Marikana – praag.co.za

Dan Roodt: Sondagaktueel 7

In dié sewende episode van Sondagaktueel, is daar al weer sprake oor Eskom wat nóg R10 miljard wil hê. Dan is Tony Leon en Ryan Coetzee afgevaardig om ondersoek in te stel na waarom die DA soveel Afrikanerkiesers verloor. Vandeesweek was dit die sewende herdenking van die Marikana-slagting en blykbaar word daar groot geld uitgegee op behuising in die omgewing. Internasionaal vlam daar steeds belangstelling in die Afrikaanse taal en die Afrikanergeskiedenis op, onder meer in Frankryk waar verskeie boeke oor die onderwerp onlangs verskyn het.

Internasionaal is die Sweedse kinderaktivis Greta Thunberg op pad na die VSA per seilboot en Matteo Salvini gooi steeds wal teen die dreigende stormloop van migrante na Italië.

Marxiste se warm lug oor Marikana baar leë huise

Voltooide HOP-huise in Marikana wat deel was van die Noordwes Departement van Plaaslike Regering en Menslike Nedersettings se vlagskip behuisingsprojekte staan nou al vir meer as ‘n jaar en stof vergader.

Die polisieslagting van mynstakers by Marikana is vir weke lank deur Marxiste vir propagandadoeleindes gemelk, maar kennelik het die myne genoeg vergoeding uitbetaal aan die slagoffers dat die HOP-huis-pasellas oorbodig was.

Die nasionale Departement van Menslike Nedersettings het in ‘n antwoord op ‘n vraag in parlement verlede maand gesê altesaam 252 huise wat die “behuisingsnood” in Marikana moes aanspreek, is gebou.

Dit blyk nou dat daar baie warm lug oor die sogenaamde nood was na die plek vir weke in die nuus was.

Die provinsiale departement het in ‘n media verklaring gesê twee behuisingprojekte – wat in Uitbreiding 2 in Marikana aangepak is, sou na verwagting reeds in December 2015 voltooi gewees het.

Die presiese getal huise wat nou leeg staan is deel van die Gemeenskapsbehuising-projek wat ontwikkel is op ‘n stuk grond van 50 hektaar wat deur Lonmin aan die gemeenskap geskenk is.

Sowat 860 gedienste erwe was reeds op die grond uitgelê. In Augustus 2015 het die die departement gesê al die basiese dienste vir die uitbreiding is toe al reeds aangelê. Redes vir die leë huise is nie verskaf nie.

Staat bied R1,1 miljard aan Marikana-slagoffers

Die regering het die families en die slagoffers van die Marikana-slagting net meer as R1,1 miljard in vergoeding aangebied, het die Parlement Woensdag gehoor.

Die betrokke komitee is ingelig oor die vordering van die implementering van die aanbevelings van die Farlam Kommissie.

Nashee Sewperdsadh, van die SAPD, het gesê in beginsel is die staat se aanbod aanvaar.

Minister Nathi Nhleko het gesê, terwyl die slagoffers en hulle families R1,1 miljard kry, kan geen bedrag geld “kwantifiseer” wat gebeur het by Marikana nie.

“Ons moet eerder ferm staan by ons besluit dat dit nooit weer gebeur nie en ons definitiewe lesse moet leer uit dit,” het hy gesê.

Die staat het ook ooreengekom om te betaal vir evaluering deur sielkundiges vir die families wat emosionele trauma gely het as gevolg van die verlies van ‘n familielid.

Die staat sal ook die koste van ander mediese kundiges dek. Nhleko het ook gesê dit sal nie ‘n gevaarlike presedent skep nie, maar sou eerder “help om die aard en omvang van beserings” aan te spreek.

Die SAPD het gesê 652 eise is ingedien, wat R1.17 miljard beloop.

Sydney Gregan: Mag Zuma nog ‘n bietjie uithou

Ek moet sê, ek geniet nogal die politieke spektakel wat hom op die oomblik in hierdie land afspeel. Nie soseer omdat ek een van honderdduisende blankes was wat gewaarsku het teen die nadelige gevolge van swart meerderheidsregering nie; dit raak immers ons almal, maar veral die geskarrel in links-liberale geledere om tog ‘n beter swart kroonprins as die ou “verdomde Zuma” te kry. Zuma het hulle darem nou lelik “gedrop”.

Maar omdat linksheid en liberaal-“geit” ‘n sielsieke toestand is, word die waarheid natuurlik ontken; of as liberaliste dan nou werklik so dom is soos wat ek dink hulle is; net eenvoudig nie ingesien nie. Die waarheid is dat Zuma sou wees soos die een voor hom en die een na hom sal wees soos hy. Maar in droomland kan ons mos maar aanhou droom, of hoe?

Zuma is ‘n Zoeloe. Dus hy het die Xhosas teen hom. Veral nou. En so ongeveer 10 ander swart volke… Daarby is hy nie net deur die Amerikaners gekoop nie. Hy mag dalk net standerd 4 hê, maar hy is uitgeslape. Hy het ook Chinese, Russiese en veral Indiër-bande. En dit is juis hierdie bande wat die Amerikaners nou genoop het om elkeen wat hulle kan oortuig — veral met geld — teen Zuma in te span. Ook van sy eie partygenote. Veral as hulle êrens oor die hoof gesien is. Ai, die lojaliteit darem! Of dit egter gaan werk, sal nog gesien moet word, want Zuma kan om baie redes nie van die presidentskap afstand doen nie. Geld, mag en persoonlike vryheid is van die vernaamstes.

Het Zuma nie bande met BRICS aangeknoop (wat buite die Amerikaans-beheerde Wêreldbank- en IMF-invloed wil beweeg) nie, en was die kontrak vir kernkrag met Amerika in plaas van Rusland gesluit en sy persoonlike bankier George Soros in plaas van die Guptas, was Zuma nou die held van Amerika. Hy het egter Amerika ge-“doublecross” en hulle vergewe nooit nie, juis omdat die Jode wat die kitaar daar slaan, nooit vergewe nie. Zuma se uithouvermoë sal deur hierdie aanslag getoets word. Soos John Perkins in Confessions of an Economic Hitman skryf, word alles ingespan om van so ‘n halsstarrige staatsleier ontslae te raak, en as niks anders dan werk nie, sal ‘n sluipmoord die nodige moet doen. Ja, die lang messe is letterlik uit vir Zuma… Vergesog? Gaan lees dan wat het met tientalle staatshoofde gebeur wat nie voor die Amerikaanse knie wou buig nie! Dat Amerika self in die eerste plek verantwoordelik is vir ons verswakkende geldeenheid sal die goed betaalde ekonomiese “kenners” nooit erken nie. Wat anders kan in elk geval met ‘n geldeenheid in ‘n swart-beheerde Afrikastaat gebeur wat boonop aan sentiment, eerder as werklike waarde gekoppel is?

Wie moet Zuma dan opvolg sou die Amerikaanse aanslag slaag? Ramaphosa die kitsmiljardêr wat miljarde uit niks (lees: Amerikaanse hupstoot) gemaak het en geheel en al deur Amerika beheer word? Ramaphosa met sy eie omstredenheid, waaronder Marikana? Ramaphosa wat Roelf Meyer en Andries Breytenbach van die “Boere-Afrikaner Volksraad” (ja, staan tog net op aandag!) in onderhandelings paai net om agteraf vir hulle te lag? Asseblief tog! Sal ons dan nooit leer nie? Dis maar net Vinkel en Koljander. Die een is soos die ander.

Intussen hoop ek Zuma kan nog ‘n bietjie uithou sodat elkeen sy ware kleure kan wys. Dis mos in tye soos hierdie dat mense se onderrokke bietjie uithang. Wat die idiote nie besef nie, is dat Zuma se opvolger niks gaan verbeter in hierdie land nie. Natuurlik sal aanvanklik die persepsie geskep word dat dit beter gaan onder ‘n nuwe (Amerikaans-) gesinde president — totdat die nare ou werklikheid weer na die oppervlak beur. So sal die blanke nogmaals gesus word. Zuma sal intussen net moet pasop wat hy eet, wie sy voertuie nagaan en veral, (die bekende een!) waarheen en waarmee hy vlieg! Vliegtuie van sekere presidente in Afrika het juis die snaakse gewoonte om onverklaarbaar neer te stort…

Intussen baljaar die perstitute van Media 24 met al die onthullings van agtergeblewe ANC-lede en ander mismaaksels en dans die pastoortjie van die DA soos ‘n wafferse ballerina rond en raak die een na die ander onbenulligheid kwyt. Hy is ‘n erger irritasie as Zuma! En dan is daar mense wat hom as die land se volgende staatshoof sien. Hopelik nie in my, my kinders of hulle agterkleinkinders se tyd nie!

Ja, wie die lesse van Afrika nie wil leer nie, is gedoem om dit te herbeleef!

Ramaphosa weier om vrae oor Marikana te beantwoord

Adjunk-president Cyril Ramaphosa kon nie vrae oor Marikana in die parlement beantwoord nie, nadat ‘n dagvaarding teen hom uitgereik is oor sy aandeel in die slagting.

Gebeure in Marikana in Augustus 2012 het daartoe aanleding gegee dat die families van 34 mynwerkers wat deur die polisie doodgeskiet is, Ramaphosa weens aandadigheid aan hul dood dagvaar.

Die dagvaarding op hom persoonlik sowel as twee ander partye beteken.

Ramaphosa was ‘n direkteur van die Lonmin-platinummyn toe hy glo opdrag gegee het dat die stakers geskiet moet word.

Ramaphosa het gesê dit sal onvanpas wees vir hom om oor Marikana te praat as gevolg van die dagvaarding.

Hy het gereageer op ‘n parlementêre vraag oor die vordering wat gemaak is met ‘n alternatiewe geskilbeslegtingproses rakende siviele eise tov Marikana.

Kort daarna het die presidensie in ‘n verklaring bevestig dat die dagvaarding uitgereik is.

Ramaphosa het reeds sy prokureurs opdrag gegee om die dagvaarding teen te staan, het sy woordvoerder Ronnie Mamoepa in ‘n verklaring gesê.

Hy het voorheen bewerings ontken dat hy druk op die polisie geplaas het om die onwettige staking te beëindig.

Phiyega geskors hangende ‘n ondersoek

President Jacob Zuma het aangekondig dat die Nasionale Polisiekommissaris, Riah Phiyega geskors is met volle vergoeding.

Haar skorsing is hangende ‘n raad van ondersoek wat haar geskiktheid om die pos te beklee sal bekyk.

‘n Aanbeveling van die Marikana Kommissie het tot die ondersoek gelei .

Phiyega se rol in die dood van 44 mense wat deur die polisie geskiet is met die Lonmin-platinumstaking in 2012 is reeds maande onder bespreking.

Ontleders meen sy word uitgesonder om die blaam teen adjunk-president Cyril Ramaphosa wat nou betrokke is by Lonmin, te verlig.

Opposisiepartye het Phiyega se skorsing verwelkom. Die party sê hulle het lank reeds gevra dat die president teen Phiyega moet optree.

Phiyega is by verskeie skandale betrek.

Haar skorsing sal deur talle polisielede verwelkom word omdat sy nie uit ‘n polisie-agtergrond kom nie. Sy is dikwels gekritiseer oor haar tekort aan polisie-ervaring.

Parlementêre sirkus oor prosedures duur voort

Die DA het Julius Malema ondersteun in ‘n voorsetting van die huidige parlementêre sirkus waar landsbestuur vervaag het tot ‘n onbenulligheid omdat partye met mekaar stry oor prosedures.

Malema is vir vyf dae geskors nadat hy geweier het om ‘n opmerking terug te trek dat adjunkpresident Cyril Ramaphosa ‘n moordenaar is.

Die EFF sê die verkeerde Parlementêre reël is toegepas met die verwydering van sy leier. Die DA se hoofsweep, John Steenhuisen, stem saam dat die verkeerde reël gebruik is.

Die party sê die lewens van Parlementslede was nie in gevaar nie, en die werksaamhede van die Raad is nie geraak nie.

Malema het geweier om ‘n opmerking terug te trek dat adjunkpresident Cyril Ramaphosa ‘n moordenaar is, en verantwoordelik is vir die dood van mynwerkers by Marikana in Augustus 2012.

Grace Boroto, raadsvoorsitter, het beslis dat dié uitlatings onparlementêr is en dat die EFF-leier dit moet terugtrek.

Die ANC het in sy reaksie gesê Malema se verwydering uit die Raad was sy verdiende loon.

Die ANC se Parlementêre woordvoerder, Maloto Mothapo, sê ‘n korrekte prosedure bestaan om sulke aantygings by die Parlement in te dien.

Hy sê dit moet by wyse van ‘n mosie plaasvind, met getuienis wat die bewering steun, anders kan mense mekaar links en regs beledig.

Mothapo sê die voorsittende beampte het heeltemaal korrek opgetree deur Malema te laat verwyder.

Skares ruk op na Marikana

Skares het begin saamdrom by die koppie te Marikana, Noordwes, waar 34 mense, meestal mynwerkers, doodgeskiet is tydens ‘n konfrontasie met die polisie in 2012.

Drie jaar na die Marikana-slagting, poog families en vriende van die oorledenes steeds om politieke munt uit die gebeure te slaan.

Die vakbond Amcu het intussen ‘n waarskuwing aan mynhuise uitgereik dat sy lede die beplande afleggings in die sektor ten sterkste sal teenstaan.

Die president van Amcu, Joseph Mathunjwa, het Sondag duisende lede by die derde herdenking van die skietvoorval in Marikana, Noordwes toegespreek.

Dali Mpofu, wat die regspan van die slagoffers en hul families lei, het aan die gehoor van sowat 15 000 gesê die regspan is besig met ‘n reeks siviele eise teen die regering en teen Lonmin vir skadevergoeding van altesame R822 miljoen wat uit die slagting voortspruit.

Die menseregte-aktivis Dumisa Ntsebeza het Sondag voor die skare regter Farlam se onpartydigheid bevraagteken. Die regter het die kommissie van ondersoek na die gebeure gelei.

Tydens die derde herdenking van die Marikana-slagting, het Ntsebeza gesê Farlam is die enigste regter uit vyf wat tydens Jacob Zuma se korrupsieverhoor in die Appèlhof aan die kant van die president was.

Sy opmerkings kan vertolk word as sou Zuma sy vriend as hoof van die kommissie van ondersoek aangestel het.

Druk op Phiyega neem toe

Die Parlementêre portefeuljekomitee vir Polisie sê die Minister van Polisie, Nathi Nhleko, sal binne die volgende twee maande versoek word om verslag te doen oor hoe die aanbevelings van die Marikana-verslag ingestel sal word.

Die Marikana-verslag oor die skietery van Augustus 2012 by Lonmin se Marikana-myn is deur pres. Zuma in ‘n regstreekse uitsending bekend gemaak en beveel onder meer aan dat die geskiktheid van die Polisiekommissaris, Riah Phiyega, en die provinsiale kommissaris in Noordwes ondersoek word.

Die portefeuljekomitee-voorsitter, Francois Beukman, sê die verslag het die belangrikherid van `n geloofwaardige en effektiewe polisie-leierskap beklemtoon.

Volgens Beukman sal die komitee die Farlam-kommissie se Marikana-verslag bestudeer en die aanbevelings wat daarin vervat is, opvolg.

Verskeie opposisiepartye het gereageer na die bekendmaking. Politieke partye het gesê daar moet onmiddellik gehoor gegee word aan die aanbevole ondersoek na die nasionale polisiekommissaris.

Die leier van die DA, Mmusi Maimane sê hy voel bedruk oor die verslag omdat dit alle Suid-Afrikaners te na kom.

Die leier van die EFF, Julius Malema sê hy aanvaar nie dat adjunkpresident Cyril Ramaphosa onskuldig is in die saak nie, en dat die party hom sal vervolg.

Die IVP sê intussen dat hy nog altyd volgehou het dat Phiyega nie gekwalifiseerd was om die pos te vul nie. Die party vra dat Phiyega en al die beamptes wat betrokke was by die ernstige taktiese en oordeelkundige mistastings, geskors word.

Die regsverteenwoordigers van mynwerkers wat beseer en in hegtenis geneem is tydens die skietery drie jaar gelede, sê die vrystelling van die verslag is nie die einde van die saak nie.

Die regsverteenwoordigers, Muzi Msimang en Dali Mpofu sê hulle beplan nou burgerlike eise.

Msimang sê daar moet nog gesoek word na maniere om werklik slagoffers se smart te verlig.

Intussen word daar ook in die verslag aanbeveel dat ondersoek deur die Nasionale Vervolgingsgesag gedoen moet word om te bepaal of enige mense, onder wie die polisie, vir die sterftes by Marikana vervolg kan word.

Zuma maak Marikana-verslag bekend

President Jacob Zuma het die verslag oor die gebeure van Augustus 2012 by Lonmin se Marikana-myn in ‘n regstreekse uitsending bekend gemaak.

Die Farlam Kommissie van Ondersoek het aanbeveel dat die geskiktheid van die polisiekommissaris, Riah Phiyega vir haar pos, ondersoek moet word in die lig van die skietery by Marikana.

‘n Ondersoek na die geskiktheid van die nasionale polisiekommissaris en die voormalige provinsiale kommissaris om in hul ampte te dien, sal aanstons geloods word.

Die bevindings van die kommissie teen Phiyega is verdoemend. Die polisiekommissaris het onder eed voor die kommissie gelieg.

Die president sê hy het Phiyega oor die aanbeveling ingelig.

Hy het glo ‘n paar maande gelede aangebied om haar te herontplooi, maar sy het blykbaar geweier.

Die Farlam-kommissie is ingestel ná die Marikana-slagting op 16 Augustus 2012 waarin 34 stakende mynwerkers deur die polisie doodgeskiet is ná geweld in die voorafgaande dae waarin 10 mense dood is.

Terwyl die skuld vir die tragedie op die polisie se leierskorps en hul hantering van die operasies op dié dag gepak word, is ‘n sleutelfiguur soos Cyril Ramaphosa van alle blaam onthef.

Volgens die Farlam-kommissie kon daar geen bewys gevind word dat Ramaphosa verantwoordelik gehou kan word vir sterftes nie.

Zuma sê die kommissie het bevind dat die president van Amcu, Joseph Mathunjwa sy bes gedoen het om die stakende mynwerkers van die koppie in Marikana af te kry waar hulle bymekaar gekom het.

Die vakbond is egter daarvan beskuldig dat hy nie behoorlike beheer oor sy lede gehad het nie.

Zuma sê die kommissie het ook bevind dat die mynmaatskappy, Lonmin die krisis op verskeie fronte beter moes hanteer het.

Lonmin se reaksie op die voortslepende staking en geweld was onvanpas en onverskillig in sy aandrang dat nie-stakende mynwerkers vir diens moet aanmeld.

Die NUM is daarvan beskuldig dat hulle nie genoeg gedoen het om konflik tussen mynwerkers te besleg nie en het die verkeerde raad aan sy lede oor loononderhandelinge deurgegee.

Die taktiese plan van die polisie was vol gebreke en die besluitnemingsmag is deur die polisie se nasionale beheersentrum van bevelvoerders op grondvlak weggeneem.

Die besluit om op te tree is dus geneem deur die polisie se provinsiale kommissaris vir Noordwes, lt.genl. Zukiswa Mbobo, wat sedertdien afgetree het, asook die nasionale beheersentrum.

Tribunaal raps Britte oor Marikana-onderskepping

‘n Tribunaal wat oor Britse instansies se bevoegdhede beslis, het bevind dat die Britse regering onregmatig opgetree het deur e-posse van die Regshulpsentrum rakende Marikana te onderskep.

Die regshulpsentrum het die onthulling as kommerwekkend beskryf. Die sentrum hanteer onder meer die saak van die families van mynwerkers wat in die Marikana-tragedie in 2012 dood is.

Volgens die Tribunaal vir Bevoegdhede verteenwoordig die onderskepping van boodskappe ‘n skending ingevolge Europese wetgewing verteenwoordig.

Die Tribunaal ondersoek onwettige, geheime ingryping van die staat of multinasionale maatskappye wat teen die reg op privaatheid indruis.

Daar is verder bevind dat die inligting wat bekom is glo op geen wesenlike manier aangewend is nie, maar dat die regeringsagentskap weliswaar te lank in besit daarvan was.

Die Suid-Afrikaanse en Britse regerings sal voorts versoek word om bykomende besonderhede oor die voorval in te win.

Zuma onder druk om Marikana-verslag te openbaar

President Jacob Zuma moet binne 30 dae reageer op ’n aansoek dat die Marikana-verslag openbaar gemaak moet word.

Dit nadat drie burgerlike organisasies – die Marikana Support-veldtog, die Right2Know-veldtog en die Suid-Afrikaanse Historiese Argiewe – Vrydag ingevolge die Wet op die Bevordering van Toegang tot Inligting ’n aansoek by die presidensie ingedien het.

Hulle eis dat Zuma binne 30 dae op hulle aansoek reageer.

Regsverteenwoordigers wat beseerde mynwerkers van die Marikanaskietery in 2012 verteenwoordig, het bevestig dat hulle opdrag gekry het om ‘n hofbevel te bekom om Jacob Zuma te dwing om die verslag van die Farlamkommissie vry te stel.

Zuma het verlede week gesê hy oorweeg steeds die verslag en gesê daarom sal dit nie binnekort vrygestel kan word nie.

‘n Prokureur, Andries Nkome, sê die presidensie het nie gehoor gegee aan ‘n versoek om die verslag teen die naweek bekend te maak nie.

Volgens hom voel hulle kliënte dat sekere indiwidue wat in die verslag bygekom word, deur die president beskerm word.

Hulle beweer ook dat daar gerugte is dat die Nasionale Polisiekommissaris ‘n aanbod gekry het om haar amp te ontruim, en dat die provinsiale kommissaris in Noordwes aan die einde van die maand gaan aftree.

Nkome sê dit skep die indruk dat die presidensie wil seker maak dat diegene wat die sondebokke is, eers na ander poste verskuif word voordat die verslag bekendgemaak word.

Noordwes-polisiekommissaris kry trekpas oor Marikana

Die polisiekommissaris van Noordwes, luitenant-generaal Zukiswa Mbombo verlaat die polisiediens aan die einde van die maand, het RSG berig.

Sy was aan die hoof van die provinsiale polisiediens ten tyde van die skietery by Marikana in 2012 toe 34 mynwerkers doodgeskiet is.

Haar bedanking volg terwyl president Jacob Zuma ‘n verslag van die Farlam kommissie van ondersoek oorweeg.

Die kommissie moes vasstel wat gelei het tot die tragedie tydens die mynwerkerstaking.

Mbombo het tydens haar getuienis voor die kommissie erken dat die polisie in hul optrede misluk het.

Die president het vroeër gesê hy sal die verslag openbaar maak sodra hy dit bestudeer het.

Mbombo gee Vrydag bevel oor aan die nasionale polisiekommissaris, Riah Phiyega.

AMCU-lede by Aquariusmyn eis hoër lone

Duisende mynwerkers van die vakbond AMCU mobiliseer weer vir beter lone.

Die mynwerkers is tans in diens van die Aquarius-platinummyn by Rustenburg in Noordwes.

Die AMCU-lede het ‘n mandaat aan sy leierskap gegee om ‘n salarisverhoging te eis vir ‘n minimumloon van R12 500.

Lede het gister na ‘n massavergadering gehou is, op die eisom ‘n verhoging besluit.

Die platinumbedryf wat grootliks in die gebied gesetel is, het verlede jaar onder ‘n vyfmaandelange staking deurgeloop.

Een van AMCU se vloerorganiseerders sê hulle wil die bestuur by die Aquariusmyn dwing om die minimumlone aan te pas soos dié wat werkers by die groter myne, Lonmin en Impala, verdien.

Hy sê die minimumloon by Aquarius is tans R5 600.

President Jacob Zuma het intussen gesê hy sal slegs die bevindings en aanbevelings van die Marikana-kommissie van ondersoek bekendmaak, nadat hy dit deeglik oorweeg het.

Aanduidings is dat die kommissie bevind het dat die polisie vir die skietery tydens die platinummynstaking verantwoordelik was waarby AMCU betrokke was.

Hy het vrae in die Nasionale Raad van Provinsies beantwoord. Zuma sê die verslag moet behoorlik bestudeer word.

Die Regshulpraad het vroeër in die Konstitusionele Hof betoë gelewer in verband met die hooggeregshof-beslissing wat gelas het dat die organisasie die Marikana-beseerdes en die wat in hegtenis geneem is, se regskoste by die ondersoek moet betaal.

Die Regshulpraad kla dat die uitspraak `n duur presendent kan skep vir toekomstige kommissies van ondersoek.

Die Regshulpraad se hoof-regsbeampte sê die hofbeslissing sal meebring dat geld weggeneem word van mense met `n geldige eis en die raad se hulp nodig het, veral vroue en kinders.