Vicki Momberg – praag.co.za

Dan Roodt: Behoefte aan die woord ‘Bantoe’

Oor die afgelope paar maande het ek begin om die tradisionele woord “Bantoe” op Twitter en ander sosiale media te gebruik, min of meer as sinoniem vir terme soos “swart mens”,”swart man”, “swartman”, “swart inwoner van Suid(er)-Afrika” of “Bantoetaalspreker”. Nie dat ek dit verwag het nie, maar niemand het nog hierteen beswaar gemaak nie.

Immers word daar in Engels gedurig nog na die voormalige tuislande of TBVC-state as “Bantustans” verwys, en dit word selfs as polities korrek gesien.

Waarom voel ek so ‘n behoefte, om die woord “Bantoe” te gebruik? Ten eerste bestaan die wêreld nie net vir my uit swart en wit nie. Om dus almal as hetsy “swart”, hetsy “blank” te kategoriseer, lyk vir my nie net simplisties nie, maar boonop verkeerd. In Suid-Afrika word besonder donker mense uit lande noord van die Limpopo, wat werklik aanspraak daarop sou kon maak dat hulle “swartes” (Eng.: blacks) sou wees, deur plaaslike Bantoes verwerp. Hulle word neerhalend “Kiwi’s” (na aanleiding van die handelsmerk vir (swart) skoenpolitoer) of “makwerekwere” genoem.

Dit is nogal ironies, aangesien swartheid in die huidige polities korrekte tydvak ‘n uiters positiewe aanskyn aangeneem het. Daarenteen word “witheid” as pejoratief en uiters negatief gesien. In die meer marxistiese en feministiese universiteitsdepartemente is daar selfs ‘n vak soos “Witheidstudies” waarin dit verpligtend is om neerhalend na blankes, asook blankes, blanke geskiedenis en kultuur te verwys.

Veral liberale en linkse blankes ly aan “witskuld” waarmee hulle alle wandade wat deur die geskiedenis deur hul rasgenote gepleeg is, op hulself neem en boete daarvoor wil doen. In die hoofstroommedia is dit feitlik ‘n gegewe dat blankes oor ‘n aangebore hoeveelheid skuld of witskuld beskik, na aanleiding van “apartheid, kolonialisme en slawerny”.

Hoewel swartes mekaar in Afrika aan slawehandelaars verkoop het, en Arabiere sowel swart as blanke slawe aangehou het, bestaan daar nie so ‘n begrip soos “swartskuld” nie.

Maar dít is alles bekende terrein waarmee die meeste lesers reeds vertroud is. Terug by “Bantoe”, en waarom ons ‘n sterk behoefte aan dié woord behoort aan te voel.

Volgens Boshoff en Nienaber se Afrikaanse etimologieë, is die word “Bantoe” deur W. H. I. Bleek gevorm uit die voorvoegsel van die meervoud wat in die Bantoetale voorkom “ba-” en die stam “-ntu”, “mens”, dus “mense”, meer bepaald “Bantoemense”.

As ‘n mens na die taalkaart van Afrika kyk, word die Bantoetale meesal in Oos-en Suider-Afrika gepraat (die sogenaamde B-groep van die Niger-Kongo-tale). Hier onder op die kaart word dit in donkergeel aangedui. Sommige “Kiwi’s” is dus ook Bantoes!

Taalkaart deur Mark Dingemanse, Nederlandse Wikipedia

Sommige mense beweer dat die term “Afrikaner” soos ons dit gebruik, uit Duits afkomstig is, en nie vanuit Nederlands nie. In Afrikaans tref ons die onderskeid tussen “Afrikaner” en “Afrikaan”. Enigeen – sowel blank as swart, maar ook Arabier of Magrebyn, soos die Franse na Noord-Afrikane verwys – kan egter as “Afrikaan” deurgaan.

In die VSA word na swartes as “African Americans” verwys, terwyl hulle voorheen bloot as “negroes” bekendgestaan het. Blykbaar word die woord “nigger” ewe seer as pejoratief en rassisties as ons woord “kaffer” beskou. Behalwe as dit deur Amerikaanse swartes self, veral sangers en kletsrymers, gebruik word. Dan word dit meesal as “nigga” gespel en benoem dit ‘n trotse en selfs rebelse rasse-identiteit.

In die geografiese sin is ‘n Amerikaans gebore swarte of neger ewe min ‘n “Afrikaan” as ‘n blanke Noor; nietemin bepaal die sterk rasse-identiteit van Amerikaanse swartes hul identifikasie met Afrika en swartheid. Vandaar dus die term wat hulle vir hulself toeëien, “African American”.

Dekades lank al verkeer Suid-Afrika in ‘n soort woordestryd wat ook ‘n “semantiese oorlog” genoem kan word. Dié term is eintlik Frans van oorsprong, maar “woordestryd” klink so na ‘n hoërskooldebatswedstryd dat dit nie die baie ernstige en fatale oorlog van oor-en-weer beskuldigings waarin ons verkeer, raakvat nie. Toe ek “guerre sémantique” op die internet opkyk, staan die volgende voorbeeld bo-aan:

La déclaration Balfour a ouvert au Proche-Orient une guerre sémantique qui n’en finit plus d’enfler à propos de la Palestine de façon générale, mais aussi des différentes sociétés du Levant. De cette guerre des mots, qui est aussi une guerre des symboles émotionnels, nous sommes encore peu conscients, en Orient comme en Occident.

[Die Balfour-deklarasie het in die Nabye Ooste ‘n semantiese oorlog ontketen wat sonder ophou uitswel rondom Palestina in die algemeen, maar ook die verskillende samelewings van die Levant. Aangaande dié woorde-oorlog, wat ook ‘n oorlog van emosionele simbole is, is ons nog maar min bewus, sowel in die Ooste as die Weste.]

Die A-woord (“apartheid”) en R-woord (“rassisme”) is wapens in dié semantiese oorlog wat elke dag woed; hulle word teen blankes en veral Afrikaners aangewend. Daarteenoor beskik ons oor ‘n baie uitgedunde stelletjie teenwoorde om hulle mee te beveg.

Die Franse voorbeeld hier bo betrek die Nabye Ooste, oorsprong van die sogenaamde “Abrahamiese godsdienste” – Joodsheid, die Christendom en Islam – wat al drie ten sterkste godslastering verbied. Terwyl Jode en Christene in die verlede ook die doodstraf daarvoor sou uitgedeel het, is die verkleinering of belastering van Allah steeds ‘n baie ernstige aangeleentheid en kan tot ‘n fatwa of Islamitiese regsmening lei wat die doodstraf oor iemand uitspreek. Een so ‘n moderne voorbeeld was dié van Salman Rushdie, die Indies-Engelse skrywer waaroor die Ajatolla Khomeini van Iran ‘n fatwa uitgespreek het en hom op 14 Februarie 1989 ter dood veroordeel het op grond van sy roman The Satanic Verses wat aanstoot aan Moslems sou gee. In Februarie 2006 het die Iranese persagentskap IRNA bevestig dat dié fatwa lewenslank sou geld.

Sommige woorde, soos byvoorbeeld die sogenaamde “K-woord” of “kaffer”, word in Suid-Afrika as só kwetsend of aanstootlik vir Bantoes beskou dat dit iets van dieselfde semantiese krag as godslastering bevat. In so ‘n geval is dit nie God wat verkleineer word nie, maar ‘n mens, oftewel ‘n Bantoemens. Sover ek weet, is niemand nog ooit ‘n groot boete of selfs tronkstraf opgelê omdat hy ‘n blanke beledig het nie. Voorheen was daar iets soos siviele laster waardeur iemand wat in sy eer gekrenk of wie se reputasie geskend is, volgens ou Romeinse beginsels skadevergoeding van ‘n lasteraar kon eis. Joernaliste en gebruikers van sosiale media het lyk my in ons tyd hul beledigings en gevloek op ander tot so ‘n hoogtepunt gevoer dat laster lyk my net in spesiale gevalle bestaan.

In die geval van Vicki Momberg is sy tot drie jaar tronkstraf gevonnis nadat sy ‘n aantal Bantoepolisiemanne die K-woord toegesnou het, ná ‘n motorkaping. Een jaar van haar gevangenisstraf is opgeskort en tans poog sy blykbaar om teen die oorspronklike vonnis te appelleer.

In die Franse filosofie bestaan daar ‘n begrip soos “oortreding” oftewel transgression waardeur sosiale norme en sedes uitgedaag word. Volgens die skrywer en filosoof Georges Bataille, bevat alle letterkunde ‘n aspek van “oortreding”. ‘n Afrikaanse skryfster met ‘n liberale reputasie, wie se naam ek liefs hier sal verswyg, het op ‘n keer teenoor my genoem dat dit “baie jammer sou wees indien ons nie meer ‘kaffer’ mag gebruik nie”. Die meeste bekende en beroemde skrywers in Suid-Afrika, hetsy Afrikaans, hetsy Engels, het al die woord “kaffer” op skrif gebruik. ‘n Paar waaraan ek kan dink, is: André P. Brink, Etienne Leroux, Totius, C. M. van den Heever, J.M. Coetzee en Nadine Gordimer. Laasgenoemde was albei Nobelpryswenners.

Soos wat die semantiese oorlog in Suid-Afrika voortwoed tussen Links en Regs, maar ook tussen Blank en Bantoe, is dit voorstelbaar dat alle boeke deur skrywers wat iewers in ‘n teks die K-woord gebruik het, verbied mag word, uit die biblioteke gesmyt of selfs verbrand mag word. So ‘n skrywer mag dan ook, soos Vicki Momberg, tronkstraf ontvang omdat hy of veral sy die Bantoedom beledig het en crimen injuria teen die heersende Bantoe-orde gepleeg het.

Hoewel daar dikwels sulke aansprake deur die ANC gemaak word, is die vorige bewind geensins militêr oorwin nie. Die NP het egter daardie fase van die semantiese oorlog – om beheer oor die staat te verkry – verloor. In die huidige fase gaan dit daaroor om die eiendom van blankes af te vat – sg. “onteiening sonder vergoeding” – en om ons teenwoordigheid in Afrika as ongewens en selfs onwettig voor te stel.

In hierdie stryd speel die term “African” wat op Engels eksklusief deur Bantoes toegeëien word, ‘n vername rol. Deur ons as “nie-Afrikane”, “setlaars”, “koloniste”, en dergelike te tipeer, word die logiese grondslag vir onteiening sonder vergoeding, geweld, uitsetting en selfs volksmoord gelê.

Die woord “Bantoe” is minder gelade en meer neutraal. Dit druk ‘n bepaalde etnokulturele groep uit. Dit tipeer mense nie oppervlakkig op grond van huidskleur nie, maar na gelang van hul taal, kultuur en etnisiteit. Juis daarom verdien dit om oral in die Afrikaanse media, asook sosiale media, gebruik te word.

Die wêreldbeskouing van die Bantoe is simpatiek uitgebeeld deur die Vlaamse geestelike, Vader Placied Tempels. Hy het in 1945 sy beroemde boek gepubliseer, Bantoe-filosofie. Dit word deur Bantoes self, wat tot op daardie stadium geensins hul eie denke in boekvorm neergeskryf het nie, erken as ‘n groot bydrae tot die Bantoe-kultuur en -letterkunde. Boonop is dit volledig aanlyn in verskeie tale beskikbaar, waaronder die oorspronklike Nederlands.

In ‘n Disqus-reaksie by sy vorige rubriek, vermeld Leon Lemmer:

Max du Preez het in sy Vrye Weekblad “beswaar gemaak teen onsensitiwiteit waarmee samestellings met kaffer [in die WAT] gehanteer is … [Hierdie] kritiek was van die belangrikste faktore wat daartoe gelei het dat die Buro van die WAT besluit het om die vroeë dele van die WAT te kuis. Die kuising sou behels dat bepaalde woordeboek-artikels herbewerk word sodat rassistiese items meer sensitief aangebied word. Die gekuiste dele is opgeneem in die elektroniese WAT … ‘n Kongres is in 1994 oor die hantering van beledigende en sensitiewe leksikale items gehou … Daar is ooreengekom op ‘n beleid dat rassistiese items wel opgeneem word, en die etiket rassisties kry, maar dat geen verdere bewerking in die gedrukte WAT sou staan nie. Dit sou wel in die elektroniese formaat kon verskyn en op aanvraag beskikbaar kon wees. In 1995 is weer met die kongresgangers in aanraking gekom en teen daardie tyd het die klimaat in die land in so ‘n mate verander dat die beleid deur konsensus gewysig kon word dat ‘n beperkte bewerking van rassistiese items in die gedrukte weergawe van die WAT aangebied kon word. Van Deel X [1996] af is beledigende en sensitiewe items wel opgeneem, maar met duidelike etikette wat die gebruiker kan waarsku teen die kwetsende aard daarvan *… By rassistiese items verskyn geen voorbeelde nie, omdat die WAT dit as noodsaaklik beskou om geen inligting te verstrek wat die gebruik, aanleer of bestendiging van rassismes bevorder nie. By hierdie woorde word ook geen sinonieme, antonieme of ander verwysings gegee nie. Op aanvraag kan ‘n volledige [!] maar sensitiewe bewerking [!] by die Buro beskikbaar gestel word … Enige item wat as rassisties aangevoel kan [!] word, word van Deel XII [2005] af as (rassisties) geëtiketteer” (JC Steyn, ‘Ons gaan ‘n taal maak’: Afrikaans sedert die Patriot-jare, Centurion: Kraal Uitgewers, 2014, p 469-470).

Dus word die woordeboeke gekuis van “rassismes”. Maar wie besluit wat ‘n “rassisme” sou wees?

Dit hang ook af wie ‘n sogenaamd “rassistiese” woord gebruik. Bantoes kan oor blankes sê wat hulle wil, sonder dat daar hoegenaamd enige regsoptrede sal wees. Daar was ook verskeie onlangse gevalle waar Bantoes mekaar “kaffers” genoem het; sover my wete strek, is geen van hulle aangekla of vervolg nie.

Op die internet het ek afgekom op ‘n woernaal deur ene Dina Ruth waarin sy die woord “kaffir” herhaaldelik gebruik in ‘n plasing genaamd, “a KAFFIR and a KWEREKWERE sit down for tea and a talk”. Omdat sy self ‘n Bantoe is, sal niemand haar weens die gebruik van die woord “kaffer” gaan aankla nie.

Soos in die geval van Amerikaanse swartes wat na hulself as “niggas” verwys, is dit waarskynlik geoorloof.

Feit is dat ons taal as blankes al hoe meer beperk en ingeperk word weens die heersende politieke korrektheid, maar ook die soort Bantoeryk waaronder ons tans leef.

In die alledaagse semantiese oorlog word ons dus toenemend ontwapen.

Maar “Bantoe” is ‘n klein stukkie woordgebied wat ons gerus weer in besit kan neem. Dit is veel meer presies en vol betekenis as enige ander woord in ons Suid-Afrikaanse konteks.

Lees ook elders op PRAAG:
Skoppensboer: Vicki Momberg, martelares vir spraakvryheid

Vicki Momberg vrees aanvalle in Soweto-tronk

Vicki Momberg, die Durbanse eiendomsagent wat verlede week aan crimen injuria skuldig bevind is vanweë haar gebruik van die K-woord teenoor ‘n polisiekonstabel, vrees ‘n aanval van haar swart medegevangenes. Volgens haar prokureur, mnr. Kingdom Onah, het sy reeds dreigemente van haar swart medegevangenes in “Sun City”, die tronk in Soweto waar Momberg aangehou word, ontvang.

Dié feit het vandag na afloop van Momberg se aansoek om verlof tot appèl tydens ‘n gesprek tussen ‘n PRAAG-verslaggewer en mnr. Onah ter sprake gekom. “Ons probeer Vicki so gou moontlik daar (uit die Soweto-tronk) uitkry,” het hy gesê. “Sy is nie veilig nie.”

Omdat Momberg se advokaat, mnr. Kevin Lawlor, egter tans in die hospitaal verkeer, kon die saak nie vandag voortgaan nie en is dit tot 11 April in die Randburgse Landdroshof uitgestel.

‘n Horde joernaliste vanaf die hoofstroommedia wat openlik vyandig teenoor Vicki Momberg was, het die hofsitting bygewoon.

Tydens die uitstel van die saak, het die staatsaanklaer gevra dat die saak eers teen elfuur op 11 April ‘n aanvang moet neem, aangesien die Departement van Korrektiewe Dienste sukkel om Momberg betyds vanaf Soweto tot by die hof te vervoer. “Sy is nou ‘n veroordeelde misdadiger, daarom kan sy nie voor nege-uur in die oggend die gevangenis verlaat nie,” het die aanklaer gesê.

Omdat Vicki Momberg ‘n enkelouer is, bestaan daar kommer oor die welstand van haar twee kinders.

Die media het ook gewag gemaak van Momberg se Afrika-haarstyl, wat moontlik in die tronk vir haar aangebring is omdat daar glad nie vir vroulike Kaukasiërs voorsiening gemaak word nie.

Mnr. Onah, wat van Nigerië afkomstig is, en mnr. Lawlor verskaf pro bono-regshulp aan Vicki Momberg. Weens die boete van R100 000 wat sy reeds moes betaal, asook haar aanhouding, is sy finansieel geknak en nie in staat om regsdienste te bekostig nie.

Vicki Momberg is tot ‘n effektiewe twee jaar gevangenisstraf gevonnis deur landdros Pravina Rugoonandan, wat van Indiese afkoms is. Een jaar van haar driejaarvonnis is vir ‘n verdere drie jaar opgeskort.

Skoppensboer: Vicki Momberg, martelares vir spraakvryheid

Skoppensboer volg nie eintlik die hoofstroommedia nie, dus steur hy hom nie veel aan die gereelde gesnak na asem as daar oneerbiedig na ‘n nie-blanke verwys word nie. As jy Beeld of News24 met Adderjan Basson aan die stuur sou lees, sou jy besef dat selfs oorle Dingaan deesdae slegs met die grootste eerbied beskryf mag word. Dingaan was ‘n leuenaar en ‘n moordenaar, maar as jy hom boonop ‘n “kaffer” noem, sal jy sekerlik tot drie jaar hardepad deur die sjarmante Indiese landdroste van Randburg gevonnis word.

Hoewel, dis te betwyfel of ‘n mens — selfs ‘n blanke — crimen injuria teenoor ‘n dooie mag pleeg, maar gegewe die soort regspraak wat daar deesdae in die getransformeerde howe gelewer word, sal niks Skoppensboer meer verbaas nie. Skoppensboer het eens ‘n rassistiese prokureur van Pretoria geken wat op ‘n keer na die Hooggeregshof in sy stad as “hierdie kafferhof” verwys het, wat dalk in die huidige tydsgewrig ‘n strafbare uitlating sou wees. Waarskynlik het hy daarmee ‘n bedenklike afkeer van transformasie uitgespreek.

Maar terug by die landdroshof in Randburg, waar geskiedenis vandeesweek gemaak is toe Vicki Momberg, ‘n eiendomsagent van Natal, tot drie jaar tronkstraf vir die gebruik van die woord “kaffer” teenoor ‘n polisiekonstabel gevonnis is. Een jaar is wel opgeskort, maar selfs twee jaar is, ten minste wat Skoppensboer betref, ‘n swaar straf vir iets wat op die keper beskou bloot ‘n semantiese oortreding is.

Nou is dit so dat semantiese oortredings deur die geskiedenis nie altyd ligtelik opgeneem is nie. Toe Galileo gesê het dat “die aarde om die son draai”, wou die pous hom brandstapel toe stuur, want dié stelling is as godslasterlik beskou. Skoppensboer verstaan nie genoeg van die Middeleeue om dié logika te kan verklaar nie, maar soos elke grapmaker weet: as jy die verkeerde ding op die verkeerde tyd op die verkeerde plek sê, kan dit jou duur te staan kom.

En deesdae is die Volksrepubliek van Azanië so ‘n “verkeerde plek”. Eintlik mag jy niks meer sê nie, anders gaan die taalpolisie op jou toeslaan. Pleks dat die taalpolisie ingespan word om al die liederlike anglisismes wat hulle op RSG gebruik, uit te roei! Tronkstraf vir anglisismes en mense wat die woord “awesome” gebruik, sou ‘n goeie idee wees. Maar die k-woord? Nee wat, dit is onreg wat geen Middeleeuse pous sou gepleeg het nie.

Ten eerste is die woord “kaffer” so deel van ons kultuur in Suid-Afrika soos die woord “nigger” deel van die Amerikaanse kultuur is. Feitlik elke Amerikaanse sanger wat al ‘n trefferliedjie geproduseer het, gebruik vrylik die woord “nigger” of met die spelling “nigga” en veral die swart kletsrymers verwys rasnasionalisties na hul eie mense as “my niggers”. As Cyril Rampokker meer byderwets was, sou hy sekerlik en liefderik na sy kiesers as “my kaffers” verwys het. Helaas, gee hy voor om ‘n Brit of ‘n ding te wees en vermy hy sulke couleur locale.

Indien Vicki Momberg se prokureur sy sout werd was, sou hy aan die staatsaanklaer moes gevra het of die beskuldigde die k-woord met ‘n hoof- of kleinletter gebruik het. Volgens die HAT is daar ‘n groot verskil tussen die twee, Dit sou ‘n verskil tussen skuldig of onskuldig gemaak het, want die HAT verduidelik dit baie mooi:

Kaffer (-s, -tjie) (Arabies) (rassisties) Erg neerhalende benaming vir ‘n swart persoon, as skelwoord ervaar en ten alle koste te vermy.

Maar dan, net daarna in dieselfde woordeboek:

kaffer- Nog veel voorkomend as eerste lid van benaminge vir plante, diere en instrumente en dan moeilik te vermy tensy ‘n ander benaming gegee word. Opmerking. Die woord word hier stellig neutraler aangevoel.

Nou maar presies! Solank jy liefs die woord “kaffer” met ‘n kleinletter spel (of uitspreek), sal dit “stellig neutraler aangevoel” word.

En dis juis wat die arme Vicki Momberg, die semantiese martelares, gedoen het! Die feit dat sy agt-en-veertig keer die woord gebruik het, toon aan dat dit vir haar ‘n kleinletterwoord is, en nie die rassistiese term met ‘n hoofletter nie. Sy het dit kultureel gebruik, en nie polities of kwetsend nie.

Weliswaar het Momberg Engels gepraat, maar haar Afrikaanse van (Momberg) dui aan dat sy eintlik die Afrikaanse “kaffer” gebesig het, en nie die Engelse “kaffir” nie.

Nou is dit egter so dat “kaffir” ook sterk wortels in die Engelse kultuur het, wat Momberg se saak nog verder sou kon ondersteun. Só het Skoppensboer ‘n bietjie gaan kers opsteek by die Engelse Wikipedia en uitgevind dat sowel Mahatma Gandhi as Winston Churchill die woord “Kaffir” (nogal met ‘n hoofletter) gebruik het. Churchill het tydens die Tweede Vryheidsoorlog geskryf oor sy “irritation that Kaffirs should be allowed to fire on white men”.

‘n Engelse musikant en komponis, John Philip Sousa, het in 1914 ‘n konsertsuite met die titel “Tales of a Traveler” gekomponeer met die onderdeel: “The Kaffir on the Karoo.”

Aan die begin van die Sherlock Holmes-film, Terror by Night, wat in 1946 gemaak is, is daar sprake van ‘n groot diamant “First touched by the fingers of the humble kaffir…” terwyl ‘n swartman op die skerm vertoon word wat inderdaad ‘n diamant vanaf die grond optel.

Maar gaan kyk gerus self na al die ander voorbeelde van die woord “kaffir” wat in de Engelse kultuur — so geliefd by swartmense wat selfs skole afbrand om in die Rooitaal te onderrig mag word — voorkom.

‘n Verdere kafferwoord (let daarop dat, volgens die HAT se voorskrifte die woord met ‘n kleinletter as lid van ‘n samestelling geskryf moet word om nie aanstoot te gee nie) wat Skoppensboer ontdek het, is “Kafiristan”, wat die historiese benaming van die Noeristanprovinsie in Afghanistan was. Blykbaar speel die Engelse digter en skrywer Rudyard Kipling se novelle, The man who would be king, daar af. Natuurlik sal daar rassiste wees wat die hedendaagse Suid-Afrika as ‘n “Kafiristan” sou beskryf, nes die destydse tuislande neerhalend as “Bantoestans” afgemaak is, maar soyons sérieux, soos die Fransman sê. Kom ons wees ernstig.

Eintlik gaan Vicki Momberg nie tronk toe weens crimen injuria nie, maar vanweë ‘n literêre oortreding van die kommunistiese sensuur wat die ANC-bewind op ons toepas. Waarskynlik het sy al heelwat Afrikaanse romans en gedigte gelees en is daardeur beïnvloed om die woord “kaffer” (met ‘n kleinletter, let wel) te besig. Sy het dit in gemeen met Totius, CM van den Heever, Etienne Leroux en André P. Brink, om maar enkelese te noem. Soos dr. Dan Roodt reeds vandeesweek in ‘n twiet aangetoon het, bevat die Hertzogpryswenner deur Etienne Leroux, Magersfontein o Magersfontein! die woord “kaffertaxi”, asook die frase “die kaffer in die swembad”. In Totius se beroemde gedig Trekkerswee wat insgelyks die Hertzogprys ontvang het, kom die woord “Kaffer” (selfs met ‘n hoofletter!) verskeie kere voor, onder andere in die strofe:

En dan—die Kaffers is so baar!
“Daar staan die brood al uitgerys
en die oond is koud! Dis werklik waar,
‘n mens moet hul ook alles wys.”

Op Engels het J.M. Coetzee die Nobelprys vir letterkunde verwerf met sy roman, Disgrace, waarin die verteller die woord “Kaffraria” vir die Transkei gebruik. Die HAT omskryf die byvoeglike naamwoord, “Kaffraries” as:

Van, behorende tot, afkomstig van Kaffraria, die vroeëre benaming vir Transkei.

Skoppensboer se rassistiese vriend wat nou in die ewe rassistiese land Australië woon waar niemand hom in die tronk gaan smyt vir ‘n aanhaling uit Totius of Etiennie Leroux nie, het vandeesweek droogweg opgemerk:

“Net soos Holland ‘n provinsie van Nederland is, is Kaffraria ‘n provinsie van Kafiristan.”

Van Wyk Louw het op sy dag gehoop dat die Afrikaanse letterkunde of wysbegeerte ‘n “-isme” die wêreld sou instuur, iets wat die Franse natuurlik al met oorgawe gedoen het met terme soos naturalisme, simbolisme, surrealisme, strukturalisme, postmodernisme, en wat nog. Skoppensboer meen egter dat die term “verkaffering” die Afrikaner se unieke bydrae tot die intellektuele geskiedenis van die Weste en van die wêreld verteenwoordig. Selfs nie eens die Amerikaners wat veel meer as ons oor rassekwessies gepraat en geskryf het, kon met so ‘n diepgaande wysgerige begrip vorendag kom nie.

Helaas kom die woord nie in die HAT voor nie, maar dit is verwant aan die meer algemene “verafrikanisering”. Dit druk egter die donker kant van verafrikanisering uit, daar waar verval intree soos in Zimbabwe ná sy grondhervorming of die Belgiese Kongo (DRK) ná sy vele revolusies en oorloë. Selfs die kafferboetiekoerant (Skoppensboer is seker hulle sal op so ‘n benaming uiters trots wees), die Mail & Guardian, het ‘n klompie jare gelede ‘n droewige prentjie van verkaffering of Afrika-verval geskets in die berig Africa as we know her might soon be history thanks to rebels, minerals, and drugs.

‘n Onbekende briefskrywer het in 2009 Praag daarvan beskuldig dat hierdie webblad tot “die verkaffering van die Volk bydra”:

As Praag weer eendag bereid is om soos blanke mense te begin optree laat my asseblief weet, maar vir hierdie verkaffering van my Volk wat julle propageer sien ek nie voor kans nie! Skaam vir julle!

Dit is Skoppensboer se bede dat hierdie nederige rubriek nie tot die verkaffering van ons volk sal bydra nie, maar juis tot ons opheffing en verheldering.

Op haar eiesoortige manier, het Vicki Momberg moontlik insgelyks beswaar aangeteken teen die verkaffering van die polisie, in die semantiese sin en nie in die rassesin nie, presies dít waaroor die kafferboetiekoerant, die Mail & Guardian, in 2014 geweeklaag het. Met ander woorde, Momberg het nie omgegee om deur swart polisie bedien te word nie, sy wou net nie onder onbekwame swart polisiemanne (verkafferde “kaffers” met ‘n kleinletter) deurloop nie.

Moontlik was dit ook omdat sy haar in Engels uitgedruk het en nie in Afrikaans nie, want Engels bevat eenvoudig nie al die nuanses van Afrikaans as dit by die woord “kaffer” kom nie. Daar bestaan twaalf bladsye in die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) net oor “kaffer” en samestellings, asook eiename, wat die k-woord bevat.

As die woord “kaffer” regtig moes ophou bestaan, sou ons die helfte van ons taal kwyt wees!

Skoppensboer se twee gunstelingwoorde is: “kafferin” en “kafferalmanak”. Volgens die WAT is “kafferin” ‘n deftige of skertsende vroulike weergawe van “kaffer”. “Kafferalmanak” is die plant Haemanthus katharinae oftewel “bloedblom”, “waarvan die blomtyd vir die Kaffers die teken is dat die saaityd aangebreek het”.

Nog iets wat Skoppensboer so tussen die tientalle lemmas oor die woord “kaffer” in die WAT ontdek, is die volgende: As jy baie laat is, is jy “kafferlaat”.

Nou ja, dis al laat Sondagoggend en Skoppensboer is na ‘n partytjie op pad in die einste Randburg waar Vicki Momberg, Afrikaans se eie semantiese martelares en Johanna van Arkel tot die brandstapel gevonnis is. Hy het nog nie gestort of aangetrek nie, daarom is hy reeds “kafferlaat”.

Maar die laaste woord of prefiks is nog nie oor die woord “kaffer” gespreek nie. Daarvan is Skoppensboer seker. Al moet ons dit op die mure en op hysbakdeure begin verf, laat ons nie die stryd vir spraakvryheid en die behoud van ons kultuur en veral die skatkis van uitdrukkings eie aan Afrika of “ou Kaffraria” soos J.M. Coetzee met sy Nobelpryspen geskryf het, laat vaar nie!

En dalk moet ons vir Vicki Momberg geld insamel vir Afrikaanse leesstof in die tronk, sodat sy al die polities inkorrekte boeke van Totius, C.M. van den Heever, Etienne Leroux, André P. Brink en vele ander kan lees? Skoppensboer is doodseker dat mense regoor die wêreld so ‘n fondsinsameling sou ondersteun. Immers is sy, soos Amnestie Internasionaal dit sou stel, ‘n “gewetensgevangene”. Die definisie van so ‘n gevangene is:

“Iemand wat in die tronk gesit is vir politieke of godsdienstige sienings wat nie deur die staat waar hy of sy woonagtig is, geduld word nie.”

As Skoppensboer nie so kafferlaat was nie, sou hy verder kon uitwei oor die amptelike godsdiens van hierdie staat, wat iets soos “kafferaanbidding” of die onnatuurlike aanhang van mense en veral gesagsfigure van die swart ras beteken. Die feit dat jy nie ‘n kafferaanbidder is nie, beteken nie dat die staat oor die reg beskik om jou in die tronk te smyt nie, meen Skoppensboer.

Kennelik is Vicki Momberg, anders as Adderjan Basson, Marx du Preez en al die ander kranksinnige gatkruipers wat in die hoofstroommedia skryf, geen kafferaanbidder nie. Sy dra ook nie ‘n hidjab nie. Dis nie onwettig vir ‘n vrou om sonder ‘n hidjab in die openbaar te verskyn nie. Ten minste nie in ons republiek nie, anders as in vele Moslemlande. Sy het haar bloot van ‘n eg Afrikaanse en uiters genuanseerde begrip bedien, en is suiwer vanweë ‘n gewaande semantiese oortreding by die Randburgse hofselle afgelei en slaap nou agter tralies in “Sun City”, Soweto se berugte gevangenis vir geharde misdadigers.

Marius Coertze: Vicki Momberg en vonnisse vir witmense

Vicky Momberg se vonnis is buitensporig. So buitensporig, dat dit aan die belaglike grens.

Momberg is die wit vrou wat beroof is en wat met die onwillige en trae swart polisiebeamptes op die misdaadtoneel gestry het. In haar frustrasie en skok, het sy die onwillige, swart polisiebeamptes met die K-woord uitgeskel.

Vandag is sy in die Randburgse landdroshof gevonnis tot 3 jaar gevangenisstraf, waarvan een jaar opgeskort is om vir ‘n tydperk van drie jaar soos ‘n swaard oor haar kop te hang. Dit beteken dat sy die oorblywende twee jaar (wat nie opgeskort is nie) in die tronk moet gaan sit.

Momberg is borgtog geweier hangende haar appèl teen haar vonnis, en sy moet nou twee jaar gevangenisstraf gaan uitdien. Dít alles, omdat sy ‘n swartmens die K-woord toegevoeg het. Dit is weereens ‘n straf wat heeltemal buite verhouding is tot die oortreding.

Momberg het nie enige persoon aangerand of beseer nie. Sy het iemand beledig. ‘n Swart polisieman beledig. Vir daardie belediging is sy tot direkte gevangenisstraf gevonnis.

Hierdie vonnis herinner aan baie aan die buitensporige swaar vonnisse wat die sogenaamde “doodskis-twee” in Middelburg opgelê is. Duidelik gaan die Suid-Afrikaanse regstelsel gebuk onder ‘n politiek korrekte vooroordeel teenoor blankes.

Swartmense se gevoelens is deesdae belangriker as mense se lewens. Veral witmense se lewens. Dis hoe die NSA deesdae werk. Dis die land waarin ‘n klein wit minderheid moet leef en oorleef. Wat lê daar nog vir ons voor?