Peter Murray: SA se probleme sal nooit opgelos word nie

Volgens ‘n opname wat onlangs deur die oudpolitikus Tony Leon gedoen is om te bepaal wat die Suid-Afrikaanse regering as prioriteite behoort te beskou, het 35% van die 1 000 ondervraagdes gesê dat werkskepping nommer een behoort te wees. Ongeveer 27% het aangedui dat onderwys en opleiding die belangrikste saak is.

Slegs 1% het grondhervorming as belangrik geag. Die verslag sê nie wie en wat daardie 1 000 ondervraagdes was, en of hulle darem verteenwoordigend van alle gemeenskappe in die land was nie. As ‘n mens na die linkse media en linkse politici luister, kry mens die indruk dat die oorweldigende meerderheid van alle Suid-Afrikaners “onmiddellik” van landbougrond voorsien moet word.

Inwoners van die swart woonbuurt in Hermanus het sommer tot aksie oorgegaan en ‘n stuk “onbewoonde” grond (wat aan Hermanus se munisipaliteit behoort) geannekseer. Daar is van die munisipaliteit geëis om “onmiddellik” die gebied van water en elektrisiteit te voorsien.

Dit is bekend dat die leier van die EFF party gereeld sy ondersteuners opsweep om grond te onteien. “If you see a house or a farm you like, take it, it is your’s. Everything the white man has, he stole from the blacks!”

Soos reeds genoem, dit is nie seker wie almal aan Tony Leon se opname deelgeneem het nie, want toe die EFF (Economic Freedom Fighters) van Julius Malema die voorstel in die parlement ingedien het dat grond van blanke boere sonder vergoeding van hulle weggeneem moet word, het nie net alle EFF-lede nie, maar ook alle ANC-lede, daarvoor gestem. Dit is dus nie seker hoe betroubaar Tony Leon se opname is nie, want dit weerspieël nie die houding van swart politici in die parlement nie. Die opname sou ‘n beter weerspieëling wees van opposisiepartye en blanke partye in die parlement. Maar, wie die geondervraagdes dan ook was; dit sou verblydend wees as daar n groep van 1 000 lede is, waarvan slegs 1% vir “grondhervorming” gestem het.

Alle beskaafde mense behoort te besef dat; as die werkloosheid onder die jeug 50% is, en onder volwassenes 27% is, dan behoort werkskepping die belangrikste prioriteit te wees. Onderwys en opleiding gaan hand-aan-hand met werkskepping. Die regering behoort voltyds nuwe skole en woonhuise te bou, aangesien daar ‘n tekort aan duisende skole in Suid-Afrika bestaan.

Swart skole het ‘n gemiddeld van meer as 50 leerlinge per klas (en per onderwyser). Dit veroorsaak dat leerlinge buitengewoon swak op skool presteer, en ‘n onnodige swaar las op onderwysers se skouers laai. Die tekort aan hoog opgeleide swart onderwysers in Suid-Afrika beloop tienduisende.

Té veel blanke onderwysers word gedwing om in swart skole te onderrig. Die ervaring het geleer dat moedertaalonderrig by verre die beste is, en dat kleiner klasse ook beter vaar. Daar behoort niks meer as 30 leerlinge in een klas te wees nie.

Die owerheid behoort ook toe te sien dat: swart leerlinge nie skoolgeboue afbrand nie; swart leerlinge nie toerusting en leermateriaal steel nie; swart onderwysers elke dag by die skool is en nie in werkstyd alkohol misbruik, en skoolmeisies molesteer nie; daar vele meer swart onderwyssers opgelei word, veral in wiskunde, wetenskap, en tale. Daar is ‘n reusetekort aan hoogsopgeleide mense in Suid-Afrika: Medici, ingenieurs, vlieëniers, rekenmeesters, en vele meer.

Politici verwyt graag die “ongelykhede” in ons land en blameer apartheid, rassisme, diskrimminasie, en “blankes wat nie gelykheid wil bevorder nie”, vir die ongelykheid. Maar, dis swartes self wat nie in gehalte belangstel nie. Dis die ANC wat die kwotastelsel ingestel het, en die merietestelsel verwerp het. Hulle redeneer dat “swartes op alle gebiede van die samelewing die demografie van die hele land moet verteenwoordig”. Blankes se beleid is dat “meriete op alle gebiede gehandhaaf moet word”, sodat die beste gehalte bereik sal word.

Dít wat in Suid-Afrika gebeur, is wat mens kry as Eerste Wêreld en Derde Wêreld integreer – om dan sodoende – “gelykheid” af te dwing.

Leon Lemmer: Harry Booyens oor wie grond steel

Harry (Herman) Booyens (gebore in 1953) is ‘n Afrikaner in murg en been. Hierdie fisikus het in 2000 na Vancouver in Kanada uitgewyk om te ontsnap aan die onverkwiklike situasie waarin blankes hulle sedert 1994 plaaslik bevind. Maar daarmee het hy nie sy deernis teenoor sy mede-Afrikaners afgesweer nie. Hy doen historiese navorsing en skryfwerk oor sy moederland. Die resultaat is akademies-wetenskaplike tekste en nie goedkoop propaganda nie.

Na meer as ‘n dekade in Kanada het Booyens ‘n meesterlike werk gepubliseer: AmaBhulu: The birth and death of the Second America (Vancouver: Cliffwood Fogge, 2013, 632p; Amazon Kindle $11,39). Dit is Suid-Afrika wat so suksesvol soos ‘n tweede Amerika kon wees as dit nie weens die dwaasheid van ‘n klein groepie Afrikaanssprekende blankes opgedonder is nie. Leon Lemmer het hierdie boek op Praag (1.02.2015) bespreek. Die outeur het ‘n oorsig van sy boek gepubliseer: www.amabhulu.com. Booyens se historiese oorsig kan akademies-wetenskaplik hoër aangeslaan word as Hélène Opperman Lewis se verdienstelike werk: Apartheid: Britain’s bastard child (Wandsbeck: Reach Publishers, 2016, 772p, R350; Amazon Kindle $15,96). Leon Lemmer het laasgenoemde ook op Praag (22.04.2017) bespreek.

Booyens is besig om deurgaans sinvolle kommentaar oor gebeure in Suid-Afrika te lewer. Hy poog om misplaaste berigte en opsetlike verswygings wat in die inligtingsmedia voorkom, reg te stel. Inligting hieroor is verkrygbaar by: www.cliffwoodfogge.com. Wat veral van belang is, is dat Booyens weer besig is met ‘n groot navorsings- en skryfprojek: “South Africa: Who stole the land?” Hy het reeds die eerste vyf hoofstukke voltooi en hulle is op die internet beskikbaar. Dit is wenslik dat Afrikaners deurlopend van sy skryfwerk kennis neem.

Karel Combrinck: Ons lieg waarskynlik oor Rusland

Met haar stuitige verhaal oor “waarskynlike” Russiese betrokkenheid by die moordaanslag op die (Russiese? Britse? Russiese?) spioen Sergei Skripal en sy dogter, het mev Theresa May en haar verkeerdeveer-buitelandse minister, Boris Johnson,  die wêreld nog ‘n   tree verder geplaas op die pad na  gewelddadige internasionale konfrontasie. Een van die vreemdste aspekte hiervan is  die lidlande van die Europese Unie wat skaapagtig saamslenter ten spyte daarvan dat Brittanje besig is om die Europese Unie die rug toe te keer.

Maar kom ons bepaal ons eers  by die “waarskynlike” Russiese verantwoordelikheid vir die aanslag. Die argument wat  mev May aanvoer, is dat die gifstof,  of wat oo kal  in die aanval  gebruik is, van Russiese oorsprong is. Of dit wel so is, sal ons nie weet nie, want mev May weier hardnekkig om bewyse hieroor, as bewyse inderdaad  bestaan, aan Rusland te verstrek soos wat die volkereg in sulke omstandighede vereis.

Maar sou die gifstof dan tog in Rusland vervaardig wees, beteken dit dat die Russiese regering noodwendig vir die aanslag  verantwoordelik is? Beteken dit  dat as iemand êrens in die wêreld met ‘n Kalasjnikofgeweer  vermoor word, dit die skuld moet wees van mnr Poetin omdat die geweer in Rusland vervaardig is? Dis tog duidelik absurd. Die situasie herinner sterk aan die belaglike  voorwendsel vir die moord op Saddam Hoesein deur die Britte en Amerikaners, toe ‘n proefbuisie met ‘n foefiemonster van Saddam se “wapen van massavernietiging” deur Colin Powell aan die Algemene Vergadering van die  VN vertoon is. Soos ons weet, was daar geen “wapen van massavernietiging” nie.

Hoe dit ook al sy, wat is die waarskynlikheid daarvan dat Rusland so’n deursigtige moordaanslag op Britse grondgebied sou uitvoer ‘n week voor die Russiese presidentsverkiesing en in die jaar waarin die wêreldsokkertoernooi in Rusland moet plaasvind?   Aan die ander kant, wat is die waarskynlikheid daarvan dat iemand so ‘n aanval sou uitvoer juis om Rusland in die verleentheid te stel, die presidentsverkiesing te ontwrig en die sokkertoernooi in gevaar te stel? Ons laat dit aan die lesers oor  om te oordeel. Feit is dat mev May reeds dreig  om die sokkertoernooi te ontwrig, benewens die 23 Russiese diplomate wat sy uitgeskop het en die sanksies teen Rusland  wat sy reeds voor die moordaanslag ingestel het.

Dit is duidelik dat mev May besig is om te lieg.  Ons weet uit eie dure ondervinding dat die Engelse die manier het om te lieg wanneer hulle ‘n politieke doel wil bereik, maar darem is die deursigtigheid van hierdie pogings pateties en sonder presedent.   Die vraag is waarom  die Amerikaners en die Engelse en die Europese keffers op hulle sleeptou, aanhou lieg en lieg en en skynbaar heeltemal ongeërg is daaroor wanneer  hulle leuens klinkklaar aan die kaak gestel word.  Is dit omdat hulle so magtig voel dat hulle met alles kan wegkom of is dit maar net nog ‘n voorbeeld van die algemene Westerse morele verval?

Waarskynlik albei.

N.s  Sedert ek dié ‘n dag of twee gelede geskryf het, het die Amerikaanse regering nog sestig Russiese diplomate uitgeskop en die konsulaat-generaal in Seattle gesluit. Die kefferbrakke van die Europese Unie het in navolging  onverwyld 110 Russiese diplomate aangesê om hulle lande te verlaat. So die pap word nou by die dag dikker.

Marius Coertze: Vicki Momberg en vonnisse vir witmense

Vicky Momberg se vonnis is buitensporig. So buitensporig, dat dit aan die belaglike grens.

Momberg is die wit vrou wat beroof is en wat met die onwillige en trae swart polisiebeamptes op die misdaadtoneel gestry het. In haar frustrasie en skok, het sy die onwillige, swart polisiebeamptes met die K-woord uitgeskel.

Vandag is sy in die Randburgse landdroshof gevonnis tot 3 jaar gevangenisstraf, waarvan een jaar opgeskort is om vir ‘n tydperk van drie jaar soos ‘n swaard oor haar kop te hang. Dit beteken dat sy die oorblywende twee jaar (wat nie opgeskort is nie) in die tronk moet gaan sit.

Momberg is borgtog geweier hangende haar appèl teen haar vonnis, en sy moet nou twee jaar gevangenisstraf gaan uitdien. Dít alles, omdat sy ‘n swartmens die K-woord toegevoeg het. Dit is weereens ‘n straf wat heeltemal buite verhouding is tot die oortreding.

Momberg het nie enige persoon aangerand of beseer nie. Sy het iemand beledig. ‘n Swart polisieman beledig. Vir daardie belediging is sy tot direkte gevangenisstraf gevonnis.

Hierdie vonnis herinner aan baie aan die buitensporige swaar vonnisse wat die sogenaamde “doodskis-twee” in Middelburg opgelê is. Duidelik gaan die Suid-Afrikaanse regstelsel gebuk onder ‘n politiek korrekte vooroordeel teenoor blankes.

Swartmense se gevoelens is deesdae belangriker as mense se lewens. Veral witmense se lewens. Dis hoe die NSA deesdae werk. Dis die land waarin ‘n klein wit minderheid moet leef en oorleef. Wat lê daar nog vir ons voor?

Klaas Waarzegger: Malema heel moontlik die volgende SA president

‘n Paar jaar gelede het ek ‘n stuk geskryf oor Julius Malema nadat hy uit die ANC geskors is, en Zuma se “Skaduweehandlangers” ‘n klomp (sommige ongeldige) sake teen hom oopgemaak het in ‘n poging om hom te diskrediteer. Baie Suid-Afrikaners het gedink dat dit die einde van die grootbek van Limpopo sou wees, maar ek onthou dat ek geskryf het dat hy nog ‘n groot rol in die SA politiek gaan speel. Nou besef ek dat ek reg was, maar ook dat ek hom totaal onderskat het.

Malema het met sy regterhand, Floyd Shivambu, ‘n politieke party gestig wat groot, alhoewel skrikwekkende invloed in die landspolitiek sou hê. Die feit dat hierdie groep swart nasionaliste die grootste identifiseerbare samevoeging van rassiste in die plaaslike politiek is, raak al hoe belangriker in die proses om die toekoms te ontleed.

Eers wou Malema moord pleeg vir Zuma, daarna wou hy Zuma vermoor, en toe begin hy ‘n belangrike rol speel daarin om Zuma na die rand van die politieke speelgrond te verdryf. Dit het hy reggekry deur vele hofsake teen Zuma, waarvoor niemand hom kan kritiseer nie. Hy het die knaters gehad om dit te doen toe meer ervare politici net gestaan en kreun en skree het soos varke met hardlywigheid. Sy optrede het uiteindelik die ander gedwing om ook aksies in te stel wat Zuma se regspan baie besig gehou het, en baie ryk gemaak het.

Malema se hoofrede om die EFF te begin, was om uiting te gee aan sy haat vir die man wat eens sy mentor en beskermheer was. Maar hy moes ‘n alternatief kry op die ANC se uitgediende beloftes en hulle gebrek aan enige geslaagde projekte en aksies. Gelukkig vir hom, het hulle (die ANC) vir hom ‘n oorvloed aan geleenthede gebied, soos byvoorbeeld Zuma en sy belhamels se diefstal en korrupsie, en hoofsaaklik die Marikana-slagting, wat net op die regte tyd gebeur het. Hy het “die man van die mense” geword.

Hy het ook sy eertydse mentor vervang met daardie reus van intellektuele onvermoë, Robert Mugabe. Die man wat Zimbabwe bestuur het van die broodmandjie van Afrika, tot die broodbedelaar van Afrika. Alles natuurlik in die naam van swart nasionalisme en ‘n weggesteekte haat vir alles wat wit of Europees is. En Mugabe se paradigma van die Afrikaparadys, pas vir Malema soos ‘n likrapakkie wat sfyf aan ‘n Olimpiese atleet span.

Laat my nou toe om ‘n diepgaande stelling te maak: Jy kan vir Julius Malema vertrou.

  • Jy kan hom vertrou dat hy die volgende Afrika despoot of tiran gaan wees.
  • Jy kan Malema vertrou dat hy die volgende staatsloper gaan wees na Zuma.
  • Jy kan hom vertrou dat hy ‘n uiterste swart nasionalis en ‘n superrassis is.
  • Jy kan hom vertrou om te strewe na sy eie weergawe van ‘n Afrikaparadys. Hierdie Afrika eden kan maar arm en leeg wees, solank daar geen witmense is nie. Hy sal die aartsengel van hierdie swart “utopie” wees. En oom Bob (Mugabe) was ryk, dus sal hy ook ‘n ryk man wees. Geen bekommernis in die verband nie – met al daardie myne wat genasionaliseer kan word? En soos die geval met Mugabe was, sal die Reserwebank sy persoonlike spaarvarkie wees.

Malema steek geen van die bogenoemde weg nie. Hy is eerlik oor wie en wat hy is. Maar wat wel gevaarlik is, is die spreekwoordelike wolf in ‘n skaapskleed.

En nou praat ons van Cyril Ramaphosa, die nuwe bevryder van die mensdom. Die “held” wat Suid-Afrika gaan lei uit die vallei van onheil. Hy is die liefling van die van die liberaliste, die media en die pers, ongeag die feit dat hy vir sewe jaar onbetrokke en stilswyend toegekyk het hoe Zuma en sy bende die land plunder. Ramaphosa is hulle nuwe heilige. Die nuwe Madiba.

Sint Cyril, wat doodstil en onbetrokke (weereens) gestaan en kyk het hoe die polisie sy sakebelange by Marikana beskerm. Sint Cyril, wat sedert sy vakbonddae bekend is as ‘n intelligente charismatiese man, wat sy opponente tot in die vergetelheid in kon debatteer en belieg. Die man wat vir Roelf Meyer en die hele Nasionale Partykabinet olifantsore aangesit het by die sogenaamde onderhandelingstafel. St Cyril, met reusebelange in die alternatiewe-energiesektor, wat skielik baie haastig sy minister van energiesake beveel om dadelik nuwe kontrakte met die privaat sektor in hierdie bedryf te sluit.

Nog ‘n diepgaande stelling: Jy kan Cyril Ramaphosa nie vertrou nie.

St Cyril steek sy verskuilde agendas en doelwitte weg agter sy fasade van charisma, redelikheid en betrokkenheid in sy rol as die hersteller van Zuma se plundering. Jy kan nie ‘n man vertrou wat eintlik net leier van sy mense is ter wille van die leierskap nie. Om later te kan sê: “Ek was die president van ‘n land.” Sy eie belange en welvaart is die enigste meesters aan wie hy lojaal is. Hierdie “heilige” wat op die direksie van Trillian gesit het tydens die begin van hulle onderduimse besigheidstransaksies, maar wat silwerskoon uitgestap het en kastig niks geweet het nie.

Dus, wat ons hier het, is twee “engel”-figure, wat albei ‘n belangrike rol  in die Suid-Afrikaanse politiek oor die volgende dekade gaan speel. Alhoewel politiek deurspek is van teenstrydighede en irrasionele optredes, sal hierdie twee “heiliges” ‘n aantal interessante verwysings in die toekomstige geskiedenishandboeke regverdig.

Maar – beide van hulle, Sint Cyril en die aartsengel, het groot probleme om steeds relevant te wees na die val van Jacob “ek-lag-terwyl-ek-jou-slag”-Zuma.

Zuma was deurslaggewend in die verval van die ANC se ondersteuningsbasis. Soos die swart middelklas meer en meer rykdom begin bymekaar maak, en besef dat ‘n gesonde en groeiende ekonomie belangrik is vir die behoud van hulle nuwe status en welvaart, begin hulle die hele dogma en grondslag van swart nasionalisme bevraagteken.

Mens moet versigtig wees om nie swart nasionalisme en swart bewussyn te verwar nie. Daar is ‘n groot verskil. Die Engelse tesourus definieer hierdie terme soos volg: (My vertaling)

Swart nasionalisme: ‘n Sosiale en politieke beweging wat die skeiding tussen wit en swart verkondig, en selfregering vir swartmense voorstaan.

Swart bewussyn: ‘n Beweging van die 1960’s, voortspruitend uit die “civil rights movement” van die 1950’s, wat die kulturele identiteit en trots van swartmense bevorder.

Maar meer hieroor later.

Hier is die twee here se probleem — en onthou, ‘n voël wat uit ‘n volstruiseier gebroei is, bly ‘n volstruis. Malema en sy politieke aspirasies is gebore in die ANC.

Die verlies aan ondersteuning is die ANC se post-Zuma-probleem. Nie die feit dat Zuma die staatskas besteel het, en die land tot rommelstatus bestuur het nie. Daar is ‘n baie realistiese montlikheid dat hulle met die volgende verkiesing hulle groot meerderheid kan verloor. En behalwe vir die Noordwesprovinsie, die Vrystaat en Natal, is daar ‘n kans dat hulle al die ander provinsies ook kan verloor.

Dit gaan alles oor die behoud van mag, en het niks te make met eerlike en verantwoordelike regering nie. Daarom moes hulle Zuma laat gaan, en iemand opvysel vir die wêreld om dit te laat lyk dat hulle nou korrupsie gaan aanvat. Mmmmm.

Malema se probleem is gesetel in die feit dat sy vyandskap met Zuma persoonlik was. Dit was die rede vir die bestaan van die EFF. Hulle kon alles en enige-iets op Zuma blameer, omdat hy (Zuma) en sy bende rowers die teiken was van die media. Hulle kon relevant bly deur hom hof toe te vat, op hom te skree in die parlement, en oor of op hom te tjorts in persvrystellings en konferensies. Deur hierdie rol as passasiers op die politieke trein wat hierdie populistiese slagspreuke kon skree, het hulle die “koning-makers” geword in die laaste verkiesing. Hulle het genoeg stemme gekry om die gekose vennote te wees in enige koalisie meerderheid met die DA of enige ander party.

Maar skielik was die vyand weg — in politieke terme: Persona non-grata. Vir die ANC was daar skielik ‘n dringende behoefte om verlore ondersteuning terug te wen, and vir die EFF, om relevant te wees, en ‘n rede te hê om nie terug te gaan na die ANC toe nie.

Hierdie twee groepe moes albei ‘n nuwe slagspreuk en agenda vind – ‘n nuwe visie wat die swart massas se ondersteuning kan opwek. Hulle het albei besef dat die swart middelklas vir hulle verlore is, en het dus, onafhanklik van mekaar, besluit op dieselfde idee: Grondonteiening.

Vir die ANC is dit maar net nog ‘n speletjie. Hulle gee nie ‘n snars om vir die armes en grondlose swartmense nie. Hulle sal enige strooihalmpie gebruik solank dit vir hulle stemme gaan bring. Hulle weet hulle het al die vorige agendas en projekte opgebruik en so opgeneuk, dat dit al is wat vir hulle oogebly het. En hulle sal daardie agenda dryf tot die uiterste, ongeag die gevaar wat dit inhou vir voedselsekerheid en/of die ekonomie. Elkeen van hulle droom sekerlik al klaar oor die persoonlike finansiële voordele wat hulle kan verkry deur winsgewende invoerkontrakte, sou voedselproduksie begin afneem.

Vir die EFF is dit eenvoudig. Hulle het besluit dat, as hulle “koning-maker” geword het met hulle populistiese agenda, hoekom kan hulle nie koning word nie? En as die grondkwessie nie belangrik is nie, sal hulle dit belangrik maak.

Die ergste is dat dit eenhonderdpersent inpas in hulle visie betreffende die swart Afrikaparadys. ‘n Wonderlike mooi land net vol swartmense. Indien daar wittes sou wees, moet hulle armlastige bedelaars wees wat vir die swart elite werk en moet hulle in plakkershuise bly. ‘n Wonderlike droom vir die swart nasionaliste.

Hierdie situasie was so komieklik, dat die hoë bome in die ANC besef het dat daar nou geen verskil tussen hulle en die EFF oorgebly het nie. Hulle het besef dat al die stemme wat deur hierdie nuwe agenda gemonster kan word, verdeel gaan word tussen die twee partye. Dus het die senior ANC-lede begin ernstig vry na Malema en sy leierskap, want as hulle kon regkry dat die EFF ontbind, kon hulle al die stemme verkry en so die mag behou.

Malema, skelm jakkals wat hy is, het egter tot dieselfde besef gekom. Maar vir hom pas dit soos ‘n handskoen. Hy het dus vir die ANC ‘n kous oor die kop getrek deur eerste die onderwerp van grondonteiening sonder vergoeding op die parlementêre agenda te plaas. Hiermee het hy hulle bluf geroep, en bewys hy is hulle ver voor.

Hy weet: As hierdie agenda werk en aansienlike getalle swartmense stem daarvoor, gaan die ANC en die EFF na die volgende verkiesing ‘n koalisieregering moet saamstel.

Dus wat ook al gebeur, gaan Malema wen. En as hy sy voorwaardes vir die ANC stel om in koalisie te tree, moet hulle bewus wees daarvan dat die grootbek van Limpopo heel moontlik die volgende president van Suid-Afrika gaan wees.

Ter afsluiting: Daar is spekulasie dat Sint Cyril net ‘n nagwag is, in krieketterme. Hy is net daar om die paaltjies oornag te beskerm.

Hy het die regte “middeweg”-verwysings om die gematigde swartmense, die wit liberaliste en die sakesektor te beïndruk. Hy kon die beeld van die verrotte swart regerende elite red. Hy kan hulle verskuilde agendas sonder probleme implementeer en mooi laat lyk. Hy is die nuwe Madiba.

Aan die ander kant is Malema, die aartsengel van die Afrikaparadys, en swart nasionalistiese rassis. Hy steek nie sy woorde, haat, agendas, optredes of veragting vir witmense weg nie. En juis om dié redes gaan hy enorm baie steun verwerf.

Beide hierdie here en hulle partye sien die wêreld in terme van “oeboentoe”, die eeue-oue Afrikalewensfilosofie. Oeboentoe rig swartmense se paradigma van die wêreld, hoe dit werk en hoe die lewe behoort te werk. Dit is tot ‘n mate ‘n bloudruk vir die Westerse idee van demokrasie, alhoewel dit fundamentele verskille bevat wat nie strook met hoe Europeërs die wêreld sien nie.

Was dit egter maar net Oeboentoe wat die swart leiers se riglyn was, sou daar hoop kon wees vir Suid-Afrika. Maar die fundamentele filosofie daarvan, dat “jy net ‘n mens is, deur ander mense” word besoedel deur die doktrines en dogmas van kommunisme, kapitalisme, demokrasie (sover dit meerderheidsregering betref) en suiwer swart nasionalisme. Swart nasionalisme is niks anders as apartheid nie.

Die swart elite is verward. Dié Afrika-elite hou die meeste van ‘n kombinasie van kommunisme en kapitalisme. Onder kommunisme hou jy die gepeupel arm en hopende op ‘n beter toekoms, terwyl die elite goed lewe. Kapitalisme se idee van persoonlike rykdom vir almal wat hard werk is goed, maar dit is vir hulle net op die elite van toepassing.

Mbeki het aan die begin van sy presidentskap gesê dat Afrika sy eie begrip en idee van demokrasie sal ontwikkel — in ‘n pan op ‘n stadige vuurtjie. Wel, daar het ons die eindproduk.

Die grootste gevaar van swart nasionalisme, is die idee dat swart Afrikane enigiets kan doen, en dit net so goed as witmense kan doen. Hulle benodig, en hou van die witman se idees en uitvindings, maar nie van die witman nie. Die feit dat daar in die postkoloniale Afrika voldoende bewys is dat hulle dit nie kan doen nie, gaan by hulle verby. En dan sit ons met die situasie dat geen witmens dit mag sê, skryf of bespreek nie, en dat die liberaliste dit as polities verkeerd (onaanvaarbaar) beskou om hieroor die waarheid te praat.

Om finaal af te sluit, ‘n woord van waarskuwing: Alle mense, wit, bruin en swart, wat nie ‘n toekoms vir hulle of hulle kinders wil hê waarin korrupsie, swart elitisme, armoede en ergere rassistiese diskriminasie en spanning gaan hoogty vier nie, moet Suid-Afrika verlaat. Die toekoms hier gaan nie lekker wees nie.

Leon Lemmer: Jonathan Jansen se marxistiese mentaliteit

Ek wil Jansen se jongste boek, Making love in a war zone (Johannesburg; Bookstorm, 2017, 224p, R300; Amazon Kindle $21,65), waarin hy rasvermenging/verbastering/hibriditeit bepleit, bespreek. Soos dikwels die geval is, hou hy homself as toonbeeld voor. Ek ag dit egter nodig om eers te skryf oor Jansen se boek wat as aanloop hiertoe gedien het, Knowledge in the blood: Confronting race and the apartheid past (Lansdowne: UCT Press, 2009, 337p). Voorheen het ek ‘n ander boek van Jansen, As by fire: The end of the South African university (Cape Town: Tafelberg, 2017, 287p, R280; Amazon Kindle $23,34), bespreek (Praag 15 en 22.07.2017). Ek skryf hierdie en die volgende rubriek oor Jansen op die gevaar af dat dit die indruk kan wek dat Jansen meer aandag ontvang as wat hy verdien. Naas sy anti-Afrikaner- en anti-Afrikaansgesindheid is daar egter sy (kulturele) marxisme waarteen ernstig gewaarsku moet word. Jansen se marxisme is eerder van ‘n sosiale as ekonomiese aard sodat sy eie welgesteldheid hom geensins pla nie.

Jonathan David Jansen (gebore in 1956) het die graad BSc aan die Universiteit van Wes-Kaapland behaal, waarskynlik danksy ‘n studiebeurs van die Departement van Kleurlingsake. Daarna was hy ‘n biologie-onderwyser in Vredenburg en Distrik Ses. Dit was destyds vir dese en gene maklik om ‘n Amerikaanse studiebeurs te bekom, mits jy nie-wit is. Jansen is in 1985 na Amerika. Aan Cornell University het hy die graad MSc behaal en daarna die graad PhD aan Stanford University. Albei hierdie universiteite is bekend/berug vir hulle fanatieke pro-swart gesindheid. Die titel van Jansen se doktorale proefskrif is: “The state and curriculum in transition societies, Zimbabwe 1980-1990” (1991, 265p). Daar is geen grondverskuiwende insigte in hierdie tesis wat daarop kan dui dat ‘n internasionaal gerekende opvoedkundige op die punt was om sy toetrede tot die akademie te maak nie.

Jansen het ses jaar lank in Amerika vertoef en het onder meer tyd gehad om aan anti-apartheidsbedrywighede deel te neem (p 1 – alle bladsyverwysings is na sy 2009-boek). In 1991 het hy na Suid-Afrika teruggekeer en aanvanklik nie-akademiese werk in Johannesburg gedoen (2). Die jare negentig was egter die tyd toe die spook van transformasie (wesenlik verswarting en verengelsing wat betref studente en dosente/personeel) aan die plaaslike universiteite begin loop het. Jansen is in 1994 as departementshoof en daarna dekaan van opvoedkunde aan die Durban-Westville University aangestel sonder dat hy, soos tradisioneel vereis word, deeglike (eintlik enige) ondervinding van akademiese doseerwerk gehad het.

As deel van Johan van Zyl (rektor 1991-2001) se oordrewe en akademies hoogs skadelike transformasieplan aan die Universiteit Pretoria (UP), is Jansen in 2000 as dekaan van die fakulteit opvoedkunde aangestel. Jansen beweer dat hy uitgenooi is om aansoek om die pos te doen (4). Van Zyl het in 2001 die uitvoerende hoof van Sanlam geword en ook daar groot ontwrigting en smart by blankes weens sy oordrewe transformasiebeleid veroorsaak. Jansen het in Pretoria aangebly en tot 2007 daar alles in sy vermoë gedoen om van UP ‘n nie-Afrikaner- en ‘n nie-Afrikaanse universiteit te maak. Hy verwys na “the decency of revolt” (1) en “the centrality of education in the resistance project” (2). Jansen is dermate met linkse ideologie besoedel dat geen objektief-wetenskaplike benadering van akademiese werk van hom verwag kan word nie. In Durban “I started to teach and engage black [Indian] university students about the meaning of struggle and the trajectory of change … guided by the pain … of students” (2).

Jansen se 2009-boek is sy “account of change at the University of Pretoria” (xi). Die hooftitel is ontleen aan ‘n gedig van Macdara Woods (v). “Knowledge in the blood for me means knowledge embedded in the emotional, psychic, spiritual, social, economic, political, and psychological lives of a community” (171). Jansen se definisie kon baie korter gewees het. Die kennis wat Afrikaners in hulle bloed omdra, dus wat Afrikaners wesenlik tradisioneel/histories is, is vir Jansen absoluut verwerplik terwyl die kennis wat swartes in hulle bloed omdra die soort kennis is waarna Afrikaners moet streef as hulle hulle wil reinig van die smet van apartheid. Hy is vervul met wanhoop oor Afrikaners want “knowledge in the blood is not easily changed” (171). “Political and cultural identities are not like an overcoat that can be slipped off as easily as weather changes” (250). Jansen vertel met smaak hoe die rektor glad nie belang gestel het in die kandidatuur van die drie Afrikaners wat op die kortlys vir die dekaanskap was nie. Van Zyl het nie eens hulle onderhoude bygewoon nie (5). Hy wou (ten alle koste) ‘n swarte (eintlik bruine) as dekaan aanstel. Jansen bestempel Van Zyl as “charismatic”, “smart” en ‘n “political entrepreneur” (4). “Van Zyl … left an indelible mark on the institution [UP]” (5), maar nie in die sin van verbeterde akademies-wetenskaplike gehalte nie.

In 2009 is Jansen as rektor aan die Universiteit Vrystaat (UV) aangestel. Weens transformasie was dit weer nie vir hom nodig om teen blanke kandidate mee te ding nie. Die voorsitter van die UV-raad, Faan Hancke, het maande voor Jansen se aanstelling telkens die versekering gegee dat ‘n blanke nie as rektor aangestel sou word nie. Teen die feite in en kenmerkend Jansenisties skryf hy: “I had decidedly not thought of myself as an affirmative action candidate” (153). In die middel van 2008 het Jansen die manuskrip van hierdie boek aan Stanford University voltooi. Dit is my oortuiging dat geen rasionele akademikus Jansen vir die pos van rektor sou oorweeg het as die inhoud van hierdie boek voor sy aanstelling bekend was en afdoende verstaan is nie.

Teen die einde van verlede jaar is Jansen as ‘n dosent en navorser in opvoedkunde aan die Universiteit Stellenbosch (US) aangestel. Toe het die rektor, Wim de Villiers, Jansen op die US-webwerf (20.10.2017) as “one of the leading pedagogues of our time” geloof, al is dit bekend dat die US deesdae by voorkeur nie-wit dosente aanstel. In ‘n nota voor in die boek word gesê Jansen “does not acknowledge apartheid-era classifications of people by colour” (vi). Dit stel hom in staat om homself nie as bruin nie maar as swart te herklassifiseer. Die feit is dat hy ingevolge apartheid se rasklassifikasies met die toekenning van studiebeurse en aanstelling in poste bevoordeel is. Jansen behoort goed in te pas by die ontaardings- en ontwortelingsproses waarmee De Villiers besig is. Saam sal hulle kan sorg dat die laaste reste van ‘n Afrikaner- en Afrikaanse US vernietig word. Jansen noem ‘n vorige US-rektor, Chris Brink, wat soos Jansen sterk anti-Afrikaner- en anti-Afrikaansgesind is, “openminded and accommodating” (121). Brink se opvolger, Russel Botman, het dieselfde gesindheid geopenbaar. Jansen sal nie beswaar hê teen die US-koshuis wat na Botman vernoem is nie. Hy het wel beswaar teen ‘n koshuis met die naam Huis Voortrekker (126).

Wat in Jansen se boek staan, is verregaande. Die eerste sin van die “Acknowledgments” lui: “I dedicate this book to my white Afrikaner undergraduate students” (ix). Daar is dus geen twyfel dat Afrikaners in Jansen se visier is nie. Die eerste sin van die “Prologue” lui: “It will never happen again” (1). Wat dikwels oor Naziïsme gesê word, word hier hoogs onoorspronklik op apartheid van toepassing gemaak. Volgens Jansen se insig is die “two great events of the 20th century, the Holocaust and Apartheid” (52). Die hele proloog is eintlik ‘n loflied vir homself. Soos Jansen se gewoonte is, word talle (onverifieerbare) staaltjies dwarsdeur die boek vertel wat fiktief aandoen of ingeklee word soos dit hom pas. Wat hierdie anekdotes gemeen het, is dat Jansen dink dat hy deurgaans die held is. Wat interessant sou wees, is as ‘n mens kon weet hoeveel keer hy homself in hierdie boek beskryf as die “black dean” en die persoon wat as leier en uit ‘n gesagsposisie funksioneer; “one who exemplified the taking over of white space and white authority” (234). Hy is heeltemal oorbehep met sy velkleur, die pos wat hy beklee, die gesag wat hy oor blankes uitoefen en die briljante leiding wat van hom uitgaan. In die UV-rektorstoel het hierdie dinge waarskynlik toksiese afmetings aangeneem.

Jansen het nie die akademiese verfyndheid om duidelik tussen kennis (in mense se koppe) en inligting (buite mense se koppe) te onderskei nie. Sy kennis van kennisleer/epistemologie is ongetwyfeld gebrekkig. Inligting word dikwels sonder meer kennis genoem. Aan UP was Jansen se rasgebaseerde klagte: “Knowledge is racially distributed and racially owned, for the important decision makers at the head of the organization are still white … I believe the most important impediment to the racial transformation of academic staff appointments at universities such as Pretoria is that the control over knowledge of processes, resources, and space is still largely in white hands. Knowledge is control” (156). Sedert 1994 beskik die ANC-regering egter oor, of het toegang tot, al die nodige kennis/inligting maar pleks van ‘n redelike mate van beheer oor landsake uit te oefen, is daar veeleerder chaos. Waarnatoe wend Jansen hom vir ‘n oplossing van hierdie probleem? Na marxistiese kritiese teorie. “Critical theory has yet to come to terms with this problem of knowledge and control within universities and how they operate to maintain ideological power and racial privilege at historical white institutions” (157). Is swart mag en swart bevoordeling aan swart universiteite/instansies nie ook problematies nie?

Later verwys Jansen na sy en sy “progressive friends” se (onkritiese) aanhang van kritiese teorie (255). In Amerika “I was raised as a graduate student on critical theory” (256). Hiermee erken Jansen die marxistiese kern van sy pedagogie. Hy het (soos Russel Botman) lof vir bv Paulo Freire (1921-1997). Hy verwys goedkeurend na diegene wat ten gunste van feminisme en anti-koloniale retoriek is en rasteoretici wat die werklikheid van ras probeer ontken. Wat hierdie elemente en Jansen gemeen het, is dat hulle “activist educators” is (256); dus dat hulle hulle ideologiese voorkeure aan studente opdring pleks van hulle daadwerklik op te voed.

“For someone coming out of the oppressive regime of Apartheid education, critical theory was almost an inevitable attraction to help understand and change not just racist pedagogy in South Africa but the entire oppressive system within which it anchored its logic. Critical theory … offers a lens for understanding the role of schools in perpetuating and subverting the race, class, and gender interests of state and society … Critical theory receives and constructs the world as divided between black and white, working and privileged classes, citizens and illegal immigrants, men and women, straight and queer, oppressors and oppressed; its dialogical pretenses notwithstanding, the world is taken as torn among rival groups. Critical theory then takes sides, once this divided world is constructed in terms of these polarities. The goal of a critical education is liberation, to free the oppressed (those on the underside of history) from the shackles of their oppression, and to take on evil systems and resist the agents of exploitation … The evangel of critical theory therefore enables us to see the world from the perspective of those denied human rights or economic access or racial justice … it remains a pedagogy of the oppressed” (256-257).

Waarmee die marxistiese Jansen hom besig hou, is “postconflict pedagogy” (259); dus “the [white] bodies in the classroom, who carry knowledge within themselves … must be engaged, interrupted, and transformed” (258). “A postconflict pedagogy demands that the received knowledge of white students be engaged and interrupted. They, too, are victims of Apartheid, and their heroic stories of conquest and narratives of uniqueness must be disrupted in ways that achieve liberation for white students” (265). “A postconflict pedagogy is founded on hope” (270). Hier vind Jansen as aktivistiese dosent aansluiting by kameraad Russel Botman. “Hope requires recognition of racism and the privilege it bestows; hope demands that the consequences of white history and power be redressed” (271). “I distinguish stories that remind black children about their shared heritage of a colonial past or a slave history (which is crucial [!]) from stories that conclude with a terminal ending of despair and distress. What destoys hope is that the story of the bondage of slavery is not always accompanied by a story of the bravery of the enslaved” (272).

Jansen het dit teen die sogenaamde beangste kennis van Afrikaners wat hy as wesenlik beangste mense uitbeeld. “What I saw was a fearful people, anxious about personal futures and institutional fate; concerned about jobs and security; nervous about ‘transformation’ and what it might portend; and aware of the fragility of language, custom, and culture. Everywhere around me, I witnessed a community struggling to come to terms with loss and change” (7). “The system of Apartheid depended on the few Afrikaner universities, including Pretoria, to generate the fraught knowledge and the loyal expertise that would sustain the system of racial separateness and racial dominance in every sphere of society” (3). In alles wat eie aan UP was, lees Jansen die soort politiek wat hy afkeur, bv die ossewa op die universiteit se wapen (3, 216). Hy wil klaarblyklik nie die touleier wees nie. In sy eie oë is hy ‘n wonderlike anderste soort leier.

“I was excited about working in a completely new terrain, attacted as I always am by challenges that render me a stranger and intruder into a new culture” (4). Wat was verkeerd met UP? “All the professors were white, all the heads of department were male, and all the white administrative staff were Afrikaners” (5). Waarom mag ‘n akademies voortreflike universiteit, wat oor baie dekades deur Afrikaners opgebou is, nie as sodanig voortbestaan nie? Nee, Jansen is eerder daarop ingestel om die ANC-regering se inmenging in universiteitsake te bevorder en geen waarde aan akademiese vryheid en universitêre outonomie te heg nie. Jansen sien homself as “a leader bent on transforming this white university” (18). Sy passie was die verswarting en dus verengelsing van UP en daarna UV.

Jansen het ‘n weersin in die foto’s van sy voorgangers omdat daardie dekane almal “stern and austere Afrikaner men” was (6). “They would be buried” (217). Aan UP van weleer is uitmuntende werk in opvoedkunde gepubliseer maar beterweter Jansen maak dit alles af as “pseudo-scientific pretenses” (298) en “offensive and outdated materials” (131). “I again asked myself how whites had managed to fool black people for so long with the myth that they had academic standards” (210). Jansen het waarskynlik akademies minderwaardig gevoel weens sy gebrek aan substansiële akademiese ondervinding en prestasie. Hy erken eintlik met die frase, “what I was passionate about” (xi), dat sy boek wat ek hier bespreek eerder emosionele galbrakery as ‘n akademies-wetenskaplike werk is

“Afrikaans was not my first language” (4). Afrikaans is ook nie sy huistaal nie. Maar dit is ‘n politiek-gemotiveerde keuse wat Jansen gemaak het. Afrikaans is letterlik sy moedertaal, maar soos by so baie ontwikkelde bruines is daar by hom geen lojaliteit jeens Afrikaans nie. Hy verkondig selfs die soliede twak dat Afrikaners beweer “that they created out of nothing their own language” (61). Hy noem Afrikaans “a familiar but uneasy language. Like many black South Africans, I felt uncomfortable with Afrikaans” (7). “I tried to improve my facility in Afrikaans” (20-21). “I was trying to communicate in Afrikaans when the strongest emotions and the language fluency I had available were in English” (233). Wat Afrikaanse skole betref kom Jansen met die gemene en verderflike argument van “keeping out black children and teachers under the pretense of protecting language rights” (10).

“Afrikaans becomes a respectable way of keeping out black people without the burden of having to make nasty racial arguments” (36). “Afrikaans would be incited as a shield to fight battles over other things” (246). “The shift in language policy at a university is not simply a pragmatic response to include black and other non-Afrikaans speakers; it is read as an attack on the last vestiges of Afrikaner culture and heritage” (69). Omdat hy geen erg aan Afrikaans het nie, kan/wil Jansen hom nie indink in Afrikaners se opregte gehegtheid aan hulle taal nie. Dan openbaar hy die sluwe paai-laai wat hy aan UV uitgehaal het: “Shifting the language policy toward English too quickly would alienate Afrikaans students” (19). “UP will inevitably move toward becoming an English-medium university” (247).

By Jansen is daar nie ‘n gematigde houding jeens blankes nie. Hy beweer dat sy grootouers se eiendom in Montagu aan blankes gegee (“given”) (89, 91) is, terwyl daar destyds ingevolge die groepsgebiedewet in werklikheid nooit sprake van onteiening sonder vergoeding was nie. Dit is waarom die ANC met sy beoogde owerheidsdiefstal van blanke eiendom nie kan beweer dat hy soos die NP-regering maak nie. Maar Jansen se valse vertolking, “what whites stole from my grandparents” (92), verklaar glo sy “hatred at the time for all things white” (89). Plekke soos Distrik Ses “bred within me a deep anger and resentment toward whites. By the time I was introduced to the philosophy of black consciousness, I found this assertive thinking that made black identity and black power central to its ideological tenets much more appealing than the nonracialism of Nelson Mandela’s African National Congress. I had firm views about white privilege and a very clear understanding about redistribution from white hands back to the original inhabitants of the land” (6). Wie was hierdie oorspronlike inwoners? Die Khoi-San en sekerlik nie die swartes nie.

Jansen is ‘n aanhanger van swart mag, maar dit is juis uit hierdie oord dat blanke heerskappy (“supremacy”) veroordeel word. Dit is moontlik dat blankes nie ten koste van ander ras- of etniese groepe bevoordeel is nie; dat hulle sukses aan visie, kreatiwiteit, kundigheid, werkywer, ens, toegeskryf kan word. “What whites achieved was on the basis of their own hard work in a barren land through superior skills” (39). Inderdaad! Dit is waarom Suid-Afrika voor 1994 die suksesvolste en vooruitstrewendste land in Afrika was. Maar mense soos Jansen en Nelson Mandela dink anders. Mandela is in 1991 verhoed om ‘n toespraak op die UP-kampus te hou toe Afrikanerstudente nog murg in hulle pype gehad het.* Mandela sou toe (soos ook in sy outobiografie) op sy misleidende en vermetele manier gesê het: “Whites are living on a volcano. They are deluded if they think they can continue to live as they have on the backs of Black South Africans” (116). Jansen noem dit “a masterful speech that was conciliatory” (116). [* Jansen verskaf ‘n tabel met besonderhede van die protesaksies wat UP-studente in 1990-2007 teen transformasie geloods het (118-119).]

Suid-Afrika onder blanke beheer word ‘n “settler state” (24) en agterlik (25) genoem. Nelson Mandela word geloof as “the international icon of political liberation and human decency” (26). In 1994 neem Mandela se “impressive leadership” ‘n aanvang (27). “Blacks are in power, and things look very, very hopeful” (28). “Jobs favor blacks. Promotions favor blacks … better-qualified whites being overlooked in favor of less-qualified blacks. It is, after all, a black country … Whites have accumulated assets on the back of race … everybody – the black peasant and the white capitalist – has the same vote” (29). Dít is Jansen se idee van geregtigheid. Rassediskriminasie is in orde mits dit ten koste van blankes gepleeg word. “Discrimination in favor of blacks cannot have an end date” (31). Teen blankes moet gediskrimineer word omdat “every white South African was a perpetrator of, and inside, this evil system of Apartheid” (60). Maar hoe kan die huidige militant voortgesette rassediskriminasie teen blankes goedgepraat word as rassediskriminasie in beginsel verkeerd, dus”principally wrong and evil” (63), is?

Waar Jansen dit reg het, is wanneer hy 1994 bestempel as “the complete shift of power into black hands” (45). “Nobody expect[ed] that negotiations will, in the end, be the simple handover op power to a black majority. In short, nobody expect[ed] defeat of such proportions” (46). Dit word dikwels die wonder (“miracle”) van die nuwe Suid-Afrika genoem. In werklikheid is dit die resultaat van die bodemlose onnoselheid van ‘n klein groepie Afrikaanssprekende blankes wat sedertdien geen steun meer in Afrikanergeledere verdien of geniet nie. “There is a deep resentment … of the old government for relinguishing power in such a careless manner … the weak-kneed white politicians who betrayed the knowledge, culture, and identity of the Afrikaner” (47).

“The newfound power of the victors must be enforced” (27-28). “The [ANC] government has started to flex its racial muscle … Schools must be integrated” (36). Die nuwe bedeling bring dus nie vryheid nie maar gedwonge rasse-integrasie mee. Swartes is volgens Jansen die wenners en die blankes die verloorders. Ná die Anglo-Boere-oorlog (ABO) is 1994 “the second defeat” (34, 35) van Afrikaners en Jansen juig daaroor. Die ABO dien glo as grondslag vir die “anti-English prejudice” by Afrikaners (67). Wraakgierig wil Jansen die blankes verder in die grond druk. Hy betreur die “moderate” (82) of “soft terms of transition” (29). “Nobody pays attention to the pain of losing” (30). Spesifiek die Afrikaners ly glo aan “feelings of inferiority” (32). Hulle behoort hulle te skaam (34).

Op allerhande maniere het Jansen sy pos as dekaan gebruik/misbruik om rasse-integrasie te bevorder. “Transformation ideals … brought me to this white university” (160). “I invited ten first-year students every week to sit down with me for lunch … the instruction given was that five of the students should be black and five white” (11). Daar was dus altyd meer swartes as wittes aan die tafel. Hy het gereël dat sy studente die Voortrekkermonument en die Apartheidsmuseum besoek en dan agterna hulle gewaarwordinge bespreek (132). Daar is geen moontlikheid dat Jansen en diesulkes op ‘n ewewigtige manier ‘n bespreking oor hierdie onderwerp kan lei nie. Jansen is geen onpartydige arbiter nie. Hy bevorder anti-Afrikaner “disruptive knowledge.” Dit vereis “white students to be set in critical dialogue with black students; to observe examples of leadership [ie Jansen] and living that counter their own logics of race and identity; and to engage the new knowledge presented (the Apartheid Museum, for example) through reexamination of the old knowledge given (the Voortrekker Monument, as the counterpoint example)” (266).

Jansen vertel aan sy blanke studente: “The single most important challenge they face to making it in the new South Africa is to move out of their white comfort zone and to embrace, not tolerate, their fellow human beings who, despite the accident of skin color, are in fact no [!] different from them” (90). Daarmee ontken hy die werklikheid van bv grondige kultuurverskille. Jansen vertel met smaak hoe hy na bewering die leviete aan twee Afrikanerskoolhoofde voorgelees het. “This is a South African university and not an Afrikaans university … my faculty will take in more and more black students, and this means flexibility on the language policy … There is … no [!] anti-Afrikaans sentiment in my leadership of the faculty, but at the same time the deracialization of the university is a national priority [!]” (102-103). “These two Afrikaner principals know the stakes and want not only to ensure language exclusiveness (and thereby racial segregation) in their schools but to retain this political sense into the university as well. As we part, I make clear that history is against their kind of conservative thinking” (104).

Jansen het nie gehou van die nie-onderdanige houding van ‘n blanke boer wat hom kom spreek het oor sy dogter wat ‘n UP-student is nie. “I was going to put him in his place … ‘Now listen here, you, this is my office, and in my office, I tell you what to do. So sit down or get out of here'” (241). Tot watter gevolgtrekkings kom Jansen? “This tendency among white men toward spontaneous combustion” (242) en “What was happening to white parents in these cases was the confrontation of intimate knowledge with new knowledge through the leadership of black people” (243).

Jansen het van sy dekaanskap gebruik/misbruik gemaak om van blanke dosente ontslae te raak (206-207). In hulle plek “more and more like-minded [Jansenist] scholars were hired from the outside” (15). “It called for courageous action with respect to hiring new staff from outside the institutional culture” (18). Die resultaat is “a more cosmopolitan crew of national and international academics” (195); dus dosente wat verkieslik nie-wit en beslis nie-Afrikaans is. “Black colleagues had a broader repertoire of theories and methods, a more fluent language, and a more worldly sense of the intellectual landscape within which ideas were born” (225). Hiervolgens behoort Afrika die voorste kontinent op aarde te wees.

“I traveled to leading universities in North America and Europe, determined to find black South Africans who were in the terminal stage of their doctoral studies and regarded by their academic mentors as holding promise of becoming fine scholars” (205). “I also traveled inside South Africa seeking out excellent black and white academics who had differing social and especially intellectual backgounds, and who could help to transform the foundations that held educational knowledge captive at UP” (205-206). Jansen se ideale was “racial diversity, gender affirmation, and internationalism” (223). “At stake was the broader transformation of the Faculty, of teacher education, of the university, and of the country” (225). Jansen dink dat hy aan UP die groot indoena hiervoor was.

“Departmental designations … had to be renamed and the titles of courses had to reflect a new set of social realities” (15). Jansen het ook begin met “aggressive recruitment of reluctant black students” (19). Ampshalwe leef hy sy swartmagoortuigings vryelik uit asof dit bo verdenking is, maar dan matig hy hom aan om ‘n kollega aan te spreek omdat hy lid van die Boederbond, daardie “hated society,” is (150). In die UP-senaat is genoem “UP was still the first choice for most Afrikaans-speaking students, that these Afrikaans-speaking students had the best high school grades, and the highest pass and progression rates once admitted” (157). Sulke akademies relevante feite ten gunste van Afrikaners wil Jansen nie hoor nie. “Why would a university leader take something as trivial as the race and language of a particular group, his group, to make such specific ethnic claims? … such information by direct inference was in fact offensive to black students and faculty” (157). Die waarheid kan seermaak.

As iemand wat sy proefskrif oor leerplanne geskryf het, is kurrikulumverandering uiteraard een van die baie terreine waarop Jansen dink dat hy ‘n deskundige is. Aan UP het hy met “sweeping reforms” (175) die opvoedkunde-leerplanne getransformeer om dit te reinig van blank- en veral Afrikanergesentreerdheid; dus die “energetic pursuit of curriculum change seeking social justice and corrective knowledge” (197). “A completely [!] new knowledge [Jansenism] would sweep teaching, learning, and assessment within the broad teacher education curriculum … The more than 500 modules made it almost impossible to scrutinize each learning unit to determine the extent to which it shifted the deeper understandings of race, knowledge, and identity toward a more open, tentative [!], and democratic [!] knowledge of school and society” (194). Jansen reproduseer die teks van sy kritiek op die leerplan van ‘n opvoedkunde-semestermodule (176-177). Hy het die betrokke twee dosente op die dekaansmat gekry en sy preek op hierdie (innemend-beskeie) manier afgesluit: “‘I don’t think you understand a word I wrote,’ I told my colleagues, and asked them to leave” (178).

Die nie-opvoedkunde-leerplanne wat buite Jansen se jurisdiksie geval het, is glo nie so deeglik getransformeer nie. Skynaanpassings is gedoen. “It is almost too easy to grant this kind of curriculum the respect of analysis, but it is central to my argument that just below the external changes of the institutional curriculum to conform with new regulatory demands lies an as yet undisturbed set of assumptions about race, knowledge, and identity” (183).

Jansen dink blykbaar dat net swartes die eens Afrikaanse universiteite op die pad van transformasie kan lei. “Consider the university leader who decided to have white Afrikaner colleagues lead workshops on diversity on the Pretoria campus! I repeatedly raised objections, arguing that you could not ask those who were shaped by, and benefitted from, social and institutional racism to be the same persons leading its undoing” (192).

Die waarheid van die veralgemenings wat Jansen oor Suid-Afrikaanse universiteite kwytraak, kan bevraagteken word, bv “the humanities are weakest at the Afrikaans universities and the [natural] sciences are strongest” (180). Hoekom? Jansen verskaf ‘n politieke verklaring: “Science was deployed in the services of the racist state” (180). Die Engelstalige universiteite se leerplanne, genoem “open knowledge systems”, is glo baie beter as dié van die histories Afrikaanse universiteite, genoem “closed knowledge systems” (174).

“More than any other group, the Afrikaner child is a product of an intense set of closed circle interactions that establish and reinforce identity, memory, and knowledge of the past” (70). Hulle leer glo “prejudices toward the English, inherit negativism toward black people, and receive apocalyptic views about post-Apartheid society” (104). “The children probably come away with knowledge of a crumbling society going to the dogs. There is no sense of hope … no … commitment to change, and no anticipation of great things to come” (105) – soos owerheidsdiefstal sonder vergoeding van blanke eiendom, staatskaping, rommelstatus, ens? Volgens Jansen se insig is ons verlede “ugly” (40), “terrible” (41), “atrocious” (69), “painful” (111), ens. “The state media, now in black hands offer different interpretations of the past, present, and future” (88). Ja, deesdae word daar sekerlik ander vertolkings aangebied, maar is hulle nader aan die waarheid? Jansen gee voor dat Afrikaners se verlede so sleg is dat hulle dit nie eens kan verdedig nie: “a culture that still values silence over dialogue about the past” (93).

Daar word na allerhande soorte kennis verwys: fraught, received, transmitted, unexamined, concealed, embedded, settled, controlling, disciplining, direct, indirect, secondhand, fairy-tale, justificatory, dangerous, offensive, horrific, poisonous, traumatic, defensive, confessional, bitter, new, emotional, embracing, corrective, transformative, disruptive, common, personal, intimate, ens, en natuurlik: Apartheid. Gunstige/goeie soorte kennis word aan swartes toegeskryf terwyl ongunstige/slegte kennis aan blankes, veral Afrikaners, toegedig word.

Jansen skryf bv van “the pounding burden of guilty knowledge” (265). Hy verwys na “a new official knowledge” wat glo onderrig moet word met “very different victor narratives” (189). “Knowledge was, and still largely is, white knowledge” (20), wat verstaanbaar is omdat dit blankes is wat bv kreatief dink, ondernemingsgees het en hulle verworwe kennis as inligting rekordeer. Jansen beweer dat die kennis wat aan Afrikaners oorgedra word, bv deur hulle ouers, sleg is. Enersyds is dit “knowledge of a cleaned-up past” (96), want Afrikaners het mos na bewering ‘n morsige verlede. Andersyds: “It was knowledge of black people as terrorists and Communists and of white people as Christian and civilized. It presented black people as a threat to the very existence of white people. Through this mix of activities, children again gained knowledge of fear, the distrust of difference, the defense of privilege, and the acceptance of military-type authoritarian discipline as normative in school and society” (85). Jansen beweer skoolkinders is geleer “how to shoot” in die “school cadet programme” (84). Ek is onbewus hiervan.

Daar is by Jansen geen twyfel dat Engelssprekende blankes beter as Afrikaners is nie. “Afrikaner children appear to be more prejudiced toward blacks than English-speaking children” (84). Aan UP ervaar Jansen die Afrikaner-damesstudente as meer duldbaar as die Afrikaner-mansstudente omdat daar by hierdie mans groter weerstand teen rasse-integrasie is (135). “The gendered nature of confrontation is of course [!] an artifact of the patriarchal character of Afrikaner society and of the aggressive militarism that defined Afrikaner nationalist politics for more than a century” (143). Na die vandalisme, sabotasie, terrorisme, ens, wat so kenmerkend van die ANC/UDF en PAC se politiek was en die gewelddadigheid wat steeds kenmerkend van hulle ondersteuners is, verwys Jansen nooit nie. Hy skryf eerder van “the illegal and murderous activities of the [pre-1994] defense force” (286).

Gedwonge rasse-integrasie is vir Jansen die hoofkuur vir Afrikaners se slegtheid. Hy verwys na ‘n spesifieke skool: “This school … remains largely white and all-Afrikaans after more than fourteen years of South Africa’s nonracial democracy. The pattern of racial settlement remains undisturbed in this school as well, with disastrous social consequences for these people” (94). Afrikanerskole is glo “culturally dangerous … It is an island separated from the realities of a changing South Africa” (100). Alternatiewelik kan ‘n mens redeneer dat sulke skole juis kultuurbehoudend is, maar Jansen redeneer dat sulke kinders “social misfits” sal wees (100). “By not learning about the richness of cultures, traditions, and beliefs among all South Africa’s children, young white students are socially, linguistically, and culturally stunted, precisely because of the inwardlooking nature of their socialization in the early years” (100-101). Maar Jansen wil Afrikaners juis van hulle kultuur en tradisies vervreem en andersoortige kultuur en tradisies aan hulle opdring. Hy noem dit openheid.

Waarin Jansen hom nie kan indink nie is dat Afrikaners aparte skole en aparte sosiale omstandighede verkies; dat kultuurbehoud vir hulle belangrik is omdat hulle kultuur, ten minste vir hulle, beter as ander kulture is. “Surely any notion of a Voortrekker youth is anachronistic” (94). Hy gaan dan voort om die Voortrekkermonument, die Boererepublieke en Afrikaners se historiese vlae en volksliedere as absurd af te kraak (95). En die jaarlikse klopse-karnaval? Dié moet seker voortgaan omdat dit met die armsalige destydse slawe verbind word. Watter soort skool vind guns in Jansen se oë? Hoërskool JG Strijdom wat nou Diversity High heet. “Their plans for integration seem to work” (97). Wat Jansen dwarsdeur sy boek openbaar, is sy “oversensitive racial antennae” (99) wat by voorkeur in blatante Afrikanerhaat uitdrukking vind.

“I find ample evidence for the sociological claim that schools reflect racial ideologies from the broader society and are themselves race-making institutions” (108). Jansen wil rasgeïntegreerde skole en universiteite as Trojaanse perde gebruik om Afrikanerkultuur tot in die grond af te breek. “This is what makes it so difficult for white Afrikaans students to ‘mix’ (as they often put it) with those who are different: black students, white English students, international students, gay and lesbian students” (108). “The longer white students remain inside these cultural and linguistic enclaves, the more difficult it becomes to lead a normal, open, and integrated life in the broader society” (109).

Christi van der Westhuizen word ‘n “young journalist-intellectual” genoem (42) en Amanda Strydom ‘n “progressive Afrikaans singer” (229). Van Antjie Krog word die volgende inflame leuens aangehaal: “All the words used to humiliate, all the orders given to kill, belonged to the language of my heart” (114), dus Afrikaans. Maar Jansen lewer die duidelikste bewys van sy verbete anti-Afrikanergesindheid in sy bespreking van die Lamont-sage van 1931. Lamont het dit teen sowel die swartes as die Afrikaners gehad en albei sleggesê. Wat doen Jansen? Hy rep nie ‘n woord oor wat Lamont van die swartes geskryf het nie, maar hy haal met graagte aan hoe sleg die Boere gesê word: “The Boer predikants are ‘narrow-minded, intolerant, selfish, harsh, and unspiritual’; the Boers were the target of a British mission ‘to civilize and educate them’ since ‘the back-veld Boer bathes only for baptism, marriage and burial’ and ‘has no notions about sanitation and often uses his bedroom as a latrine.’ Not only were the Voortrekkers ‘illiterate boors, surly and morose’ but ‘their favourite pastime was begetting children, both with their wives and their numerous black concubines.’ These ‘utterly degenerate’ trekkers lived ‘worse than natives'” (298). Dit is baie duidelik dat Jansen ook/veral buitelandse lesers vir sy boek in gedagte gehad het, vandaar die vertaling van Afrikaanse woorde. Die boek is terseldertyd ook deur Stanford University Press gepubliseer. As iemand steeds getwyfel het oor Jansen se uiters negatiewe gesindheid teenoor Afrikaners, is alle twyfel nou uit die weg geruim.

“What makes colleagues such a fascinating link in the transmission of knowledge is that they represent the generation having direct experience of living in both worlds. They have knowledge of good (the democratic order) and evil (the Apartheid order)” (168). Dit is moeilik om te glo dat ‘n professor en daarby iemand wat op internasionale akademiese aansien aanspraak maak en topposte beklee het, so ‘n ongenuanseerde standpunt kan huldig. Maar sy mening vloei voort uit kritiese teorie. “By dividing the world neatly into rival camps – the oppressor and the oppressed – a self-righteous stance is assumed that absolves the teacher/liberator or the critical theorist from critically engaging their own place in the state of oppression” (259). Jansen se sogenaamde “critical knowledge” het as aanloop “disrupting [the] received knowledge” (264) van blankes, veral Afrikaners. Die kennis oor die verlede wat Afrikanerkinders van hulle ouers ontvang, is indirekte kennis. Daardie “indirect knowledge … should be directly challenged and critically engaged as a matter of social justice” (264) deur aktivistiese opvoedkundiges soos Jansen en diesulkes.

Danksy demokrasie en die ANC-regering lewe ons glo deesdae “under the pressing sunshine of a new regime of truth” (171). Die dogmaties bevooroordeelde Jansen kan nie verstaan waarom blankes, eintlik Afrikaners, nie met hom in gesprek wil tree oor die verlede nie (147). Die voor die hand liggende rede is dat dit nodelose gesprekke sal wees. Let krities op Jansen se benadering: “You want to talk, not for purposes of accusation but simply out of a deep and unfulfilled desire to know. Knowing about the other side, the perpetrators [!], what happened, resolves something deep inside the emotional and psychological lives of the victims [!]. It is the kind of knowing that black people who lost loved ones during the Apartheid years demonstrate so powerfully at the Truth and Reconciliation Commission” (148). Maar wat van die blankes wat weens terrorisme én sedert 1994 tot op hede geliefdes verloor het weens swart gewelddadigheid? Jansen het geen erg aan “white martyrological memory” nie (149), maar van beweerde swart “pyn” is hy oorbewus.

Jansen is een van diegene “who firmly believed that Afrikaners were racial ideoglots who persecuted black people simply because they are black” (240). “Ideoglots” beteken “stubborn and ignorant people without the capacity to see beyond their own rigidity of mind” (306). In die lig van die voorafgaande is dit vir my duidelik dat dit veeleerder Jansen is wat die ideoglot is.

“For interruption of received knowledge to work, the white student must first be drawn into a trusting relationship” (267). Jansen is ‘n wolf in skaapsklere. Hy het Afrikanerstudente aan UP en UV met sy destruktiewe marxistiese idees vergiftig. Aan hom word sedert onlangs die geleentheid gebied om dieselfde aan US te doen.

Leon Lemmer: Het Dawie de Villiers polities tot inkeer gekom?

Weens hulle leidende betrokkenheid kan en behoort FW de Klerk, Roelf Meyer, Leon Wessels en Pik Botha verantwoordelikheid vir die eerlose politieke magsoorgawe van 1994 te aanvaar. Sedertdien word hulle optrede egter gekenmerk deur hulle halsstarrige pogings tot die absolute regverdiging van hulle laakbare gedrag. ‘n Mens sou verwag dat hoe duideliker die katastofiese gevolge van sowel hulle dade as hulle versuim blyk, des te meer sou hulle geneig wees tot verootmoediging en erkenning van hulle rampspoedige aandadigheid. Die teenoorgestelde is eerder waar. Hulle soek erkenning en verering en gunstige publisiteit; uiteraard nie soseer van die blankes wat deur hulle ernstig benadeel is nie, maar van “die wêreld” en veral van die swartes wat buitensporig bevoordeel is. Wat hulle bereik het is van so ‘n aard dat hulle sedert hulle uittrede uit die politiek eerder uit die openbare oog moes verdwyn het deur alle vorme van aandag te vermy.

Dawie de Villiers (gebore in 1940) is een van die hoofargitekte van die nuwe Suid-Afrika. “Ek [het] ‘n sentrale rol gespeel in die oorgang” (Kindle 2863). Anders as sy vier bogenoemde oudkollegas het hy nie (in dieselfde mate) publisiteit bly soek nie. Dit het die vraag laat ontstaan of hy vanweë nawete en herbesinning moontlik tot politieke inkeer gekom het en deesdae dalk besef dat hulle drooggemaak het. Sy outobiografie is aan die begin van Maart gepubliseer: My lewensreis: Springbok, politikus, diplomaat (Kaapstad: Zebra Press, 2018, 296 p, R300; Amazon Kindle $20,52). Die publisering van ‘n outobiografie is vir die outeur ‘n riskante onderneming omdat dit in bv ‘n (pretensieuse) hagiografie kan ontaard. Hiervan is hierdie boek nie vry te pleit nie. Ek gaan my aandag egter tot politieke sake beperk.

Die eerste indrukke wat die boek wek, is dié van verligtheid en polities byderwetse berusting in ons lot. Op die voorkant word Nelson Mandela soos volg oor De Villiers aangehaal: “‘n Hoogs bekwame en ervare Suid-Afrikaner wat ‘n uitstekende bydrae tot harmonie in ons nasie gelewer het.” Soos Mandela en De Klerk kon De Villiers nie sy outobiografie op sy eie skryf nie. Hy het die hulp van Chris Schoeman as mede-outeur nodig gehad. Sowel Willie Esterhuyse as Leon Wessels het ‘n voorwoord geskryf. Onmiddellik weet die leser dat hy hom in die vaarwater van oorverligtheid bevind. Esterhuyse gebruik eers in die tweede paragraaf sy kenmerkende uitroepteken, gevolg deur vier ander. In sy bedankings verwys De Villiers na sy “veelsydige lewe” en “my ou maat Leon Wessels” (Kindle 138). Wessels beaam De Villiers se veelsydigheid en voeg “ruim gees” by (228). “Die hervormingsmantel het altyd gemaklik oor Dawie se skouers gehang” (211).

De Villiers is in Burgersdorp gebore. “Die dorp het destyds … ‘n belangrike rol gespeel in die stryd om die erkenning van Afrikaans, soos die Taalmonument op Burgerplein mense steeds vandag herinner” (260). Dit is ‘n misleidende formulering omdat daardie monument die Nederlandse taal gedenk. Nêrens in die boek wek De Villiers die indruk dat hy sterk oor Afrikaans voel of erken hy dat die huidige grondwetlike bedeling Afrikaans benadeel nie. Hy het in Afrikaans skoolgegaan en die Universiteit Stellenbosch (US) was Afrikaans toe hy daar studeer het. Later noem hy dat sy Engels nog gebrekkig was toe hy ambassadeur in Londen geword het: “My Engels was nie goed nie” (1807).

Sy nooienstoespraak in die parlement in 1973 is eentalig Afrikaans (3695) maar sy openingsrede by Kodesa in 1991 is eentalig Engels (3772) omdat De Klerk se Nasionale Party (NP) ingestem het dat die verrigtinge uitsluitlik in Engels sal wees. De Villiers se afskeidsrede in die parlement in 1997 is in sowel Afrikaans as Engels (3869). Hy het toe Afrikaans met die vorige bewindhebbers gepraat en Engels met die nuwe bewindhebbers. Hierdie drie toesprake en die taaltoestand waarin openbare skole en bv die US verval het, gee ‘n aanduiding van hoe Afrikaans agteruit geboer het weens die ooreenkomste wat tydens die grondwetlike onderhandelinge aangegaan is.

Die NP het soos volg met die ANC ooreengekom: “Die finale grondwet moes in pas wees met die beginsels wat in die tussentydse grondwet vervat is” (2569). Dit is nie gestand gedoen nie. De Villiers erken dat die NP die finale grondwet “uiteindelik teësinnig aanvaar” het (2574). Soos die gebruik in 1990/94 geword het, het die NP dus weer aan die ANC se eise toegegee. Die tussentydse of oorgangsgrondwet (1993) bepaal dat die status van Afrikaans nie ingekort mag word nie. Die ANC het die parlementêre meerderheid wat hy in die 1994-verkiesing behaal het, misbruik sodat die 1996-grondwet eerder bepaal dat die status van “die inheemse tale van ons mense” verhoog word (JC Steyn, Ons gaan ‘n taal maak, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 525-527). “Ons mense” en “inheemse tale” word sedertdien sodanig deur die ANC vertolk dat blankes en Afrikaans uitgesluit word en Engels in die praktyk eintlik die enigste amptelike taal geword het.

Tydens die Lancaster House-beraad (1979) het die Britse regering gesorg dat pleks van ‘n blanke bewind in Rhodesië ‘n swart bewind in 1980 in Zimbabwe aan die bewind gekom het. “Lancaster House het my oortuig dat ons uiteindelik dieselfde pad sal moet loop” (1095). Dit is heel moontlik met nawete geskryf, maar boesem by blankes sekerlik nie vertroue in in hierdie latere grondwetonderhandelaar nie. “Ek het my ook voorgeneem om voortaan uitgesproke en konsekwent die noodsaaklikheid van politieke veranderinge te bevorder” (1100), veranderinge wat geblyk het nie (altyd) verbeteringe te wees nie.

“John Vorster het geglo dat Suid-Afrika die VSA se sterkste bondgenoot in Afrika moet wees en daar het ‘n goeie [eerder dwase] verstandhouding tussen hom en veral die Amerikaanse minister van buitelandse sake, Henry Kissinger, ontwikkel. Vorster … het verhoudinge vergemaklik deur nie die bevryding van die laaste kolonies soos Mosambiek en Angola gedurende die 1970’s teen te staan nie en selfs ‘n bietjie [‘n erge eufemisme] druk op Rhodesië geplaas om wit minderheidsregering te laat vaar” (1470). Robert Mugabe het in 1980 aan die bewind gekom en aanvanklik “versoening met die wit ‘onderdrukkers’ gepredik” (1714).

In 1972 het De Villiers die politiek as NP-parlementslid vir Johannesburg-Wes betree. Hy was toe ‘n dosent aan die Randse Afrikaanse Universiteit. Die rektor, Gerrit Viljoen, het aan hom gesê: “Ons politiek het jong, verligte mense soos jy nodig. Ons het vernuwing nodig … nou is dit jou groot geleentheid om ‘n bydrae tot die Suid-Afrikaanse toekoms te maak” (1235). De Villiers erken: “My [verligte] sienings was voortydig” (1241) – moontlik as ‘n kompliment aan homself bedoel. “My siening was dat die Afrikaner ‘n sterk morele gewete het, maar dat dit aan die slaap geraak het” (1247). “Die morele gewete moes verder ontwaak; hy moes hom losmaak van hierdie Lasarus-doeke wat hom gebind het … Die skille het van jou oë geval … Namate ons mekaar leer ken het deur onderhandelinge, het ons ontdek hóé aan die slaap ons was” (1253). ‘n Alternatiewe siening is dat die NP-onderhandelaars tydens daardie onderhandelinge vas aan die slaap was en hulle by baie geleenthede met ‘n slap riem laat vang het. De Villiers is een van diegene wat verskoning vir apartheid gevra het: “At the plenary meeting of Codesa at Kempton Park, I used the opportunity to apologise on behalf of the National Party for the pain and sorrow caused to so many of our people” (3892). De Villiers het dit gedoen terwyl hy geweet het dat die meeste van sy kollegas in die kabinet en die oorgrote meerderheid NP-parlementslede nie met sy verskoningvraery saamstem nie.

“In die parlement het ek my van die begin geskaar by diegene wat Willem de Klerk (FW de Klerk se broer) later as ‘verligtes’ teenoor die ‘verkramptes’ beskryf het. Dié verdeling het soos ‘n verskuiwingslyn deur die party geloop” (1259). Willem het met jy pa, Jan, “baie keer vasgesit … oor sy verligte uitkyk” (1293). “Nadat hy [PW Botha] die Wet op Instromingsbeheer en die Wet op Gemengde Huwelike geskrap het en erken het dat Suid-Afrika een onverdeelde land met een burgerskap is, was apartheid morsdood” (1265). Hierna volg FW de Klerk se rampspoedige toespraak op 2 Februarie 1990, gevolg deur Kodesa. “Saam met Roelf Meyer en Leon Wessels was ek as leier van die NP-afvaardiging deurlopend by die veelparty-onderhandelinge in Kemptonpark betrokke” (1270). Hou in gedagte dat De Klerk en De Villiers Meyer en Wessels se seniors in die politiek was en al vier medeverantwoordelikheid vir hulle vergrype moet aanvaar. Die aanvaarding van die 1996-grondwet “was vir my persoonlik die hoogtepunt van my politieke loopbaan” (1270).

Toe De Klerk en De Villiers in 1973 hulle plekke as nuwe parlementslede ingeneem het, is in Rapport geskryf dat albei “‘n nuwe, verligte denke” verteenwoordig (1311). Die raad aan hulle was: “Moet nooit idees ondergeskik stel aan politieke gedienstigheid nie” (1316). Daarmee is vernuwing binne die NP bepleit; nie die ANC-gedienstigheid wat hulle latere politieke gedrag gekenmerk het nie. In 1974 het De Villiers “‘n pleidooi gelewer vir merietespanne” (1346). Die huidige resultaat hiervan is nie-meriete sportspanne gekies ingevolge raskwotas. Polities byderwets herhaal De Villiers deesdae nie sy pleidooi vir merietespanne nie. Teen die einde van 1973 voer onder andere De Klerk en De Villiers in Skotland samesprekings oor die afwenteling van politieke gesag van die sentrale regering na laer vlakke (1397), bv na die provinsiale en plaaslike vlak. Hiervan het bitter min tereg gekom omdat die ANC behep is met ‘n sterk sentrale regering, soos in kommunistiese lande. Daar was al sprake dat die ANC die provinsiale regerings wil afskaf omdat hy nie politieke beheer oor hulle almal het nie.

In 1976 het De Villiers en ander parlementslede Duitsland besoek en kennis met daardie federale regeringstelsel gemaak (1417). Aan die begin van die grondwetlike onderhandelinge was die NP ten gunste van federalisme maar die ANC was heftig daarteen gekant. Dit is een van baie opsigte waarin die ANC sy sin gekry het. In 1977 het De Villiers in die parlement gesê: “We have got to build a broad sense of patriotism that transcends colour” (1446). Hy voeg toe by: “Suid-Afrikaners moet bereid wees om baie prys te gee om die kosbaarste te behou. Suid-Afrika is spreekwoordelik weer besig met ‘n Groot Trek na ‘n nuwe toekoms en ons kan nie bekostig om onnodige bagasie soos uitgediende gebruike saam te neem nie. Wat ons nodig het vir oorlewing, is breë patriotisme wat oor die kleurgrense strek”(1446). Maar watter kosbaarhede moet behou word en wat is onnodige bagasie? Eiendomsreg? Afrikaans? Wet en orde? Doeltreffende landsbestuur? Geen rassediskriminasie? Nie-rommelstatus?

“Ek het van politieke kindsbeen af vanweë ‘n diepe sin vir geregtigheid ‘n ongemak gevoel met aspekte van die NP-beleid wat teen mense gediskrimineer het, tot hul nadeel” (2213). Hoogs eensydig skryf hy selfs van “hoe aaklig ons verlede was” (2828). Oor sy ambassadeurskap in Brittanje skryf De Villiers: “Die apartheidsbeleid in Suid-Afrika het dit moeilik gemaak om ‘n positiewe beeld van die land te bevorder” (1554). “Tydens Leon Wessels se besoek [aan Londen] het ek en hy baie oor die politiek gesels. Ek het vir hom gesê magsdeling is soos dood in die familie. Almal weet daarvan, maar niemand praat daaroor nie; maar dat dit onvermydelik is en dat Suid-Afrikaanse politici hulle maar daarop moet voorberei” (1668). Roelf Meyer het De Villiers as parlementslid vir Johannesburg-Wes opgevolg. “Dit was die begin van groot dinge vir hom” (1679).

PW Botha het hierna vir De Villiers as ‘n minister aangestel. Die De Villierse was al so lief vir Londen en die Britte dat:”Niemand wou toe terugkeer Suid-Afrika toe nie” (1760). Maar na minder as twee jaar moes hulle dit doen. De Villiers se twee jongste kinders is toe in ‘n Engelse laerskool in Pretoria geplaas (1814). As die De Villiers-egpaar egte Afrikaners was, sou hulle gretig van die geleentheid gebruik gemaak het om hulle kinders Afrikaanse skole te laat bywoon. Wat opval, is dat De Villiers se kinders en kleinkinders in groot mate verengels het. “In my Londen-dae het ek nog probeer om die regering se beleidsrigting te probeer verstaan en verdedig, maar die buitelandse blootstelling was ‘n invloed op my ontwikkeling en sekerlik ook my politieke denke” (1807).

De Villiers het die minister van handel en nywerheid en die parlementslid vir Piketberg geword. “My siening was dat entrepreneurstalent in die informele sektor gekoester moes word en nie vervolg word nie en dat niemand op grond van ras of kleur beperk moes word in sy ekonomiese deelname nie. Dit sou lei tot die herroeping van alle diskriminende wetgewing rakende Indiër-, bruin en swart sakelui om ‘n situasie te skep waar alle sakelui gelykwaardig was” (1882). Maar in die nuwe Suid-Afrika diskrimineer die ANC-regering deur sover moontlik net met nie-wit ondernemings sake te doen sodat daar in hierdie opsig van die (ekonomiese) gelykwaardigheid vir blankes geen sprake is nie.

Naas homself lys De Villiers die (oor)verligte Nattes as onder andere Piet Koornhof, Barend du Plessis, Pik Botha, Leon Wessels, Stoffel van der Merwe en Sam de Beer (1459, 1923). Roelf Meyer het later bygekom. FW de Klerk was aanvanklik nie een van hulle nie. Hy het moontlik eers opportunisties gekyk in watter rigting die wind waai. De Villiers skryf egter: “FW was nooit werklik in sy hart ‘n verkrampte nie” (2096). De Villiers noem hom “intelligent” en “pragmaties” (2096). Ook: “Hy was briljant. Hy was ‘n man wat wou versoen, hy wou almal saamvat” (2102) – oor die Rubicon en die afgrond met sy “kwantumsprong”? (2090). Van De Klerk se briljantheid is daar min tekens in die resultate van die onderhandelinge te bespeur. De Villiers skryf: “Vir die ‘nuwe Nattes’ was ‘n toekomstige meerderheidsregering eintlik onvermydelik” (1923). Maar dan moet dit voor die 1992-referendum uitdruklik aan die blanke kiesers gestel gewees het, dus dat dit gaan om oorgawe aan swart mag en nie om politieke magsdeling nie. Maar De Villiers klou vas aan die mite dat Kodesa oor magsdeling sou besin (2251).

“Met die steun van die verligtes het PW Botha dramatiese hervormings deurgevoer wat apartheid verder laat verkrummel en die politieke rigting verander het” (1929). “In Junie 1987 het ek tydens die tweede lesingsdebat oor die begroting in die parlement dit duidelik gestel dat die Nasionale Party aanvaar het dat die einde aangebreek het vir wit oorheersing” (1985). “Die NP se beleid was gefundeer in konsensus en die idee van magsdeling vir alle groepe, met groepsregte wat teen dominering beskerm word, was die enigste praktiese oplossing” (1990). Reeds in 1982 het PW Botha “‘n interpretasie van NP-beleid as ‘gesonde magsdeling’ goedgekeur” (2069). Van hierdie “enigste oplossing” het uiteindelik niks tereg gekom nie; nie van magsdeling nie en nog minder van die beoogde “gesonde” aard daarvan. Nelson Mandela wou, veral wat die blankes betref, niks van groepsregte weet nie en daar is deur die NP-onderhandelaars toegee dat net individuele regte erken word. Weens ongekwalifiseerde, algemene, volwassene-stemreg het slegs die swartes, vanweë hulle getalsoorwig, sedert 1994 die reg om alle ander groepe te oorheers. Dit is waarom Cyril Ramaphosa aan die blankes kan sê: Die ANC-regering gaan julle eiendom steel, sonder enige vergoeding, of julle nou daarvan hou of nie. In hierdie sin is daar geen magsdeling nie en weens die bevolkingsaanwas kan/gaan die swart oorheersing deurlopend in intensiteit toeneem.

Die Konserwatiewe Party “het mense bly dryf met die spook dat die Russe gaan oorvat en dat hulle maar net besig was om die ANC as ‘n front te gebruik” (2002). Hierdie konserwatiewes was nie ver verkeerd nie. Die “spook” in die sin van die rooi gevaar en die swart gevaar het in 1994 in die gestalte van die ANC, wat wesenlik kommunisties is, die politieke beheer in Suid-Afrika oorgeneem. Radikale ekonomiese transformasie en die ideaal van die nasionalisering van private eiendom ingevolge die Vryheidshandves van 1955 word al hoe meer ‘n (dreigende) werklikheid. Aanvanklik was De Klerk teen die deelname van kommuniste aan die onderhandelinge gekant, maar die ANC het aangedring op die insluiting van Joe Slovo en De Klerk het spoedig toegegee (2153).

“Ons [die NP] moes die inisiatief behou en die beste moontlike bedeling onderhandel” (2159). Daar word nie genoem vir wie hierdie bedeling die beste moet wees nie. Moontlik geld dit vir die swartes, maar sekerlik nie vir die land en vir die ander ras- of etniese groepe nie; sekerlik veral nie vir die blankes nie. “Aan die einde van sy toespraak [op 2.02.1990] het FW verwys na die regering se oorhoofse doelwitte wat vir alle redelike Suid-Afrikaners aanvaarbaar behoort te wees, onder meer [1] ‘n nuwe demokratiese grondwet, [2] algemene stemreg, [3] beskerming van minderhede sowel as van individuele regte, [4] vryheid van geloof en [5] ‘n gesonde ekonomie gegrond op bewese ekonomiese beginsels” (2164).

[1] Daar is uiteindelik op ‘n uiterste vorm van demokrasie ooreengekom waarin (soos in kommunistiese lande) eerder vir ‘n politieke party as vir kandidate in kiesafdelings gestem word. Die politieke partye besluit agterna op hulle suksesvolle kandidate. Anders as in bv Amerika kan kiesers nie eens stem vir wie hulle as staatshoof wil hê nie. Die meerderheidsparty besluit wie die staatshoof moet wees. Daardie mens is dus eerder die hoof van daardie party as die hoof van die land (en van al sy kiesers), gevolglik staan dit die staatshoof vry om bv die blankes aanstoot te gee deur valslik te beweer dat al die land se probleme in 1652 begin het.

[2] Algemene stemreg is ongewens in ‘n land waarin daar groot ongeletterdheid en oningeligtheid is en dus die wesenlike gevare van grootskaalse misleiding en intimidasie bestaan. Selfs misdadigers in tronke kan stem – iets wat bv in verskeie Amerikaanse state nie toegelaat word nie.

[3] Van die beskerming van minderheidsregte het, anders as in bv Amerika, eintlik niks tereg gekom nie. Die “wigte en teenwigte” (2353, 2479, 2507) wat hieroor sou waak, het geblyk fiktief te wees. Daar is gedienstig gebuig voor Nelson Mandela se vrees vir blanke minderheidsregte. Blankes mag bv nie enige vetoreg hê nie, want dit sou op die erkenning van hulle meerderwaardigheid neerkom.

[4] Vryheid van geloof is daar seker wel, maar vir die blankes sekerlik nie vryheid van uitdrukking nie. Swartes kan van blankes sê net wat hulle wil, maar blankes word nie eens toegelaat om geykte woorde met besondere seggingskrag te gebruik nie. Dan is versoening skielik belangrik, maar by owerheidsdiefstal van blankes se eiendom word versoening as ‘n geldige oorweging buite rekening gelaat.

[5] Rommelstatus dui nie op ‘n gesonde ekonomie nie. Ook nie sosialisme nie, wat al hoe duideliker onverdunde kommunisme gebaseer op nasionalisering word. Suid-Afrika as welsynstaat moet eerder in ‘n arbeidstaat omskep word; dus van “welfare” na “workfare” vorder. Let op hoe De Villiers die skuld vir die droogmakery weg van die NP-onderhandelaars probeer skuif: “Die sakewêreld … sou druk uitoefen op die ANC om nie die pad van nasionalisering te stap nie, maar ‘n markgeoriënteerde ekonomie te aanvaar” (2442).

“Ooreenkomstig die DF Malan Minuut het die ANC ingestem dat daar ‘n onmiddellike beëindiging sou wees van aanvalle by wyse van vuurwapens, profstowwe, ensovoorts, asook van die infiltrering van manne [terroriste] en van die militêre opleiding van ANC-lede [terroriste] in Suid-Afrika” (2235). Die ANC gee voor om ‘n politieke party te wees. Dan het sy lede sekerlik nie militêre opleiding nodig nie. Dit val op dat De Villiers nooit die term “terroris” in die konteks van die ANC gebruik nie, terwyl daardie gewelddadige instansie hom met oorgawe en doelbewus oor baie jare aan terreurdade skuldig gemaak het. De Villiers ken die woord “terroris”. Hy gebruik dit in die konteks van die 1972-aanval op Israeli-atlete by die Olimpiese Spele (1280).

De Villiers beweer die ANC het “die gewapende stryd afgesweer” (2218). Die ANC het in werklikheid valslik beweer dat hy geweld opgeskort het op voorwaarde dat die onderhandeling volgens sy wense verloop. ANC-kornuite wat nie vertroue werd is nie, is deur die NP-onderhandelaars vertrou. Dit het nie vir die ANC om hoë moraliteit gegaan soos hy homself graag voordoen nie. Al wat vir die ANC van belang was, was om ten alle koste die politieke mag te bekom, selfs al moet alles wat sedert 1652 opgebou is in die proses vernietig word. Geharde ANC-terroriste is deur De Klerk uit die gevangenis vrygelaat. Weens verslapte grensbeheer is toegelaat dat terroriste met wapens op groot skaal die land binnestroom. Nuwe terroriste is vryelik in bv die Transkei opgelei. Daardie neste is nie uitgewis nie omdat die “onafhanklikheid” van die Transkei erken is, net om daardie onafhanklikheid kort daarna te ontken met die oog op die einde van die “bevrydingstryd”.

Op ‘n uiters naïewe manier het die NP-onderhandelaars die ANC vertrou. Hoekom is so suksesvol van magsdeling na magsoorgawe gevorder? “Hoofsaaklik omdat ons [veral Roelf Meyer, Leon Wessels, Dawie de Villiers] en die ANC se hoofonderhandelaars [veral Cyril Ramaphosa, Joe Slovo, Mac Maharaj] met verloop van tyd ‘n onderlinge vertroue opgebou het en vrede nagestreef het” (2279). Volgens De Villiers was Meyer “ideaal vir hierdie soort situasie verpak” (2318). “Omdat hy [Meyer] graag kompomieë gesoek het, het van sy politieke kollegas hom soms as lou beskou en selfs van ruggraatloosheid beskuldig” (2324). Sedert 1994 word ons verplig om daagliks met die onverkwiklike gevolge van hierdie kompromieë saam te leef.

“Toe daar met die onderhandelinge begin is, het die konserwatiewe elemente in die regering bly vasklou aan die beginsels waaroor voorheen ooreengekom is en hulle het ooreenkomste wat bereik is as ‘n afwyking van magsdeling beskou. Iemand soos Hernus Kriel het veral baie stof hieroor opgeskop en na die ‘oorgawe’ van die onderhandelaars verwys. Van die verligtes het na die konserwatiewe kant oorgeswaai, sodat daar slegs vier ‘ware’ verligtes in die kabinet oorgebly het: ek, Fanie Schoeman, Leon Wessels en Roelf Meyer” (2386). Daar is natuurlik ook nog FW de Klerk en Pik Botha as verligtes. Wat hier baie duidelik gesê word, is dat die “konserwatiewe elemente” hulle by die mandaat gehou het wat die kiesers aan die NP gegee het, naamlik om te onderhandel met die oog op magsdeling. Volgens De Klerk se plegtige belofte voor die 1992-referendum sou die finale ooreenkoms in ‘n opvolgreferendum aan die blanke kiesers vir voor- of afkeuring voorgelê word. Verraderlik het hiervan niks tereg gekom nie. Wat ook duidelik uit die laaste aanhaling blyk, is dat die verligtes hulle aangematig het om mandaatloos van magsdeling na magsoorgawe te vorder. Die hoofverantwoordelik vir hierdie hemelskreiende immoraliteit berus by FW de Klerk, Roelf Meyer, Leon Wessels en Dawie de Villiers. Die bestaan van die huidige bedenklike politieke opset is hoofsaaklik aan hierdie vier te wyte. Pik Botha het hulle gesteun maar was nie deel van die onderhandelinge nie. De Villiers hou egter vol dat ons magsdeling het. Die 1992-referendum “sou FW ‘n mandaat gee om ‘n proses te begin wat sou uitloop op magsdeling, ‘n oordrag van mag uit die bestaande [blanke] strukture na al die mense in die land” (2473).

“Omdat FW ons [die enkele NP-verligtes] gesteun het, is dit vir ons moontlik gemaak om groter invloed uit te oefen oor die rigting wat die onderhandelings moet inslaan [dus om af te wyk van die mandaat]. Roelf het geglo dat dit vernietigend is om vir oorblysels van magsbehoud te veg en het die NP-kabinet aangespoor om weg te beweeg van die gedagte van minderheidsregte na dié van ‘n meerderheidsregering. Dit sou onvermydelik lei tot ‘n dieper breuk tussen ons verligte onderhandelaars en die res. Daar was veral ses lede wat kwaai teenstand gebied het en na wie FW verwys het as die ‘ses anti’s’: Hernus Kriel, Tertius Delport, André Fourie, Danie Schutte, Rina Venter en Japie van Wyk” (2391).

Tertius Delport het die kern van die probleem geïdentifiseer en hom onderskei deurdat hy De Klerk wou donder. Toe dit blyk dat De Klerk se ooreengekome magsdeling neerkom op hoogstens vyf jaar (in werklikheid minder as twee jaar) van NP-minderheidsverteenwoordiging in die Mandela-kabinet het Delport “na FW se kantoor gestap en aan sy deur geklop. Toe hy oopmaak, het ek hom aan sy baadjielapelle gegryp en uitgeroep: ‘Wat het jy aangevang? Jy het die land weggegee. Jy het kinders laat onderhandel. Wat ons nou het, is nie magsdeling nie; dit is konvensionele meerderheidsregering. Ons het alle mag verloor'” (Hermann Giliomee, Die laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 424).

De Villiers skryf: “Daar was ‘n gevoel dat FW baie meer direk aan die onderhandelingsproses moes deelneem om self direk leiding te gee oor kwessies wat nie alleen deur die NP-koukus en die kiesers aan hom toevertrou is nie, maar waarmee hy ook besonder vertroud was” (2324). “Ek moet sê ek was baie lojaal teenoor FW en het hom altyd in sy afwesigheid probeer beskerm” (2591). “Sommige het … daarop gewys dat FW met die beroering in sy persoonlike lewe en sy liefdesverhouding met sy latere vrou, Elita Georgiadis, nie sy volle aandag aan landsake kon gee nie. Hy het haar vanaf 1989 geken en het tot met sy uittrede in 1997 met hierdie emosionele kwessies geworstel en dit sou naïef wees om te dink dat dit nie ‘n invloed gehad het op sy betrokkenheid en leiding nie” (2597). By hierdie lewensbelangrike onderhandelinge was De Klerk dus deeltyds en sydelings betrokke.

“Ek glo [soos De Klerk] die grootste sukses van die onderhandelinge vir ons verligtes was dat die oorgangsgrondwet ‘n moontlike bloedige revolusie voorkom het en ‘n vreedsame verkiesing tot gevolg gehad het” (2597). De Klerk, De Villiers, Pik Botha en Meyer is in 1994 as ministers in Nelson Mandela se kabinet aangestel. “Toe die party [NP] nie daarin kon slaag om magsdeling in die finale Grondwet neerslag te laat vind nie, het die NP hom in ‘n moeilike posisie en sonder legimiteit bevind. Die party se eer [!] was op die spel en op 9 Mei 1996 het ons besluit om die RNE [Regering van Nasionale Eenheid] op alle vlakke van die regering te verlaat. “Die situasie [was] so dat die ANC … in elk geval gedoen het wat hy wou” (2683). Die uiteinde was dus oorgawe aan swart mag.

“Die nuwe Grondwet is op Woensdag 8 Mei 1996 in die parlement aangeneem en in sy spreekbeurt het FW die redes aangekondig waarom die NP vir die wet gestem het. Hy het sterk bedenkinge uitgespreek oor ‘n aantal aspekte, soos die afwesigheid van magsdeling[!]” (2660). Hy het dus erken dat hy (klaaglik) misluk het in wat hy belowe het. Sedertdien het De Klerk blankes telkens aangemoedig om hulle op hierdie grondwet te beroep. Noudat owerheidsdiefstal van blanke eiendom beoog en wysigings aan die grondwet in die vooruitsig gestel word om blankes verder te benadeel, het De Klerk se aanbevelings opgeraak en behoort selfs hy te besef dat sy kwantumsprong ‘n volslae mislukking was en al hoe meer sodanig word.

Maar De Villiers bly klou aan strooihalms: “Daar [is] min wat ons anders kon gedoen het as ons dit weer sou moes doen” (2759). Maar let op die groot gaping tussen enersyds wat met die 1994-verkiesing en die 1996-grondwet bereik is en andersyds wat De Villiers in sy Kodesa-openingsrede in 1991 in die vooruitsig gestel het: “The National Party has … committed itself to voting rights for all, but with effective checks and balances which will prevent the abuse of power, which inevitably results in domination and oppression. A true and a sustainable democracy is based on majority rule, but in plural societies that rule is always conditional on the fair treatment of, and meaningful participation by, minorities” (3785). “In a country with diversities such as ours, the concentration of power in an all-powerful central government simply could not serve the best interests of our people” (3790). “We have committed ourselves to strive for a free and non-racial democracy without any form of domination. To that we are committed and from that we shall not deviate [!]” (3802). Dit is ‘n feit dat ons sedert 1994 met ‘n ANC-regering opgesaal sit wat doen net wat hy wil, bv poog om sover moontlik swartes te bevoordeel en blankes te benadeel. Van die volgende voorneme het niks tereg gekom nie omdat dit bloot daarop ingestel was om konserwatiewe blankes te sus: “The National Party will … endeavour to have the principle of self-determination for nations placed on the agenda of Codesa” (3851). De Klerk het ontpop as een van die grootste teenstanders van ‘n tuisland vir Afrikaners.

Op 30 Junie 1996 het die NP uit die RNE onttrek. De Klerk het terselfdertyd as adjunkpresident bedank. “Op daardie stadium het die ANC reeds ‘n bestuurstyl ontwikkel waarin min respek teenoor die parlement betoon word en selfs minder teenoor die opposisie” (2677). Dit lyk asof De Villiers steeds nie besef dat die ANC primêr in outoritêre politieke mag belangstel nie. Dit gaan vir die ANC glad nie om demokrasie in die sin dat al die inwoners van die land gedien moet word nie. Op die oomblik verkry die ANC meerderheidsregering via die stembus. Dit is vir die ANC bloot die huidige praktiese weg na outoritêre swart mag, dus sodat besluite van die ANC (geneem in Luthuli-huis en nie soseer in die parlement nie) kan geld. Maar De Villiers verkies om die wesenlike aard van die ANC mis te kyk en te dink dat ‘n goeie toekoms op Suid-Afrika wag. In 1997, by sy uittrede uit die politiek, het hy gesê: “Our future must never ever again allow racial prejudice to exist and develop and authoritarian rule to take hold of our country” (3904).

De Villiers probeer om die nuwe Suid-Afrika so gunstig moontlik voor te stel. “Die merkwaardige ding vir my is dat ons ‘n vreedsame [!] oorgang gehad het. Geen individu het sy eiendom verloor nie, besighede gaan voort om sake te doen, boere boer steeds en mense reis. Dinge gaan baie aan soos in die verlede” (2770). “Ons het ‘n Grondwet wat beter is as baie wat ek ken en ‘n Handves van Regte wat nie net swart regte nie, maar in besonder [!] ook wit regte wanneer dit kom by iets soos besittings. Nou, ná ‘n tydperk van heronderhandeling [?], is daar baie min in die nuwe Grondwet waaroor ons kan kla dat dit totaal verkeerd en onaanvaarbaar is. In sy geheel is dit ‘n baie goeie Grondwet” (2776).

“Wat diegene wat kritiseer vergeet, en veral aan die regse kant, is dat die ANC of die nuwe regering sekerlik dinge wil regstel wat baie jare lank verkeerd geloop het. Een van sy beleidsmaatreëls [wat in die Grondwet staan en sonder keerdatum is] is regstellende aksie, waarmee ons saamstem [dus daar kan maar teen blankes gediskrimineer word]. Al waarmee ons verskil, is die manier waarop dit toegepas word … In sy geheel glo ek dit was [? is] ‘n goeie proses” (2782). De Villiers is klaarblyklik onredbaar linksgesind. “My [liberale] beskouings … is versterk deur baie ondervindings, wat een van die redes was waarom ek soveel bevrediging kon vind in my betrokkenheid by die oorgang” (2863). Hy beskou homself dus steeds met trots as een van die NP-grondleggers of (soos die Amerikaners sou sê) “founding fathers” van die nuwe Suid-Afrika.

“Ons het nou ‘n nierassige demokrasie [wat op ‘n blatant rassistiese grondslag teen blankes diskrimineer] … Vir my was die energie wat ek gegee het aan transformasie en die opwinding wat dit gegenereer het, die drome wat ek gedroom het, die visie wat ek gehad het, nou alles volbring” (2869). “As ek terugkyk, was die oorgang na demokrasie die hoogtepunt … Ek het gevoel in my leeftyd het ek in die politiek die beste bereik waarvoor ek kon hoop” (2875).

Toe De Villiers na sy politieke loopbaan plus bykans agt jaar in die buiteland na Stellenbosch terugkeer om daar af te tree, is hy “grootliks verras met die kultuurskok wat ons hier getref het” (3405). Hy verskaf geen besonderhede nie, maar dit moet onder meer te make hê met die ewe verligte transformasiebedrywighede aan die Universiteit Stellenbosch en die verswarting, verengelsing en agteruitgang van die dorp. Het De Villiers polities tot inkeer gekom? Glad nie. Net so min of minder as De Klerk, Meyer en Wessels.

Leon Lemmer: Christi van der Westhuizen, moeilikheidmaker in ‘n langbroek

Christi van der Westhuizen is ‘n dosent in sosiologie aan die Universiteit Pretoria (UP). Voorheen was sy bv ‘n joernalis by Vrye Weekblad. Sy is bekend vir haar skerp kritiek op blankes, veral Afrikaners, haar simpatieke begrip vir wat swartes ook al doen en haar fanatieke aanhang van feminisme, veral die lesbiese vleuel. Op Praag het sy dikwels kritiek ontlok. Van der Westhuizen se jongste boek is: Sitting pretty: White Afrikaans women in postapartheid South Africa (Pietermaritzburg: University of KwaZulu-Natal Press, 2017, 240p, R365). Sy skryf in Engels oor Afrikanervroue maar dit verhoed haar nie om snedige misbruik van Afrikaanse woorde soos ordentlikheid, volksmoeder en volkseie te maak nie.

As ‘n fanatieke linkse en tans by UP het Van der Westhuizen ongetwyfeld kennis geneem van Jonathan Jansen se boek, Knowledge in the blood (Lansdowne: UCT Press, 2009, 337p). Die opskrif van hierdie rubriek is ontleen aan “Anna Rosmus. Troublemaker in a skirt” (Jansen, p 293). Jansen gebruik die woord beleefdheid (in die sin van “politeness”) vir sommige blankes se “exaggerated sense of courteousness” wanneer hulle deesdae met swartes te make het (148). Van die kant van die blankes is dit uiteraard ‘n poging tot verdraagsaamheid (“tolerance”), waarop daar tans tot vervelens toe polities korrek aangedring word. Maar vir ‘n swartmag-aktivis soos Jansen is beleefdheid komende van Afrikaners nie goed genoeg nie – net soos die verskoningvraery deur blankes volgens swartes nooit goed en vernederend genoeg is nie. Jansen verwys ook na die woord volksmoeder (300, 314). Dit is moontlik dat Van der Westhuizen se misbruik van die woorde ordentlikheid (by Jansen beleefdheid) en volksmoeder hulle oorsprong by Jansen het. Jansen se anti-Afrikaner- en anti-Afrikaansgesindheid blyk duidelik uit sy boek en het in vrugbare teëlaarde by Van der Westhuizen geval.

Van der Westhuizen se boek word aanbeveel deur Aletta Norval, ‘n dosent aan die University of Essex en ‘n dissipel van die marxis, Ernesto Laclau (1935-2014). Norval maak dit duidelik dat dit in hierdie boek vir Van der Westhuizen gaan om “white, middle-class, heterosexual ‘Afrikaner’ women” (p i). ‘n Positiewe aanbeveling kom ook van André Keet, tans ‘n dosent in Critical Studies in Higher Education Transformation aan die Nelson Mandela University (ii). Die frase “critical studies” is ontleen aan die marxistiese Critical Theory. Keet was voorheen die hoof van Jonathan Jansen se Institute for Reconciliation and Social Justice aan die University of the Free State, wat die Reitz-gebeure probeer besweer.

In die eerste sin verwys Van der Westhuizen na “Boer colonialism” en daarna na “apartheid state brutality” (1). In die Nelson Mandela-tradisie (in hierdie geval waarskynlik deur Jakes Gerwel geïnisieer) haal sy Ingrid Jonker se gedig aan oor die (swart) kind wat deur (blanke) soldate doodgeskiet is (2). Waar Van der Westhuizen graag wei, word duideliker as sy telkens na die marxis Antonio Gramsci (1891-1937) verwys (3, 25, 152, 174, 201). Dat sy ‘n positiewe siening van die nuwe Suid-Afrika het, ly geen twyfel nie: “South Africa is … in the throes of attempting to reimagine a politics that does not marginalise and oppress” (3), waarvan die beoogde owerheidsdiefstal van blankes se eiendom, bv plase, seker die jongste voorbeeld is.

Die groep Afrikanervroue wat Van der Westhuizen in haar visier het, “are engaged in one project above all: to become ordentlik” (4), met as duidelike implikasie dat hulle (anders as Van der Westhuizen) tans nie ordentlik is nie. “They seek to rescue their identities from the moral abyss that apartheid and its official ending tipped them into, and to re-infuse their selves with moral worth. The words ‘sitting pretty’ in the title of this book capture the dimensions of ordentlikheid : the promise of its accomplishment is through adherence to specific forms of femininity, heterosexuality, whiteness and middle-classness … sitting pretty is the legacy of a century of colonial and apartheid upliftment of Afrikaners … To embody the gender, class and race criteria of the volksmoeder … these women are required to ‘sit pretty’, that is, physically organise their bodies in accordance with certain prescriptions” (4). Afrikanervroue se strewe na ordentlikheid is glo ‘n poging “to rinse away the pollution of apartheid” (8) – later: “the stain of apartheid” (25) en “the moral stain of racism” (45). Dit is ‘n “ethnicised respectability” (17).

Die boek klink vir my na studeerkamer-kraamwerk ingevolge Van der Westhuizen se subjektiewe werklikheid. Sy skryf: “What you believe to be true makes who you are” (16). Die gehamer op heteroseksualiteit in die konteks van hierdie “studie” is erg misplaas. Myns insiens kon sy in die slegsê van Afrikanervroue (beter) geslaag het as sy nie hulle seksuele normaliteit bygesleep het nie. Maar sy is gekant teen die “normalisation of oppressive relations” (17). Sy weier om heteroseksualiteit as normatief te aanvaar. Daar moet nie ‘n “hierarchy of femininities” wees nie (9). In ons jong demokrasie word gepoog om hiërargieë deur gelykverklaring uit te wis. Van der Westhuizen lys die “master categories of inequality: race, class, gender and sexuality” (16).

Demokrasie word voorgestel as ‘n magiese verskynsel “making ‘the Afrikaner woman’ available for reconfiguration” (9). Hulle “identity is (re)crafted” (8) of “(re)constituted” (14). Vroue en mans sal glo agterkom daar is “diversity within each” (11), insluitende seksuele diversiteit. Seksualiteit (en ras) word as vloeiend voorgestel. “Identities [are] fluid, unstable arrangements … Identities are constantly under construction” (16). Volgens Antjie Krog “a complete metamorphosis is necessary: ‘of tongue, of voice, of being, of identity'” (55, ook 209). Daar is “processes of sexing, gendering, racialising” (12).

Spesifiek oor Afrikaners skryf Van der Westhuizen: “This identity is both constructed and contingent” (21). Sy verwys na ‘n 1990-berig in Vrye Weekblad: “The Afrikaner volk does not exist” (22), glo danksy “the dual crumbling of apartheid and Afrikaner nasionalism” (23). Sy kan kwalik meer openlik tradisionele Afrikaners af van die aardbol wens. Sy haal Willem de Klerk aan waarvolgens Afrikanernasionalisme “a collective ‘inferiority syndome'” sou wees (27). Sy verwys na Benedict Anderson se “concept of nations as ‘imagined communities'” (103 – Praag 10.02.2018) en Ernest Gellner se standpunt “that nationalism invents nations where none exist[s]” (103). Volgens ‘n ander outeur “the fiction of ethnicity is crucial for nationalism” (29). Hierdie verwysings is gemik teen Afrikanernasionalisme. Van der Westhuizen sal dit nie met swart nasionalisme doen nie. “By the 1990s it was understood that Afrikaner nationalism could no longer be ascribed to the pursuit of a ‘primordial ethnic agenda’ or ‘an unchanging timeless tradition’ … Neither was there an ‘organic’ Afrikaner identity” (104).

Afrikaners is vals bliksems. Hulle ordentlikheid is “self-manufactured” (30) en “Afrikaner honesty is manufactured” (32). Sy verwys na “the ‘salt of the earth’ colonial myth of Afrikaners as ‘straightforward’, ‘honest’ people” (53) en “the myth of white goodness” (56). “Ordentlikheid serves as a panacea to current Afrikaner identity woes; indeed, it is the glue that holds the identity together as it adapts to changing historical conditions” (23). Dit lyk asof Van der Westhuizen se begrip van ordentlikheid ooreenkomste vertoon met wat ek polities byderwetse kruipsug noem. Van die waan waarin sy hieroor verkeer, asook oor die verdwyning van Afrikanernasionalisme, is daar gelukkig geen teken op Praag nie.

Volgens Van der Westhuizen is Afrikaners nie eintlik wit nie. Hulle is glo “marked as just-about-white in relation to hegemonic whiteness, represented by British colonialists and later white English-speaking South Africans” (4). Ordentlikheid word glo “a mode of whitening” (33). ‘n Mens sou dink die mate van swartheid wat sy aan Afrikaners toeskryf sou in hulle guns tel, maar dit is glad nie die geval nie. Daar kleef ‘n “double stigma” aan Afrikaners: “just-about-white and ejected by global Anglo whiteness” (18). Later word dit “the double stigma of the Afrikaner identity and its attempts at rehabilitation” (36), oftewel: “Double stigma, pre-apartheid and post-apartheid” (41). Solank daar in elk geval stigma(s) aan Afrikaners kleef, is Van der Westhuizen skynbaar tevrede.

Soos Jonathan Jansen ag sy Engelssprekende blankes beter as Afrikaanssprekende blankes. Hulle het “superiority” (27). Die Engelssprekende blankes, anders as Afrikaners, het die “privilege of unmarked whiteness” (56). Engelssprekende blankes is glo die norm waarna Afrikaners streef (25) omdat Afrikaners “the lesser whites … the Boers” is (26). Met behulp van aanhalings word die Boere beskryf as “an inferior or degraded class of colonist” (26) en as “savages with a thin white veneer” (27). Sou Van der Westhuizen dit waag om swartes of enige ander etniese groep “savages” te noem? “Before the South African War, the Boers lived ‘on the margins of respectability'” (32). Sy verwys selfs na “Dutch/Boer/Afrikaner backwardness” (60).

Albei die blanke groepe is egter in haar oë “settler groups” (5, ook 27). Blankes het dus as inwoners nie dieselfde status as die swartes nie. Dit is ‘n soort hiërargie wat vir Van der Westhuizen glad nie hinder nie. Afrikaners is glo “culturally similar [to] coloured people” (5). Afrikaners is in ‘n “intermediate position between black and white English-speaking South Africans” (32). “The uncertain edges of whiteness had to be assiduously protected” (35), want daar is “the uncomfortable proximity between ‘poor Afrikaners’ and black people … a threatening slippage between blackness-as poverty and ‘poor Afrikaners'” (37). In hierdie ingat of onbenydenswaardige situasie Afrikaners “manufactured the volkseie (6).

Soos die Britte verkies Van der Westhuizen die benaming South African War, dus nie Anglo-Boer War nie. Let op hierdie uiterste gemeenheid: “After the South African War, a discourse of moral panic arose about imagined [!] sexual violation of white women by black men” (34). Van der Westhuizen is ‘n militante feminis, maar sy minag Afrikaners skynbaar in so ‘n mate dat sy selfs met verkragte Boervroue geen simpatie het nie. Ook nie met die “feminised language (the ‘mother tongue’)” (106) as dit Afrikaans op die oog het nie. Van der Westhuizen verwys ook na “the myth of the Great Trek as showpiece of Afrikaner nationalist historiography” (110, ook 215).

Hélène Opperman Lewis het in haar boek, Apartheid: Britain’s bastard child (Wandsbeck: Reach Publishers, 2016, 772p, R350; Amazon Kindle $15,96), gesaghebbend oor die verkragting van Boervroue in die Anglo-Boere-oorlog geskryf. Ek het my destyds soos volg hieroor uitgelaat: “Die molestering en verkragting van Boervroue was nie beperk tot die blanke Britse soldate nie. Bruin en swart soldate en selfs [blanke] joiners/hanskakies het hulle hieraan skuldig gemaak (Kindle 6284). Arthur Conan Doyle (1859-1930) het teen sy beterwete alle sodanige voorvalle heftig ontken. ‘In 1902, he wrote: “Now no case of rape has actually occurred in the whole campaign. If one did, the offender would be instantly shot”‘ (6467, 7668) en later: ‘The soldiers … have behaved beautifully and been cruelly slandered’ (6474, 7668). Nadat ek die hoofstuk gelees het waarin beskryf word hoe die Britte plaasdiere vermink en gedood het, het ek nie kans gesien om dadelik die hoofstuk oor die behandeling van die Boervroue en -kinders te lees nie” (Praag 22.04.2017). Opperman, anders as Van der Westhuizen, staaf haar uiteensetting met verwysing na talle dokumentêre bronne. Nou weet ons nie net wat werklik in die Anglo-Boere-oorlog gebeur het nie, maar ook wat om van Van der Westhuizen te dink. Die polities byderwetse ideaal van “cultural blamelessness” (47) is blykbaar die motivering vir Van der Westhuizen se kruipsug.

Die pasboekstelsel word toegeskryf aan die “racist apartheid policy” (52). Van der Westhuizen ignoreer die feit dat pasboeke ingestel is heel aan die begin van die Britse bewind aan die Kaap. Sy kla oor “the pain, losses and actual deaths that apartheid movement control caused in black people’s lives” (52), maar die dood en verwoesting wat swart terroriste gesaai het en wat in “ons jong demokrasie” steeds gesaai word, bly onvermeld.

“Afrikaner identity is premised on the Afrikaans language, reworked by Afrikaner nationalism to be ‘the key cultural expression of a great volk‘ … Afrikaner identity is produced through its claim to speaking Afrikaans and the routine relinguishing of social space to English … Ceding social space allows appropriation of an element constitutive of English whiteness: politeness” (58-59). Afrikaans is inderdaad die kern van Afrikanerskap en dit stu steeds Afrikanernasionalisme. Die afstaan van ruimte aan Engels kom sedert 1994 in onrusbarende mate voor. Dit is enersyds te wyte aan polities byderwetse kruipsug en andersyds aan owerheidswraak. By egte Afrikaners is daar egter geen begeerte om Engelssprekende blankes na te boots soos Van der Westhuizen so graag te kenne gee nie. Sy verkeer in die waan dat wat tans gebeur die “displacement of one settler class by another” is (60). As Afrikaners deesdae weens ‘n wraaksugtige regering soms verplig word om Engels te gebruik, beteken dit geensins dat baie of die meeste van hulle daarna streef om soos Engelssprekende blankes te wees nie.

Van der Westhuizen het besluit dat die soort Afrikanervrou wat sy ondersoek deur die maandblad Sarie uitgebeeld word en dat daardie tydskriflesers ook sodanig sou wees. “Sarie’s ‘we’.. excludes black people and sexual and gender non-conforming others” (18), dus daardie groepe vir wie Van der Westhuizen by voorkeur skerm. “Black others are only allowed in Sarielese* to exonerate white selves and remove apartheid’s moral pollution” (100). “To constitute the ‘we’, Sarielese subjects black people to a blackout by excluding them from Sarie’s white world. Black others that are permitted to escape blackout in Sarielese are domesticated to exonerate Sarie subjects from apartheid culpability and to assume personal responsibility for apartheid privations, which are dehistoriced and decontextualised” (101). [* “Sarielese”: Na aanleiding van “journalese”, dus koerant- of populêre tydskriftaal.]

Sy het die 12 Sarie-uitgawes van 2009 ontleed (15). “The data is [are] gleaned from four categories of text: the front cover, the cover article, the editor’s letter and reader’s letters. Where relevant to the analysis, other articles were included” (67). Die klem val hier op Van der Westhuizen se begrip ordentlikheid en pogings to “renovate the volksmoeder … and a revamped father-husband masculinity [and] re-secure beleaguered Afrikaner whiteness through denialism-erasure and the re-inscription of nostalgia” (68). Die keurslyf waarin Van der Westhuizen die Sarie-inligting probeer dwing, is “aiming to refix a dislocated white femininity” (68).

Van der Westhuizen tipeer Sarie, myns insiens met ‘n groot skeut wensdenkery, as “a discursive instrument in the modernisation of Afrikaner whiteness, driven by an aspiration to achieve equal status with the hegemonic and globalised Anglo (bourgeois, heteromasculine) whiteness of the more successful settler class, ‘the English'” (61, ook 70). In hierdie konteks “whiteness seeks to draw on the newly acquired moral capital of blackness to re-upholster itself” (61). In werklikheid is daar (feitlik) geen rede waarom Afrikaners swartes as moreel meerderwaardig sou beskou nie. Dit druis in elk geval in teen die gelyk- en selfs eendersverklaring van almal. Waarna Afrikanervroue glo strewe is “rising to unmarked status, whiteness incognito” (61).

Van die redes waarom Van der Westhuizen die tydskrif Sarie afkam, is omdat dit ‘n voortsetting van ‘n vorige tydskrif, Die Boerevrouw, is (62) en glo “a cog in the ‘apparatus of domination'” (63) deur blankes is. “Sarie projects itself as a refuge, an Afrikaans white space” (80), “as white refuge, a re-creation of a lost white world” (99). Die tydskrif vergestalt ‘n neo-nasionalisme (99) en is dus “a stand-in for a lost Afrikaner nation-state” (100). Die volk word in Sarie voorgestel as “equivalent to the country, as per the phantasm of the Afrikaner nation state” (72). “Culturally sanctioned knowledge” word glo aan die Sarie-lesers gebied (67), bv die “cookie-cutter mode of heterofemininity” (69). Ook word “apartheid!” erken as “‘valuable’ and ‘true'” (70). Apartheid was beskryf as “advancement of white people at the expense of black people” (72). In Sarie “processes of actualisation are carefully sanitised of the political to render these subjects without accountability” (71). “Apartheid as systematised oppression is … erased in Sarielese” (84, ook 197). “Sarie is read here as technology in the service of ordentlikheid” (70). Van der Westhuizen versink deurentyd in ‘n getob oor haar vooroordele.

“Women’s magazines … are a form of popular culture dependent on women still mostly being assigned the task of reproduction” (68); dus “compulsory heterosexuality” (bv 69, 76, 87), “to achieve homophobic othering” (87). Dit is glo ‘n geval van “render[ing] heterosexuality viable at the expense of homosexuality” (88). “Lesbian others are completely exiled” (101, ook 197). “Lesbianism is shrouded in silence” (87). Lesbiërs kan uiteraard nie volksmoeders wees nie. Vroue wat in staat is tot die wonder van geboorteskenk is in Afrikanergeledere, volgens Van der Westhuizen, “women whose bodies are used to fence the volk” (76). “Apartheid’s everyday politics of sexuality [is] … ‘something that you use in order to have children the day you married'” (131). “This sexuality is in service of the volk” (132). Soos Jonathan Jansen betreur Van der Westhuizen die feit dat Afrikaners ná 1994 steeds “feel themselves compelled to breed white” (142) – “an apartheid template of ‘birds of a feather flock together'” (146). Dit is per slot van sake ‘n voorbeeld van polities hooggeprese solidariteit. Wat in die boek as voortreflik voorgestel word, is egter wanneer ‘n Afrikaner “instead identifies as ‘a South African and an African'” (144).

Vir vroue (en mans) is daar “oppressive dimensions of heteronormativity” (91), bv “submitting to ‘love’ and handing over power to a man” (95-96); “a masculinity hooked into a signifying chain with father, protector, God, adviser, leader and knower” (96). Die “masculine sexual prerogative” is glo “implicit violence” (132). “An always-present threat of male sexual assault regulates gender relations” (101). Later: “The threat of male violence is always already present and works as a masculine right and women should be grateful when it is not exercised” (198). “Sarielese normalises male violence” (98). Hier het ons klaarblyklik ‘n outeur wat geen eerstehandse, deurleefde ervaring van en aanvoeling vir ‘n heteroseksuele huwelik het nie maar haar nogtans aanmatig om daaroor te skryf.

Vir ‘n vrou om te trou is glo ‘n “sign of having succumbed to male authority” (120). Vroue “are policed to fulfil the heterosexual imperative of attracting and pleasing men” wat “supplying unpaid home-based labour” insluit (126). “Daughters may be expected to act as substitute servants to their fathers when their mothers are unavailable” (128). Tersefdertyd is daar “male exemption from household labour” (128). “With service to men as the mark of femininity, its co-constitution is leisure as the preserve of men” (128). Dit is tipiese, veralgemenende, eensydige clichés wat in oorvloed by militante feministe aangetref word. Die Afrikanervrou maak haar glo skuldig aan “adopting a position of immaturity” (126), as “servant to the volk and therefore to the family, as the cornerstone of the volk ” (127). Dit is bekend dat kulturele marxiste Westerse volke wil vernietig deur hulle in hulle behoudende kern, die gesin, te vernietig. Ek vind dit moeilik, indien nie onmoontlik nie, om ‘n skewer voorstelling van seksualiteit en die huwelik te bedink as waarmee Van der Westhuizen vorendag kom.

Homoseksualiteit, daarenteen, word aanbeveel as vergestaltings van openheid en vryheid, bv “the greater social visibility of gay men” in die nuwe Suid-Afrika (89). Daar is “the egalitarian and liberating possibilities that the democratic subversion of race and gender brings” (102). Van der Westhuizen het dit teen “the hierarchical gender binary” (99, ook 153) van vrou en patriagale (19, 69) man omdat allerhande ander soorte geslagtelikheid en seksualiteit deesdae bevorder word. Daar is baie tradisionele “dichotomisations such as normalcy/abnormalcy, man/women, masculinity/femininity, heterosexual/homosexual and white/black, in which the second, lesser term degrades ‘the nation'” (33).

Let vervolgens op hoe vals die situasie van hierdie vroue in die nuwe Suid-Afrika voorgestel word. Die 1980’s word beskou as “the start of the end of white order, or more specifically, the white male order. It would be the decade when Afrikaner nationalism’s grip on its female subjects started to slip” (140). “Afrikaans-speaking white women’s domestic banishment only ended during the transition to democracy in the 1990s” (112). Hulle het nou glo “greater social opportunities than ever before” (79) terwyl daar in werklikheid groot druk deur die swartes uitgeoefen word sodat daar teen blanke vroue in dieselfde mate as teen blanke mans gediskrimineer moet word; dat hierdie vroue benadeel moet word omdat apartheid hulle glo onregmatig bevoordeel het. Blanke vroue geniet glo “formal human rights for the first time in the country’s history” (79) terwyl hulle in werklikheid vóór 1994 veel meer regte gehad het, bv stemreg wat deurslaggewend in verkiesings kon wees en aanstellings en bevorderings op meriete. Die ou Suid-Afrika was ook ‘n baie veiliger plek om in te woon en te werk, ens.

Van der Westhuizen bespeur “the continued embeddedness of Sarie in a neo-nationalist imaginary. The manufacturing of the ‘Sarie family’ resonates with the nationalist conception of the nation as the family writ large” (81). Daar is “nostalgia for white days gone by … reliving of white days” (81). Van der Westhuizen se ideaal is klaarblyklik dat blankes/Afrikaners eerder die huidige “swart dae” moet omarm. Dit maak blykbaar nie saak hoe ons sulke dae tans eerstehands ervaar nie. Maar Van der Westhuizen erken dat Sarie darem met verloop van ses dekades aanpassings/modernisering ondergaan het. “The magazine seems purposely styled in correspondence with the neo-liberal and postfeminist dictum of individualised self-investment” (81).

“The volksmoeder … forms the pivot of the Afrikaner identity’s sex-gender system” (103). “Sarie gives the volksmoeder a facelift” (102). Grondliggend is daar ‘n deurtrapte anti-Afrikaner-mislikheid in wat Van der Westhuizen skryf. Iemand wat werklik as ‘n volksmoeder kwalifiseer, soos MER[othmann] (1875-1975, Praag 5.08.2017), word ‘n “cultural entrepreneur” genoem (35). Wat Van der Westhuizen teen MER het, is die voortreflike werk wat sy ter verligting van die nood van armblankes gedoen het: “Middle-class Afrikaner nationalist women were heavily involved in racialised welfare activities uplifting poor white people” (107). Die polities oorverligte Van der Westhuizen verkies eerder iemand soos Winnie Madikizela-Mandela as ‘n volksmoeder” (118). Nelson Mandela word beskryf as “the globally revered anti-apartheid icon” (203), ook bekend as “‘Madiba’, which references ‘father of the nation'” (173).

Na “purposive sampling” is groepsonderhoude in 2011 en 2012 in Johannesburg en Durbanville met 25 respondente gevoer. Dit is opgevolg met in-diepte onderhoude met 6 van hierdie respondente (15). Die respondente se “identity mode finds new leases on life in reworkings of the old props of silence, service and sexuality purposed for white reproduction, here called ‘white sex’ … I find that postfeminism and neo-liberalism provide succout [“bystand”] to these mainstays of the volksmoeder” (18). Wat Sarie glo doen, is “policing [the] limits and thus the borders of the volksmoeder” (96).

Die teks is in groot mate ‘n toonbeeld van selfbeheptheid. Dit ontaard in ‘n gemaal om en herhaling van dieselfde vooroordele. In hoofstuk 4 betree Van der Westhuizen ‘n terrein waarvan sy selfs minder as moederskap verstaan, naamlik manlikheid as “manhood” en onvermydelik ook volksvader, “the overall keeper of the mores and traditions of the volk” (150). Voorspelbaar gaan dit om neo-nasionalisme, heteromanlikheid en patriargie (19), bv “machinations are overseen by a hegemonic masculinity, a conflation of God-father-husband-man” (101). Sy vul hierdie lys aan met “protector”, “adviser” “leader” en “the one who knows” (150). Byvoorbeeld, Afrikanermans as beskermers, as “violent enforcers of apartheid,” maak hulle ook skuldig aan “enforcing patriarchal domination within the white family, under the guise of ‘protection'” (163). “Compulsory male sexual access is co-produced with female sexual submission” (164). Vanwaar hierdie manlike oorheersing? “In my research, narratives emerge of woman’s reverence for manhood as godly” (173).

Die Afrikanerman met sy “settler masculinity” (152) is glo “the patriarchal overseer of the volksmoeder” (151). “The achievement of ordentlikheid hinges on the restoration of white Afrikaans manhood” (151, ook 168). “A network of Afrikaans white spaces, with the family as touchstone, becomes the locus for the re-installation of ‘true’ Afrikaner masculinity” (170). Die voorafgaande gee haar rede om te kla oor “the unequal co-construction … of masculinity and femininity” (150). “In Afrikaner nationalism the most revered form of the nation is masculine” (154). “Key to apartheid was the entrenchment of white entitlement through the regulation of everybody’s life” (152). “Afrikaner nationalist men ‘herded’ women ‘into the new laager of nationalism'” (154). “The family and the household become primary sites for the refurbishment of ordentlikheid” (175). “During apartheid, conscription militarised Afrikaner masculinity … Dads transmit the culture of violence to their sons” (165). Dit lyk asof Van der Westhuizen tot in die oneindige kan voortgaan om variasies op haar enkele temas te improviseer.

Hoofstuk 5 handel oor “Afrikaner neo-nationalist enclaves” (176). “What are the aims of the refurbishments of Afrikaner identity, using ordentlikheid and the volksmoeder? (19). “I argue that a neo-nationalist political form has developed to recuperate ‘the Afrikaner’ and retain power and privilege. In what I call Afrikaner enclave neo-nationalism, Blank Suid-Afrika is privatised and recreated on microcosmic scale in white, Afrikaans enclaves. The home – specifically an ethnoracial, heteronormative domesticity – forms the heart of the enclave” (20). Dan vervolg Van der Westhuizen as kultuurmarxis: “The ‘new’ prominence of the family … was previously also a feature of colonial racisms” (191). Maar wat dan van die Amerikaanse beklemtoning van en eerbied vir “home” and “family” as bolwerk teen die kommunisme?

Orania en Kleinfontein word as sodanige enklaves genoem (177). Van ‘n uitgestrekte tuisland vir Afrikaners, soos wat die blanke politieke bewind aan swartes gegun het, is daar nie sprake nie, want sê nou maar net die Afrikaners, anders as die swartes, maak ‘n reuse sukses daarvan? Selfs ‘n enklave soos ‘n universiteitskampus word nie aan Afrikaners gegun nie. Die outoritêre demografiese voorskrif vir alles is 80-9-9-2. ‘n “Imagined community (the volk)” (177) hoef glo nie ‘n eie tuisland te hê nie. Die waarheid en vorige konkrete werklikheid van swart tuislande word deur Van der Westhuizen misken. Sy verkondig eerder: “Afrikaner nationalists laid claim to the whole of the country, ‘their’ nation-state” (189). Ek dink nie dit was ooit die geval tydens die blanke bewind nie, want die tuislande vir swartes is voorafgegaan deur die Britse protektorate en reservate vir swartes.

Die Afrikaner se “minority nationalism” (178) of “banal nationalism” (181) se voorland is eerder “inward migration” (178). Die faktore wat Afrikaners op selfbeskikking en ‘n eie tuisland laat aandring, soos etnisiteit en kultuur, word deur Van der Westhuizen as Trojaanse perde voorgestel (181). “Culture, ethnicity and class are deployed as Trojan horses to continually whiten spaces and reinforce racial hierarchies” (191). Kultuur word glo as kamoeflering vir ras gebruik (181). Dit gaan glo steeds om “white surpremacy” (183). Dan volg hierdie gemeenheid: “Ethnicity and culture are thin veils masking the entrenchment of a micro-apartheid, using methods of ethnic cleasing to whiten space” (184). ‘n “Fantasy space” (184) word so in ‘n “homely [space]” (186) omskep – “ethnoracial … laagers” (186) en “die taal is central” (187).

In haar boek distansieer Van der Westhuizen haar deurgaans van Afrikaners. In die konteks van die onderhoude wat sy gevoer het, beskryf sy haarself as “a white Afrikaans-speaking woman” (135), dus nie as ‘n Afrikaner nie en ook nie as bv “just-about-white” (18) nie. Sy het geen lof vir Afrikaners nie. Sy kan Afrikaners kwalik meer slegsê as wat sy reeds gedoen het. Dus, wat kan sy in die laaste hoofstuk doen om Afrikaners, “occupying a suspect position of lesser whiteness” (193), nog meer die moer in te maak? Sy kan vir hulle vertel wat hulle moet doen om te verbeter.

“Shame presents the most opportunities for transformation” (206). “White subject’s shame before the eyes of black subjects opens the possibility of restoring and creating social ties in ways that breach apartheid categorisations. With shame as affective practice, dissident white subjects work against the psychosocial degradation of whiteness to overturn colonial denial of humanity to black people. This could contribute to the dismanteling of the ‘apartheid Afrikaner’. However, unacknowledge shame involves subjects clinging to and retreating into normative defensive whiteness, thereby foreclosing the possibility of mutual rehumanisation that shame as recognition of the other holds … White Afrikaans-speaking women and men must adopt an active position of directed dissidence to turn ordentlikheid into a truly ethical position, aligned with values of humanisation, as opposed to the values of dehumanisation of apartheid and colonialism ” (20). ‘n Mens kan natuurlik vra in hoeverre Van der Westhuizen medemenslikheid teenoor Afrikaners in hierdie boek asook in haar ander geskrifte openbaar.

Skaamte (“shame”) op die sosiale vlak en skuldgevoelens (“guilt”) op die persoonlike vlak is die rehabilitasiemiddele wat Van der Westhuizen vir Afrikaners aanbeveel (206). Van die swartes moet vergiffenis gevra word (207). “Shame opens the door to the recognition of the black other and thus to overcoming apartheid whiteness and introducing the self into a new sosial bond of expansive humanness” (207). Die vlieg in die salf van haar voorgestelde Afrikaner-rehabilitasieskema is glo die plaaslike regses: “a locally rising white, masculinist hubris, egged on by New Right discourses from ‘big men’ in the global North” (20). Dit is die keuse waarvoor ons gestel word: Gaan ons die weg van skaamte en skuld bewandel of liewer die regses navolg?

Leon Lemmer: Opwaartse mobiliteit in Amerika

Veral sedert Donald Trump se verkiesing as president in November 2016 is daar heelwat meer belangstelling as vroeër in die Amerikaanse middelklas en werkersklas; dus in die nie-elite, gewone Amerikaners, veral die blankes wat as kiesers steeds in die meerderheid is. Kyk byvoorbeeld Henry Olsen se boek, The working class Republican: Ronald Reagan and the return of blue-collar conservatism (Broadside, 2017, 368p; Amazon Kindle $11,39). Minderheidsgroepe is nie meer die enigstes wat tot vervelens toe in die hoofstroom-inligtingsmedia aandag kry nie. Die openbare beeld van wat ‘n Amerikaner is, word nie meer in dieselfde mate as voorheen deur die establishment in bv New York City en Washington DC bepaal nie. Dit is veral politici, joernaliste, akademici, filmsterre en ander vermaaklikheidskunstenaars – dus nie gewone Amerikaners nie – wat veral in die vóór-Trump-era deurslaggewend die openbare beeld van Amerika en Amerikaners geskep en onderhou het. Deesdae is daar ‘n bietjie meer balans vanweë hernude belangstelling in gewone mense, bv hoe hulle die werklikheid ervaar, wat hulle dink en hoe hulle leef.

In hierdie konteks gaan ek twee outobiografiese boeke, wat blitsverkopers is, bespreek. Die een het in 2016 verskyn en heelwat kommentaar tydens daardie jaar se presidentsverkiesing ontlok. Die ander boek is in Februarie vanjaar gepubliseer.

JD Vance

JD Vance (gebore in 1984 as James Donald Bowman maar ná 1990 James David* Hamel – Kindle 857) het in agterlike omstandighede grootgeword maar desnieteenstaande ‘n graad in die regte aan Yale University, die voorste Amerikaanse instansie vir regsopleiding, verwerf. Hy vertel sy verhaal in ‘n boek, Hillbilly elegy: A memoir of a family and culture in crisis (London: William Collins, 2016, 277p; Amazon Kindle $11,62). “I didn’t write this book because I’ve accomplished something extraordinary. I wrote this book because I’ve achieved something quite ordinary, which doesn’t happen to most kids who grow up like me” (Kindle 91). [* “[Re]named after Uncle David, Mamaw’s older, pot-smoking brother” (867). Die outeur het later sy ma se nooiensvan, Vance, aangeneem.]

Sy ma, Bev (gebore in 1961), was ‘n dwelmverslaafde (bv aan heroïen), selfmoord-geneig en in talle seksuele verhoudings. “She cycled through boyfriends, switching partners every few months. It was so bad that my best friend at the time commented on her ‘flavors of the month'” (1023). Later was sy by “husband number five … the future ex-Mr Mom” (2411). Vance verwys na “Mom’s revolving door of father figures” (2970).

Hy het grootliks in die sorg van sy oupa (“Papaw”) en veral ouma (“Mamaw”) in Jackson, in die steenkoolstreek in die suidooste van Kentucky, grootgeword. “Jackson taught me that ‘hill people’ and ‘poor people’ usually meant the same” (293). “Not all rich people were bad, but all bad people were rich” (524). Hierdie arm en versukkelde blankes van die Appalagiese streek word “hillbillies, rednecks or white trash” genoem (118).

In ondersoeke is bevind “working-class whites are the most pessimistic group in America” (128). In die Roesgordel (“Rust Belt”) is daar grootskaalse ekonomiese agteruitgang en stedelike verval omdat baie van die industrieë nie meer lonend bedryf kan word nie. Van die redes hiervoor is toenemende outomatisering en die invoer van goedkoper goedere van oorsee, veral uit die Ooste. “Manufacturing jobs have gone overseas and middle-class jobs are harder to come by for people without college degrees” (165). Vance skryf oor hierdie “culture that increasingly encourages social decay instead of counteracting it” (165). Daar is bv “too many young men immune to hard work” (165).

Daar is ook baie gewelddadigheid. “Mamaw came from a family that would shoot at you rather than argue with you” (386). Sy sê: “There is nothing lower than the poor stealing from the poor” (263). Hierdie ore ondersteun mekaar. Daar is “hillbilly royalty” en “hillbilly justice” (283). Daar is ook “hillbilly loyalty,” wat tot vuisgevegte kan lei. In die geval van die outeur: “Each of these fights began after someone insulted my mother” (896). “Seeing people insult, scream, and sometimes physically fight was just a part of our life. After a while, you didn’t even notice it” (1004). In Suid-Afrika klink sommige van hierdie dinge bekend, soos ook: “You can take the boy out of Kentucky, but you can’t take Kentucky out of the boy” (375). “Identity is an odd thing, and I didn’t understand at the time why I felt such kindship with these strangers” (1081).

Die huise is vervalle. Hoenders en honde word op groot skaal op die werf aangehou. Daar word vroeg getrou en baie kinders gekry – nie noodwendig in daardie volgorde nie. Sy ma, Bev, het as swanger 18-jarige getrou, ‘n dogter Lindsay gekry “just two months after Mom graduated from high school” (1113) en het na ‘n jaar geskei. Skoolonderrig en geletterdheid is beperk. Buite die huise word aan voertuie gewerskaf. “With partying came alcohol, and with alcohol came alcohol abuse and even more bizarre behavior” (1033). Papaw was “a violent drunk … Mamaw … was a violent nondrunk” (600). Sy het haar man gewaarsku dat sy hom gaan vermoor as hy weer dronk by die huis aankom. Dit het weer gebeur en hy het op die rusbank aan die slaap geraak. Mamaw het petrol in die motorhuis gaan haal, dit oor hom uitgegooi en hom aan die brand gesteek. “Miraculously, Papaw survived the episode with only mild burns” (609). “Papaw quit drinking in 1983” (648). Die outeur het soms ook die breë weg bewandel. “Along with my abysmal school record came drug experimentation – nothing hard, just what alcohol I could get my hands on and a stash of weed … marijuana” (1679).

Outeurs soos Charles Murray* “authored compelling, well-research tracts demonstrating that upward mobility fell off in the 1970s and never really recovered” (185). Die aangewese opsie was om uit die steenkoolstreek van Kentucky te trek. “The best way up for the hillbilly was out” (444). Byvoorbeeld, Papaw en Mamaw het agter werk aan uit Jackson na Middletown, Ohio, getrek. Vir die outeur was dit nie genoeg nie. “To move up was to move on. That required going to college [university]” (775). “Mom … took me to the public library before I could read, got me a library card, showed me how to use it, and always made sure I had access to kid’s books at home. In other words, despite all the environmental pressures from my neighborhood and community, I received a different message at home. And that just might have saved me” (826). “Mom believed deeply in the promise of education” (886). [* “Charles Murray’s seminal Losing Ground, another book about black folks that could have been written about hillbillies – which addressed the way our government encouraged social decay through the welfare state” (1901).]

Die outeur is die kind van sy ma se tweede man, Don Bowman. “Mom and Dad married in 1983 and split up around the time I started walking. Mon remarried a couple of years after the divorce. Dad gave me up for adoption when I was six … Bob Hamel, my stepdad and eventual adoptive father, was a good guy in that he treated Lindsay and me kindly. Mamaw didn’t care much for him. ‘He’s a toothless fucking retard,’ she’d tell Mom, I suspect for reasons of class and culture: Mamaw had done everything in her power to be better than the circumstances of her birth. [“Mamaw never spent a day in high school” – 514).] Though she was hardly rich, she wanted her kids to get an education, obtain white-collar work, and marry well-groomed middle-class folks – people, in other words, who were nothing like Mamaw and Papaw. Bob, however, was a walking hillbilly stereotype” (847). Hierdie huwelik het ook nie lank gehou nie. “Mom had a lot of Mamaw’s fire, which meant that she never allowed herself to become a victim during domestic disputes” (956).

Nadat Vance diensplig in die vloot gedoen het, het hy in 2007 as student by Ohio State University in Columbus geregistreer en die graad BA verwerf. “I’d go to classes, do my homework, study at the library, and make it home in time to drink well past midnight with my buddies” (2363). Hy moes deeltyds werk om sy studiegeld te betaal. Vandaar is hy in 2010 na New Haven en Yale University, waar hy die driejaar-regsgraad suksesvol voltooi het, gevolg deur ‘n jaar lange klerkskap in Cincinnati. Hy het met Usha, ook ‘n regsgeleerde, getrou. Hulle het ‘n seun, Ewan. Die aanduidings is dat hy as ‘n Republikein die politiek sy loopbaan wil maak.

Vance vertel van “my cousin Gail” (3114), “at heart a hillbilly, and I should have known that no hillbilly makes it to adulthood without a few screwups along the way” (3124). Teen haar ouers se wense het sy met ‘n swarte getrou. “Racial prejudice bubbled to the surface when she announced that a black baby was joining the family … Gail found herself without a family … ‘My mom [Gail’s] said she never wanted to hear my name again.’ Given her [teen]age and lack of family support, it’s hardly surprising that her marriage soon ended” (3124). Sy is later weer getroud. Die rede waarom Vance oor Gail geskryf het, is moontlik omdat hy met ‘n ander etnisiteit getrou het. Usha is ‘n Indiaan.

Tara Westover

Tara Westover (gebore in 1986) het die volgende boek gepubliseer: Educated (New York: Random House, 2018, 337p; Amazon Kindle $18,19). Die illustrasie op die voorkant toon ‘n skoollessenaar en -bank wat in die veld staan. Die teks bewys dat dit moontlik is om die hoogste akademiese kwalifikasie te behaal al moet jy in die veld of onder ‘n boom skoolgaan; selfs dat jy sonder enige skoolbywoning ‘n doktorsgraad kan verwerf. Die beslissende faktor is nie of daar elektrisiteit, lopende water, spoeltoilette en (bekwame) onderwysers is soos plaaslik geëis word nie. Selfopvoeding is moontlik. Akademiese sukses word deurslaggewend deur die gehalte van die leerling bepaal, bv intelligensie, motivering, toewyding en deursettingsvermoë.

Westover het in die berge in die suidooste van Idaho grootgeword. “There’s a sense of sovereignty that comes from life on a mountain, a perception of privacy and isolation, even of dominion” (Kindle 464). Haar pa, Gene, het skure gebou en ‘n skrootwerf bedryf. Sy sewe kinders, vyf seuns en twee dogters, met Tara as die jongste, was sy werkslui. “Dad joked I was as slow as molasses [or “tar” – 2668] running uphill” (1045). Gene se ideaal was om selfversorgend en so onafhanklik moontlik van die owerheid te wees. Hy word as “independent-minded” beskryf (454). Die jongste vier kinders se geboorte is nie geregistreer nie. Die kinders het tuisonderrig van hulle ma, Faye, ontvang omdat Gene hulle wou vrywaar van die regeringspropaganda in die openbare skole. “Homeschooling was a commandment from the Lord” (2483). Later het daar egter bitter min van tuisonderrig tereg gekom. Faye “used to say that we were kept at home so we could get a better education than other kids. But it was only Mother who said that, as Dad thought we should learn more practical skills” (740). “By the time I was eight … we’d settled into a routine that omitted school altogether” (759).

Faye het haar gesin medies versorg. Godsdiens, fanatieke Mormonisme, is grondliggend aan Gene se manies. Engele was veronderstel om hulle teen siektes en gevare te beskerm. “Doctors were Sons of Perdition” (2483). Daarom het hulle nie veiligheidsgordels gedra wanneer hulle per pad gereis het nie. By twee geleenthede het die gesin na ‘n vakansie deur die nag teruggereis. Albei kere het die voertuig die pad verlaat en het hulle beserings opgedoen. Die eerste keer was toe een van die seuns agter die stuurwiel aan die slaap geraak het. Die ander keer was toe Gene te vinnig tydens ‘n sneeustorm gery het. Kort voor hierdie ongeluk het hy gesê: “I’m not driving faster than our angels can fly” (1518). Hulle voertuie is nie geregistreer of verseker nie. Bestuurderslisensies is nie uitgeneem nie. Gene het slegs God as owerheid erken.

Hulle het in die Eindtye en in afwagting van die Oordeelsdag gelewe. Gene het in ‘n ondergrondse skuur voedsel vergaar. Hy wou genoeg vir 10 jaar ophoop. ‘n Duisend gellings brandstof is in ‘n ondergrondse tenk bewaar. Geld is in die vorm van silwer en goud bewaar. Hy het wapens en ammunisie opgegaar. Later is sy waanbeelde en gedrag, bv sy paranoia, aan bipolêre versteuring of skisofrenie toegeskryf. Selfs sy vrou het met hierdie diagnose saamgestem. “Why did you fight so hard against made-up monsters, but do nothing about the monsters in your own house?” (3341). “Children of bipolar parents are hit with double risk factors: first, because they are genetically predisposed to mood disorders and second, because of the stressful environment and poor parenting of parents with such disorders” (3331).

Gene was ook behep met die Illiminati, wat bygelowe beveg het en teen die misbruik van owerheidsgesag gekant was. Hy het allerhande voorbereiding getref en voorspellings gemaak oor wat aan die begin van die jaar 2000 sou gebeur. Toe niks gebeur nie “he seemed smaller to me than he had that morning. The disappointment in his features was so childlike, for a moment I wondered how God could deny him this” (1494).

Faye het aanvanklik as assistent vir ‘n vroedvrou opgetree en mettertyd die taak op haar eie uitgevoer. Sy het ook kruie en ander natuurlike middels gebruik om mense gesond te probeer maak. Gene het gesê: “Herbalism was a spiritual doctrine that separated the wheat from the tares, the faithful from the faithless” (558) en “People don’t know it, but the sun is the most powerful medicine we have” (1432). Veral met die bemarking van allerhande homeopatiese olies het hulle later finansieel hoogs welvarend geword. “Dad was on track to become the best-funded lunatic in the Mountain West” (4070). Ingevolge Oosterse gelowe het Faye ook “spiertoetsing” en “energiewerk” gedoen om kwale te genees. “Nutrition, exercise and the careful study of herbal properties, that’s all there is … healing was spiritual and limitless. Muscle testing … was a kind of prayer, a divine supplication. An act of faith in which God spoke through her fingers” (986). Die motivering vir hierdie bedrywighede is nie net om geld te maak nie, maar om geloof in die natuur en per slot van sake religieuse geloof te bevorder en die owerheid se gesondheidsorg te ondermyn.

Op die skrootwerf is talle meganiese hulpmiddels gebruik. Om daaroor te lees, was vir my ‘n angsvolle ervaring. Byvoorbeeld, oor Tara: “On the last turn, the bucket swung with such force that a spike of iron was flung towards me. It pierced the inside of my leg” (1065). Haar broer, Luke, het petrol op sy broek gemors. Dit het gou droog geword en hy het daarvan vergeet. Toe hy met ‘n blaasvlam werk, het sy broek aan die brand geslaan en het hy erge brandwonde opgedoen. Later het hy met ‘n gevaarlike masjien gewerk wat skrootmetaal gesny het. “Luke’s arm was gashed to the bone and he was running toward the house, blood spurting” (2235). Tara is daarna deur haar pa verplig om met dieselfde masjien te werk. By geleentheid het haar pa haar gelas om iets te gaan haal deur van dwarsbalk tot dwarsbalk van ‘n onvoltooide dak te spring terwyl hulle 30 voet bo die grond was, “not wearing harnesses because we never wore them” (2788). “Dad always put faith before safety. Because he believed himself always right” (3331). Later: “His faith was no longer a faith, he said, but a perfect knowledge” (4691). Aan Tara is mettertyd enige taak opgedra. “If the boys were working on-site, sometimes I’d go along to drive the loader or forklift or crane” (2700).

Haar broer, Shawn, het kop eerste van ‘n skuurkonstruksie geval en ernstige breinskade opgedoen. “The doctors told Mother that Shawn’s injury might have altered his personality – that in the hospital, he had shown tendencies toward volatility, even violence” (2106). Later is sy brein in ‘n motorfietsongeluk nogeens beskadig. Tara is soms uiters hardhandig deur Shawn behandel en selfs beseer. Dit het gelyk asof hy plesier uit wreedheid put. Hy het gedreig om haar en sy vrou dood te maak. “My humiliation was the cause of that pleasure” (3106). Haar pa het later ernstige brandwonde opgedoen toe petrol ontplof het. Hy het geweier om na ‘n dokter of ‘n hospitaal te gaan. “Father condemned doctors as minions of Satan” (4080). Sy vrou en kinders het hom maande lank tuis verpleeg. Hy het oorleef, maar nie sonder om letsels oor te hou nie. “It was a miracle, everyone said, so that was the new name they gave Mother’s recipe: after Dad’s burns it was known as Miracle Salve” (3632).

Tara het nooit van Sondagskool gehou nie, maar as kind het sy in redelike mate haar ouers se geloof aangehang, hoewel sy al hoe meer skepties geword het. Twee van haar broers, Tyler en Richard, het uit die skrootwerfbestaan weggebreek op soek na ‘n ander soort lewe en universiteit bygewoon: “brainwashed by socialists and Illuminati spies” (699), volgens Gene. “‘There’s two kinds of them college professors,’ Dad said. ‘Those who know they’re lying, and those who think they’re telling the truth'” (688).

As tiener het Tara mooi in die kerk gesing. Gene “said I sang like one of God’s own angels” (1357). Sy het toneel gespeel, maar Gene het van die teater gesê: “It’s probably a den of adulterers and fornicators” (1422). Hy het gedink Tara moet voortgaan om in die skrootwerf te werk en haar ma by te staan. “A woman’s place was in the home, that I should be learning about herbs – ‘God’s pharmacy'” (2014). Later: “Mother was marketing her products as a spiritual alternative to Obamacare” (4977).

Tara het Brigham Young University se toelatingseksamen met haar tweede poging geslaag. Die studentekorps is 99% Mormone. Haar broer, Tyler, het haar aangemoedig omdat hy reeds daar op universiteit was. Oor hulle ouerhuis het hy gesê: “I think this is the worst possible place for you … There’s a world out there, Tara” (1939). Sy was onseker oor wat om te doen: “The door was blocked – by loyalty, by obedience. By her father” (2123). Haar pa het haar ontmoedig om universiteit toe te gaan: “‘The Lord has called me to testify,’ he said. ‘He is displeased. You have cast aside His blessings to whore after man’s knowledge'” (2143). “He began a lecture about liberal professors” (2154). Haar ma het ‘n ander mening gelug: “Of all my children, you [Tara] were the one I thought would burst out of here in a blaze. I didn’t expect it from Tyler – that was a surprise – but you. Don’t you stay. Go. Don’t let anything stop you from going” (2143).

Uiteindelik besluit Tara: “No future could hold them; no destiny could tolerate him [Gene] and her” (2132). “A fork had come along in the road, and I’d gone one way and he the other” (2379). “I resolved to never again work for my father” (2389). Sy beskryf haar pa as “a hard man” (3520), maar sy wek die indruk van hardkoppigheid en erken dit ook: “For years my father and I had been locked in conflict, an endless battle of wills” (3487). Om universiteit toe te gaan, was die begin van haar “heavy swing into adulthood” (669). Sy het besluit om eerder op haar instinkte as haar ouers se uitsprake te vertrou. “All my life those instincts had been instructing me in this single doctrine – that the odds are better if you rely only on yourself” (1656).

Sy het by Brigham Young University vir die graad BA ingeskryf. Daar was groot gapings in haar kennis. “I had no idea what the teacher meant by the ‘essay form'” (2513). “I thought Europe was a country” (2553). Sy het niks van bv Shakespeare, Napoleon en die Holocaust geweet nie. Daar was baie “black-hole words” (2492) in die klasse en in die voorgeskrewe boeke. Dit was “the shock of learning about my own ignorance” (2503).

Tara het die universitêre leefwêreld as ‘n kultuurskok ervaar. Na die stilte in die berge het sy dit moeilik gevind om by die geraas in die stad aan te pas. Haar klere was anders as dié van die ander studente. “I worried that I might be growing into the wrong sort of woman” (1834). “Dad said a righteous woman never shows anything above her ankle” (1287). Die studente het koffie, Coke en alkoholiese drank gedrink en op Sondae inkopies gedoen, rolprente gekyk en gestudeer; dinge wat sy aanvanklik as sonde beskou en verbode geag het. Sy het begin om medisyne te gebruik en wanneer nodig ‘n geneesheer besoek. “Mother always said that medical drugs are a special kind of poison” (2893). Later verwerp sy poligamie, wat ingevolge Mormonisme toelaatbaar is. “I would never be a plural wife” (3881).

Na haar eerste studiejaar het sy op grond van haar akademiese prestasie ‘n beurs vir die helfte van die tweede jaar se studiegeld ontvang. “Dad said I was becoming ‘uppity'” (2777). Soms moes sy deeltyds werk om haar studie te finansier. Sy was selfs verplig om haar perd te verkoop. Wanneer oor haar familie navraag gedoen is, het sy die inligting verswyg. “I had already betrayed them by failing to love them as I should; the least I could do was stay silent” (3128). Later het sy sover gekom om prontuit die waarheid oor haar kinderjare en familie te vertel. “I decided to experiment with normality” (3351). “I thought I was finally being honest about the life I’d had before” (4263).

Haar pa was nie (heeltemal) verkeerd oor die liberalistiese dosente nie. Tara skryf: “I’d only ever seen one black person, a little girl, the adoptive daughter of a family at church” (2819). In geskiedenis leer sy onvermydelik en tot vervelens toe van slawerny, burgerrregte, Rosa Parks, Emmett Till, Martin Luther King, ens. In haar eerste jaar as student het sy in haar kamer ‘n plakkaat met ‘n afbeelding van King aangebring. Toe haar ouers haar daar besoek, vra haar pa: “Is that Martin Luther King? Don’t you know he had ties to communism?” (3920). In haar dagboek skryf sy toe: “The whole world was wrong; only Dad was right” (3920). Later as student in Engeland verwys sy na “the textile wall hanging a friend from Zimbabwe had brought from his village” (4691).

Sy was uiteraard ontvanklik en gretig vir nuwe kennis, maar weens gebrek aan perspektief pas sy dit soms windskeef toe. Haar broer, Shawn, het die gewoonte gehad om haar as handlanger te gebruik en haar dan as “Nigger” aan te spreek. Gewapen met haar geskiedeniskennis ervaar sy hierdie spotnaam nou as iets vreesliks. “I had started on a path of awareness, had perceived something elemental about my brother, my father, myself. I had discerned the ways in which we had been sculpted by a tradition given to us by others, a tradition of which we were either willfully or accidentally ignorant. I had begun to understand that we had lent our voices to a discourse whose sole purpose was to dehumanize and brutalize others” (2869). Tuisonderrig sien sy nie meer as beskerming teen die liberalisme in die openbare skole nie, maar as ‘n onderskrywing van “white supremacy” (3311). Sy noem “the Holocaust and the civil rights movement” in dieselfde asem (3743). Later word sy ook deur feminisme beïnvloed (4029).

Tara het die graad BA in 2008 voltooi. By die gradeplegtigheid “I was to receive the ‘most outstanding undergraduate’ award from the history department” (3941). Hierna is Tara, danksy ‘n studiebeurs met “full funding” (3843), na Trinity College, Cambridge. Wat haar daar beïndruk het, was die Jamaikaanse rastafariër, Bob Marley (1945-1981), se liedjie: “Emancipate yourselves from mental slavery / None but ourselves can free our mind” (4007). Sy glo en bewys eintlik “life is not a thing unalterable” (4457). Sy het ‘n ver pad gekom van “an ignorant girl who’d crawled out of a scrap heap” (4574) tot in Cambridge. Daar het sy in 2009 ‘n magistergraad voltooi en voortgegaan met doktorale studie.

“There were days when the more I doubted my own sanity, the more violently I defended my own memories, my own ‘truth,’ as the only truth possible” (4594). Tara se ouers, veral haar pa, wou haar steeds tot hulle geloof bekeer. “You have been taken by Lucifer” (4691). “I came to offer you a priesthood blessing” (4711). “I heard myself say no” (4711). “My mother shared my father’s dark vision, that she believed the devil had a hold of me” (4795). “I had come to believe that the ability to evaluate many ideas, many histories, many points of view, was at the heart of what it means to self-create. If I yielded now, I would lose more than an argument. I would lose custody of my own mind” (4742). Sy kry ‘n senu-ineenstorting. “Having sacrificed my family to my education, I might lose that, also” (4774). Sy het by die universiteit om sielkundige berading aangeklop.

Sy het haar doktorale proefskrif oor “family obligation” geskryf: “The family, morality, and social science in Anglo-American cooperative thought, 1813-1890” (4933). Op haar 27ste verjaardag het sy hierdie teks ter verwerwing van ‘n doktorsgraad ingelewer. In 2014 is die graad aan haar toegeken. “My parents had begun telling the extended family that I was possessed” (4966). “I realized that all my siblings, except Richard and Tyler, were economically dependent on my parents. My family was splitting down the middle – the three who had left the mountain, and the four who had stayed. The three with doctorates, and the four without high school diplomas” (5047).

Dit is haar promotor in Cambridge wat Tara aangemoedig het om hierdie boek te skryf. Sy het dit tydens haar verblyf in Londen en in die suide van Frankryk gedoen. Sy assosieer tans net met haar twee broers en met familielede wat nie in die berge woon nie. Met haar ouers, suster en drie van haar ander broers het sy betrekkinge verbreek, maar sluit die moontlikheid van versoening nie heeltemal uit nie. Vir die mense wat uit haar lewe gesluit is, gebruik sy skuilname in die boek. Myns insiens word hulle identiteit daarmee nie afdoende beskerm nie. Ek het ook die indruk dat Tara gebeure soms aangedik het; dat haar boek ‘n vorm van wraakneming kan wees.

Edmund Gosse

Tara se boek laat my dink aan Edmund Gosse (1849-1928) se klassieke boek oor ‘n slegte vader-kind-verhouding; in sy geval ook vanweë godsdienstige indoktrinasie: Father and son: A study of two temperaments (Start Publishing, 1907/2012, 198p; Amazon Kindle $2,27). Edmund se pa, Henry, het aan ‘n christelike sekte, die Plymouth Brethren, behoort en gehoop dat sy seun hom sou opvolg. Soos die Westover-kinders het Edmund tuisonderrig ontvang. Later het hy skool bygewoon en toe ook die eerste keer van Shakespeare gehoor. Die uitbeelding van sy verhouding met sy pa was vir Edmund so pynlik en van so ‘n intiem persoonlike aard dat die boek aanvanklik anoniem gepubliseer is. Die eerste sin van die eerste hoofstuk lui: “This book is the record of a struggle between two temperaments” (Kindle 20), soortgelyk aan wat Tara geskryf het. Hy betreur die “absence of humanity” in sy opvoeding (139). Soos Gene Westover het Henry vas bly glo dat die Wederkoms tydens sy leeftyd sou plaasvind. “Who knows? We may meet next in the air, with all the cohorts of God’s saints!” (2751). Edmund het as volwassene alle betrekkinge met sy pa verbreek. Hy het iemand soos Tara geword “who earns his own living en lives his own life” (2953).

Iedere volwassene is ‘n kind wat grootgeword het. ‘n Mens besef nie altyd watter volwassenes, toe hulle klein en jonk en sag was, deur die harde kante van godsdiens (eintlik mense) gekneus is nie. In hierdie opsig bring die boeke van Westover en Gosse dieselfde boodskap. Hulle boeke en dié van Vance toon dat ‘n mens se jeug permanente sielkundige letsels kan laat; dat jy kwalik jou agtergrond heeltemal kan ontgroei.

Slot

Een van die maniere waarop opwaartse mobiliteit bewerkstellig kan word, is deur universitêre onderrig. Soos in so baie ander opsigte is die ANC-regering se benadering ook in hierdie geval foutief. Die beste manier vir ‘n kind om beter as sy ouers te presteer en meer welvarend as hulle te word, is nie om, soos in kommunistiese lande, gratis (dus staatsgesubsidieerde) universitêre studie aan te bied nie. Wat nodig is, is skoolonderrig van hoë gehalte sodat studente akademies goed toegerus is wanneer hulle universitêre studie aanpak.

Vir diegene wat nie die finansiële middele het om voltyds ‘n residensiële universiteit by te woon nie, moet daar ‘n Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) soos vanouds wees, waar op enige plek in die land vol- of deeltyds studeer kan word. Unisa het voorheen ‘n enkele kampus in Pretoria gehad. Geen residensiële geriewe is verskaf nie. Slegs afstandsonderrig is voorsien. Iedere student was op homself aangewese om suksesvol te studeer. Allerhande duur maatreëls is later ingevoer (soos streekkantore en studiegeriewe en hulp aan hulpbehoewende studente wat akademies nie op standaard is nie). Wat nodig is, is ‘n toelatingseksamen om diegene te weier wat nie suksesvol kan studeer nie.

Afstandsonderrig kan deesdae, danksy rekenaars en die internet, baie doeltreffender as in die vorige eeu verskaf word. Anders as voorheen kan daar deesdae glad nie meer op die posdiens peil getrek word nie. Die hergetransformeerde Unisa sal ‘n e-universiteit moet wees wat kostedoeltreffend bestuur word, sodat die studiegeld, soos voorheen, billik en (maklik) bekostigbaar kan wees. Soos voorheen sal die dosente op akademiese gronde aangestel en bevorder moet word en nie ingevolge polities gemotiveerde ras- en geslagsvoorkeure nie. ‘n Akademies respektabele Unisa waar onderrig ‘n winskoop is, sal in groot mate die druk op residensiële universiteite om gratis onderrig te verskaf, verlig.

 

Sydney Gregan: Die dag van rekenskap is hier!

“As ‘n vyandige mag daarop uit is om jou te oorwin, en al sy hulpbronne en kragte vir die doel inspan, verkeer hy in ‘n staat van oorlog met jou; en jy — tensy jy aan oorgawe dink — verkeer in oorlog met hom. Verder — tensy jy verraad bedink — sal jou doel, soos syne, wees om die oorwinning te behaal. Nie ‘vrede’ nie, maar oorwinning. — Barry Goldwater

Terwyl kommentaar instroom oor die “onverwagte” besluit in die parlement oor grondonteiening, en liberaliste hakkel, stotter en stamel met verskonings oor hulle held Ramaphosa wat hulle dan nou so liederlik in die steek gelaat het, moet een ding nou vir die Afrikaner baie duidelik wees: Die 1996-grondwet en die versekerings daar rondom was ‘n klug. Dit het nasionaliste van meet af geweet en gesê. Hulle is destyds uitgelag daaroor. Die euforie van die “wonderwerk” van 1994 is nou hopelik verby want dit staan nou soos ‘n paal bo water: Die voorgenome onteiening sonder vergoeding-besluit van die ANC en die EFF is ‘n oorlogsverklaring!

Terwyl die Afrikaner nog eiendomsreg gehad het, kon hy nog voortstu om ‘n bestaan te maak in ‘n land wat hom hoe later, hoe meer, vyandig geword het. Met ‘n titelakte in die hand kon baie dinge nog vermag word. Boonop het dit vir swart hordes voedsel in hulle borde gegee, alhoewel meeste gedink het hulle was in elk geval “geregtig” daarop. Dit het darem ook vir ‘n sekere mate van beleggersvertroue gesorg. Ook dit is nou in sy peetjie. Wat oorbly is vir die Anglo-Amerikaanse geldmagte om deur middel van Kommunisme nou vir eens en altyd beheer oor ons land en sy rykdomme te verkry.

Wat mense dalk nie besef nie is dat onteiening in elke Kommunistiese land plaasvind. Die leuen wat egter deur die Kommuniste verdoesel word is dat die land dan aan grondhonger massas gegee sal word. Dit sal nie gebeur nie. Die staat sal die grond besit en individue sal bloot ‘n tydelike verblyfreg op daardie grond hê wat hom of haar enige tyd ontneem kan word. Dis hoe sosialisme werk.

Richard Pipes skryf in Property and Freedom:

… the vast majority of today’s citizens have no inkling to what they owe their liberty and their prosperity, namely a long and successful struggle for rights of which the right to property is the most fundamental.

Eindomsreg spruit voort uit politieke vryheid. Die Afrikaner het sy politieke vryheid verloor in 1994 en om nou ook sy eiendomsreg te verloor, is ‘n noodwendige gevolg daarvan. Dus, die boer se titelakte was in elke geval in gedrang sedert 1994. Dit is die gevolg van die Nasionale Party van Meyer en De Klerk se papbroekigheid om te kruip voor die vyand. Deur nou ook sy eiendomsreg te ontneem, word nog ‘n deurslaggewnde slag teen die Afrikaner se vryheid geslaan.

Alexis de Tocqueville het reeds in Democracy in America gewaarsku teen die toedrag van sake wat gaan heers met die ontneming van die individu se vryheid:

The modern world faces dangers to liberty previously unknown… [Their rulers] will deprive their peoples of liberty by gratifying their desires and then exploit their dependence on such generosity…. The will of the man is not shattered, but softened, bent and guided; men are seldom forced by it to act, but they are constantly restrained from acting; such a power does not destroy but it prevents existence, it does not tyrannize but it compresses, enervates, extinguishes and stupefies a people, till each nation is reduced to be nothing better than a flock of timid and industrious animals, of which the government is the shepherd.

Dalk moet daar nog ‘n bietjie water in die see loop voor die Grondwet gewysig gaan word, alhoewel die tweederde meerderheid reeds daar is, maar intussen skep dit onder meer onsekerheid in die landbou- en eiendomsektor en veral die pryse van plase, word beleggersvertroue verder geskaad, word die massas verder tot wetteloosheid en die besetting van plase met gepaardgaande moord en rooftogte aangemoedig en veroorsaak dit ‘n mismoedigheid onder talle Blankes wat hulle hoop op (die media-geïnstigeerde leuen) van ‘n “beter lewe vir elkeen” geplaas het.

Wat staan ons dus te doen? Die Switserse filosoof Jean Lavater het gesê dat die lafaard nie kan insien dat sy grootste veiligheid in onverskrokkenheid lê nie. Enige party of organisasie wat nou nog, na al die leuens van die ANC (bestuur deur die magte van geld), steeds glo in onderhandeling met die vyand, moet finaal die rug gekeer word. Die ANC is stap vir stap besig om van die Afrikaner slawe te maak. Wil ons net ‘n beter vorm van slawerny beding as ons onderhandel? Die Blanke-hater Malema het klaar begin om die Blankes te paai, en eerder as om weerstand te bied, gaan baie Blankes daarin berus dat hy “darem nog ‘n huis sal hê om in te bly”. Dit sal fataal wees. Die skrif is tog duidelik aan die muur. Hoeveel keer is ons gewaarsku om agterdogtig te wees teen elke daad van betuiging van die vyand?

Ons sal ons rusbanke vir die strate moet verruil. Ons sal optogte moet hou en versetskrifte moet opstel. Ons lydelike verset moet nou momentum kry.

Ons moet besef dat eiendomsreg niks beteken sonder politieke vryheid nie. Daarom: volg dan daardie nasionalistiese leier wat nie wil onderhandel met die vyand oor ‘n volkstaat nie, want ‘n leier wat onderhandel met die vyand wat hom wil vernietig, bedink verraad en ontbreek aan moed en onverskrokkenheid. Ja vermy die vrede van dood wat in elke onderhandelaar se planne skuil en volg daardie leier wat bereid is om nou in die bresse te tree vir ons volk se vryheid.

Die vyand het nie respek vir die Afrikaner nie, omdat die Afrikaner nie meer bereid is om homself te betuig en so trou te wees aan sy roeping om homself te verwesenlik nie. Die Afrikaner se dag het aangebreek om homself te betuig, hy sal daardie dag nie langer kan uitstel nie. Want die “vrede” wat ons so graag wil “bewaak”, is helaas ‘n vrede van dood.

As ons dan eiendomsreg van grond wil hê, besef dan dat dit slegs gewaarborg is in ‘n vrye soewereine Afrikanerstaat!

Karel Combrinck: Het ons regtig ‘n grondwet?

Dit kan moontlik nut hê om by die kern van die saak te probeer uitkom. Die kern van die saak is geleë in die grondwet van Suid-Afrika. (‘n Interessante woordverskynsel is dat die ANC nou ‘n nuwe grondwet wil opstel wat juis betrekking het op die onteiening van  grond.)

Die eerste belangrike punt wat gemaak moet word is dat ‘n grondwet nie bedoel is as ‘n middel om die vraatsug en magswellus van die meerheid te bevredig nie, maar inteendeel om die regte en belange van minderhede te beskerm. Die argument oor wat in die verlede mag gebeur het, is geen regverdiging vir magsmisbuik nie en hou net nie water in ‘n land wat hom daarop roem dat hy nou ‘n “nuwe Suid-Afrika” is nie.

Afdeling 9 van die grondwet bevat die volgende deurslaggewende bepalings betreffende diskriminasie in artikel 9:

(3) Die staat mag nie regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand diskrimineer op een of meer gronde nie, met inbegrip van ras, geslagtelikheid, geslag, swangerskap, huwelikstaat, etniese of sosiale herkoms, kleur, seksuele georiënteerdheid, ouderdom, gestremdheid, godsdiens, gewete, oortuiging, kultuur, taal en geboorte.
(4)Geen persoon mag regstreeks of onregstreeks onbillik teen iemand diskrimineer op een of meer gronde ingevolge subartikel (3) nie. Nasionale wetgewing moet verorden word om onbillike diskriminasie te voorkom of te belet.
(5) Diskriminasie op een of meer van die gronde in subartikel (3) vermeld, is onbillik, tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is.

 

Dit is duidelik dat ons regte en vryhede as geheel in hierdie subartikels saamgevat word. Indien hierdie beginsels verontagsaam word, dan het bv ons as blankes net geen regte hoegenaamd  in Suid-Afrika nie.  Nou is dit ook so dat die diskriminasie wat op alle lewensgebiede op ons toegpas word juis kragtens hierdie bepalings geskied en spesifiek op grond van die kwalifikasie in subartikel (5): “Diskriminasie op een of meer van die gronde in subartikel (3) vermeld, is onbillik, tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is.” Inderdaad is dit onduidelik waarom die ANC dit nodig  vind om die grondwet te wysig ten einde  die onteiening van grond sonder vergoeding moontlik te maak aangesien hulle dit op grond van die kwalifikasie in subartkel (5) reeds kan doen. Miskien is dit om te probeer voorgee dat dit op “demokratiese” wyse gedoen is.

Die hele oogmerk met artikel 9 van die grondwet is om te bepaal dat diskriminasie onbillik is. Hoe kan dit dan ook terselfdertyd billik wees? Dit is duidelik weersprekend en onsinnig en bots reëlreg met die grondbeginsel van die reg dat landsburgers duidelikheid moet hê oor wat hulle regte en verpligtinge is.  Die frase “tensy daar vasgestel word dat die diskriminasie billik is” laat ‘n reuseskuiwergat in die beginsels wat in die voorafgaande subartikels gestel word, maak die deur oop vir magsmisbruik  en arbitrêre maatreëls  deur die staat en laat die landsburger dus  in die duister oor wat die staat in bepaalde omstandighede as “billike diskriminasie” sal beskou en wat nie.  Dit is natuurlik ook so dat in elke regstaat ter wêreld die beginsel erken word van billike vergoeding vir grond wat deur die staat onteien word en dat geen wetgewing deur ‘n ANC-meerderheid hierdie beginsel op die duur kan verontagsaam  nie.

Die ANC mag op grond van sy getalle-oorwig die politieke mag hê om die grondwet te verander ten einde  blanke grond af te neem en sodoende “billike diskriminasie” teen wit boere toe te pas, maar deur dit te doen gaan hy sy politieke en morele aansien wêreldwyd onherroeplike skade aandoen. Dis miskien al troos wat ons uit die situasie kan put.

Dan Roodt: Kultuurmarxisme tref Potch, of hoe intellektuele sifilis in ons land versprei

Ek moet sê, ek raak taamlik bevry van die hoofstroommedia. As ek nie iets in die alternatiewe media lees nie, weet ek nie daarvan nie. Dis nie dat ek nooit CNN kyk nie; ek het lankal opgehou TV kyk. Ek hou van Afrikaans, maar ek kan nie eens TV in Afrikaans uitstaan nie. Soms gebeur dit dat ek iewers op vakansie in ‘n verveelde oomblik die skerm op KykNET instel, maar binne minute begin ek gril. As iemand eers in ‘n sepie begin Engelse clichés gebruik, wil ek liewer in stilte verveeld wees of by die venster uitkyk. Die fauna en flora van ons mooi land is vir my oneindig interessanter as die hoofstroommedia of -TV.

Dus kom ek nou eers via Twitter agter dat daar ‘n ligte herrie sou wees omdat Steve Hofmeyr blykbaar ‘n week of wat gelede ‘n artikel in Rapport oor Jacob Zuma geskryf het, onder die titel “Die val van ‘n vout”. Dis nie vir my goeie Afrikaans nie, maar dit daargelaat.

As jy hou van swart humor, is Afrika ‘n goeie plek om te woon. En Robert Mugabe is ‘n progressiewe staatsman “wat sy land van kolonialisme bevry het”. Ek weet, ek weet, nou klink ek soos die BBC. Dis bloot ligte sarkasme.

Daar is iets sifilities aan woorde soos “progressief”, “bevryding”, “rassisties”, “gelykheid”, “blanke heerssug” en dergelike meer. Soos dit vir my lyk, ly die aanhoudende gebruik van sulke terme tot verrotting van die brein. Iewers in my verwarde jeug herinner ek my ‘n beskrywing wat die Franse skrywer Georges Bataille van sy vader, wat blykbaar aan sifilis gely het, verskaf het. Wanneer die bakterieë van dié geslagsiekte finaal van die brein besit neem, lei dit tot swaksinnigheid en blindheid.

Nietzsche het volgens sy biograwe ook dié siekte by Italiaanse prostitute opgedoen, en daarom aan die einde van sy lewe kranksinnig geraak. Maar selfs sulke verwysings laat dit te veel na ‘n intellektuele probleem klink waarmee ons te kampe het, terwyl ek bloot hier na ‘n gepaste metafoor soek om die “verrotting van die brein” in Afrika en veral Suid-Afrika te verklaar. Dink aan Idi Amin. Of Mobutu. Of Charles Taylor. Of selfs Julius Malema. Die herhaling van Oos-Europese, marxistiese gemeenplase is soos bakterieë wat uiteindelik tot swaksinniggheid lei. Die “voormalige Oos-Europa”, uiteraard. Want deesdae is Oos-Europa vinnig besig om die denksentrum van Europa te word, die laaste buitepos van nugterheid.

Dog die verbasende is hoe vatbaar sekere dom “voormalig Afrikaanse vrouens” vir breinverrotting is. Hoewel, enigiemand kan seker, letterlik of figuurlik, sifilis opdoen. Jy hoef net genoeg kere die woord “progressief” te herhaal. Richard Dawkins se oorspronklike begrip van die “meem” het iets daarvan gehad, as die verspreiding van ‘n gedragsvorm deur herhaling en nabootsing.

Eerder: na-apery. Want geen van die breinverrotte, erbarmlike, “linkse”, sifilitiese, swaksinnige, onbeholpe, vulgêre kritici van Rapport se besluit om ‘n artikel oor Zuma deur Steve Hofmeyr te publiseer, kan eintlik van menslike redenasievermoë verdink word nie. Hulle is reeds te ver heen. Hulle beskik oor die IK’s van bobbejane. Hoewel, soos Eugène Marais in sy Siel van die aap opgemerk het, is die bobbejaan ‘n slim dier en nie ver van die mens verwyder nie. Dus, indien ek Mia Swart of Elmien du Plessis of enige van die kultuurmarxistiese aapwyfies (wat lyk my in ‘n trop binne hul dieretuinhok amok wil maak) met bobbejane vergelyk, is dit nog veels te vriendelik en intellektueel vleiend. Want ‘n bobbejaan of sjimpansee wat ‘n mens na-aap is nog in ‘n mate oulik, terwyl daar niks ouliks of amusants aan dié soort biologiese masjiene is wat geprogrammeer is om oor en oor dieselfde sinnelose snert kwyt te raak nie.

‘n Mens kan daarvoor lag, maar dan net as jy in ‘n ietwat hovaardige of snobistiese bui is. Daar is iets erger as ‘n na-aper en dit is ‘n na-aper van ‘n na-aper. Toe ek destyds aan Wits gestudeer het, was ek reeds tot kotsens toe naar vir die na-apers van Engeland en veral natuurlik die Britse marxiste. Nooit kon ek destyds vemoed dat daar eendag, post-Mandela en die ramp van 1994, na-apers van na-apers van die Britse marxisme aan die Universiteite van Potchefstroom en die (voormalige) RAU sou wees nie. Destyds sou dit wetenskapfiksie gewees het, ‘n wrang grap uit ‘n Kurt Vonnegut-roman.

Professor Elmien du Plessis, asook ene Mia Swart wat haar voorstel as ‘n “visiting fellow at the Brookings Doha Centre and a research director at the HSRC” vaar teen Hofmeyr uit soos Nigeriese straatpredikers wat oor ‘n oop kanaal na die Allerhoogste toe beskik.

Elmien du Plessis van Potchefstroom het darem aan die Universiteit van Stellenbosch gestudeer, daar waar breinverrotting kennelik die graad van ‘n zombie-apokalips bereik het. Wat my vir ‘n sekond of twee geamuseer het aangaande haar tipe graad-agt-opstelletjie in The Citizen, wat blykbaar vanaf ‘n hele linkse eggokamer genaamd The Conversation afkomstig is, is dat haar angsvallige, kinderlike histerie oor Hofmeyr in die naam van “onverdraagsaamheid teenoor die onverdraagsames” nêrens enige verwysing na Marcuse bevat nie. Wat natuurlik in die dwelmbenewelde sestigerjare dié “begrip” – indien mens dit so kan noem – in sy stuk “A critique of pure tolerance” – gemunt het. Karl Marx of Sartre of wie ook al, het mos gesê dat die eerste wêreld hom as klug in die derde herhaal. Wel, hier het ons die derdewêreldse pseudoprofessor wat ‘n gek van haar maak in die “perdekoerant”, soos oorle Chris Louw na The Citizen verwys het.

Ek dink Grace Mugabe met haar twee-maande-Ph.D. van die Universiteit van Zimbabwe is veel slimmer en belesener as Elmien du Plessis, met haar tipe Raka-agtige paringsdans daar vanuit haar beige-en-bruin sitkamer in een van daardie siersteenhuise uit die dae nog voor argitektoniese standaarde gegeld het.

Al slaan Grace Mugabe nou hoeveel gekleurde skoonhede met elektriese kabels, en verteenwoordig dié voormalige “eerste dame” ‘n lagwekkende vlak van vulgariteit en swak smaak, beskik Grace naas ‘n skepsel soos Elmien du Plessis oor die verfyndheid en keurige smaak van ‘n agtiende-eeuse Franse adellike dame, iemand met ‘n salon vol skrywers en kunstenaars waar die gamba-viole weerklink.

Elmien du Plessis is net ‘n soort gatkruiper. Sy het iewers ‘n klok gehoor lui, en weet nie waar die bel hang nie, om nou my oorlede vader se gunstelingspreekwoord aan te haal. Sy is ‘n Marcusiaanse hippie wat nie haar rekenaar behoorlik aangeskakel kon kry nie, omdat sy nooit Rekenaartoepassingstegnologie op skool kon slaag nie. Haar muis kon nie verder as die tien gebooie van politieke korrektheid klik nie, wat sy op so ‘n onbeholpe, vulgêre wyse napraat.

Van Wyk Louw het mos ‘n gedig oor die Spaanse Inkwisisie geskryf met die titel “Die hond van God” waarin hy met fyn nuanse die geestestoestand van so ‘n vervolger beskryf. Ek weet nie wat om Mia Swart te noem nie, en niemand gaan ‘n gedig oor haar skryf nie. Maar moontlik “tender” sy om die titel “Teef van die PK godsdiens”, want sy skryf, verwysende na Steve Hofmeyr:

Whereas apartheid denial has not been criminalised in South Africa, there have been calls from different quarters that actions and statements denying Apartheid should be a matter for the criminal courts. The wisdom of this proposal can be debated but the fact that Holocaust denial is a crime in several countries further indicates that previous public statements made by Hofmeyr (for example that the Sharpeville massacre was not a human rights transgression) could have serious legal repercussions.

Met ander woorde, Steve moet nou vir sy spraakoortredings aangaande die heilige Apartheid (met ‘n hoofletter, let wel) tronk toe gestuur word.

Miskien moet alle Afrikaners sommer net weer in konsentrasiekampe ingebondel word deur al dié vurige “Engelse” (waarvan sommige Afrikaanse vanne het) sodat die Sowjetunie oplaas weer kan herrys, dog dié keer sonder die USSR-simfonieorkes of die Bolsjoi-ballet of ‘n ruimteprogram, en meer soos Mugaap se Zimbabwe.

Dis nogal absurd, maar by implikasie meen Mia Swart dat alle vorme van “konserwatisme” verbied behoort te word. Sy sê, betreffende Steve se artikel:

“Although the content of his article was not explicitly racist, it was certainly conservative to the bone.”

In haar heelal, sal besoekende parlementariërs van die Brise Konserwatiewe Party seker summier by die lughawe in hegtenis geneem word, want “konserwatisme” is taboe.

Ek is al amper so moeg vir links-totalitêre magsfantasieë soos dié van Mia Swart en Elmien du Plessis soos vir TV. Moontlik moet die universiteite in ateljees vir realiteitstelevisie omskep word, ‘n soort dieretuin vir verstandelik vertraagde aapmense. ‘n Paar rekwisiete uit die Sterkfonteingrotte sal seker vanpas wees.

Ook in Rapport het Antjie Krog, alias mevrou Samuel soos ek haar noem, in dieselfde uitgawe as Steve Hofmeyr, een en ander teen witmense kwytgeraak. Dis die hoogtepunt van “progressiwiteit”, as jy soos Julius Malema of Andile Mngxitama die wit ras kwets of dreig. Mevrou Samuel is natuurlik ‘n ekshibisionis wat enigiets sal sê of doen om aandag te trek.

Sy bepleit insgelyks ‘n Sowjetunie wat sy op haar kinderlike manier tipeer as ‘n land waar “witmense baie gee”. Sy kon dit net sowel Zimbabwe 2.0 genoem het, waar politieke korrektheid en linkse gemeenplase in die Engelse taal die omgewing sal definieer.

Solank Steve gesensureer word, glo die “progressiewe dames” dat die werklikheid gemaklik ontken mag word. Al gaan daar binnekort baie nulle op die randnote pryk.

Leon Lemmer: Antwoord aan Elma Potgieter

Elma, Afrikanus, Gustav Venter en Dan Roodt het reeds antwoorde verskaf en ek brei hiermee daarop uit. Ons as blankes, insluitende Afrikaners, is nie magteloos nie. Sedert 1994 het ons nie meer beduidende politieke mag nie, maar die mag om bv idees te formuleer en versprei, het ons steeds en dit is wat ek probeer doen. “Ideas have consequences,” soos Richard Weaver in sy boek verduidelik. Dit word metapolitiek genoem. Goeie, toepaslike idees kan deesdae, veral danksy die internet, binne oomblikke dwarsoor die aardbol versprei en epidemies voortgeplant word. Dit kan bv tot dinamiese, kreatiewe verset lei; nie noodwendig (oornag) tot “drastiese verandering” nie, maar tot die (geleidelike) verbetering van ons benarde situasie.

Lees ook: Brief: Hoe kan ons ‘dinamies optree’ sonder politieke mag? deur Elma Potgieter

Wat ek bepleit, is die aflegging van apatie by die blankes. Hulle behoort luid beswaar te maak wanneer die staatshoof owerheidsdiefstal van eiendom, bv die onteiëning van plase sonder vergoeding, beoog en openlik erken dat hy daarmee blankes wil benadeel en swartes wil bevoordeel. ‘n Heeltemal onaanvaarbare en eintlik sotlike reaksie is as mense en instansies sê hulle wag op besonderhede voordat hulle reageer. Besonderhede is oorbodig omdat sodanige diefstal, dus misdaad, in beginsel en ongekwalifiseerd veroordeel behoort te word. Hoe minder weerstand ons as blankes bied, hoe meer sal die swart meerderheid ons belange opportunisties benadeel. Hoe meer weerstand ons bied, des te minder sal kanse ten koste van ons gevat word. Die ANC moet weet dat ons die hede onverkwiklik vind en regverdigbare rede het om ongedurig en selfs die moer in te wees.

Ek het voorheen duidelik gemaak dat ek nie dink die ANC is ‘n “wettige” regering nie, om die eenvoudige rede dat die meerderheid blanke kiesers nooit tot politieke magsoorgawe ingestem het nie; hoogstens tot magsdeling. Ek is oortuig daarvan dat die oorgrote meerderheid van daardie kiesers nooit meer as 50% magsafstaan in gedagte gehad het nie. In Noord-Ierland is die etiese weg gevolg en is die beoogde grondwet vooraf vir goed- of afkeuring aan die kiesers voorgelê. FW de Klerk en sy groepie kornuite het in hierdie opsig glad nie dieselfde eerbaarheid as die Britse regering geopenbaar nie. Die punt is dat die onwettigheid van die huidige regering algemeen, dus ook internasionaal, bekend gemaak behoort te word. Die gevolg kan wees dat die ANC dan minder knus in die kussings sal voel en hulle gedrag dan hopelik minder vermetel en hulle optrede gevolglik dalk minder brutaal sal wees.

Verset hoef nie gewelddadig te wees nie. Die ANC het hom dekades lank vreedsaam verset. Daarna is tot geweld oorgegaan wat (soos in die geval van die Boeremag) nie noodwendig suksesvol hoef te wees nie. (Terloops, ek praat nie van die “sogenaamde Boeremag” nie. Ek het begrip vir hulle gedrag en groot simpatie met hulle lot.) Die ANC het dit gelukkig getref en ons as blankes het dit uiters ongelukkig getref toe ‘n groepie onbekwame Afrikaanssprekende blankes in 1989-1994 mandaatloos en op ‘n irrasionele manier voor die afdreiging en gewelddadigheid van die ANC geswig het. Van die beloofde magsdeling het feitlik niks tereg gekom nie. Van bv gedifferensieerde stemreg, federalisme en die reg op tuislande vir etniese groepe is daar in die huidige bedeling geen sprake nie. Selfs rassediskriminasie en ras- en geslagsgebaseerde nie-meriete aanstellings en bevorderings is nie verbied nie. Die voortbestaan van sulke wanpraktyke tot in die oneindige (dus sonder ‘n keerdatum) word kragtens die grondwet aangemoedig. Ek probeer ‘n klimaat skep waarin ingesien en erken word dat hierdie dinge verkeerd is, dat blankes veronreg word en dat ‘n herwaardering van die waarde van die blankes in landsbelang is.

Nelson Mandela was doodbang vir die Afrikaners/Boere. Hy het geweet wat hulle kan doen, gevolglik het hy hulle die hele tyd probeer paai. Sedertdien word die blankes nooit meer gepaai nie. Hulle word nie eens genoem nie. Hulle is glad nie meer ‘n faktor wat deur die ANC in ag geneem word nie. ‘n Staatshoof en ‘n kabinet word gekies ooreenkomstig die wense van swartes, sonder enige sensitiwiteit vir wat die blankes wil hê. Cyril Ramaphosa het nog nooit ‘n goeie woord vir blankes gehad nie. Nogtans sing baie blankes tans in die koor van hoop op beter vooruitsigte. Ek voorsien dat vorentoe al hoe meer drasties en onbillik teen blankes opgetree gaan word omdat die meeste blankes gaan lê het, apaties geraak het, hulle lot aanvaar het en daar feitlik geen poging tot daadwerklike verset, selfs nie eens luide beswaar, is nie. Dít terwyl NP van Wyk Louw gewaarsku het dat ‘n geslag (Afrikaners) nie sonder verset verby moet gaan nie.

Ek probeer om bewustheid te kweek van die onreg wat in die huidige bedeling teenoor veral Afrikaners en Afrikaans gepleeg word. Met die oog hierop skryf ek oor wat plaaslik en in die buiteland gebeur. Bewustheid van onreg kan tot verset, konstruktiewe optrede en veranderings lei. So ‘n proses kan sy eie moeilik stuitbare (selfs onstuitbare) dinamiek/stukrag ontwikkel. ‘n Idee as mostertsaadjie kan ‘n moerse boom word; ‘n groot boom met koelte vir Afrikaners in hierdie warm en ongenaakbare Afrika.

Leon Lemmer: Die kreatiewe, dinamiese ondernemingsgees van Europeërs

In die literatuur van die 20ste eeu word daar dikwels na die groot blanke bevolkings in Europa, insluitende Brittanje, en Amerika verwys. Dan word daar ook melding gemaak van kleiner blanke bevolkings elders en die standaardlys was vier statebondslande: Kanada, Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika. Klaarblyklik is aan hoofsaaklik Engelstalige lande gedink, want Argentinië, Chili, Uruguay en Brasilië het ook substansiële blanke bevolkings, al is blankes besig om ‘n minderheid in Brasilië te word en is daar in Suid-Amerika geen duidelike onderskeid tussen wit en nie-wit mense nie. Mario Vargas Llosa skryf goedkeurend van ‘n “mestizo continent” (Duchesne, bron hier onder, Kindle 1815). Die groot blanke bevolking van Rusland is gewoonlik onvermeld gelaat omdat daardie land destyds as nie-Westers en as kommunisties en agter die ystergordyn beskou is. Rusland is “homeland to the most numerous European group in Europe” (1779), vandaar “Guillaume Faye’s vision of a Euro-Siberia federation” (1793).

Wat in die literatuur opval, is dat Suid-Afrika sedert die grondwetlike ramp van 1990/94 nie meer as ‘n blanke enklave genoem of gereken word nie. In globale perspektief het Suid-Afrika se blankes ‘n vergete minderheidsgroep geword. “Australia’s Asian population is soaring as immigrants from across the region – particularly China and India – enter the country” (1847). Minder bekend is dat blankes in Kanada, soos in Amerika, vinnig besig is om ‘n minderheid te word. In Amerika is die situasie nie heeltemal so benard as wat dikwels voorgestel word nie omdat baie van die Hispaniste, wat met die oog op “regstellende” bevoordeling amptelik as nie-wit gereken word, in werklikheid eerder blank is (G Cristina Mora, Making Hispanics: How activists, bureaucrats, and media constructed a new American, University of Chicago Press, 2014, 252p; Amazon Kindle $18,81). Soos die bruin bevolkingsgroep in Suid-Afrika is Amerika se Hispaniste ‘n politieke konstruk. (Volgens die HAT is die woord kleurling rassisties.)

In Kanada is Hispaniste nie so ‘n beduidende faktor soos in Amerika nie. Oor die situasie in Kanada het Ricardo Duchesne in Augustus 2017 die volgende boek gepubliseer: Canada in decay: Mass immigration, diversity, and the ethnocide of Euro-Canadians (Black House Publishing, 2017, 374p).* Vóór dit het die volgende boek van Duchesne verskyn: The uniqueness of Western civilization (Brill, 2011, 527p). Albei hierdie boeke is nog nie as e-boeke beskikbaar nie maar is op my leeslys.

[* “As late as 1971, when official multiculturalism was introduced, Eurocanadians still made up over 96% of the population. Projections by Statistics Canada (2010) now estimates that one-third of Canada’s population will be a visible minority by 2031, ‘whites will become the minority in Toronto and Vancouver over the course of the next three decades'” (1847; ook 919). “As of 2011, non-Whites or ‘visible minorities’ constitute the majority in Vancouver, 51.8%, whereas Eurocanadians have been drastically reduced to 46.2% of the population, with projections showing that they will constitute only two out of five residents by 2031” (463). “The non-European immigrants arriving into Canada were interested in assimilating only to those aspects of Canadian culture that allowed them to keep their ethnic identity and advance their own ethnic interests” (476).]

Sedert Maart 2017 is die volgende boek van Duchesne maklik bekombaar: Faustian man in a multicultural age (London: Arktos, 2017, 262p; Amazon Kindle $11,39). Die outeur is ‘n dosent in sosiologie aan die University of New Brunswick in Saint John, die oudste Engelstalige universiteit in Kanada; maar dit lyk asof Duchesne veral as historikus bedrywig is. Faust is die legendariese towenaar wat sy siel aan die duiwel verkoop het en die skepping van talle literêre en klassieke musiekwerke geïnspireer het. Vir die doeleindes van hierdie rubriek is die volgende definisie voldoende: “’Faust’ and the adjective ‘Faustian’ imply a situation in which an ambitious person surrenders moral integrity in order to achieve power and success for a delimited term” (Wikipedia).

Dit is algemeen bekend dat Europese beskawing hoogs suksesvol was en wêreldwyd groot mag uitgeoefen het, maar dat daardie aansien en mag skynbaar aan die kwyn is en dat die tradisionele moraliteit van hierdie kultuur deesdae ingevolge kulturele marxisme* bevraagteken word. Duchesne ontleen sy gebruik van die begrip “Faustian” aan veral Oswald Spengler (1880-1936): “the irrational Faustian spirit of Western creativity” (114). Ek het voorheen oor Spengler geskryf (Praag 12 November 2016).

[* “The standard definition of cultural Marxism is that, unlike classical Marxism, it is an ideology preoccupied with the transformation of Western culture generally rather than the replacement of Capitalism with Communism. Cultural Marxists are dedicated to gender equality through the abolition of male and female traditional roles in society; to sexual equality through the downgrading of heterosexuality and the celebration of polymorphous sexual relations; to the replacement of Christian morals with politically correct morals; and finally to the abolition of ‘white supremacy'” (536). “We can talk about ‘racialised’ minorities or non-whites, and about black pride and Asian identity, and … about different medical diagnoses for different races, but never about white pride and white identity” (557).]

Aavanklik was ek ietwat skepties oor Duchesne se oriëntasie vanweë daardie goedkeurende verwysing na die irrasionele. Aan die ander kant toon die temas van sy boeke dat sy hart ongetwyfeld reg klop. Duchesne is “a subject of controversy with numerous complaints filed against me to the president of the university where I was working” (919). Hy skryf: “race is a factor that must be taken … seriously” maar “I am not a race determinist” (121), wat redelik klink omdat ras nie alles-bepalend is nie. Na aanleiding van James Burnham se boek, Suicide of the West (Praag 1.10.2016) skryf Duchesne: “There was something wrong about the nature of contemporary liberalism and rationalism” (114). Maar hy skryf ook: “I don’t view liberalism itself, as some in the Alt Right do, in negative terms as a form of ‘rationalism’” (129). “Liberalism is inherent to Western identity” (136). Liberalisme doen hom in talle gedaantes voor, waarvan sommige myns insiens afgewys behoort te word, al is seker alle mense positief ingestel teenoor sommige soorte vryheid.

Om rasionalisme af te wys, is egter problematies, maar Duchesne verheerlik irrasionalisme slegs in soverre hy dit assosieer met bv die impulsiewe kreatiewe en weetgierige gees van Europeërs. Byvoorbeeld, die destydse ontdekkingsreise van bv die Portugese en Spanjaarde vanaf die 15de eeu bevat ongetwyfeld ‘n beduidende skeut irrasionaliteit, maar dit is hierdie soort ondernemingsgees wat Europeërs/blankes wêreldwyd op die kaart geplaas en hulle prestasiegewys duidelik bo ander rasse laat uitstyg het. “Almost all the explorers in history were European” (3689).

In Charles Murray se boek, Human accomplishment: The pursuit of excellence in the arts and sciences, 800 BC to 1950 (New York: HarperCollins, 2003, 688p; Amazon Kindle $10,53), word aangetoon “97% of accomplisment in the scientific inventories occurred in Europe and North America” (4007). Murray “notes that the sheer number of ‘significant figures’ in the arts is higher in the West in comparison to the combined number of the other civilisations” (4015). Die prestasies wat Murray in ag neem “come only in the form of ‘great books’ and ‘great ideas'” (4023), terwyl daar ook baie ander prestasies was, bv in “warfare, voyages of discovery, and heroic leadership” (4015). Vir die positiewe dinge wat diesulkes vermag het, word hulle nasate deesdae kwalik geneem.

“The West had in fact been far more creative than all the other civilisations combined, and … it was the aristocratic heroic culture of the ill-reputed ‘Aryans’* which had initiated the West’s creative dynamic” (265). “Non-Western countries needed to Westernise in order to modernise” (302) maar “modernisation was not identical to Westernisation” (309). “What made the West unique was its rise to modernity before other civilisations” (342). [* Aryan: “The hypothetical parent language of an ancient people believed to have lived between Central Asia and Eastern Europe and to have reached Persia and India in one direction and Europe in another, some time in the 2nd century BC, diversifying into the various Indo-European language speakers of later times” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 55).]

Dwarsdeur sy boek kwalifiseer Duchesne sommige van die standpunte wat hy in sy 2011-boek ingeneem het. Dit kan die leser se vertroue in die outeur ondermyn omdat dit kan lyk asof hy nog nie weet wat om te dink nie. Sedert ek hierdie boek klaar gelees het, is dit egter vir my duidelik dat hy gesoek en al hoe meer gevind het; dat hy ongetwyfeld op die regte pad is. Dit gaan vir hom nie soseer om Westerse mense nie as om “the Europeans whom I identify in this book as a sub-race of the White race” (129). Duchesne en Spengler gebruik egter afwisselend (maar ongelukkig inkonsekwent) sowel die enger begrip Europees as die breër begrip Westers.

Die kern van Duchesne se boodskap is: “What is really troubling today about the relative decline of the West is mass immigration, race-mixing, and the permanent marginalisation of Europeans as a race in the world, and for this we should blame cultural Marxism rather than liberalism” (136). “The ‘ultimate’ factors in Western decline were not cultural, economic or even evironmental, but the complete control of Western nations by elites dedicated to mass immigration and the dissolution of the racial interests of Europeans” (904). Oor rasionalisme bring Duchesne homself spoedig ook in die reine: “Ethnocentrism is a rational and healthy human attribute explainable in Darwinian terms. Europeans are uniquely rational, and this disposition is itself a component of their Faustian psychology” (143).

Oor massa-immigrasie skryf Duchesne: “Could Europe really be identified as ‘Western’ once ‘a fifth of Europeans’ were designated as Muslim ‘by 2050’?” (387). Guillaume Faye stel dit soos volg: “Islam corresponds to nothing in the European soul and temperament. Its massive introduction into Europe would disfigure a European culture already damaged by Americanization. An assertive dogmatism, an absence of the Faustian spirit, a fundamental denial of humanism (understood as the autonomy of the human will) in favor of an absolute submission to God, an extreme rigidity of social obligations and prohibitions, a theocratic confusion of civil society, religion and the political State, an absolute monotheism, a profound ambivalence towards artistic freedom and scientific inquiry – all these traits are incompatible with traditional European patterns of thought” (395).

Oor rasvermenging die historikus Niall Ferguson “surmises that race mixing represented the fulfilment of Western egalitarianism; that the emergence of a ‘homogenised humanity’ through the ‘democratic’ blending of races, religions and cultures, is the ultimate end of history” (364). Ferguson het sy deel bygedra deur van sy blanke vrou (met drie kinders) te skei en met ‘n Somaliër te trou (712). “Race mixing is being promoted by the media, universities, textbooks, and politicians” (1854) – ook in Suid-Afrika. Edmund Burke (1729-1797), daarenteen, beklemtoon “the particular customs and folkways of different cultures” (372). “The core of Burke’s conservatism is fear of rootlessness, and revolutionary agendas that disregard ancestry and hierarchy, loyalty and duty, inherited habits and prejudices” (378) – dalk eerder voorkeure as vooroordele.

“Mass immigration by non-Europeans involves ethnic displacement by people with different genetic interests. The greater the genetic distance between the native Europeans and the immigrants, the greater the genetic loss to the nation” (881). Volgens Frank Salter “the ultimate interest is not happiness, nor liberty, nor individual life itself, but genetic survival” (896). “It is the preservation of the racial distinctiveness of Europeans and other races in the world. Salter calls for a ‘universal nationalism’ in which all ethnics have a right to self-determination and all ethnics learn to co-exist peacefully … Globalisation is consistent with ethnic national self-determination” (896). Maar Michael Polignano skryf: “I fear that Salter’s universal nationalism, like all forms of unreconstructed liberalism, will only prove a disadvantage to Whites. Moralistic abstractions about fairness and rights will not secure our survival if a ruthless, predatory, and amoral race gains the power to make ultimate decisions about the destiny of life on this planet” (936). Dink aan wat in die nuwe Suid-Afrika as mikro-kosmos gebeur.

“Western nations, as Salter observes, are ruled by both corporate and liberal-minded elites who have little identification with their own people, live cosmopolitan lifestyles, intermarry across ethnic lines, and are committed to open borders, cheap labour, and diversification. The problem is not immigrants per se, since they are simply coming to lands welcoming them as cultural enrichers where they are encouraged to affirm their ethnic and religious identities” (912). Duchesne skryf: “The West was declining by being colonised demographically” (927). Byvoorbeeld: “In ‘n stadium het ongeveer 20 000 Britse burgers in Zimbabwe gewoon, terwyl minstens 112 000 Zimbabwiërs in Brittanje gewoon het” (Die Burger, 17.02.2018, p 10).

Pierre L van den Berghe, ‘n sosioloog en volkekundige wat voorheen aan die Universiteit Natal verbonde was, beweer: “Preference for individuals of the same ethnicity (Irish, German, Chinese, Mexican), or of the same race (White, Black, Asian) is part of our human nature. Ethnocentrism is simply a ‘propensity’ to favour kin, and this propensity, as actualised in politics, is a form of nepotism” (491); eerder groeps- of volksgebondenheid as nepotisme – dit klink beter.

Dalk kom nepotisme eerder by nie-wittes as by blankes voor. “Europeans tend to be more individualistic, less collective in their ethnic awareness, for complex historical reasons, combined with the reality that non-Europeans are more collective and racially aware. These non-Europeans practice ethnic nepotism and engage in the highly threatening practice of free-riding ethnic behaviour by utilising welfare services, schools and national infrastructure created and sustained by Europeans, whilst at the same time being cheered on by a cultural Marxist establishment that prohibits whites any racial awareness” (888).

Sowel rasvermenging as multikulturalisme word deur kulturele marxiste gepropageer ten einde blanke, Westerse of Europese kultuur te verdun en uiteindelik te vernietig. “Multiculturalism was an asymmetrical system in which Europeans, and only Europeans, were expected to celebrate other cultures, feel guilty about their own ethnic identity, and behave as universal altruists; while at the same time non-Europeans inside the European homelands were being encouraged to practice their in-group ethnic interests. It became obvious that multiculturalism was not simply about ‘understanding’ different cultures but about accepting mass immigration into European lands” (844).

In hoofstuk 1 redeneer Duchesne dat “the cycles of civilisational rise and decline have been a natural phenomenon in the history of cultures but never has a decline come along through the existence of a hostile elite breaking up the racial identity of a people, which would mean permanent decline and extinction” (151). Hy verwys hier na kulturele marxisme. “Spengler believed that in his time the West had reached old age and had already actualised its unique Faustian soul” (196). Maar: “In his later writings, Spengler saw new forms of Faustian expression in modern industry and science … He remained however a pessimist in anticipating the eventual exhaustion of the West’s energies” (205).

Duchesne is meer optimisties as Spengler: “The historical record shows that a civilisation need not disappear completely, nor suffer permanent death. According to the theory of cycles, what civilisations experience are temporary downturns followed by renewals, unless they are conquered outright by stronger ones, absorbed within larger and more dynamic civilisations, or utterly destroyed” (205).

Om die “geographical boundaries and histories of the West” vas te stel, moet die geldigheid van die begrip ras, volgens Duchesne, noodwendig erken word (233). Voorheen kon die grense van die Weste makliker as tans vasgestel word. Weens massa-immigrasie word die Weste op die oomblik gekenmerk deur “a thoroughly mongrelised geography” (1862). Volgens Ted Sallis is ‘n ras wesenlik “a genetically distinct subpopulation that is characterised by a suite of heritable (genetic) phenotypic* traits distinguished from other such groups” (866). “The West was a civilisation developed by ethnic Europeans and … immigration posed a threat to this ethnic identity” (240). Aan Amerikaanse universiteite word die studente anders wysgemaak: “Every student is taught right from the start that race is not just a construct but that discussions of white identity violate the very liberalism we have come to identify with the West” (248). [* Phenotype: “In genetics, visible traits, those actually displayed by an organism … The phenotype is … modified by the effects of the environment” (Collins World Encyclopedia, 2003, p 721).]

“The current official policy of the American Anthropological Association is that ‘any attempt to establish lines of division among biological populations [is] both arbitrary and subjective.’ This is also the policy of the American Sociological Association: ‘race is a social construct'” (255); “the term ‘race’ should be used as a way of identifying and measuring ‘racial inequalities’ in society … the American Anthropological Association released a ‘statement on race’ (May 7, 1998) forbidding academic anthropologists from any notion that there are biological differences between population groups categorised as races” (625). Maar sedert 2003 is dit gekwalifiseer met “allowing academics to use data categorising Americans in different racial groups as long as the intention was to show certain groups were being discriminated and racialised” (625).

“What concerned me above all was challenging the leftist idea that the historic West was a social construct without any cultural boundaries. I rejected the view that a proper liberal attitude required an egalitarian view of world history” (272). Wat Europeërs histories gemeen het is “Greco-Roman humanism, Christianity, Indo-European languages, and the European high culture” (295).

“Chapter 2 looks at the evolution of a European ‘sub-race’ (within the Caucasian race)* … and how this sub-race evolved” (151). “European peoples constitute a distinctive subrace within the Caucasoid race that is unique to the continent of Europe. This subrace evolved in this continent, and is the one directly responsible for the development of Western civilization” (998). Volgens Carleton Coon is daar “three main sub-species of races (Caucasoid, Mongoloid en Congoloid)” (1020), dus die wit, geel en swart ras. Michael Hart definieer ras as “a large group of individuals – all of them members of the same species – who have formed a partially or completely isolated breeding population for a significant period of time, and who consequently differ statistically from the rest of the species in various heritable traits by which they can be recognized” (1036). [* Koukasies: “Van, betreffende die blanke tipe mens” (HAT).]

“It was not until about 5800 years ago that light-skin genes, as well as other genes for blue eyes and blonde hair, started to show up at a high frequency among the inhabitants of Europe” (1097). “The Aryans … started coming to Europe 4800 years ago after they had evolved white traits” (1278). “The aristocratic culture of Indo-Europeans constituted the original foundation of the West’s far more creative and dynamic path … [It could be that] this lifestyle left an imprint on the genetics of Indo-Europeans, producing personality traits, such as a greater willingness to take risks and to be aware of oneself as an individual rather than being completely submerged within one’s group” (1346). “Europeans have remained a very cohesive subrace through their entire history, apart from some Caucasoid input from the Near East” (1421), bv “the Etruscans [8th to 2nd centuries BC] were the only non-Indo-European people in the Italian peninsula” (1636).

“Chapter 3 examines how the teaching of Western civilisation has been replaced by multicultural histories aimed at downplaying Western achievements, demonising Western actions, elevating the achievements of non-Western peoples” (157). Westerse beskawing as vak is by feitlik al die Amerikaanse universiteite met wêreldgeskiedenis vervang (2094). Die unieke historiese dinamiek van blankes word deesdae in die akademie algemeen ontken (2101). “Students are being indoctrinated to believe that Europeans were unique mostly in the ‘windfall’ profits they obtained from the Americas, the ‘lucky’ presence of coal in England, and the blood-stained manner they went about creating a new form of international slavery combined with ‘scientific’ racism” (2115). Daarteenoor verwys Duchesne na Immanuel Kant (1724-1804) “who observed that ‘so fundamental is the difference between these two races of man [ie Black and White] …as great in regard to mental capacities as in color'” (2796).

Die oogmerke is “to downplay Western uniqueness, equalise the achievements of all races in world history, blame Europeans for the backwardness of other civilisations, while emphasising the connections of the West with the rest of the world in order to make non-European immigrants feel that they have contributed as much to the making of the West as Europeans. In this way, they wish to create a historical account that is suitable to a heterogeneous race-mixed Western culture consistent with the protocols of diversity enrichment” (2101). Wat gepropageer word, is “the imagined merits of a multiracial society inside European-created cultures” (2146). “The scholarship promoted by our current elites demands a view in which Europeans don’t exist except as hybrids, borrowers, and imitators” (2889). Soos Tim Whitmarsh dit stel: “In this story of interconnectedness and hybridity … there lie enormous intellectual and humanist opportunities” (2938).

Met groot finansiële ondersteuning lei Patrick O’Brien aan die London School of Economics ‘n navorsingsprojek, “Useful and reliable knowledge in global histories of material progress in the East and the West.” Dit kom onder meer neer op “rewriting the history of Europeans in accordance with the principles of cultural egalitarianism and racial inclusiveness” (2203), asook, na bewering, “transcending ‘the myopias imposed by the frontiers and chronologies of continental, national or local histories'” (2217). Dit is ‘n poging “to dissolve Europe’s identity and sense of accomplishment” (2226). Dit gaan om “useful knowledge” toegespits op materiële oorwegings, waarmee Europa se onoortroffe kulturele prestasies geïgnoreer word (2233).

O’Brien se Global Economic History Network (GEHN) “promotes England to the world and to potential international students as an ideal cosmopolitan place for the mixing of cultures and races against the ‘parochial’ identity of the British past” (2468). “The central premise of multiculturalism – that all cultures are equal in achievements and merit – is accepted ab initio. GEHN takes it for granted that Engeland’s (and Europe’s) intensified globalisation ought to come with multiculturalism (and mass immigration), without making it a subject of research. Nor is there any interest in asking whether Asian nations, too, should be experiencing globalisation while undermining their own national identities and inviting their countries to be flooded by immigrants” (2490).

“Chapter 4 makes a case for the importance of Spengler’s concept of a Faustian soul for the understanding of Western creativity, with the intent of showing that the Indo-Europeans were the original Faustian men of the West, in a way that set them apart from all other peoples, Huns, Mongols, Turks, and other groups, from the Steppes” (157) – “the Pontic-Caspian steppe, which is in present day Ukraine” (1772; ook 3442). “Spengler’s idea that the West was driven by a creative and expansive psyche is indispensable to the understanding of European history. The word ‘Faustian’ captures the multifaceted character of Western creativity in all the spheres of life better than such commonly used terms as ‘individualism,’ ‘liberty,’ ‘rationalism,’ ‘separation of church and state’ or ‘representative democracy’… the Indo-Europeans were the original Faustian men and the most historically significant nomads of the steppes” (3257).

“‘Faustian’ is the word Spengler used to designate the ‘soul’ of the West. He believed that Western civilisation was driven by an unusually dynamic and expansive psyche” (3271). “Each culture contains a unique spirit of its own” (3357). In Europa en die Weste was kreatiwiteit die dinamo vir dinamiese handelinge. “My view … is that the Indo-Europeans were a highly special people” (3538). “Starting from their homelands in present-day Ukraine, the Indo-Europeans successfully colonised the entire European continent” (3617). “The West can reassert itself, unless the cultural Marxists are successful in their efforts to destroy this Faustian spirit permanently through mass immigration and miscegenation” (3809). Kan die plaaslike blankes, veral die Afrikaners, ten spyte van kulturele marxisme, weer opstaan en hulleself laat geld? ‘n Deurslaggewende vereiste vir ‘n suksesvolle nuwe Suid-Afrika is ‘n herwaardering van blankes.

“Chapter 5 uses the Faustian idea as part of an effort to show that almost all the explorers in history were European and that the driving motivation for European exploration was Faustian rather than economic” (164). Kulturele marxiste probeer egter om al die prestasies van Europeërs, Westerlinge en blankes te verkleineer. Desnieteenstaande “universities cannot ignore altogether the cultural achievements of Europeans, otherwise they would have little to teach – all the disciplines, after all, were created by Europeans – the emphasis tends to be on the evolution of ‘progressive’ ideas, framed as if they were universal ideals by and for humanity. Egalitarians particularly enjoy teaching how these ideas have been improved upon, and continued to be, through the ‘critical thinking’ of teachers and activists. They envision themselves as activists fighting for the welfare of non-whites and females. This has entailed not just an emphasis on non-European experiences, but an outright depreciation and steamrolling of European greatness” (4036).

Jacques Derrida (1930-2004) se dekonstruksiebegrip “has taught thousands of students to suspect anything that was held in high esteem or deemed to be great and noble in the past, as nothing more than ‘Eurocentric’ prejudice that needs to be brought down. This, in order to open the way for the ‘full expression’ of human talents leading to the democratic validation of all peoples” (4054). “Ernst Breisach writes, that deconstruction, in principle, calls for each culture to be challenged and eroded from within, since each culture engages in exclusions and hierarchical judgments; yet, as he adds, ‘so far, Derrida and other post modernists have focused exclusively on the deconstruction of the West’s understanding of the world and history” (4740).

Die herskrywing van die geskiedenis is ‘n belangrike deel van kulturele marxiste se agenda. “‘History from Below’* directed attention to the important roles the masses had played politically, in bringing about major revolutions. It argued that history was not an affair of the upper classes only, using the French Revolution as an example of how even its ‘bourgeois’ phase was driven by the action of peasants and artisans, and how the proletariat was destined to be the main agent of history in ushering Communism. This approach, advanced by Marxist historians, would be extended by feminists and cultural Marxists generally into a call for a new history that would include the ‘indispensable’ roles and achievements of a whole host of ‘minorities’ neglected by traditional academics (ie gays, transsexuals, lesbians, blacks, etc), all of which contained a corresponding assault, and inevitable devaluation of the one agent that stood out as unoppressed, as ultimate oppressor: white hetero males, the very beings responsible for almost all the greatest works in Art and Science” (4077). [* ‘n Voorbeeld van voetsoolvlak-geskiedenis is die karaterisering van Afrikaans as ‘n kombuistaal en die verheerliking van die slawe en Khoi-San se bydrae tot die ontstaan van Afrikaans.]

“The argument by World Systems Theory* is that the ‘core’ countries of the West had achieved their status as advanced cultures by exploitation and holding down the ‘periphery’ and that a true historical narrative entailed an appreciation of the morally superior ways of Third World peoples struggling to liberate themselves from a world system controlled by white owned multinationals. This too has had an immensely negative impact on students, leading them to believe that the West only managed to modernise by extracting resources from the Third World and enslaving Africans and Natives. This highly influential school has missed the far more important role of modern science and liberal institutions in the industrialisation of Western European nations” (4084).

[* World Systems Theory, soos GEHN, is marxisties van oorsprong en sterk op ekonomiese oorwegings ingestel. Wêreldstelsels eerder as individuele lande word beklemtoon. Volgens die wêreldkaart wat daaroor by die Wikipedia-artikel gepubliseer is, was die stabiele lande in die tydperk 1975 tot 2002 Amerika, Kanada, Wes-Europa, Japan, Australië en Nieu-Seeland. Op die rand van ekonomiese stabiliteit was Mexiko, Brasilië, Uruguay, Chili, Argentinië, Tunisië, Suid-Afrika, Turkye, Israel, Iran, Maleisië, Singapoer en Suid-Korea. Hiervolgens was dit oorwegend blanke lande wat ekonomiese voorspoed beleef het.]

“Michel Foucault [1926-1984] and the postmodernist currents swept the academic world in the 1970s and 80s with the claim that truth was a matter of which discourse held power rather than a question of ‘objectivity’. This has been used to bring down any ‘metanarrative’ that prioritises the role of Europeans in history, in the name of discourses expressing multiple voices. This discursive assault has led students to believe that there is no way to ascertain the achievements of cultures, since reality is a construct of the discourses within which said reality is evaluated … the rise of the West was no more than a preoccupation with the deeds of ‘dead white males'” (4091).

“Meanwhile, ‘ethnomethodology’ afforded a method by which to bring out the voices of the marginalised in society, the ones who had been silenced by the official discourses of ‘Western social scientists’. Students were obligated to hear their folk-ways, their forms of expression, ‘the silences or absences’ of marginalised criminals, drug addicts, black lesbians, the mentally impaired, on the grounds that there was as much to be learned from their ‘voices’ than from the now sterile and biased works of the Western Canon.* Of course, the ones in charge of hearing these voices have generally been well-off academic whites, and non-whites looking to profit from white-created countries” (4099). [* Byvoorbeeld, Harold Bloom, The Western Canon: The books and school of the ages (London: Papermac, 1995, 578p). “We are destroying all intelletual and aesthetic standards in the humanities and social sciences, in the name of social justice” (p 35).]

Felipe Fernández Armesto se boek, Pathfinders: A global history of exploration (2006), word voorgehou as “an excellent example of how someone committed to egalitarian cultural achievements in history reacts in the face of persistent European greatness in exploration” (4139). Ruimte ontbreek om in besonderhede te vertel van die briljante manier waarop Duchesne sy mede-historikus Armesto aan die kaak stel. “Armesto’s mindset is paradigmatic of what is going on in academia today in the face of the great achievements of European males” (4626). “The most glaring expression of Armesto’s contempt for European achievement is his cynical and cowardly account of Robert Falcon Scott’s tragic expedition to the South Pole in 1911-1912” (4635). “Armesto’s book is a complete travesty and a direct testimony of the deceitfulness of academics determined to spit on the greatness of European history, solely for the sake of enforcing a make-believe world of equality and racial mixing in the West. The history of the West has been virtually banned in academia, and nowhere is the history of exploration being taught other than as a history of imperialism and ‘othering'” (4693).

Die ontaarding van die werklikheid, gelei deur blanke Westerse elite, soos hierbo geskets, is in baie opsigte goed aan ons bekend. Hierdie werklikheid is wesenlik ‘n weerspieëling van die destruktiewe gevolge van kulturele marxisme, met die nuwe Suid-Afrika, soos ons hom daagliks ervaar, as ‘n sprekende voorbeeld. Byvoorbeeld, die herskrywing van die geskiedenis om die politieke bewindhebbers te pas, is nie tot buitelandse historici, soos Armesto, beperk nie. Hermann Giliomee skryf dat “die mees wydgelese algemene geskiedenis van Suid-Afrika” is Rodney Davenport en Christopher Saunders se South Africa: A modern history. In die 5de uitgawe (2000, p 674) word “geargumenteer dat sowel die Eisenlen-verslag [1951] as die wet [op Bantoe-onderwys, 1953] gegrond was ‘op die veronderstelling van die Afrika-verstand se minderwaardige potensiaal’ en dat die wet ‘uitdruklik ontwerp is om die swart mense vir ‘n minderwaardige plek in die samelewing voor te berei.’ In die vorige uitgawe (1987) is daar geen verwysing na sulke veronderstellings of idees nie [p 375]. Die 2000-uitgawe maak ‘n kniebuiging na die feit dat ‘n nuwe regering, behep met rassisme, aan bewind gekom het. Apartheid is nie meer as ‘n onreg of misleide beleid beskou nie, maar as die boosheid self” (Die laaste Afrikanerleiers, Kaapstad: Tafelberg, 2012, p 69-70).

Terug by die opskrif van hierdie rubriek. Ons moet onsself eerlik afvra: Wat het geword van die kreatiewe, dinamiese ondernemingsgees wat so kenmerkend van die Afrikanervolk was? Apatie gaan ons nie uit die gat bekend as die nuwe Suid-Afrika kry nie.