lone – praag.co.za

Waterstaking kan 11 miljoen mense raak

Meer as 11 miljoen mense staar moontlike watertekorte in die gesig as werkers by Rand Water begin staak.

Samwu het gewaarsku dat krane kan droog loop indien die maatskappy nie reageer op die werkers se eise nie.

Sowat 4000 lede van die unie – betrokke in beide die behandeling en verspreiding van water – het Maandag kennis gegee van hulle voorneme om te staak.

Onderhandelinge het in duie gestort toe Samwu die aanbod deur die watermaatskappy verwerp het. Die twispunte handel oor salarisverhogings, behuisingstoelae en bonusse.

Die watermaatskappy sê daar is tydens ‘n vergadering met vakbonde wel bevestig dat die ooreenkoms oor minimum-diensvlakke nie betwis sal word nie.

“Ons volgende afspraak met Rand Water sal op die strate wees,” het Samwu gewaarsku.

Rand Water het egter die versekering gegee dat hy steeds hoë gehalte drinkwater aan sy al kliënte sal verskaf, selfs al staak sy werkers.

Indien die staking voortgaan kan inwoners in Johannesburg, Pretoria en dele van Mpumalanga geraak word.

AMCU-lede by Aquariusmyn eis hoër lone

Duisende mynwerkers van die vakbond AMCU mobiliseer weer vir beter lone.

Die mynwerkers is tans in diens van die Aquarius-platinummyn by Rustenburg in Noordwes.

Die AMCU-lede het ‘n mandaat aan sy leierskap gegee om ‘n salarisverhoging te eis vir ‘n minimumloon van R12 500.

Lede het gister na ‘n massavergadering gehou is, op die eisom ‘n verhoging besluit.

Die platinumbedryf wat grootliks in die gebied gesetel is, het verlede jaar onder ‘n vyfmaandelange staking deurgeloop.

Een van AMCU se vloerorganiseerders sê hulle wil die bestuur by die Aquariusmyn dwing om die minimumlone aan te pas soos dié wat werkers by die groter myne, Lonmin en Impala, verdien.

Hy sê die minimumloon by Aquarius is tans R5 600.

President Jacob Zuma het intussen gesê hy sal slegs die bevindings en aanbevelings van die Marikana-kommissie van ondersoek bekendmaak, nadat hy dit deeglik oorweeg het.

Aanduidings is dat die kommissie bevind het dat die polisie vir die skietery tydens die platinummynstaking verantwoordelik was waarby AMCU betrokke was.

Hy het vrae in die Nasionale Raad van Provinsies beantwoord. Zuma sê die verslag moet behoorlik bestudeer word.

Die Regshulpraad het vroeër in die Konstitusionele Hof betoë gelewer in verband met die hooggeregshof-beslissing wat gelas het dat die organisasie die Marikana-beseerdes en die wat in hegtenis geneem is, se regskoste by die ondersoek moet betaal.

Die Regshulpraad kla dat die uitspraak `n duur presendent kan skep vir toekomstige kommissies van ondersoek.

Die Regshulpraad se hoof-regsbeampte sê die hofbeslissing sal meebring dat geld weggeneem word van mense met `n geldige eis en die raad se hulp nodig het, veral vroue en kinders.

Geen ooreenkoms tussen Amcu en platinumbedryf

Anglo Platinum, Impala Platinum en Lonmin en verteenwoordigers van die vakbond Amcu kon nie ‘n hul verskille oor salarisverhogins oplos nie.

Na die derde vergadering tussen die mynmaatskappye en Amcu is geen ooreenkoms bereik nie.

Amcu het die werkgewers se aanbod verwerp om salarisse oor ‘n tydperk van 5 jaar tot R12.500 te verhoog deur byvoordele en toelaes met verdrag aan te pas.

Die staking die platinumbedryf duur al sedert Januarie.

Die staking het die drie maatskappye en die mynwerkers na beraming sowat R21 miljard aan verlore inkomste en salarisse gekos.

Die maatskappye het Donderdagaand ‘n einde aan die samesprekings gemaak nadat geen ooreekoms bereik kon word nie.

Die platinumbedryf se onderhandelaars het Amcu-leiers aangeraai om hul lede te oorreed om die aanbod te aanvaar.

Hulle het aangedui dat hulle self die werkers sal probeer oorreed om die aanbod te aanvaar.

Anglo American se tussentydse bestuursverklaring vir die Maart-kwartaal toon verhoogde produksie in al sy mynbedrywighede, behalwe vir platinum, waar die produksie is erg geraak deur word die staking.

In die verklaring wat Donderdag uitgereik is, sê Anglo American platinumproduksie het gedaal met 39% tot 357,000 onse.

Vakbonde druk myne

Die Kamer van Mynwese het ‘n dispuut met die vakbond Amcu verklaar oor salarisonderhandelinge in die goudsektor.

Dit sal waarskynlik beteken dat die Kommissie vir Versoening, Bemiddeling en Arbitrasie by salarisonderhandelinge vir die hele sektor betrokke moet wees.

Die Kamer sê Amcu het goudprodusente se gewysigde aanbod van ‘n vyf persent verhoging in salarisse en voordele verwerp.

Drie verskillende vakbonde het verlede week ‘n amptelike dispuut met goudprodusente verklaar. Die salarisonderhandelinge word bestempel as van die moeilikste arbeid onderhandelinge sedert die einde van apartheid.

Dit is as gevolg van toenemende strydlustigheid by vakbonde, sowel as stygende kostes en dalende goudpryse.

Intussen het die mynwerkersvakbond die NUM die Kamer van Mynwese daarvan beskuldig dat hy werkers uitlok om te staak.

Werkers van die NUM eis ‘n salarisverhoging van tot 100 persent, afhangend van senioriteit.

‘n Woordvoerder, Frans Baleni sê hulle is bekommerd oor die dispuut, maar hulle hoop dat ‘n oplossing gevind kan word sonder dat die situasie in ‘n staking eindig. – RSG

Afleggingskema kom om werkers te help

’n Konsepvoorstel vir ’n opleidingsafleggingskema kan volgende week bekend gemaak word, het president Jacob Zuma Woensdag gesê.

Zuma het gesê die wêreldwye resessie verg dat politieke partye en ander sektore saamwerk.

“Die resessie tref ons nou op volle krag,” het hy gesê.

Die kwartaallikse indiensnemingsopname van die formele sektor het gewys dat sowat 179 000 poste in die eerste kwartaal van 2009 besnoei is.

Die sektore wat die ergste gely het, was klein- en groothandel, finansies, vervaardiging, mynbou en konstruksie.

“Terwyl ons weet ons pogings nie alle gevolge van die krisis kan keer nie, het ons op verskeie maniere ingegryp, soos besluit in die raamwerkooreenkoms in reaksie tot die krisis,” het Zuma gesê.

“Die regering sal verder ingryp en ’n finale konsepvoorstel vir ’n opleidingsafleggingskema volgende week aan ons maatskaplike vennote wys,” het hy gesê.

Die doel van die skema was om ten minste ’n paar van die werkers in hul poste te hou en hulle op te lei in die verlangsamende tydperk.

Hulle sal relevante opleiding, voordele en ’n toelaag in plaas van hul lone, vir ’n tydperk ontvang, het Zuma gesê.

Данильченко Харьков