Sedert Februarie is 560 onlusmakers in hegtenis geneem in verband met gewelddadige betogings by universiteite.
Die waarnemende nasionale polisiekommissaris, Khomotso Phahlane het tydens ‘n mediakonferensie in Pretoria sy kommer uitgespreek oor toenemende voorvalle van brandstigting en die gebruik van petrolbomme op en naby kampusse.
Phahlane sê dié voorvalle is ‘n bewys daarvan dat kriminele elemente die veldtog oor gratis onderwys binnegedring het. Hy sê die polisie sal op die kampusse bly om studente wat eksamen skryf te beskerm en ontwrigtings te voorkom.
Die Universiteit van Pretoria het sy akademiese program deur middel van internet-lesings hervat nadat die kampusse vir weke lank gesluit was, het RSG berig.
Eksamens sal na verwagting op 14 November begin. Die universiteit se woordvoerder, Anna-Retha Bouwer, sê alle lesings en studiemateriaal sal deur die fakulteite aanlyn of op ‘n ander manier beskikbaar gestel word.
Waar kontak tussen lektore en studente nodig is, sal daar via die universiteit se afstandbeheerkanaal gekommunikeer word.
Reëlings om toegang tot rekenaars vir dié studente te verskaf, sal so gou moontlik aangekondig word.
‘n Klag van poging tot moord word ondersoek nadat twee veiligheidswagte Dinsdagaand in ‘n brandende gebou op die Bellville-kampus van die Kaap Skiereilandse Universiteit van Tegnologie toegesluit is.
Een persoon is intussen in hegtenis geneem in verband met die brand wat na bewering in die administrasieblok van die universiteit gestig is, het RSG berig.
Twee voertuie is in die voorval beskadig en drie mense is vir rookinaseming behandel.
‘n Gebou is ook op die Kaapstadse kampus aan die brand gesteek. Altwee brande is geblus.
Altesame twintig studente is sedert gister weens gewelddadige betogings op die onderskeie kampusse aangekeer.
Nóg ‘n brand by een van die koshuise by die Universiteit van KwaZulu-Natal se Pietermaritzburgkampus is deur onlusmakers gestig.
Dele van die raadskantore en ‘n gedeelte van ‘n televisiekamer in die Malherbe-koshuis is ook aan die brand gesteek.
Albei brande is deur veiligheidswagte geblus. Die skade aan die kampus sedert die Fees Must Fall-veldtog begin het, word op miljoene rande beraam.
Meer as 30 studente is in hegtenis geneem en sal op aanklag van openbare geweld teregstaan.
Die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg sê sy akademiese program sal vandag voortgaan.
Wits se bestuur sê die meeste klasse het gister by al sy kampusse voortgegaan, ten spyte van skermutselings tussen studente en die polisie. Volgens die universiteit het die protesoptrede gewelddadig geraak toe ruite van die John Moffat-gebou, die Wartenweile-biblioteek en die Matrix-studentesentrum op die kampus in Braamfontein gebreek is.
Die oproeriges het ook trappies en mure by die kampus se amfiteater gebreek.
Die Universiteit van Kaapstad het intussen aangekondig dat al sy kampusse vandag gesluit sal wees en alle klasse opgeskort is. Die universiteit sê hy is nog besig met planne om die akademiese jaar te red.
Die kampusbestuur van die NWU is bewus van ‘n beplande nagwaak ter ondersteuning van die landwye onrus op kampusse wat vir vanaand beplan is.
Die formele aansoekprosedure vir so ‘n aksie is nié gevolg nie.
Die kampusbestuur wil dit duidelik stel dat so ‘n aksie onwettig is en nie mag plaasvind nie – dit sal ook teenstrydig wees met die interdik wat steeds van toepassing is.
Intussen het topbestuur en verteenwoordigers van die Sentrale Universiteit van Tegnologie (SUT) se Studenteraad (SR) vergader.
SUT-woordvoerder, Dan Maritz, sê die hervatting van die akademiese program aan dié instelling, asook die verhoging van klasgeld vir 2017, sal Woensdag bespreek word.
Dié vergadering sal op SUT se Bloemfontein-kampus plaasvind. Maritz het vroeër die week gesê klasse en toetse is tot Vrydag opgeskort.
Studente was gister in verskeie groepe voor die Bloemfontein-kampus byeen. Polisie en sekuriteit was ook teenwoordig en het die situasie gemonitor. ‘n Groep oproeriges wat by ‘n boekwinkel oorkant die kampus byeen was, het plakkate aan die brand gesteek.
Administratiewe personeel op die kampus is egter nie geraak deur die betogings nie en het normaal gefunksioneer.
Vier oproeriges is by die Universiteit Stellenbosch in hegtenis geneem nadat hulle toegang verkry het tot ‘n geslote gebou op die kampus.
‘n Groep van 160 swart belhamels het op die kampus rondgehol en klasse ontwrig wat daartoe gelei het dat talle lesings gekanselleer is.
‘n Woordvoerder van die US, Martin Viljoen sê die polisie moes skokgranate gebruik om die oproeriges uiteen te jaag.
Privaatsekuriteit het ook die onlusmakers met pepersproei onder bedwang gehou.
Nog twaalf swart betogers staar dissiplinêre verhore in die gesig en word verbied om verder lesings by te woon en toetse te skryf. Hul makkers dreig met ‘n hongerstaking, maar die dit lyk nie asof die US hul dreigemente ernstig opneem nie.
Die Pietermaritzburgse landdroshof sal Donderdag ‘n beslissing maak in die borgtogaansoek van die elf swart amokmakers wat aan betogings by die Universiteit van Kwazulu-Natal deelgeneem het. Die elf het reeds 19 dae agter tralies deurgebring.
Die verdediging het vroeër gevra dat die hof nie in die stadium beeldmateriaal van die betogings in ag neem nie.
Die aanklaer sê daar is duisende studente wat hul eksamens wil aflê sonder enige intimidasie.
Betogers by die Universiteit van die Vrystaat het Maandag geëis dat oproeriges wat dié dag in hegtenis geneem is, vrygelaat word.
Die groep het onderneem om voort te gaan met die ontwrigting van akademiese bedrywighede tot daar aan hulle eise voldoen word.
Hulle eis ook dat ‘n vroeëre hofbevel teen betogings op die kampus ter syde gestel word.
‘n Katolieke priester, Graham Pugin, is intussen in die gesig geskiet met ‘n rubberkoeël.
Die voorval het gebeur toe oproeriges van Wits en die polisie vroeër by die Holy Trinity Kerk langs die kampus slaags geraak het.
Die Katolieke Kerk sê dit is tyd vir studente om terug te gaan klas toe en dat onderhandelings voortgesit word wat nie inbreuk maak op lesings nie.
Die Universiteit van Wes-Kaapland buite Kaapstad sal ook gesluit wees vir die res van die week.
Personeel en studente is geïntimideer deur aktiviste wat hulle glo vir gratis opleiding beywer, maar nie veel bewys daarvan lewer nie.
‘n Woordvoerder, Luthando Tyhalibongo sê die huidige atmosfeer is nie bevorderlik vir onderrig nie. Alternatiewe planne word gemaak om studente te help om die akademiese jaar te voltooi.
Die Universiteit van Pretoria sal môre nog gesluit wees nadat studente gister fakulteitsvergaderings ontwrig het. Lesings was veronderstel om gister voort te gaan. Die universiteit sê lesings sal daarna hervat word.
Die linkse vakbond Cosatu het intussen ‘n beroep gedoen om internasionale steun vir die protesoptrede van Suid-Afrikaanse studente wat gratis onderwys eis.
Die SABC berig die president van Cosatu, Sdumo Dlamini, het die versoek by die vergadering van die Wêreldfederasie van Vakbonde in Durban gedoen.
Afgevaardigdes van verskeie lande soos Amerika, Brittanje, Rusland, Kanada, Griekeland en Kuba het aan `n optog deelgeneem. Dlamini sê gratis tersiêre onderrig is noodsaaklik vir Suid-Afrika.
Hy sê die vakverbond steun die studente en die veldtog vir gratis onderwys vir Suid-Afrika se armes.
Die Noordwes-Universiteit sê hulle sal alles in hul vermoë doen om te verseker studente en personeel is veilig wanneer hulle volgende week na die instansie terugkeer.
NWU-woordvoerder, Louis Jacobs, sê die universiteit het reeds gebeurlikheidsplanne in plek vir die hervatting van klasse Maandag.
Die Ekonomiese Vryheidsvegters het egter Donderdag tydens ‘n toespraak gesê hulle sal verseker alle universiteite landwyd bly gesluit, totdat gratis hoër onderwys ‘n realiteit is.
Jacobs sê al die NWU se planne beskou die veiligheid van studente en personeel as primêre prioriteit.
Jacobs sê hulle sal nie huiwer om reeds bestaande interdikte af te dwing nie.
Intussen sê studente aan die Universiteit van die Vrystaat hulle beplan om eers dié naweek te vergader en dan te besluit of hulle sal toelaat dat die UV Maandag heropen.
Die krisis in hoër onderwys word kennelik deur die opposisie aangemoedig om van president Zuma ontslae te raak. Maar die DA en EFF is besig om die meerderheid studente se wense daarmee ook te verontagsaam en in gevaar te stel.
Die nasionale voorsitter van die EFF, Dali Mpofu is nou betrokke by die betogings vir gratis onderwys. Hy het aangevoer dat hy op die kampus van Witwatersrand optree as “besorgde ouer” en nie as politikus nie.
Maar Mpofu het nogtans in ‘n politieke hoedanigheid ‘n beroep op belanghebbers gedoen om die betogers te ondersteun. Hy het selfs die polisie se teenwoordigheid op die kampusse gekritiseer.
Vroeër is berig dat Mpofu die Beset Luthuli-huis beweging befonds het. Hy het glo vyf miljoen rand uit Amerika ontvang en dit gebruik het om die anti-Zuma betogers te steun.
Hulle eis dat die president asook die nasionale uitvoerende komitee van die ANC bedank.
Die Openbare Beskermer, Thuli Madonsela, meen ook “alle rolspelers”, wat oproeriges insluit, moet aan gesprek deelneem. Maar dié houding beteken dat die betogers se sogenaamde griewe ernstig opgeneem moet word, terwyl dit slegs die mening van ‘n klein minderheid verteenwoordig.
Net soos die vise-kansellier van die Universiteit van Kaapstad, Max Price, meen Madonsela die krisis is die regering se skuld, terwyl dit duidelik is dat hulle skerm vir die belhamels se “regte”.
Die president van die Appèlhof in Bloemfontein, regter Lex Mpati, het intussen ook sy stem gevoeg by die opposisie oor die gewelddadige betogings by universiteite.
Die DA gesê het die ANC-regering het sy plig versuim om ‘n buitengewone vergadering oor die krisis te belê sodat dit in die Parlement bespreek kon word, maar nog geen leierskap getoon om die ontwrigting en geweld te veroordeel nie.
Die polisie het moes Dinsdag rubberkoeëls gebruik om die betogende studente by Wits uiteen te jaag. Twee polisiebeamptes en ‘n dosent is beseer.
Vyf studente is in hegtenis geneem. Die waarnemende nasionale polisiekommissaris, Kgomotso Phahlane het die media na die geweld toegespreek, en sê die vernietiging van eiendom kan nie toegelaat word nie.
Klaarblyklik stem die DA en EFF nie daarmee saam nie.
‘n Saal is by die Universiteit van Zoeloeland by Empangeni aan die KwaZulu-Natalse noordkus in ‘n brand vernietig terwyl onrus oor ‘n verhoging in klasgelde by verskeie universiteite voortgaan, het RSG berig.
Dit is nog nie duidelik wat die oorsaak van die brand was nie. Die polisie en nooddienste is ingeroep en die brand is geblus voordat dit na nog geboue kon versprei.
Die president van die studenteraad, Wandile Mathabela het Dinsdag gesê hulle sluit aan by die landwye protesoptrede teen ‘n verhoging in klasgelde.
Daar was gister ‘n beroep dat veiligheidsmaatreëls verskerp moet word nadat studente in groepe begin byeenkom het. Die universiteit was nie beskikbaar vir kommentaar nie.
Die visekanselier van die Universiteit van Fort Hare, Mvuyo Tom het intussen die voorval waar ‘n gebou op die Alice-kampus in die Oos-Kaap aan die brand gesteek is, veroordeel.
Hy sê die gebou huisves ‘n maatskappy wat opknappingswerk by die universiteit doen.
Die universiteit se bestuur het gister met die studenteraad vergader en ooreengekom dat studente sal terugkeer na klasse nadat hulle ‘n week lank weggebly het weens vrese oor veiligheid by koshuise.
Tom sê ‘n klein groepie studente het na die vergadering begin betoog en die gebou aan die brand gesteek. Hy sê die polisie en die brandweer is ingeroep om die situasie te hanteer.
Die Universiteit van Kaapstad het klasse tot Sondag opgeskort. Die universiteit sê in `n verklaring op sy webblad dat alle biblioteke en studielokale gesluit sal wees.
Studente beplan om later vandag `n protesoptog na die parlement te hou teen die verhoging in klasgeld. `n Student, Mickey Moyo sê hulle is besig om alle studente in die Wes-Kaap te mobiliseer om aan die optog deel te neem omdat hulle `n nasionale verklaring daarmee wil maak.
Volgens hom sal dieselfde as verlede jaar weer gebeur as daar nie `n duidelike aanduiding is oor wanneer klasgelde afgeskaf word nie.
Agt studente van die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit in Port Elizabeth is gisteraand op borgtog van 450 rand elk vrygelaat.
Hulle is gistermiddag op aanklagte van openbare geweld in hegtenis geneem gedurende `n protesoptog van die hoofkampus na die Tweede Laan-kampus in Somerstrand.
Die polisie moes skokgranate gebruik toe die studente verkeer by die ingang van die Boardwalk Casino naby aan die Tweede Laan-kampus ontwrig het.
Na hul inhegtenisname het ander studente buite die Humewood-polisiestasie betoog en hul vrylating geëis.
Studente op die Mahikeng-kampus van die Universiteit van Noordwes is aangesê om die kampus te verlaat nadat die universiteit besluit het om dit te sluit.
Die kampus sal eers weer oor drie weke heropen. Die universiteitsbestuur het die kampus gesluit weens kommer dat gewelddadige protesoptrede oor klasgeld kan toeneem nadat studenteverteenwoordigers geweier het om met die bestuur te vergader.
Die ingang van die kampus is steeds met brandende voorwerpe versper.
‘n Woordvoerder vir die Mahikeng-kampusbestuur, Koos Degenaar sê koshuisinwoners moet ook die kampus verlaat.
Die Universiteit van Pretoria het ook klasse vir die res van die week opgeskort.
Swart studente van die Universiteit van die Vrystaat (foto) het besluit op ‘n aggressiewe plan van aksie om die regering te dwing om aan hul eise vir gratis hoër onderwys te voldoen.
Na ‘n vergadering op die Bloemfontein-kampus van die UV, is ook besluit om die UV-bestuur te dwing om alle dissiplinêre optrede teen diegene wat betrokke was by oproer vroeër vanjaar, onmiddellik te staak.
Hulle wil ook die universiteit dwing om nie verhogings in klasgelde aan te kondig nie.
Volgens Tumelo Rapitsi, Sasco se UV-takvoorsitter, wil swart studente nie meer besin oor verhogings nie maar gratis onderwys eis.
Studente sê hulle sal onbepaald die kampus ontwrig as daar nie aan hul eise voldoen word nie.
By die Universiteit van Kaapstad is lesings steeds opgeskort.
Swart studente het Dinsdag voortgegaan met hulle betogings na die aankondiging deur die Minister van Hoër Onderwys, Blade Nzimande, dat die klasgeldverhoging vir 2017 nie meer as agt persent sal wees nie.
Studente het die ingange na die universiteit versper om nie-betogende studente toegang te weier.
Volgens ‘n lid van die Studenteraad, Mickey Moyo, het stryd om gratis onderwys nie in 2015 tot ‘n einde gekom nie.
Geen besluit is nog geneem in verband met die opskorting van klasse en administrasie by die Noordwes-Universiteit (NWU) se Mafikengkampus nie.
Dit volg na protes deur ‘n klein groepie ontevrede swart studente Dinsdag.
NWU-woordvoerder, Louis Jacobs, sê ‘n groep studente wat ontevrede is met Nzimande se aanbeveling het kantore en lesinglokale binnegestorm en probeer om personeel en studente Dinsdag te intimideer.
Hulle het buite die kampus brande probeer stig. Hulle is daarna deur die polisie verwilder maar het weer op die kampus met die polisie gebots. Die onrus het voortgeduur tot 20:00.
Jacobs sê vier studente is in hegtenis geneem vir openbare geweld.
Die situasie is kalm vanoggend, maar word gemonitor deur die polisie, sê Jacobs. Hy sê net ‘n klein groepie studente is betrokke.
Jacobs sê daar was geen ontwrigting op die NWU se Potchefstroomkampus en Vaaldriehoekkampus nie. Aktiwiteite sal soos normaal voortgaan op hierdie kampusse vandag.
In die jaar 2024 vind die Olimpiese Spele in Parys plaas. Dié stad het presies ‘n eeu gelede, in 1924, die Spele aangebied en daarom het die Olimpiese Komitee gevoel dat die Franse hoofstad verdien om weer as gasheer vir die Somerspele op te tree.
In die Stade de France ten noorde van Parys word daar oor die luidsprekers in die volgepakte stadion op Frans afgekondig: “Dames en here, verwelkom asseblief die atlete vir die Olimpiese Spele van 2024 in Parys!” Die skare juig asof op bevel en stadig begin een span na die ander die stadion binnestap. Soos die tradisie bepaal, neem die span van Griekeland die voortou, met hul blou en wit vlag wat onder die spreiligte wapper. “La Grèce!” kondig die omroeper hulle aan.
Daarna verskyn een land ná die ander alfabeties in die stadion. Ná Griekeland kom Afghanistan met hul swart, rooi en groen vlag verbygeloop. Daar is uiteindelik vrede in die land, ná jare van konflik en hul mans en vroue glimlag oënskynlik gelukkig vir die kameras.
Aan die suidekant van die stadion sit ‘n opgeskote Franse seun langs sy vader wat ‘n ingenieur by France Télécom, een van die plaaslike telekommunikasiemaatskappye is. Soos dit die Franse se geneigdheid is, is albei netjies aangetrek. Die seun dra ‘n kakiekleurige katoenlangbroek en ‘n wit langmouhemp waarop die groen krokodilltjie van Lacoste, die nasionale obsessie, pryk Gendaglik dra die vader nie ook Lacoste nie, maar ‘n vlootblou Italiaanse linnepak, met daaronder insgelyks ‘n wit linnehemp.
“Kyk pa, wie is daardie land, net agter Afghanistan?” Terwyl die skare en die aankondiger nog hul aandag by Afghanistan bepaal en Algerië reeds agter die onbekende groep atlete sigbaar is, spekuleer pa en seun enkele oomblikke lank oor wie dit kan wees.
“Dis ligte mense, waarskynlik Skandinawiërs. Miskien Denemarke,” sê die pa aan sy seun met daardie soort alwysheid wat eie aan ‘n Parysenaar en ‘n ingenieur daarby, is. Skielik val dit die vader by dat die letter D eers ietwat later in die alfabet volg en glad nie tussen Afghanistan en Algerië inpas nie.
“Maar kyk hoe hoe bruingebrand is hulle! Dit lyk nie asof hulle van ‘n koue land af kom nie?” sê-vra die seun ietwat snipperig aan sy pa.
“Ons sal seker binne enkele oomblikke hoor,” meen die pa, ietwat verleë ná sy skoot in die donker.
Die skare lawaai en dan kom die eerste eggogeluide uit die luidsprekerstelsel. Die aankondiger sê: “En al die pad vanuit…”
* * *
Elf jaar tevore in Suid-Afrika, in die jaar 2013 om presies te wees, gaan dit baie ver van Parys en die Stade de France, nie goed nie. Daar word wel rugbywedstryde in die verskeie ewe beroemde stadions van die land gespeel, maar sport is geen plesier meer nie. Rassekwotas is onlangs strenger gemaak en die toeskouers van Loftus Versfeld dreig om hul geliefde Blou Bul-span te boikot omdat die Blou-Bul-bestuursmaatskappy sonder om te blik of te bloos die rassekwotas instel en eerbiedig.
Die meeste blanke Afrikaners voer ‘n bittere stryd om oorlewing. Hulle is reeds stelselmatig uit die staatsdiens, die banke en die groot maatskappye geweer. Baie werk nou vryskut en deeltyds, boer hier en daar, of maak ‘n bestaan as knutselaars, klein vervoerkontrakteurs of eienaars van vulstasies. So pas het die politieke party waarvoor die meeste stem, egter tesame met die ANC ‘n selfs strenger swartbemagtigingswet in die parlement aanvaar wat alle maatskappye dwing om tot 40% swart aandeelhouding te hê. Diegene wat die wet oortree, sal tronkstraf op die hals haal.
Daagliks bereik die nuus van plaasmoorde en ander vorme van sadistiese geweld die moedelose volk wat in hul verslete klein motortjies op die snelweë rondry terwyl hulle ‘n groot deel van hul besteebare inkomste in die vorm van peperduur petrol letterlik verbrand. Rondom hulle jaag swartmans en -vroue in luukse Duitse sedans en viertrekvoertuie verby, met ‘n argeloosheid wat spreek van mag en die weelde wat dit moontlik maak. Af en toe kom een so ‘n voortuig met blou ligte verbygejaag en moet al die verslete klein motortjies padgee as ‘n BBP in die regering of die munisipaliteite, tesame met sy voertuie vol lyfwagte en handlangers, die ander voertuie so te sê van die pad afdruk.
Rooi Oktober, die 10de, 2013
Op Krugerdag 10 Oktober 2013 vind die Rooi Oktober-optog na die Uniegebou plaas. Slegs 600 Afrikaners neem daaraan deel, maar vir elkeen wat op ‘n Donderdagoggend opdaag, sou ‘n duisend graag daar wou wees. Via sosiale media versprei foto’s en kommentaar oor die gebeurtenis soos ‘n veldbrand. Benewens ‘n negatiewe hoofartikel in Beeld, ignoreer dié koerant, asook die Sondagkoerant Rapport, die betoging geheel en al, hoewel dit gaan om geweld teen hul eie lesers.
Dit verteenwoordig min of meer ‘n keerpunt. In die daaropvolgende maande neem ontevredenheid oor sadistiese geweld, regstellende aksie, korrupsie en wanbesteding van openbare fondse drasties toe. ‘n Proses van verandering in die openbare mening wat voorheen jare of selfs dekades sou geneem het, geskied binne enkele maande, danksy Facebook, Twitter, Disqus en ander sosiale media. Afrikaners verdeel in twee groepe: die meer fatsoenlikes wat praat van “keelvol” en die ander wat sommer prontuit vir almal wat wil hoor, vertel: “Ons is gatvol.”
Tussen Krugerdag en Geloftedag van 2013 vind ‘n stille revolusie plaas waaroor die HSM (hoofstroommedia) nie eens berig nie. Soos alle revolusies begin dit klein: in kafees, in huise, komiteekamers, vergadersale waar geen joernalis of TV-kamera ooit kom nie; daar word intens gepraat, met mekaar koppe gestamp, planne beraam en strategieë bedink.
Op die duur besef almal wat hulle te doen staan. Onder die voorwendsel van demokrasie, is die land deur plunderaars oorgeneem. Die wetteloosheid en korrupsie strek hulle ten goede, want almal is omkoopbaar en die staatskas waar al die geld versamel, is die plek waar elke misdadiger en oneerlike sakeman kan kom “skep”. Selfs buitelandse rampokkers is welkom, net nie Afrikaners nie. Dit geld ook die munisipaliteite waar bedrog en korrupsie aan die orde van die dag is.
Jare lank voer mnr. Jaap Kelder van die Nasionale Belastingbetalersunie reeds hofsake in ‘n poging om munisipaliteite te dwing om hul wanbesteding te staak en behoorlike dienste aan dorpe en stede te verskaf. Hy versprei vergeelde boeke van Leon Louw en Frances Kendall van die Vryemarkstigting waarin ‘n kantonstelsel vir Suid-Afrika in die vooruitsig gestel word.
Tydens ‘n vergadering van aktiviste iewers in Pretoria, staan iemand op en sê: “Hierdie korrupte Afrikastaat en sy groep plunderaars sal vanself in duie stort. Om te oorleef, kort ons twee goed: kapitaal en veiligheid.”
Daar word aan die werk gespring. Landwyd word honderde koöperatiewe spaarverenigings gevestig en binne enkele maande vloei miljarde rande uit die banke daarheen. Agterna word dit in produktiewe toerusting, geboue, goud en buitelandse valuta omgesit. By die Reserwebank van Suid-Afrika, wat deur ‘n Litause goewerneur, me. Gill Marcus, beheer word, word daar kop gekrap oor waarom die land se geldvoorraad skielik met twintig persent gedaal het. Die groot vier banke sukkel om genoeg deposito’s te in en die sentrale bank weet nie of hy rentekoerse moet laat styg of daal nie.
“Hierdie is ‘n oorlog, ‘n lae-intensiteitskonflik,” sê nog iemand in ‘n kafee in Randburg. “Daar is die semantiese oorlog, die daaglikse propagandakanon met woorde soos ‘apartheid’ en ‘rassisme’ wat oopgetrek word, maar dan ook die terreur in die vorm van plaas- en huisaanvalle wat voortwoed. Ons is besig om die semantiese oorlog op die internet en op sosiale media te wen, maar die fisieke oorlog teister ons steeds. Die gruweldade en uitwissing vind deurlopend plaas.”
“Wel, ons is goed op pad om ‘n nuwe finansiële stelsel vir Afrikaners te vestig,” antwoord sy gespreksgenoot. Hy is effens bles, met ‘n welige goudbruin snor. “Ons het reeds meer as 100 miljard rand se deposito’s en met al die geld wat nou in Afrikaner-mikrobedrywe belê is, begin ons ‘n tekort aan mannekrag ondervind en ons wil nie volksvreemdes begin aanstel nie. Dit laat ons met ‘n probleem, ook wat veiligheid betref. Wie gaan ons oppas? Ons kan nóg op die polisie, nóg op privaatveiligheidsmaatskappye vertrou. Ons moet so gou moontlik gemeenskapsveiligheidsdienste vestig, saamwerk met buurt- en plaaswagte. Die resep is reeds daar: dit moet net uitgebrei word.”
Via die internet, sms’e en ander alternatiewe media word ‘n reuseveldtog geloods. Met behulp van amptelike demografiese statistiek oor taal en ras, word min of meer bepaal waar Afrikaners in die land woon en só word sektore afgebaken en die veiligheidsbehoeftes bepaal. In rustige landelike gebiede sonder veel volksvreemdes is slegs monitoring en nooddienste nodig. Maar in stedelike gebiede met groot plakkerskampe, asook landbougebiede waar plaasmoordenaars deur radikale akademici en buitelandse NRO’s aangehits word, is privaatreaksie-eenhede met wapens, voertuie en kommunikasietoerusting nodig. Dit kos ‘n paar honderd miljoen rand.
Geloftedag op 16 Desember 2013 is die eerste keer in die geskiedenis dat Afrikaners nie net toesprake maak en koffie drink nie, maar ook – soos Jode by sinagoges – onder mekaar aandele in veiligheidsmaatskappye en -koöperasies verkoop. Teen Maart 2014 is groot dele van die land reeds baie veiliger. Die ANC-minister van veiligheid en sekuriteit verskyn op TV om aan te kondig dat die misdaadkoers gedaal het, “vanweë die volgehoue harde werk van my amptenare”. Die meeste Afrikaners hoor dit egter nie, want hulle kyk nie meer SAUK nie en lees ook nie die Nasperskoerante wat reeds jare lank ‘n semantiese oorlog teen hul eie lesers voer nie.
Gedurende 2014, 2015 en 2016 ontwikkel daar geleidelik ‘n nuwe kultuur onder Afrikaners. Teenoor die selfvernietigende individualisme en spreekwoordelike broedertwis van die verlede, ontstaan nou ‘n gees van saamstaan en “kom ons word sáám sterk en vry”. Die groot statussimbool is nie meer dié van die Bantoe, “kyk hoe duur is my motor” nie, maar “kyk hoeveel doen ek vir my volk”. ‘n Soort Spartaanse gees van oefening en paraatheid, dog ook trots op Afrikaans-wees, neem oor by die ou, leë materialisme en masochisme waarmee hulle só lank deur die hoofstroommedia en die korporatiewe adverteerders gebreinspoel is.
In dié jare verrys nuwe supermarkte en kafees, maar ook hoëtegnologiebedrywe. By Kleinfontein, oos van Pretoria, word een wolkekrabber ná die ander gebou wat kantore huisves van waar ‘n horde jong Afrikaanse programmeerders IT-dienste aan veral Duitsland verskaf. Afgetrede Duitse onderwysers word opgekommandeer om verkoopsmense taalvaardig te maak. Maar in Duitsland self word kantore in al die vernaamste stede geopen waar die toegewydheid, die hardwerkendheid en professionaliteit van die Afrikaner-Silicon-vallei besig word. Boonop daal die rand aanmekaar en is die Afrikaners se tariewe uiters mededingend as dit in euro omgereken word.
Insgelyks op Kleinfontein, word ‘n hospitaal en opleidingsentrum vir verpleegpersoneel gebou wat nie net mediese sorg aan Afrikaners verskaf nie, maar operasies teen mededingende tariewe aan Britte verskaf. Oral in Brittanje verskyn geteikende internetadvertensies: “Need an op? Come to Kleinfontein, your medical paradise.”
Iewers bestuur ‘n finansiële komitee die toevloei van buitelandse valuta en kapitaal na die Afrikanerekonomie. Heelwat daarvan word op allerlei vindingryke maniere geneutraliseer sodat die res van Suid-Afrika op sy gewone trant voortsukkel, met ‘n swak rand, stagflasie, vervallende infrastruktuur en staatskuld wat hand oor hand toeneem.
Tekens van voorspoed en welvaart begin onder Afrikaners sigbaar raak. Maar hulle ry steeds verslete klein motortjies en bakkies, met ‘n horde volkseie werktuigkundiges wat hul voertuie onderhou. Rondom Orania in die Noord-Kaap verrys ‘n tweede tegnopool waar veral laboratoria opgerig word, wat globale navorsingsdienste aan maatskappye in die Noordelike halfrond verskaf. Daar word ook hotelle, vakansie-oorde en konferensiesentrums opgerig wat toeriste van oor die aardbol aanlok, met goeie diens en volmaakte veiligheid.
Teen 2020 is Suid-Afrika se staatskas so byna-byna leeggesteel. DIe begrotingstekort beloop 30% en die staatskuld trek by 120% van BNP. Tyd om van die staat se bates te begin aankoop. Van die vervalle staatshospitale word vir ‘n appel en ‘n ei aan Afrikaners verkoop, met natuurlik ‘n bietjie omkoopgeld wat die transaksie olie, soos dit maar gewoonlik die geval met ‘n Suid-Afrikaanse staatsamptenaar is. Desperate ANC-amptenare verkoop selfs van hul tolpaaie om inkomste te verkry.
Vanaf 2015 begin Afrikanerkantonne een ná die ander onafhanklikheid van die sentrale regering verklaar, kragtens artikel 235 van die Suid-Afrikaanse grondwet wat luil:
Die Suid-Afrikaanse bevolking as geheel se reg op selfbeskikking soos in hierdie Grondwet vergestalt, belet nie, binne die raamwerk van dié reg, die erkenning van die konsep van die reg van enige gemeenskap wat ʼn gemeenskaplike kultuur- en taalerfenis deel, op selfbeskikking binne ʼn territoriale entiteit in die Republiek of op enige ander wyse, soos deur nasionale wetgewing bepaal.
In wese is dit ou blanke munisipaliteite, tesame met omliggende plase, wat afstig. Die sentrale regering staan magteloos om die proses van afstigting te keer, want sowel die grondwet as die internasionale reg maak daarvoor voorsiening. Een van die eerste dorpe wat tot dié stap oorgaan, is Heidelberg, hoofsaaklik om die Hoër Volkskool van ondergang te red. Toe die Heidelbergkanton tot stand kom, is dit asof ‘n sluis oopgetrek word en oral in die land vind vergaderings plaas waar selfbeskikking uitgeroep word. In plaaslike en internasionale howe woed allerlei hofsake, maar intussen steur gemeenskappe hulle nie meer aan die ANC-munisipaliteite, die staat of, les bes, die Ontvanger van Inkomste nie. Groot verwarring heers in die Suid-Afrikaanse howe, wat geen saak van die Ontvanger teen ‘n oud-Suid-Afrikaanse belastingbetaler kan aanhoor alvorens daar uitsluitsel kom oor watter hof in die nuwe kantonne oor jurisdiksie beskik nie.
Die Kantonale Bank van Heidelberg doen fluks sake en begin selfs sy eie geldeenheid uitreik wat so min of meer aan die euro gekoppel is. Die eerste wolkekrabber is reeds in Heidelberg in aanbou om in die vraag na kantoorruimte en verblyf te voldoen.
Binne die eerste paar jaar van die nuwe Afrikanerbeweging, ontstaan ‘n groot mannekragtekort. Pensioenarisse word heropgelei, van skootrekenaars voorsien en selfs tieners op skool begin op ‘n vroeë ouderdom deeltyds werk omdat die ontluikende Afrikanerekonomie voortdurend nuwe werknemers benodig. Volgens beskikbare syfers, behaal die groeikoers in sommige jare ‘n ongehoorde 20 persent! Soos wat Afrikaners loskom van die parasitiese, korrupte stelsel van Suid-Afrika, is hulle soos atlete wat met gewigte aan geoefen het en nou skielik vry kan hardloop.
Vliegtuie uit Australië, Nieu-Seeland en Kanada is skielik volgepak met terugkerende Afrikaners wat onmiddellik in die netwerk van kantonne opgeneem word. Hul kinders word weer aan Afrikaans blootgestel met dubbelmediumonderrig in Afrikaans en Engels, met ‘n geleidelike oorskakeling na Afrikaans.
Met die staatskas wat leeg bloei, verklaar die ANC-bewind hom bereid om van sekere kampusse ook ontslae te begin raak. Pretoria, Potch en Bloemfontein word sommer gelyk aan ‘n Afrikanerkonsortium verkoop. Die bestaande kleurlingrektore en blanke apparatsjieks wat dié instellings oor die jare probeer verengels en venietig het, word voor die voet afgedank. Hulle word nie eens toegelaat om hul lessenaars leeg te maak nie, maar word deur veiligheidspersoneel van die perseel verwyder. Die akademiese personeel word insgelyks gesuiwer van marxiste, feministe en ander geestelik versteurdes wat met ‘n pakkie valium huis toe gestuur word.
Teen 2020 doen Der Spiegel die eerste groot artikel oor “Das Afrikanerwirschaftswunder” en ‘n horde internasionale TV-joernaliste sak op die Afrikanerkantonne toe om ondersoek in te stel na die geheim van hul verbysterende sukses. Hulle kom agter die spaarkoers is omtrent dertig persent en daar bestaan ‘n stelsel van permanente opleiding waaraan almal deelneem, van kleuters tot bejaardes in hul sewentiger- of tagtigerjare – alles in Afrikaans. Meesal loop mense in kortbroeke, tweekleurhemde en vellies rond en stel meer in hul finansiële beleggings as in verbruik belang. Kort-kort skenk ‘n ryk Afrikaner ‘n vleuel aan ‘n hospitaal, skool of universiteit wat aangebou word en waar nog werk vir sy volksgenote geskep word.
Selfs met die diaspora-Afrikaners terug in die vaderland, raak die arbeidstekort egter nypend. Soos in Japan, is daar oral outomate wat koffie, tee en koeldranke bedien. Selfbedieningsrestaurante wat deur een of twee mense bedryf word en wat slegs van weggooibare borde en eetgerei gebruik maak, is die norm.
Daarom word ‘n nuwe immigrasieplan soos laas in die vyftigerjare van stapel gestuur. Lande en gebiede in Europa word geïdentifiseer waar armoede en werkloosheid heers en werwingskantore word geopen om jong immigrante na die Afrikanerkantonne te lok. Tot ‘n honderdduisend Europese immigrante word jaarliks met skepe na Suid-Afrika gebring, met Afrikaanse lesse en ‘n inburgergeringskursus wat reeds op die skip begin, nes in die vyftigerjare. Die nuwe immigrante word deur die Afrikanerekonomie geabsorbeer en van die vervalle stedelike gebiede in Pretoria, Roodepoort en Randburg word herwin om hulle te kan huisves. Die Gilde van Afrikaanse argitekte hou jaarliks ‘n groot kongres waar nuwe boustyle en tegnologie wat die minimum arbeid vereis, bespreek word. Dit gaan egter ook daaroor om ‘n nuwe Afrikaanse omgewing te skep, wat tegelyk modern en inheems Afrikaans is. In die kafees waar jy self jou koffie by ‘n masjien moet gaan tap en jou koeksister uit ‘n outomaat val, argumenteer filosowe, kunstenaars en teoretici oor presies wat suiwer Afrikaanse argitektuur of kuns sou wees en wat nie.
Intussen ploeter Suid-Afrika op sy ingeslane weg voort. Die utopie van gelykheid, kollektiwisme, nie-rassigheid, regstellende aksie, diversiteit, bemagtiging en die eerwaarde Jesse Jackson se “reënboognasie” word gaandeweg verwesenlik. Dit lyk min of meer soos Zimbabwe met werkloosheid in die orde van tagtig tot negentig persent. Trouens, vele Zimbabwiese immigrante begin noordwaarts emigreer omdat omstandighede daar beter as in Suid-Afrika is.
Omdat die ekonomiese koek – of eerder ‘n kolwyntjie – al hoe kleiner word, is daar ook meer politieke konflik tussen die lede van die regerende elite. Sluipmoorde tussen leiers van partye, maar ook binne partye neem toe. Mevrou Zille word tussen die oë deur ‘n Zoeloe-sluipskutter uit Nkandla gepot en die gemiddelde standaard van politieke dans op die verhoog styg ‘n paar kerwe.
NAVSFED se embleem, wat reeds vir internasionale byeenkomste gebruik is
Die Afrikanerkantonne het hul eie probleme en word ietwat multikultureel, want al hoe meer Pools, Frans, Duits en Nederlands word op straat gehoor soos wat nuwe immigrante aankom.
Teen 2022 word die netwerk van Afrikanerkantonne die grootste ekonomie in Afrika en steek dié van Suid-Afrika verby. Groot dele van wat steeds Suid-Afrikaanse grondgebied is, word deur Afrikanerboere en -entrepreneurs opgekoop met die oog op herwinning en uitbreiding.
Om lid van die Olimpiese Komitee te word, het mens nie ‘n onafhanklike staat nodig nie. Daarom is die eerste stappe om ‘n Afrikaner- Olimpiese Komitee te vestig reeds in 2012 deur organisasies wat met volkseie sport gemoeid was, soos die Nasionale Afrikaner Volkseie Sportfederasie (NAVSFED) geneem om ‘n aansoek om lidmaatskap in te dien.
In 2014 is die aansoek ingedien en reeds vanaf 2016 neem ‘n Afrikanerspan aan die Olimpiese Spele deel.
* * *
“En al die pad vanuit Suider-Afrika (op Frans praat die aankondiger van Afrique australe wat so min of meer die hele streek beteken, dus van geen spesifieke land nie, want daar is atlete vanuit Namibië ook in die span), die Afrikaners!”
Skielik word die hele Stade de France stil, ademloos. Die skare staar hulle aan, asook die anderhalf miljard televisiekykers wat op daardie oomblik na die openingseremonie van die 2024-spele kyk. Met ligte tred, gemaklik, stap ‘n sestigtal vreemde wesens uit die verre Suide die stadion binne. Hulle dra gemaklike klere: wit linnebroeke, groen kleurbaadjies met ‘n Springbokembleem op, maar – knipogie na ‘n oorlog lank gelede – vilthoedens met die een rand opgeslaan. Die vroue-atlete dra ‘n soort postmoderne kappie, met lang wit linnerokke wat by die mans se broeke pas. Hulle sweef soos Walkurebruide die stadion binne.
Dan haal die mans hul hoedens van hul koppe af en wuif vir die skare, om ‘n verskeidenheid blonde en donker haardosse, met selfs ‘n rooikop onder hulle, te ontbloot.
Die applous is oorverdowend. Nie net is die verwagtinge groot vir die span uit die Suide van Afrika nie, maar met hul ligte dog sonbruin velle, straal hulle iets besonders, amper goddeliks, uit. Voor stap ‘n jong meisie in haar lang rok en stylvolle kappie. Aan ‘n stok dra sy die eeue oue oranje-blanje-blou, waarvan die kleure skokkend helder onder die flitsende kameras vertoon.
In die span is daar ‘n Pool of twee wat inderhaas kantonale burgerskap moes verkry en Afrikaans nog bietjie krom en skeef praat, maar soos wat eers Albanië en dan Algerië agter die Afrikanerspan inval, bestaan daar min twyfel oor wie in dié geledere die ware A-span is.
Op die pawiljoen sê die Franse seunskind aan sy pa: “Natuurlik, dis die Afrikaners!”
“Mais oui, dis hulle,” antwoord die vader, ietwat verleë. “Hoe kon ek hulle met Skandinawiërs verwar? Aan die ander kant, vir Afrikane lyk hulle só… wit. Ek wens die Franse span kon só gelyk het.”
