Die bestuur van Unilofts, die gebou met studentewoonstelle in Hatfield, Pretoria, ontken dat enige woonstelle in sy kompleks geplunder is of dat daar misdaadvoorvalle tydens studentebetogings plaasgevind het. Volgens mnr. Jan Botes, die uitvoerende beampte van Legprop, eienaars van Unilofts, is die inligting in Praag se berig “kwaadwillig en totaal onaanvaarbaar”. Hy eis ‘n regstelling van die feite wat ons oorspronklik van studente ontvang het en tot dusver nie self kon kontroleer nie.
Hoewel voertuie elders voor die Uniegebou verbrand is, “is geen voertuie egter tydens die protes beskadig voor of binne Unilofts Pretoria nie”.
Aangaande diefstal of plundery, sê mnr. Botes in sy verklaring:
Daar was absoluut geen plundery hoegenaamd by Unilofts Pretoria nie – nog nooit nie nie eens ‘n poging daartoe nie.
Studente by Unilofts is ook nie beperk tot diegene wat nie tot koshuise toegelaat word nie.
Unilofts… verskaf verblyf aan studente wat privaat wil bly en nie noodwendig net dié wat nie koshuis-verblyf kry nie. Unilofts is ‘n gesogte en baie gewilde studentveblyfkompleks en elke jaar sover 100% beset met studente van alle rassegroepe. Besoek gerus ons webtuiste by www.Unilofts.co.za.
Wat veiligheid oor die algemeen by die gebou betref, verklaar die maatskappy:
Unilofts het seker die beste sekuriteit van alle studentebehuisingskomplekse en daarop is ons baie gesteld en ons is ook tans besig om dit nog verder op te gradeer tot die voordeel van ons inwoners en die eienaars. Daar was selfs addisionele sekeriteitswagte aangestel die dae van die betogings. Daar het nie een van betogers in ons kompleks ingekom nie! Daar is nie een deur afgebreek of in enige woonstel eenheid ingebreek nie want hulle was glad nie op die perseel nie. Hoegenaamd niks is geplunder of gesteel by Unilofts Pretoria nie – absoluut niks! Ons sekuriteit was op diens saam met ons bestuurder tydens die optogte en by Unilofts Pretoria was daar geen insidente hoegenaamd nie. Ons studente in die kompleks was almal veilig en nooit in enige gevaar nie.
Daar was geen plundery en geen artikels van enige iemand was gesteel nie. Die stelling dat ons veiligheidswagte aan sulke bedrywighede verbind word is total absurd en ‘n leuen, hulle was juis besig om die gebou op te pas om te verseker die eiendom word beskerm en dat ons huurders veilig is. Waar studente in die omgewing aan sulke snert kom sal nugter weet! Daar is geen konflik tussen ons veiligheidswagte en inwoners nie.
‘n Groep betogende swart studente het wel verby die gebou beweeg, maar die perseel self is nooit betree nie en daar is nie by die gebou deur stropers ingebars nie. Mnr. Botes sê:
Die betogers het voor die Universiteitshekke vergader en wel verby Unilofts Pretoria in ‘n groep beweeg maar niemand het by Unilofts Pretoria ingebars en al die skade en stelery aangerig soos beweer word nie. Ons sekuriteit was op hulle pos en alles het goed en ordelik by Unilofts Pretoria verloop. Miskien was dit ‘n ander studentekompleks met ‘n soortgelyke naam maar definitief nie Unilofts Pretoria nie. Die persoon wat hierdie inligting verskaf het, is heeltemal verward en verkeerdelik ingelig, of net ‘n kwaadstoker of net bloot ‘n leuenaar.
Volgens mnr. Botes sal hy graag die persoon wil ontmoet en ondervra wie se goed by Unilofts gesteel is,
“want ons dra geen kennis daarvan nie en daar is sekerlik niks by ons sekuriteitsarea uitgevat nie. Weereens beklemtoon ek dat daar geen insident by Unilofts Pretoria was nie”.
Tot dusver kon PRAAG nog nie weer die studente wat die bewerings gemaak het, opspoor nie, maar sodra ons oor meer inligting beskik, sal ons hul weergawe van die gebeure, moontlik by ‘n ander woonstelgebou, verder publiseer. Ons wil ook ‘n meer breedvoerige ondersoek na die bewerings van seksuele teistering deur voetgangers in Hatfield doen, wat video-onderhoude met damesstudente mag insluit.
Die Universiteit van Pretoria heropen vandag nadat dié instelling gister weereens tot stilstand gekom het toe lede van die EFF, Sasco en opgeruide swart studente aktiwiteite ontwrig het. Blanke studente in die biblioteek is aangesê om die kampus te verlaat of daar sal geweld teen hulle gebruik word. Hierna het die universiteit ‘n Engelse boodskap aan alle studente per sms uitgestuur waarin verrigtinge vir die dag opgeskort is:
Students, academic activities are suspended for today, due to disruptions by students. Further info will follow on the web later today.
Blykbaar het die universiteit sedertdien met die radikale swart studente gesprek gevoer, want intussen het die rektor en visekanselier, prof. Cheryl de la Rey, die volgende boodskap op die UP-webblad in Engels en Afrikaans gepubliseer:
Die Visekanselier en Rektor van die Universiteit van Pretoria het vandag (26 Oktober 2015) indringende gesprekke met die verteenwoordigers van al die studenteliggame gevoer.
‘n Formele ooreenkoms tussen al die partye is onderteken, waarin daar ooreengekom is dat akademiese aktiwiteite op 27 Oktober 2015 sal hervat.
Die aangepaste skedule vir eksamens sal sou gou as moontlik gekommunikeer word.
Dekane sal verdere kommunikasie spesifiek tot hul fakulteite hanteer rakende reëlings vir die herskedulering van toetse, indiening van werksopdragte en ander akademiese aktiwiteite.
Alle amptelike inligting rakende toetse, werkopdragte en eksamens sal beskikbaar gestel word op die UP-webtuiste en ClickUP.
Soos ons terugkeer na normale akademiese aktiwiteite, vertrou ek dat studente en UP-personeellede sal fokus op die opkomende jaareindeksamens en die afsluiting van die akademiese jaar.
Die Universiteit Stellenbosch het ‘n ondersoek geloods teen twee Maties-studente wat hulself Saterdagaand vir ’n partytjie swart geverf het.
Die voorval het Dinsdag oudergewoonte ‘n storm onder politiek-korrektes veroorsaak.
Twee studente van die Universiteit van Pretoria het hulself vroeër vanjaar swart gesmeer en as twee huisbediendes by ‘n partytjie opgedaag.
Die twee vrouestudente is daarna uit hul koshuis geskors.
Die US-studenteraad het in ‘n verklaring ook die voorval ten sterkste afgekeur. Die US-bestuur sal stappe teen die twee oorweeg.
Dié twee studente, Mark Burman en Ross Bartlett, het hul liggame Saterdag swart gesmeer en soos die tennissterre Serena en Venus Williams na ’n 21ste verjaarsdagpartytjie gegaan.
Die universiteit het in ’n verklaring bevestig dat die twee betrokkenes wel Maties-studente is.
Synde ‘n blote derdeklasburger van die Aapzaniese piesangrepubliek, wat agv my gebrek aan melanien minder geskik is om ‘n pos in die formele ekonomie te beklee, sukkel ek so ‘n effe om my derdeklaskop rondom die herrie oor die twee Tukkiedames, wat hulself as ousies aangetrek het tydens ‘n partytjie, te kry.
Eerstens is dié besondere herrie ontketen deur twee dogtertjies van die DA se studentebeweging, die immer-ondepresterende DASO, wat geen verkiesing op die Tukkiekampus kan wen nie. Dié “girly-men” van DASO is geweldig ontstig deur die foto van die twee blanke studentedames wat hulself as ousies aangetrek het tydens ‘n privaatpartytjie, en het dit onmiddellik op Twitter aan die groot klok probeer hang.
Goed en wel, DASO se dogtertjies kan hulle meisiebroekies na willekeur bevuil, maar daar is een, klein probleempie vir DASO, wat die DASO-rassismegillers se ganse, histeriese geskree-huil oor sogenaamde rassisme oombliklik vernietig: Die Kaapse Klopse. Laasgenoemde se optog gaan ook onder die besonder politiek-inkorrekte naam van ‘n “coon carnival” gebuk. Elke, iedere Nuwejaar in die Kaap, ja, die einste Kaap wat deur DASO se party, die DA, beheer word, in hul einste leidster, Rooi Helen, se Weskaapprovinsie, is daar ‘n swetterjoel bruines wat hul gesiggies swart verf, en dan, begelei deur vals trompette, ‘n vals gesingery en ewe vals banjo’s, deur die strate van die eweneens DA-beheerde Kaapstad paradeer. Waarom sou die DASO-meisietjies mal raak van histeriese verontwaardiging oor twee Madeliefkoshuismeisies wat hulself as ousies aantrek, maar soos die graf swyg oor ganse troepe bruines wat hul gesigte jaarliks swart smeer in die DA se enigste metropool, Kaapstad, en dan, met die amptelike beskerming van die DA se spietkops, deur die DA-stad, Kaapstad, paradeer, moet ek myself afvra?
Sulke raaisels is egter vêr bo by vuurmaakplek, synde ‘n pigmentgebrekkige derdeklasburger. Kom ek bepaal my eerder by ‘n eenvoudiger vraagstuk: Salomo kon hom destyds verwonder oor die vlug van ‘n arend en die weë van ‘n vrou. Ek verwonder my waarom twee blanke studentemeisies, wat hulself as ousies wou aantrek op ‘n privaatpartytjie, sulke geweldige aanstoot sou kon gee?
Is dit byvoorbeeld erger om jouself as ‘n ousie aan te trek, as om ‘n bejaarde blanke te martel en om petrol in sy keel af te gooi? Laasgenoemde rassistiese haatmisdaad het immers in die afgelope paar dae plaasgevind, maar ek lees hoegenaamd niks daaroor in die linkse haatblad, die Daily Maverick, nie. Nee, ene Pollak, van die Daily Maverick, kots eerder ‘n haatgevulde stuk PK-drek oor die Tukkiedames se kwansuise rassisme, maar swyg soos die graf oor die blanke omie wat die brandstof in die keel gekry het. Vir Pollak is die marteling ‘n bejaarde Afrikaner se lot, dus van sekondêre belang – hy skuim egter wel om die mond met kranksinnige PK-verontwaardiging agv die denkbeeldige rassistiese misdaad van twee blanke studente.
Is dit dus, in die besonder-beperkte verstand van ‘n Daily Maverick-hoernalis, meer rassisties vir ‘n witte om haar gesig swart te smeer mbv skoenpolitoer, al is dit vir ‘n partytjie, as om brandstof in ‘n bejaarde, blanke oom se keel af te forseer, tydens ‘n rassistiese haatmisdaad? Waarom gee dit sulke geweldige aanstoot wanneer ‘n witte hom as ‘n swarte voordoen, en hom- of haarself soos ‘n swarte aantrek? Is daar ‘n skaamte in sekere groepe waar dit by ‘n tiperende swart voorkoms kom? Is selfs die uitbeelding van ‘n swart gelaatskleur en ‘n dik agterstewe wat, en laat ons eerlik wees, dikwels ‘n swart kenmerk is, aanstootlik en selfs rassisties? Is daar, met ander woorde, ‘n absolute, internasionale norm van skoonheid, waaraan slegs blanke dames voldoen, en is dit gevolglik kwansuis rassisties vir die mooies, die blankes, om hulself swart te laat lyk, en die ander, die allochtone, in die proses sleg te laat voel oor hulself?
Dit lyk tog so, as die vrye mark enige aanduiding sou wees van vroulike aantreklikheid. Die Britse tydskrif, The Economist, berig hier oor die pryse wat prostitute vir hul dienste kan vra. Sonder regeringsinmengery is die prys van dienste of goedere gewoonlik ‘n goeie aanduiding van hul begeerlikheid en gewildheid; ‘n Porsche Carrera is veel meer begeerlik as ‘n Toyota Yaris, veral onder ooms wat ‘n middeljarekrisis beleef, en laasgenoemde word in dié twee se relatiewe pryse weerspieël. The Economist het gegaan en ‘n studie gedoen oor die aanlynprofiele van sowat 190 000 dames van die nag, en tot ‘n voorspelbare gevolgtrekking gekom: Vrouens wat aan Westerse norme van skoonheid voldoen, kan die hoogste pryse vra vir hul “professionele dienste”. Ek haal aan: “The customers who reported encounters to the website we analysed clearly value the stereotypical features of Western beauty: women they describe as slim but not scrawny, or as having long blonde hair or full breasts, can charge the highest hourly rates.”
Blanke, slanke prostitute se pryse is dus hoog; deur die bank verdien swart prostitute in Amerikaanse stede minder as hul blanke eweknieë, in New York, Washington en ander VSA-stede. Dus is daar, ten minste onder die mans wat sulke dienste gebruik, ‘n duidelike voorkeur: Die ideale vrou is blank, met lang hare, asook met ‘n slanke liggaamsbou. Wat die stereotipiese swart vrouens wat deur die twee studente uitgebeeld is, aanbetref, wel, hulle pryse in ‘n vrye mark vir prostitusie is heelwat laer, en dus is hulle as’t ware die Yarisse, teenoor die blanke Porsches.
Indien die twee Tukkiedames se satire, of eerlikheid, rondom swart aantreklikheid dan wel rassisties was, is daar ook ander sondebokke – selfs onder swart mans. Tokyo Sexwale, die swart SEB-parasiet, is een voorbeeld hiervan. Hy was naamlik met ‘n jong, blonde, blanke, Judy Sexwale, getroud. Tans is hulle gewikkel in ‘n lelike egskeiding, maar het Sexwale nie, dmv van sy keuse van ‘n vrou, net so rassisties soos die twee blanke Tukkiestudente opgetree nie?
As dit dan voorts rassisties sou wees van die twee studentedames om hulself swart te probeer maak, wonder ek waarom miljarde rande bestee word deur swart vrouens aan produkte soos haarverlengings en velbleikmiddels, om hulself meer wit te laat lyk. Kyk byvoorbeeld na die “blonde” swart sangeres, Nicky Minaj. Sy dra meestal ‘n blonde pruik, om haar natuurlike, Afrikaanhare te probeer verdoesel. Waarom skree-huil hetsy die DASO-meisietjies, hetsy die Daily Maverick se hoernaliste nie eweneens oor haar “rassisme” nie?
Dus; nee wat, die optrede van die twee studente was onskuldige studentepret. Diegene wat hulself te na gekom voel, en wat “rassisme” skree-huil, moet eerder eerlik wees en hulself afvra of daar nie inderdaad ‘n absolute norm van vroulike skoonheid, verpersoonlik deur die Europese vrou, is nie.
Die twee Tukkie-damestudente wat hul gesigte swart gesmeer het, is aangekla en gaan deur die Universiteit van Pretoria aan ‘n tugverhoor onderwerp word.
Beeld berig dat “Nicolize Mulder, woordvoerder van die UP, bevestig het dat die universiteitsbestuur Dinsdagoggend ’n onmiddellike ondersoek na die voorval gelas het nadat hulle daarvan bewus geword het.”
“Die gedrag van die studente in die foto’s is totaal onaanvaarbaar,” sê Mulder.
Volgens Mulder is die foto’s op ’n partytjie geneem wat nie ’n universiteitsgeleentheid was nie.
“Maar omdat die studente daarin geregistreerde UP-studente is, het hulle deur hul optrede die naam van die universiteit in oneer gebring.
“Tugstappe sal daarom teen alle betrokkenes gedoen word.”
Die DA-studente-organisasie, DASO, wat eerste die foto in die hande gekry en die kwessie aan die groot klok begin hang het, het sy tevredenheid uitgespreek dat die twee studentes vervolg gaan word.
‘n Lid van Daso, Matthew Cuthbert, sê:
“Ons is ook besig met ons eie ondersoek na die voorval. Rassisme is ’n baie gevoelige kwessie by die universiteit, veral omdat daar al voorvalle van rassisme was.
“Ons voel dit is hoog tyd dat die universiteitsbestuur dit sterk aanpak.”
Enwee Human, president van die UP se studenteraad, meen “hoewel die voorval nie direk met die universiteit verbind kan word nie, kan dit nie in die huidige atmosfeer en konteks van tersiêre instellings wat daarna streef om te transformeer, toegelaat word nie”.
‘n Herrie het losgebars oor twee Tukkiestudentes wat hulself swart gesmeer het, wat blykbaar in navolging van VSA-sienings as “rassisties” beskou word. Die DA se studenteleier, Thorne Godinho, het ‘n pleidooi gelewer dat die Universiteit onmiddellik verswart of getransformeer moet word deur in hoofletters, “Transformation NOW”, te twiet.
Studentes met swart gesigte en kopdoeke
Godinho het ook gepoog om swart mediapersoonlikhede soos die News24-rubriekskrywer TO Molefe, met die foto te “skok” deur dit op Facebook en Twitter te versprei. Uitroepe van skok en verbasing is oral aanlyn geuiter.
Dit blyk egter dat die twee Tukkies ‘n privaat mondigheidswordingpartytjie bygewoon het en dat dit niks met die Universiteit van Pretoria te make had nie. Op die oog af wil dit dus voorkom asof die DA-jeugorganisasie, DASO, wat hom reeds voorheen vir huwelike oor die kleurgrens heen bewyer het, nou te kenne gee dat mense nie privaat mag aantrek wat hulle wil en hulle gesigte mag inkleur soos hulle wil nie.
Van die reaksies op Twitter:
@ThorneGo wow. please tell me that is not real; that it is from somewhere else? something. anything. @Eusebius
Navorsing dui daarop dat die laaste president van die destydse Transvaalse Republiek, Paul Kruger, die grondslag gelê het vir beter rassebetrekkinge terwyl hy president was.
Dit het in nuwe navorsing oor Kruger aan die lig gekom. Dit is vandag die herdenking van sy verjaardag en die Krugerhuis in Pretoria het nuwe uitstallings aangekondig wat onbekende aspekte van sy lewe uitbeeld.
‘n Professor in Geskiedenis aan die Universiteit van Pretoria, Johan Berg, sê Kruger se siening oor rasseverhoudinge was sy tyd ver vooruit. – RSG
As Kovsies glo dat hul nuwe rektor, Jonathan Jansen, hom gaan beywer vir die behoud van Afrikaans as onderrigtaal aan hul universiteit, gaan hulle lelik ontnugter word. Rassetransformasie is Jansen se primêre doelwit. Afrikaans is hoogstens ’n instrument om dié doel te bereik en aan die einde van die proses sal Afrikaans die slagoffer wees.
In Knowledge in the Blood vertel Jansen hoe hy as dekaan van die fakulteit opvoedkunde aan die Universiteit van Pretoria Afrikaans strategies ingespan het om Afrikaners se vertroue te wen terwyl hy terselfdertyd die grondreëls doelgerig so verander het dat die taal as onderrigtaal noodwendig moes kwyn en verdwyn.
Jansen se vertrekpunt is dat Afrikaner-kultuur so deurtrek is van rassisme dat dit eenvoudig moet plek maak vir die vollediger inklusiwiteit en toeganklikheid van Engels. Die kernvraag is hoe om dit te doen sonder om Afrikaners te vervreem.
Die boek bied ’n merkwaardige insig in Jansen se benadering tot Afrikaners en sal waarskynlik as ’n teleurstelling kom vir lesers van sy gereelde rubrieke in Afrikaanse koerante. Waar hy in dié rubrieke bekend geword het vir skerp maar regverdige kritiek, spreek die boek ’n totale veroordeling uit oor Afrikaners as onredbare rassiste – minstens in hul verband as herkenbare etniese groepering.
Jansen se argument kan in kort soos volg weergegee word:
In 1994 is Suid-Afrika bevry van die bose stelsel van apartheid, wat ’n misdaad teen die mensdom was. Swart nasionalisme het finaal geseëvier en Afrikaners – die vaandeldraers van wit meerderwaardigheid en rassisme – is oortuigend verslaan.
Terwyl die openbare lewe reeds grootliks getransformeer is, word die verskansing van Afrikanernasionalisme in wit kerke, skole en universiteite voortgesit. Hy sê Afrikaners klou desperaat vas aan dié laaste politieke ruimte om ras, kultuur en taal te verdedig. Dis juis hier waar die “kennis in die bloed” onkrities oorgedra en bevestig word.
Wat ter sprake is, skryf Jansen, is “oorgedraagde kennis” – in wese rassisme – van die ouer geslag na ’n jonger geslag wat nie self eerstehandse ervaring van die verlede het nie, maar in wie die ou vooroordele voortleef.
Dié “oordrag van kennis” berus op gebrekkige insigte in die verlede. “Daar bly ’n diepe ontkenning van ’n kriminele apartheidsverlede onder wit Afrikanerkinders en hul lewende ouers,” skryf Jansen.
Dit is moontlik omdat die Afrikanerkind die produk is van ’n intense stel geslote interaksies – taal, skool, kerk, boeke, tydskrifte, radio en televisie, wat dieselfde waardes voortdurend herbevestig.
Kultuurorganisasies en kunstefeeste soos die KKNK en Aardklop – en selfs die jaarlikse Oppikoppi-rockfees – staan volgens Jansen in diens van ’n eksklusiewe bevestiging van die geslote Afrikaner-kultuur. Hier word “stryde en prestasies van die verlede” as “nostalgiese verheerliking [van] vervloë helde en gebeure” kragtig aan die nuwe geslag oorgedra.
Noudat kru rassisme nie meer aanvaarbaar is nie, vind dit volgens Jansen by Afrikaners uitdrukking in verwysings na kultuur, taal en groepsidentiteit.
Afrikaanse media soos Rapport, Die Burger, Beeld en Volksblad is volgens Jansen deurtrek van stories oor die bedreiging van die Afrikaner-identiteit; die aftakeling van die Afrikaanse taal; hoe Afrikaanse skole geteiken word; die verlies aan werksgeleenthede ten gunste van swart mense; en die einde van Afrikaanse plekname.
Etniese oervrese word vir kommersiële redes uitgebuit, met “skreeuende opskrifte” oor wreedaardige moorde op wit mense wat oor en oor herhaal word. So word misdaad voorgestel as volksmoord.
Die vraag is dan, volgens Jansen, hoe Afrikaners se ongewenste narratief verbreek kan word sodat lede van ’n eksklusiewe en geïsoleerde gemeenskap konstruktief in ’n nie-rassige samelewing geassimileer kan word. Anders gestel: Hoe kan die oorwonne Afrikaner-gemeenskap gelei word om sonder verset “tuis te voel” in die transformasie-agenda?
As akademikus val Jansen se fokus uiteraard op die rol van universiteite, en in dié geval die Universiteit van Pretoria. Sy ervaring by Tukkies word as ’n gevallestudie aangebied wat vermoedelik ook op ander universiteite van toepassing gemaak behoort te word.
In Jansen se argument was Tukkies die bakermat van ’n kultuur van wit meerderwaardigheid en Afrikaner-patriargie, wat in ’n sterk outoritêre ingesteldheid gegrond is. Die insulêre aard van die Afrikaner-kultuur – aangehelp deur jare van akademiese sanksies – het uiting gevind in die ondemokratiese bestuurstyl en ’n verstokte kurrikulum-inhoud.
Jansen se basiese vertrekpunt is dat die Afrikaner-kultuur in wese onhervormbaar is, maar dat dit strategies onvanpas is om dit direk te konfronteer. Hy glo elemente van dié kultuur – die respek vir meerderes en outoritêre besluitneming – moet eerder ingespan word as instrumente om die transformasie-agenda te bespoedig.
Implisiet aan dié argument is die wenslikheid daarvan dat die proses onder die leiding van ’n (generies) swart persoon moet geskied wat ’n deurleefde insig in nie-rassigheid het; ’n wit Afrikaner-leier loop die gevaar van opportunisme wat tot onegte transformasie en selfs onbedoelde aberrasies kan lei.
Die swart leier moet deur sy optrede ’n onberispelike voorbeeld stel. Afrikaners se rassevooroordeel sal op dié wyse ondergrawe word deur die respek vir gesag wat deel van hul kultuur is, en hulle sal inkoop by die agenda.
Afrikaners se aandrang op Afrikaans as onderrigmedium het, volgens Jansen, eintlik maar ten doel om ’n “language barrier” te skep; dis ’n dekmantel om wit bevoorregting te verskans en lede van ander rassegroepe op die kampus te vervreem.
Die groot kuns is hoe Afrikaners se goedgesindheid behou kan word terwyl ’n agenda deurgevoer word wat strydig is met ’n anachronistiese kultuur wat ondermyn moet word. Jansen se oplossing vir die dilemma is gesetel in die konsep van “beleefdheid”, wat hy as ’n kernbeginsel by Afrikaners ervaar. Beleefdheid as strategiese opsie behels ’n empatiese benadering tot Afrikaners se weerstand teen verandering.
Terwyl Afrikaans – minstens voorlopig – as onderrigmedium behou word, en mense in hul eie taal by gesprekvoering betrek word, word die konteks doelgerig verander: Swart studente met ’n voorkeur vir Engels word op groot skaal tot die universiteit toegelaat en dosente word van oral in die (Engelse) wêreld gesoek en aangestel op grond van bewese akademiese kundigheid.
Jansen sê in sy ervaring is die kwaliteit van universiteitsonderrig vir die meeste Afrikaner-ouers ononderhandelbaar. Afrikaners is “voorwaardelike pragmatiste”; solank bepaalde standaarde en waardes verseker is, bly hulle lojaal.
In hierdie konteks was dit nie nodig om Afrikaans as onderrigmedium by Tukkies af te skaf en onwelkome konflik te skep nie. Die demografiese grondverskuiwing het ’n nuwe dinamika losgemaak en die reëls van die spel onherroeplik verander.
Engels, skryf Jansen, het markwaarde vir die nuwe mobiele en globale klas van kenniswerkers onder Afrikaners, en Afrikaner-pragmatisme sal in dié konteks self sorg vir die finale uitfasering van Afrikaans as universiteitstaal. By Tukkies was die taalvoorkeur van die meerderheid studente uiteindelik beslissend Engels.
“Geleë in een van die mees kosmopolitiese stede in Afrika, op die kruispaaie van vele internasionale kulturele strominge, sal die UP onafwendbaar in die rigting van ’n Engelsmedium-universiteit beweeg. Binne die volgende dekade sal daar baie min Afrikaans wees by hierdie eertydse bastion van Afrikaner-nasionalisme.”
Jansen sê wat hy by Tukkies veral roerend gevind het, was dat jong, wit Afrikaanse studente hom bedank het vir sy leidende rol in ’n postkonflik- pedagogie en die transforma- sie wat dit in hul lewe gebring het.
Dit is duidelik dat Jansen Afrikaner-studente in ’n dialoog wil betrek wat geen “oop gesprek” is nie. Hy het hulle by voorbaat kollektief aan growwe rassisme skuldig bevind. Wat hy bied, is ’n empatiese oor om hulle te lei na sy eie insigte.
Die afloop van die gesprek is reeds bepaal: Dat Afrikaners hulle taal en kultuur sal prysgee in die volle kennis van die sondigheid wat daarin vervat is sodat hulle kan opgaan in die ideaal van ’n Engels-georiënteerde nie-rassigheid soos deur swart nasionalisme versinnebeeld.
Knowledge in the Blood: Confronting Race and the Apartheid Past, deur Jonathan D. Jansen. UCT Press/Stanford University Press. 2009.
Hierdie resensie het in 2009 vir die eerste keer in Rapport verskyn.
In die nuwe Suid-Afrika is daar baie nuwe dinge waaraan gewoond geraak moet word. Een hiervan is die kitsrektor. Hierdie term verwys na iemand wat nie oor tyd deur die range (van junior lektor tot lektor tot senior lektor tot medeprofessor tot professor) gevorder en op elke vlak behoorlik ondervinding van die akademie opgedoen het nie. Nee, hierdie mense het hulle sommer gou in ‘n pos hoër as dié van professor (naamlik dekaan, viserektor of rektor) bevind. Op daardie senior vlakke is ‘n mens veronderstel om reeds grondige ervaring van en insig in die wese van die akademie te hê. Weens gebrekkige voorbereiding kan dit kwalik van kitsgevalle verwag word.
Dit is natuurlik moontlik om buitengewoon vinnig in die akademie te vorder as iemand akademies buitengewoon briljant is. In die nuwe Suid-Afrika gaan dit egter nie hierom nie. Dit gaan veel eerder om transformasie, wat insluit dat iemand op grond van ras/kleur en geslag vinnig na die boonste vlakke kan vorder; natuurlik mits hy/sy nie wit en manlik is nie. Dit kan op vordering in die akademie ten koste van die akademie dui.
Tradisioneel blanke Afrikaanse universiteite ly seker die ergste onder die kitsrektorverskynsel. Hierby kom ‘n tweede kenmerk eie aan die nuwe Suid-Afrika, naamlik dat die blanke rektore aan Afrikaanse universiteite plek vir bruin rektore moet maak. Hier geld veral twee oorwegings. Eerstens word gepoog om die indruk te wek dat ‘n bruin rektor ‘n mindere bedreiging as ‘n swarte vir die heil van Afrikaans as onderrigtaal inhou. Tweedens funksioneer die bruin rektor as oorgangsfiguur van die vorige wit rektore na die swart rektore wat noodwendig na die bruine kom. Eers met ‘n swart rektor in die stoel sal die transformasieproses volledig verwesenlik wees. Ras/kleur is die aanjaer (“turbo”) vir transformasie; verandering wat geensins verbetering hoef te wees nie.
Wat baie duidelik by die vulling van sodanige rektorskappe behoort te wees, is dat die politieke stert die akademiese hond swaai. Wat reeds net so duidelik is, is dat ‘n bruin rektor nie met die heil van Afrikaans vertrou kan word nie. Daar is die klassieke voorbeeld van Jakes Gerwel, ‘n hoogleraar in Afrikaans, wat om politieke redes sy intreerede in Engels gelewer het en as rektor die Universiteit van Wes-Kaapland om politieke redes van ‘n oorwegend Afrikaanse universiteit tot ‘n uitsluitlik Engelse universiteit getransformeer het. Hoeveel te meer sal bruin rektore uit ander dissiplines as Afrikaans nie met oorgawe dieselfde paadjie bewandel nie? Hier onder vestig ek die aandag op drie sodanige rektore wat onderskeidelik as ‘n sielkundige, teoloog en opvoedkundige beskou word.
Daar is net een tradisioneel Afrikaanse universiteit waar Afrikaans (nog) nie (erg) agteruit boer nie en dit is die Potchefstroom-kampus. Die rede hiervoor is dat dit die enigste sodanige inrigting is wat steeds ‘n wit rektor het, maar sy pos word vir vulling in 2014 geadverteer. Aan universiteite is die stragegie om die universiteitsraad te transformeer, dus demografies meer verteenwoordigend te maak, en dan die rektorstoel teen wil en dank met ‘n nie-witte te vul.
Sedert 2009 is Cheryl de la Rey die rektor van die Universiteit Pretoria. Sy het in 1983 die graad BA behaal en eers in 1999 die doktorsgraad. Ná drie jaar as onderwyseres het sy wel deur die range van junior lektor tot professor en daarna tot viserektor gevorder. Maar sy het twee nie-akademiese voordele geniet, naamlik sowel ras/kleur as geslag. Die aankondiging van haar aanstelling as rektor is met ongeloof begroet. Sy kon dit aanvanklik self ook nie glo nie. Naas geslag onderskei ‘n ander faktor haar van die twee gevalle hieronder, naamlik dat sy Engelssprekend wil wees omdat sy naskools uitsluitlik aan Engelsmedium-universiteite (Durban-Westville en Kaapstad) studeer het. Daar moet nie verwag word dat sy uit haar pad sal gaan om Afrikaans as onderrigtaal te bevorder nie.
Russel Botman is sedert 2007 die rektor van die Universiteit Stellenbosch. Hy het in 1978 die graad BA verwerf en eers in 1994 die doktorsgraad. Hy was twaalf jaar lank predikant waarna hy in 1994 senior lektor, in 1999 medeprofessor, in 2000 professor en in 2002 viserektor geword het. Ras/kleur/transformasie (die onderwerp van sy doktorale proefskrif), dus politieke oorwegings, het skynbaar so ‘n groot rol in sy vinnige vordering in die akademie gespeel dat sy aktivistiese UDF/ANC-verlede eerder as ‘n bate pleks van, soos dit hoort, as ‘n absolute diskwalifikasie gefunksioneer het. Hy is deurgaans in Afrikaans aan die Universiteit van Wes-Kaapland onderrig, waaruit egter nie afgelei moet word dat hy enigsins met die heil van Afrikaans vertrou kan word nie.
‘Jonathan Jansen se doktorale proefskrif van skaars 200 bladsye handel oor ‘n dekade van Zimbabwe se skoolleerplanne’
Jonathan Jansen is sedert 2009 die rektor van die Universiteit Vrystaat. Hy het die graad BSc in 1979 aan die Universiteit van Wes-Kaapland voltooi en ‘n biologie-onderwyser geword. Beurse het hom in staat gestel om ses jaar lank in Amerika te studeer, waar hy aan twee uiters linkse universiteite, Cornell en Stanford, studeer en onderskeidelik ‘n magister- en ‘n doktorsgraad (eers in 1991) voltooi het. Sy doktorale proefskrif van skaars 200 bladsye handel oor ‘n dekade van Zimbabwe se skoolleerplanne. Hierna het hy vinnig gevorder tot professor in 1994, dekaan in 1997, eers aan Durban-Westville en van 2001 af aan die Universiteit Pretoria.
Hy is in Montagu gebore en is van huis uit Afrikaans en ‘n NG Sendingkerk-mens. Op grond van Jansen se ses jaar in Amerika en natuurlik opportunistiese politieke oorwegings het hy sy moedertaal versaak en Engels tot sy “eerste taal” verhef. Dan is die volgende stap maklik: As hy so goed is deur Engels te word, waarom kan almal nie maar verengels nie? Sy standpunt is dan soortgelyk aan dié van Alfred Milner (1854-1925) wat probeer het om die Transvaal te verengels. In sy aansoek om die rektorskap het Jansen egter onderneem om Afrikaans te bevorder. In sy intreerede het hy genoem dat hy iedere swart student wil dwing om Afrikaans te leer. Wat het van hierdie voorneme geword? In sy bespreking van Jansen se 2009-boek het Chris (Boetman) Louw Jansen ‘n wolf in skaapsklere genoem. Hy is nog nie verkeerd bewys nie.
Oor die rol wat ras/kleur in Jansen se bevordering gespeel het, kan daar min twyfel wees, al verkondig hy dat sy aanstelling uitsluitlik aan sy besondere akademiese voortreflikheid te danke is. In sy boek, Knowledge in the Blood (2009), vertel Jansen dat Johan van Zyl, toe die rektor van die Universiteit Pretoria en tans die uitvoerende hoof van Sanlam, glad nie in die blanke kandidate vir die dekaanspos belanggestel het nie. Die pos is toe deur Jansen gevul. Voordat Jansen as rektor in Bloemfontein aangestel is, het die destydse voorsitter van die raad van die Universiteit Vrystaat, regter Faan Hancke, verkondig dat die volgende rektor nie-wit sal wees. Sodanig was die nie-akademiese ingesteldheid weens al die politieke stof wat met die Reitz-video (2008) opgeskop is.
Op 18 September het Jansen die Percy Baneshik-gedenklesing gelewer. ‘n Verkorte,vertaalde weergawe is in Die Burger (3 deser, p 17) gepubliseer, met die volledige teks op daardie koerant se webwerf. Ek gebruik die oorspronklike teks, maar vestig die aandag op net enkele aspekte.
Jansen het dit tereg teen die sotlike strategie van bv die Afrikaanse Taalraad (ATR) om Afrikaans en die “non-English languages under one political umbrella” te bring. Hy noem dit tereg “a very superficial scheme to advance” Afrikaans. ‘n Mens vra jou af: Waarom beywer al die taalaktiviste vir Afrikaans hulle nie ondubbelsinnig vir die heil van Afrikaans nie? Waarom die dekmantel van “ander inheemse tale” gebruik as hulle eintlike doel is (of behoort te wees) om Afrikaans te bevorder?
Jansen het dit tereg ook teen “black elites trumping the value of indigenous languages in schools while their own children attend … schools in English”. Dit laat my dink aan Wannie Carstens wat op 26 September in ‘n toespraak “gedroom” het van Afrikaanssprekendes wat “spontaan” hulle kinders na Afrikaanse skole stuur. (Die volledige teks is op 27 September op LitNet gepubliseer.) Maar dan bring Carstens terselfdertyd hulde aan mense wat reeds jare lank in die ATR dien en openlik dislojaal teenoor Afrikaans is omdat hulle hulle kinders in Engelse skole geplaas het.
Ingevolge sy droom behoort Carstens moreel verplig te voel om hom met woord en daad vir die ontsetelling van dislojale Afrikaanssprekendes in die ATR te beywer. Die beste beginpunt is immers om jou eie huis in orde te kry en die ATR is een van Carstens se huise. Waarom het hy nie die ruggraat om iets daadwerkliks hieraan te doen nie? Carstens se kernprobleem is dat hy te veel deur modegiere gebuig word. Ek verpes dit dat hy feminisme-onthalwe na Afrikaans as “haar”, dus vroulik, verwys. As taalkundige stel hy hier gewoon ‘n slegte voorbeeld. Dat Carstens van sy neo-linkse politieke etiket hou, val nie te betwyfel nie. Hy verwys na diegene wat hom met Piet Croucamp en Anton van Niekerk assosieer en vervolg dan: “Ek moet erken dis nie ‘n slegte geledere om te deel nie!” (Maroela Media, 2 deser).
Waar is die ATR se voorsitter, Michael le Cordeur, se kommentaar oor Jansen se jongste uitlatings? Hy het dikwels baie te sê oor Kaaps en politieke sake, maar swyg nou oor die dwase standpunt van Jansen, terwyl dit eintlik om verdoeming smeek. Op die ATR-webwerf word daar geen ATR-standpunt oor hierdie saak gestel nie. Lesers word bloot na kommentaar in ander bronne verwys.
‘Die aanstelling van Danny Titus as die kultuurhoof van die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV) was ten minste net so ‘n onvanpaste transformasieskuif as die aanstelling van die bogenoemde drie bruin rektore’
Die aanstelling van Danny Titus as die kultuurhoof van die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV) was ten minste net so ‘n onvanpaste transformasieskuif as die aanstelling van die bogenoemde drie bruin rektore. Hoe kan iemand wat klaarblyklik geen aanvoeling vir en simpatie met die Afrikaner, sy taal en die res van sy kultuur het aan die hoof van sodanige kultuur in enige respektabele onderneming staan? Titus funksioneer soms as regter in die ANC-regering se Menseregtekommissie. Daar het hy baie duidelik sy afsku van Afrikaners laat blyk. Hy is ook een van die Afrikaans-dislojales wie se teenwoordigheid reeds lank in die ATR geduld word.
Let op wat Titus oor Jansen se jongste uitlatings oor Afrikaans te sê gehad het. Titus sê: “Afrikaanssprekendes en Afrikaans het Jansen se uitlatings ondersteun. Hy het gesê mense moet na kritiese stemme soos dié van Jansen luister. ‘Afrikaans het inderdaad ‘n groot bydrae om te maak, al is dit net om van sy skynheiligheid ontslae te raak'” (Praag, 2 deser). Let op die vermetele en neerbuigende “al is dit net” en dan word die groot bydrae wat Afrikaans kan maak direk met skynheiligheid verbind. Hoe kan so ‘n element in die boesem van die ATKV en die ATR geduld word? Myns insiens het Titus hom in albei poste as uitnemend ongeskik bewys. In die nuwe Suid-Afrika het die gewoonte in glad te groot mate onder Afrikaners posgevat om beleefdheidshalwe alle beledigings, wat (grootliks) onverdiend na hulle kant toe kom, te verduur.
Jansen verwys in sy gewraakte toespraak na die voorbeeld wat die Universiteit Vrystaat stel. Daar is ‘n “trade-off” wat onderrigtaal betref. Swart studente aanvaar die nie-moedertaal Engels en Afrikaanse studente moet ingelyks dieselfde nie-moedertaal aanvaar. Hy hou dit as billik voor. Maar hy vergeet gerieflikheidshalwe dat diegene wat Engels as moedertaal het geen opoffering hoef te maak nie. “There is no discernible tension, anymore, about using English only in meetings of residences and other public meetings … by bringing black and white students into communion as human beings, and by transforming the learning commons (especially in the residences), the hard lines around rival language – English and Afrikaans – started to dissolve.” Hoekom? Omdat van die Afrikaanssprekendes verwag word om in FW de Klerk-modus toe te gee, dus Afrikaans te versaak en Engels as die primêre universiteitstaal te aanvaar.
Waarom nie tweetalige byeenkomste of om die beurt Afrikaanse en Engelse byeenkomste nie? Waarom voorkeur gee aan die voorkeurtaal van die nuwe indringers op die kampus en die voorkeurtaal van die groep wat die universiteit gestig en uitgebou het, minag? Is die speelveld gelyk as wit studente en dosente die grootste offers moet bring? Hulle sou akademies en kultureel veel beter daaraan toe gewees het as die universiteit eentalig Afrikaans gebly het. Waarom mag daar nie van die nuwe kampusbesetters ‘n billike teenprestasie verwag word nie, naamlik dat hulle Afrikaans moet aanleer as hulle kies om daar te studeer? Dit is immers presies hierdie vereiste wat dwarsoor die wêreld gestel word: Daar word van die student verwag om by die universiteit aan te pas en nie andersom nie.
‘n Soortgelyke ongebalanseerde en onbillike situasie doen hom in die breë Suid-Afrikaanse universiteitsituasie voor. Die tradisioneel Afrikaanse universiteite moet tweetalig of verkieslik eentalig Engels word, terwyl die tradisioneel Engelse universiteite ongesteurd soos voorheen kan voortgaan. Dit is net Afrikaans wat as ‘n uitsluitingsmeganisme geëtiketteer word, terwyl Engels in die praktyk dikwels op dieselfde manier funksioneer. Daarteen opper Jansen nie beswaar nie. Hy versuim ook om te noem dat dit net van die tradisioneel wit universiteite verwag word om nie-wittes op al hoe groter skaal te akkommodeer. Die tradisioneel swart universiteite mag maar sonder beswaar ongetransformeerd eksklusief swart bly.
Dieselfde onverkwiklike onbillikheid doen hom by skole voor. Nuwe indringers mag nie toegang tot tradisioneel wit skole geweier word nie en is in die gerieflike posisie dat hulle volle toegang verkry tot geriewe wat oor dekades deur wit onderwysers en wit ouers opgebou is. Mits hulle nie-wit en veral swart is, geniet hulle die verdere voordeel dat hulle nie verplig mag word om skoolgeld te betaal nie. Dit geskied alles in die naam van geregtigheid.
Christo Viljoen, ‘n viserektor van die Universiteit Stellenbosch (1993-1998), verwys na Jansen se “wasige logika”. As Jansen se redenasie tot sy volle konsewensies deurgevoer word en almal in dieselfde mate opofferings moet maak, het ons die volgende situasie: “Géén onderwyser/dosent mag in sy (die dosent se) moedertaal doseer nie, en alle studente moet in ‘n taal anders as hul moedertaal klas loop. Met dieselfde wasige logika stel ek voor: Kom ons voer Chinees in as enigste onderrigtaal in ons skole (en universiteite?). Chinees is per slot van sake die grootste wêreldtaal met verreweg die meeste huistaalsprekers. Dan is ons afgestudeerdes voorbereid daarop wanneer China die land klaar gekoloniseer het, en álle onderwysers en dosente én studente maak die opoffering om in ‘n ander taal as hul eie onderskeidelik onderrig te gee en te ontvang. Niemand word dus onbillik bevoordeel nie” (Die Burger, 5 deser, p 13).
‘Afrikaans has, rightly, been the target of political ridicule’ – Jansen
Jansen bied sy “one major solution to the long-term resolution of the crisis in education” in die volgende gevolgtrekking aan: “This is why Afrikaans-exclusive or even Afrikaans-dominant white schools and universities represent a serious threat to race relations in South Africa … it is English and not Afrikaans that could be the ‘taal van versoening’ … What English does is level the playing fields in the historically Afrikaans universities for common engagement … Afrikaans has, rightly, been the target of political ridicule.” Sy opsomming van ons geskiedenis is: “The scars of our violent past.” Die Jansen-ideaal is: “A school system that introduces English as early as possible, ideally in the Foundation Phase … this means making English a compulsory language course for all students.” Dat so ‘n verpligte kursus in Afrikaans die behoud van die eentalige Afrikaanse Universiteit Vrystaat van weleer kon verseker het, doen hom nie meer in Jansen se wasige logika voor nie.
Huldeblyke stroom in na die dood van die voormalige rugbyadministrateur, Fritz Eloff. Die 93-jarige Eloff was vir 26 jaar die president van die Noord-Transvaalse Rugby-unie.
Hy was ook ‘n lid van die SA Rugbyraad se uitvoerende komitee vir 30 jaar, en ná die dood van Doc Danie Craven in 1993 het hy as die president van die SA Rugby Voetbalunie gedien.
Hy kon ook daarmee spog dat hy tussen 1989 en 1990 die voorsitter van die Internasionale Rugbyraad was.
Buiten rugby was hy die hoof van dierekunde aan die Universiteit van Pretoria vir 31 jaar asook die voorsitter van die Nasionale Parkeraad vir 16 jaar.
Die president van Saru, Oregan Hoskins sê Eloff was een van land se bestes en het ‘n integrerende rol gespeel om eenheid in rugby in Suid-Afrika teweeg te bewerkstellig. – RSG
Piet Croucamp in die geselskap van Marzahn Botha (heel links) en Marlise Scheepers. Foto: BooksLive/Flickr
“Piet Croucamp is ‘n absoluut laakbare persoon. Hy het die beginsels van ‘n mannetjieskat. Hy is slordig. Hy ruik nie altyd baie vars nie en is onnet op sy persoon. Hy is ook ‘n rokjagter wat sy vrou met baie ander vroue verneuk het, daarom is hulle uitmekaar.”
Só sê ‘n joernaliste met wie praag gesels het oor dr. Piet Croucamp, die akademikus van die Johannesburgse Universiteit, wat nou deur linkse, anti-Afrikaanse feministe soos Gillian Schutte as ‘n ridder op ‘n wit perd geloof word vir sy aanval op ‘n vrouefilosoof van Pretoria, Louise Mabille.
Dieselfde joernaliste beweer dat Croucamp ‘n “macho-benadering tot alles het. Geweld is by hom net onder die oppervlakte.”
Croucamp hou daarvan om mense, veral vroue, te beledig. “Met sy tong is hy brutaal. Hy kan ‘n mens beledig dat dit jou stomslaan. ‘n Egte vrouehater.”
Op die vraag: “By hoeveel vroue het dr. Piet Croucamp al geslaap?” antwoord die joernaliste, wat graag anoniem wil bly: “Oeg nee, daar is baie! Hy is regtig los van sedes. Hy het al by magdomme vroue geslaap.”
Dr, Dan Roodt van praag bevestig dat hy ook by was in ‘n kafee toe Croucamp ten aanhore van die geselskap gesê het dat hy “baie vroue begeer”, met die implikasie dat hy ‘n Don Juan is. Een van sy punte van kritiek jeens Mabille se artikel was dat sy ‘n beswaar teen veelwywery inbring.
Die joernaliste is veral verbaas dat Croucamp deur ander akademici en selfs feministe ernstig opgeneem word. “Dis verregaande dat mense hulle steur aan wat hy sê. Hoe durf hy hom oor volkekundige kwessies uitspreek? Hy weet niks daarvan af nie. Louise doen wat die res van die bevolking doen en skrik vir hom.”
‘Louise is net nog ‘n vrou op sy kerfstok’
Dr. Louise Mabille, ‘n slagoffer van Croucamp se vrouehaat
“Dit lyk asof hy nou vir Louise van die Tukkie-kampus verjaag het,” gaan sy voort. “Sy is net nog ‘n vrou op sy kerfstok. Dat hierdie mense hulle onderwerp aan wat hy dink, is absoluut sieklik, veral in akademiese kringe. Hoekom steur hulle hul aan hom?”
Sy vind dit ironies dat Croucamp, wat in die berugte 32-bataljon tydens die Angolese oorlog gedien het, so ‘n groot kritikus van die NP-regering is. “As jy kan dink aan die ou regering, hoe outoritêr hulle was. Hy is net soos hulle! Sy woord is wet, jy kan hom nie teëgaan nie. Hy het ‘n diktatorgeaardheid. Nogmaals, ek vind dit verregaande dat mense hulle steur aan wat hy sê.”
Die joernaliste is egter daarvan oortuig dat Croucamp “dinge strategies benader”. Sy sê: “Hy omring hom met mense wat sy idees verder kan voer, soos byvoorbeeld Cobus Bester van RSG. Hulle is groot maats. Ek dink nie dis objektief dat Cobus vir hom ‘n platform gee om ander mense se lewens te ontwrig nie. Pleks daarvan dat hy in ‘n akademiese debat met Louise getree het. Maar hy het geen argument nie, hy trek net te velde, hy beswadder.”
Eugene de Kock
Eugene de Kock
Sy beweer verder dat Croucamp as “hekwagter” optree wanneer joernaliste onderhoude met Eugene de Kock in die gevangenis wil voer. “As jy dink aan die sedes van ‘n ou wat Eugene de Kock beskerm. Wat sê dit van so ‘n ou? Ek kan regtig nie glo dat mense wat iets van iets af weet hulle aan hom steur nie. Dis vir my absoluut verbasend!”
Weereens het sy baie heftig geraak by die gedagte dat iemand wat self so ‘n gebrek aan enige inbors en konsekwente sedes toon, ‘n klag van haatspraak teen ‘n ander mens, veral ‘n vrou, kan lê. “Dis nog ‘n vrou op sy kerfstok. Hoekom vat hy nie mans aan nie? Hy beskerm vir Eugene de Kock, iemand wat groteske geweld en wreedhede gepleeg het. Hy volg nie ‘n akademiese benadering nie, maar voer ‘n heksejag uit.”
Die joernaliste wat volgens haar “‘n tyd lank in dieselfde sosiale kringe as Croucamp beweeg het”, beskryf sy optrede teenoor dr. Louise Mabille voorts as ‘n “absolute skande… Croucamp is soos die leier van ‘n bende wat sulke veldtogte begin met sulke goed en dis vir my so absoluut treurig van hom. Hy was self in 32-bataljon en nou weet ‘n mens nie hoe sy lewe en dié van Eugene de Kock dalk ooreenstem nie. Daardie liberale feminis, Gillian Schutte, wat nou sy aan sy met Croucamp uitvaar en met ‘n swartman getroud is, het sy al vir Croucamp gevra hoeveel swartmans hy oorkant die grens doodgemaak het?”
In ten minste een geval wat in Trou tot die dood toe, die boek deur die vorige polisiekommissaris, Johan van der Merwe, ter sprake kom, het Eugene de Kock drie burgerlike vroue wat bloot in die geselskap van terroriste was, doodgemaak. Dit staan op bladsy 295:
“Tydens maj. De Kock en sy eenheid se optrede in Lesotho is mev. Jacqueline Quinn en Nomkhosi Mary Mnisi, wat in die geselskap van die betrokke MK-lede was, ook doodgeskiet. (Die derde burgerlike wat doodgeskiet is, was die vrou van een van die MK-lede. Haar geval het nie tydens die amnestieverhoor ter
sprake gekom nie.)”
Croucamp bewonder die Vlakplaasbevelvoerder en vrouemoordenaar, Eugene de Kock, terwyl hy ‘n vrouefilosoof van Tukkies se besware teen geweld wat swartmans teenoor kinders en selfs babas pleeg, aanstootlik en “rassisties” vind.
Ter afsluiting sê die joernaliste tydens haar onderhoud met praag: “Dis een ou waarteen ek my dogter sal waarsku. Hy is shabby. Ek dink regtig Cobus Bester gee vir hierdie ou ‘n platform. Dis absoluut onprofessioneel van hom. Dis ‘n blote vertoning wat hy opsit op RSG. Hy dink hy is ‘n beroemde en dis ouens soos Cobus Bester wat hom die platform gee. Dis vreemd dat die SAUK hom só gebruik.” – praag-verslaggewer
Nelson Mandela het tereg al meerdere kere opgemerk dat hy nie ‘n heilige is nie en sy eerste vrou het ook hierdie feit beklemtoon. Politici en feitlik al die openbare media, bv koerante, tydskrifte, radio- en televisie-uitsendings, benader Mandela kritiekloos en wek die indruk dat hy ‘n heilige is. Sy minder vleiende verlede word nie opgehaal nie. Daar is deesdae nie ‘n gesonde balans in die uitlatings nie; iets waarop ware historici hopelik mettertyd die aandag sal vestig.
Die era waarin ons leef, dra die stempel van sogenaamde politieke korrektheid. In die praktyk beteken dit enersyds dat wit mense deur enigeen sleggesê mag word. Andersyds – en bowenal – beteken politieke korrektheid dat mense wat nie-wit is nie, nie gekritiseer mag word nie. Hoe verder van wit die pigmentasie, dus hoe donkerder die velkleur, des te meer gebiedend is dit dat net goed van diesulkes gepraat word.
Dit is in hierdie milieu dat Kobus Kok, ‘n dosent in teologie aan die Universiteit Pretoria, dit pas wys geag het om Mandela in dieselfde asem as Jesus te noem. ‘n Mens sou dink dat Kok as ‘n teoloog bewus daarvan sou wees dat gelowige mense emosioneel baie sensitief kan wees vir watter sterfling ook al met hulle godsbegrip geassosieer word. Voorspelbaar was daar dadelik kritiek. Politieke korrektheid eerder as wysheid was ongetwyfeld die dryfveer agter Kok se uitlatings en hy het verkies om daarby te hou.
In sekere kringe op die kampus, in die politiek en in die sosiale lewe – in ag genome die toestand waarin hierdie geledere is – sal Kok verhoogde aansien geniet. Daardie mense sal dink Kok se (politieke) hart is reg. Sy gesindheid is soortgelyk aan dié van die Springbok-rugbyspan en die -sewesspan wat onlangs by monde van hulle kaptein verklaar het dat hulle vir “Madiba” speel; dus nie rugby ter wille van rugby en gewoon rugby speel om te wen nie. Hierdie jongmense weet blykbaar nie dat nie-wittes in die vorige eeu herhaaldelik daarop aangedring het dat sport en politiek geskei moet word nie. Insgelyks behoort politiek uit godsdiens gehou te word, maar Kok dink anders; of beskou hy Mandela as bo die partypolitiek verhewe? – soos die DA doen.
Ek reageer na aanleiding van twee berigte, geskryf deur Neels Jackson, wat pas in Die Burger gepubliseer is. Eers die 27ste (p 4) se berig. “Daar is aspekte van … Mandela se lewe wat hom herinner aan Jesus, het … Kok … gesê. Kok het gesê hy wil nie daarmee Mandela gelykstel aan Jesus nie … Maar Jesus was ook volledig mens en ‘n visioenêre leier. In hierdie opsig toon Mandela se lewe ooreenkomste met Jesus s’n.” Dan hierdie lysie: “Leiers soos Moses, Jesus, Gandhi, Martin Luther King en Mandela het almal ‘n lang lydingspad geloop ter wille van ander.” Kok vertel hoe swaar al vyf gehad het om “hoop op ‘n beter toekoms” te wek. Deur te vergewe, “kon hulle die spiraal van geweld breek.” Hierdie bewoording wek die indruk dat die geweld net van bv die nie-Mandela-kant af gekom het en/of daar begin het. Kok meld nie of die hoop op ‘n beter toekoms werklikheid geword het nie.
Kok moes nooit met hierdie storie begin het nie. In die 29ste (p 5) se opvolgberig hou Kok egter by sy standpunt. Daar is darem ‘n ligpunt teen die einde wanneer hy tussen die jonger (en minder heilige) en die ouer (en meer heilige) Mandela onderskei: “Kok het gesê Mandela was ‘n politikus en vryheidsvegter in ‘n stadium in sy lewe. Dit was [liewer: is] nie ‘n mooi verhaal nie. Hy glo egter dat Madiba se mooi hart later in sy lewe vir hom iets beliggaam het van wat Jesus kom leer het.”
Kyk weer na Kok se lysie van vyf wonderlike indiwidue: Moses, Jesus, Gandhi, King en Mandela. Die eerste twee is tradisioneel as wit beskou, hoewel dit deesdae al hoe meer teengespreek word. Die ander drie is ongetwyfeld nie-wit. Naas die gebruik om van “liewe Jesus” te praat, is daar die gewoonte om ‘n troetelnaam vir Gandhi en Mandela te gebruik. Mahondas Gandhi word meesal Mahatma (vader van die nasie) genoem. Pleks van Nelson Mandela by sy voornaam en van te noem, gebruik sy ondersteuners graag sy stambenaming, Madiba of Tata. Terseldertyd word hy, soos Gandhi, as die vader van die nasie beskou; enersyds asof daar nie ‘n kontradiksie tussen die stam- en nasie-assosiasie is nie en andersyds asof daar regtig ‘n Suid-Afrikaanse nasie is. Suid-Afrika het klaarblyklik inwoners, maar daar is plaaslik nie ‘n inklusiewe nasie nie; daarvoor is die kulturele verskille te groot.
Daar is veral een vraag wat ek in die midde wil laat. Is daar in hierdie era van politieke korrektheid enige moontlikheid dat ‘n wit mens in dieselfde mate as Gandhi, King en Mandela verheerlik en geheilig en met ‘n troetelnaam toebedeel sal word? Ek dink nie so nie; maar daar kan baie mense wees wat moreel en andersins baie beter as daardie drie is.
Die atletiekwêreldkampioen Caster Semenya is so deur die geslagstoetsskandaal getraumatiseer dat sy die Universiteit van Pretoria in kennis gestel het dat sy nie eksamen sal kan skryf nie, het Beeld Donderdag berig.
Haar afrigter, Michael Seme, het aan die dagblad gesê dat hy dink die trauma van die vrae rondom haar geslag tref haar nou eers.
“Haar kop is baie moeg,” het Seme gesê.
“Gelukkig het die universiteit ‘n goeie begrip van haar situasie en het dit aan haar duidelik gemaak dat eksamens die laaste ding is waaroor sy haar tans hoef te bekommer.
“Dis vir ons baie belangrik dat Caster die trauma op haar eie manier hanteer, maar ons is almal daar vir haar as sy ons nodig het.
“Sy sal eksamen skryf as sy daarvoor gereed is.”
Semenya studeer tans Sportwetenskap aan die universiteit.
Sy het die 800m gedurende die Wêreldatletiekkampioenskap in Berlyn in Augustus gewen. Maar die skielike verbetering in haar tyd, haar manlike bou en diep stem het twyfel oor haar geslag gesaai.
Die Internasionale Assosiasie van Atletiekfederasies (IAAF) het geslagstoetse op die 18-jarige Semenya uitgevoer, maar het geweier om kommentaar te lewer op berigte dat sulke toetse aangetoon het dat sy ‘n hermafrodiet is.
Verskeie organisasies het geëis dat Leonard Chuene – die hoof van Atletiek Suid-Afrika – moet bedank as gevolg van die wyse waarop hy die episode gehanteer het.
Die VF+-jeug het Woensdag, 5 Augustus, 'n klagte by die Suid Afrikaanse Menseregte Kommissie ingehandig teen die
Charl Oberholzer
Universiteit van Pretoria (UP). Studente het 'n punt bereik waar hul voel dat demokrasie verdwyn het op die Tukkie-kampus. Dit is na aanleiding van die bekendmaking van ongrondwetlike verkiesingsreëls waarvolgens kandidate wat staan in die VSR-verkiesing, verhoed word om hul lidmaatskap van die VF Plus bekend te maak. Studente wat moet stem se reg tot inligting word ontneem, terwyl kandidate se reg tot assosiasie en vryheid van spraak onbillik beperk word.
Die metodes waarmee die Universiteit politiek op die kampus probeer beperk, maak egter nou meer inbreuk op studente se regte as ooit tevore. Die Onafhanklike Verkiesingskomitee weier om die ongrondwetlikheid in hierdie reëls in te sien. Boonop word kandidate voorgesê watter klere hul mag en nie mag dra op verkiesingsdag en dat hulle glad nie studente mag aanmoedig om vir hulle te stem nie. Verder mag hulle ook nie aan studente openbaar maak aan watter politieke party hulle behoort nie.
Die Universiteit is voortdurend besig met ondersoeke teen VF+-jeuglede asook studenteraadslede wat Afrikaanse studente aanmoedig om vir die verkiesing te staan.
"Universiteite moet onderhewig wees aan die demokratiese gees van die res van Suid Afrika, anders gaan ons nooit 'n oplossing vind nie," het mnr. Charl Oberholzer, woordvoerder van die VF+-jeug op die Tukkie-kampus gesê.
Mnr. Oberholzer het ook verder gesê dat die VF+-jeug hiermee 'n einde wil bring aan die voortdurende gevegte tussen die VF Plus en die Universiteitsbestuur deur ontslae te raak van hierdie obsessie van die UP om die VF+-jeug te teiken. Verder is die VF+-jeug ook van mening dat daar beter oplossings is as om studente wat hulself met sekere beginsels vereenselwig, uit die studentestrukture te probeer werk.
Blatante diskriminasie teenoor VF+-jeuglede steek hierdie jaar al kop uit voor die verkiesing, maar die VF+-jeug is reg om op te staan vir alle studente deur die Menseregtekommissie te nader en sodoende "demokrasie, verdraagsaamheid en studente te laat seëvier".
Die atletiekwêreldkampioen Caster Semenya is so deur die geslagstoetsskandaal getraumatiseer dat sy die Universiteit van Pretoria in kennis gestel het dat sy nie eksamen sal kan skryf nie, het Beeld Donderdag berig.