Kategorie: Rubrieke

Ek is wél Jan van Riebeeck

Net toe ‘n mens dink dat die herrie rondom Jacob Zuma se kritiek op Jan van Riebeeck nou gaan lê het, vlam dit weer op. Ook het twee van die mees onnosele skepsels wat in die Naarperskoerante propaganda voer, hul gister en vandag oor Onse Jan uitgelaat. Ek praat nou van die skryfster manqué, Sonja Loots, en die Aartskruiperkaner, Adderjan Basson, soos hy in die volksmond bekendstaan.

danr2Sowel Loots as Basson is eintlik Boerehaters wat in Britse en Amerikaanse kolonialisme ons aardbol se redding sien. Nooit het ek enigeen van hulle nog ‘n woord van kritiek teen die VSA of Verenigde Koninkryk hoor uitspreek nie en dis verbasend dat hulle voortgaan om hul af en toe in Afrikaans uit te druk. Ek vermoed dis bloot omdat hulle deur hul dienskontrakte daartoe verplig word om soms ons taal te skryf, want Adderjan twiet deurgaans Engels terwyl Sonja eerder na die nat eiland noord van die Europese Vasteland verlang waar sy eens ‘n paar jaar gewoon het en tot ‘n byna ongeëwenaarde graad van anglofilie en gepaardgaande Boerehaat bekeer is.

Terwyl ons twee jingoïstiese Kruiperkaners of aspirant-Britte die huidige Anglo-Amerikaanse bomme op burgerlikes in die Midde-Ooste of Noord-Afrika sonder meer goedkeur, die miljoen sterftes in Irak, asook die Britse konsentrasiekampe van ‘n eeu gelede, praat hulle met minagting van Jan van Riebeeck, ons vader des volks. Adderjan Basson skryf:

“…Soos Van Riebeeck. Of apartheid. Kom ons kry ’n paar dinge dadelik uit die weg: kolonialisme in Suid-Afrika, net soos in die res van die wêreld, was ’n mensonterende skandvlek op ons geskiedenis.

Van Riebeeck en die Duitsers en Franse en Britte wat saam met hom hier kom plunder het, het die land oneindige skade aangedoen. Die Khoi- en San-gemeenskap – die ware éérste Suid-Afrikaners – is omtrent heeltemal uitgewis; slawerny het gedy en ons minerale is gestroop en na Europa gestuur.
En nee, dis nie waar dat géén ontwikkeling hier sou plaasvind sonder die aankoms van die wit man (en vrou) nie. Daai is apartheidsgeskiedenis en -retoriek.

Gaan lees maar ’n bietjie oor die koninkryk van Mapungubwe as jy nog glo dis net wit mense wat myne en brûe kon bou.”

Adderjan is nie in staat om te dink nie en nog minder weet hy iets van ons geskiedenis af. Van die Europese geskiedenis weet hy nóg minder; ek vermoed hy lees nie eens Nederlands nie, wat tog vir elke Afrikaner toeganklik is. Nee, Adderjan is ‘n verloopte “Afrikaanse” wat sy heil in Engels en soos die Engelse hoernaliste in ons land sy heil in Britse marxisme gevind het. In die laaste reëls van sy rubriek neem sy gebreinspoelde witskuld so toe dat hy hom vergeefs op sy gekleurde voorsate beroep of ten minste die versugting uitspreek dat hy oor “gekleurde bloed” beskik. My vraag aan Adderjan is: waarom gaan hy nie dan vir ‘n DNS-toets en publiseer die uitslag op Beeld se voorblad nie? Miskien is Adderjan waarlikwaar ‘n kleurling, waarvoor hy hoop, en nie net wat ‘n “slegte witmens” genoem word nie. Dít sommer net terloops, want Adderjan se rasse-identiteit of -versugtinge is kwalik meer as enkele sinne werd.

Sowel Adderjan as Sonjatjie spreek hul teen historiese Westerse kolonialisme uit, maar het geen beswaar teen huidige Amerikaanse en Chinese kolonialisme nie. Benewens die stereotipes oor Europese kolonialisme, was daar egter duisende goeie Europeërs in Afrika en Suid-Afrika wat die inboorlingbevolking bekendgestel het aan skrif, mediese behandeling, die Christelike geloof, Romeins-Hollandse reg en die beginsels van regverdigheid wat swartes vandag aanwend om blankes moreel aan te kla. Hermann Giliomee skryf in Die Afrikaners – ‘n biografie:

“Nederland, eerder as Duitsland of Frankryk, het die aard van die Kaapse nedersetting die meeste beïnvloed. In die Europa van die sewentiende eeu het die Nederlanders die meeste individuele mobiliteit en die grootste gelykheid voor die reg geniet. In die provinsie Holland, waar die Romeins-Hollandse reg gegeld het, is geen spesiale voorregte aan die adel toegeken nie. In die woorde van die groot juris Voet het dit ‘gelykheid bewaar en die burgers op gelyke vlak saamgebind’. In 1665 het ‘n Franse besoeker aan Nederland verbaas opgemerk dat diensknegte so baie regte geniet dat hul meester hulle nie eens ‘n klap kon gee nie. Dit was die Romeins-Hollandse reg wat in die Kaap toegepas sou word… Belangrik was dat ‘n ondernemende arm man kon uitstyg tot die middestand. Die burgers was vryer om hul eie belange na te streef as elders in Europa.” (bl. 6)

In baie opsigte was sewentiende-eeuse Nederland die mees beskaafde en vooruitstrewende land ter wêreld. Dit was die tyd van die Nederlandse en Vlaamse Barokskilderkuns, met Rubens, Rembrandt, Frans Hals, Judith Leyster, Vermeer en baie ander wat die toon aangegee het. Dit was ook die tyd van die “Rederykers” en ‘n ongekende opbloei in die Nederlandse letterkunde met Vondel, Bredero en Hooft. Die voortreflikheid van die Nederlanse Goue Eeu word wêreldwyd deur kunskenners, letterkundiges, ekonome en historici erken, dog Adderjan Basson beskou ons voorouers as  onbeskaafd in navolging van Beeld se nuwe Engelse rubriekskrywer, Allister Sparks. Volgens Hermann Giliomee beskryf Sparks, wat ook Helen Zille se mentor was, iewers in sy boek The mind of South Africa ons Nederlandse, Franse en Duitse voorouers as:

“…surely the simplest and most backward fragment of Western civilization in modern times”.

My vraag aan Sparks, Basson en Loots sou wees: Waarom was ons dan so agterlik? Omdat ons nie van Engeland af gekom het nie? Staan die erfenisse van die Lae Lande, van Frankryk, Duitsland, om van Italië, Rusland en die res nie eens te praat nie, dan noodwendig terug teenoor dié van Engeland en haar Britse kolonies, soos die VSA en Australië? Voor die eerste wêreldoorlog was 60% van alle ingenieurs ter wêreld Duitsers en feitlik alle Britse motormaatskappye het tot niet gegaan om deur Duitse maatskappye oorgeneem te word. Die Britse Romantiese digters het na Italië gereis om kultuur te ervaar. Wat is die kriteria wat jingo-joernaliste (en ‘n pseudo-akademikus soos Loots) aanwend om ons en ons voorouers as “agterlik” te sien?

Weereens omdat Basson en Loots so min kennis van die Europese beskawing het en geen Europese tale lees of praat nie, slegs Engels, is hulle kwalik by magte om hulle oor ontsaglike onderwerpe uit te laat waaroor hulle nie kennis dra nie en self nie hul eie “agterlikheid” besef nie. Maar vir politieke korrektheid is domheid en onkunde waarskynlik voorvereistes, want daarsonder kan mens nie die simplistiese aannames en wanvoorstellings van dié ideologie klakkeloos herhaal nie.

Loots speel ook polities korrek as sy in Rapport kwytraak:

“Daar is min in sy (Van Riebeeck se) lewe wat spreek tot die diepte, erns en onafwendbaarheid van Suid-Afrikaners se onderlinge verhoudings. Van ons geworteldheid in Afrika en ons verbintenis aan Suid-Afrika, sou hy geen snars verstaan nie. Dat ons nêrens anders heen het om te gaan nie, en nêrens anders heen wíl gaan nie, maak van hom ’n onvanpaste ikoon vir moderne wit Suid-Afrikaners.”

Let daarop dat Loots nêrens die term “Afrikaner” gebruik nie, want soos die Britse marxiste en hul plaaslike dissipels aan haar voorskryf, bestaan daar mos nie meer “Afrikaners” in Suid-Afrika nie. “Afrikaner” is net een van vele “sosiale konstrukte” wat nie meer in hierdie korrupte Afro-Saksiese ryk nodig is nie. Daarom is Jan van Riebeeck ‘n “onvanpaste ikoon vir moderne wit Suid-Afrikaners”. By implikasie wil Loots sê dat sy ‘n “moderne wit Suid-Afrikaner” is wat onderdanig teenoor die kultuurmarxiste en hul swart marionette ingestel is en daarom bereid is om ons hele verhaal van 360 jaar tot “die asblik van die geskiedenis te verdoem”, soos Leon Trotski gesê het.

Terwyl Adderjan hom op Mapungubwe as die setel van wêreldbeskawing in vorige eeue beroep, waar glo intense myn- en brugbou plaasgevind het, gooi Sonjatjie soos dit ‘n anti-huisvrou-feminazi betaam, vir ons Eva van die Kaap, alias Krotoa, voor die kop. Terwyl die Van Riebeecks haar heel goed behandel het, het sy later ‘n “losbandige lewe” gelei en haar aan drank vergryp. Is Eva van die Kaap dan vir ons “moderne wit Suid-Afrikaners” die model? Toegegee, Sonja Loots se twyfelagtige skryfsels is genoeg om enigiemand na drank te dryf, maar wat is haar argument presies? Of weet sy self nie?

Loots verkwalik insgelyks Van Riebeeck daarvoor dat hy slawe besit het. Maar slawerny was deel van die kultuur in die Ooste en Batavië waar hy voorheen deur die V.O.C. verplaas is. Trouens, ek lees nou die dag op ‘n Islamitiese webwerf oor die wette aangaande slawerny in die Koran. Die beloning wat elke Moslem toekom wat die heilige oorlog (djihad) ten gunste van die Profeet gaan voer, is om slawe in die geledere van die verowerde ongelowiges of kafir te bekom. (Die Arabiese woord vir “ongelowige” is natuurlik waar die Afrikaanse woord “kaffer” vandaan kom.) Slawerny was dus as’t ware deel van daardie nie-Westerse geloof. ‘n Man het ook die volste reg om by sy slavin te slaap, al is hy self met een of meer vroue getroud. Dis tyd dat wit feminazi’s hulle op hoogte van al hierdie fynere punte stel, alvorens hulle hul dalk tot Islam bekeer soos wat die Franse skrywer, Michel Houellebecq, in sy jongste roman Soumission (Onderwerping) in die vooruitsig stel!

Soos die stigters van die Amerikaanse kolonie wat ook deesdae deur polities korrektes vir hul rassisme en slawe-eienaarskap verkwalik word, moes Van Riebeeck seker meer weerstand teen Islam en die slawekultuur van Indoniesië gebied het. Nietemin figureer slawerny nie so sterk in ons geskiedenis soos byvoorbeeld dié van die VSA, daardie heimat van alle “moderne liberale wit Suid-Afrikaners” met sy politieke korrektheid en rasse-obsessies nie, daarom moet Van Riebeeck se erfenis op ander gebiede na waarde geskat word.

G.D. Sholtz het in sy stel van agt boeke, Die ontwikkeling van die politieke denke van die Afrikaner, taamlik breedvoerig oor die koms van Jan van Riebeeck na die Kaap geskryf, veral in deel I, 1652-1806. ‘n Interessante aspek wat die koms van Van Riebeeck na die Kaap voorafgaan, is die rol van die Franse Hugenote en veral Hendrik van Navarre, andersins bekend as Duplessis-Mornay, wat ook ‘n groot intellektuele en ideologiese rol in Nederland se opstand teen die Katolieke Spanje gespeel het. Dis nou die Nederlands-Franse intellektuele erfenis wat Allister Sparks, asook sy anglofiele dissipels Loots en Basson, as so “agterlik” beskou. Scholtz beskou Duplessis-Mornay se opvatting oor staatkundige vryheid as die riglyn wat Nederland in sy stryd teen Spaanse verdrukking gevolg het:

“‘n Tiran is volgens Duplessis-Mornay ‘n vors wat die wette verontagsaam, sy woord, verdrae, geregtigheid en die godsdiens verag. So ‘n vors is die vyand van God en mens. ‘Ons het hier dus nie te doen met ‘n vors wat nie heeltemal goed is nie, maar met een wat deur en deur sleg is, nie met een by dit aan wysheid skort nie, maar een wat volleerd is in die boosheid, nie met een wat die reg nie ken nie, maar met ‘n verraaier van die reg; nie met een wat in militêre opsig te kort skiet nie, maar met ‘n verraaier en verwoester van die vaderland’.”

Verraaiers en verwoesters van die vaderland… Hierdie sestiende-eeuse sinsnede uit die pen van Hendrik van Navarre kan ewe seer op die huidige Suid-Afrika toegepas word!

Ons sien dus dat Van Riebeeck, benewens Romeins-Hollandse reg, twee tradisies na die Kaap gebring het: godsdiensvryheid en politieke vryheid. Hoewel die V.O.C. die Vryburgers bloedweinig politieke vryhede veroorloof het, was daar tog ‘n mate van gee-en-neem tussen die Kompanjie en die burgery. Vir ongeveer honderd jaar of meer was Nederland die model van vryheid in Europa en het beroemde filosowe en denkers uit Engeland, Frankryk en ander lande gereeld in ballingskap in Nederland gaan woon weens die spraakvryheid daar en die moontlikheid om jou boeke te mag publiseer, teenoor die sensuur en onvryheid wat in soveel ander Europese state gegeld het.

Afrikaners het dieselfde verdraagsaamheid hier te lande voortgesit. Nooit was daar ‘n godsdiensoorlog op eie bodem nie. Oor die afgelope 360 jaar het sowel Moslems as Jode nog altyd godsdiensvryheid in Suid-Afrika geniet. Juis om daardie rede het ongeveer 40 000 Litouse Jode aan die einde van die negentiende eeu hierheen gevlug toe hulle in Litoue, Pole en veral Rusland vervolg is. Paul Kruger het hulle met ope arms in sy nuwe republiek aanvaar. Slegs enkele dekades later het daardie selfde Jode egter begin stemming maak teen Afrikanerregering en ook terreur teen ons gepleeg, in die vorm van Joe Slovo en Ronnie Kasrils se stedelike terrorisme.

Stank vir dank, is wat ons van soveel ander groepe in ons land ontvang het. Soos Giliomee egter in Die Afrikaners verklaar:

“Van al Suid-Afrika se gemeenskappe het die Afrikaners tot dusver die heel grootste impak, goed of sleg, op die land gemaak.”

Die koms van Jan van Riebeeck was die begin van daardie grootliks heilsame invloed wat tot onlangs van ons land die mees ontwikkelde in Afrika en in die wêreld gemaak het. Soos Nederland in die sewentiende eeu, is die vasteland en die wêreld deur ons letterkunde, musiek en kultuur verryk, al word ons vandag as tweederangse burgers in ons eie land beskou.

Interessant is dat die Nederlandse revolusie van die sestiende eeu deur twee groepe gelei is wat onderling in idees van mekaar verskil het: die Gereformeerdes en die sogenaamde “libertyne”. Die Gereformeerdes was meer begaan oor geloofsvryheid terwyl die libertyne meer in politieke vryheid belanggestel het. Franse en Nederlandse denke het in vrye wisselwerking verkeer en toe Nederland eers vry was, het sy haar drukperse aan die res van Europa, veral Frankryk, beskikbaar gestel en sodoende is een intellektuele en wetenskaplike revolusie na die ander op die Europese vasteland volvoer.

Sonja Loots stel haar onkunde oor die geskiedenis in Rapport ten toon as sy beweer:

“Van Riebeeck het geleef in ’n samelewing wat op die model van meester en slaaf geskoei was. Ons leef nie meer só met mekaar in hierdie land nie. Die plek waar Van Riebeeck sy fort gebou het, is dieselfde een waar duisende mense Nelson Mandela ná sy vrylating verwelkom het. Dit is navrant dat daardie groot staatsman se eertydse sekretaresse in ’n oomblik van woede teruggryp na ’n historiese figuur met bloedweinig waarde vir die vraagstukke waarmee ons hier en nou worstel.”

Ek wonder of Loots daarvan bewus is dat sy ‘n Franse leenwoord (“navrant”) hier bo gebruik in haar op-die-knieë-val voor die Xhosa van Qunu, pleks van haar gewone anglomanie en neigings tot Kaapse Engfrikaans.

Uit daardie ontmoeting van Nederlandse en Franse Protestante in die sestiende eeu is nie net die Nederlandse republiek nie, maar ook Suid-Afrika soos ons hom ken, gebore. Jan van Riebeeck was ‘n verteenwoordiger van daardie glorieryke tradisie wat inderdaad die wêreld sou verander.

Daarom kan ek vandag met trots sê: Ek is Jan! Laat ons die verraaiers, die jingo’s en ‘n half-Engelse, half-Zoeloe-tiran soos Zuma se filistynse aantygings met die minagting verwerp wat hulle verdien.

Naskrif: Aanstaande maand is PRAAG 15 jaar oud! Ons kan dit dan vier, of dalk sommer op 6 April ter ere van Jan van Riebeeck en ons hele tradisie bymekaar kom om ‘n heildronk te drink?


Potchefstroom: Die ondergang van die laaste Afrikaanse universiteitskampus

Van die ergste dwaasheid oor Afrikaans kom soms van Afrikaans-professore. Jakes Gerwel (1946-2012) is ‘n klassieke geval. Hy het die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) van ‘n oorwegend Afrikaanse universiteit tot ‘n eentalige Engelse inrigting getransformeer.

Minder bekend is die Afrikaans-verraad deur die skrywer Ronnie Belcher (1933-2006), eens ‘n hoogleraar in Afrikaans aan die UWK in Bellville en later aan die Universiteit van Bophuthatswana (Unibo) in Mafikeng. Sy argumente is eintlik ‘n samevatting van die drogredenasies wat steeds ten koste van Afrikaans as tersiêre onderrigtaal geuiter word. Hy het dit teen die Universiteit Stellenbosch (US) as Afrikaanse inrigting gehad (Die Burger, 26.02.2002, p 7).

'n Betoging oor taal op die Potchefstroomse kampus
‘n Betoging oor taal op die Potchefstroomse kampus

Pieter Kapp (Maties en Afrikaans, Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, p 81-82) verskaf die volgende opsomming.

“Belcher [het] die reg van Stellenbosch om Afrikaans te mag wees, ontken. Hy het geargumenteer dat die taaldebat aan die US uit pas met die tyd is en vasgekoppel is aan ‘n wit strewe van die verlede om Afrikaans uit te bou. Afrikaans het vandag ‘n baie groter verskeidenheid as vroeër en daarom kan die wit Afrikaanssprekende nie aanspraak maak op die tradisie van Afrikaans en Stellenbosch nie. Afskaling van Afrikaans is die gevolg van nuwe insigte in ‘n universiteit se aard en wese. In beginsel kan ‘n universiteit nie tot een taal beperk word nie. ‘n Universiteit is nie vir [‘n] spesifieke bevolking of taal nie, dit is vir die universitas. ‘n Universiteit dien nie net die gemeenskap waarin hy geleë is nie. Universiteite is deel van ‘n wêreldorde. Moedertaalonderrig geld nie vir universiteite nie. Akademiese voortreflikheid kan hoofsaaklik net deur Engels bereik word. Taal is ‘n saak van aanvraag en voorsiening. Markkragte is ‘n belangriker faktor as taalregte. Afrikaanse vaktaal is nie mededingend genoeg om internasionaal te wees nie. Die grootskaalse afskaling van Afrikaans aan die US sal nie [‘n] verskil maak aan die Afrikaansheid van Stellenbosch nie [!]. Topprestasie is al wat tel en Afrikaans kan net baat by Afrikaanssprekendes wat internasionaal presteer. Daar is baie dinge belangriker vir die behoud van Afrikaans as Afrikaansheid.”

Kapp skryf verder:

“Belcher het drie elemente in die openbare debat gebring wat tot ernstige verdraaiing van die debat sou lei. Hy het die taalstrewe aan ras gekoppel; hy het naïewelik vergeet dat Engelstalige universiteite geensins voldoen aan sy vereiste dat ‘n universiteit nie tot een taal beperk behoort te wees nie; en dat markkragte bepaal dat Stellenbosch Engels moet word omdat Engelse studente in groter getalle na Stellenbosch kom, terwyl hulle dié universiteit gekies het wetende dat hy Afrikaans is en moontlik ook omdat hy Afrikaans is, want daar word hulle werklik tweetalig” (p 82).

Ek het voorheen dikwels oor Afrikaans en ander US-sake geskryf en gaan die besonderhede nie hier herhaal nie. Die feit is dat die US tydens die rektorskap van Chris Brink en veral Russel Botman sterk verengels het. Dat dit strydig is met die stigtingsvoorwaarde van die stigtingsdonateur, Jannie Marais, skeel hierdie ANC-meelopers glad nie. Die US het dermate verengels dat daar die afgelope dekade al hoe meer die neiging was om Potchefstroom as die enigste oorblywende Afrikaanse kampus te beskou. Let wel, kampus; nie ‘n enkele Afrikaanse universiteit het oorleef nie. Ek weet van talle studente uit die Wes-Kaap wat vanweë die begeerte van onderrig in Afrikaans eerder op Potchefstroom as Stellenbosch studeer het.

Wannie Carstens is ‘n Afrikaans-dosent op Potchefstroom. Soos ek by vorige geleenthede aangetoon het, noop sy Damaskus-korset hom om Afrikaansvariasies te oorbeklemtoon, nie-Standaardafrikaans te verafgod en die ontstaan en eienaarskap van Afrikaans by voorkeur aan die Khoi-San en slawe en hulle nasate toe te skryf. Sy standpunt is eerder polities as histories-taalkundig korrek.

Maar ek wil hierdie keer die aandag op sy kollega, Hans du Plessis (van Griekwa-psalms-faam), vestig, wat onlangs oor “Afrikaans en rassisme” geskryf het (Maroela Media 4 Desember). Du Plessis wek die indruk dat hy polities meer redbaar as Carstens is. Tog is daar by Du Plessis dieselfde oorbewustheid van nie-wit Afrikaanssprekendes; dieselfde ongesonde neiging tot oorvergoeding van nie-wittes vir vermeende benadeling, gerugsteun deur grootliks onnodige skuldgevoelens. Die gevolg is dat die blankes se Afrikaans, Standaardafrikaans, die lydende party word, soos in 2014 bedroewend geïllustreer deur die dramatiese agteruitgang van die vooruitsigte van Afrikaans as onderrigtaal op die Potchefstroom-kampus van die Noordwes-universiteit (NWU).

Du Plessis noem tereg dat diegene wat vir die behoud van Afrikaans veg maklik van rassisme beskuldig word. “Gerugte van ons rassisme het egter een van die gedugste vyande van Afrikaans geword … wat is ‘n sagter teiken as die hart van ‘n identiteit, veral as die hart ‘n taal is.” Afrikaans is myns insiens inderdaad die kern van Afrikaner-identiteit, maar dan voeg Du Plessis onnodiglik en polities korrek by: “veral as die hart ‘n taal is wat nog swaar dra aan ‘n verlede van uitsluiting.” Dieselfde morele verootmoediging ondergrawe sy betoog as hy elke keer wanneer hy die sotlike beleid van elf amptelike tale ter sprake bring, dit nodig vind om ‘n lansie vir die “Khoi- en San-tale” te breek.

Dit herinner aan Leon Wessels wat hoogs in sy noppies was dat sy vriend Cyril Ramaphosa se Venda as ‘n amptelike taal erkenning geniet. Die erkenning van elf amptelike tale was vir Wessels een van sy “lekkerkry-oomblikke” (Vereeniging, Kaapstad: Umuzi, 2010, p 329). Terselfdertyd het die armsalige Wessels die hoofresultaat van die huidige taalbedeling misgekyk: dat tien tale, veral Engels, aan status gewen en net Afrikaans op groot skaal aan status verloor het.

Destyds is al die grondwetlike onderhandelings gevoer toe die blankes, by uitstek Afrikaanssprekendes, op die agtervoet was weens die verradelike situasie (kyk hieronder) waarin hulle hulle bevind het. Wessels skryf: “Die ‘wit saak’ was verlore lank voordat die onderhandelings begin het” (p 59). Dit verklaar waarom iemand soos Karel Prinsloo, toe die hoof van die RGN (Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing) se sentrum vir Afrikaans, destyds sy entoesiastiese dankbaarheid uitgespreek het dat Afrikaans darem as een van die elf amptelike tale erken word.

Du Plessis verwys na “die idealistiese elftaaldroom.” Op die Potchefstroom-kampus het Afrikaans volgens hom die sondebok en slagoffer van bewerings van rassisme geword. “Hierdie feit het alles te make met die hegemonie [voorrang/oorheersing] van Engels in Suid-Afrika ná 1994. Daar is geen beter rede om Engels te verhef tot super amptelike taal nie as om te argumenteer dat Engels die enigste deurgang tot transformasie is. Asof al die nie-Afrikaanse kampusse in die land geen vorm van rassisme ken nie.” Du Plessis aanvaar “dat daar nie iets soos ‘n wit kampus in ‘n demokratiese Suid-Afrika mag bestaan nie, en op dieselfde grond, beslis ook nie ‘n swart of uitsluitlik Engelse kampus nie.”

In werklikheid is die tradisioneel swart universiteite egter steeds oorweldigend swart met uitsluitlik Engels as onderrigtaal. Ook die tradisioneel blanke Engelse universiteite is steeds eentalig Engels. Minister Blade Nzimande fokus nie hierop nie, maar op Afrikaans as onderrigtaal aan tradisioneel Afrikaanse universiteite, terwyl geeneen van hulle meer uitsluitlik Afrikaans is nie. In werklikheid het almal van hulle in groot mate verengels. Noudat die US gelyke status aan Afrikaans en Engels toegeken het, word een van die drie kampusse van die NWU, naamlik Potchefstroom, vir verguising geteiken en word druk vir verswarting en verengelsing uitgeoefen.

“Die gronddwaling lê vir my in die verabsolutering van die kollektiewe droom dat elke instelling in Suid-Afrika die nasionale demografie moet reflekteer. Die afdwing daarvan op alles en almal is niks anders as fundamentalisme nie. Dit is tog onprakties: ‘n kampus in Venda sal noodwendig ‘n oorwig Vendasprekers hê, soos wat ‘n universiteit in die hart van ‘n Sesotho-gemeenskap oorwegend Sesotho sal wees.”

Wat Du Plessis eintlik sê, is dat elke universiteit ‘n natuurlike publiek het wat hy bedien op grond van bv sy geografiese ligging en die moedertaal van die studente wat uit daardie omgewing kom. In ‘n Afrikaanse omgewing mag/moet die universiteit dan Afrikaans as onderrigtaal hê. Hy beskou die ANC se demografie-argument as fundamentalisties. Dit is ‘n eufemisme en moet eerder rassisme genoem word. Dit gaan vir die ANC-regering klaarblyklik om die bevoordeling van swartes en die benadeling van wittes, veral Afrikaanssprekendes en dus ook Afrikaans.

Du Plessis skram daarvan weg om aan die ANC die skuld vir hierdie wesenlike rassisme te gee. Hy soek die skuld by die elftalebeleid.

“Die kern van ons probleem … is myns insiens in wese geleë in ons erkenning van elf amptelike tale … die enigste praktiese uitkoms van ons elftaalbeleid is die vestiging van Engels as die enigste taal van transformasie. Eintlik is dit niks anders nie as ‘n dekmantel vir die verskansing van die hegemonie van Engels. Alles wat nie Engels is nie, is ‘n hindernis in die weg na transformasie.”

Hierdie argument is myns insiens nie suiwer nie. ‘n Elftalebeleid is inderdaad onprakties en lei noodwendig daartoe dat voorkeur aan minder tale (een of twee) gegee word. Die ANC het op ‘n enkele taal besluit om hom te distansieer van die tweetalebeleid van die ou Suid-Afrika; soos wat hy hom by voorkeur sover moontlik distansieer van alles wat aan die ou Suid-Afrika herinner. Die ANC het op Engels as voorkeurtaal besluit nie net omdat dit ‘n wêreldtaal is nie, maar ook omdat swartes (meesal) min moedertaaltrots het en veral omdat die ANC om die dood nie Afrikaans as ‘n effektiewe amptelike taal duld nie. Vergelyk Swapo se erkenning van Engels as die enigste amptelike taal van Namibië, al is daar baie meer Afrikaans- as Engelssprekende Namibiërs. My beswaar teen Du Plessis se stelling in die vorige paragraaf, dat Engels die enigste taal van transformasie is, is dat die ANC enigeen van die elf amptelike tale, selfs Afrikaans, sal misbruik om sy (rassistiese) oogmerke te bereik; al is dit waar dat hoofsaaklik Engels vir hierdie doel aangewend word. Terloops, die Wes-Kaap en Munisipaliteit Kaapstad se taalhiërargie was tydens ANC-bewind (en is tydens DA-bewind) Engels, Xhosa, Afrikaans, al word die meeste belasting van Afrikaanssprekendes gevorder.

“Van een ding is ek ten slotte oortuig: Afrikaans gaan selfs die nuwe aanslag oorleef. Dit is juis die geskiedenis wat my dit laat glo. Oor vier eeue het die taal die aanslae van Engels en Nederlands oorleef; dit is selfs gaandeweg besig om Afrikanernasionalisme te oorleef. My groot bekommernis lê egter daarin dat die hele herrie om Afrikaans en rassisme daartoe gaan lei dat Afrikaans en sy gebruikers in ‘n intellektuele tuisland ingedwing gaan word.”

Weereens oortuig Du Plessis se redenasie nie. Hoedanig gaan Afrikaans se oorlewing wees, bv op universiteitskampusse? Sy verwysing na “vier eeue” wek die indruk dat hy, soos sy kollega Wannie Carstens, die ontstaan van Afrikaans by die Khoi-San, selfs voor Jan van Riebeeck, en later by die slawe gaan soek; dus die polities korrekte mode-neiging om die rol van nie-wittes te beklemtoon en dié van wittes te onderbeklemtoon of selfs te ignoreer. Du Plessis se verwysing na Afrikanernasionalisme en ‘n intellektuele tuisland dui myns insiens op ongesonde oorverligtheid. Dit is juis by nasionalistiese nie-verloopte Afrikaners dat Afrikaanslojaliteit in sy behoudendste en suiwerste vorm aangetref word. ‘n Afrikanertuisland kan vorentoe die beste en selfs enigste reddingsgordel vir Afrikaans blyk te wees.

Francois Venter, voorheen die dekaan van die fakulteit regte op die Potchefstroom-kampus, het ‘n ope brief aan Dan Kgwadi, die rektor van die NWU, gepubliseer (Maroela Media, 12 deser). In sy skrywe gaan dit om veel meer as net die stand van Afrikaans. Venter skryf bv teen die agtergrond van die onbillike aanvalle op Potchefstroom in Beeld, waarvoor die redakteur, Adriaan Basson, verantwoordelikheid moet aanvaar. Daar is ook die verdoemende bevindings van ‘n ondersoekspan, waarvoor die voorsitter, Leon Wessels, verantwoordelikheid moet aanvaar. Dié verslag “is so profoundly flawed that [the NWU] Council had to prohibit its publication.” Dan is daar die aanstelling van Kgwadi as rektor, waarmee ‘n heeltemal vreemde kulturele element die hart van die Potchefstroom-kampus binnegedring het. Dit is soos die wolf in die bed van Rooikappie se ouma. Hierdie tragiese gebeure het by die vooroordeel en moedswilligheid van Basson begin, is aangedik deur Wessels as ANC-gedienstige en het as resultaat ‘n NWU-rektor wat kwalik hoog as akademikus aangeslaan kan word. Die hele toekoms van Potchefstroom as eerbare akademiese inrigting is in die gedrang. Venter suggereer tereg “that the process is being guided by external forces.” Dit kom neer op “giving the ANC the power to erode university autonomy in the name of ‘transformation’.”

Tot sy eer het Venter die moed van sy oortuiging om sake te probeer beredder terwyl talle van sy geesgenote en mede-akademici swyg. Dat alles nie wel op die kampus is nie, word bevestig deur die Hombré-voorval (NWU-webwerf 23 deser). Venter wys daarop dat Kgwadi nog nie daarin geslaag het om sy steun op Potchefstroom te vermeerder nie. Enersyds is dit omdat Kgwadi ontwykend, vaag, dubbelsinnig en selfs obskuur oor sy voornemens is, bv wat betref transformasie en die onderrigtaal. Andersyds kan daar vyandigheid by Kgwadi teenoor Potchefstroom as ‘n tradisioneel blanke en Afrikaanse kampus wees. Kgwadi was voorheen die rektor van die swart en Engelse Mafikeng-kampus.

Kgwadi beoog “deep transformation which will strengthen the university’s contribution to social cohesion and nation building”. Venter se kommentaar hierop is:

“Sosiale samehorigheid en nasiebou (wat dit ook al mag beteken) sal nie onder die dekmantel van die skepping van ‘n “baie meer geïntegreerde universiteit” bevorder word deur die eliminering of uitskakeling van goed-presterende bestuurders nie en deur hulle dan te vervang met ‘n gesentraliseerde en potensieel oorgrote institusionele bestuur wat (onmoontlik) getaak word om die belange van personeel wat oor 300 kilometer versprei is, te dien. Dit spreek vir sigself dat die personeel op die drie kampusse onvermydelik onder uiteenlopende omstandighede en omgewings werk. Dit is ook voor-die-hand-liggend dat geen mate van “sosiale integrasie” of aanpassing van akademiese en bestuurstrukture die verskillende omstandighede en omgewings wat op en om die drie kampusse bestaan, sal verwyder nie. Daar moet ook op gelet word dat dit universeel erken word dat ‘n universiteit nie primêr oor bestuur gaan nie, maar oor wetenskapsbeoefening.”

Dit lyk asof Kgwadi, soos die ANC en ander kommunistiese instansies, hou van die sentralisering van mag. Venter noem dit “blunt socialist-like centralisation.” Hy skryf voorts:

“Indien u demografiese transformasie vir die NWU as “nodig” beskou, kan ‘n mens maar net wonder wat u beskou as die vereistes vir “dieper transformasie” wat voldoende sal bydra tot “maatskaplike kohesie en nasiebou”. Dit is per slot van rekening onbetwisbaar dat ‘n voldoende hoeveelheid gekwalifiseerde personeel en studente wat vir normale toelating kwalifiseer nie gedurende u ampstermyn (en langer) gevind sal kan word om “demografiese transformasie”, ‘n ooglopende rasse-eufemisme, te bewerkstellig nie.”

“Wat taal betref wil dit voorkom of daar ‘n direkte skakel bestaan tussen die minister van hoër onderwys se ongrondwetlike idee dat geen ander taal nie as Engels die onderrigmedium aan alle universiteite moet wees, en u eie betreklik vae beklemtoning van “‘n geïntegreerde kultuur, sosiaal geïntegreerde kampusse en billike toewysing van hulpbronne” (soos gestel in u boodskap in Eish! van 7 Desember 2014). Die ongesproke logika onderliggend aan u stellings oor hierdie aangeleentheid skyn te wees dat die “probleem” van Afrikaans met die verloop van die tyd “opgelos” sal word deur die aantreklikheid vir Afrikaanssprekendes van die NWU as voorkeur leer- en werkomgewing te verminder deur ondersteuners van die huidige reëlings uit bestuursposisies te verwyder.”

Wat Kgwadi beoog, is “a much more integrated university with socially integrated campuses.”

Klaarblyklik gaan dit vir Kgwadi primêr om ‘n nie-akademiese pre-okkupasie, naamlik oordrewe gedwonge rasse-integrasie (“deep transformation”) waartydens Afrikaans as onderrigtaal afgeskaal of selfs afgeskaf gaan word.

Venter stel dan hierdie belangrike feit:

“Objektief gesproke dui die statistiek en die realiteit duidelik daarop dat die Potchefstroomkampus veel minder die karakter van ‘n “historiese wit universiteit” (wat dit ook al mag beteken) dra as die “historiese swart” aard van die Mafikengkampus. Dit bring mee dat hernude pogings tot transformasie tot ‘n sosiaal-geïntegreerde kampus (wat dit ook al mag beteken) primêr in Mafikeng nodig is en nie op die sondebok van die paneelverslae, die Potchefstroomkampus, nie.”

Wat ons hier mee te make het, is die ANC-ingesteldheid waarvolgens daar vir wittes in die nuwe Suid-Afrika, pleks van die veel geprese vryheid, gedwonge integrasie is. Sodanige integrasie word nie afgedwing in bv swart woongebiede of op swart kampusse nie, maar wel in tradisioneel wit woonbuurte en op tradisioneel wit kampusse. Swartes is gevolglik vry om volgens eie voorkeur te kies tussen ‘n monokulturele swart omgewing of ‘n geïntegreerde multikulturele milieu. Wittes word nie daardie keuse/vryheid gegun nie. Verpligte integrasie in die vorm van verswelging deur swartes word aan wittes opgedring. In so ‘n geïntegreerde omgewing bepaal swartes wat mag wees, bv watter onderrigtaal gebruik word.

“Indien dit u strategie is om u doelwitte te bereik deur die marginalisering en uitwerk van die bestuur van die Potchefstroomkampus en deur die vervreemding van die akademiese en administratiewe personeel en studentegemeenskap op die kampus, doen ek aan die hand dat u die vernietigende uitwerking daarvan op die NWU as geheel, op die ekonomie en infrastruktuur van Potchefstroom en op die voortgesette ondersteuning van nasionale versoening onder die groot steungemeenskap en die alumni van die Universiteit sal hê, oorweeg. Die vervreemding van hierdie mense het die ware potensiaal om die NWU op die pad na selfvernietiging as ‘n instelling van uitnemendheid te plaas, soos dit in die verlede en tans nog waargeneem kan word by sommige ander onderwysinstellings wat onder dwang ooreenkomstig die NDR aan “transformasie” onderwerp word.”

Venter formuleer vyf moontlike standpunte van Kgwadi. Daarna kom hy elke keer met voorstelle oor hoe Kgwadi sy netelige situasie met ‘n akademies verantwoordelike stellinginname kan beredder. Maar hulle sal alleenlik werklikheid kan word as Kgwadi nie ‘n ideologiese pion van die ANC-regering, by name Blade Nzimane, is nie:

“…sou ek u graag wil aanmoedig om nie te probeer om u of enige ander ideologiese posisie op die NWU-gemeenskap af te dwing nie, maar om verdraagsaam te wees ten opsigte van sienings wat anders, of selfs opponerend tot u sienings is en om die behoud van die talente van personeel en die studentegemeenskap van die Potchefstroomkampus te verseker.”

Venter se slotvoorstel het betrekking op Afrikaans as onderrigtaal:

“…(V)erklaar dan asseblief onomwonde in die openbaar dat u Afrikaans as onderrig- en leertaal van die NWU sal beskerm en verdedig, want dit bly steeds ‘n sleutelelement van die vermoë van die kampus om tot die sukses van die NWU as geheel by te dra.”

Dit is te betwyfel of Venter ‘n (duidelike of bevredigende) antwoord sal ontvang. Hoewel Venter se ope brief op 12 deser gepubliseer is, lees Kgwadi se verklaring, gedateer 25 November, op die NWU-webwerf soos ‘n antwoord op die sake wat Venter aangeroer het. Naas die verdagmakery kan die lesers gerus voorts let op die klem wat op “funksionele meertaligheid” pleks van Afrikaans geplaas word en die mate waarin Afrikaans as onderrigtaal op Potchefstroom reeds deur Engels weggekalwe is. Deurdat die taalbeleid deur Kgwadi as dinamies en buigsaam gekarakteriseer word, kan sonder gevaar van dwaling voorspel word dat die Engelse aanbod al hoe groter en die Afrikaanse aanbod al hoe kleiner sal word, onder meer weens demografiese manipulasie, oftewel gedwonge rasse-integrasie in die vorm van verswelging deur swartes.

Kgwadi:

“In onlangse mediaberigte is die huidige voorstelle rakende die transformasietrajek en die voorstelle met betrekking tot die toekoms van die taalbeleid by die universiteit … verkeerd oorgedra en weergegee. Dit is onverantwoordelik aangesien die mediaberigte voortspruit uit vertroulike universiteitsdokumente waarvan die inhoud opsetlik wanvoorgestel word met die doel om verwarring en ontsteltenis te veroorsaak … die huidige bestuur van die universiteit het geen voorneme om die taalbeleid van funksionele meertaligheid te verander nie. Hoewel ons moet seker maak dat die beleid nie toegang bemoeilik vir mense wat nie vlot is in Afrikaans nie, is dit nie waar dat dit ons bedoeling is om die onderrigmedium na slegs Engels te verander nie.

“Daar bestaan ‘n algemene wanopvatting (by diegene wat wil hê dat ten minste één kampus in die land Afrikaans moet wees) dat Afrikaans die enigste onderrigmedium op die Potchefstroomkampus is. Dit is reeds vir ten minste ses jaar lank nie die geval nie. Afrikaans is die vernaamste onderrigmedium op voorgraadse vlak, en ‘n groot persentasie van die modules word gelyktydig in Engels in getolk. In sommige gevalle – vir grondige opvoedkundige redes – geskied onderrig in die finale jaar van die graadprogram in Engels.

“Parallelmedium-onderrig vind ook in Afrikaans en Engels plaas, somtyds op aandrang van professionele akkrediteringsliggame. In ‘n ander geval word ‘n graadprogram in Engels aangebied omdat daar baie min Afrikaanssprekende studente is wat ingeskryf is vir die betrokke program. In gevalle waar akademiese personeel nie vaardig is in Afrikaans nie, word lesings in Engels aangebied, met gelyktydige tolking in Afrikaans in. Dit sou ook uiters onverantwoordelik wees om studente van die geleentheid te ontneem om blootstelling te kry aan die idees van diverse vakkundiges ter wille van ‘n spesifieke ideologiese posisie. In sommige klasse maak Afrikaanssprekende studente nie gebruik van gelyktydige tolking in Afrikaans nie, want hulle is ten volle tweetalig in Afrikaans en Engels. Nagraadse onderrig geskied ook grotendeels in Engels, en dit is reeds vir ten minste 10 jaar lank die geval.

“Dit behoort duidelik te wees uit bogenoemde beskrywing van die taalbeleid dat dit buigsaam en funksioneel is en dinamies reageer op die taalbehoeftes van studente. Ek en die institusionele bestuur van die universiteit het al verskeie kere ons steun vir funksionele meertaligheid uitgespreek …

“In die hersieningsproses van die universiteit se visie, missie en waardes moet transformasie, integrasie en multikulturele diversiteit ook in ag geneem word. Om uitvoering hieraan te gee, het die institusionele bestuur besluit om die ampstermyne van vastetermynkontrakaanstellings van senior bestuurswerknemers tot drie jaar te beperk, waar die visekanselier [rektor/Kgwadi] die aanstellingsgesag is. Die insinuasie dat dit ‘n gevolg van transformasie (in die sin van indiensnemingsgelykheid) is, is moedswillig, indien nie kwaadwillig nie. Dit is bloot ‘n verantwoordelike benadering tot die proses van strategieontwikkeling wat tans aan die gang is.”

Wat het die (dreigende) ondergang van die laaste Afrikaanse universiteitskampus veroorsaak? Die onmiddellike aanleiding was die aanstelling van Kgwadi as rektor. Die weg hiertoe is geopen deur die voorafgaande stemming in die NWU-senaat. Hoewel die blankes daar in die meerderheid is, het sommige van die wit akademici besluit dat dit tyd vir ‘n swart rektor was, terwyl (feitlik) al die nie-wit senaatslede waarskynlik vir Kgwadi gestem het. Die punt is dat dit suiwer akademies gesproke nooit tyd vir ‘n rektor van ‘n bepaalde kleur is nie. ‘n Rektor behoort primêr na akademiese verdienste verkies te word. Daar is algemene eenstemmingheid dat Kgwadi akademies glad nie in dieselfde liga as die ander (wit) rektorskandidaat is nie, soos onder meer duidelik blyk as hulle publikasierekords vergelyk word. Al die pro-Kgwadi-akademici in die NWU-senaat moet medeverantwoordelikheid vir hierdie ramp aanvaar en veral dié op die Potchefstroom-kampus omdat hulle die toekoms van Afrikaans as onderrigmedium daar waarskynlik vir altyd beduiwel het.

Maar die onderliggende rede vir die onverkwiklike verswarting en gevolglike verengelsing van die Potchefstroom-kampus en die aaklige werklikheid van ‘n bemoeisieke, fanaties-kommunistiese minister van hoër onderwys moet teruggevoer word na die mandaatlose politieke magsoorgawe van FW de Klerk. Daar is by my geen twyfel nie dat “die geskiedenis”, oftewel toekomstige historici, geen (morele) regverdiging vir sy drievoudige verraad sal vind nie.

  • De Klerk het op 15 Augustus 1989 as staatspresident by PW Botha oorgeneem. Op 20 September 1989 was daar ‘n algemene verkiesing. In die aanloop tot hierdie verkiesing het De Klerk en die ander Nasionale Party-kandidate geen woord gerep van planne om bv die ANC te ontban en met kommuniste en geweldenaars (wat weier om geweld af te sweer) te onderhandel oor politieke magsdeling nie. De Klerk het klaarblyklik nie vertroue in die mening van die meerderheid blanke kiesers gehad nie. Die noodlottige stappe wat hy op 2 Februarie 1990 aangekondig het, bv die ontbanning van die ANC en die plaaslike Kommunistiese Party, was (heeltemal) mandaatloos.
  • Nadat allerhande mooi broodjies gebak is, was daar op 17 Maart 1992 ‘n referendum waarin die meerderheid blanke kiesers ten gunste van politieke magsdeling gestem het. Dit was ‘n gulde geleentheid vir die kiesers om van hulle kant af geen vertroue in De Klerk te stel nie, maar die propaganda van die massamedia het ‘n oorweldigende en noodlottige impak gehad. De Klerk het voortgegaan deur mandaatloos magsdeling in algehele magsoorgawe te omskep. Om die blankes te sus het hy selfs beweer dat daar in die resultaat van sy onderhandelings moerse wigte en teenwigte ingebou is. Later het dit geblyk dat hierdie wigte en teenwigte (grootliks) fiktief is.
  • Een van die deurslaggewende redes waarom De Klerk in die 1992-referendum meerderheidsteun ten gunste van sy beoogde magsdeling ontvang het, is omdat hy belowe het dat die finale ooreenkoms na afloop van sy onderhandelings aan die blanke kiesers vir goed- of afkeuring voorgelê sou word. Mandaatloos het hy besluit om dit nie te doen nie en geredeneer dat sy algehele magsoorgawe eintlik maar dieselfde as sy beloofde magsdeling (bv eie woongebiede en skole vir blankes) is. Die eintlike rede waarom hy sy plegtige belofte verbreek het, is omdat hy geweet het dat daar geen moontlikheid was dat sy brousel deur die blanke kiesers aanvaar sou word nie. Die Nasionale Party het immers sedert 1990 minstens drie tussenverkiesings teen die Konserwatiewe Party verloor. De Klerk is heel moontlik ook deur die ANC met die hervatting van geweld afgedreig. Nelson Mandela het bv op sy kenmerkende arrogante manier verklaar dat hy die referendum vir slegs blanke kiesers in 1992 sou toelaat, met die implikasie dat dit die laaste keer sou wees dat net blankes stemreg het. Van die 1992-referendum tot die “eerste demokratiese verkiesing” op 27 April 1994 het die blanke kiesers net so min soos die swartes inspraak in hulle toekoms gehad. Hulle lot was in die hande van ANC-gedienstiges soos Roelf Meyer, Leon Wessels en natuurlik FW de Klerk.

Wat op die Potchefstroom-kampus en tewens aan al die tradisioneel Afrikaanse universiteite gebeur, vind aansluiting by wat in die res van die nuwe Suid-Afrika plaasvind. Dit alles is die uitkoms van De Klerk se drievoudige mandaatlose verraad. Wie kon voorspel dat ‘n Dopper die Dopperhemel sou vernietig?

Dankie tog vir die MRK en die Gelykheidshof!

Soweto is in ligte laaie. Diegene wat die hoofstroommedia jeugdiges noem, is op ‘n plundertog gemik teen uitlanders; diegene wat nie die plaaslike bevolking se taal, etniese herkoms of velkleur deel nie. Somaliërs, asook winkeleienaars uit Pakistan word geteiken. ‘n Bejaarde Malawiese man is op ‘n grusame wyse vermoor en vermink, wat herinner aan hoe Sjaka se krygers hul vyande se mae oopgesny het om hulle geeste vry te laat. Ander inwoners van Soweto, in wat herinner aan hoe Idi Amin die Indiese winkeleienaars uit Uganda verjaag het, verwys na die buitelanders as “honde” wat moet voertsek.

Die probleem, of dan verskoning wat aangevoer word, is die vreemdelinge se sukses as die eienaars van klein ondernemings in die lokasies. Daar is immers geen maatskaplike toelaes in Somalië of Pakistan nie, en dus moet die mense werk om te oorleef, iets wat nie ‘n vreeslik gewilde konsep onder die plaaslike bevolking is nie. In die Engelse pers word ene Joseph Mthethwa, ‘n inwoner van Soweto, aangehaal. Mnr Mthethwa analiseer die oorsaak van die geweld as volg: “They have brains, they can do things that we can’t . . . they are starving us of business.”

Inderdaad.

Laat ek dus opsom: Mense word geteiken omdat hulle ‘n ander taal praat, van ‘n ander etniese groep is, en ook omdat hul velkleur verskil. Hulle winkels word geplunder, selfs deur lede van die besonder effektiewe SAPD, wat in 80% van alle misdade op die toneel is, voordat die misdaad eens aangemeld is. Mense word ook vermoor deur die bendes. Klink vir my baie na rassistiese haatmisdaad, nie waar nie? Om mense honde te noem, is duidelik rassistiese haatspraak. Maar nee, dit is glo “xenofobie.” Die hoofstroommedia weier dus om swart rassiste en rassisme op sy naam te noem. Swartes kan mos nie rassiste wees nie? Nee! Dis te erg vir die lyer aan die geestelike ongesteldheid bekend as politieke korrektheid om te aanvaar! Selfs die term xenofobie word egter bevraagteken. ‘n ANC-politikus beweer gister dat hierdie rassistiese haatmisdaad nie eens xenofobie is nie, maar glo gewone misdaad. Nes plaasaanvalle ook glo niks behalwe gewone misdaad is nie.

Gelukkig het ons hier, in die wonderlike, nie-rassige NSA, instansies wat geskep is om presies na hierdie soort rassistiese haatmisdaad te kyk. Enige redelike mens sou dink dat die Menseregtekommissie, asook die Gelykheidshof, hulself vir jare lank sou kon besig hou met hierdie soort ding. Al die elemente van dít waarvoor beide instansies gestig is, is immers hier teenwoordig: Growwe skendings van menseregte. Haatspraak. Openlike rassisme en die aanblaas van etniese haat. Rassistiese haatmisdade en geweld.

Maar nee, redelikheid is nie iets waarvan mens een van hierdie twee instansies kan beskuldig nie. Met twee Joodse vervolgers (let wel: Nie aanklaers nie, want hierdie is ‘n blote heksejag) aan die spits, is die MRK en Gelykheidshof besig met ‘n veel belangriker saak: Die ondersoek na Sunette Bridges se uitlatings op Facebook. Me Bridges se sonde was om na plaasaanvallers as barbare te verwys. Van haar volgelinge het op haar Facebook-blad gereageer, en daarom is die heksejag teen haar van stapel gestuur, in wat slegs as ‘n boendoehof beskou kan word, ‘n instansie met die doel om eensydig op sogenaamde blanke rassiste jag te maak. Wat is ‘n paar dooie uitlanders, ‘n brandende lokasie en grootskeepse etniese geweld nou, vergeleke met ‘n Facebook-inskrywing? Met matelose arrogansie het die Indiese voorsittende beampte vir me Bridges na Kaapstad gedaag, ipv om die sitting in Gauteng, waar die slagoffer van die heksejag woon, te laat plaasvind: “Ons sal hierdie blanke rassis wys wie is baas!”

Ek wil daarom my innige dank teenoor die Gelykheidshof en die MRK betuig. Danksy julle edele optrede, wat rassistiese geweld en haatmisdaad in Soweto ignoreer, en eerder gevaarlike blanke sangeresse se Facebook-inskrywings aan die kaak wil stel, slaap ons almal veiliger in die aand.

Zelda La Grange en as die Afrikaner sy rug op ander begin keer

Met Zelda La Grange wat nou wonder of Francois Hollande haar in Frankryk sal terugneem (vermoedelik vanweë haar Hugenotevan), kan ek sommer nou vir haar sê: Francois Hollande gee vir jou g’n snars om nie. Trouens, as Franse sosialis gee hy nie eens vir sy eie mense om nie; hoe meer derdewêreldimmigrante in sy land, hoe meer stemme vir hom!

JpegEk is baie lief vir Frankryk, is mal oor Franse kaas en letterkunde, maar nêrens ter wêreld sou ek enkele weke gelede op Kersdag só kon verkeer tussen my eie mense en in my eie taal onder ‘n koelteboom op ‘n sonnige dag met nie ‘n wolkie in die blou hemel nie (sien foto hiernaas). Afrikaners het reeds die utopie in Suid-Afrika geskep: ons taal, ons kultuur, ons lewenstyl met braaivleis, asook heerlike groente en vrugte wat ons formidabele en miskende boere op hul plase vir ons kweek. Wat meer het ons nodig as om onder ‘n koelteboom te sit en smul aan die oorvloed wat ons eie mense vir ons produseer, met vlytige Afrikaanse vrouens wat dit alles opdis terwyl die mans die vleis braai?

Al wat ons eie hemel-op-aarde bederf, is politiek: dié van die Verraaierkaners wat heul met die vyand om ons mooi land tot die status van ‘n Zimbabwe of Mosambiek te verlaag, asook ‘n paar duisend uitlanders in Johannesburg en Kaapstad wat ons land vir eie gewin wil plunder en bereid is om alles in die proses te vernietig. Jare lank al saai hulle haat en draketande teen ons, maar tog kry ons dit reg om te oorleef en aan te gaan.

Zelda La Grange is gister in die Sunday Independent op die voorblad as 'n 'rassis' gebrandmerk, in weerwil van haar jare lange pogings om polities korrek te praat en op te tree
Zelda La Grange is gister in die Sunday Independent op die voorblad as ‘n ‘rassis’ gebrandmerk, in weerwil van haar jare lange pogings om polities korrek te praat en op te tree

Miskien gee ons te veel aandag aan ons vyande en aan daardie klein groepie luidrugtige Verraaierkaners wat alle aspekte van ons lewens wil versuur, ons vloek en beledig, in hul angsvallige pogings om by die vyand witvoetjie te soek? Net soos Zelda gekry het wat sy verdien, só sal elkeen se beurt nog aanbreek om as “rassis” en wat nog uitgekryt te word. Maar gestel ons steur ons net nie meer aan ons vyande nie en gaan bloot rustig voort om ons eie lewens so gemaklik moontlik te maak en om ons eie taal en kultuur uit te bou tot iets wat nog groter is as wat dit reeds is? Ignoreer die vyand en hou hom van jou lyf af. Span genoeg elektriese drade tussen jou en hom dat hy nie meer naby jou kan kom nie.

Wagkamer van die Midstream-landgoed- mediese sentrum
Wagkamer van die Midstream-landgoed se mediese sentrum

Saterdag moes ek naarstiglik na ‘n kliniek soek om my siek suster heen te neem. Ons ry toe daar in Centurion rond; een nuwe kliniek maak eers Maandag oop en kan dus niks vir ons doen nie. Uiteindelik beland ons in ‘n plek genaamd Midstream Estate se mediese sentrum. Die vriendelike, hulpvaardige personeel – een en almal Afrikaners – het ons vinnig gehelp. Op hierdie foto is die wagkamer van die kliniek: dis beter as eerstewêrelds. Ná die dokter my suster gesien het, help ‘n jong paramedikus haar op ‘n hospitaalbed agter ‘n skuifdeur in die gang van die kliniek. Alles is hipermodern, silwerskoon, pynlik netjies. Intussen gaan koop ek solank haar medisyne by die apteek wat deel van die soort ommuurde volkstaat-in-die-kleine is, met ‘n Spar, ‘n Mugg-n-Bean en ‘n paar ander winkels. In die apteek het ek skaars begin toustaan met die voorskrif of ene Rika, blond met blou oë en ‘n modieuse brilletjie verskyn uit die niet: “Kan ek u help, meneer?”

Oral binne Midstream Estate praat mense Afrikaans. Kinders ry sorgeloos op fietse in die strate, amper soos in die Suid-Afrika van weleer. Dis skoon, netjies en veilig, ‘n soort volkstaat-in-die-kleine, reg tussen Johannesburg en Pretoria. Hiperkrities soos ek is, steek al die Engelse tekens en saai Engelse naamgewing my dwars in die krop. Dis nog lank nie ideaal nie, maar op ‘n baie praktiese manier het mense ‘n model gevind om só geprivatiseer met eie veiligheid, skole en mediese sorg binne enklawes in ‘n vervallende Suid-Afrika te oorleef.

Is dit nie dalk die model vir die toekoms nie? Soms voel dit vir my ons vereer ons vyande – wit, swart, bruin of wat ook al – met ons aandag. Ons skryf oor hulle, praat oor hulle, steur ons aan hulle.

Iewers het die Sestigerskrywer Jan Rabie ‘n baie mooi verhaaltjie genaamd “Droogte” geskryf in sy boek 21. Dit gaan oor ‘n wit baas en ‘n swart klaas. Dis amper profeties want die blanke wil saam met die swarte ‘n huis bou:

“Dis tyd dat jy die bloedige verlede vergeet,” sê die witman verdriegtig. ‘Kom, jy moet leer om saam met my te werk. Ons moet hierdie huis bou.”
“Jy kom om my te leer dat God wit is, dat ek ‘n huis vir die witman moet bou!” Die swartman staan met gevoude arms.
“Kaffer!” roep die witman, “sal jy nooit niks verstaan nie! Doen wat ek sê!”
“Ja, Baas,” brom die swartman.

Die huis wat gebou word, is egter ‘n huis sonder deure en vensters want, soos die witman aan die swartman verduidelik:

“Lank gelede in ‘n ander land het my voorgeslagte mure gebou om die see uit te hou. Dik, waterdigte mure. Daarom het my huis ook geen deure en vensters nie.”
“Maar hier is g’n groot water nie!” roep die swartman uit, “die sand is droog soos ‘n skedelbeen!”
Jy is die see, dink die witman, sonder om verder te praat.

Aan die einde van die verhaal, roep die swartman na die witman: “Kom uit, Baas!” Maar daar is geen antwoord nie en dit eindig met die volgende reëls:

Met sy vuiste nog steeds gelig asof om weer te klop, staar die swartman verwilderd op in die hemel sonder ‘n enkele wolk, en rondom hom na die horison waar warrelwinde rooi-warm stof die vreeslike Ngoma van die droogte dans.
Dan stamel die swartman verlate en beangs:
“Kom uit, Baas… Kom uit na my…”

Só eindig Rabie sy kort-kortverhaal. Volgens die datum aan die einde van die teks is dit in Desember 1951 geskryf. Op ‘n stadium in die vyftigerjare het Rabie, begeester deur Afrikaans en die idee om ‘n moderne Afrikaanse letterkunde te skep, brandarm in Parys gewoon en om te oorleef koolblare by die mark gaan optel wat hy na sy klein woonstelletjie op die Linkeroewer geneem het om sop van te kook.

Leon Lemmer skryf ook vandag in sy rubriek op praag, in antwoord op Koos Kombuis:

Party (etniese) groepe het ander meer nodig as wat omgekeerd die geval is omdat party groepe meer ontwikkeld, kundig, ens, en beter aangepas by bv die ekonomiese en tegnologiese werklikhede is. Blankes bly die norm waaraan ander groepe hulle meet, al word dit nie openlik en sekerlik nooit amptelik erken nie.’

Die tyd is dalk nie meer ver dat daardie wanhopige kreet, “Kom uit, Baas… Kom uit na my…” in Suid-Afrika gaan opklink nie, die dag as Eskom finaal inkonk en die staatskas uiteindelik dolleeg gesteel is.

Maar soos Rabie in sy verhaaltjie suggereer, moet ons soos ons voorouers doer ver in Nederland begin dyke bou om onsself te beskerm. In baie van die veiligheidsbuurte in Gauteng en elders gebeur dit reeds. Hierdie proses sal egter versnel moet word sodat meer en meer mense veilig en volgens beskaafde norme sonder vrees kan woon, asook heen en weer werk toe op die snelweë kan ry. Ook moet daar veiligheidsbuurte ontwerp word wat onbeskaamd Afrikaans is: met Afrikaanse name, Afrikaanse winkels, Afrikaanse skole, Afrikaanse alles.

Dis ‘n meer pragmatiese en minder politieke oplossing vir ons probleem. Afrikaners is egter in staat om genoeg rykdom in die stedelike gebiede te skep om uiteindelik meer te doen as om bloot in taamlike weelde te oorleef. As staatlose burgers van ‘n sterwende republiek kan ons steeds bilaterale verhoudinge met ander lande en handelsvennote handhaaf waarby die ANC-staat nie eens betrokke hoef te wees nie. Saam met ons volksgenote in Australië, Kanada, die VSA en Europa kan ons vir ons ‘n globale ekonomie skep wat ons soos Jode in staat sal stel om as transnasionale volk hele nywerhede en markte te oorheers.

Uiteindelik mag ons selfs van die probleem-geteisterde Suid-Afrika vergeet, op dieselfde manier as wat die meeste Europese lande van hul voormalige kolonies vergeet het, behalwe om af en toe ‘n aalmoes in die vorm van hulpgeld daar te gaan uitdeel. Maar ons sal nie eens ‘n aalmoes hoef uit te deel nie. Soos in Rabie se storie, sal ons horende doof wees.

Sedert Jan van Riebeeck se tyd het ons ons bes probeer. Selfs dít was nie goed genoeg nie. Tyd om daardie Afrikanerhuis te bou.

Je suis Jan! soos almal verlede week gesê het.


Nostalgie as ‘n turksvy vir verloopte Afrikaners (en Jacob Zuma)

‘Elke keer as ek ‘n rubriek van Wilhelm Jordaan, ‘n oud-joernalis en sielkunde-dosent, sien, wonder ek: Waarom voltooi hy nie eerder sy doktorale proefskrif nie?’ – Leon Lemmer

In Hennie Aucamp (1934-2014) se boek, Kommerkrale (Kaapstad: Tafelberg, 1983), vertel hy van ‘n droom wat telkens by hom opkom. Hy is “oud en verlate” en kom op ‘n winternag by sy ouers se plaas in die Stormberg aan. “Van die opstal het net ‘n murasie oorgebly. Ook hier is geen skuiling nie. Maar wanneer ek om die hoek van die bouval stap, sien ek dat een vertrek bly staan het, en dat daar ‘n lig in die kamer brand. Ma sit en wag voor die swart stofie met sy krom pote. Die tafel staan gedek, en by my ou sitplek is daar ‘n netjiese stapeltjie pos met buitelandse seëls. Ek gaan sit by Ma en streel haar hande soos ek dit nooit gedoen het toe sy nog gelewe het nie” (Aangehaal deur Abraham H de Vries, “Die kwessie van Hennie se kierie,” Rapport, Weekliks, 28 Desember, p 11).

Dit is vir my van die treffendste prosa wat Aucamp geskryf het. Hy gee uitdrukking aan sy intense heimwee na sy jeug en sorgsame moeder. Dit is positiewe, eerbiedwaardige verlange. In die nuwe Suid-Afrika moet blankes en veral Afrikaners telkens aanhoor dat hulle nie na die verlede mag verlang nie, al is dit duidelik dat die ou Suid-Afrika in talle opsigte beter was as wat die nuwe Suid-Afrika is. Verskillende benaderings tot nostalgie is moontlik. Koos Kombuis, Julian Müller en Wilhelm Jordaan het onlangs hieroor geskryf.

In die nuwe Suid-Afrika word die indruk gewek dat die kombuis na die sitkamer gekom het. Dít is kenmerkend van ‘n omgedopte land waarin ‘n waardetransformasie plaasgevind het. Byvoorbeeld, mense wat nooit op hoërskool was nie, doen deesdae, asof dit so hoort, kantoorwerk by lessenaars. In tradisionele huishoudings in Europa word dit algemeen aanvaar dat (wit) bediendes hulle eie eetgerei het en nie saam met die huisgenote eet of in die sitkamer sit en gesels nie. In die nuwe Suid-Afrika word ons wysgemaak dat sodanige leefwyse nie die blote erkenning van ekonomiese, kulturele of standverskille nie maar die uitdrukking van naakte rassisme is. Dat soort soort soek en verkies, was eeue lank ‘n evangeliese waarheid, maar word deesdae heftig in progressiewe kringe ontken.

Koos Kombuis het ook in ons voorkamers beland. Ek skryf na aanleiding van twee van sy jongste artikels. Julian Müller gebruik Kombuis se eerste artikel, “Wanneer ‘n volk skeur” (Beeld, 3 Desember; “Die nuwe Groot Trek – ‘n Bybelse verwarring,” Netwerk24) as aanleiding vir sy artikel, “Verlede gevaarlik verbeel” (Netwerk24, 5 deser). Kombuis het ‘n deel van die Afrikaners soos volg beskryf: “Hulle verlang terug na die eenvoudige wit-en-swart waardes van die ou Suid-Afrika op dieselfde manier as wat ek as kleuter soms terugverlang het na die simplistiese boodskap van die Kinderbybel.” Wat ons myns insiens gerus as die waarheid kan aanvaar, is dat ons geneig is om dinge skoner of eenvoudiger te bedink as wat hulle in werklikheid was of is. Uit die verlede onthou ons net sekere dinge, bv gebeure wat ons as goed of sleg beskou, en ons vestig ons hoop selektief op sekere kenmerke in die toekoms.

Kombuis se verwysing na politiek en religie pas Müller, ‘n afgetrede teoloog van die Universiteit Pretoria. Hy erken dat ons “verlang na soveel kosbaarhede wat skynbaar onherroeplik verlore is”. Wat religie betref, kan ons nostalgies wees oor die tyd toe ons soos kinders kon glo en aanvaar het dat die Kerk die waarheid verkondig. Sy algemene karakterisering van nostalgie is: “Dreaming the past and telling a future.”

Volgens Müller is nostalgie egter “nie die vertelling van die verlede nie. Eerder ‘n obsessie met die verlede. ‘n Verheerliking van ‘n era wat in elk geval nooit presies so bestaan het soos in die drome wat gedroom word nie.” Dit word hierbo deur die Aucamp-droom onderskryf. “Die verbeeldingshuis waarna gehunker word, word uiters selektief saamgestel.” Müller onderskei tussen restourerende/herstellende en reflekterende/oordinkte nostalgie. “Die eerste behels daardie onrealistiese geloof dat die verlede soos dit in ons verbeelding bly voortleef, weer net so in al sy glorie herstel kan word. Daarteenoor behels reflekterende nostalgie ‘n omhelsing van, maar ook ‘n kritiese omgang met herinneringe van die verlede.”

Müller is besig om ‘n strooipop op te stel. Met daardie “verheerliking van ‘n era” het hy klaarblyklik die apartheidsera in gedagte: “Die verlede bevat … skandes en skaamte.” In werklikheid is daar min Afrikaners wat apartheid “in al sy glorie” wil herstel. By nie-verloopte Afrikaners is daar sekere kenmerke van die verlede wat hulle graag sou wou terugbring. Byvoorbeeld om geborge in jou vaderland te voel, erkenning te ervaar vir wat jou voorgeslagte vermag het, volwaardige landsburgers te wees, selfbeskikkend hede en toekoms te bepaal, ongehinderd in en deur Afrikaans te lewe, ens. Om die goeie in die verlede uit te soek, verg onderskeidingsvermoë, dus daardie “kritiese omgang met herinneringe van die verlede” wat Müller bepleit. Hy val dus eintlik uit die minibus met hierdie stelling: “Wat ons vandag aan baie fronte sien en ervaar, is gevaarlike en sieklike nostalgie.”

Müller se onderrok hang al hoe meer onder sy toga uit wanneer hy voorts beweer:

“Soos wat ons selektief is oor politiek en landsomstandighede wanneer ons rondom ons braaivleisvure vertel van die goeie dinge van die ou Suid-Afrika, so is ons ook selektief oor die kerk van vroeër … Die gevolg van sulke nostalgie is dat ons weerstand bied teen vernuwende idees en dat die kerk vasgevang word in ou strukture en formulerings van geloof. Nuwe belydenisse, soos Belhar, word verwerp.”

‘n Geweeklaag oor die spraakvryheid van Afrikaners tydens vleisbraaiery is gewoonlik die uiting van frustrasie by verloopte Afrikaners. Kombuis verwys ook na braaivleisvure maar erken darem: “Die Beloofde Land is deesdae nogal ‘n moeilike plek om in te woon.” Myns insiens is dit Afrikaners se goeie reg om oor “die goeie dinge van die ou Suid-Afrika” te praat en krities oor “vernuwende idees” soos politieke korrektheid en die Belhar-belydenis te wees.

Om Müller se uitlatings in perspektief te plaas, is dit nodig dat ons let op sy geskiedenis. Ek het dit (nog) nie die moeite werd geag om sy jongste boek, Geloof anderkant Sondag (2014), te lees nie. Ek bepaal my aandag dus by sy vorige boek, Om te mag twyfel: ‘n gelowige se reis (Kaapstad: Tafelberg, 2011, 194p). Müller kom uit ‘n bloedsapfamilie, maar hy het tot in die Afrikaner Broederbond gevorder. Hy het christelike nasionalisme onderskryf, maar dink deesdae dat dit van hom ‘n rassis gemaak het (p 46). Polities het hy saam met die tyd beweeg en die nuwe Suid-Afrika verwelkom. Hy reken nou dat ons nie die verdedigende aksies van 1838 as Geloftedag moet vier nie (p 59). Met die Soweto-skoolopstand het hy deesdae groot simpatie (p 55-57) en hy opper geen beswaar daarteen dat hierdie destruktiewe gebeurtenis jaarliks herdenk word nie. Hy het die Waarheids- en Versoeningskommissie omarm (p 51) en onderskryf die Belhar-belydenis (p 63).

Müller is tans eerder ‘n nuwe Suid-Afrikaner as ‘n tradisionele of konserwatiewe Afrikaner. Hy formuleer sy verlooptheid soos volg: “Ek kon deur ‘n proses van losmaking gaan wat kerk en volk betref” (p 38). Dit is vir my altyd moeilik om te besluit in hoe ‘n mate so ‘n radikale frontverandering op oortuiging of opportunisme dui. Müller het eers kort voor sy aftrede as teologie-dosent openlik met sy skeptisisme oor die christelike religie vorendag gekom; dus toe dit nie meer sy salaris en pensioen nadelig kon beïnvloed nie. Om krities of skepties oor die verlede, hede en toekoms, of oor enige onderwerp, insluitende religie, te wees, is myns insiens nie verkeerd nie. Dit is ‘n beter opsie as fundamentalisme of dogmatisme. Maar ‘n mens moet nie dermate deur modestrome meegevoer word dat jy (net) die slegte in jou kultuurgenote (wittes, Afrikaners) raaksien maar by voorkeur (net) die goeie in die ander nie.

Soos by die bevrydingsteoloë noem Müller een van die moontlike karakteriserings van God “die Gemarginaliseerde”. Maar anders as wat sy onderskrywing van die Belhar-belydenis impliseer, skryf hy dat God nie vir sommige mense (bv die armes, verdruktes, benadeeldes) meer omgee as vir ander nie (p 162). Dalk het daar ‘n sprankie van die Afrikaner/Boer in Müller behoue gebly en kan hy simpatie vir die nuwe gemarginaliseerdes/benadeeldes, die blankes, opdiep, al is daar geen teken hiervan in sy artikel nie.

Koos Kombuis se ander skrywe, “Halwe waarhede van ‘n pampoenkenner” (Die Burger, 7 deser, p 13), is eintlik ‘n aanval op Steve Hofmeyr. In sy vorige artikel het Kombuis geskryf: “Dink hulle [Afrikaners] alles gaan regkom as hulle net op aandag staan, hul oë styf toeknyp en ‘Die Stem’ sing?” Kombuis wil hê dat ons die verlede presies soos hy moet onthou en die hede net soos hy moet sien. Hy wil dus ons nostalgie rig en daarmee saam ook ons siening van die hede en ons verwagtinge vir die toekoms. In hierdie konteks is selektiwiteit onvermydelik, maar daar sal verskille wees oor wat uitgekies word. Iemand soos Kombuis, wat nie ‘n Afrikaner wil wees nie en dink sy verhoogoptredes het gehelp om apartheid te vernietig, se aandag sal op ander dinge toegespits wees as dié wat vir nie-verloopte Afrikaners saak maak.

Kombuis begin met ‘n pleidooi vir gelykheid, dus die ontkenning van ‘n hiërargie by mense. Hy ontken “dat swart mense ‘n ‘agterstand’ het by wit mense.” In die koerant lui die onderskrif van Kombuis se artikel, dus die stelling wat Die Burger wil invryf, soos volg: “Die idee dat swart mense ‘n agterstand by wit mense het, is gevaarlik – nie omdat dit ‘n leuen is nie, maar omdat dit ‘n halwe waarheid is.”

Ons word vervolgens teruggeneem na die 17de eeu aan die Kaap, die tyd van Jan van Riebeeck. “Dis … moontlik dat die Khoi-San, toe hulle die eerste keer met die wit setlaars in aanraking gekom het, gewonder het hoekom laasgenoemde te dom was om ‘n pyl en boog te maak of spoor te sny. Dis moontlik dat hulle die wit mense om hierdie rede as agtergeblewenes gesien het. Want die wit mense het geen benul gehad van die dinge wat vir die Khoi-San van die allergrootste waarde was nie. Dis hoekom die stelling ‘swart mense het ‘n agterstand’ slegs ‘n halwe waarheid is.”

Wat Kombuis uitwys, is dat daar kulturele verskille tussen die Europeërs en die inheemses was. Dié twee groepe het in vermoëns verskil. Polities korrek wil hy hê dat die een groep nie hoër of beter as die ander groep geag word nie. Maar dit is tog sekerlik moontlik dat die kundigheid van die Europeërs belangriker vir landsontwikkeling was as die veeboervermoëns van die Khoi en die jagbedrewenheid van die San. In die kultuur (maniere van dink en doen) van die Khoi-San is daar (feitlik) niks wat daarop dui dat hulle Suid-Afrika kon ontwikkel tot die vooruitstrewendste land in Afrika nie. Ten minste in hierdie opsig was die Europeërs beter as die inheemses, maar oorverligtes beskou so ‘n stelling as heiligskennis. Weens die euwel van politieke korrektheid mag daar deesdae nie positiewe stellings oor wittes en negatiewe stellings oor nie-wittes gemaak word nie.

Die dwaasheid van Kombuis se ingesteldheid blyk uit die geskiedenis. Na ‘n besoek aan die Kaap in 1605 skryf John Davis:

“A goodly Countrey, inhabited by the most savage and beastly people as ever I thinke God Created” (Harry Booyens, AmaBhulu, Vancouver, Cliffwood Fogge, 2013; Amazon Kindle 463; AmaBhulu = the White Tribe of Africa = Afrikaners). “Historically, the Khoekhoe [Khoi] were viewed by the Europeans as the most outrageously primitive people on Earth and best not engaged unless really necessary. Their peculiar customs of removing one testicle from every male, covering themselves and their hair in reeking soot-saturated animal fat, eating raw animal intestines still bearing some contents, wearing dried intestines around their necks or legs as adornment and covering newborn babies in cow dung, as reported by Van Riebeeck, did not sit well at all with Dutch Calvinistic sensibilities. At least thirteen contemporary reports describe them enjoying their own body lice as a delicacy. These they extracted with much zeal from the untanned animal skins they wore. Visitors were also taken aback by the practice of the married Khoekhoe women of throwing their exceedingly pendulous breasts over their shoulders to thereby suckle the babies borne in animal skins on their backs. It is difficult to imagine a greater cultural separation than between the 17th century Khoekhoe and the Europeans of that century. In 1616 Edward Terry described the Khoekhoe as ‘beasts in the skins of men, rather than men in the skins of beasts.’ On 14 April 1653, one year and one week after the landing at the Cape, Van Riebeeck wrote the Lords XVII and pleaded for a transfer to India away from the ‘dull, stupid, lazy, stinking people'” (714).

In ‘n tydvak wat oorversadig met liberaal-humanistiese ideologie/propaganda is, sal seker beweer word dat hierdie waarnemings oordrewe en bevooroordeeld is. Maar wat kwalik ontken kan word, is dat daar in die 17de eeu werklik groot kulturele verskille tussen die Europeërs en die inheemse Khoi-San was. ‘n Mens moet darem uiters entoesiasties oor jou politieke korrektheid wees om soos Kombuis te beweer dat hier geen gronde vir hiërargie is nie; dat die een groep ingevolge (Europese) beskawing nie beter of hoër of meer ontwikkeld was en die ander groep ‘n agterstand gehad het nie. In sy deeglik nagevorste boek toon Booyens aan dat daar tydens die Groot Trek in die 19de eeu steeds ‘n groot kulturele gaping tussen die wittes en die swartes was. Die Trekkers het bv by talle geleenthede tekens van kannibalisme/mensetery waargeneem.

Kombuis erken ruiterlik dat alles nie wel in die nuwe Suid-Afrika is nie. Maar hy vind dit nodig om te bly hoop dat dit in die toekoms beter sal gaan. “Ek herinner myself gedurig daaraan … om telkens wanneer ek my aan Afro-pessimisme wil skuldig maak, te onthou dat ons Westerse beskawing (ja, die einste beskawing wat nou die ganse ekwilibrium van die natuur bedreig) eers die afgelope honderd jaar of meer sy grootste ontdekkings gemaak het.” Let op die skeefheid van sy siening. Die Westerse beskawing word van natuurbedreiging beskuldig, maar die uitroeiing van die plantegroei vir vuurmaakhout deur die Khoi en die uitdunning van wilde diere deur die San word nie genoem nie. Die prestasies van die Westerse beskawing (bv in vergelyking met Afrika suid van die Sahara) strek veel verder terug as “eers die afgelope honderd jaar of meer,” tot by die klassieke Grieke, eeue voor Christus.

Aan die einde van sy artikel bly Kombuis selektief hamer op wat hy as tekortkominge van blankes beskou terwyl positiewe aspekte verswyg word. “Onthou: Tot ‘n paar eeue gelede was daar nog heksejagte in Europa. Onthou: Ons het eers die afgelope tien jaar begin ontdek dat gays oukei is. Ons wit mense het werklik geen rede om te glo ons is generies soveel [!] beter as ander Suid-Afrikaners nie. Ons is almal net mense. En ons het mekaar nodig. Nou meer as ooit tevore.” Let op die invoeging van die woord “soveel”. Dalk toon die ontnugterings van die nuwe Suid-Afrika tog dat ‘n wit politieke bewind beter as een oorheers deur swartes is.

Al is etniese groepe geneties (feitlik) eenders, weerspieël daardie eendersheid glad nie die groot verskille in kultuur en ontwikkeling nie. Met “ons is almal net mense” probeer Kombuis daardie verskille ontken en verklaar hy almal wesenlik eenders of gelyk. Met “ons het mekaar nodig” systap hy een van die groot werklikhede van sowel die ou as die nuwe Suid-Afrika en tewens van die wêreld: Party (etniese) groepe het ander meer nodig as wat omgekeerd die geval is omdat party groepe meer ontwikkeld, kundig, ens, en beter aangepas by bv die ekonomiese en tegnologiese werklikhede is. Blankes bly die norm waaraan ander groepe hulle meet, al word dit nie openlik en sekerlik nooit amptelik erken nie.

Elke keer as ek ‘n rubriek van Wilhelm Jordaan, ‘n oud-joernalis en sielkunde-dosent, sien, wonder ek: Waarom voltooi hy nie eerder sy doktorale proefskrif nie? Hy skryf meesal goedig oor onskadelike ditjies en datjies. Sy rubrieke voldoen altyd aan die ononderhandelbare vereiste wat Naspers se koerante vir publikasie stel, naamlik politieke korrektheid. Na aanleiding van die skrywes wat hierbo bespreek is, het Jordaan sy eiertjie gelê: “‘n Kragveld wat die deur toe hou vir jonges” (Beeld/Netwerk24, 7 deser). “Nostalgie, as ‘n verheerliking van die verlede, is besig om ‘n breedlopende negativisme oor Suid-Afrika te voed. Dit is veral ouer mense wat hulle daaraan skuldig maak. En jongmense … is moeg daarvoor. Hulle is sat vir ouer mense se volgehoue skeptisisme.” Jordaan borduur dan voort deur te beweer dat ‘n “vrugbare teelaarde vir epidemies van swartgalligheid” geskep word en dat ons hier met “slordige, koerslose emosies” te maak het, bv “selfbejammering en verlekkering in eie slagofferskap.” In hierdie proses word jongmense glo “ontneem van ‘n ander soort geboortereg – die reg om ‘n eie toekoms te bedink en te bou.”

Jordaan het met sy eensydigheid heeltemal oorboord gegaan. Nostalgie is nie noodwendig ‘n “verheerliking van die verlede” nie; in hierdie politieke konteks sekerlik nie in die meeste gevalle nie. Ouer mense het die werklikhede van die ou Suid-Afrika beleef en weet dus dat ‘n drogbeeld van wat was in bv ANC-propaganda aan mense voorgehou word. Soos Paul Kruger wil nie-verloopte Afrikaners wat goed en mooi in die verlede was, gebruik om ‘n leefbare toekoms in hierdie land te bou. Soos DF Malan wil nie-verloopte Afrikaners mense wat deur innerlike oortuiging of kultuur bymekaar hoort, bymekaar bring. Dit is verregaande om te beweer dat hierdie Afrikaners jongmense van hulle geboortereg, naamlik ‘n “eie toekoms,” ontneem. Blankes is deur FW de Klerk en sy meelopers van hierdie geboortereg beroof.

Dit is aan die kant van sulke verloopte Afrikaners dat Jordaan en ook Kombuis en Müller hulle skaar. Realisme oor die verlede, hede en toekoms moet liefs nie as negativisme geëtiketteer word nie. Realistiese, kritiese nostalgie kan as ‘n waardevolle bron en springplank vir ‘n beter toekoms dien.

Dit bring my by twee swart “bevrydingsbewegings”, die Mau Mau en die ANC. Die Mau Mau word beskryf as: “Kenyan secret guerrilla movement 1952-60 … Its aim was to end British colonial rule. This was achieved in 1960 with the granting of Kenyan independence and the election of Jomo Kenyatta as Kenya’s first prime minister” (Collins world encyclopedia, Glasgow: HarperCollins, 2003, p 589).

Op Saterdag, 10 deser, het Jacob Zuma ‘n ANC-byeenkoms in die Groenpunt-stadion toegespreek. ‘n Khoi-geestelike het, voordat hy gebid het, dit nodig gevind om Jan van Riebeeck se gees te verdryf (Die Burger, 12 deser, p 2). Eers twee dae later en bykans vyf dae na die gewraakte byeenkoms het Die Burger (14 deser, p 3) berig dat Zuma die vorige Vrydagaand, die 9de, hom soos volg by die ANC se galadinee in Kaapstad uitgelaat het: “‘n Man met die naam van Jan van Riebeeck het op 6 April 1652 in die Kaap aangekom. En dit was die begin van al [!] die land se probleme. Wat daarop gevolg het, was talle stryde en oorloë en sterftes en die gryp van grond en die ontneming van die inheemse mense se politieke en ekonomiese mag.”

Die Vryheidsfront Plus het hieroor ‘n klag van haatspraak teen Zuma by die Menseregtekommissie gelê; uiteraard nie die Demokratiese Aliansie nie. Zuma het die blankes immers as misdadigers, bv as gronddiewe en moontlik selfs as moordenaars, voorgestel. Hy het uitdrukking aan sy anti-blanke sentiment gegee en sekerlik nie versoening bevorder nie. By Zuma, met sy beperkte formele skoolonderrig, is daar geen nostalgie oor Van Riebeeck se koms en die voortreflikhede van drie en ‘n halwe eeue (1652-1989) se blanke bewind nie. Daardie tydperk word deur Zuma as ‘n distopie voorgestel; as die teenoorgestelde van wat regmatig nostalgie kan wek.

Dit het my laat dink aan ‘n opmerking wat as teenvoeter vir hierdie Zuma-uitlating kan dien. In 1952, drie eeue na Van Riebeeck se volksplanting, het die Britse koloniale sekretaris, Oliver Lyttelton, met verwysing na die Mau Mau-opstand in Kenia, die volgende in die Britse parlement gesê:

“Mau Mau is a secret society and feeds, not upon economic discontent, but is something far more sinister. It is the enemy of both white and Asian. It is the enemy of the law-abiding African. It is anti-Christ and it feeds, not upon economic discontent, but upon perverted nationalism and on a sort of nostalgia for barbarism” (Booyens, 12555).

Booyens se gevolgtrekking is:

“These words may be taken as they stand and repeated for every single rising by indigenous African people in Sub-Saharan Africa since then. All that has varied is the degree of barbarism and the degree to which the West has selectively closed its eyes to the horrors committed” (12555).

Moet net nie wit wees nie

Twee nuusbrokkies het die afgelope dae miskien die aandag van ‘n paar belangstellendes getrek. Ons laat vireers maar die afgryslike plaasmoorde daar wat ons daaglikse deel geword het.

Die eerste nuusitem handel oor Ruvé Van Rooyen. Ruvé Van Rooyen was die Vrystaat se nommereenkandidaat in die onlangse matriekeksamen met ‘n gemiddelde van 96%. (99% in wiskunde). Die berig lui dat Ruvé toelating geweier is tot studie aan die mediese skool van die Universiteit van die Vrystaat. Natuurlik nie die eerste keer dat so-iets gebeur nie.

Eers was daar ‘n kleitrappery oor haar aansoek tot toelating wat sg. «weggeraak» het en toe weer dat haar heraansoek, «te laat» ingedien was. Intussen kan ‘n mens jou laaste sent verwed dat nie een van die Sipho’s se 40%-gemidddelde -aansoeke «weggeraak» het nie. ‘n Mens kan maar net wonder hoeveel van die kandidate wat wel tot die mediese skool toegelaat is, se pasiënte gaan ook mettertyd «wegraak» weens septiese wonde en verbroude operasies. Dis ook interessant dat hulle nie die moed van hulle oortuiging het om prontuit te erken dat Ruvé weens haar velkleur geweier is nie. («Moed van ‘n mens se oortuiging» is waarskynlik nie deel van hulle kultuur nie.)

Die ander berig is dat die Blou Bulle se wedstryde verlede jaar die swakste bywoningsyfer in dertien jaar gehad het. Dit geld die Superreeks- en Curriebekerwedstryde, die hele kaboedel. Die verduideliking van die beherende mafia is dat die toeskouers nie belangstel wanneer hulle span net heel tyd verloor nie. Kan seker so wees, maar daar kan ook ander redes wees. Miskien kan ‘n mens ook vra wáárom hulle dan die heeltyd verloor.

Wat vir ons van belang is, is dat rugby die suiker om die bitter pil was deur middel waarvan die «Nasionale» Party-regering die «nuwe» Suid-Afrika aan die publiek verkoop het. Iets in die trant van «as julle internasionale rakbie wil speel en kyk, dan moet julle eers julle selfbeskikking prysgee». En ongelukkig het die 7-delaanbrigade (die meederheid) daarvoor geval.

Nou wil dit voorkom asof rugby vanself ‘n stille dood wil sterf, ten spyte van, of miskien te danke aan die «nuwe» Suid-Afrika. In weerwil van wat die rugbysegsmanne te sê het, lyk dit na gesonde verstand dat die werklike rede vir afnemende openbare belangstelling gesoek moet word in die kwotastelsel wat al hoe meer deel word van die Suid-Afrikaanse rugbytoneel. Rugby sal nooit weer rugby wees nie voor ons weer ‘n eie land het of dan ten minste ‘n land waar velkleur nie ‘n kwalifikasie is vir universiteitstoelating of insluiting in ‘n sportspan nie. Teen die tyd dat laasgenoemde gebeur, sal rugby waarskynlik net nog ‘n vae herinnering uit die gryse verlede van Suid-Afrika wees, of anders, geleenthede waar die Sipho’s kan kopstamp en messteek.

Restitusie – ‘n gawe idee

Ek het onlangs ‘n skreeusnaakse inbelprogram op die radio gehoor. Soos met baie goed wat werklik snaaks is, was dit nie bedoel om snaaks te wees nie, en was beide die onderhoudvoerder en haar gas doodernstig. Die ateljeegas was ene doktor Mandla Zondi, wat na bewering ‘n akademikus en navorser is. Die program het kwansuis gehandel oor die sogenaamde dekolonisering van inheemse kennis, maar heel voorspelbaar het dit vinnig gedegenereer tot klaagliedere dat westerlinge by Afrikane gesteel het, en ‘n geteem dat wat ook al die witmense glo sou gesteel het, onmiddellik teruggee moet word.

Dr Zondi is iemand wat aspirasies het om ‘n tuisgebakte Frantz Fanon te wees, maar wat die kluts totaal kwyt is. Sy uitgangspunt is dat westerlinge Afrikane se inheemse kennis vernietig het, dat blankes aan hul eie, aangebore meerderwaardigheid glo, en dat alles sou regkom as die westerlinge bloot net nie hier was nie. Wat presies daardie kennis sou wees, het die goeie doktor helaas nie bespreek nie, en uit die aard van die saak kon hy nie na enige geskrifte wat vóór 1652 geskryf is oor dié onderwerp, verwys nie.

Die eerste humoristiese aspek van dié inbelprogram was dat dit klaarblyklik glad nie by hetsy die simpatieke, swart onderhoudvoerder, of by haar gas opgekom het dat die inbelprogram in ‘n koloniale taal, Engels gevoer, is nie. Dit is ook uitgesaai op ‘n medium – radio – wat uit en uit deur sogenaamde koloniale verdrukkers bedink is. Sonder Marconi, Maxwell of Hertz was daar geen medium vir dr Zondi om sy sottighede kwyt te raak nie, en sou sy gehoor hoogstens tien mense om ‘n kampvuur gewees het. Ek twyfel of die Xhosas ooit op hul eie by Maxwell se vergelykings oor elektromagnetiese golwe sou kon uitkom, aangesien daar geen getuienis is dat Xhosas selfs die mees eenvoudige wiskunde berekenings magtig was nie. Voorts is die idee van ‘n universiteit, asook ‘n doktorsgraad, ‘n westerse konsep. Hoe sou dr Zondi sy doktorale verhandeling kon voortbring, was dit nie vir westerse konsepte soos die geskrewe woord nie?

Wat dit selfs nog meer amusant gemaak het, was dat, hoewel die goeie doktor sy snert in akademiese terme probeer verdoesel het en met min sukses probeer het om na ‘n intellektueel te klink, dit eintlik presies dieselfde gedagtegang verteenwoordig wat tans deur die besonder on-akademiese Fooliaas Malema verkondig word: Blankes het by swartes gesteel, en swartes soek dit nou terug. En maak geen fout nie: Dis ‘n besonder-effektiewe boodskap, hierdie een. Dit is in der waarheid só suksesvol dat die EFF in slegs ‘n paar maande kon vermag wat die mees hopelose en irrelevante opposisieparty op aarde, die DA, nie in twintig jaar kon vermag nie. Die EFF het daarin geslaag om die ANC te dwing om die EFF se diskoers (hoe’s daai vir ‘n groot woord wat so geliefd is onder die libgestremdes – diskoers?) sy eie te maak.

Niemand minder nie as president Zuma het oor die naweek uit die EFF se sangbundel begin sing toe hy al die skuld vir wat skeefloop, op Jan van Riebeeck probeer pak het. Jan van Riebeeck synde natuurlik ‘n metoniem vir “blankes.” Volgens president Zuma is dit Van Riebeeck, kolonialisme of apartheid (weer eens, lees: “Blankes”) se skuld dat Eskom byvoorbeeld nie in staat is om die ligte aan te hou nie. Net so min as wat dr Zondi die ironie in sy woorde besef het, besef pres Zuma dat sy eie woorde uiters ironies is. Was dit nie vir blankes nie, was daar geen elektrisiteit in Suid-Afrika nie, laat staan nog ‘n organisasie wat dit moes versprei nie.

Die VF+ het vanoggend aangekondig dat hulle hierdie pan-Afrikanistiese neigings gaan aanvat, en het ‘n klag by die MRK gaan indien oor die president se absurde uitlatings. Anders as die VF+, en ten spyte van die absurde uitsprake wat Fooliaas, Zuma en Zondi maak, staan ek nie onsimpatiek teenoor swart aansprake op restitusie nie.

Inteendeel; ek is heeltemal te vind vir restitusie, mits dit ware restitusie is.

Restitusie beteken immers om iets te herstel na ‘n vorige toedrag van sake. President Zuma het hoeka Saterdag na 6 April, 1652, verwys, en dit is na my mening ‘n goeie vertrekpunt of afsnydatum vir ware restitusie. Kom ons gee toe dat die kolonialisme ‘n onding was en Afrikane van hul idilliese bestaan onteem het. Hoe sou ons die skade tog ongedaan kon maak? Wat was die toedrag van sake op 5 April, 1652? Wat sou dit verg om kolonialisme ongedaan te maak?

Op daardie datum was die swart volke beperk tot die noordooste van die land, en veral die ooskus. Daar was geen swartes aan die Kaap nie, en bitter weinig in die Karoo of wes van die Drakensberge. Daar, aan die Ooskus, het hulle ‘n “idilliese”, pre-koloniale, pre-geletterde bestaan gevoer, met sulke plesiertjies soos ongeletterdheid, geen stemreg, despotiese en bloeddorstige stamhoofde, geen eiendomsreg nie, gereelde massamoorde en ‘n kort lewensverwagting as deel van hulle daaglikse lewens. Ek is dus heeltemal te vinde vir ‘n terugdraai van die horlosie na 5 April, 1652.

Span dus gerus ‘n elektriese heining vanaf die noordelike moot van die Drakensberge, aan die oostelike voetheuwels van die Drakensberge, tot by die Keirivier. Laat alle elektriese drade, internetverbindings, riool- en waterpype by hierdie heining eindig. Ploeg alle paaie op oos van hierdie heining se plaveisel op. Vernietig alle geboue, en veral alle skoolgeboue, oos van die heining. Verbrand alle boeke in die ooste en verbied lees as ‘n aktiwiteit. Maak die dra van skoene en klerasie wat uit enige kunsmatige vesels, asook katoen, bestaan verbode. Verbied skoolopleiding, ‘n geldeenheid, antibiotika, internasionale handel, die wiel, motorvoertuie, die internet, koloniale tale asook die demokrasie oos van die heining, en stel Goodwill Zwelithini aan as die alleenheerser van hierdie koninkryk. Gee hom die mag om mense summier tereg te stel as hulle hom nie aanstaan nie.

Slegs dan, as al die bostaande plaasgevind het, kan mens sê dat daar ware restitusie was. Slegs dan het dr Zondi en menere Zuma en Malema se wense waar geword.

Links en regs

Links en regs in die politiek is allesbehalwe duidelike begrippe. Die onderskeid is wel duidelik waar dit gaan om verregs en verlinks. Niemand sou byvoorbeeld wou ontken dat mnr Joe Slovo en mnr Eugène Terre’Blanche nie veel in gemeen het nie, maar tussen hierdie twee uiterstes is daar ‘n hele spektrum politieke houdings en skakerings van allerlei aard. Baie mense, miskien die meerderheid, is ‘n bietjie regs of ‘n bietjie links of soms die een en dan weer die ander. Ongelukkig is baie ook gewoon ideologiese outomate.

Uiteraard lê die oorgrote meerderheid sienswyses in die middelveld tussen die twee uiterstes van links en regs. In ‘n normale demokrasie speel mense wat die middelveld doelbewus as voorkeurterrein gekies het, ‘n belangrike rol as stabiliserende en matigende invloed. In ‘n skeefgetrekte (of dalk gedrogtelike) «demokrasie» soos in Suid-Afrika, is die middelveld net totaal irrelevant en speel gewoon die rol van nuttige idiote wat deur politieke kragte tot hulle eie voordeel gemanipuleer word en geen betekenisvolle bydrae tot die politieke gesprek, of die politieke stryd te lewer het nie. Dis allermins so dat politieke «waarheid» iewers tussen verregs en verlinks geleë is. Die middelgrond het net soseer die potensiaal om verkeerd te wees as die uiterstes van links en regs.

Die middelterrein word natuurlik ook beset deur ‘n groot aantal mense wat geen menings hoegenaamd het nie, sy dit na links of na regs, of wie se sienswyses so verward en teenstrydig is, dat dit eintlik niksseggend is. Kom ons noem hulle maar die 7de-laan-kategorie, wat nie eers die status van nuttige idiote bereik nie. Maar dit is so dat ‘n volk bestaan uit alle soorte en dat diesulkes ook met verdraagsaamheid en liefde bejeën moet word. En met ‘n bietjie geluk maak ons dalk van hulle óns idiote!

Iemand, maak nou nie juis saak wie nie, het onlangs die opmerking gemaak dat ekstreemregs en ekstreemlinks uiteindelik bymekaar uitkom. Daar steek ‘n stuk waarheid in. Dis moeilik om te sê of Hitler ten slotte ekstreemlinks (diktatoriaal, sosialisties, ens) of ekstreemregs (diktatoriaal, militaristies en aggressief) was en so ook Stalin (diktatoriaal, sosialisties, militarisies en aggressief). Aanvanklik was hulle bondgenote en daarna in ‘n oorlog met mekaar gewikkel, nie om ideologiese redes nie, maar om redes van strategiese olie, grondstowwe, ens), want ideologies was daar weinig verskil.

Maar miskien hoef ons nie verder na voorbeelde te soek nie as hier by ons waar die Nasionale Party op ‘n stadium so ekstreemregs was dat hulle omgeslaan het in hulle eie teenoorgestelde soos ‘n pofadder wat sy eie stert byt. Vanaf die punt waar hulle Distrik Ses van die aangesig van die aarde afgevee het, tot op die punt waar Adriaan Vlok ANC-terroriste se voete gewas het, was maar net ‘n hanetreetjie.

‘n Veel nuttiger aanduiding as links of regs van waar iemand hom op die politieke spektrum bevind, is om te vra wat sy sienswyse is omtrent bepaalde temas (kwessies), byvoorbeeld, waar staan jy ten opsigte van gemengde huwelike, rassekwotas in sport, verengelsing van universiteite, die onderdrukking van godsdiensbeoefening op skool, regstellende aksie of transformasie, politieke selfbeskikking vir Afrikaners, vrugafdrywing, homoseksuele huwelike, die kolonisering van grondgebied in die Midde-Ooste deur Israel, ongebreidelde immigrasie vanuit die derde wêreld na Europa, en so meer.

‘n Feit wat ons onder die oë moet sien, is dat linkse ideologieë vandag in die Westerse wêreld die botoon voer, dermate dat sienswyses wat nie erg links is nie, net nie gedoog word nie, of verbied word of doodgeswyg word of met beledigings afgemaak word. Om in vandag se klimaat gematig te wees, is alreeds om as regse of fassis of ekstremis getipeer te word. Jy moet links wees en basta. Daaraan is vir die oomblik nie veel te doen nie.

‘n Uitsonderlike geval waar ‘n betekenisvolle politieke beweging dit waag om suksesvol ‘n ander mening in die openbaar te huldig, is die FN van Marine Le Pen in Frankryk. Die vordering wat sy maak, is nie met behulp van die media nie, maar ten spyte daarvan. Feit is dat Marine Le Pen en die FN alles behalwe ekstreemregs is, soos bv mnr Leopold Scholtz in Die Burger wil beweer, maar ‘n patriotiese beweging wat ten doel het om die mag terug te neem van die oligarge in Brussel en terug te besorg aan die Franse volk soos dit ‘n ware demokrasie betaam. Vir hierdie rede word die FN natuurlik deur die media as ekstreemregs voorgestel. Dit pas in die patroon dat alles wat nie links, of selfs ekstreemlinks is nie, in die Westerse wêreld gewoon ekstreemregs is. ‘n Toonbeeld van die swaksinnigheid waardeur ons tydvak gekenmerk word.

Max du Preez vir rassis uitgekryt, en Tim du Plessis kla

Met sy gewone sin vir vereenvoudiging en gebrek aan nuanse, skryf Tim du Plessis vandag in Rapport:

Die kampe in Suid-Afrika se rasdebatte is soos twee dronkies wat mekaar nodig het om regop te bly, elkeen te dronk om alleen te loop.

danr2Die saak is egter glad nie so eenvoudig soos wat Tim dit voorstel nie. “Rassisme” is die nuwe slagspreuk waarmee Links die wêreld wil verower, nadat die Berlynse Muur geval en die “klassestryd” in onguns geraak het. Voorheen is die opponente van Links – of hulle nou konserwatief, liberaal of wat ook al was – deur die bank as “bourgeois” of “fasciste” uitgekryt. “Rassis” het vir “fascis” vervang – hoewel die twee terme nog af en toe oorvleuel.

‘n Baie nuttige boek om die hele problematiek te verstaan, is Jared Taylor se White identity: racial consciousness in the 21st century. Die linkse blankes – ook in ons land – het die arme swartman so gebreinspoel dat hy aan niks anders meer  as sy ras kan dink nie. Apartheid het die stam- of etniese verband van die swartman beklemtoon; die hedendaagse kultuurmarxis herinner die swartman die heel tyd aan sy ras en sweep hom teen die linkse se opponent, die “regse”, op. Sa, vat hom! Daar’s jou rassis! skree hulle gereeld.

White Identity Cover

En natuurlik doen die hoofstroommedia, wat geheel en al deur kultuurmarxiste bedryf word, lustig hieraan mee! Dis net wanneer iemand uit hul eie geledere, soos Mad Max du Preez, die slagoffer van sy eie maaksel word, dat hulle kla: “Nou gaan dinge te ver.” Maar as Afrikaanse sangers, skrywers, denkers en filosowe in die naam van “rassisme” van hul spraak- en denkvryheid ontneem word, dan jil die kultuurmarxistiese joernaliste soos halssnoermoordenaars saam om die slagoffer in die openbaar te verbrand.

Dan is daar die netelige kwessie van swart mislukking. In Detroit, Zimbabwe of by Eskom, raak stede, lande of reuse-ondernemings bankrot, kom tot stilstand, of hoes en proes omdat RA (ek noem dit rasstellende aksie) daar toegepas en tot sy logiese uiteinde gevoer is. Daaroor mag ‘n mens nie praat nie, anders bars die linkses histeries in gille van “rassisme!” uit.

Ons enigste hoop is dat die beskuldiging van “rassisme” so dikwels geuiter word dat dit naderhand so belaglik raak dat niemand dit meer ernstig opneem nie. Ek is egter bevrees die plaaslike joernaliste – en veral Naspers – is sulke konformistiese volgers en na-apers van die Britse en Amerikaanse linkses dat hulle heel laaste daarmee gaan ophou. Dis ook omdat Naspers wesentlik ‘n Engels-Suid-Afrikaanse maatskappy met Engels as voertaal geword het, en die koloniale bewussyn is mos sterk.

Intussen moet ons Afrikaners en Eurokaners, wat ons band met die denkende mense op die Europese vasteland wil behou, gewoon voortgaan om die onnosele diskoers rondom “rassisme”, “witheid” en verwante twak te verwerp en dinge te beskryf en te ontleed soos hulle is. Daar is hope aanduidings dat die slim mense lank nie meer deur die “rassis”-kreet geïntimideer word nie en ons kan sien hoe blanke Franse teen terreur in hul land betoog, terwyl ons – danksy witskuld – deur terroriste of voormalige terroriste geregeer word…


Leon Lemmer-rubriek: Vinette Ebrahim se doelbewuste belediging van Sunette Bridges

Sodra mense egter konserwatiewe (insluitende regse) menings uiter, is die hel los en word hulle oorlaai met slegsêery en afgedreig met bv boikotte en hofsake.

Vinette Ebrahim is ‘n aktrise in die televisie-sepie 7de Laan. Ek herinner my dat sy na ‘n vakansiebesoek (aan Suid-Amerika?) haarself “beroemd” genoem het. In werklikheid is sy bloot bekend aan sommige mense wat met ligte vermaak op televisie gediend is. Na dese sal sy in minstens sommige kringe berug wees. Die rede waarom sy nie tussen “beroemd” en “bekend” onderskei nie, is moontlik omdat sy beweer: “I do struggle in Afrikaans.” Engels is glo haar moedertaal, al verdien sy haar brood in Afrikaans. Sy is sekerlik nie die enigste mens wat Afrikaans kan praat en in die nuwe Suid-Afrika polities korrek eerder Engels wil wees nie.

Maar impliseer haar mate van bedrewenheid in Afrikaans dat sy Afrikaners verstaan en waardering vir hulle het? Ek herinner my dat sy al voorheen vir my aanstoot met haar giftige, linkse politieke uitlatings gegee het. Dié gif styg periodiek op uit haar politieke slykpoel. Een van die verwerplike kenmerke van die nuwe Suid-Afrika is dat mense, insluitende vermaaklikheidskunstenaars, ongebreideld linkse (insluitende kommunistiese) openbare uitsprake kan maak en skotvry daarvan afkom. Sodra mense egter konserwatiewe (insluitende regse) menings uiter, is die hel los en word hulle oorlaai met slegsêery en afgedreig met bv boikotte en hofsake. In die nuwe Suid-Afrika is ons glo veronderstel om ons nuut gevonde vryheid te vier, maar vryheid van uitdrukking word nie in gelyke mate aan almal gegun nie. Ebrahim verlekker haar in blankes se gebrekkige vryheid. Sy skryf aan Sunette Bridges:

“You will never see freedom as you knew it again.”

Ebrahim se jongste politieke uitlatings is deur Bridges ontlok. Wanneer iemand soos Bridges met regse politieke stellings vorendag kom, ontvang hulle geen publisiteit in Naspers se koerante nie. Sodra iemand soos Ebrahim ekstreemlinkse en kwetsende aanmerkings maak, wat met regse menings gekontrasteer kan word, word hulle dadelik gepubliseer. Dit is hoe die jongste sage onder my aandag gekom het (Die Burger, 3 deser, p 6). Die ander bron waarop ek my teks baseer, is Adriana Stuijt se artikel op Censorbugbear (3 deser).

Ebrahim se houding herinner aan dié van Elzabé Zietsman, wat beswaard was omdat Steve Hofmeyr Die Stem gesing het, en Amanda Strydom, wat openlik bely het dat sy, anders as Hofmeyr, saam met die stroom gaan (Netwerk24, 6 November). Die persepsie is dat om suksesvol in die vermaaklikheidswêreld te wees, ‘n mens die nuwe Suid-Afrika gelate moet aanvaar en selfs behoort goed te praat. Op grond hiervan reken Ebrahim seker dat sy maar kwetsende aanmerkings oor Afrikaners kan maak sonder om enigsins gevaar te loop om uit daardie televisie-sepie geskryf te word. Maar dit is hoofsaaklik Afrikaanssprekendes en moontlik by uitstek Afrikaners wat na daardie uitsendings kyk en haar ruim vergoeding moontlik maak. Daar is ook die belange van die borge, bv die adverteerders op televisie, wat in ag geneem moet word. Hulle sal nie genoeë met ‘n afname in die kykersgetalle neem nie.

Op 28 Desember het Dave Janda ‘n onderhoud met Bridges op die “VSA radio talk-show” gevoer. Naas inligting was daar ook propaganda in die uitsending; iets wat glad nie vreemd aan die massamedia (pers, rolprent, radio, televisie, internet) is nie. Sommige van die inligting (feite en vertolking van feite) is myns insiens korrek, al was daar dalk ook oordrywing, bv wat getalle betref. Dit is moeilik om getalle te beoordeel, bv die getal plaasmoorde en hoeveel inwoners daar in die land is, omdat die ANC-regering nie in staat is om betroubare statistiek hieroor te versamel of te verskaf nie. Byvoorbeeld, gewoonlik word die bevolking op 50 tot 55 miljoen geskat, maar die 70 miljoen wat in die uitsending genoem is, is heel moontlik nader aan die waarheid.

Ook word die etnisiteit van die misdadigers en hulle slagoffers doelbewus van owerheidsweë verswyg. Die stelling dat dit swartes is wat wittes vermoor en nie andersom nie, sal seker deur enige objektiewe waarnemer onderskryf word. Dat “at least 1 million” wittes geëmigreer het, is moontlik oordrewe, maar dat blankes met rede op groot skaal die land verlaat, staan vas. Dat teen wittes by werkverskaffing gediskrimineer word en dat sommige van hulle verarm en in “squatter camps” woon, is ook waar. Ook: “People who speak Afrikaans are [sometimes] ‘considered racists’ and universities are closing or refusing to teach in Afrikaans.”

Ander korrekte inligting wat verskaf is, is dat (sommige) plase van blankes aan swartes gegee word; die land pleks van ‘n uitvoerder van voedsel eerder ‘n invoerder van kos geword het; liedere wat haatspraak teen blankes bevat deur mense soos Nelson Mandela en Jacob Zuma gesing is; die infrastruktuur (bv paaie) en onderwys voorheen beter was, ens.

Almal sal nie noodwendig heelhartig met Janda saamstem wanneer hy sê “in his opinion the country is nothing short of a catastrophe” nie, maar dat daar in talle opsigte drastiese agteruitgang en verval ingetree het, kan kwalik betwyfel word. Die volgende stelling is moeilik om met sekerheid te vertolk:”GenocideWatch has listed South Africa’s Afrikaner-white minority as being at level 6 of 10 levels before approaching all-out genocide.” As volksmoord gedefinieer word as die doelbewuste en sistematiese uitwissing van bv ‘n etniese of kultuurgroep, kwalifiseer plaasmoorde myns insiens (nog) nie daarvoor nie; des te meer omdat erken word: “there are no mass murders happening.” Maar dit is maklik om te verstaan waarom Afrikaner-lojaliste bedag op volksmoord is. Byvoorbeeld, swartes wat in die ou Suid-Afrika met die blanke owerheid saamgewerk het, bv as raadslede in plaaslike bestuur, is deur “bevrydingsbewegings” soos die ANC geteiken en (sistematies) uitgemoor.

Die ANC regeer nou die land en openbaar geen voorliefde vir die blankes en veral nie vir die Afrikaners nie; sekerlik ook nie vir blanke boere nie. Moorde op blankes word van owerheidsweë nie openlik aangemoedig nie, maar daar word glad nie genoeg gedoen om sulke ernstige misdade te voorkom en sterk en herhaaldelik te veroordeel nie. Die kanse is ook glad te skraal dat misdadigers aangekeer en gevonnis word. Moorde word eerder aanmoedig as ontmoedig weens die wanpraktyk, onder die dekmantel van menseregte, dat moordenaars nie die doodstraf opgelê mag word nie. Selfs moordenaars wat uit die buiteland hierheen vlug, word deur die ANC-regering teen uitlewering beskerm as hulle in hulle land van herkoms die doodstraf opgelê kan word. Toe die doodstraf in die jare negentig afgeskaf is, was een van die gewilde argumente dat sodanige straf die land voortydig van Nelson Mandela kon ontneem het. Of dit ‘n argument vir of teen die doodstraf is, hang egter van ‘n mens se politieke siening af.

Teen hierdie agtergrond kan Ebrahim se ongevraagde reaksie, op 2 deser op Twitter, op Bridges se radio-onderhoud beoordeel word. Ebrahim het haar in Engels uitgelaat met die uitdruklike bedoeling om Bridges te beledig:

“So please allow me to insult you in my mother tongue. You speak so eloquently about genocide not ‘necessarily being the mass killing of a nation’. The possible slow, planned obliteration of said nation on all fronts: socially, politically, economically, etc. Well how does it feel Sunette Bridges to be wearing the shoe that my people wore for so long? How does it feel to be the downtrodden minority? How does it feel to be in fear for your life on a daily basis? How does it feel to be a second class citizen in the land of your birth? The only difference here is that you will never see freedom as you knew it again. You have made it impossible for yourself and those like you. Racists. Face the fact, ‘baasskap’ (the ANC-propaganda word for leadership by whites during apartheid) has disappeared never to be re-emerge again. You are an opportunist and a fearmonger and you exploit the undereducated Afrikaner. You and Steve Hofmeyr. Your little boeremag enclave is exactly that … little. But I will be watching you with keen interest because I believe that you are a parasite with an agenda.”

Oor Ebrahim se uitbarsting kan die volgende gesê word:

  • Sy het daarin geslaag om Bridges te beledig met woorde soos “racists”, “opportunist”, “fearmonger” en “parasite”. “Rassis” en “apartheid” word deesdae tot vervelens toe misbruik as sinoniem vir waarvan iemand nie hou nie.
  • Ebrahim veroordeel geensins volksmoord as dit teen Afrikaners gepleeg word nie. Sy impliseer dat dit voorheen teen “my people” in swang was. Ingevolge die definisie wat hierbo vir volksmoord verskaf is, kan gevra word of dit naasteby die waarheid is dat die blanke bewind nie-wittes doelbewus en sistematies uitgemoor het. Dat die “apartheidsregime” se veiligheidsmagte (weermag en polisie) skouspelagtig suksesvol teen “vryheidsvegters/terroriste” oorlog gevoer en probeer het om hulle uit te wis, kan nie ontken word nie, maar dit is iets heeltemal anders as volksmoord.
  • [Die onbeholpenheid van ons “bevryders” in oorlogsituasies het sinici genoop om dit “kuikenmoord” te noem. In die HAT word kuikenmoord soos volg verduidelik: “Afknouery; wreedheid teenoor kinders* of swakkeres. ‘Ek wil nie kuikenmoord pleeg nie’ – spoggerig gesê deur ‘n vegter wat reken dat hy te sterk is vir sy teenstander.” *Daar word dikwels beweer dat kinders (sê 12 tot 16 jaar oud) die beste terroriste is omdat hulle gemotiveer/mislei kan word om enigiets vreesloos te doen omdat hulle nie die gevare besef nie.]
  • [MK was die militêre vleuel van die ANC. Nelson Mandela, wat ‘n Nobel-vredesprys gewen het, was die eerste MK-opperbevelhebber (Janet Cherry, Umkhonto weSizwe, Auckland Park: Jacana, 2011, p 18). Die volgende drie aanhalings uit Cherry se boek is hier toepaslik:
    Ter onderskrywing van “kuikenmoord”: “In military terms MK has to be judged one of the least effective armies in modern history” (p 141).
    Oor plaasmoorde word erken dat MK blanke boere as “security force personnel” (p 77) getakseer en dus as wettige teikens vir terrorisme beskou het.
    In wat hierbo oor volksmoord in die sin van sistematiese uitwissing geskryf is, is daar hierdie stelling: “MK adopted a clear policy of assassinating those who turned state witness in political trials” (p 27).]
  • Ebrahim verlekker haar in die feit en erken dat blankes nou die benadeeldes is; dat daar teen hulle gediskrimineer word. Wittes is nou “the downtrodden minority” en “second class citizen[s]”.
  • “How does it feel to be in fear for your life on a daily basis?” ‘n Klimaat van vrees is nie ‘n vreemde situasie vir blankes nie. In die ou Suid-Afrika was daar die vrees vir terreuraanvalle deur diegene wat deesdae as ons bevryders opgehemel word. In die nuwe Suid-Afrika is daar die vrees vir aanvalle deur misdadigers omdat die land die “murder capitol of the world” geword het;”the murder rate for Afrikaner farmers is the highest in the world” – aanhalings uit Bridges se radio-onderhoud. Ebrahim het deesdae rede om in vrees vir misdadigers te lewe; in baie groter mate as in die ou Suid-Afrika. Is daar in hierdie opsig werklik rede vir euforie/genoegdoening/behaaglikheid van haar kant af?
  • Ebrahim verwys na “the undereducated Afrikaner”. Die vraag is hoedanig die formele kwalifikasies van hierdie “sepie-ster” is. Ek het rede om haar kennis van en insig in bv die geskiedenis te betwyfel. Sy is klaarblyklik nie in staat om ideologie en propaganda aanvaarbaar/gesaghebbend te beoordeel nie.
  • Die trant van haar ongevraagde reaksie is neerbuigend en aanstootlik, bv haar verwysing na “your little boeremag enclave” en haar afdreigende “I will be watching you”. Dit is vir my baie duidelik dat sy, soos die ANC, geen voorliefde vir blankes, insluitende Afrikaners en veral regses, het nie.

Ebrahim verwys uitdruklik na Steve Hofmeyr. Ek is dus eintlik verplig om hierdie vraag te beantwoord: Waarom is Hofmeyr se optrede, bv deur Die Stem te sing en vir Afrikaners in die bres te tree, reg (of aanvaarbaar), terwyl ek Ebrahim se uitlatings afkeur? Ebrahim skaar haar by die hoofstroom en hoop kennelik op meerderheidsteun. Dit is egter nie heroïes of moreel om deel van onregverdigbare bevoordeling te wees nie. Ebrahim gee uitdrukking aan en simboliseer wat foutief in die waardes van die nuwe Suid-Afrika is. Waar dit beroepsgewys vir haar saak maak, by haar sepie-kykers, gaan sy egter steun verloor.

Hofmeyr, daarenteen, verset hom teen die ideologiese misleiding wat oorweldigend en amptelik aan die orde van die dag is. Hy weet wie hierdie land tot die ontwikkeldste in Afrika opgebou het en dat dit moreel verkeerd is om juis hierdie groep doelbewus te benadeel; dus stank vir dank uit te deel. Diegene in die ideologiese hoofstroom, wat op steun van die massa aanspraak maak, verwerp hom. Verloopte Afrikaners verskans hulle posisies deur hom te verguis. Deur vir ‘n kwalitatiewe minderheid kant te kies, deur sy lot by sy eie mense in te werp, verhoog Hofmeyr sy morele aansien, maar dit kan finansiële opofferings meebring.

Ebrahim verlekker haar in die huidige onreg omdat sy self daardeur bevoordeel word. Geen akteur/aktrise sou dit op televisie oorleef het as hy/sy regse politieke stellings van dieselfde radikale en beledigende orde as Ebrahim se linkse uitlatings gemaak het nie. Vrae soos die volgende kan gestel word:

  • Gaan die oorbekende dubbele standaarde vir Ebrahim geld en haar bas as “sepie-ster” red; dus, gaan sy onverdiend heeltemal skotvry hiervan afkom al het sy so ‘n onnodig hoë politieke profiel? Is linksheid, anders as regsheid, (maklik) vergeefbaar in die openbare media?
  • Is Ebrahim ‘n toonbeeld van iemand wat versoening bevorder of juis die teenoorgestelde?
  • Ebrahim gaan van die veronderstelling uit dat sy iemand doelbewus mag beledig as hy/sy ‘n mening uitspreek wat met haar oortuigings verskil. Is Ebrahim se uitbarsting nie ‘n klassieke geval van onverdraagsaamheid nie?

Kortom, Vinette Ebrahim is myns insiens kwalik ‘n rolmodel vir versoening, verdraagsaamheid en selfs doodgewone ordentlikheid.