekorte en selfs hongersnood wat Zimbabwe tans ervaar, skryf Pilosoff: “There is plenty of evidence to illustrate that black farmers were capable of producing enough food to feed the country” (4586).

Pilossof het dit ook teen die simpatie wat vir die boere weens plaasbesettings in die openbare pers (Afrika uitgesonderd – 3380) uitgespreek is: “What is surprising is the sheer quantity of that coverage, given the small number of white farmers [killed: 11 between 2000 and 2004 – 3442] and the actual scope of violence they have been exposed to” (3678). Die “actual scope of violence” was egter genoeg om boere verplig te laat voel om hulle plase/boerderye/inkomste/tuistes op te gee, dus ontworteling/ontheemding as die beste opsie te kies.

In die voorlaaste hoofstuk skryf Pilosoff: “Rhodesia, as a place and as a nation, no longer exists” (3780). Wit Rhodesiërs se herinneringsgeskrifte is glo “an attempt to keep that ‘imagined’ community or nation of Rhodesia alive” (3780). Dit pas hom om te skryf “Timothy Brennan observes that nations are ‘imaginary constructs’ whose existence depends on ‘an apparatus of cultural fictions'” (3771). Maar dit is Pilosoff wat beweer dat hierdie blankes aan geheueverlies ly (3467), bv oor wat hulle die swartes aangedoen het. Die werkers is glo uitgebuit, misbruik en mishandel (4079, 4185, 4192). Blanke nasionalisme en kultuur word deur Pilosoff ontken of verkleineer, maar nie swart nasionalisme en kultuur nie. By blankes is sulke dinge onregmatig, maar nie by swartes nie. By blankes noem hy hulle “myths” (3780): “Myths implies a collective perception and is basic to more complex formulations of ideology, to subsequent political programmes and to social attitudes” (3786). In werklikheid is die blankes, die lewendes en die (vermoorde) dooies, en hulle besittings, bv plase, konkrete realiteite en nie fiksie of mites nie.

Oor blankes se herinneringsgeskrifte: “What they write is tailored for a limited number of distinct groups: the farming community, white Rhodesian/Zimbabwean communities of the diaspora, and international white/western audiences”(3833). Van die “mites” wat verkondig word, is “those of the empty land, the hard-working white pastoralists and the lazy ‘Africans'” (3853; ook 4371). “Such beliefs in empty land deny the indigenous black populations a place of belonging … ‘Africans’ employed by the white man fit the model of pastoral paternalism” (3860). “Corruption by outside forces is blamed for the breakdown of the relationship between whites and blacks, thus absolving the whites of any wrongdoing or guilt” (3882). Enersyds ontken Pilosoff dat die boere ongerepte grond/”empty land” beset het. Andersyds verwyt hy hulle dat daar steeds “unutilised land” is (4185).

In die boere se vertellings “it is the physical landscape that is most important to the white settlers. Regardless of the political events, the country retains its image as a pastoral ideal. In believing this, the authors show a short-sightedness and inability to connect to the political and social currents, not only within Rhodesia with the rise of African nationalism, but within the region and the continent” (3897). Die boere het glo bly klou aan hulle “racist … archaic, colonial visions of Africa” (4157). Pilosoff noem dit “collective myopia” (883) en “white myopia” (4079).

“D Palamuni-Poi wrote in his study of ethnic autobiography that ‘the ethnic narrative presents an occasion for a subversive revision of the dominant version of history’. Here the competing history is that of [Mugabe’s] ZANU-PF, which has dogmatically maintained that white people do not belong in Zimbabwe, and are outsiders or non-citizens. These autobiographies and memoirs are a direct attempt to combat these notions and prove belonging. Secondly, these works are not just for outside or external audiences. They allow the community, regardless of how dispersed and fragmented it is, to see that there are still those from within who are telling its story and extolling its virtues. Thirdly, these writers are endowed with a particular responsibility. They are a select group of a select group, one which has taken on the role of documenting community traumas” (3925). Maar hierdie gedokumenteerde herinneringe word deur Pilosoff gekarakteriseer as “apologist accounts … often trying too hard to clear history and justify their position” (4271). “Written responses can be seen as displacement activity responding to political impotence” (4377); ‘n geval van “longing for a return to ‘the good old days'” (4382), “a perfect Rhodesian past” (4452).

Die outeur skryf soos volg oor sy benadering tot die onderhoude wat met afgesette boere gevoer is: “In order to write not simply an apologist account of white farmers in Zimbabwe [iets wat hy nie sal doen nie], or a tirade against an unchanged group of racist neo-colonialists who deserved exactly what they had coming to them [eintlik ‘n opsomming van sy standpunt], this source requires sensitive handling” (4680). “Some interviewees were so ‘comfortable’ that they had no qualms about using the racist or prejudiced language that pervaded white farming circles” (4723). Pilosoff noem dit “a manufactured tradition” (4770). Hy vertel van die “emotional breakdown” van sommige van die boere wat ondervra is, “the sense of loss and displacement”, die “extreme physical violence [wat teenspreek wat hy elders beweer – 3442] and psychological trauma” wat hulle ervaar het (4776). “The invasions put great strain on marriages and family lives” (4815). Maar harteloos ontsê Pilosoff hierdie mense die reg om emosionele taal ter uitdrukking van hulle gevoelens te gebruik.

Hierdie boere het ingewillig dat onderhoude met hulle gevoer word omdat Justice for Agriculture (JAG) se oogmerk is “to safeguard and support people directly affected, in whatever way possible, and to document and expose the injustices and human rights abuses being perpetrated against them” (4692). Meer as 300 onderhoude is gevoer (4704). As JAG-amptenaar het Pilosoff meer as 30 van hierdie onderhoude behartig. Hoewel hy hoofsaaklik laasgenoemde onderhoude in sy boek gebruik (4711), benut hy dit op ‘n ander manier as wat JAG se bedoeling was. Myns insiens het hy onder valse voorwendsels toegang tot JAG se inligting verkry; inligting waarop hy as amptenaar geen eiendomsreg het nie. Hy erken sy relaas “would not please JAG” (4736). Hy besef selfs dat hier ‘n etiese kwessie ter sprake is (4729). Ek vind die gebruik wat Pilosoff van hierdie inligting maak oneties: “The interviews provide a rich source from which to garner deeper, more nuanced insights” (4743). Sy oogmerke was negatief: om “factual inaccuracies, prejudices and faults” bloot te lê (4686), dus om die inligting ooreenkomstig sy agenda en vooroordele te vertolk.

“As in the Liberation War, the use of the term ‘gook’ to label these individuals [die plaasbesetters] denies them status [!] and negates the importance of the ‘war’ they fought and their actions in that war. The reinvigoration of ‘gook’ reveals not only a lack of recognition and acceptance amongst much of the white farming community of the Liberation War, but also their racial prejudices” (4860). “Actions in that war” verwys onder meer na moorde. “The murders acted as a form of psychological weapon to break the resistance of those who remained on the land” (4815). Dit is bekend dat baie van die plaasbesetters te jonk is om enige rol in die Bosoorlog te gehad het (1386, 1415, 3400). Hulle is dus nie oorlogsveterane nie.

“Describing these people [plaasbesetters] as mujibas denied them legitimacy as war veterans and called into question their role and standing [!] in the new land movements … It is important to realise that the white farmers have been highly instrumental in creating the ‘war vet’ that has become the stock image of the land occupations in Zimbabwe since 2000” (4886). “Twenty years after the end of the Liberation War, the white farming community was able to seamlessly fit the ‘land invasions’ into the paradigm of war” (4903).

“The enduring nature of such discourses suggests that there has been a limit to the ‘decolonisation of the mind’ for some (if not many) white farmers … The language used to talk about indigenous populations has failed to move away from that of the colonial era” (4912). “White farmers in Zimbabwe are ‘orphans of empire’, unable to progress past this state of being and thus ‘become’ Zimbabwean” (5109). “This failure to redefine themselves and others in the post-colonial setting, meant that white farmers remained trapped in a colonial past” (4926). Pilosoff verwag van die boere dat hulle hulle identiteit moet prysgee. Myns insiens sou selfs dit hulle nie gebaat het nie, want hulle voorkoms sou steeds blank wees, wat die rassistiese kern van Mugabe en diesulkes se beswaar teen hulle is.

Daar word gekla oor “the inadequacy of nutrition, education and health care on commercial farms” (4933). Maar dit is juis die plaasbesettings wat tot die vernietiging van skole en klinieke op die plase gelei het (1516). Dan skryf Pilosoff waaragtig: “While some commercial farms operated primary schools, very few offered any secondary education” (4941). As daar hoërskole op die plase was, sou Pilosoff seker die boere verwyt het dat daar nie universiteite is nie.

Wanneer boere van hulle plase afgesit word, het die regering sedert 2002 die grenselose vermetelheid om van hulle te vereis om “termination benefits, or ‘retrenchment packages'” aan hulle werkers te betaal. “These packages consisted of two months’ pay, plus a month’s pay for every year worked” (5008). “Gratuity packages for farm workers became a key strategy in breaking the alliance between farmers and workers” (5016). Wat in die praktyk gebeur, is dat werkers soms so gretig en kortsigtig is om hierdie korttermyn finansiële voordeel te geniet, dat hulle “conspired to ensure that farms were designated” vir beslaglegging (5016). “It was an incredibly effective tool for government” (5016).

Kyk hoe vertolk Pilosoff hierdie skandalige wanpraktyk, natuurlik met kritiek op die boere en sonder enige kritiek op die swartes: Die swart werkers “could see the writing on the wall before the white farmers [dus, die werkers is slimmer as die boere], and realised that retrenchment was probably their last opportunity to benefit from their farming employment before it was lost. None of the farmers offered their workers any leeway in this regard. Very little thought was given to how they would survive after their livelihoods were taken away. Rather, they were often blamed for not doing more to protect the farmer (despite the evident dangers in doing so)” (5038).

Nog ‘n voorbeeld van hoe dom die boere glo is: “A fundamental aspect of white farmers’ lack of understanding was an inability to comprehend the political dimensions of the land occupations, the deepening crisis after 2000, and the hopes that independence represented for the vast majority of the population” (5062). Is daardie hoop vir die meeste Zimbabwiërs verwesenlik of verydel? Die boere “generally failed to comprehend that black Zimbabweans suffered in similar ways and because of the same political crisis” (5081).

In 2005 het Mugabe Operation Murambatsvina van stapel gestuur. “Murambatsvina is a Shona term which means ‘clear out the filth'” (5316). “It sought to ‘cleanse’ the city of Harare by dismanteling the ‘informal’ sector of the economy, evicting urban homeless people and forcing them to move ‘back’ to the rural areas” (5087). Sowat 700 000 mense is verskuif. (Maar dan word daar in Suid-Afrika steen en been gekla oor 60 000 – ‘n oordrewe getal – wat ‘n halfeeu gelede uit die krotbuurt en misdaadnes Distrik Ses verskuif is.) ‘n Zimbabwiese minister het Murambatsvina en plaasbesettings met mekaar in verband gebring deur te sê: “White farmers are dirty and should be cleared out” (5095). Weer was die boere volgens Pilosoff onnosel: “White farmers largely failed to understand the proximity of these two events. Their inability to see the link between their situation and that of others left them isolated and disconnected” (5095).

Ek kan my kwalik ‘n meer weersinwekkende boek as Pilosoff s’n voorstel.

Dan Roodt: Sal ons ooit die waarheid oor Dylann Roof en die Charleston-skietery hoor?

Die wêreld, en veral natuurlik lande soos die VSA en Suid-Afrika, is besig om rasmal te raak. Enkele dae gelede het ‘n 21-jarige blanke Amerikaner, Dylann Roof, in ‘n kerk op swart gemeentelede losgebrand en nege van hulle doodgeskiet. Enkele ure later is hy aangekeer en intussen is ‘n eienaardige Facebook-foto van hom met die ou Suid-Afrikaanse en Rhodesiese vlae daarop gepubliseer. Dis heeltemal moontlik dat dit ‘n gemanipuleerde foto kan wees, want ons weet almal dat Photoshop en ander grafiese programme ‘n mens in staat stel om enige digitale foto te kan omskep in enigiets. Trouens, in aksiefilms word motors en geboue digitaal “opgeblaas”, dus is die aanbring van twee vlaggies op ‘n baadjie sommer kinderspeletjies. (Ek het nie eens Photoshop op my rekenaar nie, maar sal dieselfde met ‘n gratis Linuxprogram genaamd Gimp kan doen.) Daar is ook berig dat Dylann Roof psigiatriese medikasie gebruik wat gewelddadige gedrag by ander pasiënte veroorsaak het.

‘n PRAAG-ondersteuner, Henri le Riche, het ‘n ontleding van die Roof-baadjie-foto op sy woernaal gedoen onder die titel: #CharlestonShooting – Photo of shooter manipulated by adding flags on top of Obama Election Emblem.

Die verhaal wat die hoofstroommedia aan ons opdis, is die volgende: dat Dylann Roof weens blootstelling aan “rassistiese” of “haatgroepe” op die internet daarvan oortuig geraak het dat ‘n blanke volksmoord voor die deur lê en daarom het hy tot die massamoord oorgegaan. Die New York Times se korrespondent in Suid-Afrika, Lydia Polgreen, het laas nog oor die “geslaagde grondhervorming in Zimbabwe” gepopel – terwyl Zimbabwe tans weer hongersnood in die gesig staar al ontvang die land rééds $1 miljard aan hulpgeld, asook voedselhulp vir drie miljoen mense. Dieselfde Polgreen het nou in die blaaie van die New York Times losgetrek en blameer sommer alle blankes vir Roof se daad, behalwe dat sy die “twee rassistiese state”, Suid-Afrika en Rhodesië, aan hom verbind. Die veelseggende titel van haar stuk is: From Ferguson to Charleston and beyond, anguish about race keeps building. Let op die gebruik van die woord “anguish” of “angs”. Nadat die Berlynse Muur afgebreek is, was linkses vir ‘n dekade of so ‘n bietjie in hul dop gekruip, maar “ras” blyk ‘n veel vrugbaarder propagandaterm te wees as “klas”. Daarom word ons elke dag met die soveelste “rassevoorval” in die hoofstroommedia begroet: of dit nou laerskoolkinders by die Curro-skool Roodeplaat is wat nie “gemeng genoeg” uit die bus uit klim nie is, of ‘n versteurde blanke wat nege swartes in ‘n kerk in Charleston, Suid-Carolina, doodskiet.

Op 25 Julie 1993 het vier “vryheidsvegters” van APLA tydens ‘n erediens by die St. James-kerk in Kenilworth, Kaapstad, ingestorm en met outomatiese wapens op die gemeente losgebrand. Hulle het ook handgranate gebruik om die weerlose kerkgangers aan te val. Elf mense is gedood en 58 gewond. Indien een van die kerkgangers, Charl van Wyk, nie met sy .38-kortlooprewolwer begin terugskiet het nie, sou selfs méér mense gesterf het. In daardie geval was die aanvallers swart en die slagoffers blank. Die aanval is egter geensins aan alle swartmense of “swart rassisme” jeens blankes verbind nie. Trouens, die swart Amerikaanse leier, eerwaarde Jesse Jackson van die “Rainbow Coalition” (waarvan Suid-Afrika se “reënboognasie” afkomstig is) het besoek aan die Suid-Afrikaanse ambassade in Washington gebring en die daad aan “apartheid” toegeskryf! Jackson het volgens ‘n berig in Beeld van 29 Julie 1993 verklaar:

”As deel van die internasionale gemeenskap rou ons oor die verlies van hierdie jongste slagoffers van die barbaarse apartheidstelsel, soos ons in die verlede gerou het oor die duisende slagoffers van staatsgeborgde terrorisme wat in tronke dood is weens marteling, wat in Bantoestans dood is weens verhongering, of doodgeskiet is ten tyde van vreedsame betogings’.”

As swart terroriste moor, is diegene wat hulle doodskiet bloot “slagoffers van die barbaarse apartheidstelsel”, maar as ‘n blanke – na bewering, want ons het nog geen regstreekse getuienis dat hy wel die daad gepleeg het nie – op swart kerkgangers skiet, is alle blankes aandadig, weens “internasionale blanke rassisme en wit heerssug”. Dus, dit maak nie saak wie die sneller trek of wie die slagoffers is nie, die blankedom sal altyd die skuld kry. Vandaar dus ook Lydia Polgreen se treurmare oor die groot aantal (meer as ‘n miljoen) swart Amerikaanse misdadigers wat tans in die gevangenis verkeer en, soos sy dit stel, “if current trends continue, one in three black men are expected to spend time in prison at some point in their lives”. Dis nie hul gedrag of die misdade wat die probleem is nie, dis “blanke heerssug”. Trouens, die jongste term wat deur rashisterici rondgeslinger word, is “strukturele rassisme”. Polgreen haal ‘n swart aktivis en “styldeskundige”, Michaela Angela Davis, aan wat dié term gebruik. Soos alle slagspreuke uit die VSA klakkeloos deur plaaslike linkses oorgeneem word, kan ‘n mens maar seker wees dat dit binnekort in die blaaie van Beeld of Die Burger ook sal verskyn, uit die pen Adriaan Basson of Max du Preez. Berei dus maar voor om “strukturele rassisme” nog sommer baie te hoor; dis die boetie van die kulturele marxis, Herbert Marcuse, se begrip dóér uit die sestigerjare, toe hy gepraat het van die “strukturele geweld” van kapitalisme. Eers was daar “strukturele geweld”, nou is daar “strukturele rassisme”. Hoe meer dinge verander, hoe meer bly hulle dieselfde.

Volgens beskikbare meningsopnames glo die meerderheid Amerikaners nie meer die amptelike weergawe van die gebeure op 11 September 2001 toe twee vliegtuie in die World Trade Center vasgevlieg het nie. ‘n Aansienlike persentasie meen dat dit óf die Israeli’s óf die Bush-regerings self is wat agter die terreur van daardie dag sit. Hoe gebeur dit dat ‘n 21-jarige jongman sommer by ‘n swart kerk inloop en nege mense doodskiet? Direk daarna word foto’s van hom by die ingang van die kerk en van sy baadjie met ou SA en Rhodesiese vlae wêreldwyd gepubliseer. En hy word binne enkele ure in hegtenis geneem. Indien hy werklik ses maande lank aan sy daad beplan het, sou hy hom tog kon vermom het, vals nommerplate op sy motor gehad het, ens., tensy hy gevang wóú word. Of tensy een van die VSA se 18 duistere geheime dienste wat mense in kampe oral ter wêreld martel en allerlei sielkundige eksperimente op hulle uitvoer, ‘n handjie daarin gehad het… Wie weet?

Oor die egtheid van die voorval en van die vlae op die baadjie, sal ons seker tydens die hofsaak wat kom, moet oordeel. Bygesê: as daar ‘n hofsaak is, want soms word sulke “massamoordenaars” mos gerieflikheidshalwe deur ander gevangenes om die lewe gebring. Aangesien die meerderheid gevangenes in Amerikaanse tronke swart is, kan ons nou al voorspel dat Roof, die “wit, rassistiese moordenaar” nie baie gewild by sy medegevangenes gaan wees nie. Hopelik oorleef Roof totdat hy in die hof kan verskyn.

Roof se borgaansoek op die moordklagtes is reeds afgekeur, dus verkeer hy incommunicado in die tronk. Intussen gaan die “vertelling” rondom hom egter ongesteur in die hoofstroommedia voort. Die jongste bewering is dat hy glo ‘n webblad by die domein lastrhodesian.com bedryf het, waarop hy, soortgelyk aan die Noorse skieter Anders Breivik, ‘n “rassistiese manifes van 2000 woorde” sou gepubliseer het. Ek het intussen ondersoek ingestel en, hoewel die domein lyk my intussen vanlyn gehaal is, met behulp van Google se kasgeheue wel die teks kon aflaai. Volgens “Whois”-inligting is die domein op 9 Februarie 2015 geregistreer, maar nêrens kon ek sien dat die domein spesifiek aan Roof verbind word nie, aangesien die privaatheid van die ware eienaar deur die registrateur beskerm word. So iets word gewoonlik teen ekstra koste gedoen. Indien Roof sy manifes wou publiseer, waarom sou hy lastrhodesian.com se eienaarskap wou verdoesel?

In sy (beweerde) manifes sê Roof die volgende oor die Amerikaanse Suide en oor Suid-Afrika:

Some people feel as though the South is beyond saving, that we have too many blacks here. To this I say look at history. The South had a higher ratio of blacks when we were holding them as slaves. Look at South Africa, and how such a small minority held the black in apartheid for years and years. Speaking of South Africa, if anyone thinks that think will eventually just change for the better, consider how in South Africa they have affirmative action for the black population that makes up 80 percent of the population.

It is far from being too late for America or Europe. I believe that even if we made up only 30 percent of the population we could take it back completely. But by no means should we wait any longer to take drastic action.

Is Roof se verhaal eg of verteenwoordig dit een groot manipulasie? Die redes vir so ‘n manipulasie is voor die hand liggend: Regoor die wêreld is daar ‘n ontwaking van patriotiese gevoelens onder blanke volkere, veral in Europa. Terwyl die swartman in Suid-Afrika slegs 20 jaar gelede as ‘n onskuldige slagoffer van blanke boosheid beskou is, met Mandela as ‘n soort heilige en martelaar, is die bordjies redelik onlangs verhang en word die swartman deesdae as die dader gesien wat op ongekende skaal in ons land moor, roof en verkrag. Die Zuma-bewind se korrupsie en spandabelheid het ook die “morele kapitaal” van die ANC selfs in die hoofstroommedia uitgeput. Die stelsel van swart oorheersing in Suid-Afrika, asook regstellende aksie in die VSA en immigrasie na Europa, is gegrond op die idee dat swartes en Arabiere eintlik net onskuldige slagoffers van Westerse boosheid is wat verdien om in magsposisies oor blankes aangestel te word. Beleefde versoeke van Afrikaners dat ons taalregte en menseregte eerbiedig moet word, word byvoorbeeld honend deur linkses met uitroepe van “verlange na blanke heerssug” begroet.

In meerdere of mindere mate, geld hierdie situasie dwarsdeur die Westerse wêreld en by uitstek in die VSA waar blankes in sommige stede en deelstate reeds in die minderheid verkeer. Linkse blankes en swartes is met ‘n onophoudelike propaganda-oorlog rondom die begrippe “ras” en “rassisme” besig, wat dié tussen die Weste en die ou USSR tydens die koue oorlog na ‘n vulletjie laat lyk.

In haar kommentaar op Dylann Roof se beweerde massamoord het mev. Hillary Clinton na “Amerika se lang stryd met ras” verwys:

“It’s tempting to dismiss a tragedy like this as an isolated incident, to believe that in today’s America bigotry is largely behind us, that institutionalized racism no longer exists. But despite our best efforts and our highest hopes, America’s long struggle with race is far from finished.”

Elke rassevoorval, gefabriseer, gemanipuleer of nie, sal as ammunisie in dié konstante sielkundige en inligtingstryd gebruik word.

Dit geld veral ‘n geval soos dié van Dylann Roof en sy aanval op die Emanuel African Methodist Episcopal Church in Charleston, Suid-Carolina.

Pik, Roelf en De Klerk moet van ons woede en verslaenheid kennis neem!

Izak van Zyl
Izak van Zyl

deur Izak van Zyl

In 1967 is ek onder die polisiester gebore. My pa was ‘n trotse polisieman wat sy lewe vir sy werk gegee het. Hy het sy gesin daaronder laat ly deur vir langer as ‘n jaar altesaam op ons land, Namibië en Rhodesië se grense diens te doen. Hy het in lokasies geboer om onluste te bestry.

In 1986 is ek self onder die ster ingesweer en het die “stertkant” van die terroriste-oorlog en Angola gesien en die onluste beleef… met terroriste wat nie meer op die grense was nie, maar in die stegies en doolhowe van ons land. Volgens my groentjiewaarneming daardie tyd, was die meeste van die sg. bedreiging iets van die verlede behalwe die ekonomiese sanksies en sportboikotte. Ek het beleef hoedat ons Springbokke wat toe al vir baie jare as rebelle moes speel….die magtige All blacks, die Engelse, die Aussies, ens. aandurf.

Ek was deel van die elitemagte van die Republiek van Suid-Afrika en ons het gespog met suksesse om terroriste te neutraliseer en misdaad effektief in bedwang te hou.

Toe my toegewyde poliesmanpa einde 1992 op vervroegde pensioen aftree… sonder dat hy eintlik gepraat het oor sy keuse… het ek min geweet hoekom en wat kom!

Ek het hom en sy geslag generaals met minagting bejeën oor hulle gedurf om ons jong onervare lede net so te los en hulle pensioen te gaan geniet.

Ek het ná 7 jaar diens in die ou SAP tot ‘n ontnugterde besef gekom hoedat dít wat eens ons trots was in die hande van ongeletterdes, onbekwames en skurke beland het.

Ek het vir die volgende 15 jaar eerstehands beleef hoedat dít waarvoor ek en my pa en sy broers ons lewens opgeoffer het, vriende en familie aan die dood afgestaan het, baklei het vir reg en geregtigheid… nou die oorsaak is van die sg. intellektuele agterstand waarmee die sg. “nuwe generasie” moet werk, bevorder word, poste kry en dus die room van seggenskap en salariskerwe beklee… terwyl ek in 18 jaar een trappie gevorder het op die rangstruktuur van die SAP. Terwyl onbekwame, ongekwalifiseerde juniors van agter af tot drie range per jaar verniet kry en my en duisende ander wittes verby is op die hiërargie.!!! DIE ERGSTE IS: ONS HET DIT AS REG EN GOED AANVAAR!!!!!!

NOU VRA EK VIR PIK BOTHA EN SY UITVERKOPERS!!!:

DINK JY DIS LEKKER OM SÓ TE LEEF IN JOU EIE LAND??? DINK JY EK EN DUISENDE AMPTENARE VERDIEN SULKE BEHANDELING????

DINK JY DIT WAS ‘N MAKLIKE BESLUIT OM NET NA 23 JAAR DIENS TE BEDANK OMDAT EK NIE EEN ENKELE ONREGVERDIGE AANSTELLING MEER KON VERDUUR SONDER OM MY MISDAADVRYE GESKIEDENIS IN GEVAAR TE STEL NIE???

DINK JY DIS LEKKER OM DEUR FOT’O-ALBUMS TE BLAAI EN DIE HERINNERINGE MET ‘N WRANG SMAAK IN DIE MOND TE BETRAG???

MET DIE WETE DAT ALLE LEWENS WAT OPGEOFFER IS VIR DIE BEHOUD VAN ONS LAND…VIERNIET WAS????

Ek is nie meer kwaad nie!! Ek is vasberade om die onreg te vergeld!!! AL NEEM DIT DIE RES VAN MY LEEFTYD IN BESLAG!!!!

Ek is ook nie onnosel om myself bloot te stel nie.

EK WIL SIEN DAT PIK EN ROELF EN VERAL DE KLERK SAL KENNIS NEEM VAN DIE WOEDE EN DIE VERSLAENHEID VAN HULLE VOLK OOR WIE HULLE AANGESTEL WAS.

NOU HET JY DIE VERMETELHEID OM NA AL DIE TYD TE SEG DIT WAS NIE JULLE OOREENKOMS NIE?????? WAAR WAS JULLE DAN AL DIE JARE WAT DERDUISENDE MENSE SE GESINNE EN LEWENS OP&%$$# IS????

EK WIL SIEN DAT DAAR ‘N BEWEGING OPSTAAN WAT NIE NET DIE VERDRUKKERS NIE, MAAR OOK DIE UITVERKOPERS SAL LAAT HARDLOOP. ONS SAL REGKOM SONDER JULLE!!!

‘n Streep in die sand

Waar is ons Afrikaners se spreekwoordelike streep op die grond? Het ons ooit so iets?

Ons skole is omgeskakel in masjiene wat Afrikanerkinders vir ure op ‘n dag ANC-propaganda voer. Ons TV-kanale, die nuus wat ons ontvang vanaf hoofstroombronne, alles is daarop gemik om die Afrikaner en alles waarvoor hy staan af te breek.

Ons word aangeraai, subliminaal en andersins, om eerder identiteitsloos in te skakel by die doodgebore rëenboognasie wat so deurmekaar gekrap is dat net die swart nog wys. As jy wit is, is jy ‘n “right-winger”, die laagste lewensvorm wat daar bestaan. As jy wit is, is jy ‘n rassis. As jy wit is, skuld jy die swartes iets, en jy beter betaal of jou gesig word maalvleis gekap terwyl jy slaap. As jy wit is, is jy ‘n “Boer” , en Boere is verkragters wat geskiet moet word. As jy wit is… so kan ‘n persoon heeldag aangaan. ‘n Mens raak net meer en meer bitter soos wat die voorbeelde van die Afrikaner se verguising al te maklik opgeroep kan word, nie omrede die skrywer so ‘n goeie geheue het nie, maar omdat die voorbeelde elke liewe dag raakgesien en raakgelees kan word.

Daar kan baie redes aangevoer word hoekom ons nog nie as ‘n volk die momentum vir daadwerklike aksie kon bereik nie.

Dalk gaan dit nog nie sleg genoeg nie? Dalk omrede my DSTV-kanale nog almal werk? Hoe dit ook al sy, glo ek nie vir een oomblik meer dat daar wel iets aan die kom is wat ons almal tot aksie gaan noop nie. Die radikales gaan die manne in die middel met geen opsie los nie. Wat hierdie “aksie” gaan wees, is tot ‘n mate debatteerbaar, maar my persoonlike opinie is dat daar nou net een manier is om burgeroorlog te voorkom en dit is om dit weg te bid.

Wat God se plan met hierdie land en die Afrikaner ook al is, kan ek met ‘n amper boonatuurlike kalmte wat oor my spoel in die laaste paar weke met opregtheid verklaar dat daar niks is om voor bang te wees nie. God is en bly in beheer, en Sy Wil sal geskied.

Om terug te keer na die onderwerp, waar lê ons streep? Daar is al baie strepe getrek, waar “genoeg” blykbaar toe nie “genoeg” was nie.

Ons hoor van die laaste paar boere wat van hulle plase afgejaag word in Rhodesië, met een boer wat nie eens toegelaat is om sy kinders van die plaas te verwyder voor hy in die tronk gestop is nie. Onwilekeurig dink ek aan voorbeelde waar ons SA boere ook links en regs spesifiek oor naweke in tronke beland met beloftes van verkragtings in die selle. Dit is blykbaar ook nie die streep nie.

Ek wil graag wel ‘n streep voorstel, ‘n laaste strooi, as’t ware :

Die dag wat die eerste boer se plaas Zim-styl gegryp word, is die dag wat die streep oorgesteek is. Ons moet baie mooi verstaan dat daar nie een so ‘n geval toegelaat mag word nie. Om so iets toe te laat, gaan bloot veroorsaak dat boere daarna in totale isolasie een na die ander verjaag gaan word totdat ons in ‘n veel slegter posisie gaan wees as dié waarin Rhodesië hulle nou bevind. (Hou in gedagte dat ons nie verder suid kan vlug nie.)

So my mede-Afrikaners, Boere, wanneer daardie dag aanbreek waar honderde grondbesetters op ‘n plaas opdaag om die eienaar te verdryf, en daar daag nie honderde gewapende manne op om hulle te verjaag nie, het ons hierdie stryd finaal verloor. Daardie dag hoef jy nie te wonder oor wie jou vyand is nie: dit gaan eenvoudig enige persoon of groep wees wat die boere van hulle eiendomsreg wil ontneem.online slots freeОлександр Фільчаков прокурор