‘n Engelse skrywer, Lauren Beukes het Eugene de Kock uit ‘n skrywersvergadering gejaag waar hy opgedaag het om te verneem of sy boek op ‘n pryskortlys aangekondig sal word.
Die biografie, wat Anemari Jansen in samewerking met De Kock geskryf het, is in April benoem vir die Sunday Times Alan Paton-prys.
De Kock, wat sy tronkstraf uitgedien het en sowat ‘n jaar gelede op parool vrygelaat is, was glo ‘n gas van die biografie se uitgewer, Tafelberg, maar Beukes het besluit om hom terstond van ‘n basiese menseregte te ontneem.
Beukes het soos die Engelse gewoonte maar is, haarself aangestel om ‘n paar bonuspunte vir Engelse voortreflikheid te probeer aanteken deur namens swart skrywers en uitgewers verontwaardig te wees.
Volgens haar was die swartes die naweek by die letterkundefees in Franschhoek “verskriklik getraumatiseerd oor De Kock se teenwoordigheid”.
Almal het “gewonder” of hulle die lokaal moet verlaat, sê sy. Niemand het egter uitgeloop uit die bespreking nie.
Toe nie een van die swartes wou loop nie, het Beukes besluit om in te gryp en voormalige Vlakplaas-verhoorde soos ‘n wafferse konsentrasiekampbevelvoerder te gaan verjaag.
Een van die oud-polisieman se paroolvoorwaardes is dat hy nie met die media mag praat nie. Beukes kon die media dus op haar eentjie trakteer oor die gebeure.
Lede wat die paneelbespreking bygewoon het waar Jansen opgetree het, sê hulle was nie bewus van swart ontsteltenis nie.
De Kock was self verbaas om te verneem van die “swart trauma” maar het nie teëgestribbel nie. “Dankie dat jy my gesê het,” het hy gesê en daarna opgestaan en uitgestap.
Hy het Vrydag en Saterdag die letterkundefees bygewoon.
Terwyl die ANC en Suid-Afrikaanse Kommunisteparty self duisende misdade gepleeg het, waaronder internasionale terreur, het die nasionale vervolgingsgesag so pas aangekondig dat die veiligheidspolisie van Soweto van “moord” op ‘n ANC-vroueterroris, Nokuthula Simelane, aangekla gaan word. Simelane was glo lid van die ANC-SAKP se terreurorganisasie Umkhonto we Sizwe wat onder andere vir die Kerkstraat- en Amanzimtoti-bomme verantwoordelik was.
Die nasionale vervolgingsgesag (NV) het gister aangekondig dat vier veiligheidspolisiemanne – waaronder drie wat kwytskelding van biskop Tutu se Waarheidskommissie ontvang het – die saak verder ondersoek. Die NV-voordvoerder, Luvuyo Mfaku, het gesê dat die nasionale direkteur van vervolgings, Shaun Abrahams, besluit het om die saak op te neem. Die getuienis wat daarvoor gebruik sal word, is juis voor die waarheids- en versoeningskommissie vir die doeleindes van kwytskelding gelewer.
Volgens dr. Dan Roodt se opstel, Om die Waarheidskommissie te vergeet, het oudpresident FW de Klerk kwytskelding aan ongeveer 4 000 veroordeelde ANC-terroriste en -misdadigers verleen nog voordat die terroriste-organisasie die land oorgeneem het. Hulle hoef dus nooit voor die WVK te verskyn het nie.
Simelane het blykbaar in 1983, die jaar toe die Kerkstraatbom afgegaan het, verdwyn en is vermoedelik doodgemaak. Na bewering is sy eers na Norwood, Johannesburg, geneem en daarna na die Vlakplaas-eenheid van kol. Eugene de Kock, oorgeplaas.
Simelane se oorskot is nooit gevind nie. Nietemin glo die NV dat hy die moordsaak sal kan bewys. Drie van die voormalige veiligheidspolisiemanne is deur biskop Tutu en sy trawante kwytgeskeld van ontvoering maar nie van moord nie. Daarom sal hulle nou op ‘n moordklag teregstaan. Die vierde beskuldigde sal van beide ontvoering en moord aangekla word aangesien hy nooit vir kwytskelding aansoek gedoen het nie.
Al vier die beskuldigdes sal op 26 Februarie in die Pretoriase landdroshof verskyn.
Eugene de Kock (66) het glo by meer as een geleentheid met “redelike hoë vlak” Swapo-afvaardigings in die Sentrale Gevangenis in Pretoria vergader.
Swapo het aangebied dat De Kock na Namibië terugkeer en homself in die land vestig.
Dr. Piet Croucamp, oud-Namibiër en dosent in politieke wetenskap aan die Universiteit van Johannesburg, het aan die Republikein gesê De Kock het nog “’n baie goeie verhouding met sommige lede van Swapo se destydse Plan-soldate”.
Croucamp, wat hom reeds jare lank vir De Kock se vrylating beywer, sê hy het self ook “op ander maniere informele kontak met van dié ouens”.
“Swapo se boodskap tydens hierdie tronkbesoeke was dat hy welkom is in Namibië.”
Die Suid-Afrikaanse Sondagkoerant Sunday Times het gister na aanleiding van die paroolverslag berig “hy is (deur Swapo) ’n stuk grond naby die Okavango aangebied en sal hierdie geleentheid aangryp indien die Suid-Afrikaanse regering nie van hom verwag om binne die grense van Suid-Afrika te woon nie”.
De Kock is Vrydag ná 21 jaar agter tralies op parool vrygelaat. Hy is in Mei 1994 in hegtenis geneem en in Oktober 1996 in die Pretoriase hooggeregshof twee keer lewenslange tronkstraf opgelê en tot ’n bykomende 212 jaar tronkstraf gevonnis nadat hy aan 86 misdrywe waaronder ses moorde en bedrog, skuldig bevind is.
Die eens gevreesde De Kock was vanaf 1985 tot 1993 bevelvoerder van die veiligheidspolisie se berugte C10-eenheid op Vlakplaas en het die bynaam “Prime Evil” gehad.
Croucamp het gister gesê De Kock se paroolvoorwaardes is sodanig dat indien hy na Namibië wil reis, hy by korrektiewe dienste in die buurland daarvoor aansoek moet doen.
“Hy sal bitter graag weer Namibië toe wil gaan, maar dit sal nie in die afsienbare toekoms gebeur nie.” Of hy hom permanent hier sal kom vestig, het Croucamp gesê: “De Kock het Donderdag 66 geword. Hy is nie meer jonk nie en is nie finansieel in staat om daar te gaan woon nie. Hy sal in Suid-Afrika ’n stil bestaan buite die openbare oog voer.”
De Kock was in die laat sewentigerjare een van die stigterslede van Koevoet. Voor dit het hy as ’n polisieman op Ruacana diens gedoen. Ofskoon hy in Springs grootgeword het, het sy ouers in daardie stadium in Windhoek gewoon.
Sy pa, mnr. Lourens de Kock, was hooflanddros in Windhoek. Tydens Namibië se eerste demokratiese verkiesing in 1978 het hy (De Kock sr.) die verkiesingreëlings behartig.
Republikein het reeds in 2010 berig oor die moontlikheid dat hy hom ná sy vrylating in Namibië kan vestig.
Me. Pendukeni Ivula-Ithana, wat toe die minister van justisie was, het destyds gesê as hy “regtig ’n nuwe blaadjie omgeslaan het, sal hy as deel van Namibië se verbintenis tot versoening met ope arms ontvang word”.
Voormalige Vlakplaas bevelvoerder Eugene de Kock sal op parool vrygelaat word, het die minister van justisie, Michael Masutha Vrydag gesê.
Die voormalige polisiekolonel, ook bekend as “Prime Evil” is deur die ANC geloof toe hy ander oud-lede daarvan beskuldig het dat hulle nie verantwoordelikheid vir apartheidsveiligheid wil neem nie. Hy het gesê oudlede het “nie die ruggraat om op te staan en verantwoordelikheid te neem nie”.
Clive Derby-Lewis, wat skuldig bevind is aan die moord op die SAKP-leier Chris Hani, sal egter nie op mediese parool vrygelaat word nie, Masutha gesê.
Die 79-jarige Derby Lewis wat longkanker het, dien lewenslange tronkstraf uit vir sy rol in die moord op Hani. Die SAKP en die Hani- familie is gekant teen die aanbeveling dat Derby-Lewis op parool vrygelaat word.
“Daar is niks om te wys dat mnr Derby-Lewis se toestand sodanig is dat hy fisies onbevoeg is nie… genoeg om sy daaglikse aktiwiteit te beperk nie.”
‘n Aanbeveling dat Derby-Lewis op mediese parool vrygelaat word, kan dus nie goedgekeur word nie, het Masutha verklaar.
Eugene de Kock sal ‘n aansoek by die hooggeregshof in Pretoria indien nadat die minister van justisie en korrektiewe dienste geweier het om aan hom parool toe te staan.
Michael Masutha het in Julie De Kock se paroolaansoek afgekeur omdat die families van sy slagoffers nie daaroor geraadpleeg is nie.
De Kock (65) het reeds 18 jaar tronkstraf uitgedien.
Masutha het gesê daar moet in die volgende 12 maande ‘n nuwe paroolverslag en profiel oor De Kock opgestel word.
De Kock, die voormalige Vlakplaas-polisiebevelvoerder, het hom in Mei tot die hooggeregshof in Pretoria gewend om Masutha te dwing om ‘n besluit oor sy parool te neem.
Regter Thokozile Masipa het op 28 Mei beveel dat die minister 30 dae het – vakansiedae of naweke uitgesluit – om te besluit of De Kock op parool vrygelaat moet word.
Die nasionale raad vir korrektiewe dienste het glo in November verlede jaar al ‘n besluit geneem oor De Kock se parool. Die aanbeveling is aan Sbu Ndebele, die vorige minister van korrektiewe dienste, gestuur vir oorweging.
Hy het egter nooit ‘n besluit geneem nie en De Kock moes gevolglik vroeër vanjaar die hof nader om hom te dwing om dit te doen.
Die saak is as afgehandel beskou nadat Ndebele se regsverteenwoordigers aangedui het dat hy teen 12 Mei ‘n besluit sou neem. Weer is geen besluit geneem nie en nadat Ndebele sy pos ná die verkiesing verloor het, het De Kock weer die hof genader.
Die Minister van Justisie en Korrektiewe Dienste, Michael Masutha, sal na verwagting vanoggend aankondig of die voormalige bevelvoerder van Vlakplaas, Eugene de Kock, op parool vrygelaat gaan word.
De Kock het die Noord-Gautengse Hooggeregshof in Pretoria in Mei genader oor ‘n besluit in dié verband, het RSG berig.
Die Nasionale raad oor Korrektiewe Dienste het ‘n aanbeveling daaroor in November verlede jaar gemaak.
Die aanbeveling is na die destydse minister, S’bu Ndebele gestuur, maar dit was onsuksesvol. De Kock het hom daarna tot die hof gewend.
Hy is in 1996 twee keer lewenslange gevangenisstraf en nog 212 jaar opgelê.
Intussen word uitsluitsel oor die mediese paroolaansoek van Clive Derby-Lewis ook met spanning afgewag.
Derby-Lewis is skuldig bevind aan die sluipmoord op die kommunis Chris Hani.
Sy vrou, Gaye Derby-Lewis het Woensdag onderstaande brief aan die Business Day gerig ivm met sy vrylating:
I REFER to your report, “Derby-Lewis should not be freed — SACP” (July 4).
This comment has appeared with regularity for 20 years, gaining momentum after Clive Derby-Lewis’s truth commission hearing in 1997-98. Each time, our family has called on the South African Communist Party (SACP) to produce the evidence of the “wider conspiracy”, which lie they spread with impunity. Nothing is ever forthcoming. Despite calls by the Young Communist League to reopen the Chris Hani (pictured) case in 2006, the National Prosecuting Authority (NPA) declined, saying that even when the case was before the truth commission, “various (commission) organs could not establish new facts around Mr Hani’s murder”.
Derby-Lewis was recommended for parole by the Parole Board in 2007, for release in October 2008. The latter date came and went. We took the case to court and lost on spurious grounds. He was recommended twice more, and each time was refused by the minister at the time.
Early this year, I asked the police to reopen the case. I asked them to question Blade Nzimande, Jeremy Cronin and other SACP members who are still declaring there is a wider conspiracy. They did nothing — too scared, I believe, to question the untouchables. I’m now asking the NPA to take action. If these people continue to talk about a conspiracy when clearly there is none, they are guilty of obstruction of justice as it is this lie that has gone a long way to precluding Derby-Lewis from obtaining parole.
We will wait and see whether the NPA has the guts to confront these charlatans from the piggyback party.
Die Noord Gautengse Hooggeregshof het beslis dat die minister van Justisie en Korrektiewe Dienste, Michael Masutha moet besluit of die voormalige bevelvoerder van die polisie se Vlakplaas-eenheid, op parool vrygelaat sal word.
Regter Thokozile Masipa het beslis dat die minister die besluit moet neem of Eugene de Kok na twee dekades in die tronk op parool vrygelaat sal word.
Die nuwe minister moet binne dertig dae besluit oor die kwessie.
De Kock, wat in die Britsgesinde pers as Prime Evil bekend staan, is in 1996 skuldig bevind en tot twee-honderd-en-twaalf jaar gevangenisstraf gevonnis.
Verskeie vorige pogings om hom op parool te laat vrylaat, is reeds van die hand gewys.
Die Nasionale Raad vir Korrektiewe Dienste het glo ‘n aanbeveling oor De Kock se parool in November verlede jaar ontvang.
Die aanbeveling is gestuur na die destydse minister van Korrektiewe Dienste S’bu Ndebele, maar dié het versuim om ‘n tydige besluit te neem.
Ndebele se regsadviseurs het onderneem dat die minister ‘n besluit sal neem teen 12 Mei deser.
Geen besluit is gemaak voor die sperdatum nie en toe Ndebele sy kabinetspos na die Mei 7 algemene verkiesings verloor, het De Kock weer die hof genader vir ‘n beslissing.
Die voormalige polisiekolonel, wat in beheer was van ‘n eenheid by Vlakplaas buite Pretoria, is in 1994 in hegtenis geneem.
Baie van sy voormalige kollegas wat moord gepleeg het onder sy bevel het getuig in ruil vir vrywaring van vervolging.
De Kock het self in detail voor die Waarheids-en-versoeningskommissie getuig, maar is amnestie geweier omdat die moorde glo nie “polities gemotiveer” was nie.
Die woordvoerder van die Departement van Justisie en Korrektiewe Dienste, Manelisi Wolela, sê hulle wag nog vir die hofbevel.
Piet Croucamp in die geselskap van Marzahn Botha (heel links) en Marlise Scheepers. Foto: BooksLive/Flickr
“Piet Croucamp is ‘n absoluut laakbare persoon. Hy het die beginsels van ‘n mannetjieskat. Hy is slordig. Hy ruik nie altyd baie vars nie en is onnet op sy persoon. Hy is ook ‘n rokjagter wat sy vrou met baie ander vroue verneuk het, daarom is hulle uitmekaar.”
Só sê ‘n joernaliste met wie praag gesels het oor dr. Piet Croucamp, die akademikus van die Johannesburgse Universiteit, wat nou deur linkse, anti-Afrikaanse feministe soos Gillian Schutte as ‘n ridder op ‘n wit perd geloof word vir sy aanval op ‘n vrouefilosoof van Pretoria, Louise Mabille.
Dieselfde joernaliste beweer dat Croucamp ‘n “macho-benadering tot alles het. Geweld is by hom net onder die oppervlakte.”
Croucamp hou daarvan om mense, veral vroue, te beledig. “Met sy tong is hy brutaal. Hy kan ‘n mens beledig dat dit jou stomslaan. ‘n Egte vrouehater.”
Op die vraag: “By hoeveel vroue het dr. Piet Croucamp al geslaap?” antwoord die joernaliste, wat graag anoniem wil bly: “Oeg nee, daar is baie! Hy is regtig los van sedes. Hy het al by magdomme vroue geslaap.”
Dr, Dan Roodt van praag bevestig dat hy ook by was in ‘n kafee toe Croucamp ten aanhore van die geselskap gesê het dat hy “baie vroue begeer”, met die implikasie dat hy ‘n Don Juan is. Een van sy punte van kritiek jeens Mabille se artikel was dat sy ‘n beswaar teen veelwywery inbring.
Die joernaliste is veral verbaas dat Croucamp deur ander akademici en selfs feministe ernstig opgeneem word. “Dis verregaande dat mense hulle steur aan wat hy sê. Hoe durf hy hom oor volkekundige kwessies uitspreek? Hy weet niks daarvan af nie. Louise doen wat die res van die bevolking doen en skrik vir hom.”
‘Louise is net nog ‘n vrou op sy kerfstok’
Dr. Louise Mabille, ‘n slagoffer van Croucamp se vrouehaat
“Dit lyk asof hy nou vir Louise van die Tukkie-kampus verjaag het,” gaan sy voort. “Sy is net nog ‘n vrou op sy kerfstok. Dat hierdie mense hulle onderwerp aan wat hy dink, is absoluut sieklik, veral in akademiese kringe. Hoekom steur hulle hul aan hom?”
Sy vind dit ironies dat Croucamp, wat in die berugte 32-bataljon tydens die Angolese oorlog gedien het, so ‘n groot kritikus van die NP-regering is. “As jy kan dink aan die ou regering, hoe outoritêr hulle was. Hy is net soos hulle! Sy woord is wet, jy kan hom nie teëgaan nie. Hy het ‘n diktatorgeaardheid. Nogmaals, ek vind dit verregaande dat mense hulle steur aan wat hy sê.”
Die joernaliste is egter daarvan oortuig dat Croucamp “dinge strategies benader”. Sy sê: “Hy omring hom met mense wat sy idees verder kan voer, soos byvoorbeeld Cobus Bester van RSG. Hulle is groot maats. Ek dink nie dis objektief dat Cobus vir hom ‘n platform gee om ander mense se lewens te ontwrig nie. Pleks daarvan dat hy in ‘n akademiese debat met Louise getree het. Maar hy het geen argument nie, hy trek net te velde, hy beswadder.”
Eugene de Kock
Eugene de Kock
Sy beweer verder dat Croucamp as “hekwagter” optree wanneer joernaliste onderhoude met Eugene de Kock in die gevangenis wil voer. “As jy dink aan die sedes van ‘n ou wat Eugene de Kock beskerm. Wat sê dit van so ‘n ou? Ek kan regtig nie glo dat mense wat iets van iets af weet hulle aan hom steur nie. Dis vir my absoluut verbasend!”
Weereens het sy baie heftig geraak by die gedagte dat iemand wat self so ‘n gebrek aan enige inbors en konsekwente sedes toon, ‘n klag van haatspraak teen ‘n ander mens, veral ‘n vrou, kan lê. “Dis nog ‘n vrou op sy kerfstok. Hoekom vat hy nie mans aan nie? Hy beskerm vir Eugene de Kock, iemand wat groteske geweld en wreedhede gepleeg het. Hy volg nie ‘n akademiese benadering nie, maar voer ‘n heksejag uit.”
Die joernaliste wat volgens haar “‘n tyd lank in dieselfde sosiale kringe as Croucamp beweeg het”, beskryf sy optrede teenoor dr. Louise Mabille voorts as ‘n “absolute skande… Croucamp is soos die leier van ‘n bende wat sulke veldtogte begin met sulke goed en dis vir my so absoluut treurig van hom. Hy was self in 32-bataljon en nou weet ‘n mens nie hoe sy lewe en dié van Eugene de Kock dalk ooreenstem nie. Daardie liberale feminis, Gillian Schutte, wat nou sy aan sy met Croucamp uitvaar en met ‘n swartman getroud is, het sy al vir Croucamp gevra hoeveel swartmans hy oorkant die grens doodgemaak het?”
In ten minste een geval wat in Trou tot die dood toe, die boek deur die vorige polisiekommissaris, Johan van der Merwe, ter sprake kom, het Eugene de Kock drie burgerlike vroue wat bloot in die geselskap van terroriste was, doodgemaak. Dit staan op bladsy 295:
“Tydens maj. De Kock en sy eenheid se optrede in Lesotho is mev. Jacqueline Quinn en Nomkhosi Mary Mnisi, wat in die geselskap van die betrokke MK-lede was, ook doodgeskiet. (Die derde burgerlike wat doodgeskiet is, was die vrou van een van die MK-lede. Haar geval het nie tydens die amnestieverhoor ter
sprake gekom nie.)”
Croucamp bewonder die Vlakplaasbevelvoerder en vrouemoordenaar, Eugene de Kock, terwyl hy ‘n vrouefilosoof van Tukkies se besware teen geweld wat swartmans teenoor kinders en selfs babas pleeg, aanstootlik en “rassisties” vind.
Ter afsluiting sê die joernaliste tydens haar onderhoud met praag: “Dis een ou waarteen ek my dogter sal waarsku. Hy is shabby. Ek dink regtig Cobus Bester gee vir hierdie ou ‘n platform. Dis absoluut onprofessioneel van hom. Dis ‘n blote vertoning wat hy opsit op RSG. Hy dink hy is ‘n beroemde en dis ouens soos Cobus Bester wat hom die platform gee. Dis vreemd dat die SAUK hom só gebruik.” – praag-verslaggewer
