Toneel uit ‘n polisievideo van die ritueel wat op stakende mynwerkers uitgevoer is
deur Jonisayi Maromo en Gavin Emmanuel
‘n Groot groep kaal mynwerkers het die dag voor die Marikana-skietery rituele op ‘n koppie beoefen, het die Farlam-kommissie Vrydag aangehoor.
Brigadier Adriaan Calitz van die polisie het getuig dat ‘n wit Toyota-bakkie op 15 Augustus verlede jaar emmers by ‘n koppie naby die Nkaneng-plakkerskamp in Marikana naby Rustenburg in die Noordwesprovinsie afgelaai het.
”;n Groep stakers het na die bakkie toe gegaan en dit omring. Ek het dit aan die (GOK) gesamentlike operasieskomitee gerapporteer dat sommige van ons lede gedink het die emmers bevat moetie,” het hy gesê.
Ná 4 nm. het ‘n polisiehelikopter wat die toneel gepatrolleer het, verslag gedoen dat omtrent 800 kaal stakers agter die koppie geskuil het “en dat ‘n tradisionele geneser met hulle besig was”.
Die volgende dag is 34 mense, meesal stakende mynwerkers, tydens ‘n botsing met die polisie doodgeskiet. Agt-en-sewentig is gewond terwyl hulle uitmekaar gespat en naby die Lonmin-platinamyn in Marikana ontwapen is.
Die Farlam-kommissie is later daardie maand aangestel om die omstandighede rondom die skietery te ondersoek, asook die dood van 10 ander mense, waaronder twee polisiemmanne en twee veiligheidswagte, gedurende die voorafgaande week.
Calitz, een van die polisie-offisiere wat tydens die arbeidsonrus aan die Marikana-operasie toegewys is, het Vrydag tydens die kommissie se openbare verhoor in Centurion getuienis gelewer.
Hy het gesê die wit Toyota-bakkie is waargeneem waar dit stowwe in emmers aan die mynwerkers gelewer het.
“Die helikopter het verslag gedoen dat die ongeveer 800 kaal stakers besig was om rituele uit te voer.”
Calitz het gesê dat een van die versetsleiers, wat as Noki geëien is, herhaaldelik die polisie aangesê het om die koppie te verlaat.
Mnr. Noki het na vore gekom en gesê dat hulle nie meer met die SAPD (Suid-Afrikaanse Polisiediens) gaan praat nie en dat hulle met die mynbestuur deur hul prokureur, Shapiro, wil praat. Hy het toe na die groep teruggestap,” het Calitz gesê.
“‘n Kort rukkie later het die bui van ‘n groep van ongeveer 300 mans merkbaar verander, want hulle het groter aggresssie getoon deur hul wapens teen mekaar te slaan en het heen en weer in ‘n hegte eenheid beweeg.”
In Maart het die kommissie aangehoor dat die sangoma wat blykbaar die rituele op die betogende mynwerkers uitgevoer het, doodgeskiet is.
Ishmael Semenya het namens die polisie die sangoma se dood by die openbare verhoor aangekondig.
Indertyd het hy gesê dat die polisie gepoog het om die 69-jarige sangoma, Alton “Ndzabe” Zikhuthele Joja, na die kommissie te bring om te getuig.
In Junie het die Nasionale Vervolgingsgesag gesê dat Lindelani Mkhize, 28, wat daarvan beskuldig word dat hy die sangoma gedood het, in die Bizana-landdroshof verskyn het.
Mkhize is in sy tuisdorp, KwaMaphumulo, in Kwazulu-Natal in hegtenis geneem.
Joja sou voor die Farlam-kommissie oor sy rol, en dié van sy seuns, getuig het, betreffende die rituele wat op die stakende mynwerkers uitgevoer is.
Die rituele was blykbaar veronderstel om die mynwerkers onsigbaar in die aangesig van geweervuur te maak.
Vyf gewapende mans het Joja geskiet toe hy na hul voertuig voor sy huis stap om hulle te vra wat hulle daar soek.
Die skieters het op die vlug geslaan. Hul motor is later verlate en uitgebrand met ‘n geweer daarbinne gevind .
Joja het by sy aankoms by ‘n plaaslike hospitaal gesterf..
Die openbare verhoor word Maandag voortgesit. – Sapa
Het iemand al oor die ooreenkomste tussen Adolf Hitler en Nelson Mandela geskryf? Beide het tronk toe gegaan. Albei het ‘n outobiografie oor hul “stryd” geskryf. In die geval van Hitler was dit letterlik Mein Kampf, oftewel, “My stryd”.
Mandela kon hom dit seker nagedoen het en sy relaas “My struggle” genoem het. Hy het egter die titel Long walk to freedom verkies. Dis vir my ‘n ietwat onakkurate titel aangesien hy meer in die tronk gesit het as wat hy letterlik “geloop” het of selfs iewers heen op pad was. Maar dit daargelaat.
Daar is egter verskille tussen Hitler en Mandela ook. Hitler het nie van Jode gehou nie, terwyl Mandela hom byna sy hele lewe lank met Jode omring het. Daarom ook woon hy in die meesal Joodse rykmansbuurt Houghton in Johanesburg en is dit ook hier waar sy “Centre of Memory” gisteraand met groot fanfare geopen is.
Suid-Afrika is die land van swak smaak en paradokse. Daarom dra “Madiba”, soos hy genoem word, baie lelike hemde en woon hy nie in Xhosaland of die Transkei nie, maar in Houghton. Die “pelgrim na vryheid” verkies dus die boomryke, Westerse voorstad van Johannesburg bo die Stoïsynse eenvoud van ‘n Xhosa-hut iewers in Qunu. Hitler, daarrenteen, het vele beroemde skilders, sangers, musici en staatshoofde in sy berghut, die Berghof, in die Beierse Alpe ontvang, onder andere: David Lloyd George (3 Maart 1936), the Aga Khan (20 Oktober 1937), die hertog en hertogin van Windsor (22 Oktober 1937), Kurt von Schuschnigg (12 Februarie 1938), Neville Chamberlain (15 September 1938) en Benito Mussolini(19 Januarie 1941).
Indien iemand my kwalik neem dat ek Beiere in dieselfde asem as Nelson Mandela noem, is Beiere natuurlik so deel van die ANC-regering soos die horde produkte uit fabrieke van die Beierse Motorwerke (BMW) wat gisteraand die hele Sentraallaan in Houghton oorgeneem het. Meesal was hulle ook swart, die kleur van nasionaal-sosialisme. Mercedes-Benz, Hitler se gunstelinghandelsmerk as dit by voertuie kom, was ook goed verteenwoordig.
Swart mans in swart Duitse motors wat in donker pakke geklee is, het so min of meer die aard van Maandagaand se byeenkoms bepaal waartydens hulde aan die Groot Leier (Führer?) gebring is. Blykbaar het Bill Clinton sommer ‘n miljoen dollar aan die sentrum geskenk en die Amerikaanse ambassadeur, Patrick Gaspard, staan gedweë in ‘n tou van ander donateurs wat elkeen meer as ‘n miljoen rand bygedra het. Daar is mnr. Jürgen Schreiber, die uitvoerende beampte van Edcon, wat Edgars en die CNA besit, Volgens Bloomberrg Businessweek verdien Schreiber R11 059 000 per jaar, dus amper tweemiljoen rand per maand. Maar die skenking is nie uit sy eie saak nie, wel dié van Edcon wat ‘n miljoen bygedra het, benewens kleiner skenkings wat deur elkeen van die maatskappy se 40 000 werknemers ingesamel is. Kaya FM skenk ook meer as ‘n miljoen, tesame met die Britse sokkerklub Sunderland wat ‘n Skotse vrou al die pad van Engeland laat kom het. Iewers op ‘n BBP-sitplek is daar ook ‘n Rockefeller, want die patriarg David Rockefeller is blykbaar insgelyks ‘n groot bewonderaar van Mandela.
Die Lotto het R11,5 miljoen geskenk en blykbaar gaan Mandela se huidige tuiste in Houghton ook gekoop word en tot nasionale monument verklaar word.
As ons laatmiddag aanvanklik by die sentrum aankom, staan Leon Wessels, een van die Nasionale Party se hopelose onderhandelaars wat deur Slovo, Mandela, Kasrils en ander tydens die onderhandelinge ore aangesit is, ietwat beteuterd rond. “Ja, ek was deel hiervan,” hoor ek hom aan een van die gaste sê. Hy dra geen donker pak nie.
Ek voer ‘n kort video-onderhoud met die Afrikaanse akteur, Gys de Villiers, wat fw de klerk in die rolprentweergawe van Long walk to freedom speel. Die film het oor ‘n begroting van 150 miljoen dollar beskik, dus anderhalf miljard rand teen die huidige wisselkoers. ‘n Engelsman het die film gefinansier en die wêreldwye verspreiding word deur die gebroeders Weinstein van die VSA behartig. Bob en Harvey Weinstein is bekend om hul Joodse nasionionalisme; in een van hul rolprente, Inglourious Basterds, slaan die Joodse hoofkarakter Duitse krygsgevangenes met ‘n bofbalkolf dood. Die Weinsteins sou seker, soos Mandela, in Houghton tuisvoel, al is daar soveel Beierse motors te siene.
Wie skryf deesdae president Jacob Zuma se toesprake? wonder ‘n mens. Blykbaar het hy direk vanuit Kolombo, Sri Lanka, na die partytjie by die Nelson Mandela-sentrum gevlieg en het net ‘n halfuur laat opgedaag. Ek kan onthou dat ek eenkeer twee ure vir hom by sy huis in Forest Town moes wag nog voordat hy president geword het, dus kan ‘n mens nie heeltemal van Afrikatyd praat nie.
Zuma kondig ook aan dat daar op Geloftedag ‘n standbeeld van Mandela by die Uniegebou onthul gaan word.
As South Africans we are proud to be the children of Tata Nelson Mandela, and to share his proud legacy with the rest of the world.
Up to this day Tata Madiba continues to inspire all of us and remains a symbol of hope and resilience to all those striving for a better and more humane world.
As the South African government we will continue to honour Tata Madiba and his generation of leaders for the massive contribution they made to our liberation.
Part of the work we are doing to honour our icon is that, in December we will unveil Tata Madiba’s statue at the Union Buildings.
This will be done as part of marking National Reconciliation Day, which this year also marks the centenary of the seat of government, the Union Buildings in Pretoria.
Wat my tref aangaande die gedagte van Mandela se “erfenis”, is die leegheid van die begrip. Nog ‘n Suid-Afrikaanse simulakrum. Benewens swart motors uit München en Stuttgart, beskik die huidige staat oor geen erfenis nie. Demokrasie is in elk geval ‘n Westerse idee en daarom het Mandela dit kwalik uitgevind. Boonop word die begrip so lukraak en lomp op die land toegepas dat dit merendeels tot sy teenoorgestelde lei. Daar is net geen finesse wat politieke denke betref nie. Simplistiese demokrasie sonder enige federale komponent het geen van die politieke vraagstukke in die land opgelos nie en eintlik net vererger. Daar is nou meer ontevredenheid en onluste as ooit.
Mandela se ou kantoor by die sentrum lyk asof dit uit Wetherlys kom: baie Engels met gestoffeerde meubels en ‘n klassieke, Victoriaanse soort lessenaar. Afrikaans word in die vertrek langsaan as “die taal van die vyand” beskryf en daarom verbaas dit mens dat daar ‘n eksemplaar van J.C. Kannemeyer se biografie oor Leipoldt op die boekerak staan. Sover ek kon sien, was dit die enigste Afrikaanse boek in die hele sentrum.
Ek is nogal daardeur geskok dat enigiemand Afrikaans as “die taal van die vyand” kan tipeer. Die begrip toon nogal ooreenkomste met die “entartete Kunst” waarvan die Nazi’s gepraat het. Daar is vele Engelse in Suid-Afrika wat in elk geval Afrikaans – asook Nederlands, wat gewoonlik daarby ingesluit word – as ‘n soort minderwaardige, “ontaarde” taal beskou. Kennelik huldig die Nelson Mandela-sentrum dieselfde mening, anders sou Afrikaans nie so prominent daar as “taal van die vyand” voorgestel gewees het nie.
Terwyl die aanvanklike kunstenaarsvoorstellings die sentrum as wit uitgebeeld het, het die kleure nou verander na bruin, rooi en geel. Soos in vele ander geboue in Suid-Afrika, word geboue wat in ‘n modernistiese styl uitgedink is agterna met steretipe “Afrika-“elemente versier. Dit geskied byvoorbeeld by die Staatsteater in Pretoria waar “Ndebele-patrone” jare ná die bou van die oorspronklike gebou bygevoeg is. Gepoogde “Afrosjiek” raak dan Afrokitsch.
Langs die vertrek met die slagspreuke oor Afrikaans, is ‘n ander rmet ‘n tafel wat vir iets soos die “Ridders van die ronde tafel” bedoel is, want dis rond. Hier word daar glo netelige vraagstukke bespreek, maar dit lyk meer asof denke en indringende besining vermy word, te oordeel aan die onderwerpe op die sentrum se webwerf.
Die Nelson Mandela-sentrum verteenwoordig ‘n vreemde sinkretisme tussen geld en ‘n vervloeë’, kommunistiese radikalisme. Die hele siening van die Suid-Afrikaanse geskiedenis wat op die mure verwoord word, wemel van argaïese kommunistiese clichés. Dog die uitvoerende beampte van Edcon of die Britse sokkerklub kom dit seker nie agter nie.
Op pad terug motor toe, kom ons ‘n splinterrnuwe Rolls Royce-afslaankap teë met ‘n chauffeur wat op een van die gaste, ‘n blanke dame, wag. Die motor, in kontras met die nasionaal-sosialistiese voertuie van die hooggeplaastes en ANC-lede, is spierwit. Die wit Rolls glim spookagtig in die donker.
Ook tydens die hoof van die sentrum, Sello Hatang, se toespraak was daar sprake van “spoke” wat oor Mandela waghou. Ek meen hy het daarmee die geeste van die voorvaders bedoel.
Of dalk was dit ‘n toespeling op Karl Marx: “‘n Spook goël by Europa… die spook van kommunisme.”
Nelson Mandela is ‘n konstruk en die swye rondom die ANC en SAKP se terreur jeens burgerlikes moet by elke besoeker aan die “Centre of Memory” spook. Dit het hoog tyd geword dat ons daardie swye begin bevraagteken.
In die VSA, wat reeds oor ‘n allamintige moordsyfer beskik, sterf drie keer soveel mense in motorongelukke as wat vermoor word. Suid-Afrika is natuurlik die wêreld se kampioenland wat geweldsmisdaad betref, daarom word meer mense jaarliks vermoor as wat in motorongelukke omkom.
Skoppensboer dra nogal getrou sy sitplekgordel. Die meeste moderne motors gaan in elk geval elektronies aan’t gil as jy wegtrek sonder om jou sitplekgordel vas te maak. Die vraag is nou: indien dit so belangrik is om ‘n sitplekgordel aan te sit, ingeval jy in ‘n botsing betrokke raak, is dit nie nóg belangriker om jou teen moord of ‘n skietery te beskerm nie?
Blykbaar is daar ongeveer driehonderd misdaadsindikate in die land bedrywig en die Tsjeg met onderwêreldse bande, Radovan Krejcir, was onlangs in die nuus vanweë koeëls wat vlieg, bomme wat afgaan en dergelike meer. DIs natuurlik ‘n ope vraag of die ANC self nie eintlik ‘n misdaadsindikaat is nie, gegewe die groot bedrae geld wat die party op allerlei duistere maniere vanuit die staat na die party of sy amptenare kanaliseer. Met die sterk Zoeloe-invloed deesdae, is hulle nie meer die “Xhosa Nostra” nie, maar steeds “kamerade wat sake doen”.
Op straat, op plase, in winkelsentrums en in ons huise, word ons egter blootgestel aan die die Wilde-Weste-kultuur van die ruwe Suid-Afrika. By tye in die negentiende eeu, veral aan die Oosgrens, het dir ewe woes gegaan en het boere blykbaar gewapen gaan ploeg. Hulle kon te eniger tyd aangeval word.
Die mense wat die beste in die ruwe Suid-Afrika aangepas het, is oudpolisie- en weermagmense wat gewoond daaraan was om ‘n dienspistool saam te dra en dit steeds doen. Die gewone lid van die publiek beskou egter nog nie koeëlvaste klere en ‘n 9-millimeter onder sy arrmholte as noodsaaklike mode-items nie.
Het dit nie hoog tyd geraak dat ons so ‘n mode skep nie? Met dié dat dit so gevaarlik buite is, gaan Skoppensboer nie eintlik saans veel uit nie en verkies tuisvermaak, soos fliek op die rekenaar. Hoewel die meeste Hollywood-akteurs ten gunste van strenger wapenbeheer in die VSA is, synde polities liberaal, speel vele van hulle in films wat in die ou dae ‘n skop-skiet-en-donder genoem is. Iewers het Skoppensboer gelees dat die VSA oor ‘n honderd miljoen wapens in privaatbesit beskik en dis nie eens naastenby so gevaarlik daar soos in Suid-Afrika nie!
Abby in die TV-reeks Charlie’s Angels met ‘n Heckler & Koch MP5. Foto: Internet Movie Firearms Database
Met al die byderwetse pistole, handkarabyne, jag- en sluipskuttergewere wat in flieks vertoon word, is daar iets soos die Internet Movie Firearms Database waar ‘n mens jou gunstelingheld of -heldin se wapens in nadere besonderhede kan gaan beskou. Dis seker die invloed van feminisme, maar daar is deesdae amper meer vroulike geheime agente wat sommer tien mans tegelyk met ‘n paar houe en skoppe uit die pad kan veeg en dan ‘n klein oorloggie met ‘n Heckler & Koch MP5 in elke hand teen ‘n spul skurke kan voer. Daar’s nou vir jou ‘n handelsmerk om oor te kwyl: Heckler & Koch.
Dié Duitse maatskappy maak ook die MP7-handkarabyn wat van hul spesiale 4.5-millimeter-kaliber gebruik maak en wat blykbaar deur beskermende klere kan dring. Dié lyk só:
Skoppensboer moet egter bieg dat, in weerwil van die sjarme en stilering van Heckler & Koch se masjienpistole, Made in Germany en wat nog, daar ‘n Belgiese wapen is wat hy nie sal omgee om in sy Kerskous te hê nie. Dit is Fabrique Nationale se P90 wat ook in ‘n hele paar Amerikaanse TV-reekse en films te siene is en wat deur ongeveer veertig lande as ‘n ligte aanvalsgeweer aanvaar is, veral vir spesmagsoldate. Die P90 neem 50 rondtes wat in ‘n unieke, deursigtige magasyn gehuisves word. As jy dus in jou plaaslike winkelsentrum in ‘n skietgeveg met ‘n bende rowers betrokke raak, hoef jy nie te tel hoeveel skote jy afvuur nie, want jy kan sommer sien hoeveel patrone daar nog oor is. Net die ding vir huis-en-haardbeskerming in Suid-Afrika!
Alex in Nikita (eerste seisoen) met ‘n FN P90TR. Foto: Internet Movie Firearms DatabaseBruce Willis in ‘A good day to die hard’ (2013) met ‘n Beretta 92FS. Foto: Internet Movie Firearms DatabaseHierdie tweekleur-Beretta 92FS kan goed pas by jou tweekleurhemp, of enige ander hemp! Foto: Internet Movie Firearms Database
Afhangend van wat jy buite jou mure te wagte is, is dit natuurlik nie nodig om altyd ‘n outomatiese wapen byderhand te hê nie. In al die flieks en TV-reekse is daar pragtige pistole te siene, waaronder Sig-Sauer, Walther, Glock, Beretta en vele ander. Die klassieke Beretta 92FS kan net die ding wees om onder jou kopkussing mee te slaap. Vir omtrent R200 kan jy aanlyn ‘n skouerholster daarvoor aanskaf wat boonop plek het vir twee ekstra magasyne. As jy regtig moeilikheid op pad Pick ‘n Pay of Checkers toe verwag, kan jy nog agter jou rug ‘n ander magasynhouertjie vasgespe met plek vir ‘n bykomende drie magasyne, Saam met dié in die pistool self, sal jy dan toegerus wees met sestig rondtes wat seker genoeg sal wees om vanagter die hondekosrakke jou man te staan totdat hulp opdaag. Met jou koeëlvaste Kevlar-onderhemp aan, sal jy heel veilig voel en hopelik ‘n paar misdadigers die ewigheid in stuur. Dis selfs moontlik om in jou inkopiesak ‘n Kevlar-helm saam te dra wat jy by die eerste teken van vyandelikhede kan opsit. Motorfietsryers dra immers valhelms oral saam, dus kan ons ewe maklik koeëlvaste helms begin gewild maak. Alles in belang van veiligheid.
Met Malema se EFF wat dreig om plase te begin beset, sal boere en hul gesinne moet sorg dat hulle goed bewapen is met hierdie en ander wapens. Groepe boere behoort saam te werk om verdedigingsplanne voor te berei en natuurlik met tweerigtingradio’s in verbinding te wees. Tweerigtingradio’tjies is deesdae spotgoedkoop en kan by vele elektronikawinkels aangeskaf word.
Pompaksie-haelgewere, jaggewere, handwapens, masjienpistole, dít alles kan handig te pas kom as chaos op die platteland as gevolg van onwettige optrede deur EFF-lede met rooi barette uitbreek. En kry gerus van daardie koeëlvaste ondergoedjies. Daar is damesmodelle ook te koop en as jy nie van die ding onder jou hemp hou nie, is daar sogenaamde “overte” modelle beskikbaar wat jy bo-oor dra.
Die tragiese is: meeste mense bestee meer op nuwe selfone as aan hul persoonlike veiligheid. Dit sal moet endkry, want ons is terug in die negentiende eeu toe elkeen hoofsaaklik vir sy eie veiligheid moes sorg.
Daar is natuurlik mense wat daarvan hou om gevaarlik te leef, nie ‘n sitplekgordel te dra nie en dit ongewapen buite hul huise waag. Skoppensboer is egter te veel van ‘n moffie hiervoor en daarom is sy leuse: Eerder bang Jan as dooie Jan.
Ten slotte, as geld nie ‘n kwessie is nie, kan jy ietsie oor ‘n R100 000 uitgee vir dié Oostenrykse meneer, die Steyr-HS.50-sluipskuttergeweer. Hy vuur ‘n .50-kaliber- Browning-masjiengeweerpatroon vir langafstandselfverdediging.
Stedelike sjiek: Maggie Q as Nikita in die tweede seisoen van dié reeks met ‘n Steyr HS.50 wat sy sommer by ‘n wapenhandelaar afgeneem het. Foto: Internet Movie Firearms Database
Oor die afgelope paar dae vanaf Dinsdagoggend is ‘n massiewe kuberaanval teen die webwerwe en bedieners van PRAAG geloods. Die sogenaamde verspreide-diensweerhoudingsaanval (Engels DDOS) waarby potensieel tienduisende rekenaars betrokke was, het as oogmerk gehad om PRAAG en sy diensverskaffer bankrot te maak deur die verbruik van bandwydte en skade aan netwerkinfrastruktuur.
By tye het die verspreide-diensweerhoudingsaanval die PRAAG-bedieners buite werking gestel maar tans is beide die Afrikaans webwerf by praag.co.za en die Engelse blad by praag.org aanlyn.
Dr. Dan Roodt, direkteur van die Pro-Afrikaanse Aksiegroep (PRAAG) ‘n gemeenskapsnuusdiens en kultuurorganisasie, het in ‘n verklaring gesê: “Ons is heeltemal verbyster deur die vlak van kuberaktiwiteit wat daar tans deur ekstremistiese anti-Afrikaanse groepe in die land teen ons gemonster word. Daar bestaan ook verskeie Facebook-blaaie wat deur mense onder vals identiteite bedryf word wat ons wil vernietig, oënskynlik omdat ons betogings teen misdaad ondersteun, asook veeltaligheid in Suid-Afrika goedgesind is.”
Die kuberaanval het aansienlike skade aangerig, nie net aan PRAAG nie, maar ook aan sy diensverskaffers en hul netwerke, iets wat kragtens Suid-Afrikaanse wetgewing strafregtelike aanspreeklikheid skep. Hierby kan ook gronde vir ‘n siviele eis gevoeg word, indien die oortreders opgespoor word.
“Ons gaan klagtes by die SA Polisiediens indien kragtens die Wet op elektroniese kommunikasie en transaksies nr. 25 van 2002 rakende die verspreide-diensweerhoudingsaanval teen ons, asook daardie naamlose individue wat aanhou om ons op Facebook, sosiale media en teenoor potensiële adverteerders op ons blad belaster,” meen Roodt.
“Ons gaan beslis nie hierdie soort aanvalle met gelatenheid verduur nie,” sê Roodt. “Ons lesers en ondersteuners staan by ons en honderde het reeds as vrywilligers aangemeld om dié pogings om ons monddood te maak, te beveg. Ons sal egter nie van die onsmaaklike en onderduimse metodes van ons teenstanders gebruik maak nie, maar ons op ‘n oop, deursigtige en wettige manier verdedig.”
Hierdie vraag impliseer ‘n oorvereenvoudiging van die dilemma wat ek wil bespreek, omdat ons vir eers nie ten volle van die Rooitaal sal wegkom nie. Nietemin, glo ek dat die onderliggende logika wat my noop om hierdie vraag te stel baie relevant is. Laat ek verduidelik.
Steve Hofmeyer maak die stelling, “We are not used to being raped by black people.” teenoor ‘n TV-joernalis ten tyde van Rooi Oktober. Is die teendeel dan dat ons gewoond is om deur witmense verkrag te word? Ek twyfel dis wat Hofmeyer bedoel het. Die brawe Sunette Bridges vir wie ek sedert Rooi Oktober baie respek ontwikkel het, neem deel aan regter Davis se Judge for Yourself en doen haar bes. Vir ‘n tweedetaalspreker vaar sy glad nie te sleg nie, maar gemeet aan die standaard van ‘n eerstetaalspreker is sy maar power. Wees verseker dat die aanvallende Davis op Bridges se taalagterstand gereken het.
Nóg Steve hofmeyer, nóg Sunette Bridges se vertoning is uniek. Meeste van ons wat tweedetaalsprekers is, sal onder soortgelyke omstandighede dalk nog swakker as hulle presteer. Vir die Suid-Afrikaanse gehoor is hulle Engels neffens substandaard, maar tog goed genoeg. Kom dit egter by die buiteland wil mens hulle liewer uitdoof. Hulle gebruik van die taal en hul swaar aksent laat veel te wense oor en sal enige aanhoorder van kanaal laat verander. Ongelukkig is die Engelssprekende wêreld baie rassisties en mense wat nie hul taal op standaard kan praat nie word gewoonlik as dom beskou.
Ek woon nou reeds ses jaar in ‘n Engelssprekende land. Voordat ek hier aangeland het was ek onder die indruk dat my Engels heel goed was. Ek het immers my eie besigheid in Johannesburg bedryf. Hier het ek egter ontdek dat ek as tweedetaalspreker erg te kort skiet. Boonop het ek besef dat die Engels wat selfs deur eerstetaalsprekers in SA gebesig word ‘n verleentheid vir hierdie internasionale taal is.
In die ou Suid-Afrika het ons twee amptelike tale gehad, nl. Engels en Afrikaans. Dit het Nasionale Party-eersteministers en later staatspresidente in die prekêre situasie geplaas waar hulle, anders as hul Europese eweknieë, hulle in twee tale vlot moes wees. Ek sal nooit vergeet hoe John Vorster kleigetrap het op internasionale perskonferensies nie. Sy onvermoë om die woorde reg uit te spreek het hom heeltemal belaglik laat oorkom. PW Botha was nie veel beter nie en Pik Botha (buitelandse minister) was amper net so erg soos Vorster. Hulle was in ‘n onbenydenswaardige posisie want soos Steve Hofmeyer, Sunette Bridges en Dan Roodt moes hulle ook ‘n moeilike saak aan Engelse media in hul tweede taal
stel.
Ons Afrikaneraktiviste het klaarblyklik nog nie besef dat toe ons land elf amptelike tale gekry het hulle van Engels bevry is nie. Anders as eertydse NP-ministers is daar geen verpligting om enigsins meer met die media op Engels te kommunikeer nie.
Reeds in die Sowjet-jare het Russiese regeringslui doodeenvoudig geweier om met die Weste op Engels te komminikeer.
Soos sy voorgangers is Gorbatsjof en sy ministers altyd deur hul eie tolke vergesel. Daar kan geen twyfel wees dat ‘n intelligente en geleerde man soos Mikhail Gorbatsjof Engels magtig was nie. Nietemin, met elke staatsbesoek aan die VSA moes elke sin van Ronald Reagan eers deur Gorbatsjof se tolk na Russies vertaal word en dan is die Sowjetleier se Russiese antwoord weer na Engels vertaal. Ek is seker Gorbatsjof het Reagan in die eerste plek goed verstaan, maar niks ooit laat blyk nie.
Behalwe dat Russiese/Sowjet-trots nie sou duld dat die USSR-sekretarisgeneraal/president Engels met die VSA-president praat nie, sou dit ook strategies dom wees. Gorbatsjof sou nooit die moeilike ontwapeningsonderhandelinge so effektief in Engels kon behartig as in sy eie moedertaal, Russies, nie. Terloops, President Poetin en heelwat ander Europese regeringshoofde pas ook hierdie benadering toe.
Howel ons leiers/aktiviste se Engels goed genoeg is om nie te wag vir die vertaling van ‘n Engelse vraag nie, sou ek ernstig aanbeveel dat hulle oorweeg om slegs op Afrikaans te antwoord en veral waar hulle aan formele debatte deelneem. Dan sal daar geen probleem met die kwaliteit van die inhoud van die antwoord, die taalgebruik of die aksent wees nie. Vir seker moet daar Engelse Magisters onder ons wees wat as vrywillige tolke vir ons aktiviste by sulke geleenthede sal optree. Waar dit nie moontlik is nie kan ons aandring op onderskrifte met dien verstande en voorwaarde dat ons die bypassende Engelse teks na die opname self sal voorsien. Immers kan ons nie die vertaling aan vyandiges oorlaat nie.
Wanneer ‘n tweedetaalspreker se spanningsvlakke toeneem, soos tydens ‘n debat, verswak hul Engels. Glo my, ek het nou reeds ses jaar se intensiewe Engelse ervaring agter die rug en nog steeds het ek hierdie probleem met nie meer as 70% oorkom nie. Dus, waarom wil ons Afrikaner-aktiviste enigsins geleerde Engelssprekende Suid-Afrikaners op hul taal aanvat? Dit is dom. Immers is dit ‘n baie ongelyke speelveld. Ja, daar sal geleenthede wees waar daar nie ‘n vertaler sal wees nie, en waar mens doodeenvoudig onmiddellik in Engels moet antwoord, soos tydens Rooi Oktober. Immers is ons leiers aktiviste en nie regeringslui nie en sal daarom nie heeltyds die gerief van tolke hê nie. Nietemin, hou die Engels slegs vir waar dit nie anders kan nie. Ons hoef onsself nie as Engelsmagtig aan die Engelssprekende wêreld voor te doen nie. Om Engels te praat, is ‘n vorm van selfdiskriminasie en wys tot watter mate ons minderwaardig oor ons eie taal en kultuur voel.
Waarom demonstreer ons nie ons uniekheid nie? Ons het ons eie trotse taal, ons eie kultuur en identiteit en ons soek ons eie staat. Ons wil nie deel van hierdie Afro-Angel-Saksiese staat wees nie.
Vele lesers van hierdie blad is waarskynlik daarvan bewus dat ‘n naamlose Facebook-groep aanhoudend klagtes teen PRAAG aanmeld by Google en adverteerders wat van hul netwerkadvertensiediens gebruik maak. Die gevolg is dat Google ons netwerkadvertensies afgeskakel het, wat vir ons ‘n aansienlike verlies aan inkomste beteken.
In die proses het hierdie ekstreemlinkse drukgroep egter ook Afrikaans benadeel, want soos dit vir ons lyk, gaan Google geen advertensies meer op enige Afrikaanse webwerwe toelaat nie. Ons argument is dat Afrikaans aan die groter taal Nederlands verwant is en daarom behoort ons blad vir “Suid-Afrikaanse Nederlands” deur te gaan. Immers verskil Suid-Afrikaanse Engels ook veel van Amerikaanse, Britse, Kanadese of Australiese Engels.
In vandag se Rapport verskyn daar ‘n berig deur Jana van der Merwe en Pieter Malan onder die opskrif: ‘Dan Roodt praat g’n vir my nie’ – Afrikaanse vrou begin aksie. Selfs in hierdie opskrif is daar sprake van ‘n denkfout, want nêrens ter wêreld bestaan daar ‘n vereiste dat ‘n mens “namens ander moet praat om te kán praat nie”. Onderliggend aan dié naamlose “jong wit Afrikaanse vrou” se veldtog teen PRAAG is ‘n soort Leninisme wat bepaal dat slegs die Kommunistiese Party wat namens die werkersklas praat, toegelaat moet word om hoegenaamd enigiets te sê of te publiseer.
Suid-Afrika beskik reeds grootliks oor ‘n de facto-eenpartystelsel, met die ANC wat alle provinsies en feitlik alle munisipaliteite buite die Wes-Kaap regeer. Moet ons nou boonop Leninistiese eenpartydenke óók aanvaar?
Iewers het ek in Engels geskryf, “rassisme” is die simulakrum die Nuwe Suid-Afrika se verlore morele kode. Jy kan moor, verkrag, steel of die staat/munisippaliteite plunder net soveel soos jy wil, maar solank jy “anti-rassisties” is, is jy ‘n goeie mens.
Dit amuseer my nogal dat die naamlose jong vrou (dalk Carina Papenfus?) dink dat my denke “argaïes en nie feitelik korrek is” nie. Asof die soort Oos-Duitse kommunisme wat deesdae in ons land geld “modern” is! Nietzsche het gesê dat kommunisme die mees agterlike en primitiewe staatsvorm is. Die denke van die Eurorpese Verligting gaan eintlik by dié mense verby; hulle heg nie waarde aan die rede nie en predik ‘n blindelingse geloof in politieke korrektheid.
Eintlik is Mandela nie die vader van die NSA nie, maar Joe Slovo, na wie Harrowweg hier in Johannesburg hernoem is. Ek sal nooit aanvaar dat ons Slovo se rampspoedige ideologie slaafs moet navolg nie, al word dit deur Rapport en die meeste Nasperspublikasies nagepraat.
Dwarsdeur die wêreld is Links intellektueel bankrot. Lees maar die onlangse berig in die New York Times oor Wes-Europa waar sogenaamde “populistiese, regse partye” in al die lande opgang maak. Reeds sedert die 1940s het George Orwell, Arthur Koestler, Albert Camus, Raymond Aron, André Glücksmann, Jean-François Lyotard, Pascal Bruckner en vele ander Westerse intellektuele kritiek op kommunisme gelewer. Pole, Rusland, Tsjeggië en die res van Oos-Europa het insgelyks kommunisme en marxisme verwerp.
“Gelykheid ten alle koste” het 100 miljoen mense in die twintigste eeu laat sterf. Ook in Suid-Afrika veroorsaak dit verwoestende geweld, wat maar net ‘n voortsetting van Slovo en kie. se afstootlike terreur uit die tagtigerjare is. Met die hulp van die berugte Oos-Duitse geheimediens, die Stasi, het Slovo en sy luitenante Rashid Aboobaker Ismail en Ronnie Kasrils, die Kerkstraat- en Amanzimtoti-bomme geplaas. Hulle het ook verskeie ander dodelike ontploffings in Wimpy-restaurante veroorsaak.
Wie ook al die “jong, wit Afrikaanse vrou” is wat agter die veldtog teen ons webblad sit, sy maak haar skuldig aan Stasi-denke. Slegs menings wat strook met die heerrsende, linkse ideologie van die ANC en Suid-Afrikaanse Kommunisteparty moet geduld word. Alles wat daarvan afwyk word as “regs en rassisties” getipeer.
Ook die term “fascis” wat tydens sewentig jaar van kommunisme in Oos-Europa vrylik gebruik is om dissidente mee te stigmatiseer, word deesdae algemeen in Suid-Afrika gebruik. Die Naspers-rubriekskryfster, Christi van der Westhuizen, besig dit ook om haar opponente te tipeer. As jy nie “regs en rassisties” is nie, is jy ‘n fascis. In Oos-Duitsland is die term “anti-fascistiese verskansingsmuur” gebruik vir die berugte muur wat sewentien miljoen Duitsers in hul eie land gevange gehou het. Nie net het die berugte “muurskieters” hul eie mense afgemaai wat oor die muur probeer klim het nie, maar hulle het selfs op Wes-Duitse gesinne geskiet wat per ongeluk die grenslyn in ‘n bootjie iewers op ‘n Berlynse meer of rivier oorgesteek het.
Joe Slovo, Mandela se baas en die meesterbrein agter die kommunistiese oorname van Suid-Afrika, was goed bevriend met Markus Wolf, die geheimsinnige hoof van die Oos-Duitse Stasi.
Vir linkses is enige trots op die eie kultuur, liefde vir die eie taal (soos Afrikaans), selfs iets so onskuldigs soos Boerekos, gelykstaande aan “fascisme”. Soos Jonathan Jansen ook gesê het: “As jy die ras van jou dogter se kêrel waarmee sy Vrydagaand uitgaan kan voorspel, is daar iets met haar opvoeding verkeerd.” Iewers praat Van Wyk Louw van die “mensvleisbredie” waarin Afrikaners gevaar loop om te versink. Wat vir Louw egter ‘n gevaar was, is vir die linkse internasionaliste ‘n ideaal: Almal moet deel van die mensvleisbredie word en diegene wat hul eie kultuur of identiteit wil behou, moet desnoods stilgemaak word. En as jy eers stil is, is dit soveel makliker om jou sommer boonop dood te maak, want moord en terreur het nog nooit in die pad van linkse revolusionêre gestaan nie.
Tydens ‘n TV-onderhoud met die Franse skrywer Richard Millet het hy ironies na drie aspekte van sy identiteit verwys:
Ek is heteroseksueel; wat ‘n skande!
Ek is ‘n blanke Fransman; wat ‘n skande!
Ek is Katoliek; wat ‘n skande!
Binne ons konteks word elkeen van ons wat as heteroseksueel, blank en met min of meer christelik-protestantse waardes beskryf kan word, dus deur die ekstreemlinkse ideoloë in beheer as “regs en rassisties” of selfs “fascisties” beskou. Soos al die rampspoedige links-radikale revolusies van die twintigste eeu, staan die Suid-Afrikaanse revolusie in die teken van “verandering” oftewel “transformasie”.
Dis nie genoeg dat die hele politieke orde, die onderwys, die media en die heersende kultuur verander nie; ook die mens self moet verander. Hy moet inderdaad ‘n “nuwe mens” word, na die norme van die revolusie.
Soos ek al soveel kere geskryf het, het die oorlog glad nie met die magsoorname in 1994 opgehou nie. Dis tans bloot oorlog met ander middele. Nou nie meer die bom op straat of in in die Wimpy nie, maar die oproep tot volksmoord op alle Afrikaners (dubula iBunu) of “elimineer die regses, rassiste en fasciste”. Die Facebook-groep teen PRAAG en Afrikaners is bloot die keersy van Julius Malema: óf ons moet onvryheid aanvaar, óf ons moet uitgedelg word.
Selfs die DA, wat oor die afgelope jare teen ‘n spoed na links beweeg het, het vandeesweek (te laat) spyt gekry dat hy vir die nuwe wet op swart bemagtiging gestem het. Op die keper beskou, is die staat, wat ons as sy vyand beskou, besig om op elke vlak in ons lewens in te meng: in ons taal, ons kultuur, ons identiteit, ons ekonomiese lewe, ons menswees.
Die vraag is: gaan ons vir lief neem om maar deel van die mensvleisbredie te word? Soos slawe wat onder die totalitêre sweep verbitterd maar gedweë hul lot moet aanvaar?
Of gaan ons ten minste ons spraak- en meningsvryheid verdedig teen diegene wat juis – en so verskriklik – namens ons wil praat?
Die konserrwatiewe leier André Visagie is skuldig bevind aan die onwettige besit van wapens en ammunisie, het Beeld Saterdag berig.
Sy seun, Jan, 18, wat sy mede-aangeklaagde was, is in die Kimberleyse landdroshof vrygespreek.
Landdros Vernon Smith het gesê Visagie, leier van die Geloftevolk-Republikeine, het “geen vertroue” in die polisie nie en is ook bekommerd oor plaasaanvalle wat hom laat glo dat mense in staat moet wees om hulself te beskerm.
Visagie het vroeër aan die hof gesê dat ‘n trommel wapens wat in sy seun se kamer ontdek iss, daar geplant is.
Smith het Visagie skuldig bevind maar gesê dat daar geen getuienis is dat sy seun van die wapens in die instapkas in sy kamer bewus was nie.
Willie Esterhuyse (middel), met Thabo Mbeki (regs)
deur Leon Lemmer
Willie Esterhuyse (gebore in 1936) was tot 1987 lid van die Broederbond en jare lank skynbaar ‘n liefling van die Afrikaner en die NG Kerk. Byvoorbeeld, aan die Universiteit Stellenbosch het die inisiatief van hom uitgegaan om aan PW Botha ‘n eredoktorsgraad toe te ken. Esterhuyse kom uit ‘n Sap-gesin, maar hy het ‘n stoere ondersteuner van apartheid geword. Hy was een van diegene aan wie die Nasionale Party-regering aanvanklik sy onderhandelinge met die ANC toevertrou het. Kort nadat hierdie samesprekings ‘n aanvang geneem het, het Esterhuyse en Thabo Mbeki vriende geword en het Esterhuyse besluit dat hy eerder ANC- as NP-gesind is.
Deesdae kan Esterhuyse blykbaar nie verstaan waarom hy nie meer deur sy mede-Afrikaners op die hande gedra word nie. Naspers nooi hom darem nog soms uit wanneer daar ‘n onthaal of ander funksie aangebied word. Daarna verskyn sy foto in die koerant. Andersins moet hy in die na-Mbeki-era maar briewe aan die koerant skryf of ‘n toespraak vir publikasie aanbied om nie heeltemal in die vergetelheid te verdwyn nie. Die waarheid is dat die spreekwoordelike nuttige idioot ‘n beperkte rakleeftyd het.
Kom ons gaan ‘n bietjie na hoe Esterhuyse self sy openbare beeld getransformeer het. Daarna kan hierdie geykte vraag beantwoord word: Is Esterhuyse ‘n Afrikaner? Sy Sap-wortels en waarheen hy op pad was, het in 1979 die eerste keer duidelik geblyk met die publikasie van sy boek, Afskeid van apartheid. Dit is onder meer op grond van sy afkeer van apartheid en sy “geheime gesprekke” met die verbode ANC dat die ANC-regering tydens die Mbeki-bewind in 2003 aan hom die Orde van Luthuli (silwer) toegeken en hom ‘n leidende Afrikaner genoem het. Ek bepaal my aandag vervolgens by sy drie jongste boeke.
Esterhuyse het sy verset teen sy kweekskoolagtergrond getoon met sy boek, God en die gode van Egipte: In die voetspore van die Onsienlike (Wellington: Lux Verbi, 2009, 256p). Daarin verskyn hierdie neerbuigende opmerking: “Veral sedert 1979 het dit vir my al moeiliker geword om na die ortodokse gebulk van die Afrikanerbulle in die Groot Kraal (staat, kultuur en kerk) te luister” (p 21). Waaroor “bulk” Afrikanerbulle? Oor beskawing, oor Westerse waardes, oor die handhawing van standaarde, oor wat blankes en veral Afrikaners tot stand gebring het. Dit is wittes wat hierdie land oor meer as drie eeue ontwikkel het, in ‘n era wat deesdae as “donker” voorgestel word. Afrikaans het in daardie duisternis as ‘n volwaardige taal tot stand gekom. Dit gaan vir hierdie “Afrikanerbulle” om kwalitatiewe sake. Moet daar saam met apartheid ook hiervan sonder meer afskeid geneem word?
Die kernboodskap wat Esterhuyse in sy 2009-boek oordra, is dat stories en mites in die Bybel vertel word. Dit beteken nie dat die gebeure wat in die Bybel beskryf word werklik plaasgevind het nie. Dit gaan om ‘n bepaalde boodskap ter singewing oor te dra. Die Bybel word bloot ‘n “openbaring van mense” (p 67). Hy laat hom soos volg uit oor die Bybelboek Eksodus: “Dis eintlik ‘n sameflansing van ‘n verskeidenheid kampvuurstories en godsdienstige praktyke van woestyntrekkers op pad na hulle beloofde land” (p 35).
Die Ou Testament word beskryf as “‘n storie oor hulle [die Jode se] verstaan van God en sy rol in die lewe en geskiedenis van mense, state en gemeenskappe, wat oor tyd heen in skrif beslag gekry het” (p 111). “Dis nie die gode of God wat tekste heilig maak omdat hulle regstreekse goddelike openbarings bevat nie. Heilige tekste, ‘die Skrif’ ingesluit, is niks anders en niks meer nie as die getuienisse van mense se uitsonderlike ontmoetings en ervarings” (p 135). Soos in die geval van apartheid het Esterhuyse afskeid geneem van die God waarin hy in sy ouerhuis, “die klipkerk van Laingsburg” en aan die Kweekskool van Stellenbosch geglo het (p 188).
Godsdienstige opvattings word sodoende diensbaar aan Esterhuyse se neo-verligte politiek. Hy wil (en ons moet) hande vat (p 235) en ‘n verskil maak (p 231, 233, 241). Die modewoorde van die huidige plaaslike politieke retoriek (bevryding, verandering/transformasie, geregtigheid, ens) word kwistig rondgestrooi. Geloof word “‘n verbintenis aan saakmakende en vernuwende geregtigheid” (p 240). “Die profetiese tradisie was … primêr ‘n bevrydingstradisie” (p 240). Esterhuyse gaan selfs sover om te beweer: “Vanaf Jesaja en Miga tot by Jesus. Binne dié tradisie … Jy moes jouself identifiseer as ‘n geroepene, ‘n aktivis vir die droom van geregtigheid, ‘n vryheids- en vredestryder” (p 246).
Jesus word voorgestel as “‘n bepaalde inkarnasie of vleeswording van die geregtigheidsdroom … ‘God’, in Jesus as ‘n rolmodel, is volgens die stories van die Bybel ‘n simbool van die ewige, goddelike soeke na geregtigheid” (p 248). Dit is duidelik dat Esterhuyse (soos) ‘n bevrydingsteoloog geword het. Sy vertolking van die Bybel is sodanig dat dit sy neo-verligte en pro-ANC-politiek ondersteun. Religie word diensbaar aan sy politieke voorkeur gemaak. Sy nie-teïstiese, pragmatiese godsbegrip rugsteun sy politieke (wan)opvattings.
.
Esterhuyse se volgende boek, Die God van Genesis: Drama in die amfiteater van die Oneindige (Durbanville: Christelike Media Publikasies, 2010, 294p) is in dieselfde trant as sy vorige boek geskryf en vul dit aan. Van onder meer die Bybel skryf hy: “Self dink ek nie meer die geskrifte is heilig in die sin dat hulle deur die Goddelike self met ‘heiligheid’ beklee is nie. Dit is mense wat deur hulle vereenselwiging met ‘n bestaande geskrif die geskrif as iets spesiaals, as ‘heilig’, uitsonder” (p 68). Let op die volgende vertolking: God “se fokus is nie op die hemel nie. Ook nie op die skepping as sodanig nie. Dit is op verhoudinge, veral met die mens en die aarde” (p 108). Esterhuyse kan sekerlik nie daarop aanspraak maak dat hy dit wetenskaplik vasgestel het nie. Dit is bloot sy vertolking. Daarmee gee hy ‘n vrypas aan die verderflike politiek van die bevrydingsteoloë.
Hy erken dat dit maklik is om die Bybel te misbruik (p 283): “Dit is nie moeilik om die Bybel volgens eie vooroordeel en voorkeure te interpreteer nie” (p 252). Maar dan kom hy tog met hierdie myns insiens uiters vergesogte stelling: “Terloops, as daar ooit ‘n godsdienstige en morele revolusionêr en aktivis was, dan was dit Jesus van Nasaret. Dit is beslis nie gepas om ongekwalifiseerd ‘liewe’ voor sy Naam te skryf nie” (p 198). Dit lyk asof Esterhuyse die “voerbakke” (p 140) polities korrek rondskuif. Die volgende is sprekend van die outeur se veranderde politieke gesindheid: “Nóg ‘die volk’ nóg ‘die taal’ is ‘n skeppingsordinansie! Dit is veranderlikes” (p 253). Hy versuim om by te voeg: Dit beteken nie dat jy jou eie mense en moedertaal vir ander moet verruil nie.
Die derde en laaste boek wat hier bespreek word, is Esterhuyse se Eindstryd: Geheime gesprekke en die einde van apartheid (Kaapstad: Tafelberg, 2012, 367p). Die teks handel oor die verkennende gesprekke wat Esterhuyse en ander “uitgesoekte” lede van die Afrikaanse “binnekring” van 1987 tot 1990 met ANC- lede gevoer het. Esterhuyse praat van die “Afrikaner-ANC-gespreksgroep” (p 115). Heel aan die begin van sy betrekkinge met Mbeki het Esterhuyse aan hom bely dat hy deur die Nasionale Intelligensiediens (NI) gestuur is en dat hy aan die NI rapporteer (p 122). Omdat Esterhuyse hom spoedig eerder by die ANC as die NP geskaar het, kon hy skryf: “Die ANC sal my nie vermoor nie. Hulle het belang by my oorlewing” (p 30).
In die boek word daar uitdrukking aan heelwat volslae naïwiteit gegee. Asof dit wysheid uit die mond van ‘n suigeling is, haal Esterhuyse sy dogter soos volg aan: “Thabo Mbeki kan tog nie ‘n terroris wees nie” (p 170). Elders noem hy egter dat Mbeki militêre opleiding in die Sowjet-unie ondergaan het (p 115), wat sekerlik nie ten doel gehad het om hom mooier in die kerk te laat sing nie. Esterhuyse wou spesifiek in die geval van Mbeki “die konstruk van ‘terroris’ ondermyn” (p 142).
Wat Esterhuyse in sy handel en wandel en ook in hierdie boek doen, is om te ontken dat ons hier met werklike vyande te make gehad het. Vyand is ‘n “mite” (p 182 – soos hierbo in Bybelse verband), ‘n “konstruk”, bedoelende dat dit ‘n misleidende of onvanpaste term en begrip is. So ook “terroris” (p 142). Hierdie vyande moet “vennote” word (p 195). Hy wend hom tot linguistiese higiëne ten einde die ANC goed voor te stel. Dit gaan om die “ontdemonisering van die ANC” (p 36). Hulle is dus nie geweldadige en bloeddorstige terroriste nie. “Bloedorstige vyand” is ‘n “mite” (p 43). Ons is glo almal Suid-Afrikaners met ‘n gemeenskaplike vaderland, dus ‘n enkele tuisland, en ons het almal ‘n “gemeenskaplike toekomsdroom” (p 160).
“Die ANC is in die eerste plek nie ‘n terroriste-organisasie nie, maar ‘n politieke beweging” (p 129). In die boek word moeite gedoen om die ANC, ‘n “civilised and cultured group of people” (p 138), te ontdemoniseer. In dié proses word Afrikaners (minstens dié wat apartheid ondersteun) gedemoniseer. Die apartheidsregering het moordbendes gehad (blykbaar is dit nie bloot ‘n “konstruk” of “metafoor” nie) omdat die NP-regering in die “mite” van ‘n Totale (kommunistiese) Aanslag geglo het (p 56) en dus met ‘n Totale Strategie as teenvoeter vorendag gekom het (p 70). Hierteenoor hang Esterhuyse “totále transformasie” aan (p 156). Hy gebruik graag die term “sekurokrate” (p 81) vir diegene wat die Suid-Afrika van weleer teen geweld probeer beveilig het. Blykbaar is ook hierdie term nie bloot ‘n “konstruk” nie.
Tog konstateer Esterhuyse darem hierdie waarhede: “Die buitelandse vleuel van die ANC het finansieel, militêr en polities hoogs afhanklik van Moskou en sy meelopers geword” (p 62) en “sonder Sowjetsteun sou die ANC nêrens gekom het nie” (p 205), asook dat die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party die ANC “intellektueel en ideologies gedomineer het” (p 84). Die Botha-regering en sy veiligheidsmagte, wat hulle teen terrorisme en kommunisme verset het, word die “ystervuis” genoem (p 38) en die oorlog ‘n “burgeroorlog” (p 131). In ‘n oorlog word mense gedood, maar Esterhuyse gebruik telkens ANC- en WVK-taal: ANC-aktiviste word “vermoor” (bv p 39). Dalk net ‘n enkele keer erken hy dat die ANC moorde gepleeg het wanneer hy skryf oor “geweld en moordbendes aan albei kante” (p 181).
Esterhuyse munt nie uit in objektiwiteit nie. PW Botha word die “Groot Krokodil” genoem en Nelson Mandela die “Groot Ikoon” (p 207). Botha was glo “arrogant” (p 108) en het ‘n “obsessie met mag en publisiteit” (p 193) gehad, maar nie “denk-elastisiteit” nie (p 177). Hy word telkens as “halsstarrig” getipeer (bv p 169). Mandela, daarenteen, is ‘n “meesterlike oorrompelaar” (p 94-95), ‘n “passievolle politieke omvormer” (p 208) en “die sjarmante en eg menslike leier” (340). “Hy tree soos ‘n visionêre leier op. ‘n Moses-figuur” (p 175). “Mandela is sy ware self: Vredesoeker; versoener; gematigd; nie-rassig” (p 272). Maar Mandela was in werklikheid die inisieerder, stigter en eerste hoof van Umkhonto weSizwe (MK), die militêre of geweldsafdeling van die ANC. Let op hoe Esterhuyse hierdie feite oor sy vredesikoon verdoesel: Mandela “het wel ‘n hoë posisie in MK gehad” (p 238).
Mbeki het, volgens Esterhuyse, ‘n “skerp analitiese vermoë” (p 125) en “hy praat beredeneerd en baie logies” (p 164). Hy is vir Esterhuyse “die soort mens … wat ek bereid sal wees om met my lewe te vertrou” (p 142). Desmond Tutu en Allan Boesak word voorgehou as “gerespekteerde kerkleiers” (p 39), “charismatiese leiers” (p 107), “uiters bekwaam en leiersikone in eie reg. Nie revolusionêre militantes nie” (p 219). Oliver Tambo was glo ‘n “gematigde” ANC-leier (p 41), terwyl dit in werklikheid hy was wat gelas het dat sagte teikens in blanke woonbuurte deur die UDF/ANC aangeval moet word (p 87). Tambo het die gewelddadige UDF geloof as ‘n “uitstaande voorbeeld van die ‘political maturity of our people'” (p 133).
Esterhuyse het allerhande romantiese en uiters naïewe verwagtinge van die nuwe Suid-Afrika gekoester. Hy skryf “dat ‘n nuwe politieke daeraad besig was om deur die duisternis van apartheid te breek” (p 207-208). Hy beskou dit as: “‘n Dramatiese paradigmaskuif, weg van rasgebaseerde politieke voordele en verskansings, na nie-rassigheid” (p 296). Daar is hierdie mondvol hoop: “Volhoubare vrede, geregtigheid, regverdigheid en stabiliteit” (p 302). Andrew Young, die swart Amerikaanse aktivis, het beweer dat “die ANC eendag kan bewys dat swart mense ‘n gesofistikeerde land kan regeer” (p 271). Het die ANC-regering dit bewys, of juis die teenoorgestelde? Patrick Fairweather, ‘n Britse regeringsamptenaar, het gesê: “The best way to address white fears in South Africa is to make an economic success of Zimbabwe” (p 120). Die oorverligte Esterhuyse het sy hoop gevestig op ‘n “Suid-Afrika waarvoor ons nie skaam hoef te wees nie” (p 15) en ‘n “ware nie-rassige demokrasie” (p 48).
Die skandaligste aspek van Esterhuyse se naïwiteit is sy teenkanting teen minderheidsregte, insluitende vetoreg, vir blankes. Dít terwyl swartes in die VSA in ruime mate minderheidsregte het. Esterhuyse, die oud-Broederbonder. is “ten gunste van ‘n een-mens-een-stem-verkiesing in ‘n eenheidstaat” (p 27). Oor die grondwetlike onderhandelinge in 1993 skryf hy: “Ek het toe al lankal weggestap van die NP se idee van groepsregte en minderheidsveto’s” (p 299). In die praktyk het dit die gevolg dat alle Suid-Afrikaanse nie-wittes deesdae groepsregte het (bv ingevolge regstellende aksie en swart ekonomiese bemagtiging) terwyl al die wittes (en net die wittes) geen groepsregte het nie. Hiervoor kan ons Esterhuyse en andere wat ‘n “onmisbare en deurslaggende rol” in die voorbereidingsfase gespeel het (p 335) mede-verantwoordelik hou. Hy is een van dié wat geen onheil in swart oorheersing gesien het nie. Hy het geen beswaar teen die verswelging van wittes deur swartes met hulle vreemde nie-Westerse waardes geopper nie. Hy het die duisternis van apartheid gekontrasteer met die lig wat die ANC sou bring. Ek is diep dankbaar dat ek dit nie op my gewete het dat ek medepligtig aan verraad teenoor my eie etniese groep is nie.
Vervolgens vestig ek die aandag op die jongste brief (12 Oktober, p 18) en artikel (19 Oktober, p 11) wat Esterhuyse in Die Burger gepubliseer het. In die brief verwys hy na “baie Afrikaners wat hulself as ‘slagoffers’ ervaar.” Dit is glo “die moeder van onverdraagsaamheid.” Met verwysing na Jonathan Jansen se onlangse anti-Afrikaanse uitlatings skryf Esterhuyse: “Ek het groot waardering vir jou Voortrekkersrol in ons land.” Omdat Tim du Plessis kritiek op die loskanon Jansen uitgespreek het, reageer Esterhuyse soos volg: “Ek het besluit om nie meer Rapport te lees nie.” Hy verkwalik Leopold Scholtz omdat laasgenoemde twyfel uitgespreek het oor die mate waarin Russel Botman die heil van Afrikaans aan die Universiteit Stellenbosch bevorder. Ten slotte haal hy Brigalia Bam, ‘n ANC-aktivis, goedkeurend aan: “We seem to have unlearned the power of real dialogue which served us so well in the past.” Die dialoog waarna verwys word, is daardie gesprekke wat die land in die skoot van die ANC laat beland het. Die “us” wat so baie daarby gebaat het, is die swartes. Hierdie brief dui op ‘n groot mate van frustrasie by Esterhuyse; dermate dat dit twyfel oor sy geestelike ewewig kan wek.
Esterhuyse se jongste artikel is gebaseer op ‘n toespraak wat hy in Washington, DC, gelewer het. Die bedoeling was seker onder meer dat die koerantlesers kennis moet neem dat sy mening soms nog in aanvraag is. Hy stel hierdie vraag oor Suid-Afrika: “Waarom wás en is ons steeds ‘n geweldsland?” In Eindstryd het Esterhuyse apartheid, en nie die ANC se terrorisme nie, as die oorsaak van geweld voorgehou. Dít wat die verlede betref. Die politieke en ander geweld wat tot in die hede onder die swart massa voorduur, behoort ongetwyfeld aan die voorbeeldstelling van die ANC as “bevrydingsorganisasie” toegeskryf te word, maar Esterhuyse doen dit nie. Hy profeteer: “Gewelddadige betogings op plaaslike vlak is bestem om toe te neem.”
Hy toon deesdae, dus in die na-Mbeki-era, ‘n mate van ongedurigheid met die ANC: “Géén volhoubare vrede sonder ‘n suksesvolle staat nie … Brose en mislukte state, sistemies korrupte state en state wie se leiers die staat intern ‘herkoloniseer’ het, kan beslis nie vrede bevorder nie … Nelson Mandela en Thabo Mbeki se vorme van visioenêre leierskap, gedra deur ‘n ANC-organisasiekultuur en korps toegewyde ‘wyse vroue en manne’ [let op die volgorde], is verruil vir blatante transaksieleierskap waarin politieke lojaliteit (en tenders en poste) koopbaar geword het. Dié soort leierskap verander ons swaar verworwe demokrasie [ANC-taal] stelselmatig en doelbewus in ‘n vorm van ‘n kliëntestaat: kolonialisme en neo-kolonialisme [gedefinieer as: “uitsluiting deur ‘n nuwe elite”] getransformeer in neo-patrionialisme[;] die staat ‘n verlengstuk van die leier, sy familie, sy vriende en geslepe sakemanne.” Esterhuyse het klaarblyklik nog nie vrede gemaak met die feit dat hooggeprese demokratiese prosesse, naamlik sy geliefde gepeupelkrasie, die oorsaak was dat sy vriend Mbeki die trekpas gekry en Jacob Zuma hom vervang het nie. Dat Suid-Afrika beter daaraan toe tydens Mandela en Mbeki se bewind was, dui in werklikheid nie, soos Esterhuyse beweer, op hulle “visionêre leierskap” nie, maar bloot op die feit dat die verval onder swart bewind geleidelik plaasvind en eksponensieel toeneem.
Maar dan kom die oorverligte Esterhuyse weer in rat: “Vergewe en vergeet … is ‘n vorm van ‘ontkenning’ deur veral wit mense.” Hy verwys na “die onreg van die verlede” en nie na die talle opsigte waarin die land tydens bv die apartheidsera beter daaraan toe was nie. Eintlik kom sy pleidooi daarop neer dat die nuwe Suid-Afrika nou weer “brugbouers” nodig het; mense soos Esterhuyse, die “koerier” (Eindstryd, p 180) of superbode wat boodskappe tussen die NI en die ANC vervoer het.
Ten slotte moet hierdie vraag beantwoord word: Kan ‘n ANC-meeloper soos Esterhuyse en iemand wat ongetwyfeld medepligtig aan die nuwe Suid-Afrika is, ‘n Afrikaner genoem word? Daar is veral drie kenmerke wat in ag geneem moet word: godsdiens, taal en politiek. Afrikaners is tradisioneel met christelik-protestantse godsdiens geassosieer. Die afstand wat daar veral sedert 1990/1994 tussen formele godsdiens en baie Afrikaners ontstaan het, maak van godsdiens die ontbeerlikste kenmerk van die genoemde drie. Sekularisasie in Westerse samelewings speel ook ‘n rol. Met of sonder formele kerkbande gaan die meeste Afrikaners voort om soortgelyke waardes te koester. Esterhuyse het nie net sy rug op die Afrikaner se “klipkerk” gekeer nie, maar hom ook in ruime mate met nie-Westerse Afrika-waardes vereenselwig.
Taallojaliteit, Jaap Steyn se taalgetrouheid, neem myns insiens deesdae toenemend die plek van godsdiens in as ‘n onmisbare bestanddeel van Afrikanerskap. Afrikaanssprekendes wat nuwe-Suid-Afrika-entoesiaste geword het, praat sonder beswaar geradbraakte Afrikaans en/of maak Engels hulle taal van voorkeur. Wat opval is dat Esterhuyse, sover ek weet, nêrens kommer oor die lot van Afrikaans in die nuwe Suid-Afrika uitgespreek het nie; ook nie werklike kommer oor die lot van Afrikaners en ander blankes in ‘n land waar die swart meerderheid in beheer is nie. Hy het hom nooit vereenselwig met die “taalbulle” wat hulle vir die behoud van Afrikaans as onderrigtaal aan die Universiteit Stellenbosch beywer het nie. Kyk bv sy reaksie in die brief waarna hierbo verwys is. Esterhuyse het hom van die bevordering van die heil van Afrikaans en van die “taalbulle” gedistansieer omdat assosiasie met hulle afbreuk sou doen aan die neo-openbare beeld wat hy van homself in sy na-Boederbond-era probeer vestig het. Ook wat Afrikaans betref, slaag Esterhuyse nie die toets vir Afrikanerskap nie.
Lojaliteit teenoor Afrikaans word in groot mate deur politieke gesindheid bepaal. Jan Smuts, Bram Fischer, Beyers Naudé, Nico Smith, Frederik van Zyl Slabbert, Leon Wessels, Anton van Niekerk en Willie Esterhuyse druip veral om politieke redes die lakmoestoets vir Afrikanerskap. Afrikaners voel lotsgebonde aan hulle mede-Afrikaners en ander blankes en verraai en vertrap nie Afrikaner-ideale deur eerder nie-wit etniese groepe se belange na te jaag nie. My beswaar is nie teen die uitreik na ander etniese groepe as sodanig nie, mits dit binne perke geskied. Daardie perke word oorskry as daar ‘n oordrewe sug bestaan om ander etniese groepe ter wille te wees ten koste van Afrikaners en ander blankes se belange. Dit is die kernprobleem wat al die pas genoemdes met hulle potensiële Afrikanerskap behoort te hê.
Die berig wat so pas op die Engelse praag verskyn het, het my nou aan die dink gesit. Dit gaan oor ‘n Libanees, Hassan Diab, wat daarvan verdink word dat hy by die beplanning van ‘n terreuraanval op 3 Oktober 1980 by ‘n Joodse sinagoge in die rue Copernic in Parys betrokke was. Diab appelleer tans teen die uitleweringsbevel wat ‘n vorige Kanadese hof teen hom toegestaan het en wat bepaal dat hy in Frankryk tereg moet staan vir sy moontlike aandeel aan die terreurdaad.
Hoeveel terreurdade is daar nie teen ons, die Afrikanervolk, in die tagtigerjare gepleeg nie? Sommige van die oortreders is wel deur die ou regering vervolg en bestraf, maar veral die beplanners en leiers het meesal skotvry daarvan afgekom. Van hulle het amnestie by die WVK gekry, maar baie het nie eens aansoek gedoen nie. Myns insiens was die hele amnestieproses in elk geval gebrekkig en bevooroordeeld teenoor ons, omdat Tutu en sy trawante hoegenaamd nie opgeleide regters of regslui was nie, afgesien nog van die feit dat hulle hatig anti-Afrikaans is.
Ek is dik daarvoor dat allerlei mense, waaronder joernaliste van Naarpers, die BBC, die Guardian, New York Times en ander, ons gedurig daarvan beskuldig dat ons “misdade teen swartes” gepleeg het. Ons word opgesaal met historiese en witskuld terwyl ons ongeveer ‘n derde van ons belastingbasis gebruik het om swartes op te hef deur middel van onderwys, gesondheidsbesteding en landbou-ontwikkeling. Die mees groteske aantygings word teen ons gemaak, sonder dat dit ooit in ‘n hof bewys is.
Toneel van die Amanzimtoti-bom
Hierteenoor is die feite oor al die Wimpy-restaurantaanvalle van die tagtigerjare, die Kerkstraatbom, die Amanzimtoti-bom en vele ander bekend. Onlangs is Tokyo Sexwale by John F. Kennedy-lughawe toegang tot die VSA geweier omdat hy ‘n terroris was, en met reg!
Die Afrikaner aanvaar al die onregmatige, leuenagtige beskuldigings teen hom met gelatendheid, maar doen niks om diegene wat hom leed en skade berokken het, te laat vervolg nie!
Kennelik sal geen Suid-Afrikaanse hof die terreurdade van die tagtigerjare wil verhoor nie omdat ons howe kwalik meer onafhanklik is. Terreur en aanvallle op burgerlikes is egter misdade wat internasionaal strafbaar is. Daar bestaan ook verskeie Europese lande met universele jurisdiksie sodat ‘n misdaad wat in ‘n ander land gepleeg is daar verhoor kan word.
Het dit nie tyd geword dat ons ons vyande wat ons steeds op elke gebied probeer benadeel en nou ook plaasmoorde en ander verskrikkinge teen ons pleeg die stryd in die internasionale howe aansê nie? Ek is seker daar sal simpatieke Europese groepe wees wat ons hierin sal bystaan en dit hoef ook nie miljoene rande te kos nie.
Al wat kortkom, is die wil en die energie om dit te doen.
praag beskik oor ‘n regskomitee en ek voel dis iets wat ons met welslae kan voer, mits die publiek ons finansieel sal ondersteun deur meer debietorders uit te neem.
Dink net watter enorme uitwerking dit sal hê as een van ons bekende en gepamperlangde terroriste aan ‘n uitleweringsbevel na ‘n Europese land onderworpe raak! Dit sal ook baie doen om fw de klerk se onbekookte oorgawe aan die ANC en SAKP onder die soeklig te plaas.
Of is ek die enigste wat so sterk oor die saak voel?
Aanval is die beste geweer! Maar kom ons doen dit op ‘n slim manier.
Laat elke terroris wat sy hand teen ‘n onskuldige Afrikanerkind of -volwassene gelig het daarvoor boet!
Elkeen van ons begeer een of ander tyd ‘n nuwe motor. Partykeer is dit net ’n begeerte, ander kere ‘n behoefte, maar diegene wat dit onlangs probeer het, sal met my saamstem: motors is duur, peperduur!
Praag het die geleentheid gekry om drie motortjies, wat gerig is op die begrotingskoper, onder hande te neem. Die drie motortjies is wel gerig op drie verskillende kopers, maar prysgewys verkeer hulle in dieselfde kategorie.
Die Chevrolet Spark se binneruim
Chevrolet Spark LT
Vroeg in 2013 is die Spark opgekikker. Chevrolet se ikoniese minimotor gee jou dinamiese stilering met funksie en prestasie. Die motortjie is juis ontwerp vir die strate. As jy ‘n jong gesin het, is die Spark superveilig, supergemaklik om te bestuur en vir die prys, boonop heel luuks. Voeg daarby ‘n keuse van kleure, vier afwerkingsvlakke met verskillende kleure bekleedsel vir die sitplekke, en jy het ‘n stedelike ryding wat uitdruk presies wie jy is!
Met hoë wielboë, ‘n enkel-boogdaklyn en ‘n hoë wipstert met remlig, bied die Spark ‘n vorm wat spreek van ratsheid en avontuurgereedheid. Die motor vertoon modern en doelgerig vir stadsverkeer. Daar is nou ‘n herontwerpte dubbele sierrooster en voorste buffer om die effek van lewenslustigheid te versterk. Nuwe stylvolle hoofligte vloei soomloos in die gevormde metaalbakwerk in om ‘n baie vaartbelynde, brandstofdoeltreffende silhoeët te vergestalt. Handvatsels vir die agterste deure is in die D-pilare weggesteek; wat die Spark met die eerste oogopslag ‘n sportiewe driedeur maak. Wat ons die meeste beïndruk het, was die premie-afwerking wat ons toetsmotor, die LT, bied. Daar is 15-duim-allooiwiele, satyn-silwer dakrelings, misligte voor, en ‘n derde LED-remlig, wat in die agterste drukvlerk geïntegreer is.
Of jy op pad fliek toe is of na ‘n rugbywedstryd of ‘n nagklub, of selfs buite die stad in die platteland, die 5-deur-Spark kan jou en jou vriende in styl en gemak vervoer. Die binneruim is slim en bied bêreplekkies in die hoofkonsole vir items soos selfone, ‘n dubbele bekerhouer en laaitjies onder die sitplekke. Daar is sakkies agter elke sitplek, bêreplekke in die deure, ‘n ruim paneelkissie en vir die bestuurder ‘n netjiese kaartjiehouer in die sonskerm, waar jy jou petrolkaart kan inskuif vir al die tolhekke. Selfs ek met my sesvoetlyf het baie gemaklik agter die stuur ingeskuif, maar dan sal slegs ‘n klein kindjie agter my kon sit. Agter die voorste passasiersitplek was daar meer as genoeg plek vir selfs my lang lyf. Vir die jong gesin of pasgetroude paartjie sal die Chevy Spark soos ‘n handskoen pas.
‘n Hele tromstel kan in die Spark inpas
Buigsame vragruimte is ook een die Spark se eienskappe wat my baie geïmponeer het. Inkopie-uitstappies of naweke weg is pret en maklik. Met die agterste sitplekbank in plek is daar 170-liter-bagasieruim. Vir groter vragte word die agterste sitplekke net eenvoudig plat gevou en die vragkapasiteit word dadelik na 568 liter vergroot. Wat die sitplekke betref, was ek baie beindruk; dit is van duursame en ondersteunende stowwe gemaak en die aantreklike kontrasmateriaal skep ‘n jong moderne gevoel in die motor. Die dramatiese ysblou ligte plaas die aksent op die motorfiets-geïnspireerde snelheidsmeter en toereteller. Daar is hegpunte vir jou iPod of MP3-speler en daar is ook USB of AUX-hegpunte as jy eerder na iets anders wou luister.
Enjin
Die Spark word aangedryf deur ‘n hoë-prestasie-petrolenjin met ‘n 5-spoedhandratratkas. Die verplasing is ‘n 1,2 liter-enjin wat 60kW se krag lewer. In die segment is die verrigting van motors nie so belangrik nie, maar jy wil darem weet dat die motor teen 120km/u sal kan toer. Die Sparkie se maksimumspoed word aangegee as 164km/u en versnelling van 0-100km/u geskied binne net 13,3 sekondes. Die gevorderde lugdinamika en ‘n ligter, meer doeltreffende voorwielaandrywinguitleg beteken dat die Spark minder brandstof gebruik. Buite die stad is die verbruik slegs 4.5 liter/100km. In stadsverkeer kon ons so 6,1 l/100km handhaaf. Voeg daarby die CO2-vrystellingsyfer van slegs 129 gram per kilometer en jy het beslis ‘n motortjie wat nie net suinig by die pomp is nie, maar ook vriendelik teenoor die omgewing is!
Alles in ag genome, is die Spark ‘n minimotor wat groot besluite kan neem. Teen slegs 3,6 meter lank en 1,6 meter wyd, is die Sparkie superhanteerbaar en kan hy maklik ry en parkeer waar sy groter mededingers nie kan nie. Die motortjie is toegerus met agterste ultrasoniese parkeersensors wat help parkeer met ‘n hoorbare alarm. Die draaisirkel is ‘n skamele 9,9 meter. Dus, rondry en soek na ‘n parkeerplekkie by die kampus of die rugby is baie makliker as in enige ander motor. Daar is ook dubbele lugsakke en ABS-remme wat jou gesin veilig by hul bestemming sal kry. Die klein motortjie beskik ook oor ‘n volgrootte noodwiel en daar is ‘n 5 jaar/120 000km-fabriekswaarborg.
Teen R139 300 dink ons die Chevrolet Spark LT is ‘n baie bekostigbare pakket. Ons gee die Chevy 5 uit 5.
Die Honda Brio-sedan
Honda Brio 1.2 Comfort Sedan
Honda is regoor die wêreld bekend vir gehaltemotors wat altyd betroubaar en veilig is. As jy nou dink die Chevy Spark se karakter is te jonk, of jy soek net so effens minder sportiwiteit in jou ryding dan is Honda se splinternuwe Brio Sedan net die motor vir jou.
Ons toetsmotor in die “Comfort” of soos Honda hom noem; die “Amaze”-gewaad bied ‘n voorste verchroomde sierrooster wat die motor ’n moderne voorkoms gee. Persoonlik is die motortjie glad nie vir my mooi nie, maar dan moet ek sê dit is persoonlike smaak: vir my is geen Honda mooi nie. Die duurder Hondas lyk of hulle oorontwerp is maar die kleiner Hondas is bloot net vervelig. Die unieke stilering agter weerspieël die behendigheid en dinamiese aard van hierdie minisedanmotortjie. Die opvallende, kenmerkende middellyf word deur die kort, hoë bagasiebak van die motor gedra, terwyl die vloei moeiteloos in die stertkant inloop. Vir my lyk die luikrugweergawe net beter van agter, maar weereens: dit is persoonlike smaak. Binnelangs het die Brio ‘n tweekleurpaneelbord met chroom- en silwer aksente. Die sitplekbekleedsel is van goeie gehalte, maar die kleur, ‘n ligte bruin, is nou nie baie mooi nie. Die instrumentepaneel en deurinsette se plastiek is effens hard, maar vertoon tog stylvol. Die stuurwiel is op en af verstelbaar en daar is ‘n goeie klankstelsel wat MP3’s kan speel met plek vir ‘n geheuestokkie via ‘n USB-koppeling. Die Brio is ‘n sedan met 4 deure en alhoewel die motor groter vertoon van buite is hierdie in werklikheid ‘n piepklein motortjie wat slegs 3,9 meter lank is. Dít gesê, bied die Brio heelwat ruimte vir passasiers binnelangs. Ek kon weereens baie gemaklik agter die stuur inskuif. Agter die bestuurder is daar net-net meer spasie as in die Spark, maar wanneer jy daar sit, voel die motor groter, definitief breër as die Sparkie. Agterlangs sal twee volwassenes of drie kinders baie gemaklik kan saamry. Die agterste sitplekke kan nie plat vou nie en dus is die bagasieruim net wat dit is. Die bagasieruim is ‘n skaflike 405 liter te danke aan die hoë deksel, maar die bek van die bagasieruim is effens te smal vir groter tasse om maklik in te pas.
Die Honda Brio van die kant af gesien
Enjin
Honda het die Brio met dieselfde 1.2 litereenheid wat in die luikrugweergawe beskikbaar is toegerus. Die enjintjie bied 65Kw en 109 Nm se wringkrag, byna dieselfde as die Spark. Die uitlaatgasse wat die Brio die lug inpomp is 147 gram CO2 per kilometer. Ons kon ‘n maksimumsnelheid van 164Km/u aanteken; om tot 100km/u te versnel neem 13,5 sekondes. Die iVtec-enjin is bietjie raserig, maar weereens in hierdie segment en teen hierdie prys kan ‘n mens nie eintlik daaroor kla nie.
Die Brio is toegerus met ABS-remme, elektroniese remdrukverspreiding, asook lugsakke voor vir beide bestuurder en passasier. Daar is ook ‘n volgrootte noodwiel en sitplekgordeldrukverspreiders vir beide die voorste insittendes.
Die binneruim van die Honda BrioAgterste beenruimte in die Honda Brio
Wat die rit betref, is die Brio se ritgehalte vir my effens hard. Die Brio word verkoop met ‘n 3 jaar/100 000km-fabriekswaarborg en ‘n bykomende 2 jaar 30 000km-diensplan. Dít alles teen R141 000 vir die handratmodel.
Ons gee die Honda Brio Sedan 4 uit 5.
Die Fiat Panda Lounge
Fiat Panda Lounge
Wie het gesê prakties kan nie mooi, kompak met ‘n eko-vriendelike enjin, ruim kajuit en hoë-tegnologie-ekstras wees nie? Ons toetsmotor, die vlagskip in die Panda-reeks – genoem die ”Lounge” – laat my bietjie aan die Mini of die Volkswagen Kewer dink. Die motortjie het charisma en styl soos net die Italianers dit kan doen. Standaardtoerusting sluit in bak-gekleurde buffers, 15-duim-wiele, drive™-kragstuur, voorste elektriese vensters, sentrale sluitstelsel, ABS, 4 lugsakke en ISOFIX-aanhegsels vir kinderstoeltjies. Dit is alles byna dieselfde as in die Chevy en die Brio, maar hier lyk dit soos juwele. Die binneruim van die Panda het blink gekleurde oppervlaktes, met beheerknoppies wat werklik soos ontwerpersjuwele lyk. Daar is tot “Blue Me” wat bloutande het om jou radio en selfoon mee te koppel. Daar is ‘n hegpunt vir ‘n TomTom-navigasiestelsel. Ruimte voor is besonders goed maar agter is dit maar beperk vir groot ouens soos ek; kinders en korter mense sal egter gemaklik agter in die Panda kan rondrits. Die bagasiekapasiteit is 870 liter sou die agterste sitplekke plat gevou word.
Die Fiat Panda van agter afStylvolle kenmerke in die Fiat PandaBinneruim van die Fiat Panda
Enjin
Wat die enjin betref, word die Pandatjie deur ‘n 1.2 liter FIRE-enjin aangedryf. Die eenheid ontwikkel 51 KW en 102 NM se wringkrag. Ons kon die vervaardigersyfer van 164 km/u en 14,3 sekondes van rus tot 100km/u maklik haal en die Fiatjie se CO2-uitset is slegs 120 gram per kilometer. Brandstofverbruik het ons aangeteken as 5,5 liter/100km in die gekombineerde siklus wat ooppad- en stadsverkeer insluit.
Die beste eienskap van die klein Fiat Panda is sekerlik die feit dat almal dink die motortjie is oulik, modern en ruim en hoe langer ek hom gery het, hoe mooier het hy ook geword. Fiat ondersteun die Panda met ‘n 3 jaar/ 100 000 km-onderhoudsplan. Die Panda verkoop teen R159 900.
Ons gee die Fiat Panda 5 uit 5.
Terug na my oorspronklike vraag. Watter een van die drie stadsmotortjies sal ek met my eie geld koop?
Ek dink die Chevy Spark bied die meeste waarde vir geld, die Honda Brio die meeste gemoedsrus, juis omdat dit ‘n Honda is en die Fiat Panda beslis die meeste styl en ruimte en toerusting en spasie en charism. Het ek nodig om iets meer te sê?
