Sydney Gregan: So is ons verneuk!

Ek het onlangs die boek van professor Sampie Terreblanche, Lost in Transformation: South Africa’s Search for a New Future Since 1986 aangekoop. Nie dat ek enige bewondering vir die man het nie; inteendeel. Hy is ‘n onrehabiliteerbare liberalis en klaarblyklik sal nie eens die sigbare verval en agteruitgang in hierdie land hom van daardie kwaal kan genees nie. Die boek het in 2012 verskyn en bevat baie belangrike inligting juis omdat Terreblanche van belangrike gebeure kennis dra en selfs deel van daardie stuk geskiedenis was. Opnuut word ook besef hoe die Blanke in die 1992-referendum verneuk is.

Die skrywer merk tereg op dat die uitstaande kenmerk van die tydperk 1994 tot 2012 die intensifisering van die sosiale probleme van armoede, werkloosheid en ongelykheid is. Hierby moet natuurlik gevoeg word geweld, misdaad, onstabiliteit, wanorde en gepaardgaande vrees en onsekerheid. Hy skryf dit toe aan die feit dat Suid-Afrika (en by uitstek die swart ANC-elite) voor die 1994-verkiesing permanent gekoöpteer is as ‘n satelliet van die Amerikaanse neo-liberale wêreldryk. Die gevolg daarvan was dat ‘n nuwe swart elite geskep is in Suid-Afrika wat hulle aangesluit het by die bestaande wit elite en tot uitsluiting van die res van die bevolking. Hierdie elite werk nou saam met die korporokrasie van die VSA.

Volgens hom is daar sedert veral 1986 druk uitgeoefen op die NP-regering deur die minerale-energiekompleks (met aanhitsing vanuit die VSA en Brittanje) om ‘n nuwe bedeling in te stel wat geskoei is op die voorskrifte van die Amerikaanse globale ryk. Sowat 40 000 transnasionale maatskappye van die VSA gee wêreldwyd die pas aan en het deur gesamentlike druk daarvoor gesorg dat daar geen beperkings op hulle imperialistiese strewe gestel word nie.

Die groot gevaar vir die korporokrasie in 1994 was ‘n Nelson Mandela wat sou staan by sy sosialistiese strewes soos ook verwoord in die Freedom Charter. Gevolglik is geen steen onaangeroer geraak om Mandela (en uitgesoekte ANC-leiers) onmiddellik te betrek by geheime onderhandelinge wat deur Harry Oppenheimer te Little Brenthurst en later ook by die Ontwikkelingsbank gehou is. Inderwaarheid het die eintlike onderhandelinge hier, eerder as by KODESA plaasgevind. Die KODESA-onderhandelinge is uitgerek om die korporokrasie die geleentheid te bied om die ekonomiese model in plek te kry. Nadat dit in plek was, het die NP (snaaks genoeg!) skielik afstand gedoen van sy voorheen “onverbiddelike” eis vir ‘n minderheidsveto en magsdeling. Nou word ook verstaan waarom ‘n liggewig soos Roelf Meyer by KODESA was — die res was seker almal by Little Brenthurst!

Hierdie swart elite (Mandela en sy trawante) is inderwaarheid omgekoop om die voorskrifte van die korporokrasie te aanvaar. Terreblanche stel prontuit dat alle soorte onheiligheid (“unholiness”) daar moes plaasgevind het ten einde Mandela te oorreed om van ‘n suiwer sosialistiese strewe te beweeg na ‘n uitgangspunt waar die Amerikaanse neo-liberale dogma aanvaar is. Toe die Tussentydse Oorgangsraad wat Suid-Afrika vanaf 1993 tot en met 1994 regeer het, dringend ‘n lening van $850 miljoen nodig gehad het, het die IMF (Internasionale Monetêre Fonds) toegesien dat ‘n dokument onderteken word wat die ekonomiese beleid van die nuwe Suid-Afrika uitgespel het voordat die lening toegestaan is. Dus, die gepeupel het geen sê hierin gehad nie! Só is Suid-Afrika verbind tot die Amerikaanse model van neoliberalisme en markfundamentalisme. Dit het gepaard gegaan met beloftes van belegging, hoër groeikoerse, minder werkloosheid en dreigemente dat as die nuwe model nie aanvaar word nie die Suid-Afrikaanse ekonomie ontwrig sou word. Van hierdie beloftes het min, indien enige tereg gekom.

Met die aanvaarding van GEAR in 1996 het die ANC finaal gekapituleer voor hierdie Amerikaans-geleide aanslag. Terreblanche stel dit soos volg:

…the ANC was deceived on such a massive scale by false prophets who led South Africa, not to the promised land, but into a desert in which the poorest part of the population was doomed to live permanently in a systemic condition of abject poverty.

Asemrowende ekonomiese geleenthede is vir die nuwe swart elite geskep om hulle te voeg by die bestaande wit elite; iets wat vir feitlik een en almal van hulle (behalwe moontlik Chris Hani) onweerstaanbaar was. So was BEE (swart ekonomiese bemagtiging) en regstellende aksie maar net nog ‘n metode (slenter) (vanuit die wit elite) om aan die swart elite, eerder as die veramde swart massas geleenthede te bied tot blitsrykdom.

Die gevolge van bostaande geheime onderhandelinge (komplot) is vandag vir almal sigbaar. Sowat 14 miljoen hoofsaaklik swartes ontvang maandeliks ‘n maatskaplike toelaag. Werkloosheid het toegeneem tot 25% (dalk eerder 33%?) van die bevolking. 50% van die bevolking (waarvan 23,7 miljoen swartes) lewe in armoede en ontvang slegs 7,8% van die land se totale inkomste, terwyl die top 20% sowat 75% van die totale inkomste ontvang. Die swart elite het nou wel aangegroei tot ‘n aansienlike 6,3 miljoen.

Wat ook besef moet word is dat die “kompromie” wat in 1993 bereik is tussen die ANC-elite en die Amerikaans-geïnspireerde korporokrasie ‘n raamwerk daargestel het vir deurlopende konsultasie ten einde gemelde ooreenkoms in stand te hou. Dit verklaar dan ook waarom iemand soos Jacob Zuma verhinder word om sy eie minister van finansies aan te stel. Baie duidelik sal daar elke keer as buite die raamwerk van hierdie magsgroep opgetree word, ‘n berekende aanval op die Suid-Afrikaanse ekonomie gemaak word. Duidelik is daar ‘n regering agter die regering en is die parlement van Suid-Afrika maar net ‘n rubberstempel vir die besluite wat in die eintlike regering (die Amerikaans-geleide koroprokrasie) gemaak word. Die aanval op Zuma het baie meer te doen met die feit dat hy sy rug op die VSA-beheerde korporokrasie draai as sy onbevoegdheid en dan veral ook sy voorneme om eerder bande met veral China aan te knoop. Ramaphosa se gewildheid in die geledere van die korporokrasie (en sy rykdom) en sy steun aan hulle minister van finansies, Pravin Gordhan, verklaar ook tot welke mate Ramaphosa deur hierdie kliek omgekoop is.

Daar het baie boeke en artikels die afgelope 22 jaar verskyn oor die bedrog van ons huidige sogenaamde demokrasie en nog baie meer oor die verpletterende gevolge van die Amerikaanse ryk soos dit sedert veral die Reagan-jare ontplooi het. John Perkins, skrywer van Confesssions of an Economic Hitman en Hoodwinked wys op die geweldige invloed wat hierdie korporokrasie uitoefen in feitlik elke land van die wêreld.

Almost no politician gets elected without money that flows through them and their stockholders. They control the mainstream media, either through direct ownership or advertising budgets.

In die VSA is daar sowat 3000 betaalde stemmingmakers (“lobbyists”) wat betaal word om die openbare mening sodanig te beïnvloed dat die korporokrasie se standpunte en beleid sal seëvier. Om die mees geslepe vrou in die VSA en boonop geestelik siek en fisies bedwelm voor te hou as die ideale president van die magtigste land ter wêreld, getuig van absolute onaantasbare mag en daarteenoor, verstommende oningeligtheid en tragiese onmag.

Dit bring mens by die vraag waarom Afrikaners, wat hieroor ingelig is en bewus is van hierdie feite — veral dan oor die regering deur die elite in ons land en die komplot om dit te kon bereik en steeds in stand te hou — daaroor swyg? Die antwoord is tog duidelik dat hulle deel van hierdie elite is en in- en omgekoop is deur die korporokrasie en geen saak het met die armoede en ellende van mede-Afrikaners nie, ondanks pretensies tot die teendeel. Ek laat my nie vertel dat hulle nie bewus is hiervan nie.

Met hierdie toedrag van sake sal daar voortgegaan word om lippediens te bewys aan die versugting van die armes en is die saad gesaai vir toenemende spanning, geweld en misdaad in ons land. Aan die ontvangkant is die middelklas wat in die slag sal bly sou hierdie stand van sake voortduur. Dit is die middelklas wat geteiken word deur onteiening en wat hulle sal voeg by die bedelstand. In die res van Afrika is dit trouens opmerklik om te sien dat daar van ‘n middelklas geen sprake is nie, maar wel net van ‘n swart elite en ‘n bedelstand wat maar te bly is vir elke krummel wat na hulle kant toe gegooi word. Ons is, terwyl baie van ons dit steeds nie wil glo nie, vinnig daarheen op pad.

Intussen word ons ure lank vermaak met onsinnighede soos die “krisis” in Suid-Afrikaanse rugby, terwyl ons vermoë om weerstand te bied elke dag verder afgebreek word. Ons is klaarblyklik meer ontsteld oor gebreinspoelde beginsellose sportmanne wat te veel betaal word om swak rugby aan ons op te dis as oor die uitwissing van ons volk.

Mag die Afrikaner tog dringend tot kentering kom want soos gesien word in die res van Afrika is ‘n bedelstand duidelik nie in staat om weerstand te bied teen die onheil van hierdie bose geldmagte nie!

Leon Lemmer: Bram Fischer, dié verloopte Afrikaner

Daar is talle hedendaagse Afrikaanssprekende blankes wat skynbaar meeding om as dié verloopte Afrikaner, dus as bv die hoof-ANC-kruiper, erken te word. Van hulle name word later in hierdie teks genoem. Na die Anglo-Boere-oorlog het veral Louis Botha en Jan Smuts uitgemunt as jingo’s, dus as Engelsgesinde blankes, hoewel albei van huis uit Afrikaanssprekend was. Albei kwalifiseer dus as verloopte Afrikaners. Sedert die roemlose, mandaatlose, verraderlike politieke magsoorgawe aan swartes in 1990/1994* is daar veral twee mense wat meeding om as dié verloopte Afrikaner beskou te word, naamlik Bram Fischer (1908-1975) en Beyers Naudé (1915-2004). Albei stam uit voortreflike Afrikanerfamilies. Naudé het terroriste en aspirantterroriste bv gehuisves, vervoer en van geld voorsien, maar hy was opmerklik onwillig om mede-verantwoordelikheid vir hulle bose dade te aanvaar. Wat Naudé se aanspraak op die titel van dié verloopte Afrikaner benadeel, is dat Fischer, anders as Naudé, ‘n kommunis en tot sy dood ongekwalifiseerd selfs ‘n Stalinis was. Daarmee het Fischer hom in die ideologiese kern van die ANC gevestig, wat vir Naudé nie beskore was nie ten spyte van al die loftuitinge wat vir hom uit die ANC-kraal opgeklink het. [* Die volgende woorde van Malcolm X (1926-1965) kan op FW de Klerk van toepassing gemaak word: “He got the peace prize; we got the problem. If I’m following a general, and the enemy gives him rewards, I tend to get suspicious” (Frank S Pepper, Contemporary biographical quotations, London: Sphere Books, 1986, p 184).]

In die nuwe Suid-Afrika is daar mos ‘n onfeilbare manier om ‘n argument te beklink, naamlik om jou op Nelson Mandela te beroep. In sy outobiografie verwys Mandela net ‘n enkel keer na Naudé deur bloot sy naam as lid van ‘n afvaardiging te noem (Long walk to freedom, London: Abacus, 1995, p 693). Na Fischer is daar baie verwysings en ook lof, bv: “Although he could have been prime minister of South Africa, he became one of the bravest and staunchest friends of the freedom struggle that I have ever known” (104). In werklikheid was Fischer nooit naasteby ‘n politikus nie. In etlike toesprake het Mandela vir Fischer “lof toegeswaai” (Haasbroek, bron hier onder, p 325). Mandela het met ‘n absoluut akkurate beskrywing van ‘n verloopte Afrikaner vorendag gekom: “Bram was a … man who fought against his own people” (Mandela, 562). Op Mandela-dag (18 Julie) vanjaar het ek my goeie daad ter nagedagtenis aan Mandela gedoen deur baie meer as 67 minute te gebruik om hierdie rubriek te skryf.

Hannes Haasbroek het ‘n verdienstelike boek oor Fischer gepubliseer, ‘n Seun soos Bram (Kaapstad: Umuzi, 2011, 368p). Die titel sinspeel op Fischer se ma, Ella (1884-1964), wat “haar seun altyd ondersteun en liefgehad” het (p 10). Dit is soortgelyk aan Josef Stalin (1878-1953) se ma, Keke, wat van haar seun gesê het: “I am happy that he has achieved his goal and become a benefactor and patron of all oppressed people” (Keke Jughashvili, My dear son: The memoirs of Stalin’s mother (Amazon Kindle Singles, 2012, 31p, $2,27, 490), al word hy vir na beraming tussen 30 en 40 miljoen mense se dood verantwoordelik gehou (Simon Sebag Montefiori, Stalin: The court of the red tsar (London: Phoenix, 2012, 720p, p vii).

Voordat ek by Haasbroek se beskrywing van die Fischers kom, moet ek hierdie juweel uitlig: Herbert Morrison, Britse minister van buitelandse sake in die Arbeidersregering, het in 1951 “die onafhanklikheidswording van kolonies in Afrika vergelyk met ‘n tienjarige kind aan wie ‘n voordeursleutel, haelgeweer en ‘n bankrekening gegee word” (201).

Ella was “in hart en siel ‘n ‘vurige Afrikaner'” (51). Na die Anglo-Boere-oorlog het sy “haar mes vir die veroweraars en hul meelopers … in gehad” (69). Al het Bram en sy vrou se kommunistiese bedrywighede teen die grein van Ella se politieke en godsdienstige oortuigings ingedruis, het moederliefde voortgesette harmonie in hulle verhouding moontlik gemaak. Sy het bv “haar waardering uitgespreek dat Bram en Molly soveel vir die onderdruktes doen, veral die insameling van kos” (186). En teen die einde van haar lewe: “Die matriarg sou haar steeds daarvan weerhou om in te meng en te poog om haar seun en skoondogter van hulle politieke oortuigings te laat afsien” (234).

Bram se oupa, Abraham, was eerste minister van die Oranjerivierkolonie. Hy het die hoop uitgespreek dat “die kleinding ook eendag, net soos sy oupa, sy deeltjie sou bydra om die land uit te bou” (82). Toe Bram “so vier of vyf jaar oud is, was hy ook verontwaardig dat die Boere hom nie tydens die oorlog geroep het om te kom help toe hulle in nood was nie” (84). Tibbie, die vrou van oud-president MT Steyn, het die hoop uitgespreek dat Bram “eenmaal ‘n sieraad vir jou land en volk sal wees bemind en geëerd deur almal” (107). By sy mondigwording het Tibbie geskryf “dat Bram bestem is om ‘n eerbare rol in die Suid-Afrikaanse geskiedenis te speel” (125, 276). “Gedurende sy skooljare en vir ‘n wyle daarna was Bram taamlik nasionalisties gesind” (108). “Bram se optrede in hierdie jare het gewys dat imperialisme hom geensins aanstaan nie” (109). “Bram was voorwaar in die boesem van die Afrikaner-establishment en allerweë is ‘n rooskleurige toekoms vir hom in dié kringe voorspel” (119).

Na sy skoolloopbaan het die Engelse atmosfeer aan die Universiteit Kaapstad Bram glad nie aangestaan nie (120). In 1932 het hy ‘n student aan die Universiteit Oxford se New College geword (131), waar hy met die marxisme (134) en sosialisme (135) kennis gemaak het. Hy het ook drie weke lank deur Rusland getoer (135). Hierna was “hy nie eens meer lus … om ‘n voet in die land [Suid-Afrika] te sit nie. Hy het belangstelling in die ideologie van nasionalisme verloor, veral as hy kyk na die verwronge invloed wat dit in Duitsland en Pole het” (137). In 1933 het hy na Hilter se nasionaal-sosialisme as “kankeragtige en haatlike nasionalisme” verwys. Hy skryf “dat die wêreld net gered kan word as nasionalisme, ook die gees waarin dit in Suid-Afrika beleef word, onderdruk word” (139). Suid-Afrika sou “sy opkomende nasionalisme in toom moes hou” (140).

Haasbroek sê van Bram: “Agter sy vriendelike en besadigde voorkoms het ‘n taaiheid en geslepe vernuf geskuil waarmee hy die strewe na ‘n revolusionêre transformasie van Suid-Afrika volgens kommunisties georiënteerde voorskrifte sou dien” (143). Teen 1938 het Bram homself as ‘n kommunis beskou en daarna, waarskynlik in 1942, ‘n lid van die Kommunistiese Party van Suid-Afrika (KPSA) geword (172). Hy sou hom “meermale … blind hou vir die euwels wat dié stelsel wêreldwyd sou oplewer” (173). “Onder sy kalm, selfs ongeëergde uiterlike het ‘n ysterwil gelê. Bram het ‘n onwrikbare geloof in kommunisme en die Sowjetunie gehad en verbete daaraan vasgeklou. Niks het hom daarvan weggedryf nie; nie eens die bekendmaking van die erg onderdrukkende fasette van die Stalin-regime het hom laat wankel nie” (205).

Bram is in 1937 met Molly Krige getroud (156). Molly was ingelyks “‘n ywerige aktivis en kommunis” en daarby “heelwat meer aggressief as Bram” (174). Bram was van mening: “Elke Afrikaanse organisasie met ‘n Afrikanermentaliteit verteenwoordig ‘n gevaar” (176). “Dít wat in wese die Afrikaner in daardie jare ‘gevorm’ het,” is deur Bram oorboord gegooi: “sy nasionalisme, sy godsdiens en sy taal” (206). Hy loof “Indië vir sy aanvalle teen Suid-Afrika in die Verenigde Volke-Organisasie” en veroordeel “die Weste se giftige propaganda-oorlog teen Rusland as vredeliewende land” en hy verheug “hom in die uitbreiding van kommunisme in China” (180).

Bram en Molly wou hulle oorverligtheid konkreet bewys en het ‘n swart kind, Nora Mlambo, aangeneem. Dit het “vanselfsprekend sy ouers se wenkbroue laat lig, maar selfs dít het geen werklike duik in hul liefdevolle verhouding gemaak nie” (196). Hierdie ubuntu-sage het ‘n loop geneem wat volgens sommige dalk taamlik voorspelbaar was: “Nora het op skool swanger geraak. Molly sou betaal dat sy haar skoling deur korrespondensie voltooi. Met ‘n babaseun en met ‘n man is Nora weer merendeels in haar eie kultuur opgeneem sodat sy en die Fischers vervreem geraak het” (197).

“In 1953 is die nuwe, hoogs doeltreffende, ondergrondse [dus onwettige] party gestig met die naam Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SAKP) in teenstelling met die ou wettige KPSA” (212). Stalin se dood in daardie jaar was vir Bram “‘n geweldige emosionele terugslag” (212). Bram het mettertyd die hoof van die SAKP, “‘n ondergrondse, revolusionêre, kommunistiese beweging” geword en “‘n leidende samesweerder in ‘n komplot om die regering omver te werp. In hierdie tyd [die jare sestig] was die kommuniste inderdaad ver gevorder in hulle voorbereiding vir ‘n gewapende stryd” (236). Bram sou “meehelp om ‘n nuwe opperbevel vir Umkhonto tot stand te bring” (243) met die “vredesikoon” Nelson Mandela as die eerste hoof van hierdie geweldsvleuel van die ANC. As regsgeleerde het Bram ANC-terroriste, soos Nelson Mandela, in die hof verdedig, bv in die Rivonia-verhoor. Mandela het beweer dat hulle “hoofsaaklik deur Bram van die doodstraf gered is” (318). Teen die einde van Bram se lewe het André P Brink (1935-2015) ‘n brief aan hom geskryf. “As die Afrikanerdom oorleef, het die bekende skrywer gesê, sou dit as gevolg van die liberale en ruimdenkende invloed van iemand soos Bram Fischer wees.” Brink het Suid-Afrika “‘n ónredelike en ónmenslike land” genoem (308).

Haasbroek skryf met verwysing na Stephen Clingman se Fischer-biografie: Bram “is die simbool van kommunisme in Suid-Afrika en word beskou as die grootste kampvegter vir hierdie ideologie wat die land nog opgelewer het” (315). Vervolgens gaan ek Bram as ‘n maatstaf gebruik om te bepaal wie hedendaagse verloopte Afrikaners is. André P Brink het in die vorige paragraaf duidelik laat blyk dat hy sodanige betiteling verdien. Dit was die Universiteit Stellenbosch (US), met Chris Brink as rektor, se besluit in 2004 om postuum ‘n eredoktorsgraad aan Fischer toe te ken wat egte en verloopte Afrikaners duidelik onderskei het. In die motivering vir die toekenning van die eregraad staan daar dat “Fischer baie van die ideale vergestalt waartoe die universiteit verbind is” (317). Dat die nuwe US revolusionêr van die US van weleer verskil, behoef dan geen betoog nie. Die huidige voortgesette snelle verswarting en verengelsing van die US dien as bevestiging hiervan. Die doel en gekoesterde ideaal is dat die US en die dorp Stellenbosch net so vervalle soos die res van Suid-Afrika daar moet uitsien. Dit mag nie beter wees nie.

Diegene ten gunste van die Fischer-eregraad, dus verloopte Afrikaners, is “pro-Bram-stoetbulle” genoem (319), bv Max du Preez, Sampie Terreblanche, Lizette Rabe, Ruda Landman en Koos Bekker. Die “anti-Brammers”, dus egte Afrikaners, sluit in Tertius Delport, Ebbe Dommisse, Jan Sadie, Kobus Meiring, Christo Viljoen, Hermann Giliomee, Lina Spies, Dan Roodt en Ampie Coetzee (320).

Tim du Plessis het geskryf dat die polemiek die beeld van die US dermate “verflenter” het “dat ‘n mens wonder of die kool die sous werd was … Baie wittes sal … glo die Maties wil Fischer vereer om te kruip by die ANC en om politiek korrek te wees” (323). Hy sleep dan die naam van Beyers Naudé naas dié van Bram Fischer by die gesprek in.

Die eregraad is in Desember 2004 toegeken. “Volgens die commendatio is Bram vereer vir die groot vormende invloed wat hy, selfs na sy dood, op Suid-Afrika gehad het vanweë die besondere aard van sy onverbiddelike strewe na geregtigheid en politieke gelykberegtiging vir almal in ‘n tyd toe die meeste van sy ‘eie mense’ blind daarvoor was” (324).

Koos Bekker was uitsonderlik spraaksaam ter regverdiging van Fischer se eregraad. Hy het ‘n heildronk op Fischer se nagedagtenis ingestel. Dit gaan glo om die “herrangskikking van helde en demone” (324). Die Fischer-eregraad was nie ‘n geïsoleerde vergryp nie. Die nuwe US het reeds talle van hierdie akademies waardelose sertifikate aan ANC-“vryheidstryders”/terroriste, bv Nelson Mandela en Thabo Mbeki, uitgedeel. Ek moet sê: Die meetsnoere het in bedenklike plekke geval as mense soos Fischer en Mandela as helde beskou word. Daarenteen het Jonathan Jansen, die rektor van die Universiteit Vrystaat (UV) beweer dat Fischer “waarskynlik die grootste seun” van die UV is (327).

Ten slotte verwys ek na Pieter Kapp se boek, Maties en Afrikaans (Pretoria: Protea Boekhuis, 2013, 261p) waarin daar ook oor die Fischer-eregraadsage berig word. Die toekenning word gesien in die lig van die US se huidige “politieke gedienstigheid” (p 102). Die Burger het agter Koos Bekker aan gekruip en die toekenning van die eregraad verdedig en Fischer om duistere redes “geloof vir wat hy gedoen het om ‘n nuwe begin ter wille van die Afrikaanse taal moontlik te maak” (103). Die name van twee “pro-Bram-stoetbulle” word by die bogenoemde lys gevoeg: Fanie Cloete en Amanda Gouws. “Twee professore wat nie regsteeks op die toekenning kommentaar gelewer het nie, maar eerder Chris Brink as die groot vernuwer van Stellenbosch beskryf het, was Lizette Rabe en Willie Esterhuyse” (103). Daarmee het ons as’t ware ‘n Wie-is-Wie-lys van verloopte Afrikaners van ‘n dosyn jare gelede. Sedertdien is hierdie lys fluks aangevul; dikwels met die name van opportuniste.

Chris Brink het “die debat beskryf as deel van die geboortepyne van die nuwe Stellenbosch” (104). Deesdae is dit vir enige objektiewe waarnemer duidelik aan watter misbaksel geboorte gegee is.

Leon Lemmer: Geopolitiek: Is Eurasië ‘n utopie?

Leopold Scholtz skryf: “Rusland gebruik migrasie as ‘n wapen om die Europese steunstrukture te oorweldig en verdeeldheid in Europa en Navo [Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie] te saai” (Die Burger, 5 deser, p 11). Hierdie mening word glo “deur die meeste gesaghebbende Europese politieke ontleders gedeel.” Hiervolgens veroorsaak die Russiese bomaanvalle in Sirië dat al hoe meer Moslemvlugtelinge na Europa uitwyk en die tradisionele politieke en kulturele aard van Europa rysmier. Vir my lyk dit nie na die doel van Rusland se deelname aan die Siriese burgeroorlog nie maar eerder na een van die gevolge. Die hoofroete wat hierdie vlugtelinge volg, is via Turkye na Griekeland. Dit is ‘n nuwe nomadisme. Bat Ye’or het ‘n aantal boeke oor hierdie verskynsel geskryf, bv Eurabia (2010) en Europe, globalization, and the coming of the universal caliphate (2011).

Hoewel Europa en Asië geografies ‘n eenheid is, verskil hulle dermate histories, etnies en kultureel dat hulle as twee verskillende kontinente beskou word. Waar die verdelingslyn loop, is nie duidelik nie en wissel ooreenkomstig politieke veranderings en sienings. Weens die toegeeflikheid van Franklin Roosevelt en Winston Churchill was groot dele van Oos-Europa na die Tweede Wêreldoorlog dekades lank deel van die Sowjetunie. Die grootste deel van die Sowjetunie was egter in Asië. Turkse grondgebied oorspan ook sowel Asië as Europa met die grootste deel in (Klein-)Asië. In die Europese Unie is daar sterk weerstand teen die toelating van Turkye tot lid vanweë historiese oorwegings (bv die Ottomaanse Ryk se destydse besetting en kulturele ontaarding van groot dele van Europa, die rol van Turkye as bondgenoot van Duitsland in die Eerste Wêreldoorlog en die Armeense volksmoord), asook kulturele oorwegings (bv die Moslemreligie).

Wat ek interessant vind, is dat dit toelaatbaar is dat Russiese en Turkse politieke mag twee kontinente (Asië en Europa) oorspan, sonder om die beskuldiging van kolonialisme op die hals te haal. Maar Frankryk is nie toegelaat om Algerië as ‘n volwaardige deel van Frankryk te inkorporeer en bestuur nie; nog minder Spanje vir Marokko, al is die seestraat van Gibraltar net 14 km wyd. Algerië is in Afrika en daarom is Franse en Spaanse politieke beheer as kolonialisme gebrandmerk. Die blankes (van bv Franse, Spaanse en Italiaanse herkoms) wat geslagte lank in Algerië gewoon het, is sonder meer as setlaars/koloniste beskou. Maar die Arabiere, wat in die 8ste eeu uit die Midde-Ooste emigreer het en die inheemse Berbers in Algerië (asook in die buurstate Tunisië en Marokko) verswelg het, word sonder meer as inheems en die regmatige politieke maghebbers aanvaar.

Iets soortgelyks gebeur in Suid-Afrika. Die blankes het hulle vanuit die suidweste en die swartes (op ongeveer dieselfde tyd) vanuit die noordooste in Suid-Afrika gevestig. Nogtans word eerder die blankes (wat per skip gekom het) as die swartes (wat te voet gekom het) as setlaars beskou. Die slawe (wat ook per skip gekom het) word nooit as setlaars/koloniste gebrandmerk nie; seker om polities korrekte etniese redes. As in ag geneem word watter etniese groep die meeste in die land tot stand gebring het, behoort die land veel eerder aan die blankes. Maar dan is dit juis swartes, soos Nelson Mandela en Jacob Zuma, wat beweer dat Suid-Afrika hulle land is; selfs dat die blankes die grond gesteel het. ‘n Skrale kwarteeu gelede het blanke mikrogeeste hulle met sulke drogargumente laat mislei en op ‘n oordrewe en onregverdigbare manier algehele politieke beheer oor Suid-Afrika in die skoot van die swartes laat val.

Dat daar twyfel oor die voortbestaan van blankes in Afrika is, behoef geen betoog nie. Daar is ook ‘n redelike mate van eenstemmigheid dat die voortbestaan van blankes in Europa bedreig word. Een van die maniere waarop Europa kan oorleef, is deur die lande in groter mate tot ‘n eenheid saam te snoer. Dit word militêr deur Navo en ekonomies-polities deur die Europese Unie gedoen. Van die huidige probleme is dat die verskillende historiese identiteite (etnies, kultureel en taalgewys) van die Europese lande verwater word; dus dat bv hulle tradisionele christelike godsdiens en lewenswyse deur die progressiewe indringing van bv Islamiete en Afrikane bedreig word. Die ontstaan en toenemende gewildheid van nuwe konserwatiewe en regse politieke partye in Europa, wat van bv Franse weer Franse en van Duitsers weer Duitsers wil maak, is teen hierdie agtergrond maklik verstaanbaar; ook die moontlike onttrekking van Brittanje aan die Europese Unie, asook die onafhanklikheidstrewe van bv die Skotte, Katalane en Baske.

‘n Ander manier waarop Europa kan oorleef, is as dit ekonomies-polities deel van ‘n groter geografiese gebied word. In hierdie konteks kom die begrip Eurasië al hoe meer na vore, veral in die vorm van Wes- en Oos-Europa plus Rusland. Met sy Ortodokse christene en eeue oue beskawing kan Rusland ter kulturele versterking oënskynlik baie aan Europa bied. Rusland is veel makliker assosieerbaar met Europa as die groter Sowjetunie, onder meer omdat die Moslem- en Oosterse elemente baie minder is. Maar daar is faktore wat toenadering tussen Europa en Rusland bemoeilik, om van vereniging (in die een of ander vorm) nie te praat nie. Om historiese redes sal daar groot skeptisisme hieroor, of weerstand hierteen, in veral Oos-Europa wees. Dink maar aan state wat aan Rusland grens, soos die Baltiese lande (Estland, Letland en Litoue), asook Finland.

Die relatiewe onderontwikkeldheid van die eens kommunistiese Oos-Europese lande is vir Wes-Europese lande ook problematies. Dink maar aan wat tans bv finansieel van Wes-Duitsland geverg word om Oos-Duitsland tot ‘n hoër ekonomiese peil te ontwikkel. Rusland het ‘n oneindig groter agterstand.* Dan is daar die Moslemgebiede in Rusland, bv sommige state in Koukasië (Dagestan, Ingushetië, Kabardino-Balkarië, Karashië-Tsjerkessië en Tsjetjsenië), maar ook in die hartland van die Russiese federasie, soos die republieke Tatarstan (hoofstad Kazan) en Bashkortostan (hoofstad Ufa). [* Alexander Dugin skryf: “Where is Russia? Like many other societies, except the Western ones, we are, of course, fundamentally behind” (bron hier onder, Kindle 1524).]

Wat ek interessant vind, is dat daar sedert 1934 ‘n selfregerende Joodse gebied/”oblast”, bekend as Yevrey, 36 000 vierkante kilometer groot, in die verre ooste van Rusland aan die Chinese grens is. Die doel met die amptelike erkenning van hierdie aparte gebied is die bevordering van Joodse kultuur. Die hoofstad, Birobidzhan, het bv ‘n Joodse universiteit en daar is Joodse skole en ‘n radiostasie. Hoewel min Jode in hierdie gebied oorgebly het, vra ‘n mens jou af: Wanneer word ‘n eie geografiese gebied deur Suid-Afrika se swart politieke bewind vir Afrikaners gegun sodat hulle hulle eie kultuur so onafhanklik moontlik kan uitbou, bv met eie skole en ‘n eie universiteit? Waar is die plegtig beloofde wigte en teenwigte?

‘n Groter mate van eenheid tussen Europa en Rusland sal Europese kultuur myns insiens verwater. Charles de Gaulle (1890-1970), daarenteen, was gesteld op Europese identiteit en het hom kultureel veel eerder eens met Rusland as Amerika gevoel. Hy het gedink dat Wes-Rusland by Europa hoort, maar dat Oos-Rusland (anderkant die Oeral-bergreeks) te Asiaties met die oog op groter assosiasie met Europa is. Sedertdien het hierdie situasie vererger (het die kloof vergroot) weens die grootskaalse instroming van Chinese in die verre ooste van Rusland. Dit is nog ‘n voorbeeld van neo-nomadisme. De Gaulle was ook ongeneë om Brittanje as deel van (die vasteland) Europa te beskou. Uittrede uit die Europese Unie kan/sal Brittanje van Europa distansieer en hom al hoe meer ‘n satellietstaat van Amerika en (sommige) Statebondslande maak.

Die idee van Eurasië, selfs as ‘n politieke eenheid, kom in hedendaagse nuwe regse geledere voor. Guillaume Faye “uses the terms Eurosiberia or Septentrion to describe the geopolitical and biocultural entity he is fighting for. Eurosiberia encompasses Europe and the Asian part of Russia, from the Atlantic to the Pacific coast. He also envisions this as a possible political entity in the future” (Daniel Friberg, The real right returns: A handbook for the true opposition, London: Arktos, 2015, 138p; Amazon Kindle $5,69, 1152). Septentrion is ‘n Latynse benaming vir noordelike gebiede.

Die Eurasië-moontlikheid dateer ver terug en word ook in bv George Orwell se roman oor die toekoms, Ninety Eighty-Four (1949), aangetref. Deesdae kom die Eurasië-eenheidsgedagte egter veral van Rusland, vir wie dit oënskynlik groter voordele as Europa inhou. Vladimir Putin beskou die ontbinding van die Sowjetunie in 1991 as die grootste ramp wat Rusland getref het. Baie Russe het in hierdie proses polities magtelose minderhede in talle onafhanklike oud-Sowjetlande geword. In Oos-Oekraïne (Donbass) is etniese Russe in die meerderheid (hoewel hulle skaars 20% van die Oekraïne se totale bevolking is). Hulle wil eerder weer by Rusland aansluit. Daarteenoor streef die Oekraïniese regering (met sy steunbasis veral wes van die Dnieperrivier) na lidmaatskap van die Europese Unie en Navo. Poetin wil dit ten alle koste verhoed, want dit kom neer op Europese/Westerse indringing in Rusland se tradisionele invloedsfeer. “The Eurasian Union is meaningless without Ukraine … ‘Russia experts have always considered that country the crown jewel – and even a necessary anchor – of any successful version of the Eurasian Union”(James Heiser, bron hier onder, Kindle 1519). Ek kan Anna Reid se boek, Borderland: A journey through the history of Ukraine (London: Phoenix, 1998, 258p) as ‘n buitengewoon goeie leeservaring aanbeveel.

‘n Ander oud-Sowjetland, Georgië (Josef Stalin se geboorteland en waar ‘n aantal Suid-Afrikaanse boere hulle gevestig het), se strewe is insgelyks weswaarts, maar sy grondgebied is weggekalwe deur die Russiese besetting van Suid-Ossetië (in die noorde) in 2008, asook Abtjasië (in die noordweste) se onafhanklikheidsverklaring en erkenning deur Rusland in 1993. Daarby is Ajarië (in die suidweste van Georgië) reeds sedert 1921 in ‘n groot mate selfregerend.

Poetin se imperialistiese strewe blyk uit die anneksasie van die Krimskiereiland en sy pogings om oud-Sowjetstate, soos Belarus, Kazachstan en Kirgisië, asook Armenië, nouer by Rusland te betrek. Dit kom neer op ‘n strewe na ‘n groter of pan-Rusland. Laasgenoemde vyf lande vorm sedert 2015 die sogenaamde Eurasiese Ekonomiese Unie (EEU). Geen werklik Europese land is egter tans deel van die EEU nie, maar dit is duidelik dat Rusland hiermee eerder wes- as ooswaarts mik, as direkte mededinger van die Europese Unie. Soos die naam aandui, is die EEU ‘n suiwer ekonomiese alliansie; dus nie ‘n politieke en militêre assosiasie nie, behalwe in die geval van Rusland en Belarus, wat terselfdertyd ook ‘n politieke alliansie gevorm het. Poetin se imperiale begeertes kan deur ‘n Eurasië in die ware sin van die woord bevredig word, mits Rusland die leidende moondheid is. Daarom kan bv China en Indië kwalik hierby betrek word.

Alexander Dugin

Na die ontbinding van die Sowjetunie in 1991* het die geopolitikus Alexander Dugin (gebore in 1962) seker die bekendste propagandis vir Eurasië geword. Maar vir hom gaan dit eerstens om die vereniging van alle Russiese sprekers en tweedens om die herrysing van die Sowjetunie. Ander Europese lande kan betrek word mits die sentrale politieke beheer in Moskou gesetel is en (hoofsaaklik) deur Rusland bepaal word; al ontken Dugin soms dat hy Russiese dominansie voorstaan. Derdens beywer Dugin hom vir ‘n Slawies-Turkse alliansie, hoewel Rusland se militêre bedrywighede in Sirië sedertdien betrekkinge met Turkye versuur het. Samewerking met ‘n Europa wat ‘n substansiële Moslembevolking het, is vir Rusland nie so problematies soos vir Wes-Europa nie. Toe die Sowjetunie bestaan het, het Rusland oor baie meer Moslemonderdane as tans regeer. [* Hierna het die CIS (Commonwealth of Independent States) tot stand gekom. Heiser (bron hier onder) lys hulle soos volg: “Russia, Armenia, Azerbaijan, Belarus, Kazakhstan, Kyrgyzstan, Moldova, Tajikistan, and Uzbekistan. Turkmenistan is an unofficial, associate member” (Kindle 1174).]

Elektroniese weergawes van vyf Dugin-boeke is by Amazon beskikbaar. Ek het die volgende een gelees: Eurasian mission: An introduction to neo-Eurasianism (Arktos, 2014, 183p; Amazon Kindle $5,12). Dit is ‘n saamflansing van verskillende Dugin-tekste. Daar is te veel herhaling. Die vertaling laat ook veel te wense oor. Dugin se denke is onderhewig aan talle invloede. Hy slaag nie daarin om daaruit ‘n duidelike, sinvolle sintese te skep nie. Sy denke is verwarrend en gevolglik ook sy skryfwerk. Ek kan kwalik sy publikasies aanbeveel as ‘n leeservaring wat die moeite werd is. Maar sy uitgesproke doel, te wete die bevordering van beskawing(Kindle 68), is eerbaar.

Omdat Eurasië volgens Dugin van die Atlantiese tot die Stille Oseaan moet strek, skryf hy: “Russian civilization possesses some of the same features as Europe [bv Slawiese kultuur en taal, asook Ortodoks-christelike religie (227)] and some of the features of Asian culture (above all of the Turanian* type)” (81; ook 181). “Eurasianism” (“civilizations of the Land/continentalism/ Old World”), kortom die goeie, word deur Dugin met “Atlanticism” (“civilizations of the Sea/New World”, naamlik Brittanje, Amerika en die ander lande in die westelike halfrond), kortom die slegte, gekontrasteer (121, 163, 170, 439). Europa se redding lê glo daarin dat dit aansluiting ooswaarts moet soek; nie weswaarts soos tans nie. Op die oomblik “Europe is the West, and decline is its essence” (1805). [* “Turanian” gryp terug na die Mongools/Turkiese oorsprong in sentraal Asië van Russiese en deels ook Europese beskawing (721). Daarom skryf Dugin: “Continental Eurasia is the cradle of human culture and civilization” (551).]

Naas liberalisme (met sy klem op die individu), kommunisme (met sy klem op klas) en fascisme (met sy klem op die staat of ras) wil Dugin ‘n Vierde Politieke Ideologie (met sy klem op mense) tot stand bring (139, 1817). “It is easy to see that the secularization of Western Christianity gives us liberalism. The secularization of the Orthodox religion gives us Communism” (3036). Van homself sê Dugin: “I am Russian Orthodox” (3023), maar dit is maar net een van die ideologieë wat hy op die een of ander stadium in sy lewe aangehang het. Nogtans kan dit help om die duidelike reste van kommunisme en veral sosialisme in sy geskrifte te verklaar. Hy was bv betrokke by die stigting van die Nasionale Bolsjewistiese Party.

Volgens Dugin sal sy Vierde Politieke Ideologie van die toekoms anti-kapitalisties, anti-liberalisties, anti-kosmopolities en anti-individualisties wees en aansluiting by sosialisme vind (1620); “beyond Right and Left” (2948). Maar dan skryf hy tog ook: “We must create strategic alliances to overthrow the present order of things, of which the core could be described as human rights, anti-hierarchy, and political correctness” (3011). As teenvoeter vir globalisering* en imperialisme sal alle groepe in sy Eurasië glo toegelaat word om hulle eie identiteit, kultuur, taal en waardes te behou (581, 587). [* “Globalization is a one-dimensional, one-vector phenomenon that tries to universalise the Western (essentially Anglo-Saxon and American) point of view concerning how to best manage human history … It … has reached its peak through the domination of the United States of America. Globalization is the imposition of the Atlantic paradigm” (641).]

“The nations of Eurasia must be free and independent” (593). Dit is makliker gesê as gedaan: “The Caucasus in the most problematic region of Eurasian integration because its mosaic of cultures and ethnicities easily leads to tensions between peoples” (795). Elders skryf hy: “There will no longer be traditional states. Instead, there will be new, integrated civilizational structures … united into … geo-economic zones” (904). “The liquidation of European spiritual unity was part of the origin of European nationalism” (1793). Dugin se Vierde Politieke Teorie beoog “the refusal of any kind of nationalism, chauvinism, Eurocentrism, universalism, racism, or xenophobic attitude” (1793).

James Heiser

Dugin se idees wek die indruk dat hy hoogs idealisties en onprakties is. Maar om groter duidelikheid te probeer kry oor presies wat hy bedoel, is dit wenslik om ‘n boek oor Dugin te lees, bv James D Heiser se “The American empire should be destroyed”: Aleksandr Dugin and the perils of immanentized eschatology (Malone: Repristination Press, 2014, 130p; Amazon Kindle $11,34). Die laaste deel van die boektitel verwys na Dugin se “paths of perfectionism which are meant to be accomplished in this life (thus their goals are ‘immanentized’) (1309). Die oorwinning van die goeie oor die slegte sal eskatologies, dus einddinge oftewel die einde van die geskiedenis, wees (1309).

Heiser wei uit oor tradisionalisme, gnostisisme, ortodoksie, mistisisme, okkultisme en satanisme om irrasionele elemente in Dugin se denke bloot te lê. Dugin beskou sy saamflansing as standhoudende/”perennial” filosofie (352). “Unless one understands that Dugin’s Traditionalism provides a fundamentally theological character to his cultural and geopolitical proclamations and prognostications, it is impossible to grasp the heart of his position” (256). Dugin “is prepared to remake the world in keeping with that Traditionalist doctrine” (360). Heiser skryf ook oor die invloed wat die Europese Nuwe Regses veral aanvanklik op Dugin se denke uitgeoefen het, bv voorlopers soos René Guénon (1886-1951) en Julius Evola (1898-1974). Hy was veral vatbaar vir die idees van die latere Franse Novelle Droite, bv Alain de Benoist (gebore in 1943) (546).

Dugin is ‘n Russiese lojalis wat sterk anti-Amerikaans en anti-Westers (eerder as anti-Europees) is. Die Weste word gedemoniseer (1528). Volgens hom is dit die stryd tussen die goeie en die slegte. Hy skryf: “The American Empire must be destroyed.” Hoekom? “Because it is at the center of the expansion of the ‘kingdom of the Antichrist'” (89). “Globalisation is … the kingdom of the Antichrist. And the United States is the centre of its expansion” (1615). In hierdie sin is Eurasiënisme ‘n “armed doctrine” (969). Die teoloog Heiser beskuldig Dugin van sowel politieke as religieuse skynheiligheid (264). Sy idees is “politicized Orthodoxy” (1528).

Volgens Dugin is die goeie mense van bv Nordiese en Russiese oorsprong, afkomstig van “Arctogaia/Hyperborea” (337). “Arktos” beteken “die noorde” en “gaia” beteken “land”. Dit verwys na die mitiese land by die noordpool waarvandaan die Ariërs glo oorspronklik kom (629). “Hyperborea” is die Griekse mitiese land (1027). Die Westerse/Atlantiese teenhanger hiervoor is Atlantis (1047), ‘n ander Griekse mitiese land. Dit is deel van Dugin se “sacred geography” (1075). Die punt is dat die wêreld volgens Dugin nie “unipolar” (dus Amerikaans oorheers) moet wees nie, maar “multipolar”, sodat ander geografiese gebiede ook na waarde geskat word en tot hulle reg kan kom (1120).

Die verwerkliking van ‘n Eurasië bly myns insiens problematies. Dugin skryf: “Civilizations are cultural and religious communities – not ethnic-national ones” (850, 1018). Eurasië behels “the union of Slavs and Turks, Muslims and Orthodox” (717; ook 1005). Maar dit is juis hierdie elemente wat in 1991 uitmekaar gespat het toe die Sowjetunie tot ‘n einde gekom het. Poetin geniet aanvaarding by baie van die Europese Nuwe Regses juis omdat hy uitgesproke nasionalisties is. Die bykans 10% Moslems in die Russiese federasie pas moeilik hierby in. Daar word soms beweer dat Poetin deur Dugin se idees beïnvloed word, maar hy is geen slaafse navolger nie. Poetin is selektief in wat hy doen: “Putin has seized on some of them [Dugin’s ideas] to further his own goals” (885).

Heiser verskaf die volgende opsomming: “What Dugin offers the world in Eurasianism is both a geopolitical ideology, and an occult, political religion with its roots in Traditionalist teachings. What remains to be seen is how many adherents of the ideology will also be converted to the religion” (1573).

Slot

Ekonomies en militêr kan die vergroting van ‘n geografiese gebied sin maak. Kultureel kan die gevolge egter uiters destruktief wees. Polities kan dit onafhanklikheid aantas en selfs vernietig. Hierdie verskynsels volg nie noodwendig na die sluiting van verdrae nie. ‘n Oorlog kan ‘n etniese groep se politieke mag beëindig en sy kultuur ondermyn. In hoogs uitsonderlike gevalle (soos in 1990/1994 in Suid-Afrika) word ‘n volk weens onoortrefbare onnoselheid uit sy toekoms bedrieg. Sedertdien verseël ongebreidelde (onwettige) immigrasie Afrikaners en ander blankes se lot verder.

In Europa gebeur iets soortgelyks. Grootskaalse (onwettige) immigrasie word reeds dekades lank toegelaat. Aanvanklik is dit selfs aangemoedig. Die negatiewe gevolge wat dit vir die tradisionele inwoners inhou, is om polities korrekte sogenaamde morele redes grootliks verswyg. Soos in Suid-Afrika word dit sonder meer van die blankes verwag om die gevolge gelate te aanvaar; op die lange duur sluit dit selfs hulle eie uitwissing in.

Maar dan kom iemand soos die teoloog Braam Hanekom, wat leiding in die NG Kerk en in die breër samelewing probeer gee, met die waarneming dat wat in Europa gebeur (wesenlik) verskil van wat reeds in die nuwe Suid-Afrika gebeur het (Die Burger, 23 deser, p 13). Op sy naïewe manier verwys hy selfs na “mooi stories van omarming” (dus die handevatsindroom) en “dat onderwys en opvoeding een van die belangrikste teenvoeters vir terreur is.” Asof dít die etnies-kulturele kloof sal oorbrug. Asof dit onwettige, dus misdadige, instroming vergoeilik. Asof die soort “egalisering” wat op die lange duur hieruit kan voortvloei in die blankes se belang gaan wees. Dan sleep Hanekom vir Donald Trump by en verkwalik hom dat hy terughunker na ‘n vervloë identiteit: “Make America great again.” Met ander woorde volgens Hanekom moet die blankes blykbaar gedwee aanvaar alles wat opgedonder is, asook sommer alles wat nog opgedonder gaan word.

“Europa het my opnuut laat besef dat ‘n wêreld met geslote gemeenskappe en identiteite vir eers verby is. Ook in Suid-Afrika gaan ons in die toekoms al meer ‘n Afrika-gesig ontwikkel,” waarmee Hanekom blykbaar bedoel groter vereniging met en behae in die res van (swart) Afrika. Ons almal moet dus teen wil en dank kultureel verafrika. Hierteen opper hy geen beswaar hoegenaamd nie. Vir hierdie situasie deel hy selfs skuld uit: “Die grense van Afrika is in elk geval baie kunsmatig en eens op ‘n tyd in Europa getrek.” Myns insiens is dit dan nogtans die dure plig van Europese nasate om te sorg dat daardie (onvolmaakte) grense eerbiedig word. Hoekom? Ter behoud van Europese kultuur en beskawing in Suid-Afrika, wat uiters skaars bates in Afrika is en tydens die blanke politieke bewind (1652-1989) lofwaardig uitgebou is.

Soos Nelson Mandela, of nie…

Niger, die arm uraanryke land, se president Mahamadou Issoufou het 92 persent van die stemme in die omstrede tweede rondte verkiesings, wat deur opposisiepartye geboikot word, op hom verenig.

Die amptelike verkiesingsuitslae is Dinsdag bekend gemaak.

Sondag se verkiesing is deur ’n lae stempersentasie gekenmerk en die verkiesingskommissie sê Amadou kon net sewe persent van die stemme op hom verenig.

Issoufou se enigste teenstander, Hama Amadou, is sedert November in aanhouding weens ‘n wankelrige klag oor sy betrokkkenheid by babahandel.

Amadou moes van agter tralies sy veldtog voer nadat hy op 14 November in hegtenis geneem is op ‘n klagte wat allerweë as vals beskou word.

Hy het boonop enkele dae voor Sondag se verkiesing vir mediese behandeling na Frankryk gevlieg.

Amadou, die opposisieleier, het aanvanklik nie gelyk of hy die tweede ronde gaan haal nie.

“Van die gevangenis na die presidentskap, net soos Nelson Mandela!” het sy ondersteuners egter entoesiasties buite die tronk geskree toe hy wel deurgedring het.

Issoufou het in die eerste rondte in Februarie 48,4 persent gewen en Amadou het 17,7 persent van die stemme behaal.

Kiesersdeelname was krities ná die opposisie se versoek vir ’n verkiesingsboikot.

Issoufou voer aan dat hy ‘n groot vennoot van die Weste is in die stryd teen djihadiste. Die VSA en Frankryk het albei hommeltuigbasisse in Niger.

Issoufou het ná die aankondiging van die amptelike uitslae beloof om “gedurende hierdie mandaat, al my energie te gebruik om te reageer op die aspirasies van die mense van Niger”.

Hy sê die verskerping van veiligheid, die versterking van die demokrasie en die waarborg van voedselveiligheid sal sy prioriteite wees.

“Kom ons verenig en mors nie energie op ydele stryery nie,” het die president gesê.

In die verkiesing het die 64-jarige Issoufou, ’n voormalige mynbou-ingenieur met die bynaam “die leeu” te staan gekom teen die 66-jarige Amadou, ’n voormalige eerste minister en speaker van die parlement, bekend as “die feniks” vir sy vermoë om politieke terugkere te maak.

Die COPA 2016 opposisie-koalisie sê die stempersentasie was ’n skamele elf persent, ondanks die aanvanklike amptelike skatting van 56 persent.

In ‘n chaotiese streek, blyk die land ‘n hawe van stabiliteit te wees: In die noorde lê die Libiese konflik, jihadiste bly aktief in Mali en Boko Haram dreig Nigerië na die suide.

Minstens drie mense is gedood in geweld in Niger teen die Franse koerant, Charlie Hebdo, oor spotprente van die profeet Mohammed in 2015.

Die polisie moes traangas gebruik om woedende skares klipgooiende Moslems in bedwang te hou wat kerke aan die brand gesteek het en winkels in die hoofstad Niamey geplunder het nadat owerhede ‘n vergadering deur die plaaslike Islamitiese leiers verbied het.

‘n Polisiekantoor is ook aangeval en ten minste twee polisiemotors is toe verbrand.

Karel Combrinck: Ope brief aan FW de Klerk

Mnr De Klerk, nou wil ek u eers ‘n guns vra : U is nou tagtig jaar oud. Moet tog asseblief nie iets onbesonne aanvang soos om lepel in die dak te steek voor die boere kan organiseer om u onderstebo op te hang nie.

Dis verbysterend dat daar nog mense is wat die vermetelheid en dikvelligheid kan hê om u skandelike oorgawe aan ‘n kommunistiese ANC-terroristebende te probeer verdedig. Lyk baie na ‘n nostalgiese uitstappie van ‘n paar van u lakeie na die dae toe u nog «president» was. Of miskien is daar mense wat sleg slaap oor wat hulle aangevang het.

Kom ons kyk na ‘n paar van hulle patetiese pogings :

In Die Burger van 18 deser verskyn ‘n artikel deur ene Alet Janse van Rensburg wat ondermeer soos volg lui :

«Diegene wat oudpres. FW de Klerk se hantering van die destydse onderhandelinge vir ’n demokratiese Suid-Afrika kritiseer, moet besef daar was geen alternatief vir die bestel wat hy suksesvol onderhandel het nie.

Só het oudkollegas van De Klerk hom Vrydag op sy 80ste verjaardag geprys vir die leierskap wat hy in ’n kritieke tyd in die land se geskiedenis aan die dag gelê het .»

U sal merk, mnr de Klerk, dat die berig, wat in beginsel veronderstel is om objektief en neutraal te wees, in kenmerkende Burger-styl duidelik in u guns bevooroordeeld is. Die inleidende paragraaf, wat sg die mening van u oudkollegas weergee, stel onomwonde u beleidsrigtings in ‘n positiewe lig. «Leierskap wat hy in ‘n kritieke tyd tyd in die land se geskiedenis aan die dag gelê het» bevat ook duidelik ‘n oordeel dat u beslissings reg en tot voordeel van die land en sy mense was. In belang van ewewig sou ‘n mens kon verwag het dat die berig ook die menings sou dra van mense wat minder lof vir u «onderhandelde» oorgawe het. Maar Die Burger, soos ons weet, het geen voorliefde vir objektiwiteit of ewewigtigheid nie.

En dan, mnr De Klerk, die ewige getokkel oor ‘n «onderhandelde» skikking: Hoeveel onderhandelingsvermoë en hoeveel diplomasie is nodig om ‘n land weg te gee?

«Dr. Kraai van Niekerk, destydse minister van landbou in die oorgangskabinet, het gesê ondanks kritiek teen De Klerk sou Suid-Afrika nie die demokrasie gehad het wat hy vandag het as dit nie vir De Klerk was nie.» Nogal ‘n taamlik onbeholpe sin, maar toemaar.

Maar die vraag is watter soort demokrasie het Suid-Afrika vandag en is dit die soort demokrasie wat enigiemand wil hê, een onder meer waar die Guptas besluit wie kabinetsministers moet wees? «Oorgangskabinet»! Watter soort gedrog is dit? Oorgawekabinet miskien. As ek die sin ietwat kan wysig: «Sonder De Klerk sou Suid-Afrika nie die katastrofiese en totaal mislukte demokrasie gehad het wat hy vandag het nie.»

En van die kant van die ou aartsbedrieër en vermaakliheidskunstenaar, Pik Botha :

“Hoewel daar baie ekonomiese en politieke druk teen apartheid was, was dit ’n etiese en morele motivering wat De Klerk daartoe gedryf het om ons daaruit te lei. Ons het besef dat dit waarmee ons besig is («apartheid»), sonde is en ons kon dit nie langer doen nie.”

Ons was nie in staat om ons land te behou nie, maar ons het darem die tweede prys gewen: Ons was «moreel». Mnr De Klerk u weet tog dat wanneer ‘n mens wil swig voor druk dan klink dit beter om te sê dis weens «morele redes» as om te erken «ek gooi die tou op». En dan, asseblief , wil Pik Botha sowaar vir ons kom preek oor wat «sonde» is? Kan ‘n mens grotesker!

Maar dan gaan die ou amateurgoëlaar voort :

“Daardie referendum het aan die ANC gewys dat twee derdes van die wit mense in die land verkies het dat De Klerk en sy regering die toekoms namens hulle onderhandel. Dit het ons gered toe alles in die weegskaal was. Ons sou nie uit ’n swakkere posisie kon onderhandel nie.”

U het dus uit ‘n posisie van krag onderhandel. Maar wat het u dan nou juis in u posisie van krag bereik? U sou, uit ‘n posisie van krag, ‘n vorm van selfbeskikking vir ons kon beding het. Maar dit is nie ‘n «alternatief» waarin u belang gestel het nie. U het net niks vir ons beding nie behalwe spookasems. Geen wonder Cyril Ramaphosa en die ANC-onderhandelingspan kon hulle gelag vir u nie beteuel nie. ‘n Mens sidder by die gedagte aan wat u sou «beding» het uit ‘n posisie van swakheid! Soos Pik Botha dit duidelik maak, die gedagte met die referendum was om die ANC te beïndruk en instede daarvan dat hulle beïndruk was, het hulle vir u gelag.

«Dr. Stoffel van der Merwe, oudminister van inligting en die uitsaaiwese, het gesê «mense vergeet dat ’n kompromis van nature iets is waarmee beide partye nie heeltemal tevrede is nie, maar waarmee albei kan saamleef. Daar was geen alternatief vir die stelsel wat hy suksesvol onderhandel het nie».

Weer die mite van «suksesvolle» onderhandeling en «geen ander alternatief nie». U hartsbegeerte was, soos u self sê, om die mag aan die ANC oor te gee, die mooiste dag in u presidensie. Het u hoegenaamd na ander alternatiewe gekyk? Wees tog vir een keer eerlik en erken kapitulasie was die enigste alternatief wat u oorweeg het. U het ons die verderf ingelei met oëverblindery oor «geen ander alternatief» nie. Volgens u was die enigste keuses apartheid of totale oorgawe. Dis net nuttige idiote wat dit kon glo. En ongelukkig is hulle altyd in die meerderheid.

En waar in hemelsnaam is die kompromis ? Dis tog bloot politiekery. Kompromis beteken in gewone taal «iets vir jou en iets vir my». Hulle het ‘n land present gekry en ons?

Nog Stoffel:

“Dit was grootliks te danke aan De Klerk wat in 1990 die sameloop van omstandighede – wat ’n unieke geleentheid geskep het vir ’n vreedsame oorgang – berekend benut het.”

Vreedsame oorgang miskien, maar vreedsame oorgang na wat? En hoe kon dit anders as vreedsaam wees as u die land eenvoudig verniet weggegee het? Waar is dus nou die wonderwerk?

(Kraai) Van Niekerk het ook gesê dat Suid-Afrika «gelukkig was om iemand soos De Klerk te hê wat die moed van sy oortuiging gehad het om die land op ‘n verantwoordelike wyse vorentoe te neem».

Die «moed» gehad om die land «vorentoe» te neem! Maar, mnr De Klerk, u weet dit tog, alles het inteendeel sedert u oorgawe agteruit gegaan en gaan nog steeds verder agteruit. Die «moed» wat u openbaar het en die «vorentoe» waarvan Van Niekerk en Van der Merwe praat, is moed en vooruitgang uit die oogpunt van die New York Times.

Die knaende refrein van «suksesvolle onderhandelings» laat ‘n mens ook noodwendig wonder wat «suksesvolle» onderhandelings mag beteken. As ‘n mens mooi lees en mooi luister, beteken dit oorgawe aan die ANC sonder bloedvergieting. Vanselfsprekend sal niemand bloed vergiet wat ‘n land verniet kry nie. As bloed vergiet moes word om ons selfbeskikking te waarborg, dan moes dit gebeur. Ons bloed is herhaaldelik deur ons geskiedenis heen vergiet, in die Anlo-Boere-oorlog, jare lank in Angola en elders, ter wille van ons vryheid. Om te sterf ter wille van ons vryheid sou tog eindeloos meer moreel gewees het as hierdie eerlose en vernederende oorgawe. En dan, mnr De Klerk, wat van al die bloed van witmense wat nou op plase en elders vergiet word? Alles deel van u «demokratiese» oorgang ?

U het ons die verderf ingelei met oëverblindery oor «geen ander alternatief nie». Daar was ander keuses ook behalwe apartheid of oorgawe en u weet dit, maar u het nie die wil en die «moed» gehad om hulle te oorweeg nie. U het net uitgesien na die grootste dag in u presidensie.

Baie van ons, Mnr De Klerk, en ek glo al meer en meer, is oortuig daarvan dat u motivering nie moraliteit was nie, maar eerder lafhartigheid, soeke na internasionale gewildheid en eiebelang. U het die wêreld gewen deur u siel te verkwansel. Nelson Mandela het van u ‘n wêreldfiguur gemaak: Die grootste hensopper in die geskiedenis.

ANC jou rassistiese De Klerk uit

Die ANC nasionale uitvoerende lid, Nathi Mthethwa het oudpresident FW de Klerk daarvan beskuldig dat hy steeds toegewyd is aan sy rassistiese verlede.

Mthethwa, wat ook die Minister van Kuns en Kultuur is, het by ‘n ANC Jeugliga-saamtrek in Soshanguve, noord van Pretoria gepraat.

Hy sê die ANC sal nie toelaat dat rassiste hom oor rassisme leer nie, het RSG berig.

Hy sê die vrylating van oudpresident Nelson Mandela uit die tronk was nie uit die goedheid van De Klerk se hart nie, maar omdat die ANC hom met geen ander keuse gelaat het nie.

Dan Roodt: Raak dadelik apaties oor Zuma: ‘n ope brief aan Afrikaners

Geagte Afrikaners,

Waarskynlik het u opgemerk dat die ANC-SAKP, daardie goddelike organisasie wat eens aan ons voorgehou is as ‘n hemelse seën vir die land, nie meer so gewild in die Engelse media is nie. En as ek praat van “Engelse media” sluit ek koerante soos Beeld en Die Burger daarby in. In elk geval word die meeste van hul meningstukke letterlik vanuit Engels vertaal en die res word deur mense geskryf wat volledig teen die hele Afrikaanse tradisie van 1652 tot nou gekant is.

“Zuma moet val” is die nuwe “meem” wat ons voorgehou word. Waarom? wonder ‘n mens. Wat is die verskil tussen Zuma en Mbeki? Of selfs Zuma en Mandela? Albei is Nguni-sprekers wie se enigste opvatting van politiek dié is wat deur hul Engels-marxistiese meesters aan hulle geleer is.

Sedert 1994 en selfs daarvoor, word Suid-Afrika aangehits om revolusie te voer, te “transformeer”, alles radikaal te verander: ons ekonomie, ons skole, ons universiteite, ons plekname, ons geskiedenis, selfs die menslike geslag; mans en vroue moet verdwyn en slegs “nie-seksistiese” hermafrodiete moet oorbly. Elke dom Rooinek in Johannesburg of Kaapstad het saam-saam gemarsjeer in elke optog ten gunste van die revolusie. Noudat die onvermydelike gebeur, met die rand wat daal en die ekonomie wat lyk asof hy in die hek gaan duik, moet die remme aangeslaan word.

Die Rooinekke – hulle wat jare lank gal gebraak het oor die “dom Afrikaners”  en hul “misdaad teen die mensdom, die verskriklike apartheid” – kyk nou om hul rond en wonder hoe hulle hierdie warmgemaakte rooi Ford Cortina, die revolusie, gaan keer! Maar natuurlik, doer in die hoek, met sy stommerikhoedjie en “I-must-not-speak-Dutch”-teken om sy nek, staan Japie, die Afrikaner. In Nadine Gordimer, die Engels-Joodse Johannesburger aan wie die Sweedse Akademie die Nobelprys vir letterkunde uitgeloof het, se boeke verwys sy gereeld na Afrikaners as “the japies”.

Japie staan in die hoek; hy is nie deel van die pret nie. Die korrupsie, vinnige geld en “bemagtigingstransaksies” waarvan die Johannesburgse banke en makelaars miljarde rande afgeskep het, het by Japie verbygegaan. Dit was die hele plan: om die land na hartelus te kan plunder. Maar nou is dit feitlik leeg geplunder. Binnekort gaan die staatskas dolleeg wees. Wat nou? Verder as dít het die “slim Engelse” met hul liberale teorie van die “een nasie, een land, een taal” nie gedink nie.

Vandaar dus die angsvallige oproep op “almal” (ook Afrikaners) om summier teen Zuma te agiteer en te betoog. Vanuit die moederland, Groot Brittanje, word die propagandakrane ook nou oopgedraai. Enkele dae gelede staan daar in die Britse Independent, uit die pen van ene Justin Cartwright:

South Africa is a failed state under Zuma the illiterate clansman

Was Mandela nie ook maar ‘n “illiterate clansman” nie? Van die linkse Engelse marxiste wat ek destyds as student by Wits ontmoet het, soos ene Fink Haysom, het elke enkele toespraak wat Mandela ooit gelewer het, geskryf. ‘n New Yorkse Jood het Mandela se outobiografie geskryf. Ek dink nie Mandela kon twee sinne na mekaar konstrueer nie. Maar hy was ‘n god waarvoor almal op hul knieë moes val.

Nou word Zuma as ‘n “ongeletterde Stambantoe” beskryf. As ‘n Afrikaner so iets sou kwytgeraak het, sou ‘n horde gillende Engelse en amper-Engelse soos Mal Max du Preez en Piet Kopdoek – om nie van Kallie Kriel, die vurige “antirassis” van Afriforum te vergeet nie – terstond op hom toegesak het. Hy sou as ‘n “rassis” uitgekryt gewees het. Indien hy iewers oor ‘n vaste pos by ‘n maatskappy, skool of universiteit beskik het, sou hy moes bedank of hy sou afgedank gewees het. Die Menseregtekommissie sou ‘n ondersoek geloods het. Waarskynlik sou hy voor die Gelykheidshof gedaag gewees het. Tronkstraf of ‘n aansienlike boete sou sy voorland gewees het.

Maar as jy Engels is, mag jy dit maar sê. Want sien: Zuma en sy ANC raak nou ongehoorsaam. Hulle heul met die Russe en Chinese, oor kernkragsentrales en dies meer. Anders as Mandela of Mbeki, tree Zuma nie op as veghond teen die Afrikaner nie. Nie dat Zuma die Afrikaner goedgesind is nie, maar hy sien dit waarskynlik nie as sy primêre taak om Afrikaners te vervolg nie. Hy ontspan eerder bietjie by Nkandla, met die res van sy sibbe.

Dié mnr. Justin Cartwright wat op Zuma vanuit Londen skel, is blykbaar ‘n liberale Engelsman wat in Suid-Afrika gebore is. Hy beskik selfs oor ‘n aangenome kleinkind, ‘n swartman uit Haïti. In ‘n ander artikel in die Independent stel Cartwright sy reuse-ego ten toon en word sy lewe só opgesom:

Any anxiety Frank feels about the 21st-century Rainbow Nation being wrecked by similar racial violence is eased by distance, his complacent joy in his impeccably modern family (divorce, drugs, adopted Haitian grandson), and a romanticised love affair with the South African landscape.

Die hoofkarakter in Cartwright se jongste roman, Up against the night, is ‘n afstammeling van Piet Retief:

Retief, as the novel suggests, bequeaths a complex inheritance. For urbane liberal exiles including Frank and Cartwright, he is an anchor to South Africa itself. “It sort of gives you a sense of belonging. The Boers got there a lot earlier and went through a lot more than we ever had.”

Dis die ironie: “The Boers”, asook Afrikaans en ons hele geskiedenis, het in die huidige “progressiewe”, linkse, Afrosentriese, Engelstalige Suid-Afrika opgehou bestaan. Ons word net hier en daar op ‘n trollie vorentoe gestoot as daar oor apartheid gesanik moet word. As die lui, dom, megalomaanse Engelse tantes soos Mary Metcalfe of Barbara Creecy se linkse “opvoedkunde” in die swart skole van Gauteng nie werk nie, dan is dit “apartheid se skuld”. Die Afrikaner, wat nie meer as ‘n Suid-Afrikaner gereken word nie, verteenwoordig desnietaanstaande die land se ewige sondebok. Oor die min dinge wat in die land reg loop, popel die Rooinek in sy manjifieke briljansie en links-liberale “genie”. Die res, alles wat in duie stort of skipbreuk ly, is “te wyte aan die apartheidserfenis”, waarvoor die Afrikaner tot in aller ewigheid sal boet.

Daarom, as daar ooit ‘n oomblik in die geskiedenis was wat ons nie ‘n vinger moet verroer om die “slim Engelse” uit hul verknorsing te help nie, is dit nóú. Laat hulle en Zuma se Zoeloes mekaar gerus die stryd aansê, terwyl ons langs die kantlyn op ‘n veilige afstand kyk hoe hulle vaar. Of dit ‘n Isandlwana of ‘n Rorke’s Drift gaan wees, sal ons nog maar moet sien.

Peter Bruce, die gewese redakteur van die Business Day, en wat sy hele lewe lank daarvan droom om Brits te word, braak in sy mees onlangse rubriek gal oor Zuma onder die opskrif: A damaged man. A damaged country. Asof Bruce al ooit ‘n snars vir ons land omgegee het! Al waaroor hy begaan is, is oor sy eie sak en die moontlikheid dat Zuma die ekonomie mag skade aandoen. Nadat elke ander faset van die land reeds verwoes is. Sy rubriek eindig met ‘n oproep tot die stryd teen Zuma:

Have a safe holiday — 2016 will test us all.

Gaan daar burgeroorlog in 2016 wees? wonder ‘n mens. Hoe meer histeries die Engelse media en hul Afrikaanse napraters egter oor Zuma te kere gaan, hoe meer neutraal moet ons oor die hele aangeleentheid voel. Dis nou die tyd om ‘n goeie boek te lees, saam met jou familie en vriende vleis te braai of te gaan inkopies doen in al die Engelse winkelsentrums.  Met die ekonomie wat tuimel, gaan daar binnekort baie winskopies wees. Verkoop die rand teen die dollar of die euro, of koop Krugerrande, en sit agteroor om te kyk wat gebeur.

Die enigste stryd wat die Afrikaner tans moet voer, is die taalstryd. Nog nooit was die Engelse met hul imperiale strewe om ons te oorheers en te verengels so swak soos nou nie. Daarom staan ons nou ‘n kans om Afrikaans weer te laat herleef. Die Engelse en die Zoeloes deel ‘n gemeenskaplike taal in hul provinsie Natal, daardie lustelose en arm gebied wat so sleg teen ons dinamiese Transvaal en Wes-Kaap afsteek. Laat hulle dinge tussen mekaar uitspook, met of sonder hulp van Moedertjie Brittanje.

Kom ons pas die wysheid van die ou spreekwoord toe: Twee honde baklei oor ‘n been, en ‘n derde hardloop daarmee heen. Hoe hewiger die stryd tussen die Engelse en hul ANC-SAKP-Frankenstein raak, hoe beter die kans dat ons self ‘n paar kastaiïngs uit die vuur sal kan krap.

Natuurlik bestaan daar nasionalistiese Engelse en Britte in die Verenigde Koninkryk met wie ons ‘n pad sal kan stap, net soos met die ander regse Europeërs en Amerikaners. Sulke Engelse is egter in Suid-Afrika yl gesaai. Die meeste het die heersende politieke korrektheid en kulturele marxisme volledig omhels. Wat jy saai, sal jy maai. Tot dusver het ons die meeste onder die revolusie gely, met plaasmoorde, taaldiskriminasie en antiwit rassisme. Justin Cartwright en sy vriende in Kaapstad, Durban en Johannesburg se beurt kom nou.

Deur die geskiedenis is Afrikaners nog altyd as kanonvoer deur die Engelse gebruik. Ons was dom genoeg om in 1994 ons land op ‘n skinkbord weg te gee aan ‘n klomp rampokkers wat dit wou plunder. Laat ons nie so dom wees om, noudat hulle op die punt staan om hul deel van die buit te verloor, dit nog vir hulle te probeer terugwen nie.

Tree in die belang van ons mense op: wees polities apaties. Maar bly veg vir ons taal en kultuur.

Geseënde Kersfees en alles wat mooi is.

Met vriendelike groete,

Dan Roodt

Leon Lemmer: Neville Alexander: Groot in ‘n era oorheers deur klein mensies

In ‘n normale, ontwikkelde, beskaafde samelewing is daar die vermoë om tussen goed en kwaad te onderskei. Misdaad is sekerlik een van die dinge wat met afkeer bejeën behoort te word; des te meer as ‘n land in sy geheel wêreldwyd as ‘n misdaadnes bekend staan. In die geval van Suid-Afrika word die misdadigheid van die verlede, veral van die periode 1984-1994, tot in die hede voortgesit. Onder die dekmantel van nuutgevonde vryheid is die grootste booswigte in leidende magsposisies ontplooi. Die algemene voorkoms van booswigte in topposte is eintlik al sigbare teken van FW de Klerk se beloofde wigte en teenwigte. Hoe groter die vergrype, des te meer word hierdie boosdoeners vereer. Die boodskap wat hiermee aan die gepeupel oorgedra word, is dat misdaad lonend is; selfs dat dit moontlik die lonendste, toeganklikste en volhoubaarste plaaslike bedryf is.

Daar het in plaaslike menseheugenis ‘n radikale, revolusionêre omkering van waardes plaasgevind. Onbevoegdes kwalifiseer om die hoogste poste in die land te beklee. Die allerverderflikste misdadigers word vereer en tot rolmodelle verhef. Diegene wat die morele kern van die land verteenwoordig, word verguis. Bouers word as veragtelik en brekers as voortreflik voorgestel. Van diegene wat hulle goed gedra en ‘n misdaadvrye rekord het, word verwag om herhaaldelik om verskoning te vra. Almal wat weens ernstige misdade op Robbeneiland aangehou is, word egter sonder meer as goed geklassifiseer. In hierdie konteks word Neville Alexander (1936-2012) hier geëvalueer. Hy kwalifiseer tans vir verering omdat hy nie-wit is en veral omdat hy saam met Nelson Mandela ‘n gevangene op daardie eiland was (1964-1974). Alexander se kommunisme (Troskiïsme, dus permanente revolusie) verleen deesdae verdere glans aan hom.

Weerkaatste Mandela-lig bou op ‘n misplaaste manier aan Alexander se beeld; nie net in die politiek nie, maar ook in die akademie en ongelukkig, hoe vergesog ook al, selfs in die konteks van Afrikaans. Wie sou in die vorige eeu kon dink dat die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) hieraan medepligtig sou wees deur sy prestigetoekenning na Alexander te vernoem? (Praag 17 September). Weens geestelike ontreddering tree universiteite deesdae eerder polities as akademies korrek op. Die allerheiligstes in die NG Kerk spreek hulle seën oor bv die Belhar-belydenis en homoseksualiteit uit. Waarom kan die ATM dan nie maar probeer om Robbeneiland pleks van die Taalmonument tot die toonbeeld en gevangenes soos Mandela en Alexander tot die vaandeldraers van Afrikaans te verhef nie? Mandela het immers Ingrid Jonker se gedig “Die kind” in die parlement voorgedra.* Uiteindelik kan hierdie ingesteldhede tog maar net tot die vernietiging van onderskeidelik die akademiese lewe, die NG Kerk en Afrikaans lei. Die huldiging van Jonker vandeesmaand by die kykNET Foxwood-fees (LitNet 13 deser) word ongetwyfeld deels deur linkse politiek gemotiveer.

[* Die gedig handel oor ‘n swart kind wat deur die blanke bewind se veiligheidsmagte gedood is. Dit is dus duidelik dat Mandela ‘n politieke motief gehad het toe hy hierdie gedig uitgesoek het. Omdat alles wat Mandela sedert sy vrylating in 1990 gedoen het normaalweg gunstig bejeën is, is sy optrede in die parlement geloof as ‘n erkenning van Afrikaans. Die misbruik van die gedig vir politieke doeleindes word voortgesit. Bongani Ndodana-Breen, wat die oratorium Credo, gebaseer op die Vryheidsmanifes, gekomponeer het, het nou ook “Die kind” getoonset. Vir die komponis gaan dit oor “die immoraliteit van apartheid”. Die “militarisering van die apartheidstaat” word in Afrikaprotesmusiek verklank. ‘n “Struggle-lied ‘Oliver Tambo thetha noBotha’ (Oliver Tambo praat met Botha)” word aangehaal. “Die bekroonde sopraan Goitsemang Lehobye gaan in die première sing.” Die komposisie sal op 22 deser in die Kaapstadse stadsaal deur die Kaapstadse Filharmoniese Orkes uitgevoer word (Die Burger, 12 deser, p 9).]

Dit is moontlik na aanleiding van die ATM se Alexander-manie dat LitNet op 28 September ‘n teks van Alexander, wat uit 2001 dateer, hergepubliseer het: “Die oorlewing van die nie-dominante tale van Suid-Afrika“. Dit is ‘n voordrag wat hy by die KKNK gelewer het. Hierdie betoog gee ‘n verteenwoordigende aanduiding van Alexander se taalbenadering en bevestig myns insiens dat hy ‘n randfiguur in Afrikaans was en glad nie iemand wat met reg op ATM-verering aanspraak kon maak nie; veral nie in vergelyking met talle groot geeste in die Afrikaanswêreld nie. Sy nie-wit- en Robbeneiland-status was deurslaggewend.

Soos dit ‘n ANC-aktivis betaam, opper Alexander geen beginselbeswaar teen elf amptelike tale met (teoreties) gelyke regte nie. Daardie gelyke regte moet, volgens hom, in die praktyk toegepas word. In werklikheid is dit onprakties, maar diegene wat oor die taalopset in die nuwe Suid-Afrika onderhandel het, het (soos in so baie ander opsigte) nie deur die ANC se sluwe plan gesien om die koloniale taal Engels in die praktyk eintlik die enigste amptelike taal te maak nie. Deur verraad in eie geledere is die land, Afrikaners en Afrikaans sedert 1990/1994 ernstige skade berokken.

In die geval van universitêre onderrigtale is daar diegene wat dink dat dit aan “die mark”/aanvraag oorgelaat moet word, wat “die doodsvonnis vir ‘n relatief klein taal soos Afrikaans sou beteken … dit in die moderne regsgeskiedenis en in die praktyk tog vas staan dat die dominante taal of tale altyd op die sogenaamde vrye mark sal seëvier.” Hierdie benadeelde posisie van Afrikaans volg uit die bepalings in die grondwet, maar Alexander erken dit nie uitdruklik nie; ook nie dat Engels vanweë die grondwet baie gebaat het en dat Afrikaans die enigste plaaslike taal is wat (moontlik onherstelbare) skade gely het nie. Hendrik Verwoerd het Afrikaans “die taal van ons wonderlike toekoms” genoem (JC Steyn, Sonkyker, Kaapstad: Tafelberg, 2008, p 167) en dit vroeër selfs as enigste amptelike taal voorgestaan. In die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party, daarenteen, is daar diegene wat die getal amptelike tale tot drie wil verminder (Engels, ‘n Nguni- en ‘n Sotho-taal) en Afrikaans wil afgradeer van ‘n amptelike tot ‘n nasionale taal (Die Burger, 30 Junie, p 2).

Hierna oorweeg Alexander die taalverskynsel in die globale konteks en kom tot die gevolgtrekking dat daar ‘n “lemmingsvaart na eentaligheid” is, veral in die Anglo-Amerikaanse wêreld. In die Europese Unie bespeur hy egter die erkenning van veeltaligheid. Tereg bepleit Alexander politieke, biologiese, kulturele en taaldiversiteit. Ek dink nie politieke diversiteit word noodwendig deur die ANC voorgestaan nie. In daardie geledere is daar veral onder die kommuniste geen beginselbeswaar teen ‘n eenpartystaat nie. Biologiese diversiteit is ook nie hoog op die ANC-agenda nie. Dit word immers teengespreek deur die beleid van gelyk- en eendersmaking, gedwonge rasse-integrasie en nasiebou; ‘n bevolking wat reeds oorwegend swart is en daarby toenemend verswart.

As ANC-aktivis wil Alexander Afrikaans deel van so ‘n opset maak. “Afrikaans kan ‘n sleutelrol in die bevestiging van die demokrasie in Suid-Afrika speel namate dit sy bates en voordele met die ander inheemse tale van die land deel.” Alexander wil dus Afrikaans inspan om die huidige grondwetlike bedeling te onderskraag. Volgens hom moet Afrikaans nie slegs ter wille van homself bevorder word nie, maar saam met die ander inheemse tale. Afrikaans moet dus toelaat dat op hom geparasiteer word; ‘n tipiese ubuntu-oproep waarin die een party (Afrikaans) gee en die ander partye (Afrika-tale) ontvang, bv waar “die geletterdheid of ‘n leeskultuur en die een of ander Afrikataal … bevorder” word.

Dit is die soort taleverhouding wat deesdae glad nie meer as vergesog geag word nie. Die Afrikaanse Taalraad (ATR), die ATM en die Woordeboek van die Afrikaanse Taal (WAT) onderskryf die beginsel van parasitering. Die ATR wil om die dood nie letterlik ‘n Afrikaanse taalraad wees nie. Hy beskryf homself eerder as ‘n versoenings- en meertaligheidsraad. Alexander loof hierdie soort houding as ‘n bydrae tot “die uitbou en behoud van die demokrasie in Suid-Afrika” en as “een van die natuurlikste maniere om regstellende aksie sonder enige verwysing na ras of kleur te bevorder. Dit is ook een van die belangrikste maniere om te verseker dat die wil van Afrikaanssprekende mense in Suid-Afrika om die status en gebruik van die taal te behou nie ‘n masker is vir die strewe na die behoud van minderheidsvoorregte wat uit ‘n ander tydvak afkomstig is nie.” In hierdie aanhaling is daar heelwat verdraaiing waaroor ek nie uitwei nie, want dan sal my teks te lank word.

My standpunt is dat Afrikaansinstansies, soos die ATR, ATM en WAT, hulle sekerlik in hoofsaak by Afrikaans moet bepaal, indien nie uitsluitlik nie; dat Afrikaans in ‘n stryd om oorlewing teen Engels en die ANC-regering verkeer en energie en aksies dus op Afrikaans toegespits moet word. Daar moet liefs nie (ongevraagd) ten bate van Afrika-tale gearbei word nie, want jy sal waarskynlik ondankbaarheid oes en heel moontlik ook van paternalisme beskuldig word. Daar moet “nie sonder deeglike beraadslaging inisiatiewe vir andere van stapel [ge]stuur [word] nie … ons moet enige aanduiding van paternalisme en beterwetery vermy … ‘n Mens kan adviseer, maar jy moet nie voorskryf nie.” Dus, al weet blankes beter, al is swartes hulpbehoewend, mag dit nie te kenne gegee word nie. Bowenal, as jy daarby Afrikaans en Afrikaner is, onthou wat die apostel Paulus geskryf het: “Laat ons dan nie moeg word om goed te doen nie” (Galasiërs 6:9), al ontvang jy smaad in ruil daarvoor.

Alexander troos hom met hierdie ydele hoop: “dat ‘n samewerking, bondgenootskap of alliansie van die nie-dominante tale en hul sprekers in Suid-Afrika daartoe kan lei dat ‘n ewewig tussen al [!] die tale van die land herstel en gehandhaaf kan word”. Die punt is egter: Selfs al staan al tien ander tale eendragtig saam, sal Engels hulle steeds in die huidige grondwetlike bedeling oorheers. Daar moes nooit aan die vorige bedeling van twee amptelike tale getorring gewees het nie. As alternatief moes Afrikaans eerder die enigste amptelike taal gewees het, soos in 1941 deur onder andere Hendrik Verwoerd voorgestel is, want Afrikaans versinnebeeld Europese beskawing, wat eens heilsaam Suid-Afrika en Namibië tot in hulle verste uithoeke gekenmerk het. Engels was net ‘n stadstaal. Afrikaans was dié landstaal.

Alexander gaan egter selfs verder met sy goedpraat van die huidige onverkwiklike taalsituasie: “dat ons enige neiging tot diglossie op die gebied van amptelike tale moet teenwerk.” [Diglossie: “Vorm van tweetaligheid wat daarin bestaan dat daar ‘n hoër en laer vorm van dieselfde taal voorkom, een vir formele en een vir informele gebruik” (HAT).] As ons diglossie ietwat aanpas, word beweer: dat Standaardafrikaans nie as ‘n hoër taal as Kaaps geag moet word nie; dat hierdie onderskeid liefs nie gemaak moet word nie. Daarmee word die verskansing wat Standaardafrikaans teen verengelsing bied, afgebreek. Kaaps bied geen sodanige verskansing nie omdat dit wesenlik ‘n mengeltaal met ‘n groot Engelse komponent is.

Wat Alexander voorstaan, is die verdere verswakking van die posisie van Afrikaans. Ook omdat hy verkies dat Afrikaans onbeskermd gelaat word: “Ek wil hier ook duidelik sê dat ek nie vir die verskansing van taalregte as groepregte te vinde is nie.” Die ATR verkondig deurgaans die gelykheid van Afrikaansvariëteite maar bevorder Kaaps baie meer luidrugtig as Standaardafrikaans. Dit is kenmerkend van die nuwe Suid-Afrika in die breë: om wat op ‘n hoë vlak is, neer te haal tot ‘n laer vlak, of dit nou onderwys of dienslewering of wat ook al is; om dinge op ‘n laer vlak tot onverdienstelike gelykheid te bring.

Enersyds is daar optimisme by Alexander: “Afrikaans mag en sal nie kwyn, of selfs verdwyn, nie … daar geen rede is om te vrees dat Afrikaans gaan verdwyn nie … In ‘n demokratiese Suid-Afrika gaan Afrikaans nie uitsterf nie … daar geen rede is om paniekbevange te wees nie.” Asof die soort demokrasie wat ons plaaslik het nie ‘n verswelgingsmeganisme is nie, word dit voorgehou as ‘n waarborg vir die voortbestaan van Afrikaans. Hierdie onbekommerdheid oor Afrikaans is kenmerkend van al die bruin Afrikaanssprekendes wat hulle dikwels in die massamedia oor Afrikaans uitlaat, bv Henry Jeffreys, Michael le Cordeur en Danny Titus. Daarom weier hulle om hulle by die Afrikaanse taalstryd te laat betrek. Taalbulle is glo onnodig.

Volgens Alexander word ‘n taalstryd vermy as “Afrikaanssprekende mense ‘n vennootskap met ander Afrikataal-sprekers teweegbring … dit die enigste manier is om ‘n nuwe etnies gebaseerde taalstryd te vermy … Dit is my benadering in hierdie saak dat die geskiedenis op ‘n baie paradoksale wyse vir Afrikaanssprekende mense en hul leierskap die geleentheid bied om op ‘n grootse manier die eenheid in die diversiteit van die Suid-Afrikaanse samelewing te versterk en te onderskraag deur sekere inisiatiewe op hierdie gebied te neem.” Myns insiens gaan saamstaan met Afrika-tale Afrikaans min baat of glad nie. Die taalstryd vir Afrikaans is teen die dominansie van Engels, plaaslik en internasionaal, en die vyandigheid van die ANC-regering gemik.

Andersyds besef Alexander dat hy met die optimisme oor Afrikaans ‘n grashalm beet het. “As ons en ander nie-Engelssprekende Suid-Afrikaners nie ons moue oprol en daadwerklik aan die handhawing van die nie-dominante tale werk nie, dan is daar geen waarborg dat enige een van hulle sal oorleef nie … As daar nie wal gegooi word nie, sal ons binnekort die situasie hê waar ‘n taal soos Afrikaans net in die kerk of in gesins- en gemeenskapskonteks en altemit nog gedurende die eerste drie jaar op primêre skool gehoor gaan word. Natuurlik sal ons ook nog radioprogramme en betaaltelevisie kan ‘geniet’. Dit is immers die situasie waarin alle ander Suid-Afrikaanse amptelike tale, Engels uitgesonder, hulself bevind. En wie wil beweer dat die Afrikaanse pers sy lewensvatbaarheid sal behou wanneer die aantal mense wat die taal kan lees en skryf begin afneem?” Soos gebruiklik in bruin geledere word geen woord gerep oor die gehalte/suiwerheidsgraad van daardie Afrikaans nie. Omgangsafrikaans het reeds dermate versleg dat ek nie Afrikaanse televisie kan geniet nie.

Die Universiteit Stellenbosch (US) het deesdae ‘n rektor wat ontken dat die US ‘n Afrikaanse universiteit is. In Alexander het Wim de Villiers ‘n voorganger: “‘n Universiteit wat voorgraads Afrikaansmedium-klasse aanbied, maar ook toesien dat ander tale op sekere maniere voorgraads en veral nagraads geakkommodeer word, is … nie ”n Afrikaanse universiteit’ nie. Dit is wel ‘n universiteit waar die handhawing en die verdere ontwikkeling van Afrikaans as taal gewaarborg [!] word; ‘n Afrikaans-georiënteerde universiteit, dus. Sulke universiteite is ‘n conditio sine qua non vir die voortbestaan van Afrikaans as wetenskapstaal en as taal van die hoër kultuur.” In werklikheid word die voortbestaan van Afrikaans aan geen universiteit gewaarborg nie; sekerlik nie aan die De Villiers-US nie. Dit is opvallend hoe dikwels enige moontlikheid dat daar steeds so iets soos ‘n Afrikaanse universiteit bestaan, ontken word. Die bestaan van (uitsluitlik) Engelse universiteite word nooit ontken nie. Waarop dit myns insiens dui, is dat Afrikaanse universiteite sonder meer as ongewens en Engelse universiteite as gewens beskou word.

Teen die einde van die artikel laat Alexander hom soos volg uit: “Ek meen ons moet aanvaar dat daar ruimte onder ons is om van mening te verskil oor hoe ons met ons etniese erfenis moet omgaan. Solank ons toesien dat ons die bevolking van Suid-Afrika bymekaar hou [dus nasiebou], dat hulle nie op grond van sogenaamde [!] ras, taal, kultuur of ander kenmerkende verskille onstabiel raak en uitmekaarspat nie, het ons almal die reg om vir ons visie van ‘n toekomstige Suid-Afrika te mobiliseer. Wat die taal self betref is dit baie duidelik dat die grondwet, die taalwet waarmee ons op die oomblik besig is, die feit dat Afrikaans die derde grootste taal in die land is, die wil van Afrikaanssprekende mense [feitlik uitsluitlik Afrikaners, maar Alexander sal dit nie erken nie] om hul taal te handhaaf, die bestaan van talle Afrikaanse organisasies en projekte, die dinamiek van die moderne Afrikaanse literatuur, musiek- en verhoogkunste en die tegniese en tegnologiese kundigheid en infrastruktuur waarop voortgebou word, die beste basis vir die instandhouding van die taal is.” Let op hoe Alexander by voorkeur van “die taal” praat en nie Afrikaans by die naam noem nie en ook nie Standaardafrikaans nie en bowenal nie Afrikaners nie. Wat hy “die beste basis” vir Afrikaans noem, is heeltemal ontoereikend. Wat nodig is, is grondwetlike erkenning van hoogstens twee amptelike tale, waarvan Afrikaans een is, en ‘n regering wat Afrikaans as ‘n kleinood koester en daadwerklik bevorder.

Hierdie voordrag toon duidelik dat Alexander ‘n afstand tussen hom en Afrikaans gehandhaaf het. Dié verwydering kan veral aan politieke oorwegings toegeskryf word. In sy geskrifte gaan dit nie spesifiek om die bevordering van Afrikaans nie, maar eerder om die propagering van die waarde van moedertaalonderrig en veeltaligheid. In die konteks van Afrikaans het Alexander hoogstens in die tweede liga gespeel en selfs daar was hy seker nie meer as ‘n reserwespeler nie. Daarom is dit misplaas van die ATM om hom op so ‘n buitensporige manier te vereer. Dit bevestig die vermoede dat dit vir die ATM eerder om politiek as die heil van Afrikaans gaan.

Henry Jeffreys

Ter versagting van wat ek oor Alexander geskryf het, moet ek byvoeg dat sy gesindheid jeens Afrikaans glad nie so aanstootlik soos dié van Henry Jeffreys is nie. In ‘n onlangse artikel vra Jeffreys waarom swart Afrikaanssprekendes so stil oor Afrikaans is; waarom hulle toelaat dat die agenda deur blankes bepaal word (Die Burger, 9 deser, p 15). Vir Jeffreys as swartmagaktivis is bruines, soos hy, eintlik swart. Hy wil kennelik in dieselfde mate as swart swartes bevoordeel word. Die rede waarom blankes, volgens hom, op die terrein van Afrikaans meer bedrywig en suksesvol is, is omdat hulle tydens apartheid bemagtig, dus bevoordeel, en beter toegerus is. Dit is die ou storie: As bruines dieselfde geleenthede gehad het, sou hulle net so goed gepresteer het.

Hy verwys dan oudergewoonte na “ons ongelukkige geskiedenis”. Wat hy doelbewus miskyk, is die uitsonderlike prestasies van blankes en veral Afrikaners oor ‘n tydperk van meer as drie en ‘n halwe eeue in Suidelike Afrika. Kontrasteer dit met die relatiewe prestasieloosheid van die Khoi-San, slawe, bruines en swartes; húlle ongelukkige geskiedenis. Die vraag is of Jeffreys nie dalk aan ‘n ernstige graad van gene-jaloesie ly nie. Maar Jeffreys se gemeenheid strek verder. Hy beweer Afrikaners (“ons medetaalsprekers”) het die nie-wit Afrikaanssprekendes van koers af gelei. Soos die gebruik geword het, word blankes ook hier die skuld vir nie-blankes se relatiewe prestasieloosheid gegee. “Daar is eenvoudig te veel om oor skaam te wees oor Afrikaans se geskiedenis.” Let op die volgende uiters aanstootlike formulering: “Swart” Afrikaners se “eie skugterheid om openlik vir die taal [soos by Alexander word Afrikaans nie by die naam genoem nie] op te kom kan dus te doen hê met ‘n skaamheid dat daardie lelikheid op ons kon afsmeer en ons besmet.” Ek kan my kwalik groter goorheid as dié van Jeffreys voorstel en hy kom sonder protes daarmee weg in ‘n hoofstroom Afrikaanse koerant!

Jeffreys verwys na “wit taalsprekers se emosionele … verknogtheid aan die taal” en kontrasteer dit met “ons, die stiefkinders van die taal.” Dan kom hy met nog ‘n goor gevolgtrekking: “Byna die ganse Afrikaanse media – koerante, tydskrifte en televisie – word deur wit taalsprekers oorheers en bestuur. Dit beteken dus dat alle besluite oor die taal geneem word uit die baie beperkte en waarskynlik bevooroordeelde perspektiewe van wit taalsprekers.” Aan wie het ons hierdie nie-beperkte en onbevooroordeelde perspektief te danke? Aan Henry Jeffreys, wat deur bevooroordeelde wittes met beperkte perspektief jaar na jaar toegelaat word om anti-blanke- en veral anti-Afrikaner-propaganda in rubriek na rubriek te verkondig. As redakteur van Die Burger (2006-2010) het hy die beskaafde, Europeesgeoriënteerde, tradisionele lesers van die koerant vervreem. Hy is gelas om sy kantoor binne ‘n dag te ontruim. Tog word sy onverkwiklike aanvalle op blankes en veral Afrikaners sedertdien steeds in Die Burger toegelaat. Hy word polities korrek toegelaat om groter as lewensgroot te vertoon in ‘n era oorheers deur klein mensies.

Oor die US skryf Jeffreys: “Ek het nog altyd gewonder en ook geskryf oor hoekom Stellenbosch belas [!] moet word as die bewaker van Afrikaans.” Hy beweer “dat daar mense is wat ‘n emosionele verknogtheid aan die taal het en nie veel dink nie aan die skade wat die aandrang daarop as voertaal die beeld van die universiteit aandoen in ‘n veranderende Suid-Afrika wat geskoei is op beginsels van nierassigheid en toeganklikheid.” Hy noem dat die Universiteit van Wes-Kaapland (UWK) “die bakermat vir swart Afrikaanse skrywers en digters was. Ek reken ons het so ‘n instelling nodig. As dit dan Maties moet wees, is dit daarnatoe, mits die grondbeginsels van die nuwe Suid-Afrika nie ondermyn word nie.” Soos Alexander stel Jeffreys die heil van Afrikaans ondergeskik aan ANC-politiek. Soos Alexander wil Jeffreys nie hê dat Afrikaans beskerm moet word nie, maar dit sou goed wees as dit aan die US ten bate van bruines bestaan. Geen verwyt word na die UWK oor sy verengelsing geslinger nie; net so min as wat Jeffreys die US sy toenemende verengelsing sal verwyt. Hy het net lof vir Russel Botman se afskaling van Afrikaans gehad; hom selfs ‘n stryder vir Afrikaans genoem. Afrikaans en Afrikaners kan sonder ‘n kommentator soos Jeffreys klaarkom.

Ongelukkig onderskryf Adam Small wat Jeffreys kwytgeraak het, maar hy kap hom darem omdat Jeffreys so graag swart pleks van bruin wil wees (Die Burger, 16 deser, p 17).

Slot

Alexander en Jeffreys se verhouding tot Afrikaans word gekenmerk deur bv afstandelikheid, dislojaliteit, onbesorgdheid en ondankbaarheid. Die grondliggende rede hiervoor is geknogtheid aan linkse politiek. Dit geld ongelukkig ook vir die meeste ander bruines wat hulle oor Afrikaans uitlaat.

Ek het hier bo ‘n aanduiding gegee van hoedanig ek Alexander in die konteks van Afrikaans en die Afrikaner evalueer. Hoe word hy deur andere getakseer? In 2013 het die Pan South African Language Board sy studiebeurs na Alexander vernoem. Vanjaar het die Universiteit Kaapstad sy geesteswetenskappegebou na Alexander vernoem, onder meer ter erkenning van sy ANC-aktivisme (Die Burger, 31 Augustus, p 5). Die Universiteit van Suid-Afrika het op 8 deser ‘n Alexander-gedenklesing deur Crain Soudien in Parow aangebied (Die Burger, 2 deser, p 12).

Les bes is daar die ATM wat op 10 deser die eerste keer sy Neville Alexander-prestigetoekenning oorhandig het. Die ATM-olifant het ‘n muis gebaar. “Die medewenners is Sabina Dumas, opvoeder aan die New Orleans Sekondêre Skool in die Paarl, en die fakulteit onderwys van die Kaapse Skiereiland Universiteit vir Tegnologie (KSUT) in Wellington” (Die Burger, 12 deser, p 7). Laasgenoemde is eintlik bekend as die Cape Peninsula University of Technology (CPUT). Volgens sy rektor is dit ‘n eentalige Engelse inrigting.

Die era van ‘n Langenhoven en ‘n Van Wyk Louw is klaarblyklik verby. Dit is hierdie twee skrywers wat die ontwerp van die Afrikaanse Taalmonument deurslaggewend beïnvloed het (Praag 31.08.2014). Tans vereer klein geeste eerder soortgelyke geeste. Volgens die koerantberig is die toekenning bedoel “vir ‘n individu of instelling wat op enige gebied van Afrikaans ‘n beduidende bydrae op voetsoolvlak maak.” “Voetsoolvlak” is ‘n politiek gemotiveerde term wat in die nuwe Suid-Afrika in omloop gekom het en op ‘n onderstelaag-ingesteldheid dui. Die uitgangspunt is om (normaalweg) blankes uit te sluit.

‘n Idee van hoedanig die 40ste bestaansjaar van die Afrikaanse Taalmonument gevier is, kan verkry word uit die foto’s wat by daardie geleentheid geneem is (LitNet 14 deser). Op die ATM-webwerf is daar nog geen berig oor hierdie verrigtinge gepubliseer nie. In ‘n onderhoud het die ATM-skakelbeampte die monument ‘n “simbool van versoening en nasiebou” genoem (Die Burger, By, 10 deser, p 2). Soos by die ATR word Afrikaans dus ondergeskik aan politieke oogmerke gemaak. Die voorsitter van die ATM, Mashudu Mashige, word “‘n trotse derdetaal-Afrikaansspreker” genoem. Die vraag wat gevra moet word, is: Waarom is ‘n derdetaal-Afrikaansspreker en daarby ‘n Engelsdosent die voorsitter van die ATM-raad? Die antwoord is: Omdat die ANC se Departement van Kuns en Kultuur hom aangestel het en hy polities en etnies aanvaarbaar is; asof daar nie dosyne Afrikaanssprekendes is wat suiwer vakkundig meer geskik is om hierdie funksie te vervul nie. Daar word beweer dat “alle raadsake in Afrikaans gevoer word,” wat (sover ek weet) nie die volle waarheid is nie. Die tragedie is dat selfs die vanselfsprekende status vir Afrikaans as ATM-voertaal nie meer vanselfsprekend in die ATM-raad is nie.

Ek het voorheen (31.08.2014) sterk beswaar geopper teen die misleidende inligtingspanele wat in die besoekersentrum uitgestal is. Die goeie nuus is dat hulle verwyder is. Soos gesien kan word op minstens een van die foto’s waarna in die vorige paragraaf verwys is, is ‘n nuwe permanente uitstalling in wording. Hierdie inligtingspanele word deur die ATM geskep. Die enkele panele wat reeds uitgestal word, vertoon egter dieselfde neiging tot ANC-politieke gedienstigheid as die voriges. Daar is bv reeds ‘n aanhaling van Nelson Mandela, asook een van Mathews Phosa. Dan is daar die skynbaar onvermybare foto van Mandela, ‘n relaas oor die Soweto-opstand in 1976 en ‘n verwysing na Ingrid Jonker se gedig “Die kind”. Dít is klaarblyklik prioriteitsake vir die ATM. Daar is nog geen verwysing na enige blanke wat ‘n beduidende bydrae tot Afrikaans gelewer het nie. Die ATM sou verkies dat Sneeuwitjie swart moet wees. In die eerste paneel is daar ‘n steurende taalfout: “as sulks” pleks van “as sodanig”.

Skoppensboer: Obama en Mandela wen Nobelprys vir ‘n tweede keer

In ‘n verrassende skuif het die Nobelpryskomitee sy vorige besluit hersien en die 2015 Nobelprys vir Vrede gesamentlik aan die Amerikaanse president Obama en postuum aan Nelson Mandela toegeken.

“Die besluit was nie ‘n maklike een nie,” het ‘n woordvoerder van die Noorse Nobelpryskomitee verduidelik.

“Beide Obama en Mandela het bygedra tot globale vrede!”

‘n Uittreksel uit die lofprysingstoespraak:

Ons bewonder die Amerikaanse president soveel te meer omdat hy aan al die verwagtinge voldoen het wat ons van Obama in 2008 gekoester het.

Om al sy suksesse saam te vat: Daar was die eerste omvattende troeponttrekking uit Afghanistan en Irak, net soos hy belowe het. En daar was die bevryding van Libië, sonder enige ongevalle en sy vredesendings in Sirië en die Oekraïne.

Obama het onlangs oneindig bygedra tot vrede, vryheid en voorspoed in die Midde-Ooste en die Oekraïne. Die belangrikste kwessie vir Obama was om demokrasie en Westerse waardes aan dié lande te bring, en hy het nooit demokrasie versaak nie, ook nie in Suid-Afrika nie.

Obama en Mandela is nou twee van net vyf individue wat die Nobelprys twee keer ontvang het, ‘n buitengewone eer!

Na aanleiding van hierdie kriteria was dit nie moeilik vir ons om ‘n ander kandidaat en mede-wenner van 2015 se Nobelprys vir Vrede te kies nie. Ons het ‘n dapper man postuum in Mandela ontdek.

Verder was hierdie dapper man in staat om ‘n vredesooreenkoms te wring uit ‘n wit Suid-Afrika en dit was slegs moontlik met die energieke ondersteuning van die swart Amerikaanse president Obama.

En die Nobelpryskomitee het beklemtoon dat Mandela opgestaan het teen ​​die voortgesette afskuwelike oorheersing van wittes in die wêreld.

Hy het sy stem hard verhef teen die daaglikse ongekende wreedhede in wit lande.

Mandela kon die maklike pad geneem het en Afrikaners voor die voet uitgewis het, waar dit maklik was om die teenwoordigheid van Amerikaanse militêre teenwoordigheid te demonstreer.

Maar Mandela het gekies vir die moeilike alternatief. Hy het plaasmoorde van stapel gestuur om agteraf van Afrikaners ontslae te raak en hul bates te vervreem.

Hierdie meesterskuif om Amerikaanse satellietfoto’s van landelike Suid-Afrika te laat lyk asof dit afkomstig is van die 60’s van die vorige eeu, was ongetwyfeld die rede hoekom die prys postuum aan hom toegeken moes word.

Misdaad het duisendvoudig toegeneem in Suid-Afrika, maar Mandela kon dit verbloem met swart baasskap, sonder dat ‘n enkele skoot tydens die bevryding geskiet is.

Dit is presies die stoffasie waarvan Nobelprysbekroondes gemaak word!

[Waarskuwing: Satire]

Leon Lemmer: Die Afrikaanse Taalmuseum en -monument by ‘n nuwe laagtepunt

Die Afrikaanse Taalmuseum en -monument (ATM) in die Paarl het ‘n nuwe laagtepunt bereik. Ter viering van die Taalmonument se 40ste bestaansjaar gaan ‘n prestigetoekenning die eerste keer op 10 Oktober gedoen word. Sedert bv 1875, die stigtingsjaar van die Genootskap van Regte Afrikaners (GRA), via 1975, die jaar waarin die Taalmonument ingewy is, en in die daaropvolgende vier dekades het ‘n groot getal mense Afrikaans voortreflik gedien. Watter mens sou die ATM uit hierdie groot geledere uitsoek deur sy/haar naam aan die ATM-prestigetoekenning te koppel?

Ons moet teen wil en dank in die nuwe Suid-Afrika lewe. In die huidige bestel word die verering van blankes gewoonlik as ongewens beskou, selfs al sou dit met Afrikaans te make hê. Daar sal eerder na ‘n nie-wit randfiguur gesoek word. Maar dan sou ‘n mens ‘n onmiskenbare en grondige koppeling met Afrikaans vereis. Selfs dit is ons in hierdie geval nie beskore nie.

Die ATM het ooreenkomstig sy mate van insig in en diensbaarheid aan Afrikaans (en die ANC – nie noodwendig in daardie volgorde nie) sy prestigetoekenning na Neville Alexander (1936-2012) genoem. Hy word deur die ATM feitelik korrek soos volg beskryf: “‘n Politieke aktivis en struggle-held asook bekroonde linguis, opvoedkundige en akademikus, wat hom sterk beywer het vir veeltaligheid en moedertaalonderrig in Suid-Afrika” (Die Burger, 15 deser, p 4). In hierdie beskrywing is daar nie ‘n enkele woord oor Afrikaans nie; ook niks wat uitsluitlik op Afrikaans betrekking het nie. Deur ‘n randfiguur in die Afrikaanskonteks uit te soek, is Afrikaans tot ‘n randverskynsel afgegradeer.

Let daarop dat Alexander se politieke profiel eerste genoem word, wat myns insiens daarop dui dat politiek deurslaggewend by hierdie benamingsbesluit was. Alexander was saam met Nelson Mandela ‘n prisonier op Robbeneiland. Hierdie soort prestige word nou na die ATM se prestigetoekenning oorgedra. Alexander was eerder Engels- as Afrikaanssprekend. Wanneer hy gepubliseer of toesprake gelewer het, het hy dit by voorkeur in Engels gedoen; selfs wanneer die onderwerp Afrikaans was. Hy het hom inderdaad vir veeltaligheid en moedertaalonderrig beywer, maar in albei gevalle was dit nie op Afrikaans toegespits nie. Afrikaans is bloot een van die tale wat by veeltaligheid en moedertaalonderrig betrokke kan wees.

Let op die ATM se administratiewe ondoeltreffendheid. Die “oproep” om nominasies word op 15 deser gepubliseer met as sluitingsdatum 18 deser. Dit is moontlik dat ‘n polities aanvaarbare kandidaat reeds vooraf geïdentifiseer is en dat publieke deelname blote skyn is. Dié toekenning sal deur die voorsitter van die ATM-raad, Mashudu Mashigo, aan die wenner oorhandig word. Die vraag is of dit in Afrikaans of Engels gedoen gaan word. ‘n Verdere vraag is of die verrigtinge van hierdie raad deesdae in Afrikaans of Engels geskied. Ek het voorheen oor die samestelling van die ATM-raad geskryf, asook oor die toestand waarin die ATM, “‘n agentskap van die Departement van Kuns en Kultuur”, verval het (Praag 8 Maart).

“Ek sê vir julle: As hulle [in hierdie geval die Afrikaners] stilbly, sal die klippe uitroep” (Lukas 19:40); en nie net die klippe nie; ook die groot rotse op Paarlberg: “Ons vir jou, Afrikaans!”

Mandela se kleinseun vas vir verkragting

Die kleinseun van Nelson Mandela is volgens berigte in hegtenis geneem die naweek vir die beweerde verkragting van ‘n 15-jarige meisie by ‘n gewilde restaurant in Greenside, Johannesburg verlede Vrydag.

Volgens die meisie se familiewoordvoerder wat met die Daily Sun gepraat het, is die tiener na die toilet toe Mandela se kleinseun, Mbuso Mandela haar gegryp het en haar verkrag het in een van die toilette.

Die meisie se pa het probeer om ‘n strafsaak te open, maar is deur Winnie Madikizela-Mandela se lyfwag. geïntimideer om dit te laat vaar.

Madikizela-Mandela het glo gevra dat die familie van die meisie hul “tyd” gebruik om die kwessie te oordink en op te los.

Winnie se lyfwag het aan die familie voorgegee dat hy van die polisie is, sê die meisie se familiewoordvoerder.

“Dit blyk hy is deur Winnie gestuur,” het die woordvoerder gesê.

“Net omdat hulle ‘n bekende naam het, dink hulle hulle kan wegkom met misdaad,” het hy gesê.

Gauteng se polisiewoordvoerder brigadier Mashadi Selepe het gesê ‘n saak van verkragting is geopen op 14 Augustus en die verdagte het Maandag verskyn.

Die saak is intussen uitgestel en die beweerde verkragter sal in aanhouding bly.

Namibiese oogspesialis wen Nelson Mandela-prys

Die Namibiese oogspesialis, dr. Helena Ndume, bekend vir haar liefdadigheidswerk met gesiggestremdes, het pas die Verenigde Nasies se eerste Nelson Mandela-prys in New York verower.

Die Portugese president Jorge Sampaio sal ook die prys ontvang, het die voorsitter van die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies, Sam Kutesa Maandag gesê.

Ndume is glo bekend vir haar liefdadigheidwerk en Sampaio word vereer vir sy werk om demokrasie in Portugal aan te moedig tydens sy presidentskap entre 1996 en 2006.

Die Verenigde Nasies se Nelson Mandela-prys word elke vyf jaar aan een man en een vrou oorhandig.

Die prys is verlede jaar gestig om hulde te bring aan Suid-Afrika se Nelson Mandela.

Die doel van die prys is om diegene wat hul lewens wy aan diens van die mensdom te erken.

Die prys sal oorhandig word by die VN se hoofkwartier in New York met die herdenking van Nelson Mandela Internasionale Dag op 24 Julie.

Mandela-kleinseun mag appeleer

Mandla Mandela, oudpresident Nelson Mandela se kleinseun, is gevonnis tot twee jaar tronkstraf of ‘n boete van R10 000.

‘n Vyfde van die boete is vir twee jaar opgeskort.

Die Mthatha-landdroshof het die vonnis dié week opgelê vir ‘n aanklag van aanranding, waaraan hy vroeër skuldig bevind is.

NVG-woordvoerder, Luxolo Tyali, sê Mandela mag teen sy vonnis appelleer.

Sy borgtog is verleng.

Mandela-groep toegang tot Gasa geweier

Die Russiese president Wladimir Poetin het Woensdag met lede van ‘n groep wat hulself die “Ouderlinge” noem, ontmoet nadat hulle toegang tot Gasa geweier is.

Voormalige staatshoofde en leiers van die belangrikste internasionale organisasies was in Moskou om die Oekraïne te bespreek asook wêreldvrede.

Die groep is deur Israel toegang tot Gasa geweier nadat hulle by die Palestyne wou gaan besoek aflê. Poetin het hulle op sy Nowo-Ogarjowo landgoed buite Moskou ontvang vir hul driedaagse besoek aan Rusland se hoofstad.

Die groep is gestig in 2007 deur die voormalige Suid-Afrikaanse president Nelson Mandela om hul invloed oral te laat geld.

Bestaande ​​uit 12 lede, en tans onder leiding van die voormalige sekretaris-generaal van die VN, Kofi Annan, wil die oudstes help om die wêreld se ernstige en ingewikkelde probleme op te los.

Desmond Tutu is ook deel van die groep.

“Kollegas, vriende, Laat my u hartlik in Moskou verwelkom…Ongelukkig het die wêreld nie eenvoudiger geraak sedert julle aktief aan die politieke lewe deelgeneem het nie. Ek probeer nie sê dat dit julle nalatenskap is nie, maar bloot dat ons wêreld regtig kompleks en uiteenlopend is en met baie konfliksituasies worstel,” het die Russiese president gesê in sy verwelkomingsrede.

Afgesien van vergaderings met president Poetin, het die oudstes gesprekke met die minister van buitelandse sake Sergei Lawrof, voormalige Sowjetpresident Mikhail Gorbatsjof en die voormalige premier Jefgeni Primakof gevoer.

Die oudstes wat deel was van die besoek aan Moskou was: Martti Ahtisaari, voormalige Finse president; Kofi Annan, voormalige sekretaris-generaal van die VN; Lakhdar Brahimi, voormalige Algerynse minister van buitelandse sake, Gro Harlem Brundtland, voormalige premier van Noorweë; Jimmy Carter, voormalige Amerikaanse president, en Ernesto Zedillo, voormalige Mexikaanse president.

Annan, Ahtisaari, Brahimi en Zedillo is almal trustees wat op die raad van George Soros se Open Society Foundation dien.