Brief: Repliek op ‘Janusz Walus langer in tronk as Nelson Mandela’

‘n Brief deur Elma Potgieter na aanleiding van Guy Robertson van Kampsbaai se brief van 18 Maart 2020: Janusz Walus langer in tronk as Nelson Mandela.

Ek kan dalk ‘n bietjie lig werp op die aangeleentheid aangesien ek van 2011 tot naastenby 2015 ‘n boek geskryf het oor Clive Derby-Lewis en sy rol tydens die oorgang van een politieke bedeling na ‘n ander.

Die volgende inligting ter agtergrond:

My titel: Clive Derby-Lewis – Politieke Sondebok – geskiedkundige biografie deur Elma Potgieter.

Die boek was in opdrag van ‘n bekende uitgewer van Pretoria. Tydens die onderhoude het ek deur harde kopié van afgehandelde hoofstukke telkens aan Clive te oorhandig om te lees, sy toestemming gekry vir die publikasie.

Nadat ek hoofstuk na hoofstuk aan die uitgewer gestuur het terwyl ek geskryf het, en geen kommentaar teruggekry het nie, het die uitgewer in 2015 eensydig uit die kontrak getree.

Dit was ná my voltooiing van die Afrikaanse manuskrip en die gesinchroniseerde Engelse manuskrip volgens opdrag. As rede is aangevoer dat dit nie die boek was wat hulle verwag het nie. Ek het gelukkig outeursreg. Soos genoem – dít ter agtergrond om dit vir u as leser ‘n bietjie duideliker te maak.

Benewens uitgebreide navorsing het ek 29 persoonlike onderhoude met Clive Derby-Lewis en 6 onderhoude met Janusz Walus in Pretoria-Sentraal Gevangenis gehad (nou Kgosi Mampuru).

Uiteraard is dit ‘n lywige stuk geskiedenis wat 576 bladsye beslaan benewens addenda van geskiedkundige dokumente. My bibliografie is uitgebreid – een en sewentig boeke oor die hele reënboogspektrum van denke, hier en in die buiteland asook hoofstroommedia uit daardie tyd.

Vir my skrywe nou aan u haal ek alleenlik my aantekeninge aan met betrekking tot die onverkwiklike paroolsages van die twee here.

Dit is as naskrifte geskryf en is aanhegsels tot die boek: Eers die naskrif van Clive Derby-Lewis en dan dié van Janusz Walus.

  1. Op 26 Februarie 2014 word Clive Derby-Lewis, 78, en Janusz Walus 63, in die tronk1 van agter deur `n medegevangene met `n skerpgemaakte voorwerp aangeval. Albei word vir steekwonde aan die kop en arms behandel. X-strale toon dat Clive se linkerarm in die aanval gebreek is. Volgens Clive se prokureur, Marius Coertze, was dit `n ernstige aanval op die twee hoëprofiel politieke gevangenes.

Coertze word so aangehaal in The Citizen van Donderdag 27 Februarie 2014. “I am quite concerned about their safety. This was a serious attempt on their lives.”

Drie weke later, op Sondag 23 Maart 2014, word Clive weer van agter deur `n gevangene met `n lang glasskerf in die rug gesteek. Volgens Beeld van Dinsdag 25 Maart is die aanval uitgevoer deur `n “penkop-lid” van die “berugte 26-bende”. Om `n volwaardige lid van dié bende te word, moet jy “iemand groot se bloed trek”.

The New Age van Dinsdag 25 Maart se voorbladberig begin so:

“Chris Hani’s killer Clive Derby-Lewis wants a 24-hour bodyguard in prison after being attacked again at a maximum security facility in Pretoria.”

“His lawyer, Marius Coetzee, (sic – dis Coertze) said correctional services had failed to protect his client and he would request VIP-protection.”

“Coetzee also plans to launch a new application to get Derby-Lewis out on parole next month.‘His wife called me on Sunday night very emotional about what’s happening to her husband’.”

Op 31 Maart berig Beeld dat dr. Pieter Mulder, leier van die VF+, in die voorafgaande naweek `n “indringende gesprek” met S’bu Ndebele, minister van korrektiewe dienste, oor Derby-Lewis gehad het.

“As hierdie geval met `n gholfspelende Schabir Shaik en `n ‘shopping’ Jackie Selebi vergelyk word, skreeu alles van dubbele standaarde.

“Dit gaan lankal nie meer oor die misdaad waarvoor Derby-Lewis gestraf is nie, ook nie oor politiek of `n verkiesing nie, maar oor menslikheid teenoor `n sieklike bejaarde.

“Sekerlik kan die DKD op hierdie tydstip weer kyk in watter mate Derby-Lewis aan die vereistes van mediese parool voldoen.”

Ten opsigte van Clive se mediese parool volgens sy prokureur, Marius Coertze, in Huisgenoot van 10 Julie 2014.

“Hy is terminaal siek in die Eugène Marais-hospitaal. Sy mediese parool móét oorweeg word, maar `n amptenaar het gesê daar kan nie op die aansoek staan hy gaan doodgaan nie, want dit kan die voorvaders ontstel.

“My mond het oopgehang. Clive het al gesê hy is baie positief oor pres. Jacob Zuma, dat hy in sy termyn dalk uiteindelik parool kan kry.”

Veral in die lig van die leuen-geskiedenis2 van Suid-Afrika van sy vroegste beginjare, ontstaan vele vrae oor die skielike aanvalle op die beleërde politieke gevangene, Clive Derby-Lewis, in die een en twintigste jaar van sy gevangenskap nadat die Paroolraad hom al in 2007 aanbeveel het vir gewone parool.

PS1 – hervat. Helaas, die tragi-komedie duur voort. Clive Derby-Lewis se tronkstraf gaan aan – in die Eugène Marais-hospitaal in Pretoria. Skrywer het hom daar besoek. Sy gesig is vaalbleek, maar hy gesels positief, soos ek Clive sedert Maart 2011 in die gevangenis leer ken het.

Mediese parool is in Januarie 2015 geweier, ten spyte daarvan dat Stadium 4-kanker deur twee geneeshere by hom gediagnoseer is. Probleem: Nuwe minister en nuwe/ou beskuldigings: Derby-Lewis het nie berou nie en hy het nie die volle waarheid gepraat nie. Die geheen-en-geweer toutrekkery tussen die minister van korrektiewe dienste en die adviesraad vir mediese parool loop tog uiteindelik uit op mediese parool vir Clive John Derby-Lewis. Saterdag 6 Junie 2015 berig Beeld as volg: Clive Derby-Lewis het Vrydag (5 Junie) omstreeks 18:00 as ‘n “vry man” by die agterdeur van die Eugène Marais-hospitaal uitgestap.”

Die “vryheid” beteken huisarres terwyl daar by streng paroolvoorwaardes gehou moet word. Selfs sy nuwe prokureur, Julian Knight, het nie vrylik toegang tot sy kliënt nie. Maar dis goeie nuus dat Clive se kanker “in remissie” is volgens Rapport van 13 Maart 2016.

PS2 by name Janusz Walus. Nog ‘n paroolaansoek wat ‘n sage van uitstel en terugkrabbel word. Wat’s nuut? So lees dit kortweg: Julie 2011 word Janusz aanbeveel vir parool. Die minister bevind hy moet wag tot “minstens 20 Junie 2013”, in die Beeld van 11 Maart 2016.

Oktober 2013 – Walus se saak word weer na die minister verwys sodat die Hani-gesin kommentaar kan lewer. Die Hani-gesin staan Janusz Walus se parool teen, maar die paroolraad keur dit desondanks goed.

April 2015 – die minister keur weer die aansoek af.

Junie 2015 – Janusz Walus nader die Noord Gautengse hooggeregshof in Pretoria om die minister se besluit te hersien.

Maart 2016 – op 10 Maart om presies te wees, beveel regter Nicoline Janse van Nieuwenhuizen van die Noord-Gautengse hooggeregshof dat Janusz Walus binne 14 dae op parool vrygelaat moet word. Sy beveel verder dat adv. Michael Masutha, minister van justisie en korrektiewe dienste, se besluit om nie in April 2015 parool aan Walus toe te staan nie, tersyde gestel moet word.

Ek bel vir Witold, Janusz se broer in Pretoria en wens hom geluk met die regter se besluit. Hy reageer sinies-hoopvol.

Op Sondag 13 Maart gaan besoek ek Janusz Walus weer in die Kgosi Mampuru-gevangenis. Toe ek hom in Maart 2011 die eerste keer ontmoet het, was dit nog Pretoria Sentraal.

Ek druk sy hand. Hy lyk maerder, bleker en daar is nou ‘n bitter trek om sy mond. “Die “regter speel God” sê Limpho Hani blykbaar aan ‘n radiostasie. “Deporteer hom,” skreeu die ANC.

Ons kyk na mekaar. “Wat kan ek sê?” sê ek uiteindelik.

“What a hopeless pathetic state this is,” sê Walus asof hy my gedagtes kan lees. “I’ve applied to Home Affairs two and a half years ago to be deported to Poland. My application is gathering dust, but they yell ‘deport him’.”

Sal daar weer ‘n dag kom dat ek nie skuldig voel nie? Hierdie Poolse immigrant was so gegru toe hy hoor Chris Hani keur die halssnoermetode van moord in eie geledere goed, dat hy aangebied het om die sluipmoord te voltrek. Hierdie man wat hier voor my staan was verlig toe hy die doodstraf kry. Toe werk dit so uit dat hy die daaglikse hel van ‘n leeftyd saam met vreemdelinge moet verduur. “Deporteer my,” is sy versugting. “Deport him,” skreeu die ANC/SAKP’s.

“Deporteer hom dan verdomp,” skreeu ek op my beurt in my kop.

Dan glimlag Janusz. “I’ve met wonderful people in South Africa, wonderful people that unfortunately have to live in a pathetic excuse for a state.”

Ek moet groet. My tien minute is om. Janusz het heelwat besoekers vir sy besoekuur vandag. “Wonderlike” mense wat hom wil bemoedig, hom voorspoed toewens. Saam met sy familie en goeie vriende hou ek duimvas dat ‘n hofbevel hierdie keer in Suid-Afrika gerespekteer sal word…

Die hoop beskaam wel. Die paroolsage van die Poolse idealis is aangaande…

25 Junie 2017

Op 16 Januarie 2019 is parool weer eens geweier deur adv. Michael Masutha, Minister van Justisie en Korrektiewe Dienste. Waarom? Omdat Janusz Walus “geen berou toon nie”.

Die sage gaan aan.

© Elma Potgieter

1     Pretoria Sentrale Gevangenis staan deesdae bekend as die Kgosi     Mampuru-gevangenis.

2     Hierdie land van leuens ‘Brieven uit de Kaap Kolonie’     van C. Louis Leipoldt deur Wium van Zyl. Artikels geskryf tydens     die Anglo-Boereoorlog.

 

Hani-moord weer opgerakel

‘n Boek deur politieke kommentator RW Johnson het destyds omstredenheid oor die sluipmoord op Chris Hani en die beweerde rol van Thabo Mbeki asook die voormalige minister van verdediging Joe Modise, veroorsaak.

Tydens die SAKP se 2007-kongres het die nuutverkose voorsitter Gwede Mantashe die liedjie “Thabo Mbeki, vertel ons wie het Chris Hani vermoor” gesing. Die Jong Kommunistiese Liga het herhaaldelik versoek dat die ondersoek na die dood van Hani heropen word.

Die boek is in 2009 vrygestel, waarin Johnson sê dat Modise, hoof van Umkhonto weSizwe in ballingskap, die meeste voordeel getrek het uit die uitskakeling van Hani en hy het waarskynlik die middele gehad om stilweg die regse aanslag teen Hani deur Janusz Walus en Clive Derby-Lewis in 1993 te steun.

Johnson sê dat Mbeki dalk nie regstreeks oor die Modise-plan ingelig is nie, maar dat hy Modise beskerm het met betrekking tot die wapentransaksie wat laasgenoemde verryk het. Modise was ‘n Mbeki-bondgenoot.

Johnson skryf dat in die 1950’s was Modise ‘n “township-boef”, ‘n leier van die gevreesde Spoilers-bende in Alexandralokasie. Hy het later Nelson Mandela se lyfwag geword en ‘n stigterslid van MK.

Voormalige MK-lid Sibusiso Madlala sê Modise was heeltemal genadeloos en dat hy oor massamarteling en teregstellings in MK se strafkampe soos Quatro toesig gehou het.

In 1968 het Hani ‘n bekende brief aan die ANC-leierskap gestuur om te kla dat, terwyl MK-soldate in die kampe ly, leiers soos Modise, wat hy by die naam genoem, steeds in weelde leef.

Modise was bekend vir sy uitspattige leefstyl in Zambië, deels deur gesteelde motors wat hy en die ANC se tesourier Tom Nkobi gefinansier het, skryf Johnson.

Modise wou Hani en sy mede-ondertekenaars glo gaan stilmaak na die brief. Hulle is net gered deur Oliver Tambo se ingryping.

Hani was Modise se direkte mededinger en aansienlik gewilder in MK. In Suid-Afrika is Hani beskou as Tambo se opvolger, eerder as Mbeki.

Johnson skryf dat Hani in 1993 vir Modise gekonfronteer het oor ‘n onderduimse wapentransaksie vir miljoene: “Twee weke later is Hani oodgeskiet.” Johnson sê hy is van mening dat die bewyse dat Modise ‘n dubbele agent was, is “oorweldigend”.

Johnson argumenteer dat die intelligensiedienste van die ANC en die Nasionale Party-regering, saamgewerk het om ‘n sluipmoordkomplot deur Walus en Derby-Lewis met onsigbare hulp aan te help.

Walus het “die skoot afgetrek in die teenwoordigheid van ‘n wit vrou, wat in staat was om ‘n beskrywing van hom, sy motor en sy registrasienommer te gee en nogtans het hy [Walus] self haar nie gesien nie.”

Die getuie het verdwyn en Walus is in hegtenis geneem 10 minute nadat hy van die toneel weggery het.

Die weduwee van die voormalige leier van die SAKP, Limpho Hani het gissings dat oudpresident Thabo Mbeki by haar man se moord betrokke kon wees, met minagting verwerp.

Hani het gepraat tydens ‘n geleentheid waar die Ekurhuleni Metroraad planne bekend gemaak het om die gesin se voormalige huis in Boksburg in ‘n museum te omskep.

Volgens berigte het wyle Clive Derby-Lewis toe hy deur senior ANC-leiers ondervra is, ontken dat Mbeki by die moordkomplot betrokke was.

Hani het gevra dat enigiemand met inligting die polisie of die Valke moet nader en nie ANC-leiers se name deur die modder probeer sleep nie.

‘Dis verskriklik’: Gaye Derby-Lewis oor Clive se dood

Die politikus Clive Derby-Lewis wat deur die WVK amnestie geweier is vir sy aandeel in die sluipmoord op Chris Hani, is vroeër vandag in die Eugène Marais-hospitaal oorlede. Mev. Gaye Derby-Lewis het sy dood as “verskriklik” en “onverwags” beskryf.

Mnr. Derby-Lewis is vir asemhalingsprobleme in die hospitaal opgeneem, waar hy oorlede is. Terwyl hy in die gevangenis was, het hy onder meer ‘n aanval met ‘n bottelskerf wat sy long binnegedring het, oorleef.

Reëlings vir sy begrafnis word tans getref, volgens mev. Derby-Lewis.

Volgens inligting vanaf die Afrikaanse Wikipedia, was Derby-Lewis, wat in Kaapstad gebore is, ‘n Afrikaner van Duitse en Skotse afkoms. Hy het in Kimberley grootgeword en sy opleiding aan die destydse Christian Brothers-kollege ontvang. Hy het sy klerkskap as ‘n geoktrooieerde rekenmeester voltooi en by ‘n rekeningkundige sowel as ‘n olie-maatskappy gewerk. Hy was ook ‘n buitengewone leraar van die Holy Communion at Blessed Sacrament Church in Johannesburg voordat hy die Katolieke Kerk in die vroeë 1980’s verlaat het. Hy het later by die Afrikaanse Protestantse Kerk aangesluit.

Derby-Lewis is saam met Janusz Waluś skuldig bevind aan die sluipmoord op die kommunistiese terroris, Chris Hani, wat in 1993 plaasgevind het. Hulle is albei ter dood veroordeel, welke straf later tot lewenslange tronkstraf versag is.

Derby-Lewis is in 2008 vir gewone parool en daarna vir mediese parool aanbeveel, maar die owerhede het volstrek geweier om dit uit te voer. Derby-Lewis het die hof herhaaldelik genader om die onregmatige weiering van sy parool te betwis. Op 29 Mei 2015 het regter Selby Baqwa beveel dat die gevangenisdiens, die Minister van Korrektiewe dienste, en die Mediese paroolraad Derby-Lewis se paroolvoorwaardes teen 5 Junie moet vasstel. Die staat is ook gelas om sy regskoste te betaal.

Hy het negentien jaar as ‘n vrywilliger in die Suid-Afrikaanse Burgermag gedien en was die jongste bevelvoerder van die Witwatersrand se Rifles Regiment. Hy het later die John Chard-medalje vir lang en voortreflike diens ontvang.

Derby-Lewis het by die Nasionale Party aangesluit en was ‘n stadsraadslid vir Bedfordview (1972–1977), die onderburgemeester (1973–1974) en uiteindelik die burgemeester (1974–1975), asook ‘n vryman van Johannesburg se mini-stadsraad. Hy het Edenvale in die Transvaalse Provinsiale Raad (1972–1981) verteenwoordig, waar hy vir ‘n paar jaar as die Nasionale Party se woordvoerder vir onderwys en hospitaaldienste opgetree het. Hy dien ook op die direksies van verskeie ander liggame, insluitend hospitale, laer- en hoërskole, asook ‘n skool vir fisies gestremde kinders.

Hy was ook ‘n lid van die hoofbestuur van die voormalige Konserwatiewe Party.

Walus se saak sloer

Die registrateur van die Appèlhof sê dit is onwaarskynlik dat die ministerie van Justisie se appèl teen die toestaan van parool aan Janusz Walus, voor aanstaande jaar aangehoor sal kan word.

Paul Myburgh sê die hofproses sal nou die uitruil van dokumente behels en dit kan maande neem om af te handel.

Walus het die afgelope 23 jaar in die tronk deurgebring nadat hy skuldig bevind is aan die sluipmoord op die Kommunistiese terroriste-leier, Chris Hani, in 1993.

Die Hooggeregshof in Pretoria het in Maart vanjaar opdrag gegee dat die Poolsgebore Walus uit die tronk vrygelaat word.

Die Minister van Justisie, Michael Masutha, is verlof geweier om teen die uitspraak te appelleer.

Die minister het daarna die Appèlhof regstreeks genader wat Masutha verlof gegee het om die uitspraak te betwis.

Janusz Walus vrygelaat

Janusz Walus sal op parool vrygelaat word. Sy prokureur, Roelof du Plessis, het Donderdagoggend die Poolse immigrant se vrylating bevestig.

Walus het die leier van die Kommuniste, Hani in sy oprit in Boksburg in April 1993 doodgeskiet.

Die SAKP was teenwoordig en woordvoerder Alex Mashilo sê hulle is teleurgesteld, maar nie verbaas nie.

Terwyl die paroolraad Walus die groen lig gegee het, het die minister van justisie, Michael Masutha geweier, omdat “verdere dialoog met die party en die Hani-familie” glo nodig was.

Die regspan wat Walus verteenwoordig het, het aangevoer dat Masutha bevooroordeeld was teen hul kliënt, en het gesê die besluit van die minister van justisie om nie parool toe te staan nie, was uitsluitlik as gevolg van politieke vooroordeel en inmenging.

Walus en sy mede-gevangene Clive Derby-Lewis is in 2014 beseer ‘n beweerde SAKP-sluipmoordaanval deur ‘n bendeleier wat omgekoop is in die Kgosi Mampuru (voorheen Pretoria Sentraal) Gevangenis.

Ander gevangenes het die twee gered van ‘n gewisse dood. Die SAPD sou die voorval ondersoek, maar na twee jaar is daar nog geen besonderhede vrygestel nie.

Derby-Lewis en Walus is albei gesteek met ‘n “kombuislepel”, het ‘n woordvoerder van Korrektiewe Dienste Manelisi Wolela gesê.

Die bendeleier het die twee voorheen met rus gelaat, maar die SAKP wou klaarblyklik nie hê hulle moet die gevangenis oorleef nie.

Clive Derby-Lewis gemuilband deur paroolvoorwaardes

Die lewenslange politieke gevangene en voormalige KP-parlementslid, Clive Derby-Lewis, is vir alle praktiese doeleindes die swye opgelê deur die strengste paroolvoorwaardes wat enige oudgevangene in die land nóg ontvang het. Die paroolvoorwaardes is so streng dat ‘n biografie oor die oudpolitikus deur die aktrise en skryfster Elma Potgieter, en wat in beginsel vir publikasie deur Uitgewery Praag goedgekeur is, dalk in die gedrang mag kom.

Dr. Dan Roodt van Praag sê: “Ek het aan die begin van die week met mev. Gaye Derby-Lewis gesels, maar toe het sy nog nie geweet wat die voorwaardes vir Clive se mediese parool gaan wees nie. Sedertdien het ek nog nie weer met haar gepraat nie, maar die feit dat hy glad nie met die media mag praat nie en verbied word om onderhoude te voer, mag die publikasie van Elma Potgieter se boek oor hom in die gedrang bring. In weerwil van sy ander gebreke en dubbelsinnighede, waarborg die huidige grondwet van Suid-Afrika spraakvryheid aan elkeen, selfs ‘n oudgevangene soos mnr. Derby-Lewis. Hy behoort tog oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis en sy lewe in die politiek te mag praat? Terroriste soos Robert McBride wat veel erger misdade as Derby-Lewis gepleeg het, word geensins die swye opgelê nie.”

Volgens berigte elders, verkeer Derby-Lewis onder ‘n soort huisarres omdat hy nie eens sonder toestemming in die straat mag loop of kerk toe gaan nie, nóg ‘n glas wyn of bier of ander alkohol drink nie. Hy word streng dopgehou en sy paroolbeampte is die departement van korrektiewe dienste se waarnemende streekkommissaris in Gauteng.

Mev. Clive Derby-Lewis het aan Rapport gesê dat haar man “’n werk as ‘administratiewe beampte’ aangebied (is) wat hy uit sy slaapkamer sal kan doen”.

Volgens haar is “hy baie moeg van al die opwinding en moet hy homself dwing om te eet omdat hy vanweë die chemoterapie nie ’n aptyt het nie.

“Ek dwing hom om te eet anders sal hy te swak wees om die longkanker te probeer beveg. Dokters het hom net ses maande gegee om te leef, maar ons glo net die almagtige God sal besluit wanneer dit sy tyd is om te gaan,” sê sy.

Derby-Lewis word verder “vir hipertensie en hartversaking behandel. Die prostaatkanker wat vroeër by hom gediagnoseer is, verkeer in remissie”. Sy meen dat dit “fantasties” is om haar man, met wie sy sedert 1986 getroud is, tuis te hê, ná ‘n jare lange hofstryd teen die staat wat deur die Kommunistiese Party voorgesê is.

 

 

Clive-Derby Lewis kry mediese parool na 21 jaar in gevangenis

Mnr. Clive-Derby Lewis, ‘n vorige Suid-Afrikaanse parlementslid wat die Konserwatiewe Party verteenwoordig het, is vandag deur die Pretoriase Hooggeregshof meegedeel dat hy vir mediese parool kwalifiseer. Tot dusver het die ANC-bewind, asook verskeie ministers van korrektiewe dienste, volstrek geweier dat Derby-Lewis vrygelaat word, al is hy reeds in 2008 vir gewone parool en meer onlangs vir mediese parool aanbeveel.

Regter Selby Baqwa het beveel dat die gevangenis, asook die minister van korrektiewe dienste Michael Masutha en die Mediese paroolraad, teen 5 Junie Derby-Lewis se paroolvoorwaardes moet vasstel. Hy het ook die staat gelas om Derby-Lewis se regskoste betaal.

Derby-Lewis het reeds verskeie kere die hof genader om die onregmatige weiering van sy parool te betwis. Oor die afgelope twee dae het Baqwa ‘n verskeidenheid argumente van albei kante aangehoor. Onder andere het die staat gesteun op getuienis van ‘n swart dokter, Mike Sathekge, wat beweer het dat Derby-Lewis nie graad-4-longkanker het nie, maar graad 3. Twee ander medici het egter bevind dat Derby-Lewis wel aan graad 4-kanker ly.

Masutha, die minister van korrektiewe dienste, het op 30 Januarie Derby-Lewis se soveelste aansoek om mediese parool van die hand gewys, waarskynlik weens druk vanuit die Suid-Afrikaanse Kommunisteparty. Omdat Chris Hani, by wie se moord Derby-Lewis betrek is, ‘n leier van daardie party was, meen die party dat hy oor ‘n vetoreg beskik sover dit die vrylating van gevangenes betref.

Limpho Hani, die weduwee van Chris Hani, het ook vandag se verhoor bygewoon. Saam met die Kommunisteparty, staan sy Derby-Lewis se vrylating teen.

PRAAG, asook Steve Hofmeyr en lede van die party Front Nasionaal, het oor die afgelope jaar of meer verskeie betogings gereël waartydens Derby-Lewis se vrylating geëis is. In ‘n twiet het dr. Dan Roodt van PRAAG vanoggend gesê:

Clive Derby-Lewis het nooit enigiemand gedood nie en het in sy getuienis destyds verklaar dat hy nie geweet het dat Janusz Waluś vir Chris Hani wou gaan skiet nie. Hy het ook geen wapen aan Waluś oorhandig soos wat die staat beweer het nie. Derby-Lewis se bediende is egter deur die ou Veiligheidspolisie gedreig en geïntimideer om vals getuienis teen haar werkgewer te lewer, wat genoeg was om hom ter dood te laat veroordeel. Sy doodstraf is later in lewenslange gevangenisstraf omskep.

Die voormalige parlementslid verkeer steeds in die hospitaal in Pretoria waar hy teen kanker behandel word. Indien hy ontslaan word, sou hy nou huis toe kon gaan, terwyl hy tot vandag toe weer na die Sentrale Gevangenis in Pretoria sou moes terugkeer.

 

Uitspraak oor Derby-Lewis vandag verwag

Die Hooggeregshof in Pretoria sal na verwagting vandag bepaal of die Minister van Justisie en Korrektiewe Dienste, Michael Masutha, ‘n fout gemaak het deur Clive Derby-Lewis se paroolaansoek te weier.

Maandag het Derby-Lewis ‘n aansoek ingedien om Masutha se besluit te hersien.

Derby-Lewis is destyds in hegtenis geneem omdat vals getuienis gelewer is wat beweer het dat hy die vuurwapen verskaf het wat Janus Walus in 1993 gebruik het om die SAKP-leier Chris Hani mee dood te skiet.

Volgens die getuie, ‘n swart bediende, se eie verklaring was dit onmoontlik om te sien van waar sy gestaan het, dat Derby-Lewis ‘n wapen aan Walus oorhandig.

Derby-Lewis is deur sy regspan afgeraai om te getuig oor sy onskuld. Hy is daarna tot lewenslange tronkstraf gevonnis.

Derby-Lewis se huidige regspan steun op die menings van twee spesialiste wat verklaar het dat hy aan Fase 4 kanker ly.

Die Staat verkies om ‘n derde spesialis, die swart dr Mike Sathekge se weergawe te te glo dat Derby-Lewis se kanker alleen tot Fase 3b gevorder het.

Sy prokureur, Roelof du Plessis, het gesê uitgewys dat twee van die drie dokters tekens van Fase 4 kanker gevind het en kon nie verstaan waarom die derde op die paneel van drie spesialiste, nie dieselfde diagnose gemaak het nie.

Du Plessis sê voorts daar was ‘n uitnodiging aan Hani se weduwee, Limpho, gerig om Derby-Lewis te besoek in die hospitaal vir ‘n verskoning van aangesig-tot-aangesig. Sy het nie die aanbod opgeneem nie.

Du Plessis het ook gesê daar was geen reaksie op ‘n soortgelyke uitnodiging in April nie.

Hani se weduwee hou intussen steeds vol dat die gevangene “geen berou” toon nie.

Regter sal Vrydag oor Derby-Lewis besluit na staat se absurde argumente

Die Staat is blykbaar vasberade om Clive Derby-Lewis se aansoek om mediese parool in ‘n groter klug te laat ontaard met hul regspan se argumente wat toenemend neig na die absurde.

Die hooggeregshof in Pretoria sal Vrydag beslis of Clive Derby-Lewis mediese parool kry. Regter Selby Baqwa het Dinsdag gesê hy het tyd nodig om die kwessie te oorweeg.

Derby-Lewis het die hof versoek om self te besluit oor mediese parool en nie die saak na die minister van justisie en korrektiewe dienste terug te verwys nie.

Die minister, Mike Masutha, het Derby-Lewis se aansoek in Februarie afgekeur ten spyte daarvan dat nie minder nie as tien medici van die medieseparool-adviesraad dit aanbeveel het.

Limpho Hani, weduwee van Chris Hani, was oudergewoonte in die hof. Klaarblyklik is haar teenwoordigheid een of ander vorm van “regsbeginsel” wat in Afrika se boendoehowe geld.

Dit is nie duidelik wat Hani se weduwee in terme van normale regspleging met die aansoek uit te waai het nie, behalwe om die aangeleentheid in ‘n groter klug as wat dit reeds is, te laat ontaard.

Die minister het die mediese adviesraad se verslag oor die Derby-Lewis voorheen aan Limpho Hani en die SAKP gestuur, maar nie aan die erg verswakte gevangene self nie. Die minister het eers daarná sy besluit gemaak, wat duidelik wys op die vooroordeel teen Derby-Lewis.

Die minister se regspan beweer Derby-Lewis bewys net “lippediens” en dat sy praatjies van berou “goedkoop” is.

Adv. Graham Bester, wat namens die minister optree, het voorts probeer hare kloof oor die pasiënt se “stadige” vordering wat sy terminale longkanker betref.

Minister koggel wittes oor Derby-Lewis

Clive Derby-Lewis se aansoek om mediese parool sal Maandag as ‘n spesiale mosie in die hooggeregshof in Pretoria aangehoor word.

Sy regsverteenwoordiger, Julian Knight, het gesê die mosie sal deur regter Selby Baqwa aangehoor word.

Derby-Lewis dien lewenslange tronkstraf uit omdat hy afgeraai is om oor sy onskuld te getuig in die sluipmoord op die destydse hoof van die Suid-Afrikaanse Komunisteparty, Chris Hani.

Die 79-jarige Derby-Lewis is vroeër vanjaar mediese parool geweier. Hy is sedert verlede jaar in die hospitaal met terminale kanker.

Clive Derby-Lewis wat ernstig siek is, moet in die gevangenis bly, terwyl ‘n blakend gesonde Schabir Shaik openlik gholf speel en inkopies doen.

Shaik is uit op mediese parool, maar is gesond genoeg om met sy hoë vriende in hoë poste gereeld aan sport deel te neem.

Shaik het boonop aansoek gedoen dat sy mediese parool in gewone parool verander word en dié absurde teenstrydigheid is selfs toegestaan. In wese beteken dit dat Shaik nooit siek was nie en dat die departement van korrektiewe dienste deel is van die versinsels oor sy vermeende gesondheidstoestand.

Die rassistiese, anti-wit dubbele standaarde en politieke agterbaksheid van die minister van korrektiewe dienste, Mike Masutha, blyk duidelik uit hoe dié twee gevalle verskillend benader word.

Shaik het slegs twee jaar en nege maande van sy vonnis van 15 jaar uitgedien het waarna hy sy “buitengewone hoë bloeddruk” klaarblyklik versin het om sy straf om te keer.

Derby-Lewis, wat nooit die sneller getrek het nie, is al 22 jaar agter tralies.

Masutha beweer voorts dat hy nie oor dokumente en mediese verslae in die naam van Derby-Lewis beskik nie. Dit is ten spyte daarvan dat die minister goed weet dat korrektiewe dienste Derby-Lewis aangeraai het om onder ʼn ander naam in die hospitaal opgeneem te word.

Die swart minister koggel gereeld wit parlementslede en lag hulle openlik uit as hy met die feite van sy ooglopende onbillikheid en vooroordeel gekonfronteer word.

Hy sê hy sien niks fout met Derby-Lewis nie, en dat hy vir homself kan sorg as hy kan rondbeweeg in die “gevangenis”. Derby-Lewis is maande gelede reeds in ‘n erg verswakte toestand in die hospitaal opgeneem.

Minister ontken dat hy Shaik-paroolaansoek ontvang het

Die Minister van Justisie en Korrektiewe Dienste, sê hy het nie persoonlik ‘n aansoek ontvang van die veroordeelde bedrieër Schabir Shaik om sy mediese parool te verander na gewone parool nie.

Die Ministerie het egter bevestig dat die aansoek is deur die mediese parool adviesraad aan die departement gestuur is.

Shaik is in Maart 2009 op mediese parool vrygelaat nadat hy twee jaar en vier maande van sy vonnis uitgedien het. Hy is in 2005 skuldig bevind aan twee aanklagte van korrupsie en een van bedrog en tot 15 jaar tronkstraf gevonnis.

Opposisiepartye het gesê Shaik se aansoek om gewone parool behoort afgekeur te word. Shaik het glo onlangs aansoek gedoen het om sy mediese parool na gewone parool om te skakel.

“Shaik se aansoek om sy mediese parool om te skakel in gewone parool, is bewys dat sy mediese parool ‘n klug was,” het ‘n opposisiewoordvoerder gesê. “Vir mediese parool moes hy terminaal siek gewees het, en indien hy nou genees is, moet omvattende inligting beskikbaar gestel word watter mediese behandeling hy ontvang het.”

Clive Derby-Lewis wat werklik siek is en aan kanker ly, het nog steeds nie mediese parool ontvang nie.

‘n DA-woordvoerder oor korrektiewe dienste, het gesê minister Michael Masutha moet die aansoek afkeur, aangesien Shaik implisiet daarmee erken dat hy nie terminaal siek is nie. “Ons het destyds al vermoed dat Shaik nie vir mediese parool in aanmerking gekom het nie, maar dat hy voorkeurbehandeling ontvang het weens sy bande met die president.”

“Indien die minister Shaik se aansoek goedkeur, sal die DA dit ernstig oorweeg om die besluit op hersiening te neem. Schabir Shaik het sy bed gemaak en hy moet daarin slaap.”

Shaik het in 2008 om presidensiële kwytskelding aansoek gedoen.

Derby-Lewis wend hom tot De Kock se regsverteenwoordiger

Clive Derby-Lewis se vrou, Gaye, het aangekondig dat Julian Knight, wat vroeër die voormalige Vlakplaas-bevelvoerder Eugene de Kock verteenwoordig het, voortaan as haar man se regsverteenwoordiger sal optree.

Derby-Lewis het Dinsdag bewerings ontken dat hy sy vorige prokureur Marius Coertze versoek het om die minister van korrektiewe dienste te dagvaar vir R2 miljoen.

“Dit het nooit gebeur nie,” het Derby-Lewis in ‘n verklaring gesê. “Ek het hom nooit opdrag gegee om die minister of enigiemand anders by die departement te dagvaar nie.”

Derby-Lewis het gesê hy het ‘n e-pos aan minister Michael Masutha se woordvoerder gestuur om hom in kennis te stel dat hy nie die opdrag aan sy prokureur gegee het nie, en het om verskoning gevra oor die verkeerde inligting.

Coertze verteenwoordig sedert Sondag nie meer vir Derby-Lewis nie.

Masutha het Vrydag aangekondig dat Derby-Lewis se aansoek om mediese parool afgekeur is. De Kock se aansoek is goedgekeur.

Alhoewel die mediese paroolraad aanbeveel het dat hy vrygelaat moet word, het Masutha ‘n naamkwessie op Derby-Lewis se mediese verslae voorgehou as ‘n verskoning om Derby-Lewis in die tronk te hou.

Derby-Lewis is deur die owerhede self versoek om ‘n skuilnaam op sy mediese verslae te gebruik, iets wat die minister nou probeer uitbuit tot sy voordeel.

Die minister het die paroolraad veroordeel dat die vrylating voorgestel word, aangesien Derby-Lewis slegs fase 3-longkanker het. Volgens wetgewing kwalifiseer glo slegs diegene met fase 4-longkanker.

De Kock ly egter aan geen kwaal nie.

Masutha het ook gesê hy is nie oortuig dat Derby-Lewis ware berou toon nie.

Clive Derby-Lewis is vir die moord veroordeel nadat ‘n regsverteenwoordiger wat sy dienste “gratis” aangebied het, hom aangeraai het om nie oor sy onskuld te getuig nie, ‘n fatale fout.

‘n Filmmaker het vroeër gesê hy is bewus van sekere regslui wat deur die ANC en hul meelopers aangewend word om sake “te gooi” in hul guns en hulself dan as simpatiek voordoen en gratis hul dienste aanbied. Die bekende regisseur wou anoniem bly, maar het aan Praag bevestig dat hy meen dat Derby-Lewis se geval soorteglyk is.

Die sogenaamde getuie, ‘n swart vrou, wat vertel het dat Derby-Lewis die wapen verskaf het, is volgens ander getuies afgedreig aangesien sy nie die oorhandiging sou kon sien plaasvind van waar sy beweer het sy was nie. Getuies wat haar leuens sou kon weerlê, is verhoed om te getuig.

Janusz Walus, ‘n Poolse immigrant, het die leier van die SAKP, Chris Hani, op 10 April 1993 doodgeskiet.

Hy is skuldig bevind aan moord en ter dood veroordeel, maar dit is na lewenslank verander toe Suid-Afrika die doodstraf afgeskaf het.

Eugene de Kock kry parool, CDL sit

Voormalige Vlakplaas bevelvoerder Eugene de Kock sal op parool vrygelaat word, het die minister van justisie, Michael Masutha Vrydag gesê.

Die voormalige polisiekolonel, ook bekend as “Prime Evil” is deur die ANC geloof toe hy ander oud-lede daarvan beskuldig het dat hulle nie verantwoordelikheid vir apartheidsveiligheid wil neem nie. Hy het gesê oudlede het “nie die ruggraat om op te staan en verantwoordelikheid te neem nie”.

Clive Derby-Lewis, wat skuldig bevind is aan die moord op die SAKP-leier Chris Hani, sal egter nie op mediese parool vrygelaat word nie, Masutha gesê.

Die 79-jarige Derby Lewis wat longkanker het, dien lewenslange tronkstraf uit vir sy rol in die moord op Hani. Die SAKP en die Hani- familie is gekant teen die aanbeveling dat Derby-Lewis op parool vrygelaat word.

“Daar is niks om te wys dat mnr Derby-Lewis se toestand sodanig is dat hy fisies onbevoeg is nie… genoeg om sy daaglikse aktiwiteit te beperk nie.”

‘n Aanbeveling dat Derby-Lewis op mediese parool vrygelaat word, kan dus nie goedgekeur word nie, het Masutha verklaar.

CDL hoor vandag oor sy parool-aansoek

Die politieke gevangene, Clive Derby-Lewis, se regsverteenwoordiger sal na verwagting vanoggend in Pretoria ‘n aankondiging doen oor sy aansoek om mediese parool.

Die onskuldige slagoffer van die moordaanslag deur ‘n Pool, Janusz Walus op die SAKP-leier, Chris Hani, is die afgelope meer as 20 jaar reeds in die tronk nadat hy deur “gratis regshulp” aangeraai is om nie te getuig om sy onskuld te bewys nie.

Derby-Lewis het verskeie kere onsuksesvol om parool aansoek gedoen. Hy ly ondermeer aan kanker en is reeds twee keer in die tronk aangeval.

Verlede maand het die Hooggeregshof in Pretoria beslis dat die mediese paroolraad Derby-Lewis se regspan teen Saterdag oor sy beslissing moet inlig.

Sy regsverteenwoordiger, Marius Coertze, sê hy het intussen die nodige dokumente van die raad ontvang.