toelating – praag.co.za

Moet net nie wit wees nie

Twee nuusbrokkies het die afgelope dae miskien die aandag van ‘n paar belangstellendes getrek. Ons laat vireers maar die afgryslike plaasmoorde daar wat ons daaglikse deel geword het.

Die eerste nuusitem handel oor Ruvé Van Rooyen. Ruvé Van Rooyen was die Vrystaat se nommereenkandidaat in die onlangse matriekeksamen met ‘n gemiddelde van 96%. (99% in wiskunde). Die berig lui dat Ruvé toelating geweier is tot studie aan die mediese skool van die Universiteit van die Vrystaat. Natuurlik nie die eerste keer dat so-iets gebeur nie.

Eers was daar ‘n kleitrappery oor haar aansoek tot toelating wat sg. «weggeraak» het en toe weer dat haar heraansoek, «te laat» ingedien was. Intussen kan ‘n mens jou laaste sent verwed dat nie een van die Sipho’s se 40%-gemidddelde -aansoeke «weggeraak» het nie. ‘n Mens kan maar net wonder hoeveel van die kandidate wat wel tot die mediese skool toegelaat is, se pasiënte gaan ook mettertyd «wegraak» weens septiese wonde en verbroude operasies. Dis ook interessant dat hulle nie die moed van hulle oortuiging het om prontuit te erken dat Ruvé weens haar velkleur geweier is nie. («Moed van ‘n mens se oortuiging» is waarskynlik nie deel van hulle kultuur nie.)

Die ander berig is dat die Blou Bulle se wedstryde verlede jaar die swakste bywoningsyfer in dertien jaar gehad het. Dit geld die Superreeks- en Curriebekerwedstryde, die hele kaboedel. Die verduideliking van die beherende mafia is dat die toeskouers nie belangstel wanneer hulle span net heel tyd verloor nie. Kan seker so wees, maar daar kan ook ander redes wees. Miskien kan ‘n mens ook vra wáárom hulle dan die heeltyd verloor.

Wat vir ons van belang is, is dat rugby die suiker om die bitter pil was deur middel waarvan die «Nasionale» Party-regering die «nuwe» Suid-Afrika aan die publiek verkoop het. Iets in die trant van «as julle internasionale rakbie wil speel en kyk, dan moet julle eers julle selfbeskikking prysgee». En ongelukkig het die 7-delaanbrigade (die meederheid) daarvoor geval.

Nou wil dit voorkom asof rugby vanself ‘n stille dood wil sterf, ten spyte van, of miskien te danke aan die «nuwe» Suid-Afrika. In weerwil van wat die rugbysegsmanne te sê het, lyk dit na gesonde verstand dat die werklike rede vir afnemende openbare belangstelling gesoek moet word in die kwotastelsel wat al hoe meer deel word van die Suid-Afrikaanse rugbytoneel. Rugby sal nooit weer rugby wees nie voor ons weer ‘n eie land het of dan ten minste ‘n land waar velkleur nie ‘n kwalifikasie is vir universiteitstoelating of insluiting in ‘n sportspan nie. Teen die tyd dat laasgenoemde gebeur, sal rugby waarskynlik net nog ‘n vae herinnering uit die gryse verlede van Suid-Afrika wees, of anders, geleenthede waar die Sipho’s kan kopstamp en messteek.

Onluste kan op kampusse uitbreek as eerstejaars weggewys word

Toneel van die stormloop by die UJ aan die begin van 2012

Terrwyl ‘n rekordaantal matrieks einde 2013 met universiteitsvrystelling geslaag het, het universiteite egter nie plek vir die massas nuwe eerstejaars nie.

Die aantal matrieks met vrystelling om verder te studeer, het van 136 037 in 2012 tot 171 755 gestyg. Persentasiegewys verteenwoordig dit ‘n toename van 26% en die bykomende getal potensiële eerstejaars is 35 718.

Baie min van dié aspirant-studente het egter goeie wiskunde- en wetenskappunte. Van die 142 666 matrieks (uit ‘n totaal van meer as halfmiljoen) wat wiskunde geskryf het, het slegs 15,6%, oftewel 22 255, meer as 60% in dié sleutelvakke gekry. Terwyl die universiteite tienduisende studente wegwys, word daar amper vuisgeslaan om kandidate met wiskunde na kampusse te lok, met beloftes van afslag op studiegeld, selfs vir blanke studente teen wie daar gewoonlik gediskrimineer word.

Aan Suid-Afrika se 22 residensiële universiteite, dus met die uitsondering van UNISA en ander inrigtings vir afstandsonderrig, is daar plek vir slegs 127 827 eerstejaars.

Blykbaar is die volgende getalle aansoeke reeds ontvang:

35500 matrikulante het by Wits aansoek gedoen, wat 5 500 eerstejaars toelaat;
75 000 het vir die 10 500 eerstejaarplekke aan die Universiteit van Johannesburg aansoek gedoen;
16 000 wil Stellenbosch toe gaan, wat 5 000 plekke het;
in die Oos-Kaap is meer as 25 000 aansoeke deur Port Elizabeth se Nelson Mandela-universiteit ontvang, wat 5 800 eerstejaars gaan toelaat;
40 000 wil een van die 4000 plekke aan die Universiteit van Wes-Kaapland bekom;
27 435 voornemende studente het aansoek gedoen vir die Universiteit van Kaapstad wat net 4 200 toelaat. Blykbaar is 19 838 van die aansoekers matrikulante;
16 500 probeer by Kovsies inkom, terwyl die universiteit slegs 6 900 kan aanvaar; en
80 000 het vir die 14 000 plekke by die Tshwane-universiteit van Tegnologie aansoek gedoen.

Oor die algemeen probeer die universiteite situasies vermy soos wat in Januarie 2012 gebeur het toe ‘n stormloop van swart studente by UJ die dood van ‘n matrikulant, Gloria Sekwena, veroorsaak het. Gegewe die potensiaal vir kampusonluste indien groot skares studente weggewys word, vereis die meeste universiteite dat studente aanlyn op sogenaamde “portale” moet aansoek doen en registreer.

Volgens ‘n woordvoerder van UWK, Luthando Tyhalibongo, het die universiteite se geoutomatiseerde stelsel reeds 20 000 van die 40 000 aansoeke verwerp omdat hulle nie aan die maatstawwe voldoen nie.

Terwyl daar in die buiteland algemeen beweer word dat universiteitstudie “tydens apartheid van swart studente weerhou is”, het die vorige NP-regering al die bestaande universiteite laat oprig. Die ANC het egter onlangs aangekondig dat twee nuwe universiteite tans gebou word, die Universiteit van Mpumalanga in Nelspruit en die Sol Plaatje-universiteit in die Noord-Kaap. Na verwagting sal dié twee “postapartheiduniversiteite” vanjaar onderskeidelik 240 en 124 studente inneem.

Terwyl die ANC-regering miljarde rande stort in SETAs en kolleges vir verdere opvoeding en opleiding (VOO), toon statistieke dat iemand sonder ‘n VOO-kwalifikasie eerder werk kry as ‘n individu mét so ‘n kwalifikasie. Die VOO-sektor word as “chaoties” beskryf.

Op die wiskundefront stagneer die land en hoewel daar 57 000 aansoeke vir onderwysstudie ontvang is – waarvoor daar rnet 5 053 plekke aan al die universiteite bestaan = is daar bloedweinig studente wat beplan om wiskunde-onderwysers te word.

Volgens die dekaan van die onderwysfakulteit aan die Universiteit van Pretoria, Irma Eloff, “moet ons in wiskunde, wetenskap en Afrikatale die syfers nog heelwat opstoot”.

Univerrstieite lei ook studente op in polities korrekte vakke soos Afrikstudies, vrouestudies en ander, waarvoor daar geen vraag in die ekonomie bestaan nie. “Hulle produseer groot getalle graduandi in lettere en geesteswetenskappe, waarvoor daar nie ‘n behoefte in die werkplek bestaan nie,” sê Loane Sharpe, ‘n arbeidskonsultant. “Daar is egter nie genoeg ingenieurs, dokters en wetenskaplikes nie. Hul getalle, asook dié rekenmeesters, behoort jaarliks met tussen 8% en 10% toe te neem vir die ekonomie om te groei.”

Pleks daarvan, neem die getalle van sulke geskooldes met net 0,1% tot 2% per jaar toe. Dit veroorsaak dat “die status quo sal bly. Universiteite sal plekke vir die elite bly, asook vir studente wat in wiskunde en wetenskap presteer.”

Universiteite moet volgestop word, s? Blade

Die huidige stelsel vir universiteitstoelating moet aangepas word omdat baie studente wat akademiese potensiaal het toegang tot ’n universiteitsopleiding ontsê word, het die minister van hoër onderwys gister gesê.

Dr. Blade Nzimande het gesê net 18% van matrikulante behaal universiteitstoelating en dit is “te onaanvaarbaar laag” om hul vermoëns akkuraat te weerspieël.

“Dit is net baie abnormaal – deels as gevolg van die probleme wat ons het en wat ons geërf het.”

Dit is nie waar dat almal sonder toelating die vermoë het om te slaag nie, het Nzimande aan joernaliste gesê ter voorbereiding van die debat oor die onderwysbegroting.

“Ons moet maniere vind om studente met potensiaal te identifiseer, selfs al het hulle nie universiteitstoelating nie. As ons dit nie doen nie, verdoem ons in der waarheid baie van ons studente tot ’n lewe sonder opvoeding, sonder opleiding, sonder werk.”

Hy het gesê die hersieningskomitee vir hoër onderwys ondersoek die moontlikheid van universiteitstoelatingseksamens.

Hy het gesê ’n verslag van die onderwysdepartement het getoon dat 40% Suid-Afrikaners tussen die ouderdomme van 18 en 24 nie werk of studeer nie. Hy het dit ’n “enorme verkwisting van menslike potensiaal” genoem.

Oor universiteite se klagtes dat matrikulante akademiese vaardigheid kort omdat hulle “swak produkte uit die skolestelsel” is, het hy gesê universiteite het ’n verantwoordelikheid om studente te help om aan te pas en hulle moet ’n “bietjie van die ivoortoring afklim”. Hy het terselfdertyd gesê “ons stel nie voor dat hulle die standaarde verlaag nie”.

Hy het ook die moontlikheid geopper dat ’n verlenging in die tydsduur van ’n standaardgraad van drie na vier jaar oorweeg moet word.

Daar word gereken dat alle studente, ongeag hoe goed of sleg hulle op skool gevaar het, daarby sal baat om vier jaar lank te studeer. Volgens dié gebruik elders in die wêreld kan dit ook lei tot ’n ander soort kwaliteit in die studente, het hy gesê.

In dié geval sou universiteite wegdoen met die honneursjaar en sou alle studente wat ’n graad behaal het direk tot meestergraadstudie toegelaat word.

betting without