Druk op Phiyega neem toe

Die Parlementêre portefeuljekomitee vir Polisie sê die Minister van Polisie, Nathi Nhleko, sal binne die volgende twee maande versoek word om verslag te doen oor hoe die aanbevelings van die Marikana-verslag ingestel sal word.

Die Marikana-verslag oor die skietery van Augustus 2012 by Lonmin se Marikana-myn is deur pres. Zuma in ‘n regstreekse uitsending bekend gemaak en beveel onder meer aan dat die geskiktheid van die Polisiekommissaris, Riah Phiyega, en die provinsiale kommissaris in Noordwes ondersoek word.

Die portefeuljekomitee-voorsitter, Francois Beukman, sê die verslag het die belangrikherid van `n geloofwaardige en effektiewe polisie-leierskap beklemtoon.

Volgens Beukman sal die komitee die Farlam-kommissie se Marikana-verslag bestudeer en die aanbevelings wat daarin vervat is, opvolg.

Verskeie opposisiepartye het gereageer na die bekendmaking. Politieke partye het gesê daar moet onmiddellik gehoor gegee word aan die aanbevole ondersoek na die nasionale polisiekommissaris.

Die leier van die DA, Mmusi Maimane sê hy voel bedruk oor die verslag omdat dit alle Suid-Afrikaners te na kom.

Die leier van die EFF, Julius Malema sê hy aanvaar nie dat adjunkpresident Cyril Ramaphosa onskuldig is in die saak nie, en dat die party hom sal vervolg.

Die IVP sê intussen dat hy nog altyd volgehou het dat Phiyega nie gekwalifiseerd was om die pos te vul nie. Die party vra dat Phiyega en al die beamptes wat betrokke was by die ernstige taktiese en oordeelkundige mistastings, geskors word.

Die regsverteenwoordigers van mynwerkers wat beseer en in hegtenis geneem is tydens die skietery drie jaar gelede, sê die vrystelling van die verslag is nie die einde van die saak nie.

Die regsverteenwoordigers, Muzi Msimang en Dali Mpofu sê hulle beplan nou burgerlike eise.

Msimang sê daar moet nog gesoek word na maniere om werklik slagoffers se smart te verlig.

Intussen word daar ook in die verslag aanbeveel dat ondersoek deur die Nasionale Vervolgingsgesag gedoen moet word om te bepaal of enige mense, onder wie die polisie, vir die sterftes by Marikana vervolg kan word.

ANC hoop om Nkandla dood te praat

‘n Veelparty adhoc-komitee in die Parlement sal op die been gebring word om die minister van Polisie se verslag oor Nkandla te bestudeer.

‘n Reusebedrag van die belastingbetaler se geld is aan die privaatwoning van ‘n politieke ampsdraer bestee, maar Zuma word in die verslag kwytgesteld van enige finansiële aanspreeklikheid vir die opgraderings van 246 miljoen rand aan sy huis by Nkandla.

Die minister van Polisie, Nathi Nhleko het die verslag Donderdag bekendgemaak.

Die ANC se kantoor van die hoofsweep sê alle partye het die name van hulle verteenwoordigers op die komitee bekendgemaak.

Die ANC hoop die proses om onregmatige aanwending van staatsfondse dood te praat, sal ‘n uitkoms “bespoedig” volgens die hoofsweep.

Die minister het vroeër gesê die opgraderings wat ‘n swembad, beeskraal, hoenderhok, amfiteater en besoekersentrum insluit, is om “veiligheidsredes” gebou.

In die verslag oor veiligheidsopgraderings by president Jacob Zuma se privaatwoning Nkandla, word gepoog om die uitgawes te verbloem.

Skuld word gepak op swak skakeling met die projekbestuur en die integriteit en geloofwaardigheid van bouspesialiste word as verdag voorgehou.

Die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela, het verlede jaar aanbeveel dat Zuma van die geld terugbetaal wat nie verband hou met veiligheidsopgraderings nie.

Opposisiepartye het intussen skerp gereageer op wat hy genoem het die verwerping van die Openbare Beskermer se bevindinge dat die President vir sommige van die opgraderings by sy privaatwoning moet betaal.

Volgens berekenings is Zuma verantwoordelik vir minstens 52 miljoen rand van die koste.

Verslag beveel aan dat McBride geskors word

Die minister van polisie, Nathi Nhleko sê ‘n verslag het aanbeveel dat Robert McBride geskors word uit sy amp omdat hy meegewerk het om sewe Zimbabwiërs in 2010 uit die land te sit.

Nhleko het die Parlement se portefeuljekomitee oor polisie toegespreek.

Hy het gesê ‘n onafhanklike verslag het bevind dat die omstrede McBride, wat tans as hoof van die onafhanklike klagtedirektoraat, OPOD dien, strafregtelik aangekla word vir beweerde sy rol in die deportering.

Daar is bevind dat McBride met ‘n verslag van die OPOD gepeuter het om Anwa Dramat vrygespreek te kry vir sý rol in die deporterings.

Die voormalige hoof van die Valke, Dramat se vermeende betrokkenheid by die saak het tot sy skorsing en uiteindelike bedanking gelei.

Alhoewel Dramat se skorsing ter syde gestel is na ‘n hooggeregshofaansoek, het hy bedank.