Janusz Walus – praag.co.za

Brief: Repliek op ‘Janusz Walus langer in tronk as Nelson Mandela’

‘n Brief deur Elma Potgieter na aanleiding van Guy Robertson van Kampsbaai se brief van 18 Maart 2020: Janusz Walus langer in tronk as Nelson Mandela.

Ek kan dalk ‘n bietjie lig werp op die aangeleentheid aangesien ek van 2011 tot naastenby 2015 ‘n boek geskryf het oor Clive Derby-Lewis en sy rol tydens die oorgang van een politieke bedeling na ‘n ander.

Die volgende inligting ter agtergrond:

My titel: Clive Derby-Lewis – Politieke Sondebok – geskiedkundige biografie deur Elma Potgieter.

Die boek was in opdrag van ‘n bekende uitgewer van Pretoria. Tydens die onderhoude het ek deur harde kopié van afgehandelde hoofstukke telkens aan Clive te oorhandig om te lees, sy toestemming gekry vir die publikasie.

Nadat ek hoofstuk na hoofstuk aan die uitgewer gestuur het terwyl ek geskryf het, en geen kommentaar teruggekry het nie, het die uitgewer in 2015 eensydig uit die kontrak getree.

Dit was ná my voltooiing van die Afrikaanse manuskrip en die gesinchroniseerde Engelse manuskrip volgens opdrag. As rede is aangevoer dat dit nie die boek was wat hulle verwag het nie. Ek het gelukkig outeursreg. Soos genoem – dít ter agtergrond om dit vir u as leser ‘n bietjie duideliker te maak.

Benewens uitgebreide navorsing het ek 29 persoonlike onderhoude met Clive Derby-Lewis en 6 onderhoude met Janusz Walus in Pretoria-Sentraal Gevangenis gehad (nou Kgosi Mampuru).

Uiteraard is dit ‘n lywige stuk geskiedenis wat 576 bladsye beslaan benewens addenda van geskiedkundige dokumente. My bibliografie is uitgebreid – een en sewentig boeke oor die hele reënboogspektrum van denke, hier en in die buiteland asook hoofstroommedia uit daardie tyd.

Vir my skrywe nou aan u haal ek alleenlik my aantekeninge aan met betrekking tot die onverkwiklike paroolsages van die twee here.

Dit is as naskrifte geskryf en is aanhegsels tot die boek: Eers die naskrif van Clive Derby-Lewis en dan dié van Janusz Walus.

Op 26 Februarie 2014 word Clive Derby-Lewis, 78, en Janusz Walus 63, in die tronk¹ van agter deur `n medegevangene met `n skerpgemaakte voorwerp aangeval. Albei word vir steekwonde aan die kop en arms behandel. X-strale toon dat Clive se linkerarm in die aanval gebreek is. Volgens Clive se prokureur, Marius Coertze, was dit `n ernstige aanval op die twee hoëprofiel politieke gevangenes.

Coertze word so aangehaal in The Citizen van Donderdag 27 Februarie 2014. “I am quite concerned about their safety. This was a serious attempt on their lives.”

Drie weke later, op Sondag 23 Maart 2014, word Clive weer van agter deur `n gevangene met `n lang glasskerf in die rug gesteek. Volgens Beeld van Dinsdag 25 Maart is die aanval uitgevoer deur `n “penkop-lid” van die “berugte 26-bende”. Om `n volwaardige lid van dié bende te word, moet jy “iemand groot se bloed trek”.

The New Age van Dinsdag 25 Maart se voorbladberig begin so:

“Chris Hani’s killer Clive Derby-Lewis wants a 24-hour bodyguard in prison after being attacked again at a maximum security facility in Pretoria.”

“His lawyer, Marius Coetzee, (sic – dis Coertze) said correctional services had failed to protect his client and he would request VIP-protection.”

“Coetzee also plans to launch a new application to get Derby-Lewis out on parole next month.‘His wife called me on Sunday night very emotional about what’s happening to her husband’.”

Op 31 Maart berig Beeld dat dr. Pieter Mulder, leier van die VF+, in die voorafgaande naweek `n “indringende gesprek” met S’bu Ndebele, minister van korrektiewe dienste, oor Derby-Lewis gehad het.

“As hierdie geval met `n gholfspelende Schabir Shaik en `n ‘shopping’ Jackie Selebi vergelyk word, skreeu alles van dubbele standaarde.

“Dit gaan lankal nie meer oor die misdaad waarvoor Derby-Lewis gestraf is nie, ook nie oor politiek of `n verkiesing nie, maar oor menslikheid teenoor `n sieklike bejaarde.

“Sekerlik kan die DKD op hierdie tydstip weer kyk in watter mate Derby-Lewis aan die vereistes van mediese parool voldoen.”

Ten opsigte van Clive se mediese parool volgens sy prokureur, Marius Coertze, in Huisgenoot van 10 Julie 2014.

“Hy is terminaal siek in die Eugène Marais-hospitaal. Sy mediese parool móét oorweeg word, maar `n amptenaar het gesê daar kan nie op die aansoek staan hy gaan doodgaan nie, want dit kan die voorvaders ontstel.

“My mond het oopgehang. Clive het al gesê hy is baie positief oor pres. Jacob Zuma, dat hy in sy termyn dalk uiteindelik parool kan kry.”

Veral in die lig van die leuen-geskiedenis² van Suid-Afrika van sy vroegste beginjare, ontstaan vele vrae oor die skielike aanvalle op die beleërde politieke gevangene, Clive Derby-Lewis, in die een en twintigste jaar van sy gevangenskap nadat die Paroolraad hom al in 2007 aanbeveel het vir gewone parool.

PS1 – hervat. Helaas, die tragi-komedie duur voort. Clive Derby-Lewis se tronkstraf gaan aan – in die Eugène Marais-hospitaal in Pretoria. Skrywer het hom daar besoek. Sy gesig is vaalbleek, maar hy gesels positief, soos ek Clive sedert Maart 2011 in die gevangenis leer ken het.

Mediese parool is in Januarie 2015 geweier, ten spyte daarvan dat Stadium 4-kanker deur twee geneeshere by hom gediagnoseer is. Probleem: Nuwe minister en nuwe/ou beskuldigings: Derby-Lewis het nie berou nie en hy het nie die volle waarheid gepraat nie. Die geheen-en-geweer toutrekkery tussen die minister van korrektiewe dienste en die adviesraad vir mediese parool loop tog uiteindelik uit op mediese parool vir Clive John Derby-Lewis. Saterdag 6 Junie 2015 berig Beeld as volg: Clive Derby-Lewis het Vrydag (5 Junie) omstreeks 18:00 as ‘n “vry man” by die agterdeur van die Eugène Marais-hospitaal uitgestap.”

Die “vryheid” beteken huisarres terwyl daar by streng paroolvoorwaardes gehou moet word. Selfs sy nuwe prokureur, Julian Knight, het nie vrylik toegang tot sy kliënt nie. Maar dis goeie nuus dat Clive se kanker “in remissie” is volgens Rapport van 13 Maart 2016.

PS2 by name Janusz Walus. Nog ‘n paroolaansoek wat ‘n sage van uitstel en terugkrabbel word. Wat’s nuut? So lees dit kortweg: Julie 2011 word Janusz aanbeveel vir parool. Die minister bevind hy moet wag tot “minstens 20 Junie 2013”, in die Beeld van 11 Maart 2016.

Oktober 2013 – Walus se saak word weer na die minister verwys sodat die Hani-gesin kommentaar kan lewer. Die Hani-gesin staan Janusz Walus se parool teen, maar die paroolraad keur dit desondanks goed.

April 2015 – die minister keur weer die aansoek af.

Junie 2015 – Janusz Walus nader die Noord Gautengse hooggeregshof in Pretoria om die minister se besluit te hersien.

Maart 2016 – op 10 Maart om presies te wees, beveel regter Nicoline Janse van Nieuwenhuizen van die Noord-Gautengse hooggeregshof dat Janusz Walus binne 14 dae op parool vrygelaat moet word. Sy beveel verder dat adv. Michael Masutha, minister van justisie en korrektiewe dienste, se besluit om nie in April 2015 parool aan Walus toe te staan nie, tersyde gestel moet word.

Ek bel vir Witold, Janusz se broer in Pretoria en wens hom geluk met die regter se besluit. Hy reageer sinies-hoopvol.

Op Sondag 13 Maart gaan besoek ek Janusz Walus weer in die Kgosi Mampuru-gevangenis. Toe ek hom in Maart 2011 die eerste keer ontmoet het, was dit nog Pretoria Sentraal.

Ek druk sy hand. Hy lyk maerder, bleker en daar is nou ‘n bitter trek om sy mond. “Die “regter speel God” sê Limpho Hani blykbaar aan ‘n radiostasie. “Deporteer hom,” skreeu die ANC.

Ons kyk na mekaar. “Wat kan ek sê?” sê ek uiteindelik.

“What a hopeless pathetic state this is,” sê Walus asof hy my gedagtes kan lees. “I’ve applied to Home Affairs two and a half years ago to be deported to Poland. My application is gathering dust, but they yell ‘deport him’.”

Sal daar weer ‘n dag kom dat ek nie skuldig voel nie? Hierdie Poolse immigrant was so gegru toe hy hoor Chris Hani keur die halssnoermetode van moord in eie geledere goed, dat hy aangebied het om die sluipmoord te voltrek. Hierdie man wat hier voor my staan was verlig toe hy die doodstraf kry. Toe werk dit so uit dat hy die daaglikse hel van ‘n leeftyd saam met vreemdelinge moet verduur. “Deporteer my,” is sy versugting. “Deport him,” skreeu die ANC/SAKP’s.

“Deporteer hom dan verdomp,” skreeu ek op my beurt in my kop.

Dan glimlag Janusz. “I’ve met wonderful people in South Africa, wonderful people that unfortunately have to live in a pathetic excuse for a state.”

Ek moet groet. My tien minute is om. Janusz het heelwat besoekers vir sy besoekuur vandag. “Wonderlike” mense wat hom wil bemoedig, hom voorspoed toewens. Saam met sy familie en goeie vriende hou ek duimvas dat ‘n hofbevel hierdie keer in Suid-Afrika gerespekteer sal word…

Die hoop beskaam wel. Die paroolsage van die Poolse idealis is aangaande…

25 Junie 2017

Op 16 Januarie 2019 is parool weer eens geweier deur adv. Michael Masutha, Minister van Justisie en Korrektiewe Dienste. Waarom? Omdat Janusz Walus “geen berou toon nie”.

Die sage gaan aan.

1 Pretoria Sentrale Gevangenis staan deesdae bekend as die Kgosi Mampuru-gevangenis.

2 Hierdie land van leuens ‘Brieven uit de Kaap Kolonie’ van C. Louis Leipoldt deur Wium van Zyl. Artikels geskryf tydens die Anglo-Boereoorlog.

Brief: Janusz Walus langer in tronk as Nelson Mandela

Janusz Walus het een “politieke” moord op ‘n kommunis gepleeg maar sit nou effektief al langer as Nelson Mandela in die tronk wat ‘n dertig+jarige “burgeroorlog” en sanksies teen sy eie land gevoer het, wat duisende onskuldiges se dood tot gevolg gehad het (nou nog) en nooit geweld wou afsweer nie, of “verskonings” aangebied het nie.

Mandela het eintlik “vrywillig” in die tronk vakansie gehou, met ‘n huis en swembad en al, en is selfs rondgery. Gee minstens vir Walus ook ‘n swembad?

Hoe inkonskwent en skynheilig kan die ANC, Tutu en hul kommie-maatjies tog wees?

—Guy Robertson, Kampsbaai

Moordsaak teen ANC-kandidaat uitgestel

Die saak teen die ANC-wykskandidaat wat teregstaan op die moorde op DA-raadslid Johannes Baaitjies van die Kgatelopele Munisipaliteit en sy kollega, is Maandag in die Postmasburg landdroshof tot 22 September uitgestel.

Die Valke se Philani Nkwalase, sê Zoniselo Magawu sal dan in die Daniëlskuil-landdroshof amptelik om borgtog aansoek doen.

Baaitjies en sy sakevennoot, Shuping Nosi, is sowat twee weke gelede op die hoofpad tussen Postmasburg en Daniëlskuil in die Noordkaap aangeval.

Baaitjies is op die toneel dood, terwyl Nosi verlede Dinsdag in ‘n Kimberley-hospitaal beswyk het.

Magawu bly in aanhouding.

Volgens die Mercury-koerant, was die totale aantal politieke sluipmoorde net in KwaZulu-Natal voor die munisipale verkiesing in Augustus reeds 12, met vier in Pietermaritzburg, twee in Newcastle en die res uit ander dele van die provinsie.

Die Suid-Afrikaanse Polisiediens sê 18 gevalle van polities-verwante moorde is aangemeld tussen 1 Februarie en 5 Augustus 2016.

Die oortreding wat die meeste aangemeld is, is intimidasie, maar het slegs gelei tot 29 formele klagtes. ‘n Yslike 110 gevalle van opsetlike saakbeskadiging aangemeld.

Onder die slagoffers van politieke geweld was Thembi Mbongo, 35, ‘n kandidaat vir Wyk 6, buite Osizweni naby Newcastle. Sy is voor haar man en kinders doodgeskiet op 2 Julie.

Haar moordenaars het aan die deur van haar huis geklop en gevra om met haar te praat. Hulle verkeer steeds op vrye voet.

Politieke moorde is nie nuut in Suid-Afrika nie, maar met die aandag wat iemand soos Janusz Walus geniet, bly die openbare mening onder die indruk dat dit seldsaam is en slegs deur wittes gepleeg word wat gekant is teen die nuwe swart regering.

Walus het Chris Hani, terroris en Kommunisteleier om die lewe gebring, maar ten spyte daarvan dat Walus parool moet ontvang, weier die ANC om hom tegemoet te kom.

In KwaZulu-Natal alleen is daar reeds 450 politieke moorde aangeteken tussen 1994 en 2013. Minder as een uit tien van hierdie moordondersoeke het gelei tot suksesvolle veroordelings.

Die polisie het 56 gebiede in Limpopo, 40 in KwaZulu-Natal, 36 in Gauteng, 30 in Noordwes, 25 in die Wes-Kaap, 23 in die Oos-Kaap, 12 in Mpumalanga, sewe in die Noord-Kaap en drie in die Vrystaat geïdentifiseer waar sulke politieke moorde voorkom.

Walus-saak: Netwerk24 beskou Chris Hani as ‘held’

In sy berig van 15 April 2016, beskryf Netwerk24, die aanlynpublikasie van Media24 wat Die Burger, Beeld en Volksblad se nuusberigte insluit, die kommunistiese terroris Chris Hani met ‘n Engfrikaanse term, “struggle-held”. Hani was in die tagtiger- en vroeë negentigerjare betrokke by terreuraanvalle op onskuldige burgerlikes in Suid-Afrika. Indien hy dieselfde dade in die VSA of Europa gepleeg het, sou iemand soos Barack Obama of mev. Hillary Clinton die spesmagte afgevaardig het om hom te gaan “elimineer” soos wat die VSA met Osama bin Laden gedoen het. Beide Obama en Clinton het die teregstelling van Bin Laden intyds meegemaak, waarna die liberale mev. Clinton met ‘n kekkellaggie gesê het: “Ons het gekom, ons het gesien, ons het doodgemaak.”

Chris Hani is volgens ‘n oud-Weermaggeneraal byna deur die Suid-Afrikaanse spesmagte in Lesotho geneutraliseer, maar ná die sameswering tussen mnr. De Klerk, die Britse ambassade en die SAKP, is Hani toegelaat om as ‘n vry man Suid-Afrika te betree en steeds agter die skerms geweld en terreur te organiseer. In reaksie hierop het die Poolse Suid-Afrikaner, mnr. Janusz Walus, die reg in eie hande geneem en hom blykbaar sonder die medewete van sy vriend, Clive Derby-Lewis, met dié se pistool gaan doodskiet. Beide Walus en Derby-Lewis het aanvanklik die doodstraf ontvang, maar dit is later in lewenslange gevangenisstraf omgeskakel. Mnr. Derby-Lewis is verlede jaar in Junie op parool vrygelaat, ná ‘n jare lange hofstryd omdat die ANC-bewind onder invloed van die Kommunistiese Party hom strydig met toepaslike wetgewing en gevangenisreëls nie op gewone parool wou uitlaat nie.

Daar word ook gepoog om Walus tot sy dood in die tronk aan te hou. Die staat se advokaat, Marumo Moerane, het aangevoer dat daar “geen gronde vir regter Nicolene Janse van Nieuwenhuizen se bevinding was” dat Walus soos enige ander gevangene op parool geregtig is nie. Hy het ook verwys na die moordenaar van Robert Kennedy wat reeds 48 jaar in ‘n Amerikaanse gevangenis verkeer, met die implikasie dat Walus ook tot sy dood in die gevangenis behoort te sit.

In haar reaksie het Hani se weduwee, Limpho Hani, die regter aangeval en gesê dat sy “nie God is nie” en nie oor die mag beskik om “haar lewe” te besluit nie, nadat die regter gister verlof geweier het dat die staat teen haar bevinding appelleer.

Mev. Hani se reaksies, wat ook op minagting van die hof neerkom omdat sy openlik die bekwaamheid en integriteit van die regter bevraagteken, is op eensydige wyse deur Beeld en Netwerk 24 gepubliseer, sonder enige konteks. Mev. Hani het destyds reeds by ‘n ander man geslaap terwyl Chris Hani self ook reeds ‘n ander houvrou geneem het. Nietemin dring sy aan op ‘n soort “huweliksreg” om haar man se moordenaar in die tronk te hou. Daarbenewens is Suid-Afrika destyds in konflik en wanorde gedompel deur die NP se holderstebolder-oorgawe wat groot verwarring en vrees by die publiek geskep het.

Walus en sy familie het in Pole aan eie bas die verskrikking van kommunisme ervaar, ‘n totalitêre ideologie wat die dood van 100 miljoen mense in die twintigste eeu veroorsaak het.

Gevra om kommentaar oor Beeld se gebruik van die Engfrikaanse term, “struggle-held”, het dr. Dan Roodt van PRAAG gesê:

“Myns insiens het ons hier met twee elemente te make: die Engfrikaans en die bewondering vir Chris Hani. Beeld, asook Netwerk24, staan vyandig teenoor Standaardafrikaans, hoewel dié twee organe natuurlik self voorlopig nog in Afrikaans publiseer. Vele van hul rubriekskrywers verwerp ook Afrikaanse skole en universiteite en wil dat Engels nog meer as tans in die land oorheers. Dus verklaar dit die Engfrikaans. Wat die tweede element betref, bespeur ‘n mens gereeld simpatie vir ekstreme gelykheid of kommunisme by sommige Beeld-redaksielede en rubriekskrywers. Beeld het reeds voorheen simpatie vir Heleen Pastoors, die Belgiese vrou wat die Kerkstraatbom vervoer het, uitgespreek. Dus verbaas dit nie dat Beeld nou so ‘n bietjie mosterd-na-die-maal sy bewondering vir Chris Hani en SAKP-terreur betuig nie.”

Die staat en die minister van korrektiewe dienste, gaan nou ‘n petisie na die Appèlhof in Bloemfontein rig in ‘n verdere poging om teen Janse van Nieuwenhuizen se uitspraak te appelleer. Aanstaande week bring Walus egter nog ‘n hooggeregshofaansoek waarin hy vra dat hy ten minste tydelik vrygelaat moet word terwyl die staat die appèlproses uitput.

Stem hiernaas op die regterkant van die blad in ons meningsopname: “Beskou u, soos Netwerk24, Chris Hani as ‘n ‘struggle’-held?”

Afrikanervroueregter verwerp staat se argumente om Janusz Walus in die tronk te hou

‘n Beleefde regter in Pretoria, en boonop ‘n Afrikanervrou, het vandag geskiedenis gemaak deur die staat se desperate argumente om Janus Walusz in die tronk te hou, tydens ‘n aansoek om verlof tot appèl te verwerp. Die linkse media, waaronder die Business Day, Mail & Guardian en News24, het in die aanloop tot vandag se uitspraak gedurig daarop gesinspeel dat Walus ‘n “uitermate bose daad” gepleeg het deur sy sluipmoord op die kommunistiese terroris, Chris Hani, uit te voer. Die boosheid daarvan moes swaarder weeg as die Kerkstraatbom, die Amanzimtoti-bom, Hani se eie terreurdade, asook die dikwels grusame geweld wat ANC-“vryheidsvegters”, gesteun deur die ou Sowjetunie en Oos-Duitsland, gepleeg het.

Feit is dat feitlik al die ANC, APLA en ander terreurorganisasies se boosdoeners amnestie van Biskop Tutu se Waarheidskommissie ontvang het. As “regse blankes”, moes Walus en Clive Derby-Lewis egter meer as 21 jaar in die gevangenis deurbring. Boonop is beide parool herhaaldelik, teenstrydig met wetgewing en regulasies van die departement van korrektiewe dienste, parool geweier.

Ná haar opspraakwekkende uitspraak van 10 Maart, toe sy gelas het dat Walus op parool vrygelaat moet word, het regter Nicolene Janse van Nieuwenhuizen vandag weer eens téén Suid-Afrika se linkse openbare mening in, ‘n uitspraak gelewer waarin die minister van korrektiewe dienste, Michael Masutha, se aansoek om verlof tot appèl teen haar vorige bevinding verwerp word. In haar vorige uitspraak, het regter Janse van Nieuwenhuizen bevind dat die minister “irrasioneel en onredelik” opgetree het deur Walus nie op parool vry te laat nie.

Dié woorde het telkens in die staat se pleit vir verlof tot appèl opgeduik. Die staat se senior advokaat, Marumo Moerane, het geargumenteer dat daar “geen gronde vir haar bevinding was nie”, weens die “gevaar” wat Walus se daad van 23 jaar gelede ingehou het.

Walus se advokkaat, Roelof du Plessis SC, het Dinsdag geredeneer dat ‘n oortreder steeds gestraf word al word hy op parool vrygelaat, maar dat die fokus dan verskuif na sy rehabilitering.

Uitspraak oor appèl teen Walus-vrylating Donderdag verwag

Die uitspraak in die Minister van Justisie se aansoek om appél teen parool vir Janusz Walus sal waarskynlik Donderdag in die Pretoriase Hooggeregshof gelewer word.

Walus dien lewenslange tronkstraf uit vir die moord op die voormalige SAKP-leier, Chris Hani, terwyl voormalige ANC-terroriste amnestie gekry het.

Die minister, Michael Masutha het aangevoer dat die skeiding van magte geskend is toe parool aan Walus toegestaan is.

Masutha het vroeër ‘n besluit van die mediese paroolraad ter syde gestel vir die vrylating van Walus.

Masutha hou vol dat daar verdere beraadslaging met die SAKP en die Hani-familie moet wees.

Regter Nicolene Janse Van Nieuwenhuizen het Dinsdag nadat sy die argumente aangehoor het, gesê sy het tot Donderdag nodig om haar uitspraak voor te berei.

Walus wil aansoek doen om tydelike parool

Volgend Janusz Walus se regsverteenwoordiger gaan die politieke gevangene ‘n versoek rig dat hy tydelik op parool vrygelaat word nadat die staat aangedui het dat hulle appèl sal aanteken teen sy vrylating.

Die hof het op 10 Maart die minister van Korrektiewe Dienste se besluit om nie parool aan Walus toe te staan nie, tersyde gestel.

Julian Knight, Walus se prokureur, het gesê dat hy ‘n aansoek by die Noord-Gautengse hooggeregshof in Pretoria sal indien as Michael Masutha, die minister, se aansoek om verlof tot appèl aangehoor is.

Jacob Mamabolo, SAKP-sekretaris in Gauteng, het intussen ‘n memorandum aan die nasionale kommissaris van korrektiewe dienste, oorhandig.

Die SAKP eis ‘n dringende wysiging van paroolwette sodat die families van slagoffers kan bepaal dat parool geweier word.

Staat loods ‘politieke appèl’ teen Walus se vrylating

Die staat het gister teen regter Nicolene Janse van Nieuwenhuizen se uitspraak dat Janusz Walus vrygelaat moet word, geappelleer. Volgens die grondwet- en regskenner professor Marinus Wiechers verteenwoordig dit egter ‘n desperate poging van die staat om sy vrylating te keer.

“Terwyl die appèlsaak na die een of die ander kant toe beslis kan word, is ek versigtig oor wat die staat met so ‘n stap kan bereik.

“Die paroolraad het ‘n aanbeveling (dat Walus vrygelaat moet word) gemaak, dit het hof toe gegaan en ‘n besluit is geneem. Ons moet op die hof se besluit vertrou en die staat moet die hof se besluit gehoorsaam.”

Wiechers het verder gesê dat die appèl ‘n “meer politieke aangeleentheid” is, om te toon dat Hani nie heeltemal vergete is en om die ideologie van die SAKP se “stryd” lewendig te hou.

Volgens hom kan die staat slegs op twee gronde appelleer.

“Een is dat die regter die wet gewaninterpreteer het, maar in dié geval sou dit vergesog wees om so iets aan te voer. Die ander argument is dat die regter nie al die feite in ag geneem het nie.

“Ek kan gewoon nie insien hoe die Appèlhof kragtens die reg anders kan bevind en meen dat die regter die feite gewaninterpreteer het nie, veral omdat dit lyk asof sy baie indringend daarna gekyk het.”

Tot tyd en wyl die appèlsaak afgehandel word, mag die staat Walus egter steeds in die gevangenis aanhou.

Sowel die ANC as die Kommunisteparty het die appèl verwelkom.

ANC ruk op na Grondwethof teen Walus-vrylating

Die ANC aan die Oosrand sal Maandag in groot getalle opruk na die Grondwethof teen Janusz Walus se vrylating op parool.

Hulle, sowel as die SAKP, ANC en EFF is heftig gekant teen die beslissing om Walus vry te laat. Die optog word deur die ANC se Ekurhuleni-streek gereël.

Hy sal binnekort vrygelaat word nadat sy appèl teen die weiering van sy parool in die Hooggeregshof in Pretoria geslaag het.

Walus het 23 jaar van sy lewenslange vonnis vir die moord op die voormalige SAKP-leier, Chris Hani, in 1993 uitgedien.

Die voorsitter van die ANC in Ekurhuleni, Mzwandile Masina, sê hulle wil die kwessie van “volledige openbaarmaking van misdade” met die hof opneem.

Hulle eis dat alle ander politieke gevangenes vrygelaat moet word as ‘n gebaar aan Hani.

Die ANC se opmars word aangemoedig en ondersteun deur figure soos ene Ray Hartley, redakteur van die RDM.

Janusz Walus vrygelaat

Janusz Walus sal op parool vrygelaat word. Sy prokureur, Roelof du Plessis, het Donderdagoggend die Poolse immigrant se vrylating bevestig.

Walus het die leier van die Kommuniste, Hani in sy oprit in Boksburg in April 1993 doodgeskiet.

Die SAKP was teenwoordig en woordvoerder Alex Mashilo sê hulle is teleurgesteld, maar nie verbaas nie.

Terwyl die paroolraad Walus die groen lig gegee het, het die minister van justisie, Michael Masutha geweier, omdat “verdere dialoog met die party en die Hani-familie” glo nodig was.

Die regspan wat Walus verteenwoordig het, het aangevoer dat Masutha bevooroordeeld was teen hul kliënt, en het gesê die besluit van die minister van justisie om nie parool toe te staan nie, was uitsluitlik as gevolg van politieke vooroordeel en inmenging.

Walus en sy mede-gevangene Clive Derby-Lewis is in 2014 beseer ‘n beweerde SAKP-sluipmoordaanval deur ‘n bendeleier wat omgekoop is in die Kgosi Mampuru (voorheen Pretoria Sentraal) Gevangenis.

Ander gevangenes het die twee gered van ‘n gewisse dood. Die SAPD sou die voorval ondersoek, maar na twee jaar is daar nog geen besonderhede vrygestel nie.

Derby-Lewis en Walus is albei gesteek met ‘n “kombuislepel”, het ‘n woordvoerder van Korrektiewe Dienste Manelisi Wolela gesê.

Die bendeleier het die twee voorheen met rus gelaat, maar die SAKP wou klaarblyklik nie hê hulle moet die gevangenis oorleef nie.

CDL hoor vandag oor sy parool-aansoek

Die politieke gevangene, Clive Derby-Lewis, se regsverteenwoordiger sal na verwagting vanoggend in Pretoria ‘n aankondiging doen oor sy aansoek om mediese parool.

Die onskuldige slagoffer van die moordaanslag deur ‘n Pool, Janusz Walus op die SAKP-leier, Chris Hani, is die afgelope meer as 20 jaar reeds in die tronk nadat hy deur “gratis regshulp” aangeraai is om nie te getuig om sy onskuld te bewys nie.

Derby-Lewis het verskeie kere onsuksesvol om parool aansoek gedoen. Hy ly ondermeer aan kanker en is reeds twee keer in die tronk aangeval.

Verlede maand het die Hooggeregshof in Pretoria beslis dat die mediese paroolraad Derby-Lewis se regspan teen Saterdag oor sy beslissing moet inlig.

Sy regsverteenwoordiger, Marius Coertze, sê hy het intussen die nodige dokumente van die raad ontvang.

Gaye Derby-Lewis waarsku SAKP oor samesweringsteorie

Clive Derby-Lewis se vrou, Gaye, het die SAKP en Chris Hani se weduwee gewaarsku teen bewerings van ‘n wyer sameswering oor Hani se moord in ‘n ope brief aan die party.

Die SAKP en Limpho Hani sal na verwagting op 9 Januarie voorleggings aan die minister van justisie, Michael Masutha maak.

Hulle moet redes gee oor waarom Derby-Lewis nie op mediese parool vrygelaat moet word nie. Hani se weduwee en die SAKP het in die verlede volgehou dat Derby-Lewis nie die volle waarheid oor Hani se moord onthul het nie.

Die SAKP-leier is in April 1993 voor sy huis in Boksburg deur die Poolse immigrant, Janusz Walus doodgeskiet sonder Derby-Lewis se medewete.

Derby-Lewis is daarna regshulp aangebied wat sy saak belemmer het deur aan te dring dat hy nie getuig oor sy onskuld nie.

Dit het later geblyk dat getuies met die dood gedreig is om valse getuienis teen Derby-Lewis te versin wat hy nie kon weerlê nie omdat hy aangeraai is om nie te getuig nie.

Die hof het Masutha opdrag gegee om voor 31 Januarie oor Derby-Lewis se mediese parool te besluit.

Derby-Lewis kan ‘n martelaar word

Adjunk-president Kgalema Motlanthe voel “gefolter” deur die vraag of Clive Derby-Lewis vrygelaat behoort te word.

Motlanthe het gesê dat indien Derby-Lewis in die tronk doodgaan, kan hy ‘n martelaar vir sekere mense word.

Derby-Lewis is gevonnis tot 25 jaar in die tronk vir sy rol in die moord van SA Kommunistiese Party se algemene sekretaris Chris Hani in 1993.

“Ek dink dit is een van die kwessies wat pla in ons verbintenis tot ‘n samelewing wat omgee, ‘n samelewing wat nie gedryf deur die begeerte om wraak te neem nie, ” het Motlanthe aan Beeld gesê by die Nelson Mandela-sentrum in Houghton, Johannesburg.

“Die land moet die kwessie van Derby-Lewis se vrylating te bespreek, want geregtigheid kan nie selektief wees nie. Dit moet konsekwent wees, selfs met mense wat ons beskou as teenstanders. “

Motlanthe het gesê die kwessie rondom sy vrylating was ‘n toets van hoe ver die land in terme van ‘n ware kultuur van menseregte gekom het.

Derby-Lewis het gereël vir ‘n vuurwapen vir die skieter Janusz Walus wat ook tans 25 jaar tronkstraf uitdien.

Hulle is albei aanvanklik tot die dood gevonnis, maar dit is tot lewenslange tronkstraf verander toe die doodstraf afgeskaf is .

Mediese parool is in 2012 van die hand gewys, sowel as ‘n ander aansoek in 2011. Derby-Lewis, wat nou 77 is, is terminaal siek.

Tydens ‘n seremonie vroeër vanjaar ter herdenking van die 20ste herdenking van Hani se moord, het die SAKP se hoofsekretaris Blade Nzimande gesê Derby-Lewis en Walus moet die waarheid openbaar oor wie anders betrokke was by die misdaad of vrot in die tronk.

“Ons wil nie hê dit moet weer gebeur nie,” het Nzimande toe gesê.

Derby-Lewis behoort op grond van die gelykheidsbeginsel voor die reg parool te kry.