Twee nuusbrokkies het die afgelope dae miskien die aandag van ‘n paar belangstellendes getrek. Ons laat vireers maar die afgryslike plaasmoorde daar wat ons daaglikse deel geword het.
Die eerste nuusitem handel oor Ruvé Van Rooyen. Ruvé Van Rooyen was die Vrystaat se nommereenkandidaat in die onlangse matriekeksamen met ‘n gemiddelde van 96%. (99% in wiskunde). Die berig lui dat Ruvé toelating geweier is tot studie aan die mediese skool van die Universiteit van die Vrystaat. Natuurlik nie die eerste keer dat so-iets gebeur nie.
Eers was daar ‘n kleitrappery oor haar aansoek tot toelating wat sg. «weggeraak» het en toe weer dat haar heraansoek, «te laat» ingedien was. Intussen kan ‘n mens jou laaste sent verwed dat nie een van die Sipho’s se 40%-gemidddelde -aansoeke «weggeraak» het nie. ‘n Mens kan maar net wonder hoeveel van die kandidate wat wel tot die mediese skool toegelaat is, se pasiënte gaan ook mettertyd «wegraak» weens septiese wonde en verbroude operasies. Dis ook interessant dat hulle nie die moed van hulle oortuiging het om prontuit te erken dat Ruvé weens haar velkleur geweier is nie. («Moed van ‘n mens se oortuiging» is waarskynlik nie deel van hulle kultuur nie.)
Die ander berig is dat die Blou Bulle se wedstryde verlede jaar die swakste bywoningsyfer in dertien jaar gehad het. Dit geld die Superreeks- en Curriebekerwedstryde, die hele kaboedel. Die verduideliking van die beherende mafia is dat die toeskouers nie belangstel wanneer hulle span net heel tyd verloor nie. Kan seker so wees, maar daar kan ook ander redes wees. Miskien kan ‘n mens ook vra wáárom hulle dan die heeltyd verloor.
Wat vir ons van belang is, is dat rugby die suiker om die bitter pil was deur middel waarvan die «Nasionale» Party-regering die «nuwe» Suid-Afrika aan die publiek verkoop het. Iets in die trant van «as julle internasionale rakbie wil speel en kyk, dan moet julle eers julle selfbeskikking prysgee». En ongelukkig het die 7-delaanbrigade (die meederheid) daarvoor geval.
Nou wil dit voorkom asof rugby vanself ‘n stille dood wil sterf, ten spyte van, of miskien te danke aan die «nuwe» Suid-Afrika. In weerwil van wat die rugbysegsmanne te sê het, lyk dit na gesonde verstand dat die werklike rede vir afnemende openbare belangstelling gesoek moet word in die kwotastelsel wat al hoe meer deel word van die Suid-Afrikaanse rugbytoneel. Rugby sal nooit weer rugby wees nie voor ons weer ‘n eie land het of dan ten minste ‘n land waar velkleur nie ‘n kwalifikasie is vir universiteitstoelating of insluiting in ‘n sportspan nie. Teen die tyd dat laasgenoemde gebeur, sal rugby waarskynlik net nog ‘n vae herinnering uit die gryse verlede van Suid-Afrika wees, of anders, geleenthede waar die Sipho’s kan kopstamp en messteek.
In die jaar 2024 vind die Olimpiese Spele in Parys plaas. Dié stad het presies ‘n eeu gelede, in 1924, die Spele aangebied en daarom het die Olimpiese Komitee gevoel dat die Franse hoofstad verdien om weer as gasheer vir die Somerspele op te tree.
In die Stade de France ten noorde van Parys word daar oor die luidsprekers in die volgepakte stadion op Frans afgekondig: “Dames en here, verwelkom asseblief die atlete vir die Olimpiese Spele van 2024 in Parys!” Die skare juig asof op bevel en stadig begin een span na die ander die stadion binnestap. Soos die tradisie bepaal, neem die span van Griekeland die voortou, met hul blou en wit vlag wat onder die spreiligte wapper. “La Grèce!” kondig die omroeper hulle aan.
Daarna verskyn een land ná die ander alfabeties in die stadion. Ná Griekeland kom Afghanistan met hul swart, rooi en groen vlag verbygeloop. Daar is uiteindelik vrede in die land, ná jare van konflik en hul mans en vroue glimlag oënskynlik gelukkig vir die kameras.
Aan die suidekant van die stadion sit ‘n opgeskote Franse seun langs sy vader wat ‘n ingenieur by France Télécom, een van die plaaslike telekommunikasiemaatskappye is. Soos dit die Franse se geneigdheid is, is albei netjies aangetrek. Die seun dra ‘n kakiekleurige katoenlangbroek en ‘n wit langmouhemp waarop die groen krokodilltjie van Lacoste, die nasionale obsessie, pryk Gendaglik dra die vader nie ook Lacoste nie, maar ‘n vlootblou Italiaanse linnepak, met daaronder insgelyks ‘n wit linnehemp.
“Kyk pa, wie is daardie land, net agter Afghanistan?” Terwyl die skare en die aankondiger nog hul aandag by Afghanistan bepaal en Algerië reeds agter die onbekende groep atlete sigbaar is, spekuleer pa en seun enkele oomblikke lank oor wie dit kan wees.
“Dis ligte mense, waarskynlik Skandinawiërs. Miskien Denemarke,” sê die pa aan sy seun met daardie soort alwysheid wat eie aan ‘n Parysenaar en ‘n ingenieur daarby, is. Skielik val dit die vader by dat die letter D eers ietwat later in die alfabet volg en glad nie tussen Afghanistan en Algerië inpas nie.
“Maar kyk hoe hoe bruingebrand is hulle! Dit lyk nie asof hulle van ‘n koue land af kom nie?” sê-vra die seun ietwat snipperig aan sy pa.
“Ons sal seker binne enkele oomblikke hoor,” meen die pa, ietwat verleë ná sy skoot in die donker.
Die skare lawaai en dan kom die eerste eggogeluide uit die luidsprekerstelsel. Die aankondiger sê: “En al die pad vanuit…”
* * *
Elf jaar tevore in Suid-Afrika, in die jaar 2013 om presies te wees, gaan dit baie ver van Parys en die Stade de France, nie goed nie. Daar word wel rugbywedstryde in die verskeie ewe beroemde stadions van die land gespeel, maar sport is geen plesier meer nie. Rassekwotas is onlangs strenger gemaak en die toeskouers van Loftus Versfeld dreig om hul geliefde Blou Bul-span te boikot omdat die Blou-Bul-bestuursmaatskappy sonder om te blik of te bloos die rassekwotas instel en eerbiedig.
Die meeste blanke Afrikaners voer ‘n bittere stryd om oorlewing. Hulle is reeds stelselmatig uit die staatsdiens, die banke en die groot maatskappye geweer. Baie werk nou vryskut en deeltyds, boer hier en daar, of maak ‘n bestaan as knutselaars, klein vervoerkontrakteurs of eienaars van vulstasies. So pas het die politieke party waarvoor die meeste stem, egter tesame met die ANC ‘n selfs strenger swartbemagtigingswet in die parlement aanvaar wat alle maatskappye dwing om tot 40% swart aandeelhouding te hê. Diegene wat die wet oortree, sal tronkstraf op die hals haal.
Daagliks bereik die nuus van plaasmoorde en ander vorme van sadistiese geweld die moedelose volk wat in hul verslete klein motortjies op die snelweë rondry terwyl hulle ‘n groot deel van hul besteebare inkomste in die vorm van peperduur petrol letterlik verbrand. Rondom hulle jaag swartmans en -vroue in luukse Duitse sedans en viertrekvoertuie verby, met ‘n argeloosheid wat spreek van mag en die weelde wat dit moontlik maak. Af en toe kom een so ‘n voortuig met blou ligte verbygejaag en moet al die verslete klein motortjies padgee as ‘n BBP in die regering of die munisipaliteite, tesame met sy voertuie vol lyfwagte en handlangers, die ander voertuie so te sê van die pad afdruk.
Rooi Oktober, die 10de, 2013
Op Krugerdag 10 Oktober 2013 vind die Rooi Oktober-optog na die Uniegebou plaas. Slegs 600 Afrikaners neem daaraan deel, maar vir elkeen wat op ‘n Donderdagoggend opdaag, sou ‘n duisend graag daar wou wees. Via sosiale media versprei foto’s en kommentaar oor die gebeurtenis soos ‘n veldbrand. Benewens ‘n negatiewe hoofartikel in Beeld, ignoreer dié koerant, asook die Sondagkoerant Rapport, die betoging geheel en al, hoewel dit gaan om geweld teen hul eie lesers.
Dit verteenwoordig min of meer ‘n keerpunt. In die daaropvolgende maande neem ontevredenheid oor sadistiese geweld, regstellende aksie, korrupsie en wanbesteding van openbare fondse drasties toe. ‘n Proses van verandering in die openbare mening wat voorheen jare of selfs dekades sou geneem het, geskied binne enkele maande, danksy Facebook, Twitter, Disqus en ander sosiale media. Afrikaners verdeel in twee groepe: die meer fatsoenlikes wat praat van “keelvol” en die ander wat sommer prontuit vir almal wat wil hoor, vertel: “Ons is gatvol.”
Tussen Krugerdag en Geloftedag van 2013 vind ‘n stille revolusie plaas waaroor die HSM (hoofstroommedia) nie eens berig nie. Soos alle revolusies begin dit klein: in kafees, in huise, komiteekamers, vergadersale waar geen joernalis of TV-kamera ooit kom nie; daar word intens gepraat, met mekaar koppe gestamp, planne beraam en strategieë bedink.
Op die duur besef almal wat hulle te doen staan. Onder die voorwendsel van demokrasie, is die land deur plunderaars oorgeneem. Die wetteloosheid en korrupsie strek hulle ten goede, want almal is omkoopbaar en die staatskas waar al die geld versamel, is die plek waar elke misdadiger en oneerlike sakeman kan kom “skep”. Selfs buitelandse rampokkers is welkom, net nie Afrikaners nie. Dit geld ook die munisipaliteite waar bedrog en korrupsie aan die orde van die dag is.
Jare lank voer mnr. Jaap Kelder van die Nasionale Belastingbetalersunie reeds hofsake in ‘n poging om munisipaliteite te dwing om hul wanbesteding te staak en behoorlike dienste aan dorpe en stede te verskaf. Hy versprei vergeelde boeke van Leon Louw en Frances Kendall van die Vryemarkstigting waarin ‘n kantonstelsel vir Suid-Afrika in die vooruitsig gestel word.
Tydens ‘n vergadering van aktiviste iewers in Pretoria, staan iemand op en sê: “Hierdie korrupte Afrikastaat en sy groep plunderaars sal vanself in duie stort. Om te oorleef, kort ons twee goed: kapitaal en veiligheid.”
Daar word aan die werk gespring. Landwyd word honderde koöperatiewe spaarverenigings gevestig en binne enkele maande vloei miljarde rande uit die banke daarheen. Agterna word dit in produktiewe toerusting, geboue, goud en buitelandse valuta omgesit. By die Reserwebank van Suid-Afrika, wat deur ‘n Litause goewerneur, me. Gill Marcus, beheer word, word daar kop gekrap oor waarom die land se geldvoorraad skielik met twintig persent gedaal het. Die groot vier banke sukkel om genoeg deposito’s te in en die sentrale bank weet nie of hy rentekoerse moet laat styg of daal nie.
“Hierdie is ‘n oorlog, ‘n lae-intensiteitskonflik,” sê nog iemand in ‘n kafee in Randburg. “Daar is die semantiese oorlog, die daaglikse propagandakanon met woorde soos ‘apartheid’ en ‘rassisme’ wat oopgetrek word, maar dan ook die terreur in die vorm van plaas- en huisaanvalle wat voortwoed. Ons is besig om die semantiese oorlog op die internet en op sosiale media te wen, maar die fisieke oorlog teister ons steeds. Die gruweldade en uitwissing vind deurlopend plaas.”
“Wel, ons is goed op pad om ‘n nuwe finansiële stelsel vir Afrikaners te vestig,” antwoord sy gespreksgenoot. Hy is effens bles, met ‘n welige goudbruin snor. “Ons het reeds meer as 100 miljard rand se deposito’s en met al die geld wat nou in Afrikaner-mikrobedrywe belê is, begin ons ‘n tekort aan mannekrag ondervind en ons wil nie volksvreemdes begin aanstel nie. Dit laat ons met ‘n probleem, ook wat veiligheid betref. Wie gaan ons oppas? Ons kan nóg op die polisie, nóg op privaatveiligheidsmaatskappye vertrou. Ons moet so gou moontlik gemeenskapsveiligheidsdienste vestig, saamwerk met buurt- en plaaswagte. Die resep is reeds daar: dit moet net uitgebrei word.”
Via die internet, sms’e en ander alternatiewe media word ‘n reuseveldtog geloods. Met behulp van amptelike demografiese statistiek oor taal en ras, word min of meer bepaal waar Afrikaners in die land woon en só word sektore afgebaken en die veiligheidsbehoeftes bepaal. In rustige landelike gebiede sonder veel volksvreemdes is slegs monitoring en nooddienste nodig. Maar in stedelike gebiede met groot plakkerskampe, asook landbougebiede waar plaasmoordenaars deur radikale akademici en buitelandse NRO’s aangehits word, is privaatreaksie-eenhede met wapens, voertuie en kommunikasietoerusting nodig. Dit kos ‘n paar honderd miljoen rand.
Geloftedag op 16 Desember 2013 is die eerste keer in die geskiedenis dat Afrikaners nie net toesprake maak en koffie drink nie, maar ook – soos Jode by sinagoges – onder mekaar aandele in veiligheidsmaatskappye en -koöperasies verkoop. Teen Maart 2014 is groot dele van die land reeds baie veiliger. Die ANC-minister van veiligheid en sekuriteit verskyn op TV om aan te kondig dat die misdaadkoers gedaal het, “vanweë die volgehoue harde werk van my amptenare”. Die meeste Afrikaners hoor dit egter nie, want hulle kyk nie meer SAUK nie en lees ook nie die Nasperskoerante wat reeds jare lank ‘n semantiese oorlog teen hul eie lesers voer nie.
Gedurende 2014, 2015 en 2016 ontwikkel daar geleidelik ‘n nuwe kultuur onder Afrikaners. Teenoor die selfvernietigende individualisme en spreekwoordelike broedertwis van die verlede, ontstaan nou ‘n gees van saamstaan en “kom ons word sáám sterk en vry”. Die groot statussimbool is nie meer dié van die Bantoe, “kyk hoe duur is my motor” nie, maar “kyk hoeveel doen ek vir my volk”. ‘n Soort Spartaanse gees van oefening en paraatheid, dog ook trots op Afrikaans-wees, neem oor by die ou, leë materialisme en masochisme waarmee hulle só lank deur die hoofstroommedia en die korporatiewe adverteerders gebreinspoel is.
In dié jare verrys nuwe supermarkte en kafees, maar ook hoëtegnologiebedrywe. By Kleinfontein, oos van Pretoria, word een wolkekrabber ná die ander gebou wat kantore huisves van waar ‘n horde jong Afrikaanse programmeerders IT-dienste aan veral Duitsland verskaf. Afgetrede Duitse onderwysers word opgekommandeer om verkoopsmense taalvaardig te maak. Maar in Duitsland self word kantore in al die vernaamste stede geopen waar die toegewydheid, die hardwerkendheid en professionaliteit van die Afrikaner-Silicon-vallei besig word. Boonop daal die rand aanmekaar en is die Afrikaners se tariewe uiters mededingend as dit in euro omgereken word.
Insgelyks op Kleinfontein, word ‘n hospitaal en opleidingsentrum vir verpleegpersoneel gebou wat nie net mediese sorg aan Afrikaners verskaf nie, maar operasies teen mededingende tariewe aan Britte verskaf. Oral in Brittanje verskyn geteikende internetadvertensies: “Need an op? Come to Kleinfontein, your medical paradise.”
Iewers bestuur ‘n finansiële komitee die toevloei van buitelandse valuta en kapitaal na die Afrikanerekonomie. Heelwat daarvan word op allerlei vindingryke maniere geneutraliseer sodat die res van Suid-Afrika op sy gewone trant voortsukkel, met ‘n swak rand, stagflasie, vervallende infrastruktuur en staatskuld wat hand oor hand toeneem.
Tekens van voorspoed en welvaart begin onder Afrikaners sigbaar raak. Maar hulle ry steeds verslete klein motortjies en bakkies, met ‘n horde volkseie werktuigkundiges wat hul voertuie onderhou. Rondom Orania in die Noord-Kaap verrys ‘n tweede tegnopool waar veral laboratoria opgerig word, wat globale navorsingsdienste aan maatskappye in die Noordelike halfrond verskaf. Daar word ook hotelle, vakansie-oorde en konferensiesentrums opgerig wat toeriste van oor die aardbol aanlok, met goeie diens en volmaakte veiligheid.
Teen 2020 is Suid-Afrika se staatskas so byna-byna leeggesteel. DIe begrotingstekort beloop 30% en die staatskuld trek by 120% van BNP. Tyd om van die staat se bates te begin aankoop. Van die vervalle staatshospitale word vir ‘n appel en ‘n ei aan Afrikaners verkoop, met natuurlik ‘n bietjie omkoopgeld wat die transaksie olie, soos dit maar gewoonlik die geval met ‘n Suid-Afrikaanse staatsamptenaar is. Desperate ANC-amptenare verkoop selfs van hul tolpaaie om inkomste te verkry.
Vanaf 2015 begin Afrikanerkantonne een ná die ander onafhanklikheid van die sentrale regering verklaar, kragtens artikel 235 van die Suid-Afrikaanse grondwet wat luil:
Die Suid-Afrikaanse bevolking as geheel se reg op selfbeskikking soos in hierdie Grondwet vergestalt, belet nie, binne die raamwerk van dié reg, die erkenning van die konsep van die reg van enige gemeenskap wat ʼn gemeenskaplike kultuur- en taalerfenis deel, op selfbeskikking binne ʼn territoriale entiteit in die Republiek of op enige ander wyse, soos deur nasionale wetgewing bepaal.
In wese is dit ou blanke munisipaliteite, tesame met omliggende plase, wat afstig. Die sentrale regering staan magteloos om die proses van afstigting te keer, want sowel die grondwet as die internasionale reg maak daarvoor voorsiening. Een van die eerste dorpe wat tot dié stap oorgaan, is Heidelberg, hoofsaaklik om die Hoër Volkskool van ondergang te red. Toe die Heidelbergkanton tot stand kom, is dit asof ‘n sluis oopgetrek word en oral in die land vind vergaderings plaas waar selfbeskikking uitgeroep word. In plaaslike en internasionale howe woed allerlei hofsake, maar intussen steur gemeenskappe hulle nie meer aan die ANC-munisipaliteite, die staat of, les bes, die Ontvanger van Inkomste nie. Groot verwarring heers in die Suid-Afrikaanse howe, wat geen saak van die Ontvanger teen ‘n oud-Suid-Afrikaanse belastingbetaler kan aanhoor alvorens daar uitsluitsel kom oor watter hof in die nuwe kantonne oor jurisdiksie beskik nie.
Die Kantonale Bank van Heidelberg doen fluks sake en begin selfs sy eie geldeenheid uitreik wat so min of meer aan die euro gekoppel is. Die eerste wolkekrabber is reeds in Heidelberg in aanbou om in die vraag na kantoorruimte en verblyf te voldoen.
Binne die eerste paar jaar van die nuwe Afrikanerbeweging, ontstaan ‘n groot mannekragtekort. Pensioenarisse word heropgelei, van skootrekenaars voorsien en selfs tieners op skool begin op ‘n vroeë ouderdom deeltyds werk omdat die ontluikende Afrikanerekonomie voortdurend nuwe werknemers benodig. Volgens beskikbare syfers, behaal die groeikoers in sommige jare ‘n ongehoorde 20 persent! Soos wat Afrikaners loskom van die parasitiese, korrupte stelsel van Suid-Afrika, is hulle soos atlete wat met gewigte aan geoefen het en nou skielik vry kan hardloop.
Vliegtuie uit Australië, Nieu-Seeland en Kanada is skielik volgepak met terugkerende Afrikaners wat onmiddellik in die netwerk van kantonne opgeneem word. Hul kinders word weer aan Afrikaans blootgestel met dubbelmediumonderrig in Afrikaans en Engels, met ‘n geleidelike oorskakeling na Afrikaans.
Met die staatskas wat leeg bloei, verklaar die ANC-bewind hom bereid om van sekere kampusse ook ontslae te begin raak. Pretoria, Potch en Bloemfontein word sommer gelyk aan ‘n Afrikanerkonsortium verkoop. Die bestaande kleurlingrektore en blanke apparatsjieks wat dié instellings oor die jare probeer verengels en venietig het, word voor die voet afgedank. Hulle word nie eens toegelaat om hul lessenaars leeg te maak nie, maar word deur veiligheidspersoneel van die perseel verwyder. Die akademiese personeel word insgelyks gesuiwer van marxiste, feministe en ander geestelik versteurdes wat met ‘n pakkie valium huis toe gestuur word.
Teen 2020 doen Der Spiegel die eerste groot artikel oor “Das Afrikanerwirschaftswunder” en ‘n horde internasionale TV-joernaliste sak op die Afrikanerkantonne toe om ondersoek in te stel na die geheim van hul verbysterende sukses. Hulle kom agter die spaarkoers is omtrent dertig persent en daar bestaan ‘n stelsel van permanente opleiding waaraan almal deelneem, van kleuters tot bejaardes in hul sewentiger- of tagtigerjare – alles in Afrikaans. Meesal loop mense in kortbroeke, tweekleurhemde en vellies rond en stel meer in hul finansiële beleggings as in verbruik belang. Kort-kort skenk ‘n ryk Afrikaner ‘n vleuel aan ‘n hospitaal, skool of universiteit wat aangebou word en waar nog werk vir sy volksgenote geskep word.
Selfs met die diaspora-Afrikaners terug in die vaderland, raak die arbeidstekort egter nypend. Soos in Japan, is daar oral outomate wat koffie, tee en koeldranke bedien. Selfbedieningsrestaurante wat deur een of twee mense bedryf word en wat slegs van weggooibare borde en eetgerei gebruik maak, is die norm.
Daarom word ‘n nuwe immigrasieplan soos laas in die vyftigerjare van stapel gestuur. Lande en gebiede in Europa word geïdentifiseer waar armoede en werkloosheid heers en werwingskantore word geopen om jong immigrante na die Afrikanerkantonne te lok. Tot ‘n honderdduisend Europese immigrante word jaarliks met skepe na Suid-Afrika gebring, met Afrikaanse lesse en ‘n inburgergeringskursus wat reeds op die skip begin, nes in die vyftigerjare. Die nuwe immigrante word deur die Afrikanerekonomie geabsorbeer en van die vervalle stedelike gebiede in Pretoria, Roodepoort en Randburg word herwin om hulle te kan huisves. Die Gilde van Afrikaanse argitekte hou jaarliks ‘n groot kongres waar nuwe boustyle en tegnologie wat die minimum arbeid vereis, bespreek word. Dit gaan egter ook daaroor om ‘n nuwe Afrikaanse omgewing te skep, wat tegelyk modern en inheems Afrikaans is. In die kafees waar jy self jou koffie by ‘n masjien moet gaan tap en jou koeksister uit ‘n outomaat val, argumenteer filosowe, kunstenaars en teoretici oor presies wat suiwer Afrikaanse argitektuur of kuns sou wees en wat nie.
Intussen ploeter Suid-Afrika op sy ingeslane weg voort. Die utopie van gelykheid, kollektiwisme, nie-rassigheid, regstellende aksie, diversiteit, bemagtiging en die eerwaarde Jesse Jackson se “reënboognasie” word gaandeweg verwesenlik. Dit lyk min of meer soos Zimbabwe met werkloosheid in die orde van tagtig tot negentig persent. Trouens, vele Zimbabwiese immigrante begin noordwaarts emigreer omdat omstandighede daar beter as in Suid-Afrika is.
Omdat die ekonomiese koek – of eerder ‘n kolwyntjie – al hoe kleiner word, is daar ook meer politieke konflik tussen die lede van die regerende elite. Sluipmoorde tussen leiers van partye, maar ook binne partye neem toe. Mevrou Zille word tussen die oë deur ‘n Zoeloe-sluipskutter uit Nkandla gepot en die gemiddelde standaard van politieke dans op die verhoog styg ‘n paar kerwe.
NAVSFED se embleem, wat reeds vir internasionale byeenkomste gebruik is
Die Afrikanerkantonne het hul eie probleme en word ietwat multikultureel, want al hoe meer Pools, Frans, Duits en Nederlands word op straat gehoor soos wat nuwe immigrante aankom.
Teen 2022 word die netwerk van Afrikanerkantonne die grootste ekonomie in Afrika en steek dié van Suid-Afrika verby. Groot dele van wat steeds Suid-Afrikaanse grondgebied is, word deur Afrikanerboere en -entrepreneurs opgekoop met die oog op herwinning en uitbreiding.
Om lid van die Olimpiese Komitee te word, het mens nie ‘n onafhanklike staat nodig nie. Daarom is die eerste stappe om ‘n Afrikaner- Olimpiese Komitee te vestig reeds in 2012 deur organisasies wat met volkseie sport gemoeid was, soos die Nasionale Afrikaner Volkseie Sportfederasie (NAVSFED) geneem om ‘n aansoek om lidmaatskap in te dien.
In 2014 is die aansoek ingedien en reeds vanaf 2016 neem ‘n Afrikanerspan aan die Olimpiese Spele deel.
* * *
“En al die pad vanuit Suider-Afrika (op Frans praat die aankondiger van Afrique australe wat so min of meer die hele streek beteken, dus van geen spesifieke land nie, want daar is atlete vanuit Namibië ook in die span), die Afrikaners!”
Skielik word die hele Stade de France stil, ademloos. Die skare staar hulle aan, asook die anderhalf miljard televisiekykers wat op daardie oomblik na die openingseremonie van die 2024-spele kyk. Met ligte tred, gemaklik, stap ‘n sestigtal vreemde wesens uit die verre Suide die stadion binne. Hulle dra gemaklike klere: wit linnebroeke, groen kleurbaadjies met ‘n Springbokembleem op, maar – knipogie na ‘n oorlog lank gelede – vilthoedens met die een rand opgeslaan. Die vroue-atlete dra ‘n soort postmoderne kappie, met lang wit linnerokke wat by die mans se broeke pas. Hulle sweef soos Walkurebruide die stadion binne.
Dan haal die mans hul hoedens van hul koppe af en wuif vir die skare, om ‘n verskeidenheid blonde en donker haardosse, met selfs ‘n rooikop onder hulle, te ontbloot.
Die applous is oorverdowend. Nie net is die verwagtinge groot vir die span uit die Suide van Afrika nie, maar met hul ligte dog sonbruin velle, straal hulle iets besonders, amper goddeliks, uit. Voor stap ‘n jong meisie in haar lang rok en stylvolle kappie. Aan ‘n stok dra sy die eeue oue oranje-blanje-blou, waarvan die kleure skokkend helder onder die flitsende kameras vertoon.
In die span is daar ‘n Pool of twee wat inderhaas kantonale burgerskap moes verkry en Afrikaans nog bietjie krom en skeef praat, maar soos wat eers Albanië en dan Algerië agter die Afrikanerspan inval, bestaan daar min twyfel oor wie in dié geledere die ware A-span is.
Op die pawiljoen sê die Franse seunskind aan sy pa: “Natuurlik, dis die Afrikaners!”
“Mais oui, dis hulle,” antwoord die vader, ietwat verleë. “Hoe kon ek hulle met Skandinawiërs verwar? Aan die ander kant, vir Afrikane lyk hulle só… wit. Ek wens die Franse span kon só gelyk het.”
Die Leeus het die eerste van twee promosie-relegasiewedstryde vir aanstaande jaar se Superrugbyreeks teen die Southern Kings in Port Elizabeth met 26-19 gewen, berig RSG.
Vir die Leeus het Stokkies Hanekom altwee hul drieë gedruk, terwyl Elton Jantjes ‘n skitterende wedstryd gehad en 14 punte bygevoeg het.
Sy eweknie by die Kings, Demetri Catrakilis het self nege punte bygedra, terwyl Marcello Sampson en Steven Sykes die driedrukkers was.
Die Oos-Kaapse Premier, Noxolo Kiviet, het Donderdag die provinsie se Superrugby se geliefde ANC-franchise besoek om hulle sterkte toe te wens, maar dit het toe nie vir die nodige punte gesorg nie.
Die wenner van die valbyl-reeks sal tot 2016 van ‘n plek in die toernooi verseker wees.
Die tweede en finale uitspeelwedstryd is aanstaande naweek op Ellispark in Johannesburg.
Die twee halfeindrondewedstryde in vanjaar se reeks word Saterdag gespeel. In Hamilton, Nieu-Seeland speel die Chiefs teen die Crusaders in die Waikatostadion, en die afskop is net na halftien vanoggend.
Op Loftus Versfeld sal die Bulle, Jake White se Brumbies net na vyfuur vanmiddag pak. Die wenner van die stryd in Hamilton sal aanstaande Saterdag teen die wenner van die wedstryd in Pretoria te staan kom.
Die Brumbies het ‘n onveranderde span aangekondig vir die Superrugby-halfeindwedstryd.
“Die Bulle gaan ‘n reuse-uitdaging wees die naweek. Ons weet dat hulle met hul voorspelers gaan speel en Morné [Steyn] gaan gebruik om die punte te kry,” het die span se afrigter, Jake White, tydens Woensdag se aankondiging gesê.
Indien die Crusaders en die Bulle hulle onderskeie wedstryde wen, is die eindstryd op Loftus Versfeld. Indien die Chiefs en die Bulle wen, sal die eindstryd in Nieu-Seeland gespeel word.
Bulle:
15 Zane Kirchner, 14 Akona Ndungane, 13 JJ Engelbrecht, 12 Jan Serfontein, 11 Bjorn Basson, 10 Morne Steyn, 9 Francois Hougaard, 8 Dewald Potgieter (kaptein), 7 Jacques Potgieter, 6 Deon Stegmann, 5 Grant Hattingh, 4 Flip van der Merwe, 3 Werner Kruger, 2 Chiliboy Ralepelle, 1 Dean Greyling PLAASVERVANGERS: 16 Callie Visagie, 17 Frik Kirsten, 18 Morne Mellett, 19 Paul Willemse, 20 Jono Ross, 21 Jano Vermaak, 22 Jürgen Visser
Brumbies:
15. Jesse Mogg, 14. Henry Speight, 13. Tevita Kuridrani, 12. Christian Lealiifano, 11. Clyde Rathbone, 10. Matt Toomua, 9. Nic White, 8. Ben Mowen (kaptein), 7. George Smith, 6. Peter Kimlin, 5. Sam Carter, 4. Scott Fardy, 3. Ben Alexander, 2. Stephen Moore, 1. Scott Sio PLAASVERVANGERS: 16. Siliva Siliva, 17. Ruan Smith, 18. Fotu Auelua, 19. Colby Faingaa, 20. Ian Prior, 21. Andrew Smith, 22. Joe Tomane
‘n Man sou vanooggend in die Pretoriase landdroshof verskyn in verband met die diefstal van die Blou Bulpeler Bees Roux se kredietkaart, het die polisie gesê.
“Hy is Vrydagaand om 5:45 in hegtenis geneem,” sê Brigadier Mahlomola Manganye, van die Sunnyside-polisiekantoor in Pretoria, Gauteng.
“Dit is nie in verband met die moord nie, maar in verband met die kredietkaart. Hy is die beskuldigde wat die kredietkaart gebruik het,” het Manganye aan die Suid-Afrikaanse Persassosiasie gesê.
“Hy sal na verwagting vanoggend [Maandag] in die hof verskyn.”
Manganye wou nie enige besonderhede gee oor hoe die man opgespoor is nie, en het gesê: “Ons het ‘n paar leidrade gevolg… [maar] ons ondersoek nog.”
Roux het verlede Maandag in die Pretoriase distrikshof verskyn en is borgtog van R100 000 toegestaan nadat hy na bewering ‘n metro-polisieman op 27 Augustus doodgeslaan het.
Stephanus Jacobus “Bees” Roux het die naweek in die tronk deurgebring ná die moord op die metropolisiebeampte Ntshimane Johannes Mogale (38).
Tydens sy eerste hofverskyning, het dit geblyk dat Roux se kredietkaart by ‘n McDonald gebruik is toe hy glo in aanhouding was.
Mogale se liggaam is Vrydag om 03:00 in Schoemanstraat, Pretoria, met hoofbeserings gevind. Hy het na wat berig word Roux vroeër vir vermoedelike dronkbestuur van die pad afgetrek.
Die Bulle se skrumskakel, Fourie du Preez, het Woensdag ‘n kontrak met sy span tot 2011 gesluit, waarna hy klubrugby in Japan gaan speel.
Du Preez, wat volgende week 28 word, sal tot die einde van die Super 15 vir die Bulls beskikbaar wees.
Die speler het ook ‘n kontrak met die Springbokke geteken wat hom tot die einde van die Wêreldbeker-rugbytoernooi volgende jaar in Nieu-Seeland in die nasionale kleure sal hou.
Daarna sal hy by ‘n klub in Japan aansluit.
“Hierdie was die beste rugbyjare van my lewe, en ek sou dit saam met geen ander span wou gespeel het nie,” het Du Preez gesê.
Hy het bygevoeg dat hy die Bulls vroegtydig van sy planne in kennis stel sodat hulle genoeg tyd het om die toekoms te beplan.
“Daar is reeds uitstekende spelers soos Francois Hougaard wat aan die deur klop, so dis tyd om aan te beweeg.”
Die VF Plus-stadsraadslid, mnr. Cornelius Jansen van Rensburg, het vandag in ʼn verklaring gesê dat geen voorstel vir die verandering van die Blou Bulle se kleure nog ooit voor die Tshwane metroraad gedien nie. “Geen aankondiging oor ʼn proses of voorstelle vir enige wysiging is ooit deur die stadsraad ontvang of bespreek nie.”
Uit die aard van onlangse berigte word daar voorgegee dat daar al reeds ʼn politieke proses verloop het en asof ’n besluit geneem is om die Blou Bulle se kleure te verander.
Jansen van Rensburg het gesê dat dit onder die party se aandag gekom het dat daar amptenare in die Tshwane metroraad is, spesifiek in die Sport- en Rekreasie-departement, wat betrokke is by hierdie onwettige poging. Die VF Plus het geëis dat daar tugstappe geneem moet word teen amptenare van die Tshwane metroraad wat betrokke is by die sogenaamde “Tshwane-Sportraad”. “Die feit dat amptenare voorgee dat die Tshwane-Sportraad ʼn mandaat van die metroraad het, is niks ander as bedrog nie,” het Jansen van Rensburg gesê.
“Die Tshwane metroraad se Burgemeester moet kennis neem van die passievolle ondersteuning wat daar in Pretoria bestaan vir die Blou Bulle Rugbyspan, hul embleem en hul kleure. Enige poging om hiermee te torring sal groot reaksie uitlok.”
Rugby is ‘n dramatiese spel wat homself leen tot wonderlike vergelykings, maar die standaardrugbykommentator se kokertjie metafore is maar skraal. Een waarvoor daar ‘n besondere verknogtheid bestaan, van Kobus Wiese tot Warren Brosnihan, is om dit met boks te vergelyk vroeg in die wedstryd. Dan is daar te vertelle dat die spanne “nog versigtig is,” en “mekaar nog voel-voel”.
Wel, gister op Loftus was daar geen effense gepiets-en-kyk nie. Suid-Afrika se twee spogspanne het soos swaargewigboksers uit die hoek gestorm en woes en wild begin haak en swaai. Dit was veral die Vrystaat wat die ene Smokin’ Joe Frazier was. Hulle het die losskrums soos Scud-missiele getref, alles wat blou is en naby die bal kom, stukkend gelak, baklei vir lynstaanbal en toe Gurthro Steenkamp boonop nog gesukkel het om die raaisel van die kragbuks, WP Nel, in die skrums te ontrafel, het die Cheetahs die Jakarandastatters as’t ware teen die toue gehad. Hulle het die Noord-Transvaalse skop-en-smoor taktieke geheel en al geneutraliseer met uitbundige aanslae uit die diepte van hulle gebied uit.
Maar daar is ‘n ou bokswysheid oor swaargewigte: Een hou is al wat dit verg om die gang van ‘n geveg óf te verander, óf kortaf te beëindig. Noord-Transvaal het van die toue af geklou en –grou en nie één groot hou geplant nie, maar drie, en elke keer was dit die gevegsarties, Fourie du Preez, wat die onbewaakte kakebeen gesien en die opstopper geplant het. Eers was dit tydens die Noord-Transvalers se eerste opmars die Vrystaatse kwartgebied in. Du Preez het ‘n straftikskoppie geneem, vir François Hougaard in ruimte teen die oorkantste kantlyn gesien, ‘n voltrefferskoppie met ‘n boog daarin gepos en die jong vleuel het gevang, vasgemaak en oorgeval vir ‘n drie.
Morné Steyn, wat deesdae skop asof hy nooit weer die kans gaan kry nie, het verdoel. Tien minute later het ‘n Vrystaataanval nogmaals teen die Noord-Transvaalse kus gestrand, Dewald Potgieter is vort met die losbal wat hy Du Preez gevoer het. Die professoragtige skrumskakel het in die hart van Cheetah-gebied ingenael terwyl hy vir Bryan Habana van buite na binne gerangeer en toe soos ‘n pyl uit ‘n kruisboog oor die oop veld afgevuur het.
Die Vrystaat, blykbaar onbewus daarvan dat hulle neusdiep in die onwelriekendheid is, het net so ewe met hulle wedstryd aangegaan en aanval na aanval teen die Bloues gewerp. Maar weereens was dit ‘n onbeskermde bal wat hulle opgedok het en met al die dodelike skielikheid van ‘n muisval, het Fourie du Preez aan die werk gespring vir nog ‘n een-twee met Habana. Dié keer was dit ‘n venynige steekskop wat die aspirant Kapenaar gejaag en ingehaal het vir sy tweede drie.
Een, twee, drie houe soos Mike Tyson hulle in sy jeug geslaan het. Gerrie Coetzee het in sy hele loopbaan nie een keer van die planke af opgestaan om dit te doen nie. Arnold Taylor en Brian Mitchell het. Die Vrystaat het al dikwels. Maar nie dié keer nie.
Een-twee-drie, toe is hulle 0-21 agter. Van daar het Morné Steyn oorgeneem en nog vyftien punte gemunt. Natuurlik het die Vrystaat terugbaklei, heroïes ook, met die jong bulterriër, Heinrich Brüssouw in die middel, onder, bo, op die vleuel, in die middelveld, op die dekverdediging, op die aanval as skakel en as onplantbare baldraer, wat die stryd gevoer het. Op sy skouer was die blonde baksteen, Adriaan Strauss, die bittereinder Frans Viljoen en Nico Breedt.
Die Vrystaat het uiteindelik net soveel drieë as die Blou Bulle gedruk – drie, elkeen op sy manier ‘n meesterklas in flair, vasbyt en geduld. Maar Morné Steyn het die Noord-Transvalers buite bereik gehou. Boksgevegte word nie net deur bysteke gewen nie. Steyn weet duidelik hoe om soos ‘n skoenlapper te sweef.
Eindstryde is veronderstel om gruwelike taai, ongenaakbare, inhalige affêres te wees. Gister s’n was verseker nie ‘n dansles nie, maar dit was opwindend, vol passie en met ‘n asemrowende tempo. Dit is een vir die braaivleisvure en die legendebundels van môre. Die Vrystaat sal nie lekker slaap nie. Hulle sal omrol met die wete dat hulle hierdie wedstryd kon en behoort te gewen het. As hulle net die bal beter beskerm het… of as Heini Adams maar net gespeel het, en nie die Professor van Pyn, Fourie du Preez nie.
Voetbal word dikwels as ‘n metafoor vir oorlog gebruik. Maar die vergelyking kan ook anderkant toe vloei, want, maak geen fout nie, môre op Loftus is dit oorlog, en dit is oorlog vir die afficionado, ‘n keurslag tussen twee plettermagte met wyduiteenlopende samestellings, kragpunte en krygsdoktrines.
Ingegrawe aan die eenkant is die allesverowerende Blou Bulle, ‘n span wat herinner aan Romeinse blokformasies, wat staatmaak op maneuvrering, altyd op soek om hulle Schwerpunkt, hulle magsfokus, op die vyand se swakplek te konsentreer.Hulle strategie berus op klipharde frontliniekrygers wat in een ondeurdringbare skildmuur opereer, ‘n oordonderende lugaanval en vernietigende snellers in reserwe, gereed om deur bresse in die opponent se linies te klief. Teenoor hulle is ‘n meer ongereelde mag, ‘n bende stropers wat met mobiliteitstaktieke die vyand gaan lastig val, ontwrig en die falankse se hegte formasies gaan probeer lostorring.
Teenoor die kalm, momentumryke Romeinse linies van die Noord-Transvalers, gaan die Vrystaters kom soos Vikings, soos Genghis Kahn se Mongoolse ruitery, soos William Wallace se barbaarse Hooglanders, asof vanuit alle hoeke en windrigtings, vinnig, venynig en vreesaanjaend. Sukses in oorlog berus op ‘n mag se vermoë om met die vyand op ‘n plek en tyd van sy eie keuse slaags te raak. Die Blou Bulle se hele benadering berus daarop om die ander span terug te druk in dié se kwartgebied en om hulle daar in ‘n voorspelerkonfrontasie te betrek. Hardehande soos Derick Kuün, Gurthrö Steenkamp, Bakkies Botha en Pierre Spies kan dan as stormramme ontplooi word. Niemand is meer geduldig en verwoestend as dit by hierdie tipe beleg van ‘n doellyn kom nie. As die Vrystaat hulle self in die tipe uitmergelslag laat insuig, gaan hulle troepe uit die agterlyn moet onttrek om die aanslae rondom die losgemale te stuit, en met Olivier, Pretorius en Habana wat oorgehaal wag vir ‘n verskraling van die verdedigingslinies agterlangs, kan dit fataal wees.
Die Vrystaters sal hoop om met ‘n meer vloeibare inval die Ligbloues te dwing om hulle taktieke aan te pas. Die Cheetahs het self hierdie seisoen gewys hulle het ‘n voorpak wat kan rol en kan maal en kan rolmaal, maar hulle sal ‘n uitgebreide loopgraafworsteling wil vermy, juis omdat hulle kwesbaar is teen die teenaanval. Om ‘n verdedigingsoorlog in hulle eie kwartgebied te vermy, sal hulle die skopaanval van Morné Steyn en Fourie du Preez moet neutraliseer. Hoewel Jacques-Louis Potgieter en Hennie Daniller self weet wat die voorpunt van ‘n skopstewel is, is hulle beswaarlik die skerpskutters wat die Noord-Transvaalse nommer 9 en 10 is. Hulle beste verweer sal wees om uit diepte aan te val, iets waarvoor hulle uitmuntende flair het. Die beste scenario vir die Vrystaters sal ‘n gebroke slagveld wees, met kort, skerp skermutselings waar hulle Apache-stroopdief, Heinrich Brussouw optimaal aangewend kan word. Hy gaan by die breekpunte brutaal gekonfronteer word deur Deon Stegmann en Dewald Potgieter en dié worsteling gaan ‘n spitspunt van die wedstryd wees.
Vir Noord-Transvaal om dié wedstryd te wen, is dit nodig dat hulle deurgaans bedag daarop is dat die Vrystaat nie verslaan is voor ‘n onvoorwaardelike oorgawe wat eers na die eindfluitjie gaan kom nie. As die Cheetahs, met tien minute oor, nog binne trefafstand is, gaan die Blou Bulle sukkel om hulle vasgepen te hou. Daar is 22 Haaie wat somber dáárvan kan getuig.
Daar wag ‘n voetbalglorieverhaal om Saterdag geskryf te word. Die Blou Bulle kan ‘n epiese bloemlesing van oorwinnings voltooi. Steenkamp, Matfield, Botha, Rossouw, Du Preez, Olivier en Habana kan ‘n unieke versameling dekorasies saamstel as die Curriebekerwennersmedaljes om hulle nekke gehang word om teen dié van die Wêreldbeker, Drie Nasies-trofee en die Super 14 te klingel. Die Vrystaat, nou weer, kan nog ‘n oorlogsprokie by hulle Curriebekersuksesse van 2005, ‘6 en ‘7 skryf. Dis dan ‘n stryd tussen Wit en Blou en om te wen sal die Pretorianers spierwit gesukkel of die Vrystaters potblou baklei wees.
So, wie gaan dit wees wat vonkelwyn uit die tuitbeker drink? My hart sê ek gee nie om wie wen nie, maar my kop sê tuisterrein, ‘n wekroep tot geskiedenis, ‘n eindstryddeurwinterdheid en ‘n onwrikbare, suksesvolle wedstrydstrategie gaan Silvo op die Noord-Transvalers se inkopielys vir Maandag inskryf. Die Beker, soos die Afrikanerhartland se bloed, is Blou. Ek sit my kop op die blok: Die Blou Bulle wen met vyf punte nadat die Vrystaat ‘n manmoedige, flambojante, vatso! drie net voor die sirene druk.
Laat ek dit onomwonde stel: ek is ‘n ondersteuner van die Bulle. Hoe dan anders vir ‘n oud-Tukkie en inwoner van Verwoerdburg?
Ek is egter bevrees dat dinge nie so goed sal lyk vir mense soos ek op 1 November 2009 nie. Op daardie datum gaan die Vrystaat die Curriebekerkampioen wees, as jy my vra.
Hier is my redes:
1. Die Bulle se skrum is al die ganse seisoen verdag, en met tye bra beroerd. Die Vrystaat, daarenteen, het die Haaie se Springbokvoorry die afgelope naweek ‘n absolute les in skrumwerk geleer. Die Vrystaatse voorry is ‘n orde beter as die regstellende-aksie Zimbabwiese Mtwarira en die blygemaakte haker, John Smit. Die Bulle se skrum, wat op sy beurt swak afsteek teen die Haaie s’n, gaan op 31 Oktober deurentyd in trurat werk. Beide Fourie du Preez, die beste skrumskakel op aarde, en sy losvoorspelers gaan gevolglik geneutraliseer word. Met jou skrum op die agtervoet, kan jou losvoorspelers glad nie so effektief aanval of verdedig nie.
2. Heinrich Brussow. As balsteler het hierdie korterige fenomeen geen gelyke nie. George Smith en Richie McCaw kan loop slaap. Hierdie Afrikanerseun is die beste losvoorspeler in wêreldrugby. Hy gaan die lewe hel maak vir die Bulle se losvoorspelers. Omgekeerde balbesit, ten gunste van die Vrystaat, gaan aan die orde van die dag wees.
3. Die onlangse geskiedenis. Die Bulle het onlangs gesukkel teen die Vrystaat in die eindstryd. Een keer was dit verloorsake, een keer gelykop.
Daar is enkele faktore wat die Vrystaat se opmars kan kniehalter. Een is hulle lynstaan, en die tweede is die stelskoppery. Ek is egter van mening dat die bogenoemde drie faktore deurslaggewend gaan wees.
Dus: ek gaan die Curriebekereindstryd op 31 Oktober met een oog dophou, siende dat my span, die Bulle, nie veel van ‘n kans het nie. My troos gaan wees dat die Vrystaat beslis my tweede gunstelingspan is. Ek is veel, veel gelukkiger daarmee dat die Curriebeker deur die Vrystaat gewen word, as deur die kunsmatige Haaie se gekoopte geldspan, of die WP met die afstootlike Puke Watson as kaptein.
Die WP het gister ‘n voorsprong van een punt probeer verdedig en daarom met twee punte verloor. Dit is die droewige waarheid waaroor die Kapenaars vandag moet probeer kom. Met twaalf minute in die wedstryd voor, en loshande met een punt voor, met die Blou Bulle op kraal in hulle eie kwartgebied, het die WP opgehou om harde punte te probeer maak en het eerder die sagte opsies gekies.
Hulle sou goed gedien gewees het deur die bal te behou en op kort afstand aan te val, maar het eerder die Blou Bulle probeer terugskop in die kraal in. Dit pen die Blou Bulle mos vas waar hulle nie wil wees nie – in die onmiddellike omgewing van hulle doelgebied. Die swakheid met dié plan was dat dit die Blou Bulle iets verskaf het wat hulle bo alles begeer het: Die bal. Hulle het uiteindelik uit die kraal gebars, die bal veldop gedra, ‘n hoogvatstrafskop verwerf – en toe vat Morné Steyn die bal en beduie pale – 53 meter van waar Mark Lawrence na die hemele gewys en sy fluitjie geblaas het – toe…
Dis nie asof die WP enige bevestiging van die Noord-Transvaalse losskakel se vernietigende vermoëns makeer het nie. Teen hierdie gevorderde stadium van die wedstryd – 3 minute voor sluitingstyd – het hy reeds ses uit ses strafskoppe deur die pale geryg met al die oënskynlike ongeërgdheid van ‘n ou tannie wat ‘n oorbekende patroon hekel. Hy het die skade vroeg reeds begin, ironies genoeg in die tyd wat Bakkies Botha ‘n geelkaart uitgedien het. Die Blou Bulle se stadige gif het toe reeds die WP se lugweë toegeknyp en Steyn het twee strafskoppe met sjirurgiese presiesheid aangeteken.
Dis so al asof die vreesaanjaende Bakkies dié keer maar buite perke moes gebly het, want na sy terugkeer het WP ritme van ‘n aard gevind en veldaf uitgebreek. Daar is hulle ingewag deur die Noord-Transvalers se baldiewe, die blonde Viking Dewald Potgieter en die gespierde mol, Deon Stegmann. Die gestreepte aanslag is telkens teruggedryf en Steyn het die pale nog twee keer in die visier gekry en natuurlik raak geskiet. Maar die WP se nuwe Percy, Joe Pietersen, het self ses punte met strafskoppe teruggehark.
Albei spanne het met venyn aangeval en roekeloos verdedig. Vir die grootste deel van die wedstryd was dit die Blou Bulle wat die grootste bedreiging vir die doellyn ingehou het, maar heroïese verdediging van die WP het hulle elke keer, soms binne die laaste sentimeters, gestuit. Die rustydtelling was 12-6 vir die Bloues.
Na lang pouse het die balans van die wedstryd in die WP se guns begin kantel, en toe hulle ‘n meevaller kry – ‘n deurgeknikkerde bal wat deur Gio Aplon gejag en toegeval is – het ‘n nuwe geloof hulle beetgepak en het hulle met geesdrif en flair aangeval en hulle neuse voorgekry. Die skuts het strafskoppe uitgeruil en, met twaalf minute oor, was die Kapenaars met daardie een reuse punt voor. Dis toe dat hulle besluit om dit te verdedig.
Dit was ‘n Nqalevuki wasgoedlynlak op Jaco Pretorius wat die koeël in die Steyn-geweer gelaai het. Die WP kon nie weer die bal terugwen nie en die Blou Bulle het die spel met ‘n mate van selfversekering versmoor om met 21-19 te wen. Vandag, terwyl die Noord-Transvalers rustig begin beplan om die Cheetahs op Loftus te ontvang, kan die WP maar net tob hoe naby een punt is en hoe oneindig ver twee is.
Geykte uitdrukkings vloei hierdie hele week uit die Kaap uit. Dis asof hulle ‘n trommel vol stempels het, elkeen met ‘n cliché op, en wanneer die halfeindrondtetyd in die Curriebekerseisoen is, trek hulle dit nader.
Tjap! Dis ‘n uitklopwedstryd en enige iets kan gebeur.
Tjap! Tuisvoordeel.
Tjap! Die wedstryd vind tussen vier wit lyne plaas.
Tjap! Die wedstryd word op gras en nie op papier nie gespeel.
Wat alles bewys dat die WP-rasiemasjien kan lees, so goed asof hulle in die Ou Suid-Afrika skool gegaan het. Wat hulle op papier raak lees, is dat dit nie is waar hulle die Bulle wil pak nie. Die Blou Bulle het ‘n span, nie net vol sterre nie, maar gelaai met legendes soos Victor Matfield, Bakkies Botha, Pierre Spies, Fourie du Preez en Bryan Habana. En as Morné Steyn nog nie volwaardig legendaries is nie., het hy al die oormerke van een. Meer beduidend nog is dat hierdie nie legendes is wat ‘n span uitmaak nie, maar eerder ‘n span wat legendes maak. Dit word beklemtoon deur die geklingel van silwerware in hulle koffers.
‘n Groot tros van hierdie Blou Bulle het die kans op ‘n unieke seisoensprestasie: ‘n Volhuis trofeë. Steenkamp, Matfield, Botha, Spies, Rossouw, Du Preez, Steyn en Olivier het reeds triomfsirkels met die Super-14- en Drie Nasies-trofeë gedraf, en hulle het ook aandele in die William Webb Ellis-beker. ‘n Curriebeker sal hulle… ûhmm… bekers laat oorloop. Dit sê iets en die WP kan hulle clichéstempels byderhand hou. Want – tjap! – wen is ‘n gewoonte, en die Blou Bulle – tjap! – weet hoe om trofeë te wen. Ervaring en Grootwedstrydtemperament kan nie gekoop word nie. Tjap!-tjap!-tjap!
Die Blou Bulle gaan wen want – tjap! – jy stuur nie kinders om grootmense se werk te doen nie. En die WP is in wese ‘n span van kinders, in elk geval in vergelyking met die Bloubaarde van Pretoria. Die enigste onderdeel van hulle spel wat teen die Noord-Transvalers s’n kan opweeg, is hulle voorry, en in ‘n mindere mate hulle lostrio van Oeps Watson, Duane Vermeulen en die gehapte Francois Louw. Hulle vaste vyf is te lig, te groen en te intimideerbaar om huis te hou met Derick Kuün, Gurthro Steenkamp, Matfield en veral Bakkies Botha.
Agterlangs is dit die kort wedstrydkerfstokkies wat gaan tel. Dit kan ‘n interessante fantasie-oefening wees om te spekuleer hoe ‘n WP op hulle beste teen ‘n Noord-Transvaal op húlle beste sal vaar. Die punt is egter juis dat die WP nié op hulle beste kan wees in die stroomversnellings van ‘n uitklopwedstryd nie. Die gewig van besluite, die innerlike stukrag om planne uit te voer en die rekbaarheid van gemoed om terugslae te verwerk, sal ongetwyfeld ontbreek.
En gaan vra maar net vir die Crusaders, die Chiefs en die Haaie uit na die druk wat die Bulle op jou plaas in so ‘n situasie. Dis die soort las wat kampioenspanne al geknak het. Die Blou Bul-matrys is die een waarnatoe Peter de Villiers oorgeskakel het na sy aanvanklike, euforiese waansin, en hierdie patroon is onweerstaanbaar uitgevoer deur hoofsaaklik Bul-personeel.
Ons weet dit, en wat meer is, die WP se afrigterspan weet dit. En hulle weet ook dat hierdie druk hoofsaaklik streskrake gaan bring in die agterlyn van die Kapenaars. Derhalwe soek hulle dringend na stabiliteit in die verdedigingskanale. So desperaat is hulle dat hulle ‘n onbeproefde penkopsenter, Paul Bosch, nadergehark het, bloot vanweë sy reputasie as ‘n goeie lakker. Wel, mag die boetman op sy stukke wees, want van hom word verwag om die beste lynbreker in Suid-Afrikaanse rugby, Wynand Olivier, op hok te hou.
Dis bekend dat die WP baie erg is oor hulle tuisveld. Mag hulle ewe geheg wees aan hulle eie kwartgebied, want dit is presies waar hulle die grootste deel van hulle middag gaan deurbring. Dit laat die losbreekaanval as hulle vername offensiewe wapen. Maar daarvoor het hulle skielik steelbesit en ‘n losgetorringde spel nodig. En waar gaan hulle dít teen die Blou Bulle kry.
Die WP het ‘n onverwagse goeie seisoen beleef. Hulle het die halfeindrondte in die tweede plek op die punteleer gehaal. Uitmuntende prestasie. Nou moet hulle tevrede wees, want dit is die hoogtepunt van hulle seisoen.
Die Blou Bulle gaan wen met tien punte of meer. Ek sit my kop op die blok.
Waar was hierdie Leeus die hele jaar? Gister op Ellispark, teen die WP, was hulle die ene koning van die bosveld. Bygesê, by tye het hulle minder vuilbaard as ratel, en durf mens dit sê, Springbok, gelyk. Dit was juis die ratel in hulle wat hulle na ‘n skynbaar fatale verrinnewering laat terugkom het. Dit was, van alle mense, die wêreld se langste senter en deeltydse lynstaanspringer, Andries Bekker, wat hulle eers diep gekwes het. Net ná ‘n minuut se speeltyd het hy homself, bal onder die arm, in oopveld gevind en het hy die afstand doellyn toe met kameelperdtreë weggehark voordat hy platgetrek is, maar nie voordat hy die bal uitgewip het na Juan de Jongh vir ‘n skokdrie heel aan die begin van die wedstryd nie.
Die Leeus het hulleself van die grond opgetel, afgestof en van heel voor af begin. Hulle het ‘n beloninkie gekry toe losskakel Herkie Kruger drie punte met ‘n strafskop vervaardig het. Nie lank daarna nie was dit wéér die kameelperdagtige Andries Bekker wat deur ‘n gaping gegalop het en dié keer vir sy petit blonde heelagter die bal met ‘n oop doellyn gegee het. Pietersen het sy eie drie verdoel en ‘n strafskop bygevoeg. WP was skielik 17-3 voor, twee drieë duskant ‘n eerste plek op die log.
Dis egter toé dat die ratel in die Leeu ontwaak het, en die Springbok ook. Want as dit die rateltaaiheid was wat hulle laat terugbaklei het, was hulle taktieke reg uit die Springbok-handleiding vir 2009. Hulle het ‘n net om die WP in dié se kwartgebied getrek en stelselmatig, versmorend aangeval. Dit het uiteindelik twee Doppies le Grange-drieë opgelewer om die spanne as’t ware voor te laat begin met ‘n gelykoptelling vir rustyd.
Die WP, met die halfeinddrome blykbaar in die kleedkamer uit hulle geskree, het die tweede helfte teen topversnelling begin en weereens was dit die Kameelperd wat die Leeus amper vertrap het. Dié keer was dit die spokerige Joe Pietersen wat om die verdediging gedwaal het om vir Bekker die bal te gee om te skoert vir die doellyn. Hy is egter ingehaal en neergekerf. Die Transvalers het hulle doellyn soos leeuwyfies verdedig en gewys hulle kan self venynig op die aanval wees. Die eerste drie van die helfte is naderhand deur Dusty Noble gedruk. Kruger het dit verdoel, wat beteken het dat die Rooibontes 21 punte sonder ‘n repliek van die WP aangeteken het.
Die WP het ‘n laaste pyl uit die koker getrek en François Louw het op die golf van ‘n voorspelerstorm losgebreek om ‘n drie te druk. Dít en ‘n Pietersen-strafskop het die WP met ‘n nippertjie laat voorloop totdat Chris Jonck ‘n mediumafstandstrafskop oor die dwarslat gestoot het. Die Transvalers het ‘n laaste dieregestalte vertoon toe hulle soos ietermago’s walgegooi het om met 27-25 deur te skraap.
Die Leeus het vier maande om oor hulle sondes te dink. As hulle nie ‘n paar visse deur die vingers laat glip het vroeër in die seisoen nie, sou hulle waardige halfeindrondtemededingers gewees het. Soos hulle gister en verlede week gespeel het, is dit nie ondenkbaar dat hulle Sir Don se koppie Ellispark toe kon bring nie. Nou ja, hierdie spyt kom te laat.
En die WP? Volgende week kyk hulle ‘n omgekrapte Blou Bul tussen die horings. Gister was moontlik net die eerste nederlaag in twee weke vir hulle.
Moet net nie vandag vir Dawie Theron vertel hoeveel jy al vir ‘n Hallmark-kaartjie betaal het nie, of selfs vir ‘n verkeerskaartjie nie. Gister op Loftus het die Grikewas twee geel kaarte gekoop teen 34 punte, die wedstryd en waarskynlik ‘n plek in die halfeindrondte van die Curriebekerreeks. Theron kon na die wedstryd op sy span geskree het – hy is na alles die afrigter. Maar die een wat vir die plafon moes staar tydens die uittrapsessie was die kaptein, Jonathan Mokuena, siende dat dit hý was wat die eerste geelkaart gekoop het. Terwyl hy op die kantlyn gesit en berouvol lyk het, het die Blou Bulle twee verdoelde drieë en ‘n strafskop op die telkaart ingeskryf.
Tot en met daardie tydstip was dit ‘n aanskoulike een-vir-jou, een-vir-my affêre in die Bulkamp. Die Noord-Transvalers het die eerste hou geslaan toe hulle net na die eerste minuut ‘n volle agterlyn aanval op die Griekwastelling geloods het. Wynand Olivier het die lyn so maklik soos ‘n kasplankie oor die knie gebreek, vir Jaco Pretorius gevoer wat die bal net aangehelp het na Zane Kirchner. Dié het die bal vorentoe geknikker en bymekaar gemaak vir vryf punte in die hoek. Met Morné Steyn wat deesdae blykbaar nie mag misskop nie, het die Ligbloues die luuksheid om te druk net waar hulle wil. In minder as 2 minute van die afskop af, was die Blou Bulle 7-0 voor.
Die Griekwas het egter onmiddellik gewys dat hulle dit kan vat én kan uitdeel. Hulle het die bal tot in die Bloues se kwartgebied gedryf waar skrumskakel Sarel Pretorius ‘n stuitige steeklopie op die doellyn uitgevoer en die kalk gehaal het. Minute later het hulle algehele minagting vir die tradisies van Loftus getoon, die Blou Bulle se skrum naby hulle doellyn oopgewig waarna Davon Raubenheimer die bal gegryp en die doelgebied gehaal het vir nog ‘n Griekwadrie. Naas Olivier het daarin geslaag om albei verdoelings mis te skop, maar die Griekwas was nog steeds met 10-7 voor.
Die Blou Masjien, punte en vergasser blykbaar deur die week mooi gestel, het nou een aanval na die ander geloods, een skokgolf op ‘n slag. Die Griekwas het soos Voortrekkers verdedig totdat Mokuena uit die grondvloer van ‘n losskrum Heini Adams se voet gegryp het. Hy het sy peperduur geel kaart gekry en die Blou Bulle ‘n lynstaan naby die Griekwadoellyn. Die Delwers het manmoedig verdedig teen die verwagte rolmaalbeweging wat toe nooit gebeur het nie, en Danie Rossouw het onbelemmer deurgerammel vir ‘n drie. Kort daarna het die Ligblou-agterlyn die Griekwa-verdediging herwaarts en derwaarts gerek totdat Morné Steyn rondom die laaste linie geglip het vir nog ‘n drie wat hy uit die hoekie verdoel het.
Skielik was die Pretorianers 24-10 voor en nadat Olivier en Steyn strafskoppe uitgeruil het, was die rustydtelling 27-13.
Net na rustyd het Griekwa-senter Barry Geel skuins befoeterd deur die Ligblouverdedigingslyn gehardloop vir ‘n drie. Dié keer was dit die Blou Bulle wat die Griekwa-euforie gesnuit het toe Pierre Spies die bal naby die doellyn gekry het en bo-oor allerlei onbenullige strepiestruie gestorm om Geel se drie te neutraliseer.
Rohan Kitshoff is toe, na herhaalde aansoeke, ‘n geelkaart toegestaan, waarvoor die Griekwas weereens sewentien punte moes uithaal en hoes. Bryan Habana het ‘n roetine-onderskepdrie gedruk en kort daarna was Morné Steyn die eerste om ‘n koerslose lang lynstaaningooi van die Griekwas te bereik en hy het ‘n verspotte drie gedruk.
Daarna het reserwehaker Bandise Maku deurgewurm vir nog ‘n drie en Habana het sy tweede vir die dag – en ‘n gerekte dyspier – gekry.
Al wat vir die Griekwas oorgebly het, was om te probeer vir hulle vierde drie en die gepaardgaande bonuspunt. Dié het hulle gekry terwyl die sirene afgegaan het, maar dit was al die geelkaarte en harde 80 minute werd. Die mikroskopies presiese aangeë, die aanvalspoed, die rigtingsveranderinge! Dis hoekom ons van rugby hou. Naas Olivier het die eer gekry om die spandrie af te rond.
Hulle het nog ‘n flentertjie kans om die halfeindrondte te haal, maar ek sou dink nadat Dawie Theron vir menere Mokuena en Kitshoff van aangesig tot aangesig gesien het, is hulle geregtig op “Word gou beter”-kaartjies.
Die Blou Bulle wen 61-27 en gee daarmee onheilspellend kennis dat die Blou Masjien terug is, en met elke kragslag beter loop. Victor Matfield het ‘n meesterklas in die lynstane gelewer, Danie Rossouw is behalwe vir Bakkies Botha die naaste ding wat daar is aan Bakkies Botha en Dewald Potgieter was ‘n tier waar hy ook al op verdediging of aanval verskyn het. Agterlangs het Wynand Olivier gewys dat Jean de Villiers se vertrek uit die Springbokspan, geen nasionale katastrofe hoef te wees nie.
Kyk, ons almal hou daarvan om te sien hoe ‘n kloekmoedige kleintjie vir ‘n selfvoldane grote ore aansit. Dis ‘n soort stapelvoedsel, nie net vir sportaanhangers nie, maar vir fliekgangers en ander romantici die wêreld vol. Sonder die kleintjie-sit-die-grote-koud ideaal, sou daar immers nie ‘n Rocky gewees het nie. Helaas, vandag gaan daar nie ‘n gelukkige einde aan die kleintjie se dag op Loftus wees nie. Die vernaamste rede is juis dat hierdie nie ‘n oorgeruste grote gaan wees wat die veld teen hulle neem nie.
Desperaatheid is wonderlike steroïed en die Griekwas sal tot die oogballe opgespuit wees daarmee. Die Blou Bulle ook, en dis waar die knoop vir die strepiestruie lê. Húlle beter vandag wen om die wonderwerk van ‘n halfeindrondte te beleef, maar die Noord-Transvalers het ‘n bloedbelope oog, nie net op ‘n mog’t-trofee voorlaaste rondte nie, maar op die tuitbeker self. Hulle eie probleem is dat hulle nog op gesamentlike vorm op soek is. Die toevoeging van hulle Springbokke het nie die verwagte stoomrollereffek gehad nie en verlede week moes hulle soos foksterriërs skarrel om die Vrystaters te bêre. Die Blou Bulle kan nie anders as om onrustig en derhalwe baie verbete te wees nie.
As vasberadenheid en fokus in gelyke mate uitgedeel is, is dit moeilik om te dink in watter onderdeel van die spel die Griekwas genoeg mannemateriaal het om die Blou Bulle te kwes. Die Ligbloues kan staatmaak op eerstefasebal uit die skrums, en danksy die radartoring, Victor Matfield, sal hulle meer as hulle kwota lynstaanbesit kry. Met ‘n Pierre Spies wat harder as ooit ywer, die werkholis Dewald Potgieter en Deon Stegmann wat die Blou Bulle se weergawe van Heinrich Brüssouw is, gaan daar nie losballe vir kwaadgeld rondlê nie.
Heini Adams is geen Fourie du Preez nie, maar hy hoef regtig net die bal by Morné Steyn te kry wat sal weet wat om daarmee te doen. ‘n Agterlyn met Wynand Olivier, ‘n Jaco Pretorius bruisend met nuwe rugbylus, Bryan Habana en Zane Kirchner, het genoeg oktaan om bresse deur selfs die stoere Griekwa-verdediging te brand.
Ek sit my kop op ‘n blok: Dis die Blou Bulle met nie minder as tien punte nie.
Rugby is ‘n dramatiese spel wat homself leen tot wonderlike vergelykings, maar die standaardrugbykommentator se kokertjie metafore is maar skraal. Een waarvoor daar ‘n besondere verknogtheid bestaan, van Kobus Wiese tot Warren Brosnihan, is om dit met boks te vergelyk vroeg in die wedstryd. Dan is daar te vertelle dat die spanne “nog versigtig is,” en “mekaar nog voel-voel”.
Die WP het gister ‘n voorsprong van een punt probeer verdedig en daarom met twee punte verloor. Dit is die droewige waarheid waaroor die Kapenaars vandag moet probeer kom. Met twaalf minute in die wedstryd voor, en loshande met een punt voor, met die Blou Bulle op kraal in hulle eie kwartgebied, het die WP opgehou om harde punte te probeer maak en het eerder die sagte opsies gekies.
Geykte uitdrukkings vloei hierdie hele week uit die Kaap uit. Dis asof hulle ‘n trommel vol stempels het, elkeen met ‘n cliché op, en wanneer die halfeindrondtetyd in die Curriebekerseisoen is, trek hulle dit nader.
Waar was hierdie Leeus die hele jaar? Gister op Ellispark, teen die WP, was hulle die ene koning van die bosveld. Bygesê, by tye het hulle minder vuilbaard as ratel, en durf mens dit sê, Springbok, gelyk. Dit was juis die ratel in hulle wat hulle na ‘n skynbaar fatale verrinnewering laat terugkom het. Dit was, van alle mense, die wêreld se langste senter en deeltydse lynstaanspringer, Andries Bekker, wat hulle eers diep gekwes het. Net ná ‘n minuut se speeltyd het hy homself, bal onder die arm, in oopveld gevind en het hy die afstand doellyn toe met kameelperdtreë weggehark voordat hy platgetrek is, maar nie voordat hy die bal uitgewip het na Juan de Jongh vir ‘n skokdrie heel aan die begin van die wedstryd nie.
Kyk, ons almal hou daarvan om te sien hoe ‘n kloekmoedige kleintjie vir ‘n selfvoldane grote ore aansit. Dis ‘n soort stapelvoedsel, nie net vir sportaanhangers nie, maar vir fliekgangers en ander romantici die wêreld vol. Sonder die kleintjie-sit-die-grote-koud ideaal, sou daar immers nie ‘n Rocky gewees het nie. Helaas, vandag gaan daar nie ‘n gelukkige einde aan die kleintjie se dag op Loftus wees nie. Die vernaamste rede is juis dat hierdie nie ‘n oorgeruste grote gaan wees wat die veld teen hulle neem nie.